قاری
صوت ترتیل
وَالصّٰۤفّٰتِ صَفًّاۙ
waṣ-ṣāffāti ṣaffā(n).
سوگند به (گروه فرشتگان) که صف کشیدهاند،
فَالزّٰجِرٰتِ زَجْرًاۙ
faz-zājirāti zajrā(n).
سوگند به (گروهی) که با جدیت منع میکنند،
فَالتّٰلِيٰتِ ذِكْرًاۙ
fat-tāliyāti żikrā(n).
سوگند به (گروهی) که ذکر (هشدار) را میخوانند،
اِنَّ اِلٰهَكُمْ لَوَاحِدٌۗ
inna ilāhakum lawāḥid(un).
بهراستی پروردگار شما یکتاست.
رَبُّ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِ وَمَا بَيْنَهُمَا وَرَبُّ الْمَشَارِقِۗ
rabbus-samāwāti wal-arḍi wa mā bainahumā wa rabbul-masyāriq(i).
پروردگار آسمانها و زمین و آنچه میان آنهاست و پروردگار مشرقها.
اِنَّا زَيَّنَّا السَّمَاۤءَ الدُّنْيَا بِزِيْنَةِ ِۨالْكَوَاكِبِۙ
innā zayyannas-samā'ad-dun-yā bizīnatinil-kawākib(i).
ما آسمان دنیا (نزدیکترین آسمان) را با زینت ستارگان آراستیم،
وَحِفْظًا مِّنْ كُلِّ شَيْطٰنٍ مَّارِدٍۚ
wa ḥifẓam min kulli syaiṭānim mārid(in).
و آن را از هر شیطان سرکش حفظ کردیم،
لَا يَسَّمَّعُوْنَ اِلَى الْمَلَاِ الْاَعْلٰى وَيُقْذَفُوْنَ مِنْ كُلِّ جَانِبٍۖ
lā yassammā‘ūna ilal-mala'il-a‘lā wa yuqżafūna min kulli jānib(in).
آنها (شیاطین) نمیتوانند سخنان (فرشتگان) را بشنوند و از هر سو رانده میشوند،
دُحُوْرًا وَّلَهُمْ عَذَابٌ وَّاصِبٌ
duḥūraw wa lahum ‘ażābuw wāṣib(un).
تا طرد شوند و برایشان عذابی پایدار است،
اِلَّا مَنْ خَطِفَ الْخَطْفَةَ فَاَتْبَعَهٗ شِهَابٌ ثَاقِبٌ
illā man khaṭifal-khaṭfata fa'atba‘ahū syihābun ṡāqib(un).
مگر (شیطانی) که (سخنی) بدزدد؛ پس ستارهای شعلهور او را دنبال میکند.
فَاسْتَفْتِهِمْ اَهُمْ اَشَدُّ خَلْقًا اَمْ مَّنْ خَلَقْنَا ۗاِنَّا خَلَقْنٰهُمْ مِّنْ طِيْنٍ لَّازِبٍ
fastaftihim ahum asyaddu khalqan am man khalaqnā, innā khalaqnāhum min ṭīnil lāzib(in).
پس از آنها (مشرکان مکه) بپرس: «آیا خلقت آنها دشوارتر است یا آنچه ما آفریدهایم؟» ما آنها را از گل چسبناک آفریدیم.
بَلْ عَجِبْتَ وَيَسْخَرُوْنَ ۖ
bal ‘ajibta wa yaskharūn(a).
بلکه تو (ای محمد) از انکار آنها شگفتزده شدی و آنها (تو را) مسخره میکنند.
وَاِذَا ذُكِّرُوْا لَا يَذْكُرُوْنَ ۖ
wa iżā żukkirū lā yażkurūn(a).
و هنگامی که به آنها هشدار داده میشود، توجه نمیکنند.
وَاِذَا رَاَوْا اٰيَةً يَّسْتَسْخِرُوْنَۖ
wa iżā ra'au āyatay yastaskhirūn(a).
و هنگامی که نشانهای (از عظمت خدا) میبینند، آن را به مسخره میگیرند.
وَقَالُوْٓا اِنْ هٰذَآ اِلَّا سِحْرٌ مُّبِيْنٌ ۚ
wa qālū in hāżā illā siḥrum mubīn(un).
و میگویند: «این جز جادویی آشکار نیست.
ءَاِذَا مِتْنَا وَكُنَّا تُرَابًا وَّعِظَامًا ءَاِنَّا لَمَبْعُوْثُوْنَۙ
a'iżā mitnā wa kunnā turābaw wa ‘iẓāman a'innā lamab‘ūṡūn(a).
آیا وقتی مُردیم و خاک و استخوان شدیم، آیا واقعاً دوباره برانگیخته میشویم؟
اَوَاٰبَاۤؤُنَا الْاَوَّلُوْنَۗ
awa ābā'unal-awwalūn(a).
و آیا نیاکان پیشین ما نیز (برانگیخته میشوند)؟»
قُلْ نَعَمْ وَاَنْتُمْ دٰخِرُوْنَۚ
qul na‘am wa antum dākhirūn(a).
بگو (ای محمد): «آری، و شما خوار خواهید شد.»
فَاِنَّمَا هِيَ زَجْرَةٌ وَّاحِدَةٌ فَاِذَا هُمْ يَنْظُرُوْنَ
fa'innamā hiya zajratuw wāḥidatun fa'iżā hum yanẓurūn(a).
پس آن (قیامت) تنها با یک فریاد (اتفاق میافتد)؛ پس ناگهان آنها (همهچیز را) میبینند.
وَقَالُوْا يٰوَيْلَنَا هٰذَا يَوْمُ الدِّيْنِ
wa qālū yā wailanā hāżā yaumud-dīn(i).
و میگویند: «وای بر ما! این روز جزاست.»
هٰذَا يَوْمُ الْفَصْلِ الَّذِيْ كُنْتُمْ بِهٖ تُكَذِّبُوْنَ ࣖ
hāżā yaumul-faṣlil-lażī kuntum bihī tukażżibūn(a).
