Q.S Al-Mu'minun (اَلْمُؤْمِنُون) - 118 Xkʼihalebʼ li Raqal

قَدْ اَفْلَحَ الْمُؤْمِنُوْنَ ۙ

qad aflaḥal-mu'minūn(a).

Relik chi yaal naq us neke'elk laj paab'anel;

الَّذِيْنَ هُمْ فِيْ صَلَاتِهِمْ خٰشِعُوْنَ

allażīna hum fī ṣalātihim khāsyi‘ūn(a).

(a’aneb’ a’in) li neke’xkub’si rib’ sa’ lix tijeb’, .

وَالَّذِيْنَ هُمْ عَنِ اللَّغْوِ مُعْرِضُوْنَ ۙ

wal-lażīna hum ‘anil-lagwi mu‘riḍūn(a).

ut eb’ li neke’xtz’eqtaana li maak’a’ rajb’al (b’aanuhom ut aatin), .

وَالَّذِيْنَ هُمْ لِلزَّكٰوةِ فٰعِلُوْنَ ۙ

wal-lażīna hum liz-zakāti fā‘ilūn(a).

ut eb’ li neke’xtoj li zakat, .

وَالَّذِيْنَ هُمْ لِفُرُوْجِهِمْ حٰفِظُوْنَ ۙ

wal-lażīna hum lifurūjihim ḥāfiẓūn(a).

ut ebʼ li nekeʼkʼaakʼalenk re lix saqal ruhil naʼlebʼebʼ,

اِلَّا عَلٰٓى اَزْوَاجِهِمْ اَوْ مَا مَلَكَتْ اَيْمَانُهُمْ فَاِنَّهُمْ غَيْرُ مَلُوْمِيْنَۚ

illā ‘alā azwājihim au mā malakat aimānuhum fa innahum gairu malūmīn(a).

ka’ajwi’ rik’ineb’ li rixaqil malaj eb’ li moos li eechaninb’ileb’ xb’aan lix nim uq’eb’; xb’aan naq maak’a’eb’ xmaak.

فَمَنِ ابْتَغٰى وَرَاۤءَ ذٰلِكَ فَاُولٰۤىِٕكَ هُمُ الْعَادُوْنَ ۚ

famanibtagā warā'a żālika fa ulā'ika humul-‘ādūn(a).

A’b’an ani naxsik’ xkomon chik a’an (li tz’eqtaanank, ut xkomon chik), toja’ naq a’aneb’ laj q’etol aatin.

وَالَّذِيْنَ هُمْ لِاَمٰنٰتِهِمْ وَعَهْدِهِمْ رَاعُوْنَ ۙ

wal-lażīna hum li'amānātihim wa ‘ahdihim rā‘ūn(a).

Ut (li neke’el chi us chi yaal) a’aneb’ li neke’xk’uula lix k’ojob’ankil xch’ooleb’ ut lix sumwank, .

وَالَّذِيْنَ هُمْ عَلٰى صَلَوٰتِهِمْ يُحَافِظُوْنَ ۘ

wal-lażīna hum ‘alā ṣalawātihim yuḥāfiẓūn(a).

ut eb’ li neke’k’aak’alenk re lix tijeb’.

اُولٰۤىِٕكَ هُمُ الْوٰرِثُوْنَ ۙ

ulā'ika humul-wāriṡūn(a).

A'aneb' a'in li te'eechaninq re .

الَّذِيْنَ يَرِثُوْنَ الْفِرْدَوْسَۗ هُمْ فِيْهَا خٰلِدُوْنَ

allażīna yariṡūnal-firdaus(a), hum fīhā khālidūn(a).

(a’an a’in) li te’eechaninq re (li Paraiso) li Paraiso, te’kanaaq chi sa’.

وَلَقَدْ خَلَقْنَا الْاِنْسَانَ مِنْ سُلٰلَةٍ مِّنْ طِيْنٍ ۚ

wa laqad khalaqnal-insāna min sulālatim min ṭīn(in).

Ut relik chi yaal, Xqayiib’ li winq rik’in jun li quintessence (chal chaq) rik’in li ch’och’.

ثُمَّ جَعَلْنٰهُ نُطْفَةً فِيْ قَرَارٍ مَّكِيْنٍ ۖ

Ṡumma ja‘alnāhu nuṭfatan fī qarārim makīn(in).

Toja’ naq xqab’aanu choq’ jun li sperma (re xk’uulankil) sa’ jun li na’ajej kolb’il rix (lix k’uula’al).

ثُمَّ خَلَقْنَا النُّطْفَةَ عَلَقَةً فَخَلَقْنَا الْعَلَقَةَ مُضْغَةً فَخَلَقْنَا الْمُضْغَةَ عِظٰمًا فَكَسَوْنَا الْعِظٰمَ لَحْمًا ثُمَّ اَنْشَأْنٰهُ خَلْقًا اٰخَرَۗ فَتَبَارَكَ اللّٰهُ اَحْسَنُ الْخٰلِقِيْنَۗ

Ṡumma khalaqnan-nuṭfata ‘alaqatan fa khalaqnal-‘alaqata muḍgatan fa khalaqnal-muḍgata ‘iẓāman fa kasaunal-‘iẓāma laḥmā(n), ṡumma ansya'nāhu khalqan ākhar(a), fa tabārakallāhu aḥsanul-khāliqīn(a).

Toja’ naq, xqab’aanu li semen choq’ k’a’ruhaq li naxk’e rib’, toja’ naq xqab’aanu li k’a’ru q’un ru a’an choq’ jun b’olotz’ tib’, ut rik’in li b’olotz’ tib’ a’an xqab’aanu li b’aqel choq’ b’aqel, toja’ naq xqab’ak’ li b’aqel rik’in tib’elej. Chirix a’an, Xqayiib’ choq’ jun yo’ob’tesihom re jalan chik (xyiib’ankil). Xloq’al li Allah, li q’axal chaab’il aj Yo’ob’tesinel.

ثُمَّ اِنَّكُمْ بَعْدَ ذٰلِكَ لَمَيِّتُوْنَ ۗ

Ṡumma innakum ba‘da żālika lamayyitūn(a).

Tojaʼ naq chirix aʼin, tatkamq chi yaal.

ثُمَّ اِنَّكُمْ يَوْمَ الْقِيٰمَةِ تُبْعَثُوْنَ

Ṡumma innakum yaumal-qiyāmati tub‘aṡūn(a).

Toja’ naq, texwakliiq chi yaal (sa’eb’ lee muqleb’aal) sa’ xkutankil li wakliik chi yo’yo.

وَلَقَدْ خَلَقْنَا فَوْقَكُمْ سَبْعَ طَرَاۤىِٕقَۖ وَمَا كُنَّا عَنِ الْخَلْقِ غٰفِلِيْنَ

wa laqad khalaqnā fauqakum sab‘a ṭarā'iq(a), wa mā kunnā ‘anil-khalqi gāfilīn(a).

Ut relik chi yaal, Laa’o xqayiib’ wuqub’ li choxa sa’ eeb’een, ut moko maak’a’ ta qanawom chirix (li qayo’ob’tesihom).

وَاَنْزَلْنَا مِنَ السَّمَاۤءِ مَاۤءًۢ بِقَدَرٍ فَاَسْكَنّٰهُ فِى الْاَرْضِۖ وَاِنَّا عَلٰى ذَهَابٍۢ بِهٖ لَقٰدِرُوْنَ ۚ

wa anzalnā minas-samā'i mā'am biqadarin fa askannāhu fil-arḍ(i), wa innā ‘alā żahābim bihī laqādirūn(a).

Ut naqataqla chaq li ha’ sa’ choxa jo’ chanru xk’ulub’, toja’ naq naqak’e chi k’ojlaak sa’ xb’een li ch’och’, ut chi yaal nokoru chixsachb’al.

