Banye n'Islam, pịa ebe a
ISLAM AL-HAQ: QURAN & HADITH
(Ezi Islam)

Q.S An-Nahl (اَلنَّحْل) - 128 Ọnụọgụ Amaokwu

(Anụ aṅụ)

Qari

Murottal Audio

1

اَتٰىٓ اَمْرُ اللّٰهِ فَلَا تَسْتَعْجِلُوْهُ ۗسُبْحٰنَهٗ وَتَعٰلٰى عَمَّا يُشْرِكُوْنَ

atā amrullāhi falā tasta‘jilūh(u), subḥānahū wa ta‘ālā ‘ammā yusyrikūn(a).

Iwu Chineke ga-abịa n'ezie, yabụ arịọla ka o mee ngwa ngwa. Ebube dịrị Allah, Chineke ka O bukwara ihe karịrị ihe ha na-akpakọrịta.


2

يُنَزِّلُ الْمَلٰۤىِٕكَةَ بِالرُّوْحِ مِنْ اَمْرِهٖ عَلٰى مَنْ يَّشَاۤءُ مِنْ عِبَادِهٖٓ اَنْ اَنْذِرُوْٓا اَنَّهٗ لَآ اِلٰهَ اِلَّآ اَنَا۠ فَاتَّقُوْنِ

yunazzilul-malā'ikata bir-rūḥi min amrihī ‘alā may yasyā'u min ‘ibādihī an anżirū annahū lā ilāha illā ana fattaqūn(i).

O zipụrụ ndị mmụọ ozi na-eweta mkpughe na iwu Ya nye onye ọ bụla Ọ chọrọ n'etiti ndị ohu Ya, (site n'ikwu ya), ya bụ, "Chetanụ (ndị ohu m) na ọ dịghị chi ọzọ ma e wezụga Mụ, yabụ tụọ egwu M."


3

خَلَقَ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضَ بِالْحَقِّۗ تَعٰلٰى عَمَّا يُشْرِكُوْنَ

khalaqas-samāwāti wal-arḍa bil-ḥaqq(i), ta‘ālā ‘ammā yusyrikūn(a).

O kere eluigwe na ụwa n'eziokwu. Chineke dị elu karịa ihe ha na-akpakọrịta.


4

خَلَقَ الْاِنْسَانَ مِنْ نُّطْفَةٍ فَاِذَا هُوَ خَصِيْمٌ مُّبِيْنٌ

khalaqal-insāna min nuṭfatin fa iżā huwa khaṣīmum mubīn(un).

O ji mkpụrụ nwoke kee mmadụ, wee mee ka ọ bụrụ onye na-eme ihe ọjọọ.


5

وَالْاَنْعَامَ خَلَقَهَا لَكُمْ فِيْهَا دِفْءٌ وَّمَنَافِعُ وَمِنْهَا تَأْكُلُوْنَ

wal-an‘āma khalaqahā lakum fīhā dif'uw wa manāfi‘u wa minhā ta'kulūn(a).

O mekwara anụmanụ; n'ime ha ka unu nwere anụ ụlọ na-ekpo ọkụ na ọtụtụ uru, unu na-erikwa ha.


6

وَلَكُمْ فِيْهَا جَمَالٌ حِيْنَ تُرِيْحُوْنَ وَحِيْنَ تَسْرَحُوْنَۖ

wa lakum fīhā jamālun ḥīna turīḥūna wa ḥīna tasraḥūn(a).

Ị ga-ahụkwa ịma mma n'ime ya, mgbe ị weghachitere ya n'ogige atụrụ na mgbe ị tọhapụsịrị ya (n'ebe ịta nri).


7

وَتَحْمِلُ اَثْقَالَكُمْ اِلٰى بَلَدٍ لَّمْ تَكُوْنُوْا بٰلِغِيْهِ اِلَّا بِشِقِّ الْاَنْفُسِۗ اِنَّ رَبَّكُمْ لَرَءُوْفٌ رَّحِيْمٌۙ

wa taḥmilu aṡqālakum ilā baladil lam takūnū bāligīhi illā bisyiqqil-anfus(i), inna rabbakum lara'ūfur raḥīm(un).