این روز داوری است که شما آن را تکذیب میکردید.
اُحْشُرُوا الَّذِيْنَ ظَلَمُوْا وَاَزْوَاجَهُمْ وَمَا كَانُوْا يَعْبُدُوْنَ ۙ
uḥsyurul-lażīna ẓalamū wa azwājahum wa mā kānū ya‘budūn(a).
(به فرشتگان گفته میشود:) «ستمگران را با همدستانشان و آنچه میپرستیدند،
مِنْ دُوْنِ اللّٰهِ فَاهْدُوْهُمْ اِلٰى صِرَاطِ الْجَحِيْمِ
min dūnillāhi fahdūhum ilā ṣirāṭil-jaḥīm(i).
جز خدا، گرد آورید و به سوی راه جهنم هدایتشان کنید.
وَقِفُوْهُمْ اِنَّهُمْ مَّسْـُٔوْلُوْنَ ۙ
waqifūhum innahum mas'ūlūn(a).
آنها را (در محل توقف) نگه دارید، زیرا باید بازپرسی شوند.
مَا لَكُمْ لَا تَنَاصَرُوْنَ
mā lakum lā tanāṣarūn(a).
چرا یکدیگر را یاری نمیکنید؟
بَلْ هُمُ الْيَوْمَ مُسْتَسْلِمُوْنَ
bal humul-yauma mustaslimūn(a).
بلکه آنها در آن روز تسلیم (حکم خدا) شدهاند.
وَاَقْبَلَ بَعْضُهُمْ عَلٰى بَعْضٍ يَّتَسَاۤءَلُوْنَ
wa aqbala ba‘ḍuhum ‘alā ba‘ḍiy yatasā'alūn(a).
و برخی از آنها به برخی دیگر رو میکنند و با هم بگومگو میکنند.
قَالُوْٓا اِنَّكُمْ كُنْتُمْ تَأْتُوْنَنَا عَنِ الْيَمِيْنِ
qālū innakum kuntum ta'tūnanā ‘anil-yamīn(i).
(پیروان) میگویند: «شما بودید که از سوی راست به ما آمدند.»
قَالُوْا بَلْ لَّمْ تَكُوْنُوْا مُؤْمِنِيْنَۚ
qālū bal lam takūnū mu'minīn(a).
(رهبران) پاسخ میدهند: «خیر، شما خودتان مؤمن نبودید،
وَمَا كَانَ لَنَا عَلَيْكُمْ مِّنْ سُلْطٰنٍۚ بَلْ كُنْتُمْ قَوْمًا طٰغِيْنَ
wa mā kāna lanā ‘alaikum min sulṭān(in), bal kuntum qauman ṭāgīn(a).
و ما بر شما تسلطی نداشتیم، بلکه شما قومی سرکش بودید.
فَحَقَّ عَلَيْنَا قَوْلُ رَبِّنَآ ۖاِنَّا لَذَاۤىِٕقُوْنَ
fa ḥaqqa ‘alainā qaulu rabbinā, innā lażā'iqūn(a).
پس حکم (عذاب) پروردگارمان بر ما سزاوار شد؛ حتماً آن را خواهیم چشید.
فَاَغْوَيْنٰكُمْ اِنَّا كُنَّا غٰوِيْنَ
fa agwainākum innā kunnā gāwīn(a).
ما شما را گمراه کردیم، زیرا خودمان گمراه بودیم.
فَاِنَّهُمْ يَوْمَىِٕذٍ فِى الْعَذَابِ مُشْتَرِكُوْنَ
fa innahum yauma'iżin fil-‘ażābi musytarikūn(a).
پس آنها در آن روز در عذاب شریکاند.
اِنَّا كَذٰلِكَ نَفْعَلُ بِالْمُجْرِمِيْنَ
innā każālika naf‘alu bil-mujrimīn(a).
بهراستی ما با گناهکاران اینگونه رفتار میکنیم.
اِنَّهُمْ كَانُوْٓا اِذَا قِيْلَ لَهُمْ لَآ اِلٰهَ اِلَّا اللّٰهُ يَسْتَكْبِرُوْنَ ۙ
innahum kānū iżā qīla lahum lā ilāha illallāhu yastakbirūn(a).
بهراستی وقتی به آنها گفته میشد: «لا إله إلا الله» (هیچ خدایی جز الله نیست)، تکبر میورزیدند،
وَيَقُوْلُوْنَ اَىِٕنَّا لَتَارِكُوْٓا اٰلِهَتِنَا لِشَاعِرٍ مَّجْنُوْنٍ ۗ
wa yaqūlūna a'innā latārikū ālihatinā lisyā‘irim majnūn(in).
و میگفتند: «آیا به خاطر شاعری دیوانه، خدایانمان را رها کنیم؟»
بَلْ جَاۤءَ بِالْحَقِّ وَصَدَّقَ الْمُرْسَلِيْنَ
bal jā'a bil-ḥaqqi wa ṣaddaqal-mursalīn(a).
بلکه او (پیامبر) حق را آورد و پیامبران را تصدیق کرد.
اِنَّكُمْ لَذَاۤىِٕقُوا الْعَذَابِ الْاَلِيْمِ ۚ
innakum lażā'iqul-‘ażābil-alīm(i).
بهراستی شما عذابی دردناک خواهید چشید.
وَمَا تُجْزَوْنَ اِلَّا مَا كُنْتُمْ تَعْمَلُوْنَۙ
wa mā tujzauna illā mā kuntum ta‘malūn(a).
و جز آنچه انجام دادهاید پاداش داده نمیشوید،
اِلَّا عِبَادَ اللّٰهِ الْمُخْلَصِيْنَ
illā ‘ibādallāhil-mukhlaṣīn(a).
مگر بندگان پاکشده خدا،
اُولٰۤىِٕكَ لَهُمْ رِزْقٌ مَّعْلُوْمٌۙ
ulā'ika lahum rizqum ma‘lūm(un).
آنها رزقی معین دارند،
فَوَاكِهُ ۚوَهُمْ مُّكْرَمُوْنَۙ
fawākihu wa hum mukramūn(a).