فَاَنْشَأْنَا لَكُمْ بِهٖ جَنّٰتٍ مِّنْ نَّخِيْلٍ وَّاَعْنَابٍۘ لَكُمْ فِيْهَا فَوَاكِهُ كَثِيْرَةٌ وَّمِنْهَا تَأْكُلُوْنَ ۙ

fa ansya'nā lakum bihī jannātim min nakhīliw wa a‘nāb(in), lakum fīhā fawākihu kaṡīratuw wa minhā ta'kulūn(a).

Toja’ naq naqak’e chi k’iik choq’ aawe rik’in a’an li awimq re li datil ut li uva; chi sa’ wan naab’al li ru cheru, ut reheb’ a’an nekek’ux,

وَشَجَرَةً تَخْرُجُ مِنْ طُوْرِ سَيْنَاۤءَ تَنْۢبُتُ بِالدُّهْنِ وَصِبْغٍ لِّلْاٰكِلِيْنَ

wa syajaratan takhruju min ṭūri sainā'a tambutu bid-duhni wa ṣibgil lil-ākilīn(a).

ut (Naqak’e chi k’iik) li che’ olivo li neke’k’iik chaq sa’ li Tzuul Sinai, li neke’xk’e aseeyt ut neke’xk’e xsahileb’ xch’ool li neke’wa’ak.

وَاِنَّ لَكُمْ فِى الْاَنْعَامِ لَعِبْرَةًۗ نُسْقِيْكُمْ مِّمَّا فِيْ بُطُوْنِهَا وَلَكُمْ فِيْهَا مَنَافِعُ كَثِيْرَةٌ وَّمِنْهَا تَأْكُلُوْنَ ۙ

wa inna lakum fil-an‘āmi la‘ibrah(tan), nusqīkum mimmā fī buṭūnihā wa lakum fīhā manāfi‘u kaṡīratuw wa minhā ta'kulūn(a).

Ut relik chi yaal, sa’ li wakax wan jun li tzolok choq’ aawe. Naqak’e eere chi uk’ak rik’in li k’a’ru wan sa’ xsa’eb’, ut wan naab’al li rusilal choq’ eere, ut rik’ineb’ a’an nekexwa’ak wi’,

وَعَلَيْهَا وَعَلَى الْفُلْكِ تُحْمَلُوْنَ ࣖ

wa ‘alaihā wa ‘alal-fulki tuḥmalūn(a).

nekexk’ame’ sa’ xb’eeneb’ (li wakax) ut sa’ xb’eeneb’ li jukub’.

وَلَقَدْ اَرْسَلْنَا نُوْحًا اِلٰى قَوْمِهٖ فَقَالَ يٰقَوْمِ اعْبُدُوا اللّٰهَ مَا لَكُمْ مِّنْ اِلٰهٍ غَيْرُهٗۗ اَفَلَا تَتَّقُوْنَ

wa laqad arsalnā nūḥan ilā qaumihī fa qāla yā qaumi‘budullāha mā lakum min ilāhin gairuh(ū), afalā tattaqūn(a).

Ut relik chi yaal, xqataqla laj Noe rik’in lix tenamit, toja’ naq kixye, “At intenamit! Cheloq’oni li Allah, (xb’aan naq) maajun chik dios (k’ulub’ej re loq’onink) choq’ eere ka’ajwi’ a’an. Jo’kan ut, k’a’ut naq ink’a’ nekexxuwa (a’an)?”

فَقَالَ الْمَلَؤُا الَّذِيْنَ كَفَرُوْا مِنْ قَوْمِهٖ مَا هٰذَآ اِلَّا بَشَرٌ مِّثْلُكُمْۙ يُرِيْدُ اَنْ يَّتَفَضَّلَ عَلَيْكُمْۗ وَلَوْ شَاۤءَ اللّٰهُ لَاَنْزَلَ مَلٰۤىِٕكَةً ۖمَّا سَمِعْنَا بِهٰذَا فِيْٓ اٰبَاۤىِٕنَا الْاَوَّلِيْنَ ۚ

fa qālal-mala'ul-lażīna kafarū min qaumihī mā hāżā illā basyarum miṡlukum, yurīdu ay yatafaḍḍala ‘alaikum, wa lau syā'allāhu la'anzala malā'ikah(tan), mā sami‘nā bihāżā fī ābā'inal-awwalīn(a).

Jo’kan naq eb’ laj jolominel reheb’ laj maak chalen chaq sa’ xyanqeb’ lix tenamit ke’xye, “Li winq a’in maak’a’ chik xyaalal, ka’ajwi’ jun winq jo’ laa’at, li naraj wank jo’ jun winq q’axal loq’ chiru laa’at. Ut wi ta li Allah kiraj, kixtaqla raj jun li anjel. Maajun wa xqab’i (jun b’oqok jo’) a’in sa’ (xq’eheb’) li qaxe’ qatoon.”

اِنْ هُوَ اِلَّا رَجُلٌۢ بِهٖ جِنَّةٌ فَتَرَبَّصُوْا بِهٖ حَتّٰى حِيْنٍ

in huwa illā rajulum bihī jinnatun fa tarabbaṣū bihī ḥattā ḥīn(in).

A’an yal jun winq loco, jo’kan naq oyb’eni (wanq aakuyum) rik’in toj reetal naq taawulaq li hoonal xaqab’anb’il.”

قَالَ رَبِّ انْصُرْنِيْ بِمَا كَذَّبُوْنِ

qāla rabbinṣurnī bimā każżabūn(i).

A’an (laj Noe) kitijok, “At inQaawa’, chintenq’a xb’aan naq xine’tik’ti’ik.”

فَاَوْحَيْنَآ اِلَيْهِ اَنِ اصْنَعِ الْفُلْكَ بِاَعْيُنِنَا وَوَحْيِنَا فَاِذَا جَاۤءَ اَمْرُنَا وَفَارَ التَّنُّوْرُۙ فَاسْلُكْ فِيْهَا مِنْ كُلٍّ زَوْجَيْنِ اثْنَيْنِ وَاَهْلَكَ اِلَّا مَنْ سَبَقَ عَلَيْهِ الْقَوْلُ مِنْهُمْۚ وَلَا تُخَاطِبْنِيْ فِى الَّذِيْنَ ظَلَمُوْاۚ اِنَّهُمْ مُّغْرَقُوْنَ

fa auḥainā ilaihi aniṣna‘il-fulka bi'a‘yuninā wa waḥyinā fa iżā jā'a amrunā wafārat-tannūr(u), fasluk fīhā min kullin zaujainiṡnaini wa ahlaka illā man sabaqa ‘alaihil-qaulu minhum, wa lā tukhāṭibnī fil-lażīna ẓalamū, innahum mugraqūn(a).

Toja’ naq xqak’utb’esi chiru, “B’aanu jun li jukub’ rub’el li Qak’a’uxl ut li qab’eresinkil, jo’kan naq naq taachalq li Qataqlahom ut li horno (k’uub’leb’aal wa) tixk’e chi elk li ha’, toja’ naq taak’e chi sa’ (li jukub’) wiib’ paay chi junjunqil paay, jo’ ajwi’ laa junkab’al, ka’ajwi’ li ani xb’een wa neke’xk’e xch’ool (re naq te’rahob’tesiiq) chi tz’aqal re ru te’xb’aanu li veripe chirixeb’. ki’ok chi sub’e’k sa’ ha’.”

فَاِذَا اسْتَوَيْتَ اَنْتَ وَمَنْ مَّعَكَ عَلَى الْفُلْكِ فَقُلِ الْحَمْدُ لِلّٰهِ الَّذِيْ نَجّٰىنَا مِنَ الْقَوْمِ الظّٰلِمِيْنَ

fa iżastawaita anta wa mam ma‘aka ‘alal-fulki fa qulil-ḥamdu lillāhil-lażī najjānā minal-qaumiẓ-ẓālimīn(a).

