Q.S صبا (سَبَأ) - 54 تعداد آیات

اَلْحَمْدُ لِلّٰهِ الَّذِيْ لَهٗ مَا فِى السَّمٰوٰتِ وَمَا فِى الْاَرْضِ وَلَهُ الْحَمْدُ فِى الْاٰخِرَةِۗ وَهُوَ الْحَكِيْمُ الْخَبِيْرُ

al-ḥamdu lillāhil-lażī lahū mā fis-samāwāti wa mā fil-arḍi wa lahul-ḥamdu fil-ākhirah(ti), wa huwal-ḥakīmul-khabīr(u).

همه ستایش‌ها از آنِ خداوند است که هرچه در آسمان‌ها و زمین است از آنِ اوست و در آخرت نیز ستایش از آنِ اوست. و اوست حکیم و آگاه.

يَعْلَمُ مَا يَلِجُ فِى الْاَرْضِ وَمَا يَخْرُجُ مِنْهَا وَمَا يَنْزِلُ مِنَ السَّمَاۤءِ وَمَا يَعْرُجُ فِيْهَاۗ وَهُوَ الرَّحِيْمُ الْغَفُوْرُ

ya‘lamu mā yaliju fil-arḍi wa mā yakhruju minhā wa mā yanzilu minas-samā'i wa mā ya‘ruju fīhā, wa huwar-raḥīmul-gafūr(u).

او می‌داند آنچه به زمین فرو می‌رود و آنچه از آن بیرون می‌آید و آنچه از آسمان نازل می‌شود و آنچه به سوی آن بالا می‌رود. و اوست مهربان و آمرزنده.

وَقَالَ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا لَا تَأْتِيْنَا السَّاعَةُ ۗقُلْ بَلٰى وَرَبِّيْ لَتَأْتِيَنَّكُمْۙ عٰلِمِ الْغَيْبِۙ لَا يَعْزُبُ عَنْهُ مِثْقَالُ ذَرَّةٍ فِى السَّمٰوٰتِ وَلَا فِى الْاَرْضِ وَلَآ اَصْغَرُ مِنْ ذٰلِكَ وَلَآ اَكْبَرُ اِلَّا فِيْ كِتٰبٍ مُّبِيْنٍۙ

wa qālal-lażīna kafarū lā ta'tīnas-sā‘ah(tu), qul balā wa rabbī lata'tiyannakum, ‘ālimul-gaib(i), lā ya‘zubu ‘anhu miṡqālu żarratin fis-samāwāti wa lā fil-arḍi wa lā aṣgaru min żālika wa lā akbaru illā fī kitābim mubīn(in).

و کافران گفتند: «قیامت به سوی ما نخواهد آمد.» بگو: «حتماً خواهد آمد، به پروردگارم که دانای غیب است سوگند، قیامت حتماً به سوی شما خواهد آمد. هیچ‌چیز حتی به وزن ذره‌ای در آسمان‌ها و زمین از او پنهان نیست، نه کوچک‌تر از آن و نه بزرگ‌تر، همه در کتابی روشن (لوح محفوظ) ثبت است.»

لِّيَجْزِيَ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَعَمِلُوا الصّٰلِحٰتِۗ اُولٰۤىِٕكَ لَهُمْ مَّغْفِرَةٌ وَّرِزْقٌ كَرِيْمٌ

liyajziyal-lażīna āmanū wa ‘amiluṣ-ṣāliḥāt(i), ulā'ika lahum magfiratuw wa rizqun karīm(un).

تا (خداوند) به کسانی که ایمان آوردند و کارهای نیک انجام دادند پاداش دهد. برایشان آمرزش و روزی‌ای نیکو (بهشت) است.

وَالَّذِيْنَ سَعَوْ فِيْٓ اٰيٰتِنَا مُعٰجِزِيْنَ اُولٰۤىِٕكَ لَهُمْ عَذَابٌ مِّنْ رِّجْزٍ اَلِيْمٌ

wal-lażīna sa‘au fī āyātinā mu‘ājizīna ulā'ika lahum ‘ażābum mir rijzin alīm(un).

و کسانی که برای (نپذیرفتن) آیات ما کوشیدند با این پندار که می‌توانند (عذاب ما را) ناتوان کنند، برایشان عذابی دردناک خواهد بود.

وَيَرَى الَّذِيْنَ اُوْتُوا الْعِلْمَ الَّذِيْٓ اُنْزِلَ اِلَيْكَ مِنْ رَّبِّكَ هُوَ الْحَقَّۙ وَيَهْدِيْٓ اِلٰى صِرَاطِ الْعَزِيْزِ الْحَمِيْدِ

wa yaral-lażīna ūtul-‘ilmal-lażī unzila ilaika mir rabbika huwal-ḥaqq(a), wa yahdī ilā ṣirāṭil-‘azīzil-ḥamīd(i).

و کسانی که دانش به آن‌ها داده شده (اهل کتاب) می‌دانند که (وحی‌ای) که از پروردگارت به تو نازل شده حق است و به راه (خداوند) توانای ستوده هدایت می‌کند.

وَقَالَ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا هَلْ نَدُلُّكُمْ عَلٰى رَجُلٍ يُّنَبِّئُكُمْ اِذَا مُزِّقْتُمْ كُلَّ مُمَزَّقٍۙ اِنَّكُمْ لَفِيْ خَلْقٍ جَدِيْدٍۚ

wa qālal-lażīna kafarū hal nadullukum ‘alā rajuliy yunabbi'ukum iżā muzziqtum kulla mumazzaq(in), innakum lafī khalqin jadīd(in).

