قاری
صوت ترتیل
طٰسۤمّۤ
Ṭā sīm mīm.
طا، سین، میم
تِلْكَ اٰيٰتُ الْكِتٰبِ الْمُبِيْنِ
tilka āyātul-kitābil-mubīn(i).
اینها آیات کتاب روشن (قرآن) هستند
لَعَلَّكَ بَاخِعٌ نَّفْسَكَ اَلَّا يَكُوْنُوْا مُؤْمِنِيْنَ
la‘allaka bākhi‘un nafsaka allā yakūnū mu'minīn(a).
شاید تو (محمد) خودت را به خاطر اینکه آنها (مردم مکه) ایمان نمیآورند، نابود کنی
اِنْ نَّشَأْ نُنَزِّلْ عَلَيْهِمْ مِّنَ السَّمَاۤءِ اٰيَةً فَظَلَّتْ اَعْنَاقُهُمْ لَهَا خٰضِعِيْنَ
in nasya' nunazzil ‘alaihim minas-samā'i āyatan fa ẓallat a‘nāquhum lahā khāḍi‘īn(a).
اگر ما بخواهیم، معجزهای از آسمان بر آنها نازل میکنیم که گردنهایشان در برابر آن با فروتنی خم شود
وَمَا يَأْتِيْهِمْ مِّنْ ذِكْرٍ مِّنَ الرَّحْمٰنِ مُحْدَثٍ اِلَّا كَانُوْا عَنْهُ مُعْرِضِيْنَ
wa mā ya'tīhim min żikrim minar-raḥmāni muḥdaṡin illā kānū ‘anhu mu‘riḍīn(a).
و هرگاه هشداری جدید (آیهای از قرآن) از سوی خداوند مهربان به آنها برسد، همیشه از آن رویگردان میشوند
فَقَدْ كَذَّبُوْا فَسَيَأْتِيْهِمْ اَنْۢبـٰۤؤُا مَا كَانُوْا بِهٖ يَسْتَهْزِءُوْنَ
faqad każżabū fa saya'tīhim ambā'u mā kānū bihī yastahzi'ūn(a).
آنان (قرآن) را تکذیب کردند، پس به زودی اخبار (حقیقت) آنچه را که مسخره میکردند، به آنها خواهد رسید
اَوَلَمْ يَرَوْا اِلَى الْاَرْضِ كَمْ اَنْۢبَتْنَا فِيْهَا مِنْ كُلِّ زَوْجٍ كَرِيْمٍ
awalam yarau ilal-arḍi kam ambatnā fīhā min kulli zaujin karīm(in).
آیا به زمین نگاه نکردند که چه بسیار جفتهای گوناگون (گیاهان) نیکو در آن رویاندیم؟
اِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَاٰيَةًۗ وَمَا كَانَ اَكْثَرُهُمْ مُّؤْمِنِيْنَ
inna fī żālika la'āyah(tan), wa mā kāna akṡaruhum mu'minīn(a).
بیگمان، در این نشانهای (از عظمت خدا) است، اما بیشترشان ایمان نمیآورند
وَاِنَّ رَبَّكَ لَهُوَ الْعَزِيْزُ الرَّحِيْمُ ࣖ
inna rabbaka lahuwal-‘azīzur-raḥīm(u).
و به راستی، پروردگار تو همان توانای مهربان است
وَاِذْ نَادٰى رَبُّكَ مُوْسٰٓى اَنِ ائْتِ الْقَوْمَ الظّٰلِمِيْنَ ۙ
wa iż nādā rabbuka mūsā ani'til-qaumaẓ-ẓālimīn(a).
و (به یاد آور) هنگامی که پروردگارت موسی را ندا داد: به سوی قوم ستمگر برو
قَوْمَ فِرْعَوْنَ ۗ اَلَا يَتَّقُوْنَ
qauma fir‘aun(a), alā yattaqūn(a).
(یعنی) قوم فرعون. چرا آنها تقوا پیشه نمیکنند؟
قَالَ رَبِّ اِنِّيْٓ اَخَافُ اَنْ يُّكَذِّبُوْنِ ۗ
qāla rabbi innī akhāfu ay yukażżibūn(i).
او (موسی) گفت: پروردگارا، میترسم که مرا تکذیب کنند
وَيَضِيْقُ صَدْرِيْ وَلَا يَنْطَلِقُ لِسَانِيْ فَاَرْسِلْ اِلٰى هٰرُوْنَ
wa yaḍīqu ṣadrī wa lā yanṭaliqu lisānī fa arsil ilā hārūn(a).
و سینهام تنگ شود و زبانم روان نگردد، پس هارون را (همراهم) بفرست
وَلَهُمْ عَلَيَّ ذَنْۢبٌ فَاَخَافُ اَنْ يَّقْتُلُوْنِ ۚ
wa lahum ‘alayya żambun fa akhāfu ay yaqtulūn(i).
و من به آنها گناهی مرتکب شدهام، پس میترسم که مرا بکشند
قَالَ كَلَّا ۚفَاذْهَبَا بِاٰيٰتِنَآ اِنَّا مَعَكُمْ مُّسْتَمِعُوْنَ ۙ
qāla kallā, fażhabā bi'āyātinā innā ma‘akum mustami‘ūn(a).
(خدا) فرمود: نترس (آنها نمیتوانند تو را بکشند)! هر دوی شما با آیات ما (معجزات) بروید؛ ما با شما هستیم و میشنویم (آنچه میگویند)
فَأْتِيَا فِرْعَوْنَ فَقُوْلَآ اِنَّا رَسُوْلُ رَبِّ الْعٰلَمِيْنَ ۙ
fa'tiyā fir‘auna faqūlā innā rasūlu rabbil-‘ālamīn(a).
پس هر دوی شما به سوی فرعون بروید و بگویید: ما فرستادگان پروردگار همه جهانیان هستیم
اَنْ اَرْسِلْ مَعَنَا بَنِيْٓ اِسْرَاۤءِيْلَ ۗ
an arsil ma‘anā banī isrā'īl(a).
بنیاسرائیل را با ما آزاد کن
قَالَ اَلَمْ نُرَبِّكَ فِيْنَا وَلِيْدًا وَّلَبِثْتَ فِيْنَا مِنْ عُمُرِكَ سِنِيْنَ ۗ
qāla alam nurabbika fīnā walīdaw wa labiṡta fīnā min ‘umurika sinīn(a).
او (فرعون) گفت: آیا ما تو را در میان (خانواده) خود پرورش ندادیم، وقتی کودک بودی و سالها از عمرت را با ما زندگی کردی؟
وَفَعَلْتَ فَعْلَتَكَ الَّتِيْ فَعَلْتَ وَاَنْتَ مِنَ الْكٰفِرِيْنَ
wa fa‘alta fa‘latakal-latī fa‘alta wa anta minal-kāfirīn(a).
و تو (موسی) آن کار (اشتباه) را انجام دادی و از ناسپاسان بودی
قَالَ فَعَلْتُهَآ اِذًا وَّاَنَا۠ مِنَ الضَّاۤلِّيْنَ
qāla fa‘altuhā iżaw wa ana minaḍ-ḍāllīn(a).
او (موسی) گفت: من آن را انجام دادم، در حالی که از گمراهان بودم
فَفَرَرْتُ مِنْكُمْ لَمَّا خِفْتُكُمْ فَوَهَبَ لِيْ رَبِّيْ حُكْمًا وَّجَعَلَنِيْ مِنَ الْمُرْسَلِيْنَ
fa farartu minkum lammā khiftukum fa wahaba lī rabbī ḥukmaw wa ja‘alanī minal-mursalīn(a).
پس از تو گریختم چون از تو ترسیدم، سپس پروردگارم به من دانش عطا کرد و مرا از فرستادگان قرار داد
وَتِلْكَ نِعْمَةٌ تَمُنُّهَا عَلَيَّ اَنْ عَبَّدْتَّ بَنِيْٓ اِسْرَاۤءِيْلَ ۗ
wa tilka ni‘matun tamunnuhā ‘alayya an ‘abbatta banī isrā'īl(a).
و این لطفی است که به من یادآوری میکنی، در حالی که بنیاسرائیل را به بردگی گرفتی
قَالَ فِرْعَوْنُ وَمَا رَبُّ الْعٰلَمِيْنَ ۗ
qāla fir‘aunu wa mā rabbul-‘ālamīn(a).
فرعون گفت: پروردگار همه جهانیان کیست؟
قَالَ رَبُّ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِ وَمَا بَيْنَهُمَاۗ اِنْ كُنْتُمْ مُّوْقِنِيْنَ
qāla rabbus-samāwāti wal-arḍi wa mā bainahumā, in kuntum mūqinīn(a).