Ut naq laa’at ut eb’ li wankeb’ aawik’in wankex sa’ li jukub’, toja’ naq taaye, “Nimaq ru li Allah li xooxkol chiruheb’ laj maak”.

وَقُلْ رَّبِّ اَنْزِلْنِيْ مُنْزَلًا مُّبٰرَكًا وَّاَنْتَ خَيْرُ الْمُنْزِلِيْنَ

wa qur rabbi anzilnī munzalam mubārakaw wa anta khairul-munzilīn(a).

Ut tijonqex, “At inQaawa’, k’ehin sa’ jun osob’tesinb’il na’ajej, ut laa’at li q’axal chaab’il aj k’ehol.”

اِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَاٰيٰتٍ وَّاِنْ كُنَّا لَمُبْتَلِيْنَ

inna fī żālika la'āyātiw wa in kunnā lamubtalīn(a).

Relik chi yaal, sa’ li (k’a’ru kik’ulman) a’an ke’wan tz’aqal li eetalil (re lix nimal ru li Allah); ut relik chi yaal naq kiqak’e li rahilal (sa’ xb’een lix tenamit laj Noe).

ثُمَّ اَنْشَأْنَا مِنْۢ بَعْدِهِمْ قَرْنًا اٰخَرِيْنَ ۚ

Ṡumma ansya'nā mim ba‘dihim qarnan ākharīn(a).

Toja’ naq chirixeb’ a’an, Xqayiib’ jun chik tenamit (li ‘Ad).

فَاَرْسَلْنَا فِيْهِمْ رَسُوْلًا مِّنْهُمْ اَنِ اعْبُدُوا اللّٰهَ مَا لَكُمْ مِّنْ اِلٰهٍ غَيْرُهٗۗ اَفَلَا تَتَّقُوْنَ ࣖ

fa arsalnā fīhim rasūlam minhum ani‘budullāha mā lakum min ilāhin gairuh(ū), afalā tattaqūn(a).

Toja’ naq xqataqlaheb’, jun li apostol sa’ xyanqeb’ (li kixye), “Cheloq’oni li Allah! Maajun chik dios (k’ulub’ej re loq’onink) choq’ eere, ka’ajwi’ a’an. Jo’kan ut, k’a’ut naq ink’a’ nekexxuwa (a’an)?”

وَقَالَ الْمَلَاُ مِنْ قَوْمِهِ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا وَكَذَّبُوْا بِلِقَاۤءِ الْاٰخِرَةِ وَاَتْرَفْنٰهُمْ فِى الْحَيٰوةِ الدُّنْيَاۙ مَا هٰذَآ اِلَّا بَشَرٌ مِّثْلُكُمْۙ يَأْكُلُ مِمَّا تَأْكُلُوْنَ مِنْهُ وَيَشْرَبُ مِمَّا تَشْرَبُوْنَ

wa qālal-mala'u min qaumihil-lażīna kafarū wa każżabū biliqā'il-ākhirati wa atrafnāhum fil-ḥayātid-dun-yā, mā hāżā illā basyarum miṡlukum, ya'kulu mimmā ta'kulūna minhu wa yasyrabu mimmā tasyrabūn(a).

Ut ke’xye laj jolominel reheb’ li ink’a’ neke’paab’an rik’ineb’ lix tenamit ut li ke’xtz’eqtaana li ch’utam re li ruchich’och’ chirix a’an ut li ani xqak’e reheb’ li loq’alil ut li sahil ch’oolejil sa’ li yu’am sa’ li ruchich’och’ a’in, “A’in (li winq) maak’a’ chik xyaalal, ka’ajwi’ jun winq jo’ laa’at, naxwa’ li k’a’ru nakawa’, ut na’uk’ak li k’a’ru nakawuk’.”

وَلَىِٕنْ اَطَعْتُمْ بَشَرًا مِّثْلَكُمْ اِنَّكُمْ اِذًا لَّخٰسِرُوْنَ ۙ

wa la'in aṭa‘tum basyaram miṡlakum innakum iżal lakhāsirūn(a).

Ut relik chi yaal, wi tat-abʼinq chiruhebʼ li qas qiitzʼin joʼ laaʼat, chʼolchʼo naq tat-osoʼq.

اَيَعِدُكُمْ اَنَّكُمْ اِذَا مِتُّمْ وَكُنْتُمْ تُرَابًا وَّعِظَامًا اَنَّكُمْ مُّخْرَجُوْنَ ۖ

aya‘idukum annakum iżā mittum wa kuntum turābaw wa ‘iẓāman annakum mukhrajūn(a).

Ma kixyeechi’i aawe naq naq tatkamq ut tat-ok choq’ poqs ut b’aqel, tz’aqal tat-isiiq chaq (sa’ laa muqleb’aal)?

۞ هَيْهَاتَ هَيْهَاتَ لِمَا تُوْعَدُوْنَ ۖ

haihāta haihāta limā tū‘adūn(a).

Naj! Jwal najt (rik’in li yaal) li k’a’ru yoo chi xib’eek cheru, .

اِنْ هِيَ اِلَّا حَيَاتُنَا الدُّنْيَا نَمُوْتُ وَنَحْيَا وَمَا نَحْنُ بِمَبْعُوْثِيْنَ ۖ

in hiya illā ḥayātunad-dun-yā namūtu wa naḥyā wa mā naḥnu bimab‘ūṡīn(a).

(li yu’am a’an) maak’a’ chik xyaalal, ka’ajwi’ li qayu’am sa’ li ruchich’och’ a’in, (wan aran) naq nokokam ut nokowan ut ink’a’ toowakliiq chi yo’yo (wi’chik), .

اِنْ هُوَ اِلَّا رَجُلُ ِۨافْتَرٰى عَلَى اللّٰهِ كَذِبًا وَّمَا نَحْنُ لَهٗ بِمُؤْمِنِيْنَ

in huwa illā rajuluniftarā ‘alallāhi każibaw wa mā naḥnu lahū bimu'minīn(a).

A'an jun winq li kixk'uub' li tik'ti' chirix li Yos, ut laa'o ink'a' tqapaab'.

قَالَ رَبِّ انْصُرْنِيْ بِمَا كَذَّبُوْنِ

qāla rabbinṣurnī bimā każżabūn(i).

A’an (Hud) kitijok, “At inQaawa’, chintenq’a xb’aan naq yookeb’ chi tik’ti’ik chiwu.”

قَالَ عَمَّا قَلِيْلٍ لَّيُصْبِحُنَّ نٰدِمِيْنَ ۚ

qāla ‘ammā qalīlil layuṣbiḥunna nādimīn(a).

A’an (li Allah) kixye, “Chi seeb’ te’xyot’ xch’ool chi yaal.”

فَاَخَذَتْهُمُ الصَّيْحَةُ بِالْحَقِّ فَجَعَلْنٰهُمْ غُثَاۤءًۚ فَبُعْدًا لِّلْقَوْمِ الظّٰلِمِيْنَ

fa akhażathumuṣ-ṣaiḥatu bil-ḥaqqi fa ja'alahum guṡā'ā(n), fa bu‘dal lil-qaumiẓ-ẓālimīn(a).

Toja’ naq ke’sache’ chi junajwa xb’aan xyaab’ li kaaq, ut Kiqab’aanuheb’ (jo’) li tz’ajnil k’amb’il xb’aan li b’uut’iha’. Jo'kan ajwi' te'oso'q li tenamit li ink'a' tiikeb' xch'ool.

ثُمَّ اَنْشَأْنَا مِنْۢ بَعْدِهِمْ قُرُوْنًا اٰخَرِيْنَ ۗ

Ṡumma ansya'nā mim ba‘dihim qurūnan ākharīn(a).

Toja’ naq chirixeb’ a’an xqayiib’ jalaneb’ chik li tenamit.