O buru ibu arọ unu gaa n'ala nke unu na-agaghị eru, ma e wezụga na nnukwu ihe isi ike. N'ezie, Onyenwe unu bụ Onye nwere obiọma, Onye na-eme ebere.


8

وَّالْخَيْلَ وَالْبِغَالَ وَالْحَمِيْرَ لِتَرْكَبُوْهَا وَزِيْنَةًۗ وَيَخْلُقُ مَا لَا تَعْلَمُوْنَ

wal-khaila wal-bigāla wal-ḥamīra litarkabūhā wa zīnah(tan), wa yakhluqu mā lā ta‘lamūn(a).

Na (O kere) ịnyịnya, ịnyịnya ibu, na ịnyịnya ibu, ka unu wee na-agba ịnyịnya ma bụrụ ihe ịchọ mma. Allah na-eke ihe unu na-amaghị.


9

وَعَلَى اللّٰهِ قَصْدُ السَّبِيْلِ وَمِنْهَا جَاۤىِٕرٌ ۗوَلَوْ شَاۤءَ لَهَدٰىكُمْ اَجْمَعِيْنَ ࣖ

wa ‘alallāhi qaṣdus-sabīli wa minhā jā'ir(un), wa lau syā'a lahadākum ajma‘īn(a).

Ọ bụkwa ikike Chineke ịkọwa ụzọ ziri ezi, n'etiti ha enwere ụzọ ndị gbagọrọ agbagọ. Ọ bụrụkwa na Ọ chọrọ, Ọ ga-eduzi unu niile (n'ụzọ ziri ezi).


10

هُوَ الَّذِيْٓ اَنْزَلَ مِنَ السَّمَاۤءِ مَاۤءً لَّكُمْ مِّنْهُ شَرَابٌ وَّمِنْهُ شَجَرٌ فِيْهِ تُسِيْمُوْنَ

huwal-lażī anzala minas-samā'i mā'al lakum minhu syarābuw wa minhu syajarun fīhi tusīmūn(a).

Ọ bụ Ya na-ezipụ mmiri ozuzo site n'eluigwe maka unu, ụfọdụ n'ime ya bụ ihe ọṅụṅụ, ụfọdụ n'ime ya na-emekwa ka osisi dị ndụ, ebe unu na-azụ anụ ụlọ unu.


11

يُنْۢبِتُ لَكُمْ بِهِ الزَّرْعَ وَالزَّيْتُوْنَ وَالنَّخِيْلَ وَالْاَعْنَابَ وَمِنْ كُلِّ الثَّمَرٰتِۗ اِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَاٰيَةً لِّقَوْمٍ يَّتَفَكَّرُوْنَ

yumbitu lakum bihiz-zar‘a waz-zaitūna wan-nakhīla wal-a‘nāba wa min kulliṡ-ṡamarāt(i), inna fī żālika la'āyatal liqaumiy yatafakkarūn(a).

O ji ya mee ka ihe ubi na mkpụrụ oliv na osisi date na mkpụrụ vaịn na ụdị mkpụrụ osisi niile too unu. N'ezie, n'ime nke a ka ihe ịrịba ama dịịrị ndị na-echebara echiche.


12

وَسَخَّرَ لَكُمُ الَّيْلَ وَالنَّهَارَۙ وَالشَّمْسَ وَالْقَمَرَ ۗوَالنُّجُوْمُ مُسَخَّرٰتٌۢ بِاَمْرِهٖ ۗاِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَاٰيٰتٍ لِّقَوْمٍ يَّعْقِلُوْنَۙ

wa sakhkhara lakumul-laila wan-nahār(a), wasy-syamsa wal-qamar(a), wan-nujūmu musakhkharātum bi'amrih(ī), inna fī żālika la'āyātil liqaumiy ya‘qilūn(a).