(یعنی) میوهها؛ و آنها گرامی داشته میشوند،
فِيْ جَنّٰتِ النَّعِيْمِۙ
fī jannātin na‘īm(i).
در باغهای پرنعمت،
عَلٰى سُرُرٍ مُّتَقٰبِلِيْنَ
‘alā sururim mutaqābilīn(a).
روبهروی یکدیگر بر تختها نشستهاند.
يُطَافُ عَلَيْهِمْ بِكَأْسٍ مِّنْ مَّعِيْنٍۢ ۙ
yuṭāfu ‘alaihim bika'sim mim ma‘īn(in).
جامهایی از چشمه (بهشت) برایشان گردانده میشود،
بَيْضَاۤءَ لَذَّةٍ لِّلشّٰرِبِيْنَۚ
baiḍā'a lażżatil lisy-syāribīn(a).
(نوشیدنیای) سفید و پاک، که برای نوشندگان لذتبخش است.
لَا فِيْهَا غَوْلٌ وَّلَا هُمْ عَنْهَا يُنْزَفُوْنَ
lā fīhā gauluw wa lā hum ‘anhā yunzafūn(a).
در آن هیچ زیانی نیست و از آن مست نمیشوند.
وَعِنْدَهُمْ قٰصِرٰتُ الطَّرْفِ عِيْنٌ ۙ
wa ‘indahum qāṣirātuṭ-ṭarfi ‘īn(un).
و نزدشان (بیدادرانی) با چشمان فروافتادهاند،
كَاَنَّهُنَّ بَيْضٌ مَّكْنُوْنٌ
ka'annahum baiḍum maknūn(un).
گویی تخممرغهایی محفوظاند.
فَاَقْبَلَ بَعْضُهُمْ عَلٰى بَعْضٍ يَّتَسَاۤءَلُوْنَ
fa'aqbala ba‘ḍuhum ‘alā ba‘ḍiy yatasā'alūn(a).
پس برخی به برخی دیگر رو میکنند و با هم گفتوگو میکنند.
قَالَ قَاۤىِٕلٌ مِّنْهُمْ اِنِّيْ كَانَ لِيْ قَرِيْنٌۙ
qāla qā'ilum minhum innī kāna lī qarīn(un).
یکی از آنها میگوید: «من در (جهان) دوستی داشتم،
يَّقُوْلُ اَءِنَّكَ لَمِنَ الْمُصَدِّقِيْنَ
yaqūlu a'innaka laminal-muṣaddiqīn(a).
که میگفت: «آیا تو از تصدیقکنندگان (روز قیامت) هستی؟
ءَاِذَا مِتْنَا وَكُنَّا تُرَابًا وَّعِظَامًا ءَاِنَّا لَمَدِيْنُوْنَ
a'iżā mitnā wa kunnā turāban a'innā lamadīnūn(a).
وقتی مُردیم و خاک و استخوان شدیم، آیا واقعاً پاداش داده میشویم؟»
قَالَ هَلْ اَنْتُمْ مُّطَّلِعُوْنَ
qāla hal antum muṭṭali‘ūn(a).
او میگوید: «آیا میخواهی (او را) ببینی؟»
فَاطَّلَعَ فَرَاٰهُ فِيْ سَوَاۤءِ الْجَحِيْمِ
faṭṭala‘a fa ra'āhu fī sawā'il-jaḥīm(i).
پس او را مینگرد و او را در میان جهنم شعلهور میبیند.
قَالَ تَاللّٰهِ اِنْ كِدْتَّ لَتُرْدِيْنِ ۙ
qāla tallāhi in kitta laturdīn(i).
میگوید: «به خدا سوگند، نزدیک بود مرا به هلاکت بکشانی،
وَلَوْلَا نِعْمَةُ رَبِّيْ لَكُنْتُ مِنَ الْمُحْضَرِيْنَ
wa lau lā ni‘matu rabbī lakuntu minal-muḥḍarīn(a).
و اگر نعمت پروردگارم نبود، من نیز از کسانی بودم که (به جهنم) کشیده میشوند.»
اَفَمَا نَحْنُ بِمَيِّتِيْنَۙ
afamā naḥnu bimayyitīn(a).
آیا ما دیگر نمیمیریم؟
اِلَّا مَوْتَتَنَا الْاُوْلٰى وَمَا نَحْنُ بِمُعَذَّبِيْنَ
illā mautatunal-ūlā wa mā naḥnu bimu‘ażżabīn(a).
جز مرگ نخستمان (در دنیا)، و دیگر عذاب نمیشویم؟
اِنَّ هٰذَا لَهُوَ الْفَوْزُ الْعَظِيْمُ
inna hāżā lahuwal-fauzul-‘aẓīm(u).
بهراستی این پیروزی بزرگی است.
لِمِثْلِ هٰذَا فَلْيَعْمَلِ الْعٰمِلُوْنَ
limiṡli hāżā falya‘malil-‘āmilūn(a).
برای چنین (پیروزیای) باید عملکنندگان تلاش کنند.
اَذٰلِكَ خَيْرٌ نُّزُلًا اَمْ شَجَرَةُ الزَّقُّوْمِ
ażālika khairun nuzulan am syajaratuz-zaqqūm(i).
آیا این (نعمتهای بهشتی) بهتر است یا درخت زقوم؟
اِنَّا جَعَلْنٰهَا فِتْنَةً لِّلظّٰلِمِيْنَ
innā ja‘alnāhā fitnatal liẓ-ẓālimīn(a).
ما آن (درخت زقوم) را برای ستمگران عذابی قرار دادیم.
اِنَّهَا شَجَرَةٌ تَخْرُجُ فِيْٓ اَصْلِ الْجَحِيْمِۙ
innahā syajaratun takhruju fī aṣlil-jaḥīm(i).
بهراستی آن درختی است که از قعر جهنم میروید،
طَلْعُهَا كَاَنَّهٗ رُءُوْسُ الشَّيٰطِيْنِ
Ṭal‘uhā ka'annahū ru'ūsusy-syayāṭīn(i).