مَا تَسْبِقُ مِنْ اُمَّةٍ اَجَلَهَا وَمَا يَسْتَأْخِرُوْنَ ۗ

mā tasbiqu min ummatin ajalahā wa mā yasta'khirūn(a).

Maak’a’ junaq tenamit li naru chixseeb’ob’resinkil lix kamik, chi moko (jo’kan ajwi’) chixk’eeb’al chi uxmank.

ثُمَّ اَرْسَلْنَا رُسُلَنَا تَتْرَاۗ كُلَّمَا جَاۤءَ اُمَّةً رَّسُوْلُهَا كَذَّبُوْهُ فَاَتْبَعْنَا بَعْضَهُمْ بَعْضًا وَّجَعَلْنٰهُمْ اَحَادِيْثَۚ فَبُعْدًا لِّقَوْمٍ لَّا يُؤْمِنُوْنَ

Ṡumma arsalnā rusulanā tatrā, kullamā jā'a ummatar rasūluhā każżabūhu fa atba‘nā ba‘ḍahum ba‘ḍaw wa ja‘alnāhum aḥādīṡ(a), fa bu‘dal liqaumil lā yu'minūn(a).

Toja’ naq, Xqataqlaheb’ li Qataql chi uub’ej. Yalaq jo’q’e nachal jun aj taqlanel rik’in jun tenamit, neke’xtz’eqtaana, jo’kan naq naqajal junjunq reheb’ rik’in jalaneb’ chik (sa’ li sache’k). Ut xqab’aanuheb’ choq’ k’a’aq re ru choq’ reheb’ li seraq’ (choq’ reheb’ li winq). Joˈcan nak ta̱cua̱nk li sachc saˈ xbe̱neb li incˈaˈ nequeˈpa̱ban.

ثُمَّ اَرْسَلْنَا مُوْسٰى وَاَخَاهُ هٰرُوْنَ ەۙ بِاٰيٰتِنَا وَسُلْطٰنٍ مُّبِيْنٍۙ

Ṡumma arsalnā mūsā wa akhāhu hārūn(a), bi'āyātinā wa sulṭānim mubīn(in).

Toja’ naq xqataqla laj Moises ut laj Harun li ras rik’ineb’ li qareetalil ut li qak’utb’esinb’il na’leb’ chi saqen ru,

اِلٰى فِرْعَوْنَ وَمَلَا۟ىِٕهٖ فَاسْتَكْبَرُوْا وَكَانُوْا قَوْمًا عَالِيْنَ ۚ

ilā fir‘auna wa mala'ihī fastakbarū wa kānū qauman ‘ālīn(a).

chiru laj Farahon ut ebʼ laj jolominel re lix tenamit, aʼut keʼxqʼetqʼeti ribʼ ut aʼanebʼ tzʼaqal jun tenamit qʼetqʼet.

فَقَالُوْٓا اَنُؤْمِنُ لِبَشَرَيْنِ مِثْلِنَا وَقَوْمُهُمَا لَنَا عٰبِدُوْنَ ۚ

fa qālū anu'minu libasyaraini miṡlinā wa qaumuhumā lanā ‘ābidūn(a).

Jo’kan naq ke’xye, “Ma (us) naq taqapaab’ wiib’ chi tenamit jo’ laa’o, us ta lix tenamiteb’ (li Ralal xk’ajol laj Israel) a’aneb’ li neke’k’anjelak xjuneseb’ rib’ chiqu?”

فَكَذَّبُوْهُمَا فَكَانُوْا مِنَ الْمُهْلَكِيْنَ

fa każżabūhumā fa kānū minal-muhlakīn(a).

Jo’kan naq ke’xtz’eqtaana xkab’ichaleb’, jo’kan naq ke’wan sa’ xyanqeb’ li ke’sache’.

وَلَقَدْ اٰتَيْنَا مُوْسَى الْكِتٰبَ لَعَلَّهُمْ يَهْتَدُوْنَ

wa laqad ātainā mūsal-kitāba la‘allahum yahtadūn(a).

Ut relik chi yaal, xqak’e re laj Moises li Hu (Torah), re naq eb’ a’an (eb’ li Ralal xk’ajol laj Israel) te’b’eresiiq.

وَجَعَلْنَا ابْنَ مَرْيَمَ وَاُمَّهٗٓ اٰيَةً وَّاٰوَيْنٰهُمَآ اِلٰى رَبْوَةٍ ذَاتِ قَرَارٍ وَّمَعِيْنٍ ࣖ

wa ja‘alnabna maryama wa ummahū āyataw wa āwaināhumā ilā rabwatin żāti qarāriw wa ma‘īn(in).

Ut xqab’aanu (Isa) li ralal li xMaria ut lix na’ jo’ jun li k’utb’esinb’il na’leb’ chi saqen ru re (Li qanimal ru), ut xqakol rixeb’ sa’ jun li taqenaqil ch’och’, (jun li na’ajej li ch’anch’o, q’ojyin ru ut nujenaq rik’in li ru che’) rik’in li yo’leb’aal ha’ li neke’el chaq.

يٰٓاَيُّهَا الرُّسُلُ كُلُوْا مِنَ الطَّيِّبٰتِ وَاعْمَلُوْا صَالِحًاۗ اِنِّيْ بِمَا تَعْمَلُوْنَ عَلِيْمٌ ۗ

yā ayyuhar-rusulu kulū minaṭ-ṭayyibāti wa‘malū ṣāliḥā(n), innī bimā ta‘malūna ‘alīm(un).

Li Allah kixye: "Ex aj taqlanel! Chewa'aq li chaab'il (tzakemq), ut cheb'aanu li chaab'il b'aanuhom. Relik chi yaal, laa'in ninnaw chixjunil li k'a'ru nekeb'aanu".

وَاِنَّ هٰذِهٖٓ اُمَّتُكُمْ اُمَّةً وَّاحِدَةً وَّاَنَا۠ رَبُّكُمْ فَاتَّقُوْنِ

wa inna hāżihī ummatukum ummataw wāḥidataw wa ana rabbukum fattaqūn(i).

Ut chi yaal, a’in (li paab’aal tawheed) a’an lee paab’aal, jun ajwi’ li paab’aal ut laa’in lee Dios, jo’kan naq chexiwak chiwu”.

فَتَقَطَّعُوْٓا اَمْرَهُمْ بَيْنَهُمْ زُبُرًاۗ كُلُّ حِزْبٍۢ بِمَا لَدَيْهِمْ فَرِحُوْنَ

fa taqaṭṭa‘ū amrahum bainahum zuburā(n), kullu ḥizbim bimā ladaihim fariḥūn(a).

Chirix chik a’an ke’xjach rib’ sa’ lix k’anjeleb’ (re paab’aal) sa’ k’iila ch’uut. Li junjunq chi ch’uut (nareek’a) naq naxnima rib’ rik’in li k’a’ru wan reheb’ (li junjunq).

فَذَرْهُمْ فِيْ غَمْرَتِهِمْ حَتّٰى حِيْنٍ

fa żarhum fī gamratihim ḥattā ḥīn(in).

Jo'kan naq che'kanaaq sa' li xpaltil toj reetal taawulaq xq'ehil.

اَيَحْسَبُوْنَ اَنَّمَا نُمِدُّهُمْ بِهٖ مِنْ مَّالٍ وَّبَنِيْنَ ۙ

ayaḥsabūna annamā numidduhum bihī mim māliw wabanīn(a).

Ma neke’xk’oxla naq yooko chixk’eeb’al reheb’ li b’ihomal ut li kok’al (naraj naxye naq), .

نُسَارِعُ لَهُمْ فِى الْخَيْرٰتِۗ بَلْ لَّا يَشْعُرُوْنَ

nusāri‘u lahum fil-khairāt(i), bal lā yasy‘urūn(a).

Ma noko’ok chi seeb’ank chixk’eeb’al li chaab’il na’leb’ reheb’? (Ink’a’), a’b’an ink’a’ neke’xk’e reetal.