و کافران گفتند (به یکدیگر): «آیا مردی را به شما نشان دهیم که به شما خبر می‌دهد وقتی بدنتان کاملاً متلاشی شد، حتماً در خلقتی جدید (بازآفریده می‌شوید)؟»

اَفْتَرٰى عَلَى اللّٰهِ كَذِبًا اَمْ بِهٖ جِنَّةٌ ۗبَلِ الَّذِيْنَ لَا يُؤْمِنُوْنَ بِالْاٰخِرَةِ فِى الْعَذَابِ وَالضَّلٰلِ الْبَعِيْدِ

aftarā ‘alallāhi każiban am bihī jinnah(tun), balil-lażīna lā yu'minūna bil-ākhirati fil-‘ażābi waḍ-ḍalālil-ba‘īd(i).

آیا او بر خداوند دروغ بسته یا دیوانه است؟ (خیر)، بلکه کسانی که به آخرت ایمان ندارند در عذاب و گمراهی دوری هستند.

اَفَلَمْ يَرَوْا اِلٰى مَا بَيْنَ اَيْدِيْهِمْ وَمَا خَلْفَهُمْ مِّنَ السَّمَاۤءِ وَالْاَرْضِۗ اِنْ نَّشَأْ نَخْسِفْ بِهِمُ الْاَرْضَ اَوْ نُسْقِطْ عَلَيْهِمْ كِسَفًا مِّنَ السَّمَاۤءِۗ اِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَاٰيَةً لِّكُلِّ عَبْدٍ مُّنِيْبٍ ࣖ

afalam yarau ilā mā baina aidīhim wa mā khalfahum minas-samā'i wal-arḍ(i), in nasya' nakhsif bihimul-arḍa au nusqiṭ ‘alaihim kisafam minas-samā'(i), inna fī żālika la'āyatal likulli ‘abdim munīb(in).

آیا به آسمان و زمینی که پیش رویشان و پشت سرشان است نگاه نکردند؟ اگر بخواهیم، آن‌ها را در زمین فرو می‌بریم یا تکه‌هایی از آسمان را بر آن‌ها فرو می‌ریزیم. به‌راستی در این نشانه‌ای (از قدرت خداوند) برای هر بنده‌ای است که (به سوی او) بازگردد.

۞ وَلَقَدْ اٰتَيْنَا دَاوٗدَ مِنَّا فَضْلًاۗ يٰجِبَالُ اَوِّبِيْ مَعَهٗ وَالطَّيْرَ ۚوَاَلَنَّا لَهُ الْحَدِيْدَۙ

wa laqad ātainā dāwūda minnā faḍlā(n), yā jibālu awwibī ma‘ahū waṭ-ṭair(a), wa alannā lahul-ḥadīd(a).

و به‌راستی به داوود از سوی خودمان کرامتی عطا کردیم. (فرمودیم:) «ای کوه‌ها و پرندگان! با داوود بارها تسبیح گویید»، و آهن را برای او نرم کردیم،

اَنِ اعْمَلْ سٰبِغٰتٍ وَّقَدِّرْ فِى السَّرْدِ وَاعْمَلُوْا صَالِحًاۗ اِنِّيْ بِمَا تَعْمَلُوْنَ بَصِيْرٌ

ani‘mal sābigātiw wa qaddir fis-sardi wa‘malū ṣāliḥā(n), innī bimā ta‘malūna baṣīr(un).

که زره‌های بزرگ بساز و بافت آن‌ها را به‌دقت اندازه کن؛ و کارهای نیک انجام دهید. به‌راستی من به آنچه انجام می‌دهید بینایم.

وَلِسُلَيْمٰنَ الرِّيْحَ غُدُوُّهَا شَهْرٌ وَّرَوَاحُهَا شَهْرٌۚ وَاَسَلْنَا لَهٗ عَيْنَ الْقِطْرِۗ وَمِنَ الْجِنِّ مَنْ يَّعْمَلُ بَيْنَ يَدَيْهِ بِاِذْنِ رَبِّهٖۗ وَمَنْ يَّزِغْ مِنْهُمْ عَنْ اَمْرِنَا نُذِقْهُ مِنْ عَذَابِ السَّعِيْرِ

wa lisulaimānar-rīḥa guduwwuhā syahruw wa rawāḥuhā syahr(un), wa asalnā lahū ‘ainal-qiṭr(i), wa minal-jinni may ya‘malu baina yadaihi bi'iżni rabbih(ī), wa may yazig minhum ‘an amrinā nużiqhu min ‘ażābis-sa‘īr(i).

و برای سلیمان باد را (مسخر کردیم) که پیمایش صبحگاهش برابر با سفر یک ماه و پیمایش شامگاهش برابر با سفر یک ماه بود و برای او چشمه مس گداخته جاری کردیم. و برخی از جنیان به اذن پروردگارش در برابر او کار می‌کردند. و هر یک از آن‌ها که از فرمان ما سرپیچی کند، عذاب آتشی سوزان به او می‌چشانیم.

يَعْمَلُوْنَ لَهٗ مَا يَشَاۤءُ مِنْ مَّحَارِيْبَ وَتَمَاثِيْلَ وَجِفَانٍ كَالْجَوَابِ وَقُدُوْرٍ رّٰسِيٰتٍۗ اِعْمَلُوْٓا اٰلَ دَاوٗدَ شُكْرًا ۗوَقَلِيْلٌ مِّنْ عِبَادِيَ الشَّكُوْرُ

ya‘malūna lahū mā yasyā'u mim maḥārība wa tamāṡīla wa jifānin kal-jawābi wa qudūrir-rāsiyāt(in), i‘malū āla dāwūda syukrā(n), wa qalīlum min ‘ibādiyasy-syakūr(u).