شاخههایش مانند سرهای شیاطین است.
فَاِنَّهُمْ لَاٰكِلُوْنَ مِنْهَا فَمَالِـُٔوْنَ مِنْهَا الْبُطُوْنَۗ
fa innahum la'ākilūna minhā fa māli'ūna minhal-buṭūn(a).
پس آنها از آن میخورند و شکمهایشان را از آن پر میکنند.
ثُمَّ اِنَّ لَهُمْ عَلَيْهَا لَشَوْبًا مِّنْ حَمِيْمٍۚ
Ṡumma inna lahum ‘alaihā lasyaubam min ḥamīm(in).
سپس برایشان پس از آن (زقوم) نوشیدنیای از آب جوشان مخلوط است.
ثُمَّ اِنَّ مَرْجِعَهُمْ لَاِلَى الْجَحِيْمِ
Ṡumma inna marji‘ahum la'ilal-jaḥīm(i).
سپس بازگشتشان به سوی جهنم است.
اِنَّهُمْ اَلْفَوْا اٰبَاۤءَهُمْ ضَاۤلِّيْنَۙ
innahum alfau ābā'ahum ḍāllīn(a).
آنها نیاکانشان را گمراه یافتند،
فَهُمْ عَلٰٓى اٰثٰرِهِمْ يُهْرَعُوْنَ
fahum ‘alā āṡārihim yuhra‘ūn(a).
و با شتاب در پی راه آنها رفتند.
وَلَقَدْ ضَلَّ قَبْلَهُمْ اَكْثَرُ الْاَوَّلِيْنَۙ
wa laqad ḍalla qablahum akṡarul-awwalīn(a).
و پیش از آنها بسیاری از پیشینیان گمراه شدند،
وَلَقَدْ اَرْسَلْنَا فِيْهِمْ مُّنْذِرِيْنَ
wa laqad arsalnā fīhim munżirīn(a).
و ما در میان آنها هشداردهندگانی فرستادیم.
فَانْظُرْ كَيْفَ كَانَ عَاقِبَةُ الْمُنْذَرِيْنَۙ
fanẓur kaifa kāna ‘āqibatul-munżarīn(a).
پس بنگر که سرانجام هشدارشدگان چگونه بود،
اِلَّا عِبَادَ اللّٰهِ الْمُخْلَصِيْنَ ࣖ
illā ‘ibādallāhil-mukhlaṣīn(a).
مگر بندگان پاکشده خدا.
وَلَقَدْ نَادٰىنَا نُوْحٌ فَلَنِعْمَ الْمُجِيْبُوْنَۖ
wa laqad nādānā nūḥun falani‘mal-mujībūn(a).
و بهراستی نوح به سوی ما دعا کرد، و ما بهترین پاسخدهندهایم.
وَنَجَّيْنٰهُ وَاَهْلَهٗ مِنَ الْكَرْبِ الْعَظِيْمِۖ
wa najjaināhu wa ahlahū minal-karbil-‘aẓīm(i).
ما او و خانوادهاش را از بلای بزرگ نجات دادیم.
وَجَعَلْنَا ذُرِّيَّتَهٗ هُمُ الْبَاقِيْنَ
wa ja‘alnā żurriyyatahū humul-bāqīn(a).
و فرزندانش را بازماندگان (روی زمین) قرار دادیم.
وَتَرَكْنَا عَلَيْهِ فِى الْاٰخِرِيْنَ ۖ
wa taraknā ‘alaihi fil-ākhirīn(a).
و برای نوح در میان آیندگان (نام نیک) به جا گذاشتیم؛
سَلٰمٌ عَلٰى نُوْحٍ فِى الْعٰلَمِيْنَ
salāmun ‘alā nūḥin fil-‘ālamīn(a).
«سلام بر نوح در همه جهانها.»
اِنَّا كَذٰلِكَ نَجْزِى الْمُحْسِنِيْنَ
innā każālika najzil-muḥsinīn(a).
ما اینگونه به نیکوکاران پاداش میدهیم.
اِنَّهٗ مِنْ عِبَادِنَا الْمُؤْمِنِيْنَ
innahū min ‘ibādinal-mu'minīn(a).
بهراستی او از بندگان مؤمن ما بود.
ثُمَّ اَغْرَقْنَا الْاٰخَرِيْنَ
Ṡumma agraqnal-ākharīn(a).
سپس دیگران را غرق کردیم.
۞ وَاِنَّ مِنْ شِيْعَتِهٖ لَاِبْرٰهِيْمَ ۘ
wa inna min syī‘atihī la'ibrāhīm(a).
و بهراستی ابراهیم از پیروان او (نوح) بود.
اِذْ جَاۤءَ رَبَّهٗ بِقَلْبٍ سَلِيْمٍۙ
iż jā'a rabbahū biqalbin salīm(in).
وقتی با قلبی پاک به سوی پروردگارش آمد،
اِذْ قَالَ لِاَبِيْهِ وَقَوْمِهٖ مَاذَا تَعْبُدُوْنَ ۚ
iż qāla li'abīhi wa qaumihī māżā ta‘budūn(a).
وقتی به پدرش و قومش گفت: «این چیست که میپرستید؟
اَىِٕفْكًا اٰلِهَةً دُوْنَ اللّٰهِ تُرِيْدُوْنَۗ
a'ifkan ālihatan dūnallāhi turīdūn(a).
آیا به جای خدا، بتهای دروغین را میخواهید؟
فَمَا ظَنُّكُمْ بِرَبِّ الْعٰلَمِيْنَ
famā ẓannukum birabbil-‘ālamīn(a).
پس چه گمانی درباره پروردگار جهانیان دارید؟»
فَنَظَرَ نَظْرَةً فِى النُّجُوْمِۙ
fa naẓara naẓratan fin-nujūm(i).
سپس نگاهی به ستارگان انداخت،
فَقَالَ اِنِّيْ سَقِيْمٌ
fa qāla innī saqīm(un).
و گفت: «من بیمارم.»
فَتَوَلَّوْا عَنْهُ مُدْبِرِيْنَ
fa tawallau ‘anhu mudbirīn(a).