اِنَّ الَّذِيْنَ هُمْ مِّنْ خَشْيَةِ رَبِّهِمْ مُّشْفِقُوْنَ ۙ

innal-lażīna hum min khasy-yati rabbihim musyfiqūn(a).

Relik chi yaal, eb’ li ani, xb’aan xxiw chiru lix Qaawa’, neke’xk’e reetal, .

وَالَّذِيْنَ هُمْ بِاٰيٰتِ رَبِّهِمْ يُؤْمِنُوْنَ ۙ

wal-lażīna hum bi'āyāti rabbihim yu'minūn(a).

ut eb’ li neke’paab’ank re li reetalil lix Qaawa’eb’,

وَالَّذِيْنَ هُمْ بِرَبِّهِمْ لَا يُشْرِكُوْنَ ۙ

wal-lażīna hum birabbihim lā yusyrikūn(a).

ut eb’ li ink’a’ neke’xjunaji rib’ rik’in lix Qaawa’,

وَالَّذِيْنَ يُؤْتُوْنَ مَآ اٰتَوْا وَّقُلُوْبُهُمْ وَجِلَةٌ اَنَّهُمْ اِلٰى رَبِّهِمْ رٰجِعُوْنَ ۙ

wal-lażīna yu'tūna mā ātaw wa qulūbuhum wajilatun annahum ilā rabbihim rāji‘ūn(a).

ut eb’ li neke’k’ehok re li k’a’ru neke’xk’e (limosna) rik’in xiw nujenaq xch’ooleb’ (xb’aan naq neke’xnaw) naq te’sutq’iiq rik’in lix Qaawa’, .

اُولٰۤىِٕكَ يُسَارِعُوْنَ فِى الْخَيْرٰتِ وَهُمْ لَهَا سٰبِقُوْنَ

ulā'ika yusāri‘ūna fil-khairāti wa hum lahā sābiqūn(a).

eb’ a’an neke’xseeb’a rib’ chiru li chaab’il k’a’aq re ru, ut a’aneb’ li xb’een li neke’xtaw.

وَلَا نُكَلِّفُ نَفْسًا اِلَّا وُسْعَهَاۖ وَلَدَيْنَا كِتٰبٌ يَّنْطِقُ بِالْحَقِّ وَهُمْ لَا يُظْلَمُوْنَ

wa lā nukallifu nafsan illā wus‘ahā, wa ladainā kitābuy yanṭiqu bil-ḥaqqi wa hum lā yuẓlamūn(a).

Ut ink’a’ naqak’e chi iiq junaq aamej chiru lix wankil, ut qik’in wan jun li tz’iib’anb’il esil li naxye li yaal, ut ink’a’ neke’rahob’tesiik.

بَلْ قُلُوْبُهُمْ فِيْ غَمْرَةٍ مِّنْ هٰذَا وَلَهُمْ اَعْمَالٌ مِّنْ دُوْنِ ذٰلِكَ هُمْ لَهَا عٰمِلُوْنَ

bal qulūbuhum fī gamratim min hāżā wa lahum a‘mālum min dūni żālika hum lahā ‘āmilūn(a).

A’b’an lix ch’ooleb’ (eb’ laj ink’a’ neke’paab’an) wankeb’ sa’ sachk rik’in a’in (xtawb’al ru li Alcorán), ut wankeb’ (naab’al chik li (maak’a’il) b’aanuhom li neke’xyal xb’aanunkil.

حَتّٰىٓ اِذَآ اَخَذْنَا مُتْرَفِيْهِمْ بِالْعَذَابِ اِذَا هُمْ يَجْـَٔرُوْنَ ۗ

Ḥattā iżā akhażnā mutrafīhim bil-‘ażābi iżā hum yaj'arūn(a).

Jo’kan naq naq xqak’e li rahilal sa’ xb’eeneb’ li ke’wan sa’ q’etq’etil sa’ xyanqeb’, sa’ junpaat ke’xjap re chixpatz’b’al xtenq’eb’.

لَا تَجْـَٔرُوا الْيَوْمَۖ اِنَّكُمْ مِّنَّا لَا تُنْصَرُوْنَ

lā taj'arul-yaum(a), innakum minnā lā tunṣarūn(a).

Maatz’aama aatenq’ankil anajwan! Relik chi yaal, ink’a’ taak’ul aatenq’ankil qik’in.

قَدْ كَانَتْ اٰيٰتِيْ تُتْلٰى عَلَيْكُمْ فَكُنْتُمْ عَلٰٓى اَعْقَابِكُمْ تَنْكِصُوْنَ ۙ

qad kānat āyātī tutlā ‘alaikum fa kuntum ‘alā a‘qābikum tankiṣūn(a).

Relik chi yaal, junelik neke’yeeman reheb’ lin raqal (li Alcorán), a’b’an junelik nekexsutq’i chirix, .

مُسْتَكْبِرِيْنَۙ بِهٖ سٰمِرًا تَهْجُرُوْنَ

mustakbirīn(a), bihī sāmiran tahjurūn(a).

rik’in xnimob’resinkil eerib’ ut xyeeb’al li yib’ aj aatin chiru (li Alcorán) naq nekex’aatinak chi q’eq.

اَفَلَمْ يَدَّبَّرُوا الْقَوْلَ اَمْ جَاۤءَهُمْ مَّا لَمْ يَأْتِ اٰبَاۤءَهُمُ الْاَوَّلِيْنَ ۖ

afalam yaddabbarul-qaula am jā'ahum mā lam ya'ti ābā'ahumul-awwalīn(a).

Jo’kan ut, ma ink’a’ neke’xyu’ami li raatin (li Allah), malaj wan k’a’ruhaq xchal rik’ineb’ li maajun wa xchal rik’ineb’ lix xe’toonileb’ junxil?

اَمْ لَمْ يَعْرِفُوْا رَسُوْلَهُمْ فَهُمْ لَهٗ مُنْكِرُوْنَ ۖ

am lam ya‘rifū rasūlahum fahum lahū munkirūn(a).

Malaj ut, ma ink’a’ neke’xnaw ru lix taql (Muhammad), jo’kan naq neke’xtz’eqtaana?

اَمْ يَقُوْلُوْنَ بِهٖ جِنَّةٌ ۗ بَلْ جَاۤءَهُمْ بِالْحَقِّ وَاَكْثَرُهُمْ لِلْحَقِّ كٰرِهُوْنَ

am yaqūlūna bihī jinnah(tun), bal jā'ahum bil-ḥaqqi wa akṡaruhum lil-ḥaqqi kārihūn(a).

Malaj ut neke’xye, “Li winq a’an (Muhammad) q’etq’et.” Us ta kichalk chixkʼambʼal li yaal rehebʼ, li xkʼihalil xikʼ keʼril li yaal.

وَلَوِ اتَّبَعَ الْحَقُّ اَهْوَاۤءَهُمْ لَفَسَدَتِ السَّمٰوٰتُ وَالْاَرْضُ وَمَنْ فِيْهِنَّۗ بَلْ اَتَيْنٰهُمْ بِذِكْرِهِمْ فَهُمْ عَنْ ذِكْرِهِمْ مُّعْرِضُوْنَ ۗ

wa lawittaba‘al-ḥaqqu ahwā'ahum lafasadatis-samāwātu wal-arḍu wa man fīhinn(a), bal ataināhum biżikrihim fahum ‘an żikrihim mu‘riḍūn(a).

Ut wi ta li yaal taa’ab’inq chiru li neke’raj, li choxa ut li ch’och’, ut chixjunil li k’a’aq re ru wan chi sa’, te’oso’q raj chi yaal. Kiqakʼe ajwiʼ xnaʼlebʼebʼ, abʼan keʼxtzʼeqtaana li qʼusuk.