آن‌ها (جنیان) برای سلیمان هرچه او می‌خواست می‌ساختند، از جمله بناهای بلند، تندیس‌ها، ظرف‌هایی مانند حوض‌ها و دیگ‌هایی که (بر اجاق) ثابت بودند. ای خاندان داوود! برای شکر (به درگاه خداوند) بکوشید. و اندکی از بندگانم شکرگزارند.

فَلَمَّا قَضَيْنَا عَلَيْهِ الْمَوْتَ مَا دَلَّهُمْ عَلٰى مَوْتِهٖٓ اِلَّا دَاۤبَّةُ الْاَرْضِ تَأْكُلُ مِنْسَاَتَهٗ ۚفَلَمَّا خَرَّ تَبَيَّنَتِ الْجِنُّ اَنْ لَّوْ كَانُوْا يَعْلَمُوْنَ الْغَيْبَ مَا لَبِثُوْا فِى الْعَذَابِ الْمُهِيْنِۗ

falammā qaḍainā ‘alaihil-mauta mā dallahum ‘alā mautihī illā dābbatul-arḍi ta'kulu minsa'atah(ū), falammā kharra tabayyanatil-jinnu allau kānū ya‘lamūnal-gaiba mā labiṡū fil-‘ażābil-muhīn(i).

پس هنگامی که مرگ را بر او (سلیمان) مقدر کردیم، جز کرمی که عصایش را خورد، چیزی مرگ او را به آن‌ها نشان نداد. پس وقتی فرو افتاد، برای جنیان روشن شد که اگر غیب را می‌دانستند، در عذاب خوارکننده باقی نمی‌ماندند.

لَقَدْ كَانَ لِسَبَاٍ فِيْ مَسْكَنِهِمْ اٰيَةٌ ۚجَنَّتٰنِ عَنْ يَّمِيْنٍ وَّشِمَالٍ ەۗ كُلُوْا مِنْ رِّزْقِ رَبِّكُمْ وَاشْكُرُوْا لَهٗ ۗبَلْدَةٌ طَيِّبَةٌ وَّرَبٌّ غَفُوْرٌ

laqad kāna lisaba'in fī maskanihim āyah(tun), jannatāni ‘ay yamīniw wa syimāl(in), kulū mir rizqi rabbikum wasykurū lah(ū), baldatun ṭayyibatuw wa rabbun gafūr(un).

به‌راستی برای قوم سبا در جایگاهشان نشانه‌ای (از عظمت خداوند) بود: دو باغ در سمت راست و چپ. (به آن‌ها گفته شد:) «از روزی پروردگارتان بخورید و او را شکر کنید. سرزمینی نیکو (و دلپذیر) دارید و (پروردگارتان) آمرزنده است.»

فَاَعْرَضُوْا فَاَرْسَلْنَا عَلَيْهِمْ سَيْلَ الْعَرِمِ وَبَدَّلْنٰهُمْ بِجَنَّتَيْهِمْ جَنَّتَيْنِ ذَوَاتَيْ اُكُلٍ خَمْطٍ وَّاَثْلٍ وَّشَيْءٍ مِّنْ سِدْرٍ قَلِيْلٍ

fa a‘raḍū fa arsalnā ‘alaihim sailal-‘arimi wa baddalnāhum bijannataihim jannataini żawātai ukulin khamṭiw wa aṡliw wa syai'im min sidrin qalīl(in).

اما آن‌ها روی گرداندند، پس سیلی عظیم بر آن‌ها فرستادیم و دو باغشان را با دو باغ پر از میوه‌های تلخ، درختان اَثْل و اندکی سدر جایگزین کردیم.

ذٰلِكَ جَزَيْنٰهُمْ بِمَا كَفَرُوْاۗ وَهَلْ نُجٰزِيْٓ اِلَّا الْكَفُوْرَ

Żālika jazaināhum bimā kafarū, wa hal nujāzī illal-kafūr(a).

این‌گونه به سبب کفرشان جزایشان دادیم. و ما جز به کافران بسیار (ناسپاس) چنین عذابی نمی‌دهیم.

وَجَعَلْنَا بَيْنَهُمْ وَبَيْنَ الْقُرَى الَّتِيْ بٰرَكْنَا فِيْهَا قُرًى ظَاهِرَةً وَّقَدَّرْنَا فِيْهَا السَّيْرَۗ سِيْرُوْا فِيْهَا لَيَالِيَ وَاَيَّامًا اٰمِنِيْنَ

wa ja‘alnā bainahum wa bainal-qural-latī bāraknā fīhā quran ẓāhirataw wa qaddarnā fihas-sair(a), sīrū fīhā layāliya wa ayyāman āminīn(a).

و میان آن‌ها (مردم سبا) و شهرهایی که برکت داده بودیم (شام)، شهرهایی نزدیک به هم قرار دادیم و فاصله‌های سفر میان آن‌ها را معین کردیم. (گفتیم:) «در این شهرها شب و روز با امنیت سفر کنید.»