پس از او روی گرداندند و رفتند.
فَرَاغَ اِلٰٓى اٰلِهَتِهِمْ فَقَالَ اَلَا تَأْكُلُوْنَۚ
farāga ilā ālihatihim faqāla alā ta'kulūn(a).
آنگاه او پنهانی به سوی بتهایشان رفت و گفت: «چرا نمیخورید؟
مَا لَكُمْ لَا تَنْطِقُوْنَ
mā lakum lā tanṭiqūn(a).
چرا پاسخ نمیدهید؟»
فَرَاغَ عَلَيْهِمْ ضَرْبًا ۢبِالْيَمِيْنِ
farāga ‘alaihim ḍarbam bil-yamīn(i).
سپس به آنها روی آورد و با دست راستش آنها را کوبید.
فَاَقْبَلُوْٓا اِلَيْهِ يَزِفُّوْنَ
fa aqbalū ilaihi yaziffūn(a).
پس (قومش) شتابان به سوی او آمدند.
قَالَ اَتَعْبُدُوْنَ مَا تَنْحِتُوْنَۙ
qāla ata‘budūna mā tanḥitūn(a).
او گفت: «آیا چیزی را میپرستید که خودتان تراشیدهاید؟
وَاللّٰهُ خَلَقَكُمْ وَمَا تَعْمَلُوْنَ
wallāhu khalaqakum wa mā ta‘malūn(a).
درحالیکه خدا شما و آنچه میسازید را آفریده است.»
قَالُوا ابْنُوْا لَهٗ بُنْيَانًا فَاَلْقُوْهُ فِى الْجَحِيْمِ
qālubnū lahū bun-yānan fa'alqūhu fil-jaḥīm(i).
گفتند: «برای او (ابراهیم) ساختمانی (آتشکده) بسازید و او را در آتش شعلهور بیندازید.»
فَاَرَادُوْا بِهٖ كَيْدًا فَجَعَلْنٰهُمُ الْاَسْفَلِيْنَ
fa arādū bihī kaidan faja‘alnāhumul-asfalīn(a).
آنها خواستند به او نیرنگ بزنند (و او را بسوزانند)، اما ما آنها را خوار کردیم.
وَقَالَ اِنِّيْ ذَاهِبٌ اِلٰى رَبِّيْ سَيَهْدِيْنِ
wa qāla innī żāhibun ilā rabbī sayahdīn(i).
و او (ابراهیم) گفت: «من به سوی پروردگارم میروم، او مرا هدایت خواهد کرد.
رَبِّ هَبْ لِيْ مِنَ الصّٰلِحِيْنَ
rabbi hab lī minaṣ-ṣāliḥīn(a).
پروردگارا! به من فرزندی از صالحان عطا کن.»
فَبَشَّرْنٰهُ بِغُلٰمٍ حَلِيْمٍ
fa basysyarnāhu bigulāmin ḥalīm(in).
پس به او مژده فرزندی بسیار صبور (اسماعیل) دادیم.
فَلَمَّا بَلَغَ مَعَهُ السَّعْيَ قَالَ يٰبُنَيَّ اِنِّيْٓ اَرٰى فِى الْمَنَامِ اَنِّيْٓ اَذْبَحُكَ فَانْظُرْ مَاذَا تَرٰىۗ قَالَ يٰٓاَبَتِ افْعَلْ مَا تُؤْمَرُۖ سَتَجِدُنِيْٓ اِنْ شَاۤءَ اللّٰهُ مِنَ الصّٰبِرِيْنَ
falammā balaga ma‘ahus-sa‘ya qāla yā bunayya innī arā fil-manāmi annī ażbaḥuka fanẓur māżā tarā, qāla yā abatif‘al mā tu'mar(u), satajidunī in syā'allāhu minaṣ-ṣābirīn(a).
وقتی او (فرزندش) به سنی رسید که با او تلاش کند، (ابراهیم) گفت: «ای پسرم! من در خواب دیدم که تو را ذبح میکنم. نظرت چیست؟» او پاسخ داد: «ای پدرم! آنچه به تو فرمان داده شده انجام بده؛ به خواست خدا مرا از صابران خواهی یافت.»
فَلَمَّآ اَسْلَمَا وَتَلَّهٗ لِلْجَبِيْنِۚ
falammā aslamā wa tallahū lil-jabīn(i).
وقتی هر دو تسلیم (فرمان خدا) شدند و او (ابراهیم) فرزندش را بر پیشانی (به زمین) خواباند،
وَنَادَيْنٰهُ اَنْ يّٰٓاِبْرٰهِيْمُ ۙ
wa nādaināhu ay yā ibrāhīm(u).
ما او را ندا دادیم: «ای ابراهیم!
قَدْ صَدَّقْتَ الرُّءْيَا ۚاِنَّا كَذٰلِكَ نَجْزِى الْمُحْسِنِيْنَ
qad ṣaddaqtar-ru'yā, innā każālika najzil-muḥsinīn(a).
تو خواب (فرمان) را تصدیق کردی.» ما اینگونه به نیکوکاران پاداش میدهیم.
اِنَّ هٰذَا لَهُوَ الْبَلٰۤؤُا الْمُبِيْنُ
inna hāżā lahuwal-balā'ul-mubīn(u).
بهراستی این آزمونی آشکار بود.
وَفَدَيْنٰهُ بِذِبْحٍ عَظِيْمٍ
wa fadaināhu biżibḥin ‘aẓīm(in).
و ما آن (فرزند) را با قربانی بزرگی بازخرید کردیم.
وَتَرَكْنَا عَلَيْهِ فِى الْاٰخِرِيْنَ ۖ
wa taraknā ‘alaihi fil-ākhirīn(a).
و برای ابراهیم در میان آیندگان (نام نیک) به جا گذاشتیم،
سَلٰمٌ عَلٰٓى اِبْرٰهِيْمَ
salāmun ‘alā ibrāhīm(a).
«سلام بر ابراهیم.»
كَذٰلِكَ نَجْزِى الْمُحْسِنِيْنَ
każālika najzil-muḥsinīn(a).