اَمْ تَسْـَٔلُهُمْ خَرْجًا فَخَرَاجُ رَبِّكَ خَيْرٌ ۖوَّهُوَ خَيْرُ الرّٰزِقِيْنَ

am tas'aluhum kharjan fa kharāju rabbika khair(un), wa huwa khairur-rāziqīn(a).

Malaj ut laa’at (Muhammad) nakapatz’ reheb’ li tojleb’? Chiru li hoonal a’an, li q’ajkamunk chalen chaq laa Qaawa’ jwal chaab’il wi’chik, xb’aan naq a’an laj k’ehol re li k’a’ru q’axal chaab’il.

وَاِنَّكَ لَتَدْعُوْهُمْ اِلٰى صِرَاطٍ مُّسْتَقِيْمٍ

wa innaka latad‘ūhum ilā ṣirāṭim mustaqīm(in).

Ut relik chi yaal tento naq laa’at xab’oqeb’ sa’ li tiikil b’e.

وَاِنَّ الَّذِيْنَ لَا يُؤْمِنُوْنَ بِالْاٰخِرَةِ عَنِ الصِّرَاطِ لَنٰكِبُوْنَ

wa innal-lażīna lā yu'minūna bil-ākhirati ‘aniṣ-ṣirāṭi lanākibūn(a).

Ut relik chi yaal naq eb’ li ink’a’ neke’paab’ank re li yu’am chirix li kamk xe’el chi yaal chi najt rik’in li (tiik) b’e.

۞ وَلَوْ رَحِمْنٰهُمْ وَكَشَفْنَا مَا بِهِمْ مِّنْ ضُرٍّ لَّلَجُّوْا فِيْ طُغْيَانِهِمْ يَعْمَهُوْنَ

wa lau raḥimnāhum wa kasyafnā mā bihim min ḍurril lalajjū fī ṭugyānihim ya‘mahūn(a).

Ut wi ta kiqatoq’ob’a ruheb’, ut kiqarisi li rahilal li kichal sa’ xb’eeneb’, relik chi yaal naq toj te’eek’asiiq raj sa’ lix sachlijikeb’.

وَلَقَدْ اَخَذْنٰهُمْ بِالْعَذَابِ فَمَا اسْتَكَانُوْا لِرَبِّهِمْ وَمَا يَتَضَرَّعُوْنَ

wa laqad akhażnāhum bil-‘ażābi famastakānū lirabbihim wa mā yataḍarra‘ūn(a).

Ut relik chi yaal naq xqak’e li rahilal sa’ xb’eeneb’, a’b’an ink’a’ ke’xkanab’ rib’ chiru lix Qaawa’eb’, chi moko ke’xkub’si rib’.

حَتّٰىٓ اِذَا فَتَحْنَا عَلَيْهِمْ بَابًا ذَا عَذَابٍ شَدِيْدٍ اِذَا هُمْ فِيْهِ مُبْلِسُوْنَ ࣖ

Ḥattā iżā fataḥnā ‘alaihim bāban żā ‘ażābin syadīdin iżā hum fīhi mublisūn(a).

Jo’kan naq naq xqate choq’ reheb’ li okeb’aal re jun li tojb’a-maak jwal kaw, sa’ junpaat ke’ok chi q’unb’esiik xch’ooleb’.

وَهُوَ الَّذِيْٓ اَنْشَاَ لَكُمُ السَّمْعَ وَالْاَبْصَارَ وَالْاَفْـِٕدَةَۗ قَلِيْلًا مَّا تَشْكُرُوْنَ

wa huwal-lażī yuḥyī wa yumītu wa lahukhtilāful-laili wan-nahār(i), afalā ta‘qilūn(a).

Ut a’an li kiyiib’ank re li ab’ink, li ilok ut li reek’ob’aal ch’oolej choq’ aawe, a’b’an jwal ka’ch’in li b’antioxink nakab’antioxi.

وَهُوَ الَّذِيْ ذَرَاَكُمْ فِى الْاَرْضِ وَاِلَيْهِ تُحْشَرُوْنَ

bal qālū miṡla mā qālal-awwalūn(a).

Ut a’an li kiyo’ob’tesink ut kiyo’ob’tesink eere sa’ li ruchich’och’ ut rik’in a’an texch’utub’aaq.

وَهُوَ الَّذِيْ يُحْيٖ وَيُمِيْتُ وَلَهُ اخْتِلَافُ الَّيْلِ وَالنَّهَارِۗ اَفَلَا تَعْقِلُوْنَ

qālū a'iżā mitnā wa kunnā turābaw wa ‘iẓāman a'innā lamab‘ūṡūn(a).

Ut a’an li nak’ehok yu’am ut kamk, ut a’an li (naxk’uub’) xjalb’al li q’ojyin ut li kutan. Ma ink'a' neketaw ru?

بَلْ قَالُوْا مِثْلَ مَا قَالَ الْاَوَّلُوْنَ

laqad wu‘idnā naḥnu wa ābā'unā hāżā min qablu in hāżā illā asāṭīrul-awwalīn(a).

Keʼxye ajwiʼ li aatin li juntaqʼeet rikʼin li keʼxye li poyanam li keʼwank chaq junxil.

قَالُوْٓا ءَاِذَا مِتْنَا وَكُنَّا تُرَابًا وَّعِظَامًا ءَاِنَّا لَمَبْعُوْثُوْنَ

qālū a'iżā mitnā wa kunnā turābaw wa ‘iẓāman a'innā lamab‘ūṡūn(a).

Ke'xye: “Ma yaal naq jo'q'e tookamq ut too'ok cho'q pojtz' ut b'aqel, relik chi yaal naq toowakliiq wi' chik chi yo'yo?

لَقَدْ وُعِدْنَا نَحْنُ وَاٰبَاۤؤُنَا هٰذَا مِنْ قَبْلُ اِنْ هٰذَآ اِلَّآ اَسَاطِيْرُ الْاَوَّلِيْنَ

laqad wu‘idnā naḥnu wa ābā'unā hāżā min qablu in hāżā illā asāṭīrul-awwalīn(a).

Relik chi yaal, a’in yeechi’inb’il qe laa’o ut reheb’ li qaxe’ qatoon, a’in yal jun seraq’ reheb’ li najter tenamit!”.

قُلْ لِّمَنِ الْاَرْضُ وَمَنْ فِيْهَآ اِنْ كُنْتُمْ تَعْلَمُوْنَ

qul limanil-arḍu wa man fīhā in kuntum ta‘lamūn(a).

Ye (Muhammad): “Ani re li ruchich’och’, ut chixjunil li k’a’ru wan chi sa’, wi laa’at nakanaw?”

سَيَقُوْلُوْنَ لِلّٰهِ ۗقُلْ اَفَلَا تَذَكَّرُوْنَ

sayaqūlūna lillāh(i), qul afalā tażakkarūn(a).

Te’xsume, “Re li Allah.” Ye, “Toja’ naq ink’a’ najultiko’ aawe?”

قُلْ مَنْ رَّبُّ السَّمٰوٰتِ السَّبْعِ وَرَبُّ الْعَرْشِ الْعَظِيْمِ

qul mar rabbus-samāwātis-sab‘i wa rabbul-‘arsyil-‘aẓīm(i).

Ye: «Ani li Qaawa' aj eechal re li wuqub' chi choxa ut ani aj eechal re li nimla K'ojarib'aal?».

سَيَقُوْلُوْنَ لِلّٰهِ ۗقُلْ اَفَلَا تَتَّقُوْنَ

sayaqūlūna lillāh(i), qul afalā tattaqūn(a).

Te’xsume, “(Re) li Allah.” Ye, “Toja’ naq k’a’ut naq ink’a’ aj paab’anel?”

قُلْ مَنْۢ بِيَدِهٖ مَلَكُوْتُ كُلِّ شَيْءٍ وَّهُوَ يُجِيْرُ وَلَا يُجَارُ عَلَيْهِ اِنْ كُنْتُمْ تَعْلَمُوْنَ

qul mam biyadihī malakūtu kulli syai'iw wa huwa yujīru wa lā yujāru ‘alaihi in kuntum ta‘lamūn(a).