فَقَالُوْا رَبَّنَا بٰعِدْ بَيْنَ اَسْفَارِنَا وَظَلَمُوْٓا اَنْفُسَهُمْ فَجَعَلْنٰهُمْ اَحَادِيْثَ وَمَزَّقْنٰهُمْ كُلَّ مُمَزَّقٍۗ اِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَاٰيٰتٍ لِّكُلِّ صَبَّارٍ شَكُوْرٍ

fa qālū rabbanā bā‘id baina asfārinā wa ẓalamū anfusahum fa ja‘alnāhum aḥādīṡa wa mazzaqnāhum kulla mumazzaq(in), inna fī żālika la'āyātil likulli ṣabbārin syakūr(in).

اما گفتند: «پروردگارا! فاصله سفرهایمان را طولانی کن»، و (با این سخن) به خود ستم کردند؛ پس آن‌ها را داستان (عبرت‌آموز) کردیم و کاملاً پراکنده‌شان ساختیم. به‌راستی در این نشانه‌هایی (از قدرت خداوند) برای هر صبور شکرگزار است.

وَلَقَدْ صَدَّقَ عَلَيْهِمْ اِبْلِيْسُ ظَنَّهٗ فَاتَّبَعُوْهُ اِلَّا فَرِيْقًا مِّنَ الْمُؤْمِنِيْنَ

wa laqad ṣaddaqa ‘alaihim iblīsu ẓannahū fattaba‘ūhu illā farīqam minal-mu'minīn(a).

و به‌راستی ابلیس گمان خود را درباره آن‌ها درست یافت، پس جز گروهی از مؤمنان، همگی از او پیروی کردند.

وَمَا كَانَ لَهٗ عَلَيْهِمْ مِّنْ سُلْطَانٍ اِلَّا لِنَعْلَمَ مَنْ يُّؤْمِنُ بِالْاٰخِرَةِ مِمَّنْ هُوَ مِنْهَا فِيْ شَكٍّ ۗوَرَبُّكَ عَلٰى كُلِّ شَيْءٍ حَفِيْظٌ ࣖ

wa mā kāna lahū ‘alaihim min sulṭānin illā lina‘lama may yu'minu bil-ākhirati mimman huwa minhā fī syakk(in), wa rabbuka ‘alā kulli syai'in ḥafīẓ(un).

و ابلیس هیچ قدرتی بر آن‌ها نداشت، جز اینکه ما بخواهیم کسانی را که به آخرت ایمان دارند از کسانی که درباره آن در شک‌اند جدا کنیم. و پروردگارت بر هر چیز نگهبان است.

قُلِ ادْعُوا الَّذِيْنَ زَعَمْتُمْ مِّنْ دُوْنِ اللّٰهِۚ لَا يَمْلِكُوْنَ مِثْقَالَ ذَرَّةٍ فِى السَّمٰوٰتِ وَلَا فِى الْاَرْضِ وَمَا لَهُمْ فِيْهِمَا مِنْ شِرْكٍ وَّمَا لَهٗ مِنْهُمْ مِّنْ ظَهِيْرٍ

qulid‘ul-lażīna za‘amtum min dūnillāh(i), lā yamlikūna miṡqāla żarratin fis-samāwāti wa lā fil-arḍi wa mā lahum fīhimā min syirkiw wa mā lahū minhum min ẓahīr(in).

بگو (ای محمد): «آن‌هایی را که جز خداوند (معبود) می‌پندارید بخوانید! آن‌ها حتی به وزن ذره‌ای در آسمان‌ها و زمین مالک نیستند و هیچ سهمی در (آفرینش) آن‌ها ندارند و هیچ‌یک از آن‌ها یاور او نیست.»

وَلَا تَنْفَعُ الشَّفَاعَةُ عِنْدَهٗٓ اِلَّا لِمَنْ اَذِنَ لَهٗ ۗحَتّٰىٓ اِذَا فُزِّعَ عَنْ قُلُوْبِهِمْ قَالُوْا مَاذَاۙ قَالَ رَبُّكُمْۗ قَالُوا الْحَقَّۚ وَهُوَ الْعَلِيُّ الْكَبِيْرُ

wa lā tanfa‘usy-syafā‘atu ‘indahū illā liman ażina lah(ū), ḥattā iżā fuzzi‘a ‘an qulūbihim qālū māżā, qāla rabbukum, qālul-ḥaqq(a), wa huwal-‘aliyyul-kabīr(u).

و شفاعت نزد او جز برای کسی که به او اجازه داده شده سودی ندارد. تا زمانی که ترس از دل‌هایشان برطرف شود، می‌گویند: «پروردگارتان چه فرمود؟» پاسخ می‌دهند: «(سخن) حق»، و اوست بلندمرتبه و بزرگ.

۞ قُلْ مَنْ يَّرْزُقُكُمْ مِّنَ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِۗ قُلِ اللّٰهُ ۙوَاِنَّآ اَوْ اِيَّاكُمْ لَعَلٰى هُدًى اَوْ فِيْ ضَلٰلٍ مُّبِيْنٍ

qul may yarzuqukum minas-samāwāti wal-arḍ(i), qulillāh(u), wa innā au iyyākum la‘alā hudan au fī ḍalālim mubīn(in).

بگو (ای محمد): «چه کسی از آسمان و زمین به شما روزی می‌دهد؟» بگو: «خداوند»، و به‌راستی یا ما یا شما (مشرکان) بر هدایت یا در گمراهی آشکاری هستیم.

قُلْ لَّا تُسْـَٔلُوْنَ عَمَّآ اَجْرَمْنَا وَلَا نُسْـَٔلُ عَمَّا تَعْمَلُوْنَ

qul lā tus'alūna ‘ammā ajramnā wa lā nus'alu ‘ammā ta‘malūn(a).