او (موسی) گفت: پروردگار آسمانها و زمین و آنچه میان آنهاست، اگر باور دارید
قَالَ لِمَنْ حَوْلَهٗٓ اَلَا تَسْتَمِعُوْنَ
qāla liman ḥaulahū alā tastami‘ūn(a).
او (فرعون) به اطرافیانش گفت: آیا نمیشنوید (چه میگوید)؟
قَالَ رَبُّكُمْ وَرَبُّ اٰبَاۤىِٕكُمُ الْاَوَّلِيْنَ
qāla rabbukum wa rabbu ābā'ikumul-awwalīn(a).
او (موسی) گفت: (او) پروردگار شما و پروردگار نیاکان پیشین شماست
قَالَ اِنَّ رَسُوْلَكُمُ الَّذِيْٓ اُرْسِلَ اِلَيْكُمْ لَمَجْنُوْنٌ
qāla inna rasūlakumul-lażī ursila ilaikum lamajnūn(un).
او (فرعون) گفت: به راستی، فرستادهای که به سوی شما آمده، دیوانه است
قَالَ رَبُّ الْمَشْرِقِ وَالْمَغْرِبِ وَمَا بَيْنَهُمَاۗ اِنْ كُنْتُمْ تَعْقِلُوْنَ
qāla rabbul-masyriqi wal-magribi wa mā bainahumā, in kuntum ta‘qilūn(a).
او (موسی) گفت: (او) پروردگار خاور و باختر و آنچه میان آنهاست، اگر تعقل کنید
قَالَ لَىِٕنِ اتَّخَذْتَ اِلٰهًا غَيْرِيْ لَاَجْعَلَنَّكَ مِنَ الْمَسْجُوْنِيْنَ
qāla la'inittakhażta ilāhan gairī la'aj‘alannaka minal-masjūnīn(a).
او (فرعون) گفت: اگر خدایی جز من برگزینی، تو را از زندانیان خواهم کرد
قَالَ اَوَلَوْ جِئْتُكَ بِشَيْءٍ مُّبِيْنٍ
qāla awalau ji'tuka bisyai'im mubīn(in).
او (موسی) گفت: حتی اگر نشانهای آشکار برایت بیاورم؟
قَالَ فَأْتِ بِهٖٓ اِنْ كُنْتَ مِنَ الصّٰدِقِيْنَ
qāla fa'ti bihī in kunta minaṣ-ṣādiqīn(a).
او (فرعون) گفت: آن را بیاور، اگر از راستگویان هستی
فَاَلْقٰى عَصَاهُ فَاِذَا هِيَ ثُعْبَانٌ مُّبِيْنٌ ۚ
fa alqā ‘aṣāhu fa iżā hiya ṡu‘bānum mubīn(un).
پس (موسی) عصایش را افکند، و ناگهان اژدهایی آشکار شد
وَنَزَعَ يَدَهٗ فَاِذَا هِيَ بَيْضَاۤءُ لِلنّٰظِرِيْنَ ࣖ
wa naza‘a yadahū fa iżā hiya baiḍā'u lin-nāẓirīn(a).
و دستش را بیرون آورد، و آن برای بینندگان سفید و درخشان بود
قَالَ لِلْمَلَاِ حَوْلَهٗٓ اِنَّ هٰذَا لَسٰحِرٌ عَلِيْمٌ ۙ
qāla lil-mala'i ḥaulahū inna hāżā lasāḥirun ‘alīm(un).
او (فرعون) به سران اطرافش گفت: این جادوگری داناست
يُّرِيْدُ اَنْ يُّخْرِجَكُمْ مِّنْ اَرْضِكُمْ بِسِحْرِهٖۖ فَمَاذَا تَأْمُرُوْنَ
yurīdu ay yukhrijakum min arḍikum bisiḥrih(ī), fa māżā ta'murūn(a).
او میخواهد با جادویش شما را از سرزمینتان بیرون کند؛ پس چه پیشنهاد میکنید؟
قَالُوْٓا اَرْجِهْ وَاَخَاهُ وَابْعَثْ فِى الْمَدَاۤىِٕنِ حٰشِرِيْنَ ۙ
qālū arjih wa akhāhu wab‘aṡ fil-madā'ini ḥāsyirīn(a).
آنها گفتند: او و برادرش را (برای مدتی) نگه دار و به شهرها فرستادگانی بفرست
يَأْتُوْكَ بِكُلِّ سَحَّارٍ عَلِيْمٍ
ya'tūka bikulli saḥḥārin ‘alīm(in).
تا هر جادوگر ماهری را به سویت بیاورند
فَجُمِعَ السَّحَرَةُ لِمِيْقَاتِ يَوْمٍ مَّعْلُوْمٍ ۙ
fa jumi‘as-saḥaratu limīqāti yaumim ma‘lūm(in).
پس جادوگران در زمانی معین در روزی مشخص گرد آمدند
وَّقِيْلَ لِلنَّاسِ هَلْ اَنْتُمْ مُّجْتَمِعُوْنَ ۙ
wa qīla lin-nāsi hal antum mujtami‘ūn(a).
و به مردم اعلام شد: آیا شما هم گرد میآیید؟
لَعَلَّنَا نَتَّبِعُ السَّحَرَةَ اِنْ كَانُوْا هُمُ الْغٰلِبِيْنَ
la‘allanā nattabi‘us-saḥarata in kānū humul-gālibīn(a).
تا اگر جادوگران پیروز شدند، از آنها پیروی کنیم
فَلَمَّا جَاۤءَ السَّحَرَةُ قَالُوْا لِفِرْعَوْنَ اَىِٕنَّ لَنَا لَاَجْرًا اِنْ كُنَّا نَحْنُ الْغٰلِبِيْنَ
falammā jā'as-saḥaratu qālū lifir‘auna a'inna lanā la'ajran in kunnā naḥnul-gālibīn(a).
وقتی جادوگران آمدند، به فرعون گفتند: آیا اگر ما پیروز شویم، پاداشی بزرگ خواهیم داشت؟
قَالَ نَعَمْ وَاِنَّكُمْ اِذًا لَّمِنَ الْمُقَرَّبِيْنَ
qāla na‘am wa innakum iżal laminal-muqarrabīn(a).
او (فرعون) گفت: آری، و حتی شما از نزدیکان (من) خواهید شد
قَالَ لَهُمْ مُّوْسٰٓى اَلْقُوْا مَآ اَنْتُمْ مُّلْقُوْنَ
qāla lahum mūsā alqū mā antum mulqūn(a).
او (موسی) به آنها گفت: آنچه را میخواهید بیفکنید، بیفکنید
فَاَلْقَوْا حِبَالَهُمْ وَعِصِيَّهُمْ وَقَالُوْا بِعِزَّةِ فِرْعَوْنَ اِنَّا لَنَحْنُ الْغٰلِبُوْنَ
fa alqau ḥibālahum wa ‘iṣiyyahum wa qālū bi‘izzati fir‘auna innā lanaḥnul-gālibūn(a).
پس آنها ریسمانها و عصاهای خود را افکندند و گفتند: به عزت فرعون، ما پیروز خواهیم شد
فَاَلْقٰى مُوْسٰى عَصَاهُ فَاِذَا هِيَ تَلْقَفُ مَا يَأْفِكُوْنَ ۚ
fa alqā mūsā ‘aṣāhu fa iżā hiya talqafu mā ya'fikūn(a).
سپس موسی عصایش را افکند، و ناگهان آنچه را آنها جعل کرده بودند، بلعید
فَاُلْقِيَ السَّحَرَةُ سٰجِدِيْنَ ۙ
fa ulqiyas-saḥaratu sājidīn(a).
پس جادوگران به سجده افتادند
قَالُوْٓا اٰمَنَّا بِرَبِّ الْعٰلَمِيْنَ ۙ
qālū āmannā birabbil-‘ālamīn(a).
گفتند: ما به پروردگار همه جهانیان ایمان آوردیم
رَبِّ مُوْسٰى وَهٰرُوْنَ
rabbi mūsā wa hārūn(a).
(یعنی) پروردگار موسی و هارون
قَالَ اٰمَنْتُمْ لَهٗ قَبْلَ اَنْ اٰذَنَ لَكُمْۚ اِنَّهٗ لَكَبِيْرُكُمُ الَّذِيْ عَلَّمَكُمُ السِّحْرَۚ فَلَسَوْفَ تَعْلَمُوْنَ ەۗ لَاُقَطِّعَنَّ اَيْدِيَكُمْ وَاَرْجُلَكُمْ مِّنْ خِلَافٍ وَّلَاُصَلِّبَنَّكُمْ اَجْمَعِيْنَۚ
qāla āmantum lahū qabla an āżana lakum, innahū lakabīrukumul-lażī ‘allamakumus-siḥr(a), fa lasaufa ta‘lamūn(a), la'uqaṭṭi‘anna aidiyakum wa arjulakum min khilāfiw wa la'uṣallibannakum ajma'īn(a).