ما اینگونه به نیکوکاران پاداش میدهیم.
اِنَّهٗ مِنْ عِبَادِنَا الْمُؤْمِنِيْنَ
innahū min ‘ibādinal-mu'minīn(a).
بهراستی او از بندگان مؤمن ما بود.
وَبَشَّرْنٰهُ بِاِسْحٰقَ نَبِيًّا مِّنَ الصّٰلِحِيْنَ
wa basysyarnāhu bi'isḥāqa nabiyyam minaṣ-ṣāliḥīn(a).
و به او مژده اسحاق، پیامبری از صالحان، دادیم.
وَبٰرَكْنَا عَلَيْهِ وَعَلٰٓى اِسْحٰقَۗ وَمِنْ ذُرِّيَّتِهِمَا مُحْسِنٌ وَّظَالِمٌ لِّنَفْسِهٖ مُبِيْنٌ ࣖ
wa bāraknā ‘alaihi wa ‘alā isḥāq(a), wa min żurriyyatihimā muḥsinuw wa ẓālimul linafsihī mubīn(un).
و بر او و اسحاق برکت دادیم. و از نسل آنها برخی نیکوکار و برخی آشکارا به خود ستم کردند.
وَلَقَدْ مَنَنَّا عَلٰى مُوْسٰى وَهٰرُوْنَ ۚ
wa laqad manannā ‘alā mūsā wa hārūn(a).
و ما بر موسی و هارون منت نهادیم،
وَنَجَّيْنٰهُمَا وَقَوْمَهُمَا مِنَ الْكَرْبِ الْعَظِيْمِۚ
wa najjaināhumā wa qaumahumā minal-karbil-‘aẓīm(i).
و آنها و قومشان را از بلای بزرگ نجات دادیم،
وَنَصَرْنٰهُمْ فَكَانُوْا هُمُ الْغٰلِبِيْنَۚ
wa naṣarnāhum fakānū humul-gālibīn(a).
و آنها را یاری کردیم، پس آنها پیروز شدند.
وَاٰتَيْنٰهُمَا الْكِتٰبَ الْمُسْتَبِيْنَ ۚ
wa ātaināhumal-kitābal-mustabīn(a).
و به آنها کتاب روشن (تورات) عطا کردیم،
وَهَدَيْنٰهُمَا الصِّرَاطَ الْمُسْتَقِيْمَۚ
wa hadaināhumaṣ-ṣirāṭal-mustaqīm(a).
و آنها را به راه راست هدایت کردیم.
وَتَرَكْنَا عَلَيْهِمَا فِى الْاٰخِرِيْنَ ۖ
wa taraknā ‘alaihimā fil-ākhirīn(a).
و برای آنها در میان آیندگان (نام نیک) به جا گذاشتیم،
سَلٰمٌ عَلٰى مُوْسٰى وَهٰرُوْنَ
salāmun ‘alā mūsā wa hārūn(a).
«سلام بر موسی و هارون.»
اِنَّا كَذٰلِكَ نَجْزِى الْمُحْسِنِيْنَ
innā każālika najzil-muḥsinīn(a).
ما اینگونه به نیکوکاران پاداش میدهیم.
اِنَّهُمَا مِنْ عِبَادِنَا الْمُؤْمِنِيْنَ
innahumā min ‘ibādinal-mu'minīn(a).
بهراستی آن دو از بندگان مؤمن ما بودند.
وَاِنَّ اِلْيَاسَ لَمِنَ الْمُرْسَلِيْنَۗ
wa inna ilyāsa laminal-mursalīn(a).
و بهراستی الیاس از پیامبران بود.
اِذْ قَالَ لِقَوْمِهٖٓ اَلَا تَتَّقُوْنَ
iż qāla liqaumihī alā tattaqūn(a).
وقتی به قومش گفت: «چرا پروا نمیکنید؟
اَتَدْعُوْنَ بَعْلًا وَّتَذَرُوْنَ اَحْسَنَ الْخٰلِقِيْنَۙ
atad‘ūna ba‘law wa tażarūna aḥsanal-khāliqīn(a).
آیا بعل را میپرستید و بهترین آفریننده را رها میکنید؟
اللّٰهَ رَبَّكُمْ وَرَبَّ اٰبَاۤىِٕكُمُ الْاَوَّلِيْنَ
allāha rabbakum wa rabba ābā'ikumul-awwalīn(a).
(یعنی) خدا، پروردگار شما و پروردگار نیاکان پیشین شما؟»
فَكَذَّبُوْهُ فَاِنَّهُمْ لَمُحْضَرُوْنَۙ
fakażżabūhu fa'innahum lamuḥḍarūn(a).
اما او را تکذیب کردند، پس حتماً (به جهنم) کشیده میشوند،
اِلَّا عِبَادَ اللّٰهِ الْمُخْلَصِيْنَ
illā ‘ibādallāhil-mukhlaṣīn(a).
مگر بندگان پاکشده خدا.
وَتَرَكْنَا عَلَيْهِ فِى الْاٰخِرِيْنَ ۙ
wa taraknā ‘alaihi fil-ākhirīn(a).
و برای الیاس در میان آیندگان (نام نیک) به جا گذاشتیم،
سَلٰمٌ عَلٰٓى اِلْ يَاسِيْنَ
salāmun ‘alā ilyāsīn(a).
«سلام بر الیاس.»
اِنَّا كَذٰلِكَ نَجْزِى الْمُحْسِنِيْنَ
innā każālika najzil-muḥsinīn(a).
ما اینگونه به نیکوکاران پاداش میدهیم.
اِنَّهٗ مِنْ عِبَادِنَا الْمُؤْمِنِيْنَ
innahū min ‘ibādinal-mu'minīn(a).
بهراستی او از بندگان مؤمن ما بود.
وَاِنَّ لُوْطًا لَّمِنَ الْمُرْسَلِيْنَۗ
wa inna lūṭal laminal-mursalīn(a).
و بهراستی لوط از پیامبران بود.