بگو: «شما مسئول کارهایی که ما انجام می‌دهیم نیستید و ما نیز مسئول کارهایی که شما انجام می‌دهید نیستیم.»

قُلْ يَجْمَعُ بَيْنَنَا رَبُّنَا ثُمَّ يَفْتَحُ بَيْنَنَا بِالْحَقِّۗ وَهُوَ الْفَتَّاحُ الْعَلِيْمُ

qul yajma‘u bainanā rabbunā ṡumma yaftaḥu bainanā bil-ḥaqq(i), wa huwal-fattāḥul-‘alīm(u).

بگو: «پروردگارمان همه ما را گرد می‌آورد، سپس میان ما به حق داوری می‌کند. و اوست داور دانا.»

قُلْ اَرُوْنِيَ الَّذِيْنَ اَلْحَقْتُمْ بِهٖ شُرَكَاۤءَ كَلَّا ۗبَلْ هُوَ اللّٰهُ الْعَزِيْزُ الْحَكِيْمُ

qul arūniyal-lażīna alḥaqtum bihī syurakā'a kallā, bal huwallāhul-‘azīzul-ḥakīm(u).

بگو: «به من نشان دهید شریکانی که برای او برگزیده‌اید. خیر، اوست خداوند توانای حکیم.»

وَمَآ اَرْسَلْنٰكَ اِلَّا كَاۤفَّةً لِّلنَّاسِ بَشِيْرًا وَّنَذِيْرًا وَّلٰكِنَّ اَكْثَرَ النَّاسِ لَا يَعْلَمُوْنَ

wa mā arsalnāka illā kāffatal lin-nāsi basyīraw wa nażīraw wa lākinna akṡaran-nāsi lā ya‘lamūn(a).

و ما تو (ای محمد) را جز برای همه انسان‌ها به‌عنوان بشارت‌دهنده و هشداردهنده نفرستادیم، اما بیشتر مردم نمی‌دانند.

وَيَقُوْلُوْنَ مَتٰى هٰذَا الْوَعْدُ اِنْ كُنْتُمْ صٰدِقِيْنَ

wa yaqūlūna matā hāżal-wa‘du in kuntum ṣādiqīn(a).

و می‌گویند: «این وعده (قیامت) کی است، اگر راست می‌گویید؟»

قُلْ لَّكُمْ مِّيْعَادُ يَوْمٍ لَّا تَسْتَأْخِرُوْنَ عَنْهُ سَاعَةً وَّلَا تَسْتَقْدِمُوْنَ ࣖ

qul lakum mī‘ādu yaumil lā tasta'khirūna ‘anhu sā‘ataw wa lā tastaqdimūn(a).

بگو: «برای شما روزی وعده داده شده (روز قیامت) که نه لحظه‌ای از آن عقب می‌مانید و نه پیش می‌افتید.»

وَقَالَ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا لَنْ نُّؤْمِنَ بِهٰذَا الْقُرْاٰنِ وَلَا بِالَّذِيْ بَيْنَ يَدَيْهِۗ وَلَوْ تَرٰىٓ اِذِ الظّٰلِمُوْنَ مَوْقُوْفُوْنَ عِنْدَ رَبِّهِمْۖ يَرْجِعُ بَعْضُهُمْ اِلٰى بَعْضِ ِۨالْقَوْلَۚ يَقُوْلُ الَّذِيْنَ اسْتُضْعِفُوْا لِلَّذِيْنَ اسْتَكْبَرُوْا لَوْلَآ اَنْتُمْ لَكُنَّا مُؤْمِنِيْنَ

wa qālal-lażīna kafarū lan nu'mina bihāżal-qur'āni wa lā bil-lażī baina yadaih(i), wa lau tarā iżiẓ-ẓālimūna mauqūfūna ‘inda rabbihim, yarji‘u ba‘ḍuhum ilā ba‘ḍinil-qaul(a), yaqūlul-lażīnastuḍ‘ifū lil-lażīnastakbarū lau lā antum lakunnā mu'minīn(a).

و کافران گفتند: «ما به این قرآن و به کتاب‌هایی که پیش از آن بوده ایمان نمی‌آریم.» و اگر ببینی وقتی ستمگران در برابر پروردگارشان ایستاده‌اند، برخی به برخی دیگر سخن بازمی‌گردانند؛ کسانی که ضعیف شمرده می‌شدند به کسانی که تکبر می‌ورزیدند می‌گویند: «اگر شما نبودید، ما حتماً مؤمن می‌شدیم.»

قَالَ الَّذِيْنَ اسْتَكْبَرُوْا لِلَّذِيْنَ اسْتُضْعِفُوْٓا اَنَحْنُ صَدَدْنٰكُمْ عَنِ الْهُدٰى بَعْدَ اِذْ جَاۤءَكُمْ بَلْ كُنْتُمْ مُّجْرِمِيْنَ

qālal-lażīnastakbarū lil-lażīnastuḍ‘ifū anaḥnu ṣadadnākum ‘anil-hudā ba‘da iż jā'akum bal kuntum mujrimīn(a).

کسانی که تکبر می‌ورزیدند به کسانی که ضعیف شمرده می‌شدند می‌گویند: «آیا ما شما را از هدایتی که به سویتان آمد بازداشتیم؟ خیر، خودتان گناهکار بودید.»