او (فرعون) گفت: چرا پیش از آنکه به شما اجازه دهم، به او ایمان آوردید؟ او رهبر شماست که به شما جادو آموخته. به زودی خواهید دانست. دستها و پاهایتان را به طور متقاطع قطع میکنم و همه شما را به صلیب میکشم
قَالُوْا لَا ضَيْرَ ۖاِنَّآ اِلٰى رَبِّنَا مُنْقَلِبُوْنَ ۚ
qālū lā ḍair(a), innā ilā rabbinā munqalibūn(a).
آنها گفتند: باکی نیست، زیرا ما به سوی پروردگارمان بازمیگردیم
اِنَّا نَطْمَعُ اَنْ يَّغْفِرَ لَنَا رَبُّنَا خَطٰيٰنَآ اَنْ كُنَّآ اَوَّلَ الْمُؤْمِنِيْنَ ۗ ࣖ
innā naṭma‘u ay yagfira lanā rabbunā khaṭāyānā an kunnā awwalal-mu'minīn(a).
ما بسیار امیدواریم که پروردگارمان خطاهایمان را ببخشد، زیرا ما اولین ایمانآورندگان هستیم
۞ وَاَوْحَيْنَآ اِلٰى مُوْسٰىٓ اَنْ اَسْرِ بِعِبَادِيْٓ اِنَّكُمْ مُّتَّبَعُوْنَ
wa auḥainā ilā mūsā an asri bi‘ibādī innakum muttaba‘ūn(a).
و به موسی وحی کردیم: شبانه با بندگان من (بنیاسرائیل) برو، زیرا شما تعقیب خواهید شد
فَاَرْسَلَ فِرْعَوْنُ فِى الْمَدَاۤىِٕنِ حٰشِرِيْنَ ۚ
fa arsala fir‘aunu fil-madā'ini ḥāsyirīn(a).
سپس فرعون به شهرها فرستادگانی فرستاد (تا لشکرش را گرد آورد)
اِنَّ هٰٓؤُلَاۤءِ لَشِرْذِمَةٌ قَلِيْلُوْنَۙ
inna hā'ulā'i lasyirzimatun qalīlūn(a).
(فرعون گفت): اینها گروهی کوچک هستند
وَاِنَّهُمْ لَنَا لَغَاۤىِٕظُوْنَ ۙ
wa innahum lanā lagā'iẓūn(a).
و آنها ما را به خشم آوردهاند
وَاِنَّا لَجَمِيْعٌ حٰذِرُوْنَ ۗ
wa innā lajamī‘un ḥāżirūn(a).
و ما همگی بیاستثنا باید هوشیار باشیم
فَاَخْرَجْنٰهُمْ مِّنْ جَنّٰتٍ وَّعُيُوْنٍ ۙ
fa akhrajnāhum min jannātiw wa ‘uyūn(in).
پس ما آنها (فرعون و قومش) را از باغها و چشمهها بیرون کردیم
وَّكُنُوْزٍ وَّمَقَامٍ كَرِيْمٍ ۙ
wa kunūziw wa maqāmin karīm(in).
و از گنجها و جایگاههای با شکوه
كَذٰلِكَۚ وَاَوْرَثْنٰهَا بَنِيْٓ اِسْرَاۤءِيْلَ ۗ
każālik(a), wa auraṡnāhā banī isrā'īl(a).
اینگونه بود، و ما همه آنها را به بنیاسرائیل عطا کردیم
فَاَتْبَعُوْهُمْ مُّشْرِقِيْنَ
fa atba‘ūhum musyriqīn(a).
پس (فرعون و لشکرش) آنها را هنگام طلوع خورشید تعقیب کردند
فَلَمَّا تَرٰۤءَا الْجَمْعٰنِ قَالَ اَصْحٰبُ مُوْسٰٓى اِنَّا لَمُدْرَكُوْنَ ۚ
falammā tarā'al-jam‘āni qāla aṣḥābu mūsā innā lamudrakūn(a).
وقتی دو گروه یکدیگر را دیدند، یاران موسی گفتند: ما واقعاً گرفتار خواهیم شد
قَالَ كَلَّا ۗاِنَّ مَعِيَ رَبِّيْ سَيَهْدِيْنِ
qāla kallā, inna ma‘iya rabbī sayahdīn(i).
او (موسی) گفت: هرگز! پروردگارم با من است، او مرا هدایت خواهد کرد
فَاَوْحَيْنَآ اِلٰى مُوْسٰٓى اَنِ اضْرِبْ بِّعَصَاكَ الْبَحْرَۗ فَانْفَلَقَ فَكَانَ كُلُّ فِرْقٍ كَالطَّوْدِ الْعَظِيْمِ ۚ
fa auḥainā ilā mūsā aniḍrib bi‘aṣākal-baḥr(a), fanfalaqa fa kāna kullu firqin kaṭ-ṭaudil ‘aẓīm(i).
سپس به موسی وحی کردیم: دریا را با عصایت بزن. پس دریا شکافته شد، و هر بخش مانند کوهی بزرگ بود
وَاَزْلَفْنَا ثَمَّ الْاٰخَرِيْنَ ۚ
wa azlafnā ṡammal-ākharīn(a).
و در آنجا گروه دیگر (فرعون و لشکرش) را نزدیک کردیم
وَاَنْجَيْنَا مُوْسٰى وَمَنْ مَّعَهٗٓ اَجْمَعِيْنَ ۚ
wa anjainā mūsā wa mam ma‘ahū ajma‘īn(a).
و موسی و کسانی که با او بودند را نجات دادیم
ثُمَّ اَغْرَقْنَا الْاٰخَرِيْنَ ۗ
Ṡumma agraqnal-ākharīn(a).
سپس گروه دیگر را غرق کردیم
اِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَاٰيَةً ۗوَمَا كَانَ اَكْثَرُهُمْ مُّؤْمِنِيْنَ
inna fī żālika la'āyah(tan), wa mā kāna akṡaruhum mu'minīn(a).
بیگمان، در این نشانهای (از قدرت خدا) است، اما بیشترشان ایمان نمیآورند
وَاِنَّ رَبَّكَ لَهُوَ الْعَزِيْزُ الرَّحِيْمُ ࣖ
wa inna rabbaka lahuwal-‘azīzur-raḥīm(u).
و به راستی، پروردگار تو همان توانای مهربان است
وَاتْلُ عَلَيْهِمْ نَبَاَ اِبْرٰهِيْمَ ۘ
watlu ‘alaihim naba'a ibrāhīm(a).
و داستان ابراهیم را برایشان بخوان
اِذْ قَالَ لِاَبِيْهِ وَقَوْمِهٖ مَا تَعْبُدُوْنَ
iż qāla li'abīhi wa qaumihī mā ta‘budūn(a).
وقتی به پدرش و قومش گفت: چه چیزی را میپرستید؟
قَالُوْا نَعْبُدُ اَصْنَامًا فَنَظَلُّ لَهَا عٰكِفِيْنَ
qālū na‘budu aṣnāman fa naẓallu lahā ‘ākifīn(a).
گفتند: ما بتها را میپرستیم و همواره به آنها وفاداریم
قَالَ هَلْ يَسْمَعُوْنَكُمْ اِذْ تَدْعُوْنَ ۙ
qāla hal yasma‘ūnakum iż tad‘ūn(a).
او (ابراهیم) گفت: آیا وقتی آنها را میخوانید، شما را میشنوند؟
اَوْ يَنْفَعُوْنَكُمْ اَوْ يَضُرُّوْنَ
au yanfa‘ūnakum au yaḍurrūn(a).
یا آیا میتوانند به شما سود یا زیان برسانند؟
قَالُوْا بَلْ وَجَدْنَآ اٰبَاۤءَنَا كَذٰلِكَ يَفْعَلُوْنَ
qālū bal wajadnā ābā'anā każālika yaf‘alūn(a).
گفتند: خیر، اما نیاکانمان را یافتیم که چنین میکردند
قَالَ اَفَرَءَيْتُمْ مَّا كُنْتُمْ تَعْبُدُوْنَ ۙ
qāla afa ra'aitum mā kuntum ta‘budūn(a).
او (ابراهیم) گفت: آیا آنچه را میپرستید، دیدهاید؟
اَنْتُمْ وَاٰبَاۤؤُكُمُ الْاَقْدَمُوْنَ ۙ
antum wa ābā'ukumul-aqdamūn(a).