اِذْ نَجَّيْنٰهُ وَاَهْلَهٗٓ اَجْمَعِيْنَۙ
iż najjaināhu wa ahlahū ajma‘īn(a).
وقتی او و همه پیروانش را نجات دادیم،
اِلَّا عَجُوْزًا فِى الْغٰبِرِيْنَ
illā ‘ajūzan fil-gābirīn(a).
مگر پیرزنی (همسرش) که در میان بازماندگان (در شهر) بود.
ثُمَّ دَمَّرْنَا الْاٰخَرِيْنَ
Ṡumma dammarnal-ākharīn(a).
سپس دیگران را نابود کردیم.
وَاِنَّكُمْ لَتَمُرُّوْنَ عَلَيْهِمْ مُّصْبِحِيْنَۙ
wa innakum latamurrūna ‘alaihim muṣbiḥīn(a).
و شما (مردم مکه) صبحگاهان از کنار (ویرانههای) آنها میگذرید،
وَبِالَّيْلِۗ اَفَلَا تَعْقِلُوْنَ ࣖ
wa bil-lail(i), afalā ta‘qilūn(a).
و شبانگاه. آیا نمیاندیشید؟
وَاِنَّ يُوْنُسَ لَمِنَ الْمُرْسَلِيْنَۗ
wa inna yūnusa laminal-mursalīn(a).
و بهراستی یونس از پیامبران بود،
اِذْ اَبَقَ اِلَى الْفُلْكِ الْمَشْحُوْنِۙ
iż abaqa ilal-fulkil-masyḥūn(i).
وقتی به سوی کشتی پربار گریخت،
فَسَاهَمَ فَكَانَ مِنَ الْمُدْحَضِيْنَۚ
fa sāhama fakāna minal-mudḥaḍīn(a).
و در قرعه شرکت کرد و از بازندگان بود.
فَالْتَقَمَهُ الْحُوْتُ وَهُوَ مُلِيْمٌ
faltaqamahul-ḥūtu wa huwa mulīm(un).
پس ماهی بزرگی او را در حالی که سرزنششده بود بلعید.
فَلَوْلَآ اَنَّهٗ كَانَ مِنَ الْمُسَبِّحِيْنَ ۙ
falau lā annahū kāna minal-musabbiḥīn(a).
اگر او از تسبیحگویان (خدا) نبود،
لَلَبِثَ فِيْ بَطْنِهٖٓ اِلٰى يَوْمِ يُبْعَثُوْنَۚ
lalabiṡa fī baṭnihī ilā yaumi yub‘aṡūn(a).
تا روز قیامت در شکم (ماهی) میماند.
۞ فَنَبَذْنٰهُ بِالْعَرَاۤءِ وَهُوَ سَقِيْمٌ ۚ
fa nabażnāhu bil-‘arā'i wa huwa saqīm(un).
سپس او را در حالی که بیمار بود به ساحلی خشک افکندیم.
وَاَنْۢبَتْنَا عَلَيْهِ شَجَرَةً مِّنْ يَّقْطِيْنٍۚ
wa ambatnā ‘alaihi syajaratam miy yaqṭīn(in).
و برای او درختی از کدو رویاندیم.
وَاَرْسَلْنٰهُ اِلٰى مِائَةِ اَلْفٍ اَوْ يَزِيْدُوْنَۚ
wa arsalnāhu ilā mi'ati alfin au yazīdūn(a).
و او را به سوی صد هزار (نفر) یا بیشتر فرستادیم،
فَاٰمَنُوْا فَمَتَّعْنٰهُمْ اِلٰى حِيْنٍ
fa'āmanū famatta‘nāhum ilā ḥīn(in).
پس ایمان آوردند، و ما تا مدتی به آنها نعمت زندگی دادیم.
فَاسْتَفْتِهِمْ اَلِرَبِّكَ الْبَنَاتُ وَلَهُمُ الْبَنُوْنَۚ
fastaftihim alirabbikal-banātu wa lahumul-banūn(a).
پس از آنها (مشرکان مکه) بپرس: «آیا برای پروردگارتان دختران و برای آنها پسران است؟»
اَمْ خَلَقْنَا الْمَلٰۤىِٕكَةَ اِنَاثًا وَّهُمْ شٰهِدُوْنَ
am khalaqnal-malā'ikata ināṡaw wa hum syāhidūn(a).
یا آیا ما فرشتگان را به صورت زنان آفریدیم در حالی که آنها شاهد بودند؟
اَلَآ اِنَّهُمْ مِّنْ اِفْكِهِمْ لَيَقُوْلُوْنَۙ
alā innahum min ifkihim layaqūlūn(a).
آگاه باشید که آنها از دروغهایشان میگویند:
وَلَدَ اللّٰهُ ۙوَاِنَّهُمْ لَكٰذِبُوْنَۙ
waladallāh(u), wa innahum lakāżibūn(a).
«خدا فرزندی دارد.» و بهراستی آنها دروغگویاناند،
اَصْطَفَى الْبَنَاتِ عَلَى الْبَنِيْنَۗ
aṣṭafal-banāti ‘alal-banīn(a).
آیا او (خدا) دختران را بر پسران ترجیح داده است؟
مَا لَكُمْۗ كَيْفَ تَحْكُمُوْنَ
mā lakum, kaifa taḥkumūn(a).
شما را چه شده؟ چگونه قضاوت میکنید؟
اَفَلَا تَذَكَّرُوْنَۚ
afalā tażakkarūn(a).
آیا پند نمیگیرید؟
اَمْ لَكُمْ سُلْطٰنٌ مُّبِيْنٌۙ
am lakum sulṭānum mubīn(un).
یا آیا برایتان دلیلی روشن است؟
فَأْتُوْا بِكِتٰبِكُمْ اِنْ كُنْتُمْ صٰدِقِيْنَ
fa'tū bikitābikum in kuntum ṣādiqīn(a).
پس اگر راست میگویید، کتابتان را بیاورید.