وَقَالَ الَّذِيْنَ اسْتُضْعِفُوْا لِلَّذِيْنَ اسْتَكْبَرُوْا بَلْ مَكْرُ الَّيْلِ وَالنَّهَارِ اِذْ تَأْمُرُوْنَنَآ اَنْ نَّكْفُرَ بِاللّٰهِ وَنَجْعَلَ لَهٗٓ اَنْدَادًا ۗوَاَسَرُّوا النَّدَامَةَ لَمَّا رَاَوُا الْعَذَابَۗ وَجَعَلْنَا الْاَغْلٰلَ فِيْٓ اَعْنَاقِ الَّذِيْنَ كَفَرُوْاۗ هَلْ يُجْزَوْنَ اِلَّا مَا كَانُوْا يَعْمَلُوْنَ

wa qālal-lażīnastuḍ‘ifū lil-lażīnastakbarū bal makrul-laili wan-nahāri iż ta'murūnanā an nakfura billāhi wa naj‘ala lahū andādā(n), wa asarrun-nadāmata lammā ra'awul-‘ażāb(a), wa ja‘alnal-aglāla fī a‘nāqil-lażīna kafarū, hal yujzauna illā mā kānū ya‘malūn(a).

و کسانی که ضعیف شمرده می‌شدند به کسانی که تکبر می‌ورزیدند می‌گویند: «خیر، (این) فریب شما در شب و روز (باعث شد)، وقتی ما را واداشتید که به خداوند کفر ورزیم و برای او شریکانی قرار دهیم.» و وقتی عذاب را دیدند، پشیمانی خود را اظهار کردند. و ما بر گردن کافران غل و زنجیر نهادیم. جز آنچه انجام داده بودند جزا داده نشدند.

وَمَآ اَرْسَلْنَا فِيْ قَرْيَةٍ مِّنْ نَّذِيْرٍ اِلَّا قَالَ مُتْرَفُوْهَآ ۙاِنَّا بِمَآ اُرْسِلْتُمْ بِهٖ كٰفِرُوْنَ

wa mā arsalnā min qaryatim min nażīrin illā qāla mutrafūhā, innā bimā ursiltum bihī kāfirūn(a).

و هرگاه در شهری هشداردهنده‌ای فرستادیم، ثروتمندان آن گفتند: «ما به آنچه شما با آن فرستاده شده‌اید کافریم.»

وَقَالُوْا نَحْنُ اَكْثَرُ اَمْوَالًا وَّاَوْلَادًاۙ وَّمَا نَحْنُ بِمُعَذَّبِيْنَ

wa qālū naḥnu akṡaru amwālaw wa aulādā(n), wa mā naḥnu bimu‘ażżabīn(a).

و گفتند: «ما دارایی و فرزندان بیشتری (از شما) داریم و عذاب نخواهیم شد.»

قُلْ اِنَّ رَبِّيْ يَبْسُطُ الرِّزْقَ لِمَنْ يَّشَاۤءُ وَيَقْدِرُ وَلٰكِنَّ اَكْثَرَ النَّاسِ لَا يَعْلَمُوْنَ ࣖ

qul inna rabbī yabsuṭur-rizqa limay yasyā'u wa yaqdiru wa lākinna akṡaran-nāsi lā ya‘lamūn(a).

بگو: «به‌راستی پروردگارم روزی را برای هر که بخواهد فراخ یا تنگ می‌کند، اما بیشتر مردم نمی‌دانند.»

وَمَآ اَمْوَالُكُمْ وَلَآ اَوْلَادُكُمْ بِالَّتِيْ تُقَرِّبُكُمْ عِنْدَنَا زُلْفٰىٓ اِلَّا مَنْ اٰمَنَ وَعَمِلَ صَالِحًاۙ فَاُولٰۤىِٕكَ لَهُمْ جَزَاۤءُ الضِّعْفِ بِمَا عَمِلُوْا وَهُمْ فِى الْغُرُفٰتِ اٰمِنُوْنَ

wa mā amwālukum wa lā aulādukum bil-latī tuqarribukum ‘indanā zulfā illā man āmana wa ‘amila ṣāliḥā(n), fa'ulā'ika lahum jazā'uḍ-ḍi‘fi bimā ‘amilū wa hum fil-gurufāti āminūn(a).

و نه دارایی و نه فرزندانتان شما را به ما نزدیک می‌کند؛ جز کسانی که ایمان آوردند و کارهای نیک انجام دادند، برایشان پاداشی دوچندان به سبب آنچه کرده‌اند خواهد بود؛ و آن‌ها در جایگاه‌های بلند (بهشت) ایمن‌اند.

وَالَّذِيْنَ يَسْعَوْنَ فِيْٓ اٰيٰتِنَا مُعٰجِزِيْنَ اُولٰۤىِٕكَ فِى الْعَذَابِ مُحْضَرُوْنَ

wal-lażīna yas‘auna fī āyātinā mu‘ājizīna ulā'ika fil-‘ażābi muḥḍarūn(a).

و کسانی که برای (نپذیرفتن) آیات ما کوشیدند تا (عذاب ما را) ناتوان کنند، آن‌ها به عذاب درآورده می‌شوند.

قُلْ اِنَّ رَبِّيْ يَبْسُطُ الرِّزْقَ لِمَنْ يَّشَاۤءُ مِنْ عِبَادِهٖ وَيَقْدِرُ لَهٗ ۗوَمَآ اَنْفَقْتُمْ مِّنْ شَيْءٍ فَهُوَ يُخْلِفُهٗ ۚوَهُوَ خَيْرُ الرّٰزِقِيْنَ

qul inna rabbī yabsuṭur-rizqa limay yasyā'u min ‘ibādihī wa yaqdiru lah(ū), wa mā anfaqtum min syai'in fahuwa yukhlifuh(ū), wa huwa khairur-rāziqīn(a).