شما و نیاکان پیشینتان؟
فَاِنَّهُمْ عَدُوٌّ لِّيْٓ اِلَّا رَبَّ الْعٰلَمِيْنَ ۙ
fa innahum ‘aduwwul lī illā rabbal-‘ālamīn(a).
آنها دشمن من هستند، جز پروردگار همه جهانیان
الَّذِيْ خَلَقَنِيْ فَهُوَ يَهْدِيْنِ ۙ
allażī khalaqanī fa huwa yahdīn(i).
(همان) که مرا آفرید، پس او مرا هدایت میکند
وَالَّذِيْ هُوَ يُطْعِمُنِيْ وَيَسْقِيْنِ ۙ
wal-lażī huwa yuṭ‘imunī wa yasqīn(i).
و اوست که به من غذا و نوشیدنی میدهد
وَاِذَا مَرِضْتُ فَهُوَ يَشْفِيْنِ ۙ
wa iżā mariḍtu fa huwa yasyfīn(i).
و هنگامی که بیمارم، او مرا شفا میدهد
وَالَّذِيْ يُمِيْتُنِيْ ثُمَّ يُحْيِيْنِ ۙ
wal-lażī yumītunī ṡumma yuḥyīn(i).
و اوست که مرا میمیراند، سپس دوباره زنده میکند
وَالَّذِيْٓ اَطْمَعُ اَنْ يَّغْفِرَ لِيْ خَطِيْۤـَٔتِيْ يَوْمَ الدِّيْنِ ۗ
wal-lażī aṭma‘u ay yagfira lī khaṭī'atī yaumad-dīn(i).
و اوست که امیدوارم در روز قیامت خطایم را ببخشد
رَبِّ هَبْ لِيْ حُكْمًا وَّاَلْحِقْنِيْ بِالصّٰلِحِيْنَ ۙ
rabbi hab lī ḥukmaw wa alḥiqnī biṣ-ṣāliḥīn(a).
(ابراهیم دعا کرد): پروردگارا، به من دانش عطا کن و مرا در میان صالحان قرار ده
وَاجْعَلْ لِّيْ لِسَانَ صِدْقٍ فِى الْاٰخِرِيْنَ ۙ
waj‘al lī lisāna ṣidqin fil-ākhirīn(a).
و برایم در میان آیندگان نامی نیک قرار ده
وَاجْعَلْنِيْ مِنْ وَّرَثَةِ جَنَّةِ النَّعِيْمِ ۙ
waj‘alnī miw waraṡati janatin na‘īm(i).
و مرا از وارثان بهشت پرنعمت قرار ده
وَاغْفِرْ لِاَبِيْٓ اِنَّهٗ كَانَ مِنَ الضَّاۤلِّيْنَ ۙ
wagfir li'abī innahū kāna minaḍ-ḍāllīn(a).
و پدرم را ببخش، زیرا او از گمراهان است
وَلَا تُخْزِنِيْ يَوْمَ يُبْعَثُوْنَۙ
wa lā tukhzinī yauma yub‘aṡūn(a).
و در روزی که (مردم) برانگیخته میشوند، مرا خوار نکن
يَوْمَ لَا يَنْفَعُ مَالٌ وَّلَا بَنُوْنَ ۙ
yauma lā yanfa‘u māluw wa lā banūn(a).
روزی که نه مال و نه فرزندان سودی میدهند
اِلَّا مَنْ اَتَى اللّٰهَ بِقَلْبٍ سَلِيْمٍ ۗ
illā man atallāha biqalbin salīm(in).
جز کسی که با قلبی پاک به سوی خدا آید
وَاُزْلِفَتِ الْجَنَّةُ لِلْمُتَّقِيْنَ ۙ
wa uzlifatil-jannatu lil-muttaqīn(a).
و بهشت برای پرهیزگاران نزدیک میشود
وَبُرِّزَتِ الْجَحِيْمُ لِلْغَاوِيْنَ ۙ
wa burrizatil-jaḥīmu lil-gāwīn(a).
و جهنم برای گمراهان آشکار میگردد
وَقِيْلَ لَهُمْ اَيْنَ مَا كُنْتُمْ تَعْبُدُوْنَ ۙ
wa qīla lahum ainamā kuntum ta‘budūn(a).
و به آنها گفته میشود: کجایند بتهایی که میپرستیدید
مِنْ دُوْنِ اللّٰهِ ۗهَلْ يَنْصُرُوْنَكُمْ اَوْ يَنْتَصِرُوْنَ ۗ
min dūnillāh(i), hal yanṣurūnakum au yantaṣirūn(a).
به جز خدا؟ آیا میتوانند به شما کمک کنند یا خودشان را نجات دهند؟
فَكُبْكِبُوْا فِيْهَا هُمْ وَالْغَاوٗنَ ۙ
fa kubkibū fīhā hum wal-gāwūn(a).
پس آنها (بتها) با گمراهان به جهنم سرنگون میشوند
وَجُنُوْدُ اِبْلِيْسَ اَجْمَعُوْنَ ۗ
wa junūdu iblīsa ajma‘ūn(a).
و لشکریان ابلیس همگی
قَالُوْا وَهُمْ فِيْهَا يَخْتَصِمُوْنَ
qālū wa hum fīhā yakhtaṣimūn(a).
آنها در آنجا (جهنم) در حال نزاع میگویند
تَاللّٰهِ اِنْ كُنَّا لَفِيْ ضَلٰلٍ مُّبِيْنٍ ۙ
tallāhi in kunnā lafī ḍalālim mubīn(in).
به خدا سوگند، ما در گمراهی آشکاری بودیم
اِذْ نُسَوِّيْكُمْ بِرَبِّ الْعٰلَمِيْنَ
iż nusawwīkum birabbil-‘ālamīn(a).
وقتی شما (بتها) را با پروردگار همه جهانیان برابر میکردیم
وَمَآ اَضَلَّنَآ اِلَّا الْمُجْرِمُوْنَ
wa mā aḍallanā illal-mujrimūn(a).
و جز گناهکاران ما را گمراه نکردند
فَمَا لَنَا مِنْ شٰفِعِيْنَ ۙ
famā lanā min syāfi‘īn(a).
پس اکنون نه شفاعتگری داریم
وَلَا صَدِيْقٍ حَمِيْمٍ
wa lā ṣadīqin ḥamīm(in).
و نه دوستی صمیمی
فَلَوْ اَنَّ لَنَا كَرَّةً فَنَكُوْنَ مِنَ الْمُؤْمِنِيْنَ
falau anna lanā karratan fa nakūna minal-mu'minīn(a).
کاش میتوانستیم بازگردیم (به دنیا)، پس از ایمانآورندگان میشدیم
اِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَاٰيَةً ۗوَمَا كَانَ اَكْثَرُهُمْ مُّؤْمِنِيْنَ
inna fī żālika la'āyah(tan), wa mā kāna akṡaruhum mu'minīn(a).
بیگمان، در این نشانهای (از قدرت خدا) است، اما بیشترشان ایمان نمیآورند
وَاِنَّ رَبَّكَ لَهُوَ الْعَزِيْزُ الرَّحِيْمُ ࣖ
wa inna rabbaka lahuwal-‘azīzur-raḥīm(u).
و به راستی، پروردگار تو همان توانای مهربان است
كَذَّبَتْ قَوْمُ نُوْحِ ِۨالْمُرْسَلِيْنَ ۚ
każżabat qaumu nūḥinil-mursalīn(a).
قوم نوح فرستادگان را تکذیب کردند
اِذْ قَالَ لَهُمْ اَخُوْهُمْ نُوْحٌ اَلَا تَتَّقُوْنَ ۚ
iż qāla lahum akhūhum nūḥun alā tattaqūn(a).
وقتی برادرشان نوح به آنها گفت: چرا تقوا پیشه نمیکنید؟
اِنِّيْ لَكُمْ رَسُوْلٌ اَمِيْنٌ ۙ
innī lakum rasūlun amīn(un).
من برای شما فرستادهای امین هستم
فَاتَّقُوا اللّٰهَ وَاَطِيْعُوْنِۚ
fattaqullāha wa aṭī‘ūn(i).
پس از خدا بترسید و از من اطاعت کنید
وَمَآ اَسْـَٔلُكُمْ عَلَيْهِ مِنْ اَجْرٍۚ اِنْ اَجْرِيَ اِلَّا عَلٰى رَبِّ الْعٰلَمِيْنَ ۚ
wa mā as'alukum ‘alaihi min ajr(in), in ajriya illā ‘alā rabbil-‘ālamīn(a).