Ye, "Sa' ruq' ani wan xwankil chixjunil li k'a'aq re ru. A'an naxkol rix, ut maak'a' naru xkolb'al rix chiru (lix tojb'a-maak), wi ta yal nakanaw?"

سَيَقُوْلُوْنَ لِلّٰهِ ۗقُلْ فَاَنّٰى تُسْحَرُوْنَ

sayaqūlūna lillāh(i), qul fa annā tusḥarūn(a).

Te’xsume, “(Re) li Allah.” Ye, “(Wi jo’kan), toja’ naq chan ru naq xatb’alaq’iik?”

بَلْ اَتَيْنٰهُمْ بِالْحَقِّ وَاِنَّهُمْ لَكٰذِبُوْنَ

bal ataināhum bil-ḥaqqi wa innahum lakāżibūn(a).

Us ta xqak’am chaq li yaal reheb’, a’aneb’ tz’aqal aj tik’ti’.

مَا اتَّخَذَ اللّٰهُ مِنْ وَّلَدٍ وَّمَا كَانَ مَعَهٗ مِنْ اِلٰهٍ اِذًا لَّذَهَبَ كُلُّ اِلٰهٍۢ بِمَا خَلَقَ وَلَعَلَا بَعْضُهُمْ عَلٰى بَعْضٍۗ سُبْحٰنَ اللّٰهِ عَمَّا يَصِفُوْنَ ۙ

mattakhażallāhu miw waladiw wa mā kāna ma‘ahū min ilāhin iżal lażahaba kullu ilāhim bimā khalaqa wa la‘alā ba‘ḍuhum ‘alā ba‘ḍ(in), subḥānallāhi ‘ammā yaṣifūn(a).

Li Allah maak’a’eb’ ralal xk’ajol, ut maak’a’eb’ (xkomon chik) li dios rik’in, (wi ta wankeb’ naab’al li dios), toja’ naq li junjunq chi dios tixk’am raj chaq li k’a’ru (yo’ob’tesihom) kixyiib’, ut junjunq reheb’ li dios a’an te’xq’ax raj ru junjunq reheb’ li jun ch’ol chik. Li loq’alil re li Allah rik’in li k’a’ru neke’xk’e,

عٰلِمِ الْغَيْبِ وَالشَّهَادَةِ فَتَعٰلٰى عَمَّا يُشْرِكُوْنَ ࣖ

‘Ālimil-gaibi wasy-syahādati fa ta‘ālā ‘ammā yusyrikūn(a).

(A'an li Dios) li naxnau chixjunil li inc'a' na-ilman ut chixjunil li na-ilman ru. Li Q’axal Taqenaq Xwankil (Allah) wan sa’ xb’een li k’a’ru neke’xjunaji chirib’ileb’ rib’.

قُلْ رَّبِّ اِمَّا تُرِيَنِّيْ مَا يُوْعَدُوْنَ ۙ

qur rabbi immā turiyannī mā yū‘adūn(a).

Ye (Muhammad), “At inQaawa’, wi ta taak’ut chiwu k’a’ru (li tojb’a-maak) li xiwxiw chiruheb’, .

رَبِّ فَلَا تَجْعَلْنِيْ فِى الْقَوْمِ الظّٰلِمِيْنَ

rabbi falā taj‘alnī fil-qaumiẓ-ẓālimīn(a).

At inQaawa', minakanab' sa' xyanqeb' laj maak”.

وَاِنَّا عَلٰٓى اَنْ نُّرِيَكَ مَا نَعِدُهُمْ لَقٰدِرُوْنَ

wa innā ‘alā an nuriyaka mā na‘iduhum laqādirūn(a).

Ut relik chi yaal, wan qawankil chixk’utb’al chawu (Muhammad) li k’a’ru xqaxib’esiheb’ wi’.

اِدْفَعْ بِالَّتِيْ هِيَ اَحْسَنُ السَّيِّئَةَۗ نَحْنُ اَعْلَمُ بِمَا يَصِفُوْنَ

idfa‘ bil-latī hiya aḥsanus-sayyi'ah(ta), naḥnu a‘lamu bimā yaṣifūn(a).

Tz’eqtaanaheb’ lix maa’us aj b’aanuhomeb’ sa’ jun (b’e) jwal chaab’il wi’chik, Laa’o naqanaw chi us li k’a’ru neke’xk’e (re li Allah).

وَقُلْ رَّبِّ اَعُوْذُ بِكَ مِنْ هَمَزٰتِ الشَّيٰطِيْنِ ۙ

wa qur rabbi a‘ūżu bika min hamazātisy-syayāṭīn(i).

Ut taaye, “At inQaawa’, ninsik’ inkolb’al wib’ aawik’in chiruheb’ lix ch’ina-usil aatin laj Satanas,

وَاَعُوْذُ بِكَ رَبِّ اَنْ يَّحْضُرُوْنِ

wa a‘ūżu bika rabbi ay yaḥḍurūn(i).

ut ninkol wib’ (jo’kan ajwi’) aawik’in, at Qaawa’, re naq ink’a’ te’nach’oq wik’in”.

حَتّٰىٓ اِذَا جَاۤءَ اَحَدَهُمُ الْمَوْتُ قَالَ رَبِّ ارْجِعُوْنِ ۙ

Ḥattā iżā jā'a aḥadahumul-mautu qāla rabbirji‘ūn(i).

(Jo’kan naq wankeb’ li ink’a’ neke’paab’an), toj reetal naq nachal li kamk sa’ xb’een jun reheb’, naxye, “At inQaawa’, sutq’isihin (sa’ li ruchich’och’), .

لَعَلِّيْٓ اَعْمَلُ صَالِحًا فِيْمَا تَرَكْتُ كَلَّا ۗاِنَّهَا كَلِمَةٌ هُوَ قَاۤىِٕلُهَاۗ وَمِنْ وَّرَاۤىِٕهِمْ بَرْزَخٌ اِلٰى يَوْمِ يُبْعَثُوْنَ

la‘allī a‘malu ṣāliḥan fīmā taraktu kallā, innahā kalimatun huwa qā'iluhā, wa miw warā'ihim barzakhun ilā yaumi yub‘aṡūn(a).

re naq tinruuq xbʼaanunkil li chaabʼil bʼaanuhom li xinkanabʼ chaq». Relik chi yaal naq ink’a’!

فَاِذَا نُفِخَ فِى الصُّوْرِ فَلَآ اَنْسَابَ بَيْنَهُمْ يَوْمَىِٕذٍ وَّلَا يَتَسَاۤءَلُوْنَ

fa iżā nufikha fiṣ-ṣūri falā ansāba bainahum yauma'iżiw wa lā yatasā'alūn(a).

Naq taa’ab’imanq li trompeet, maak’a’aq chik li wank sa’ junkab’al sa’ xyanqeb’ sa’ li kutan a’an (xkutankil li raqb’a-aatin), ut ink’a’ (chi moko) te’xpatz’ rib’ chirib’ileb’ rib’.

فَمَنْ ثَقُلَتْ مَوَازِيْنُهٗ فَاُولٰۤىِٕكَ هُمُ الْمُفْلِحُوْنَ

faman ṡaqulat mawāzīnuhū fa ulā'ika humul-mufliḥūn(a).

Ani naxb’is li b’isleb’ (chaab’ilal), toja’ naq a’aneb’ li poyanam li wankeb’ xsumenkil.

وَمَنْ خَفَّتْ مَوَازِيْنُهٗ فَاُولٰۤىِٕكَ الَّذِيْنَ خَسِرُوْٓا اَنْفُسَهُمْ فِيْ جَهَنَّمَ خٰلِدُوْنَ ۚ

wa man khaffat mawāzīnuhū fa ulā'ikal-lażīna khasirū anfusahum fī jahannama khālidūn(a).