وَجَعَلُوْا بَيْنَهٗ وَبَيْنَ الْجِنَّةِ نَسَبًا ۗوَلَقَدْ عَلِمَتِ الْجِنَّةُ اِنَّهُمْ لَمُحْضَرُوْنَۙ
wa ja‘alū bainahū wa bainal-jinnati nasabā(n), wa laqad ‘alimatil-jinnatu innahum lamuḥḍarūn(a).
و آنها میان او (خدا) و جنیان نسبتی (خویشاوندی) قرار دادند. و جنیان میدانند که حتماً (به جهنم) کشیده میشوند،
سُبْحٰنَ اللّٰهِ عَمَّا يَصِفُوْنَۙ
subḥānallāhi ‘ammā yaṣifūn(a).
خدا از آنچه آنها توصیف میکنند منزه است،
اِلَّا عِبَادَ اللّٰهِ الْمُخْلَصِيْنَ
illā ‘ibādallāhil-mukhlaṣīn(a).
مگر بندگان پاکشده خدا.
فَاِنَّكُمْ وَمَا تَعْبُدُوْنَۙ
fa'innakum wa mā ta‘budūn(a).
پس شما و آنچه میپرستید،
مَآ اَنْتُمْ عَلَيْهِ بِفٰتِنِيْنَۙ
mā antum ‘alaihi bifātinīn(a).
نمیتوانید (کسی را) علیه خدا گمراه کنید،
اِلَّا مَنْ هُوَ صَالِ الْجَحِيْمِ
illā man huwa ṣālil-jaḥīm(i).
مگر کسانی که به جهنم خواهند رفت.
وَمَا مِنَّآ اِلَّا لَهٗ مَقَامٌ مَّعْلُوْمٌۙ
wa mā minnā illā lahū maqāmum ma‘lūm(un).
و هیچیک از ما (فرشتگان) نیست مگر اینکه جایگاهی معین دارد،
وَّاِنَّا لَنَحْنُ الصَّۤافُّوْنَۖ
wa innā lanaḥnuṣ-ṣāffūn(a).
و ما در صفهای منظم ایستادهایم،
وَاِنَّا لَنَحْنُ الْمُسَبِّحُوْنَ
wa innā lanaḥnul-musabbiḥūn(a).
و بهراستی ما پیوسته تسبیح (خدا) میگوییم.
وَاِنْ كَانُوْا لَيَقُوْلُوْنَۙ
wa in kānū layaqūlūn(a).
و آنها (کافران مکه) میگفتند:
لَوْ اَنَّ عِنْدَنَا ذِكْرًا مِّنَ الْاَوَّلِيْنَۙ
lau anna ‘indanā żikram minal-awwalīn(a).
«اگر نزد ما کتابی از پیشینیان بود،
لَكُنَّا عِبَادَ اللّٰهِ الْمُخْلَصِيْنَ
lakunnā ‘ibādallāhil-mukhlaṣīn(a).
حتماً بندگان پاکشده خدا بودیم.»
فَكَفَرُوْا بِهٖۚ فَسَوْفَ يَعْلَمُوْنَ
fa kafarū bih(ī), fasaufa ya‘lamūn(a).
اما آنها (قرآن) را تکذیب کردند؛ پس بهزودی خواهند دانست (عاقبت انکارشان را).
وَلَقَدْ سَبَقَتْ كَلِمَتُنَا لِعِبَادِنَا الْمُرْسَلِيْنَ ۖ
wa laqad sabaqat kalimatunā li‘ibādinal-mursalīn(a).
و بهراستی وعده ما برای بندگان فرستادهشدهمان ثابت است،
اِنَّهُمْ لَهُمُ الْمَنْصُوْرُوْنَۖ
innahum lahumul-manṣūrūn(a).
که آنها حتماً یاری خواهند شد.
وَاِنَّ جُنْدَنَا لَهُمُ الْغٰلِبُوْنَ
wa inna jundanā lahumul-gālibūn(a).
و لشکر ما حتماً پیروز است.
فَتَوَلَّ عَنْهُمْ حَتّٰى حِيْنٍۙ
fatawalla ‘anhum ḥattā ḥīn(in).
پس (ای محمد) تا مدتی از آنها روی بگردان،
وَّاَبْصِرْهُمْۗ فَسَوْفَ يُبْصِرُوْنَ
wa abṣirhum, fa saufa yubṣirūn(a).
و (عاقبتشان را) بنگر، پس بهزودی آنها (عذاب را) خواهند دید.
اَفَبِعَذَابِنَا يَسْتَعْجِلُوْنَ
afabi‘ażābinā yasta‘jilūn(a).
آیا آنها عذاب ما را شتابزده میخواهند؟
فَاِذَا نَزَلَ بِسَاحَتِهِمْ فَسَاۤءَ صَبَاحُ الْمُنْذَرِيْنَ
fa iżā nazala bisāḥatihim fa sā'a ṣabāḥul-munżarīn(a).
وقتی (عذاب) در صحن خانهشان فرود آید، چه بد است بامداد هشدارشدگان.
وَتَوَلَّ عَنْهُمْ حَتّٰى حِيْنٍۙ
wa tawalla ‘anhum ḥattā ḥīn(in).
و تا مدتی از آنها روی بگردان،
وَّاَبْصِرْۗ فَسَوْفَ يُبْصِرُوْنَ
wa abṣir, fasaufa yubṣirūn(a).
و (عاقبتشان را) بنگر، پس بهزودی آنها (عذاب را) خواهند دید.
سُبْحٰنَ رَبِّكَ رَبِّ الْعِزَّةِ عَمَّا يَصِفُوْنَۚ
subḥāna rabbika rabbil-‘izzati ‘ammā yaṣifūn(a).
منزه است پروردگارت، پروردگار عزت، از آنچه آنها توصیف میکنند.
وَسَلٰمٌ عَلَى الْمُرْسَلِيْنَۚ
wa salāmun ‘alal-mursalīn(a).
و سلام بر پیامبران.
وَالْحَمْدُ لِلّٰهِ رَبِّ الْعٰلَمِيْنَ ࣖ
wal-ḥamdu lillāhi rabbil-‘ālamīn(a).
و ستایش از آن خداست، پروردگار جهانیان.