و من از شما برای این (رسالت) پاداشی نمیخواهم، پاداشم جز بر پروردگار همه جهانیان نیست
فَاتَّقُوا اللّٰهَ وَاَطِيْعُوْنِ
fattaqullāha wa aṭī‘ūn(i).
پس از خدا بترسید و از من اطاعت کنید
۞ قَالُوْٓا اَنُؤْمِنُ لَكَ وَاتَّبَعَكَ الْاَرْذَلُوْنَ ۗ
qālū anu'minu laka wattaba‘akal-arżalūn(a).
گفتند: آیا به تو ایمان بیاوریم، در حالی که پیروانت از فرومایگان هستند؟
قَالَ وَمَا عِلْمِيْ بِمَا كَانُوْا يَعْمَلُوْنَ ۚ
qāla wa mā ‘ilmī bimā kānū ya‘malūn(a).
او (نوح) گفت: من از آنچه آنها انجام میدهند، آگاهی ندارم
اِنْ حِسَابُهُمْ اِلَّا عَلٰى رَبِّيْ لَوْ تَشْعُرُوْنَ ۚ
in ḥisābuhum illā ‘alā rabbī lau tasy‘urūn(a).
حساب (اعمال) آنها جز بر پروردگارم نیست، اگر درک کنید
وَمَآ اَنَا۠ بِطَارِدِ الْمُؤْمِنِيْنَ ۚ
wa mā ana biṭāridil-mu'minīn(a).
و من ایمانآورندگان را طرد نخواهم کرد
اِنْ اَنَا۠ اِلَّا نَذِيْرٌ مُّبِيْنٌ ۗ
in ana illā nażīrum mubīn(un).
من جز هشداردهندهای آشکار نیستم
قَالُوْا لَىِٕنْ لَّمْ تَنْتَهِ يٰنُوْحُ لَتَكُوْنَنَّ مِنَ الْمَرْجُوْمِيْنَۗ
qālū la'illam tantahi yā nūḥu latakūnanna minal-marjūmīn(a).
گفتند: ای نوح! اگر دست نکشی، از سنگسارشدگان خواهی بود
قَالَ رَبِّ اِنَّ قَوْمِيْ كَذَّبُوْنِۖ
qāla rabbi inna qaumī każżabūn(i).
او (نوح) گفت: پروردگارا، قومم مرا تکذیب کردند
فَافْتَحْ بَيْنِيْ وَبَيْنَهُمْ فَتْحًا وَّنَجِّنِيْ وَمَنْ مَّعِيَ مِنَ الْمُؤْمِنِيْنَ
faftaḥ bainī wa bainahum fatḥaw wa najjinī wa mam ma‘iya minal-mu'minīn(a).
پس میان من و آنها داوری کن و من و ایمانآورندگان همراهم را نجات ده
فَاَنْجَيْنٰهُ وَمَنْ مَّعَهٗ فِى الْفُلْكِ الْمَشْحُوْنِ
fa anjaināhu wa mam ma‘ahū fil-fulkil-masyḥūn(i).
پس او (نوح) و کسانی که با او بودند را در کشتی پربار نجات دادیم
ثُمَّ اَغْرَقْنَا بَعْدُ الْبَاقِيْنَ
Ṡumma agraqnā ba‘dul-bāqīn(a).
سپس دیگران را غرق کردیم
اِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَاٰيَةً ۗوَمَا كَانَ اَكْثَرُهُمْ مُّؤْمِنِيْنَ
inna fī żālika la'āyah(tan), wa mā kāna akṡaruhum mu'minīn(a).
بیگمان، در این نشانهای (از قدرت خدا) است، اما بیشترشان ایمان نمیآورند
وَاِنَّ رَبَّكَ لَهُوَ الْعَزِيْزُ الرَّحِيْمُ ࣖ
wa inna rabbaka lahuwal-‘azīzur-raḥīm(u).
و به راستی، پروردگار تو همان توانای مهربان است
كَذَّبَتْ عَادُ ِۨالْمُرْسَلِيْنَ ۖ
każżabat ‘ādunil-mursalīn(a).
قوم عاد فرستادگان را تکذیب کردند
اِذْ قَالَ لَهُمْ اَخُوْهُمْ هُوْدٌ اَلَا تَتَّقُوْنَ ۚ
iż qāla lahum akhūhum hūdun alā tattaqūn(a).
وقتی برادرشان هود به آنها گفت: چرا تقوا پیشه نمیکنید؟
اِنِّيْ لَكُمْ رَسُوْلٌ اَمِيْنٌ ۙ
innī lakum rasūlun amīn(un).
من برای شما فرستادهای امین هستم
فَاتَّقُوا اللّٰهَ وَاَطِيْعُوْنِ ۚ
fattaqullāha wa aṭī‘ūn(i).
پس از خدا بترسید و از من اطاعت کنید
وَمَآ اَسْـَٔلُكُمْ عَلَيْهِ مِنْ اَجْرٍۚ اِنْ اَجْرِيَ اِلَّا عَلٰى رَبِّ الْعٰلَمِيْنَ ۗ
wa mā as'alukum ‘alaihi min ajr(in), in ajriya illā ‘alā rabbil-‘ālamīn(a).
و من از شما برای این (رسالت) پاداشی نمیخواهم، پاداشم جز بر پروردگار همه جهانیان نیست
اَتَبْنُوْنَ بِكُلِّ رِيْعٍ اٰيَةً تَعْبَثُوْنَ ۙ
atabnūna bikulli rī‘in āyatan ta‘baṡūn(a).
آیا در هر جای بلند کاخهایی برای خودنمایی میسازید، بدون آنکه در آنها ساکن شوید؟
وَتَتَّخِذُوْنَ مَصَانِعَ لَعَلَّكُمْ تَخْلُدُوْنَۚ
wa tattakhiżūna maṣāni‘a la‘allakum takhludūn(a).
و آیا قلعههایی میسازید به امید جاودانگی؟
وَاِذَا بَطَشْتُمْ بَطَشْتُمْ جَبَّارِيْنَۚ
wa iżā baṭasytum baṭasytum jabbārīn(a).
و هنگامی که مجازات میکنید، با ظلم و ستم مجازات میکنید
فَاتَّقُوا اللّٰهَ وَاَطِيْعُوْنِۚ
fattaqullāha wa aṭī‘ūn(i).
پس از خدا بترسید و از من اطاعت کنید
وَاتَّقُوا الَّذِيْٓ اَمَدَّكُمْ بِمَا تَعْلَمُوْنَ ۚ
wattaqul-lażī amaddakum bimā ta‘lamūn(a).
و از کسی بترسید که آنچه میدانید به شما عطا کرده
اَمَدَّكُمْ بِاَنْعَامٍ وَّبَنِيْنَۙ
amaddakum bi'an‘āmiw wa banīn(a).
او به شما دامها و فرزندان عطا کرده
وَجَنّٰتٍ وَّعُيُوْنٍۚ
wa jannātiw wa ‘uyūn(in).
و باغها و چشمهها
اِنِّيْٓ اَخَافُ عَلَيْكُمْ عَذَابَ يَوْمٍ عَظِيْمٍ ۗ
innī akhāfu ‘alaikum ‘ażāba yaumin ‘aẓīm(in).
من میترسم که عذاب روزی بزرگ بر شما نازل شود
قَالُوْا سَوَاۤءٌ عَلَيْنَآ اَوَعَظْتَ اَمْ لَمْ تَكُنْ مِّنَ الْوٰعِظِيْنَ ۙ
qālū sawā'un ‘alainā awa‘aẓta am lam takum minal-wā‘iẓīn(a).
گفتند: برایمان یکسان است که نصیحت کنی یا نکنی
اِنْ هٰذَآ اِلَّا خُلُقُ الْاَوَّلِيْنَ ۙ
in hāżā illā khuluqul-awwalīn(a).
این جز عادت پیشینیان نیست
وَمَا نَحْنُ بِمُعَذَّبِيْنَ ۚ
wa mā naḥnu bimu‘ażżabīn(a).
و ما (هرگز) عذاب نخواهیم شد
فَكَذَّبُوْهُ فَاَهْلَكْنٰهُمْۗ اِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَاٰيَةً ۗوَمَا كَانَ اَكْثَرُهُمْ مُّؤْمِنِيْنَ
fa każżabūhu fa ahlaknāhum, inna fī żālika la'āyah(tan), wa mā kāna akṡaruhum mu'minīn(a).
پس او را تکذیب کردند، و ما آنها را نابود کردیم. بیگمان، در این نشانهای (از قدرت خدا) است، اما بیشترشان ایمان نمیآورند
وَاِنَّ رَبَّكَ لَهُوَ الْعَزِيْزُ الرَّحِيْمُ ࣖ
wa inna rabbaka lahuwal-‘azīzur-raḥīm(u).