بگو: «به‌راستی پروردگارم روزی را برای هر که از بندگانش بخواهد فراخ یا تنگ می‌کند.» و هرچه انفاق کنید، خداوند جایگزین آن می‌کند و او بهترین روزی‌دهنده است.

وَيَوْمَ يَحْشُرُهُمْ جَمِيْعًا ثُمَّ يَقُوْلُ لِلْمَلٰۤىِٕكَةِ اَهٰٓؤُلَاۤءِ اِيَّاكُمْ كَانُوْا يَعْبُدُوْنَ

wa yauma yaḥsyuruhum jamī‘an ṡumma yaqūlu lil-malā'ikati ahā'ulā'i iyyākum kānū ya‘budūn(a).

و (به یاد آر) روزی که خداوند همه آن‌ها را گرد می‌آورد، سپس به فرشتگان می‌فرماید: «آیا اینان شما را می‌پرستیدند؟»

قَالُوْا سُبْحٰنَكَ اَنْتَ وَلِيُّنَا مِنْ دُوْنِهِمْ ۚبَلْ كَانُوْا يَعْبُدُوْنَ الْجِنَّ اَكْثَرُهُمْ بِهِمْ مُّؤْمِنُوْنَ

qālū subḥānaka anta waliyyunā min dūnihim, bal kānū ya‘budūnal-jinna akṡaruhum bihim mu'minūn(a).

فرشتگان پاسخ می‌دهند: «تو منزهی. تو یاور ما هستی، نه آن‌ها؛ بلکه آن‌ها جنیان را می‌پرستیدند؛ بیشترشان به آن‌ها ایمان داشتند.»

فَالْيَوْمَ لَا يَمْلِكُ بَعْضُكُمْ لِبَعْضٍ نَّفْعًا وَّلَا ضَرًّا ۗوَنَقُوْلُ لِلَّذِيْنَ ظَلَمُوْا ذُوْقُوْا عَذَابَ النَّارِ الَّتِيْ كُنْتُمْ بِهَا تُكَذِّبُوْنَ

fal-yauma lā yamliku ba‘ḍukum liba‘ḍin naf‘aw wa ḍarrā(n), wa naqūlu lil-lażīna ẓalamū żūqū ‘ażāban-nāril-latī kuntum bihā tukażżibūn(a).

پس امروز برخی از شما نمی‌توانند به برخی دیگر سود یا زیان برسانند. و به ستمگران می‌گوییم: «عذاب جهنمی را که تکذیب می‌کردید بچشید.»

وَاِذَا تُتْلٰى عَلَيْهِمْ اٰيٰتُنَا بَيِّنٰتٍ قَالُوْا مَا هٰذَآ اِلَّا رَجُلٌ يُّرِيْدُ اَنْ يَّصُدَّكُمْ عَمَّا كَانَ يَعْبُدُ اٰبَاۤؤُكُمْ ۚوَقَالُوْا مَا هٰذَآ اِلَّآ اِفْكٌ مُّفْتَرًىۗ وَقَالَ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا لِلْحَقِّ لَمَّا جَاۤءَهُمْۙ اِنْ هٰذَآ اِلَّا سِحْرٌ مُّبِيْنٌ

wa iżā tutlā ‘alaihim āyātunā bayyinātin qālū mā hāżā illā rajuluy yurīdu ay yaṣuddakum ‘ammā kāna ya‘budu ābā'ukum, wa qālū mā hāżā illā ifkum muftarā(n), wa qālal-lażīna kafarū lil-ḥaqqi lammā jā'ahum, in hāżā illā siḥrum mubīn(un).

و هنگامی که آیات روشن ما بر آن‌ها خوانده می‌شود، می‌گویند: «این مرد جز این نمی‌خواهد که شما را از آنچه پدرانتان می‌پرستیدند بازدارد»، و می‌گویند: «این (قرآن) جز دروغی ساختگی نیست.» و کافران درباره حقیقت وقتی به سویشان آمد گفتند: «این جز جادویی آشکار نیست.»

وَمَآ اٰتَيْنٰهُمْ مِّنْ كُتُبٍ يَّدْرُسُوْنَهَا وَمَآ اَرْسَلْنَآ اِلَيْهِمْ قَبْلَكَ مِنْ نَّذِيْرٍۗ

wa mā ātaināhum min kutubiy yadrusūnahā wa mā arsalnā ilaihim qablaka min nażīr(in).

و ما به آن‌ها کتاب‌هایی که بخوانند نداده بودیم و پیش از تو (ای محمد) هیچ هشداردهنده‌ای به سویشان نفرستاده بودیم.

وَكَذَّبَ الَّذِيْنَ مِنْ قَبْلِهِمْۙ وَمَا بَلَغُوْا مِعْشَارَ مَآ اٰتَيْنٰهُمْ فَكَذَّبُوْا رُسُلِيْۗ فَكَيْفَ كَانَ نَكِيْرِ ࣖ

wa każżabal-lażīna min qablihim, wa mā balagū mi‘syāra mā ātaināhum fakażżabū rusulī, fakaifa kāna nakīr(i).

و کسانی که پیش از آن‌ها بودند (پیامبران را) تکذیب کردند، درحالی‌که (کافران مکه) به یک‌دهم آنچه به پیشینیان داده بودیم نرسیده‌اند، اما پیامبرانم را تکذیب کردند. پس (ببین) خشم من چگونه بود.