Ut ani saqen ru sa’ li b’isleb’ (re li chaab’ilal), toja’ naq a’aneb’ li tenamit li neke’xrahob’tesi rib’, te’wanq chi junelik sa’ xb’alb’a.

تَلْفَحُ وُجُوْهَهُمُ النَّارُ وَهُمْ فِيْهَا كٰلِحُوْنَ

talfaḥu wujūhahumun-nāru wa hum fīhā kāliḥūn(a).

K’atb’il li rilob’aaleb’ xb’aan li xam re xb’alb’a, ut wankeb’ sa’ xb’alb’a sa’ jun li q’ojyin rik’in li ru’uj raq’ li q’etq’et.

اَلَمْ تَكُنْ اٰيٰتِيْ تُتْلٰى عَلَيْكُمْ فَكُنْتُمْ بِهَا تُكَذِّبُوْنَ

alam takun āyātī tutlā ‘alaikum fa kuntum bihā tukażżibūn(a).

Ma ink’a’ xe’ile’ ru lin raqal choq’ eere, a’b’an junelik neketz’eqtaanaheb’?

قَالُوْا رَبَّنَا غَلَبَتْ عَلَيْنَا شِقْوَتُنَا وَكُنَّا قَوْمًا ضَاۤلِّيْنَ

qālū rabbanā galabat ‘alainā syiqwatunā wa kunnā qauman ḍāllīn(a).

Ke'xye: “At Qaawa', xooq'axe'k ru xb'aan li qamaa'usilal, ut laa'o jun tenamit sachenaqo.

رَبَّنَآ اَخْرِجْنَا مِنْهَا فَاِنْ عُدْنَا فَاِنَّا ظٰلِمُوْنَ

rabbanā akhrijnā minhā fa in ‘udnā fa innā ẓālimūn(a).

At Qaawa’, choo’isi chaq chi sa’ (choosutq’isi sa’ li ruchich’och’), wi toj yooko chi sutq’iik (sa’ li ink’a’ paab’ank), relik chi yaal, laa’o laj maak”.

قَالَ اخْسَـُٔوْا فِيْهَا وَلَا تُكَلِّمُوْنِ

qālakhsa'ū fīhā wa lā tukallimūn(i).

A’an (li Allah) kixye, “Kanaaqex chi tuulan eech’ool chi sa’, ut mee’aatinaq wik’in.”

اِنَّهٗ كَانَ فَرِيْقٌ مِّنْ عِبَادِيْ يَقُوْلُوْنَ رَبَّنَآ اٰمَنَّا فَاغْفِرْ لَنَا وَارْحَمْنَا وَاَنْتَ خَيْرُ الرّٰحِمِيْنَ ۚ

innahū kāna farīqum min ‘ibādī yaqūlūna rabbanā āmannā fagfir lanā warḥamnā wa anta khairur-rāḥimīn(a).

Relik chi yaal, wan jun ch’uut chi lin moos li yookeb’ chi tijok, “At Qaawa’, xoopaab’an, jo’kan naq kuy qamaak ut k’e qe li toq’ob’ank-u, Laa’at li q’axal chaab’il aj k’ehol toq’ob’ank-u.”

فَاتَّخَذْتُمُوْهُمْ سِخْرِيًّا حَتّٰىٓ اَنْسَوْكُمْ ذِكْرِيْ وَكُنْتُمْ مِّنْهُمْ تَضْحَكُوْنَ

fattakhażtumūhum sikhriyyan ḥattā ansaukum żikrī wa kuntum minhum taḍḥakūn(a).

Toja’ naq nakak’eheb’ choq’ k’a’aq re ru re se’ek, jo’kan naq nasach sa’ aach’ool xjultikankil laa’in, ut laa’at (junelik) nakase’ek chirixeb’, .

اِنِّيْ جَزَيْتُهُمُ الْيَوْمَ بِمَا صَبَرُوْٓاۙ اَنَّهُمْ هُمُ الْفَاۤىِٕزُوْنَ

innī jazaituhumul-yauma bimā ṣabarū, annahum humul-fā'izūn(a).

Sa' li kutan a'in tinq'ajkamuheb' xb'aan li xkuyumeb'; relik chi yaal, a’aneb’ li neke’el chi us.

قٰلَ كَمْ لَبِثْتُمْ فِى الْاَرْضِ عَدَدَ سِنِيْنَ

qāla kam labiṡtum fil-arḍi ‘adada sinīn(a).

A’an (li Allah) kixye, “Jarub’ chihab’ xatkana sa’ li ruchich’och’?”

قَالُوْا لَبِثْنَا يَوْمًا اَوْ بَعْضَ يَوْمٍ فَسْـَٔلِ الْعَاۤدِّيْنَ

qālū labiṡnā yauman au baḍa yaumin fas'alil-‘āddīn(a).

Ke'xye: “Xookanaak jun kutan malaj jun raqal li kutan; jo'kan naq patz' reheb' li neke'ajlank".

قٰلَ اِنْ لَّبِثْتُمْ اِلَّا قَلِيْلًا لَّوْ اَنَّكُمْ كُنْتُمْ تَعْلَمُوْنَ

qāla il labiṡtum illā qalīlal lau annakum kuntum ta‘lamūn(a).

A’an (li Allah) kixye, “Ka’ajwi’ b’ayaq xatkana, wi ta yal nakanaw.”

اَفَحَسِبْتُمْ اَنَّمَا خَلَقْنٰكُمْ عَبَثًا وَّاَنَّكُمْ اِلَيْنَا لَا تُرْجَعُوْنَ

afa ḥasibtum annamā khalaqnākum ‘abaṡaw wa annakum ilainā lā turja‘ūn(a).

Ma xek’oxla chaq naq xexqayo’ob’tesi sa’ b’atz’unk (chi maak’a’ rajb’al) ut naq ink’a’ texsutq’iiq qik’in?

فَتَعٰلَى اللّٰهُ الْمَلِكُ الْحَقُّۚ لَآ اِلٰهَ اِلَّا هُوَۚ رَبُّ الْعَرْشِ الْكَرِيْمِ

fa ta‘ālallāhul-malikul-ḥaqq(u), lā ilāha illā huw(a), rabbul-‘arsyil-karīm(i).

Jo’kan naq nim xloq’al li Allah, li Tz’aqal Rey; maajun chik dios (k’ulub’ej re loq’onink) ka’ajwi’ A’an, li Qaawa’ re li Xnimal ru K’ojarib’aal.

وَمَنْ يَّدْعُ مَعَ اللّٰهِ اِلٰهًا اٰخَرَ لَا بُرْهَانَ لَهٗ بِهٖۙ فَاِنَّمَا حِسَابُهٗ عِنْدَ رَبِّهٖۗ اِنَّهٗ لَا يُفْلِحُ الْكٰفِرُوْنَ

wa may yad‘u ma‘allāhi ilāhan ākhara lā burhāna lahū bih(ī), fa innamā ḥisābuhū ‘inda rabbih(ī), innahū lā yufliḥul-kāfirūn(a).

Ut ani tixloq’oni jalan chik dios chiru li Allah, chi maak’a’ xk’utb’al xyaalal, lix k’ulub’ taawanq rik’in lix Qaawa’. Relik chi yaal, ebʼ li inkʼaʼ nekeʼpaabʼank inkʼaʼ teʼelq chiʼus.

وَقُلْ رَّبِّ اغْفِرْ وَارْحَمْ وَاَنْتَ خَيْرُ الرّٰحِمِيْنَ ࣖ

wa qur rabbigfir warḥam wa anta khairur-rāḥimīn(a).

Ut ye (At Muhammad), “At inQaawa’, kuy inmaak ut toq’ob’a ru; Laa’at li Q’axal Chaab’il reheb’ laj toq’ob’anel ru.”