و به راستی، پروردگار تو همان توانای مهربان است
كَذَّبَتْ ثَمُوْدُ الْمُرْسَلِيْنَ ۖ
każżabat ṡamūdul-mursalīn(a).
قوم ثمود فرستادگان را تکذیب کردند
اِذْ قَالَ لَهُمْ اَخُوْهُمْ صٰلِحٌ اَلَا تَتَّقُوْنَ ۚ
iż qāla lahum akhūhum ṣāliḥun alā tattaqūn(a).
وقتی برادرشان صالح به آنها گفت: چرا تقوا پیشه نمیکنید؟
اِنِّيْ لَكُمْ رَسُوْلٌ اَمِيْنٌ ۙ
innī lakum rasūlun amīn(un).
من برای شما فرستادهای امین هستم
فَاتَّقُوا اللّٰهَ وَاَطِيْعُوْنِ ۚ
fattaqullāha wa aṭī‘ūn(i).
پس از خدا بترسید و از من اطاعت کنید
وَمَآ اَسْـَٔلُكُمْ عَلَيْهِ مِنْ اَجْرٍۚ اِنْ اَجْرِيَ اِلَّا عَلٰى رَبِّ الْعٰلَمِيْنَ ۗ
wa mā as'alukum ‘alaihi min ajr(in), in ajriya illā ‘alā rabbil-‘ālamīn(a).
و من از شما برای این (رسالت) پاداشی نمیخواهم، پاداشم جز بر پروردگار همه جهانیان نیست
اَتُتْرَكُوْنَ فِيْ مَا هٰهُنَآ اٰمِنِيْنَ ۙ
atutrakūna fīmā hāhunā āminīn(a).
آیا گمان میکنید در اینجا (سرزمینتان) با امنیت خواهید ماند؟
فِيْ جَنّٰتٍ وَّعُيُوْنٍ ۙ
fī jannātiw wa ‘uyūn(in).
در باغها و چشمهها
وَّزُرُوْعٍ وَّنَخْلٍ طَلْعُهَا هَضِيْمٌ ۚ
wa zurū‘iw wa nakhlin ṭal‘uhā haḍīm(un).
و کشتزارها و نخلهایی با خوشههای نرم
وَتَنْحِتُوْنَ مِنَ الْجِبَالِ بُيُوْتًا فٰرِهِيْنَ
wa tanḥitūna minal-jibāli buyūtan fārihīn(a).
و با مهارت کوهها را میتراشید تا خانه بسازید
فَاتَّقُوا اللّٰهَ وَاَطِيْعُوْنِ ۚ
fattaqullāha wa aṭī‘ūn(i).
پس از خدا بترسید و از من اطاعت کنید
وَلَا تُطِيْعُوْٓا اَمْرَ الْمُسْرِفِيْنَ ۙ
wa lā tuṭī‘ū amral-musrifīn(a).
و از دستور زیادهروان که در زمین فساد میکنند و اصلاح نمیکنند، پیروی نکنید
الَّذِيْنَ يُفْسِدُوْنَ فِى الْاَرْضِ وَلَا يُصْلِحُوْنَ
allażīna yufsidūna fil-arḍi wa lā yaṣliḥūn(a).
گفتند: تو فقط از جادوشدگان هستی
قَالُوْٓا اِنَّمَآ اَنْتَ مِنَ الْمُسَحَّرِيْنَ ۙ
qālū innamā anta minal-musaḥḥarīn(a).
تو جز انسانی مانند ما نیستی؛ پس اگر راست میگویی، معجزهای بیاور
مَآ اَنْتَ اِلَّا بَشَرٌ مِّثْلُنَاۙ فَأْتِ بِاٰيَةٍ اِنْ كُنْتَ مِنَ الصّٰدِقِيْنَ
mā anta illā basyarum miṡlunā, fa'ti bi'āyatin in kunta minaṣ-ṣādiqīn(a).
او (صالح) گفت: این شتر ماده است که حق آبخوری دارد
قَالَ هٰذِهٖ نَاقَةٌ لَّهَا شِرْبٌ وَّلَكُمْ شِرْبُ يَوْمٍ مَّعْلُوْمٍ ۚ
qāla hāżihī nāqatul lahā syirbuw wa lakum syirbu yaumim ma‘lūm(in).
و شما نیز در روزی معین حق آبخوری دارید
وَلَا تَمَسُّوْهَا بِسُوْۤءٍ فَيَأْخُذَكُمْ عَذَابُ يَوْمٍ عَظِيْمٍ
wa lā tamassūhā bisū'in fa ya'khużakum ‘ażābu yaumin ‘aẓīm(in).
و به آن (شتر) آسیبی نرسانید، وگرنه عذاب روزی عظیم شما را فرا خواهد گرفت
فَعَقَرُوْهَا فَاَصْبَحُوْا نٰدِمِيْنَ ۙ
fa ‘aqarūhā fa aṣbaḥū nādimīn(a).
پس آن را کشتند و سپس پشیمان شدند
فَاَخَذَهُمُ الْعَذَابُۗ اِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَاٰيَةً ۗوَمَا كَانَ اَكْثَرُهُمْ مُّؤْمِنِيْنَ
fa akhażahumul-‘ażāb(u), inna fī żālika la'āyah(tan), wa mā kāna akṡaruhum mu'minīn(a).
پس عذاب بر آنها نازل شد. بیگمان، در این نشانهای (از قدرت خدا) است، اما بیشترشان ایمان نمیآورند
وَاِنَّ رَبَّكَ لَهُوَ الْعَزِيْزُ الرَّحِيْمُ ࣖ
wa inna rabbaka lahuwal-‘azīzur-raḥīm(u).
و به راستی، پروردگار تو همان توانای مهربان است
كَذَّبَتْ قَوْمُ لُوْطِ ِۨالْمُرْسَلِيْنَ ۖ
każżabat qaumu lūṭinil-mursalīn(a).
قوم لوط فرستادگان را تکذیب کردند
اِذْ قَالَ لَهُمْ اَخُوْهُمْ لُوْطٌ اَلَا تَتَّقُوْنَ ۚ
iż qāla lahum akhūhum lūṭun alā tattaqūn(a).
وقتی برادرشان لوط به آنها گفت: چرا تقوا پیشه نمیکنید؟
اِنِّيْ لَكُمْ رَسُوْلٌ اَمِيْنٌ ۙ
innī lakum rasūlun amīn(un).
من برای شما فرستادهای امین هستم
فَاتَّقُوا اللّٰهَ وَاَطِيْعُوْنِ ۚ
fattaqullāha wa aṭī‘ūn(i).
پس از خدا بترسید و از من اطاعت کنید
وَمَآ اَسْـَٔلُكُمْ عَلَيْهِ مِنْ اَجْرٍ اِنْ اَجْرِيَ اِلَّا عَلٰى رَبِّ الْعٰلَمِيْنَ ۗ
wa mā as'alukum ‘alaihi min ajrin in ajriya illā ‘alā rabbil-‘ālamīn(a).
و من از شما برای این (رسالت) پاداشی نمیخواهم، پاداشم جز بر پروردگار همه جهانیان نیست
اَتَأْتُوْنَ الذُّكْرَانَ مِنَ الْعٰلَمِيْنَ ۙ
ata'tūnaż-żukrāna minal-‘ālamīn(a).
آیا از میان همه جهانیان به سراغ مردان میروید؟
وَتَذَرُوْنَ مَا خَلَقَ لَكُمْ رَبُّكُمْ مِّنْ اَزْوَاجِكُمْۗ بَلْ اَنْتُمْ قَوْمٌ عَادُوْنَ
wa tażarūna mā khalaqa lakum rabbukum min azwājikum, bal antum qamun ‘ādūn(a).
و زنانتان را که پروردگارتان برای شما آفریده، رها میکنید؟ نه، شما قومی تجاوزکار هستید
قَالُوْا لَىِٕنْ لَّمْ تَنْتَهِ يٰلُوْطُ لَتَكُوْنَنَّ مِنَ الْمُخْرَجِيْنَ
qālū la'illam tantahi yā lūṭu latakūnanna minal-mukhrajīn(a).
گفتند: ای لوط! اگر دست نکشی، از تبعیدشدگان خواهی بود
قَالَ اِنِّيْ لِعَمَلِكُمْ مِّنَ الْقَالِيْنَ ۗ
qāla innī li‘amalikum minal-qālīn(a).