۞ قُلْ اِنَّمَآ اَعِظُكُمْ بِوَاحِدَةٍۚ اَنْ تَقُوْمُوْا لِلّٰهِ مَثْنٰى وَفُرَادٰى ثُمَّ تَتَفَكَّرُوْاۗ مَا بِصَاحِبِكُمْ مِّنْ جِنَّةٍۗ اِنْ هُوَ اِلَّا نَذِيْرٌ لَّكُمْ بَيْنَ يَدَيْ عَذَابٍ شَدِيْدٍ

qul innamā a‘iẓukum biwāḥidah(tin), an taqūmū lillāhi maṡnā wa furādā ṡumma tatafakkarū, mā biṣāḥibikum min jinnah(tin), in huwa illā nażīrul lakum baina yadai ‘ażābin syadīd(in).

بگو: «من فقط یک چیز به شما هشدار می‌دهم: اینکه برای خداوند با اخلاص، دو به دو یا تک‌تک بایستید، سپس درباره (محمد) بیندیشید. دوستتان هیچ دیوانگی‌ای ندارد. او جز هشداردهنده‌ای پیش از عذابی سخت نیست.»

قُلْ مَا سَاَلْتُكُمْ مِّنْ اَجْرٍ فَهُوَ لَكُمْۗ اِنْ اَجْرِيَ اِلَّا عَلَى اللّٰهِ ۚوَهُوَ عَلٰى كُلِّ شَيْءٍ شَهِيْدٌ

qul mā sa'altukum min ajrin fahuwa lakum, in ajriya illā ‘alallāh(i), wa huwa ‘alā kulli syai'in syahīd(un).

بگو (ای محمد): «هر پاداشی که از شما بخواهم، برای خودتان است. پاداش من جز از خداوند نیست، و او بر هر چیز داناست.»

قُلْ اِنَّ رَبِّيْ يَقْذِفُ بِالْحَقِّۚ عَلَّامُ الْغُيُوْبِ

qul inna rabbī yaqżifu bil-ḥaqq(i), ‘allāmul-guyūb(i).

بگو: «به‌راستی پروردگارم حقیقت را وحی می‌کند. او دانای همه غیب‌هاست.»

قُلْ جَاۤءَ الْحَقُّ وَمَا يُبْدِئُ الْبَاطِلُ وَمَا يُعِيْدُ

qul jā'al-ḥaqqu wa mā yubdi'ul-bāṭilu wa mā yu‘īd(u).

بگو: «حقیقت آمده و باطل نه آغاز می‌کند و نه بازمی‌گردد.»

قُلْ اِنْ ضَلَلْتُ فَاِنَّمَآ اَضِلُّ عَلٰى نَفْسِيْۚ وَاِنِ اهْتَدَيْتُ فَبِمَا يُوْحِيْٓ اِلَيَّ رَبِّيْۗ اِنَّهٗ سَمِيْعٌ قَرِيْبٌ

qul in ḍalaltu fa'innamā aḍillu ‘alā nafsī, wa inihtadaitu fabimā yūḥī ilayya rabbī, innahū samī‘un qarīb(un).

بگو: «اگر گمراه شوم، گمراهی‌ام به زیان خودم است؛ و اگر هدایت یابم، به سبب آنچه پروردگارم به من وحی کرده است. به‌راستی او شنوا و نزدیک است.»

وَلَوْ تَرٰىٓ اِذْ فَزِعُوْا فَلَا فَوْتَ وَاُخِذُوْا مِنْ مَّكَانٍ قَرِيْبٍۙ

wa lau tarā iż fazi‘ū falā fauta wa ukhiżū mim makānin qarīb(in).

و اگر ببینی (کافران را) وقتی (در روز قیامت) وحشت‌زده‌اند؛ پس راه فراری ندارند و از جایی نزدیک (به سوی جهنم) گرفته می‌شوند،

وَّقَالُوْٓا اٰمَنَّا بِهٖۚ وَاَنّٰى لَهُمُ التَّنَاوُشُ مِنْ مَّكَانٍۢ بَعِيْدٍۚ

wa qālū āmannā bih(ī), wa annā lahumut-tanāwusyu mim makānim ba‘īd(in).

و می‌گویند: «ما به او ایمان آوردیم.» اما چگونه از جایی دور (به ایمان) دست یابند؟

وَقَدْ كَفَرُوْا بِهٖ مِنْ قَبْلُۚ وَيَقْذِفُوْنَ بِالْغَيْبِ مِنْ مَّكَانٍۢ بَعِيْدٍۚ

wa qad kafarū bihī min qabl(u), wa yaqżifūna bil-gaibi mim makānim ba‘īd(in).

و پیش‌تر به خداوند کفر ورزیده بودند و از جایی دور درباره غیب تکذیب می‌کردند.

وَحِيْلَ بَيْنَهُمْ وَبَيْنَ مَا يَشْتَهُوْنَۙ كَمَا فُعِلَ بِاَشْيَاعِهِمْ مِّنْ قَبْلُۗ اِنَّهُمْ كَانُوْا فِيْ شَكٍّ مُّرِيْبٍ ࣖ

wa ḥīla bainahum wa baina mā yasytahūn(a), kamā fu‘ila bi'asy-yā‘ihim min qabl(u), innahum fī syakkim murīb(in).

و میان آن‌ها و آنچه آرزو دارند مانعی قرار داده شد، همان‌گونه که با همفکرانشان پیش از آن‌ها شد. به‌راستی آن‌ها در شکی عمیق بودند.