او گفت: من از کار شما بیزارم
رَبِّ نَجِّنِيْ وَاَهْلِيْ مِمَّا يَعْمَلُوْنَ
rabbi najjinī wa ahlī mimmā ya‘malūn(a).
(لوط دعا کرد): پروردگارا، من و خانوادهام را از آنچه انجام میدهند نجات ده
فَنَجَّيْنٰهُ وَاَهْلَهٗٓ اَجْمَعِيْنَ ۙ
fa najjaināhu wa ahlahū ajma‘īn(a).
پس او و همه خانوادهاش را نجات دادیم
اِلَّا عَجُوْزًا فِى الْغٰبِرِيْنَ ۚ
illā ‘ajūzan fil-gābirīn(a).
جز پیرزنی (همسرش) که از ماندگان بود
ثُمَّ دَمَّرْنَا الْاٰخَرِيْنَ ۚ
Ṡumma dammarnal-ākharīn(a).
سپس دیگران را نابود کردیم
وَاَمْطَرْنَا عَلَيْهِمْ مَّطَرًاۚ فَسَاۤءَ مَطَرُ الْمُنْذَرِيْنَ
wa amṭarnā ‘alaihim maṭarā(n), fa sā'a maṭarul-munżarīn(a).
و بر آنها بارانی (از سنگ) باراندیم، و چه بد بود باران بر کسانی که هشدار داده شده بودند
اِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَاٰيَةً ۗوَمَا كَانَ اَكْثَرُهُمْ مُّؤْمِنِيْنَ
inna fī żālika la'āyah(tan), wa mā kāna akṡaruhum mu'minīn(a).
بیگمان، در این نشانهای (از قدرت خدا) است، اما بیشترشان ایمان نمیآورند
وَاِنَّ رَبَّكَ لَهُوَ الْعَزِيْزُ الرَّحِيْمُ ࣖ
wa inna rabbaka lahuwal-‘azīzur-raḥīm(u).
و به راستی، پروردگار تو همان توانای مهربان است
كَذَّبَ اَصْحٰبُ لْـَٔيْكَةِ الْمُرْسَلِيْنَ ۖ
każżaba aṣḥābul-aikatil-mursalīn(a).
اهل ایکه فرستادگان را تکذیب کردند
اِذْ قَالَ لَهُمْ شُعَيْبٌ اَلَا تَتَّقُوْنَ ۚ
iż qāla lahum syu‘aibun alā tattaqūn(a).
وقتی شعیب به آنها گفت: چرا تقوا پیشه نمیکنید؟
اِنِّيْ لَكُمْ رَسُوْلٌ اَمِيْنٌ ۙ
innī lakum rasūlun amīn(un).
من برای شما فرستادهای امین هستم
فَاتَّقُوا اللّٰهَ وَاَطِيْعُوْنِ ۚ
fattaqullāha wa aṭī‘ūn(i).
پس از خدا بترسید و از من اطاعت کنید
وَمَآ اَسْـَٔلُكُمْ عَلَيْهِ مِنْ اَجْرٍ اِنْ اَجْرِيَ اِلَّا عَلٰى رَبِّ الْعٰلَمِيْنَ ۗ
wa mā as'alukum ‘alaihi min ajrin in ajriya illā ‘alā rabbil-‘ālamīn(a).
و من از شما برای این (رسالت) پاداشی نمیخواهم، پاداشم جز بر پروردگار همه جهانیان نیست
۞ اَوْفُوا الْكَيْلَ وَلَا تَكُوْنُوْا مِنَ الْمُخْسِرِيْنَ ۚ
auful-kaila wa lā takūnū minal-mukhsirīn(a).
پیمانه را کامل کنید و از کمفروشان نباشید
وَزِنُوْا بِالْقِسْطَاسِ الْمُسْتَقِيْمِ ۚ
wazinū bil-qisṭāsil-mustaqīm(i).
و با ترازوی درست وزن کنید
وَلَا تَبْخَسُوا النَّاسَ اَشْيَاۤءَهُمْ وَلَا تَعْثَوْا فِى الْاَرْضِ مُفْسِدِيْنَ ۚ
wa lā tabkhasun-nāsa asy-yā'ahum wa lā ta‘ṡau fil-arḍi mufsidīn(a).
و حقوق مردم را کم نکنید و در زمین فساد نکنید
وَاتَّقُوا الَّذِيْ خَلَقَكُمْ وَالْجِبِلَّةَ الْاَوَّلِيْنَ ۗ
wattaqul-lażī khalaqakum wal-jibillatal-awwalīn(a).
و از کسی بترسید که شما و نسلهای پیشین را آفریده
قَالُوْٓا اِنَّمَآ اَنْتَ مِنَ الْمُسَحَّرِيْنَ ۙ
qālū innamā anta minal-musaḥḥarīn(a).
گفتند: تو فقط از جادوشدگان هستی
وَمَآ اَنْتَ اِلَّا بَشَرٌ مِّثْلُنَا وَاِنْ نَّظُنُّكَ لَمِنَ الْكٰذِبِيْنَ ۚ
wa mā anta illā basyarum miṡlunā wa in naẓunnuka laminal-kāżibīn(a).
و تو جز انسانی مانند ما نیستی، و ما گمان میکنیم تو از دروغگویان هستی
فَاَسْقِطْ عَلَيْنَا كِسَفًا مِّنَ السَّمَاۤءِ اِنْ كُنْتَ مِنَ الصّٰدِقِيْنَ ۗ
fa asqiṭ ‘alainā kisafam minas-samā'i in kunta minaṣ-ṣādiqīn(a).
پس اگر راست میگویی، تکهای از آسمان بر ما بیفکن
قَالَ رَبِّيْٓ اَعْلَمُ بِمَا تَعْمَلُوْنَ
qāla rabbī a‘lamu bimā ta‘malūn(a).
او (شعیب) گفت: پروردگارم به آنچه انجام میدهید، داناتر است
فَكَذَّبُوْهُ فَاَخَذَهُمْ عَذَابُ يَوْمِ الظُّلَّةِ ۗاِنَّهٗ كَانَ عَذَابَ يَوْمٍ عَظِيْمٍ
fa każżabūhu fa akhażahum ‘ażābu yaumiẓ-ẓullah(ti), innahū kāna ‘ażāba yaumin ‘aẓīm(in).
پس او را تکذیب کردند، و عذاب روزی تاریک بر آنها نازل شد. به راستی، آن عذاب روزی عظیم بود
اِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَاٰيَةً ۗوَمَا كَانَ اَكْثَرُهُمْ مُّؤْمِنِيْنَ
inna fī żālika la'āyah(tan), wa mā kāna akṡaruhum mu'minīn(a).
بیگمان، در این نشانهای (از قدرت خدا) است، اما بیشترشان ایمان نمیآورند
وَاِنَّ رَبَّكَ لَهُوَ الْعَزِيْزُ الرَّحِيْمُ ࣖ
wa inna rabbaka lahuwal-‘azīzur-raḥīm(u).
و به راستی، پروردگار تو همان توانای مهربان است
وَاِنَّهٗ لَتَنْزِيْلُ رَبِّ الْعٰلَمِيْنَ ۗ
wa innahū latanzīlu rabbil-‘ālamīn(a).
و به راستی، این (قرآن) از سوی پروردگار همه جهانیان نازل شده
نَزَلَ بِهِ الرُّوْحُ الْاَمِيْنُ ۙ
nazala bihir rūḥul-amīn(u).
که روحالامین (جبرئیل) آن را نازل کرده
عَلٰى قَلْبِكَ لِتَكُوْنَ مِنَ الْمُنْذِرِيْنَ ۙ
‘alā qalbika litakūna minal-munżirīn(a).
بر قلبت (محمد) تا از هشداردهندگان باشی
بِلِسَانٍ عَرَبِيٍّ مُّبِيْنٍ ۗ
bilisānin ‘arabiyyim mubīn(in).
با زبانی عربی و روشن
وَاِنَّهٗ لَفِيْ زُبُرِ الْاَوَّلِيْنَ
wa innahū lafī zuburil-awwalīn(a).
و به راستی، آن (قرآن) در کتابهای پیشینیان (ذکر شده) است
اَوَلَمْ يَكُنْ لَّهُمْ اٰيَةً اَنْ يَّعْلَمَهٗ عُلَمٰۤؤُا بَنِيْٓ اِسْرَاۤءِيْلَ
awalam yakul lahum āyatan ay ya‘lamahū ‘ulamā'u banī isrā'īl(a).
آیا برای آنها نشانه نیست که عالمان بنیاسرائیل آن را میدانند؟
وَلَوْ نَزَّلْنٰهُ عَلٰى بَعْضِ الْاَعْجَمِيْنَ ۙ
wa lau nazzalnāhū ‘alā ba‘ḍil-a‘jamīn(a).
و اگر آن (قرآن) را بر برخی از غیرعربها نازل میکردیم
فَقَرَاَهٗ عَلَيْهِمْ مَّا كَانُوْا بِهٖ مُؤْمِنِيْنَ ۗ
fa qara'ahū ‘alaihim mā kānū bihī mu'minīn(a).
و او آن را برایشان میخواند، باز هم به آن ایمان نمیآوردند
كَذٰلِكَ سَلَكْنٰهُ فِيْ قُلُوْبِ الْمُجْرِمِيْنَ ۗ
każālika salaknāhu fī qulūbil-mujrimīn(a).
اینگونه (کفر و دروغ) را در دلهای گناهکاران جای دادیم
لَا يُؤْمِنُوْنَ بِهٖ حَتّٰى يَرَوُا الْعَذَابَ الْاَلِيْمَ
lā yu'minūna bihī ḥattā yarawul-‘ażābal-alīm(a).
آنها به آن ایمان نمیآورند تا عذاب دردناک را ببینند
فَيَأْتِيَهُمْ بَغْتَةً وَّهُمْ لَا يَشْعُرُوْنَ ۙ
fa ya'tiyahum bagtataw wa hum lā yasy‘urūn(a).
که ناگهان بر آنها میآید، در حالی که آگاه نیستند
فَيَقُوْلُوْا هَلْ نَحْنُ مُنْظَرُوْنَ ۗ
fa yaqūlū hal naḥnu munẓarūn(a).
آنگاه میگویند: آیا به ما مهلتی داده میشود؟
اَفَبِعَذَابِنَا يَسْتَعْجِلُوْنَ
afa bi‘ażābinā yasta‘jilūn(a).
آیا آنها عذاب ما را شتاب میخواهند؟
اَفَرَءَيْتَ اِنْ مَّتَّعْنٰهُمْ سِنِيْنَ ۙ
afa ra'aita im matta‘nāhum sinīn(a).
پس چه میگویی اگر به آنها چند سال نعمت زندگی عطا کنیم
ثُمَّ جَاۤءَهُمْ مَّا كَانُوْا يُوْعَدُوْنَ ۙ
Ṡumma jā'ahum mā kānū yū‘adūn(a).
سپس آنچه به آنها وعده داده شده، بر آنها بیاید
مَآ اَغْنٰى عَنْهُمْ مَّا كَانُوْا يُمَتَّعُوْنَ ۗ
mā agnā ‘anhum mā kānū yumatta‘ūn(a).
نعمتهایی که به آنها داده شده، برایشان سودی نخواهد داشت
وَمَآ اَهْلَكْنَا مِنْ قَرْيَةٍ اِلَّا لَهَا مُنْذِرُوْنَ ۖ
wa mā ahlaknā min qaryatin illā lahā munżirūn(a).
و ما هیچ شهری را نابود نکردیم، مگر آنکه برایش هشداردهندگانی بودند
ذِكْرٰىۚ وَمَا كُنَّا ظٰلِمِيْنَ
Żikrā, wa mā kunnā ẓālimīn(a).
برای یادآوری، و ما هرگز ستمگر نیستیم
وَمَا تَنَزَّلَتْ بِهِ الشَّيٰطِيْنُ
wa mā tanazzalat bihisy-syayāṭīn(u).
و (قرآن) را شیطانها نازل نکردهاند
وَمَا يَنْۢبَغِيْ لَهُمْ وَمَا يَسْتَطِيْعُوْنَ ۗ
wa mā yambagī lahum wa mā yastaṭī‘ūn(a).
و برای آنها شایسته نیست، و نمیتوانند
اِنَّهُمْ عَنِ السَّمْعِ لَمَعْزُوْلُوْنَ ۗ
innahum ‘anis-sam‘i lama‘zūlūn(a).
زیرا آنها از شنیدن (آن) محروم شدهاند
فَلَا تَدْعُ مَعَ اللّٰهِ اِلٰهًا اٰخَرَ فَتَكُوْنَ مِنَ الْمُعَذَّبِيْنَ
falā tad‘u ma‘allāhi ilāhan ākhara fa takūna minal-mu‘ażżabīn(a).
پس جز خدا، خدایی دیگر را نخوان، وگرنه از عذابشدگان خواهی بود
وَاَنْذِرْ عَشِيْرَتَكَ الْاَقْرَبِيْنَ ۙ
wa anżir ‘asyīratakal-aqrabīn(a).
و خویشاوندان نزدیکت (محمد) را هشدار ده
وَاخْفِضْ جَنَاحَكَ لِمَنِ اتَّبَعَكَ مِنَ الْمُؤْمِنِيْنَ ۚ
wakhfiḍ janāḥaka limanittaba‘aka minal-mu'minīn(a).
و به مؤمنانی که از تو پیروی میکنند، فروتنی نشان ده
فَاِنْ عَصَوْكَ فَقُلْ اِنِّيْ بَرِيْۤءٌ مِّمَّا تَعْمَلُوْنَ ۚ
fa in ‘aṣauka faqul innī barī'um mimmā ta‘malūn(a).
و اگر نافرمانیت کردند، بگو (محمد): من از آنچه انجام میدهید، بیزارم
وَتَوَكَّلْ عَلَى الْعَزِيْزِ الرَّحِيْمِ ۙ
wa tawakkal ‘alal-‘azīzir-raḥīm(i).
و بر (خداوند) توانای مهربان توکل کن
الَّذِيْ يَرٰىكَ حِيْنَ تَقُوْمُ
allażī yarāka ḥīna taqūm(u).
که تو را وقتی (برای نماز) میایستی، میبیند
وَتَقَلُّبَكَ فِى السّٰجِدِيْنَ
wa taqallubaka fis-sājidīn(a).
و (میبیند) حرکت تو را در میان سجدهکنندگان
اِنَّهٗ هُوَ السَّمِيْعُ الْعَلِيْمُ
innahū huwas-samī‘ul-‘alīm(u).
به راستی، او شنوای داناست
هَلْ اُنَبِّئُكُمْ عَلٰى مَنْ تَنَزَّلُ الشَّيٰطِيْنُ ۗ
hal unabbi'ukum ‘alā man tanazzalusy-syayāṭīn(u).
آیا به شما بگویم شیطانها بر چه کسانی نازل میشوند؟
تَنَزَّلُ عَلٰى كُلِّ اَفَّاكٍ اَثِيْمٍ ۙ
tanazzalu ‘alā kulli affākin aṡīm(in).
آنها بر هر دروغگوی گناهکار نازل میشوند
يُّلْقُوْنَ السَّمْعَ وَاَكْثَرُهُمْ كٰذِبُوْنَ ۗ
yulqūnas-sam‘a wa akṡaruhum kāżibūn(a).
آنها شنیدههای خود را منتقل میکنند، در حالی که بیشترشان دروغگو هستند
وَالشُّعَرَاۤءُ يَتَّبِعُهُمُ الْغَاوٗنَ ۗ
wasy-syu‘arā'u yattabi‘uhumul-gāwūn(a).
و شاعران را گمراهان پیروی میکنند
اَلَمْ تَرَ اَنَّهُمْ فِيْ كُلِّ وَادٍ يَّهِيْمُوْنَ ۙ
alam tara annahum fī kulli wādiy yahīmūn(a).
آیا نمیبینی که آنها در هر وادی سرگردانند؟
وَاَنَّهُمْ يَقُوْلُوْنَ مَا لَا يَفْعَلُوْنَ ۙ
wa annahum yaqūlūna mā lā yaf‘alūn(a).
و اینکه آنها چیزی میگویند که خود انجام نمیدهند؟
اِلَّا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَعَمِلُوا الصّٰلِحٰتِ وَذَكَرُوا اللّٰهَ كَثِيْرًا وَّانْتَصَرُوْا مِنْۢ بَعْدِ مَا ظُلِمُوْا ۗوَسَيَعْلَمُ الَّذِيْنَ ظَلَمُوْٓا اَيَّ مُنْقَلَبٍ يَّنْقَلِبُوْنَ ࣖ
illal-lażīna āmanū wa ‘amiluṣ-ṣāliḥāti wa żakarullāha kaṡīraw wantaṣarū mim ba‘di mā ẓulimū, wa saya‘lamul-lażīna ẓalamū ayya munqalabiy yanqalibūn(a).
مگر شاعرانی که ایمان آورده و کارهای نیک انجام دادهاند و خدا را بسیار یاد میکنند و پس از ستم (با شعرهایشان در برابر کافران) پیروز میشوند. و ستمگران به زودی خواهند دانست به کجا بازخواهند گشت