O doro unu abalị na ehihie, anyanwụ na ọnwa, kpakpando na-achịkwa site n'iwu Ya. N'ezie, n'ime nke ahụ, e nwere ihe ịrịba ama (nke ịdị ukwuu nke Allah) maka ndị nwere nghọta.


13

وَمَا ذَرَاَ لَكُمْ فِى الْاَرْضِ مُخْتَلِفًا اَلْوَانُهٗ ۗاِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَاٰيَةً لِّقَوْمٍ يَّذَّكَّرُوْنَ

wa mā żara'a lakum fil-arḍi mukhtalifan alwānuh(ū), inna fī żālika la'āyatal liqaumiy yażżakkarūn(a).

na (Ọ na-achịkwa) ihe O kere maka gị n'ụwa a n'ụdị na agba dị iche iche. N'ezie, n'ime nke a, e nwere ihe ịrịba ama (nke ịdị ukwuu nke Allah) maka ndị na-amụta ihe.


14

وَهُوَ الَّذِيْ سَخَّرَ الْبَحْرَ لِتَأْكُلُوْا مِنْهُ لَحْمًا طَرِيًّا وَّتَسْتَخْرِجُوْا مِنْهُ حِلْيَةً تَلْبَسُوْنَهَاۚ وَتَرَى الْفُلْكَ مَوَاخِرَ فِيْهِ وَلِتَبْتَغُوْا مِنْ فَضْلِهٖ وَلَعَلَّكُمْ تَشْكُرُوْنَ

wa huwal-lażī sakhkharal-baḥra lita'kulū minhu laḥman ṭariyyaw wa tastakhrijū minhu ḥilyatan talbasūnahā, wa taral-fulka mawākhira fīhi wa litabtagū min faḍlihī wa la‘allakum tasykurūn(a).

Ọ bụkwa Ya mere ka oké osimiri (n'okpuru unu) dịrị unu, ka unu wee rie anụ ọhụrụ (azụ) sitere na ya, ka unu wee wepụtakwa ihe ịchọ mma unu na-eyi. Ị na-ahụkwa ụgbọ mmiri ka ha na-efegharị n'ime ya, ka unu wee chọọ amara Ya, ka unu wee nwee ekele.


15

وَاَلْقٰى فِى الْاَرْضِ رَوَاسِيَ اَنْ تَمِيْدَ بِكُمْ وَاَنْهٰرًا وَّسُبُلًا لَّعَلَّكُمْ تَهْتَدُوْنَۙ

wa alqā fil-arḍi rawāsiya an tamīda bikum wa anhāraw wa subulal la‘allakum tahtadūn(a).

O tinyewo ugwu siri ike n'ụwa ka ọ ghara ịma jijiji na gị, (o mekwara) osimiri na ụzọ ka unu wee duzie.


16

وَعَلٰمٰتٍۗ وَبِالنَّجْمِ هُمْ يَهْتَدُوْنَ

wa ‘alāmāt(in), wa bin-najmi hum yahtadūn(a).

na (O kere) ihe ịrịba ama (nduzi). Ha jikwa kpakpando nweta nduzi.


17

اَفَمَنْ يَّخْلُقُ كَمَنْ لَّا يَخْلُقُۗ اَفَلَا تَذَكَّرُوْنَ

afamay yakhluqu kamal lā yakhluq(u), afalā tażakkarūn(a).

Onye Okike (Allah) ò yiri Onye na-enweghị ike imepụta ihe (ihe ọ bụla)? Gịnị mere na unu anaghị echebara ya echiche?


18

وَاِنْ تَعُدُّوْا نِعْمَةَ اللّٰهِ لَا تُحْصُوْهَا ۗاِنَّ اللّٰهَ لَغَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ

wa in ta‘uddū ni‘matallāhi lā tuḥṣūhā, innallāha lagafūrur raḥīm(un).

Ọ bụrụkwa na unu agụọ ngọzi Chineke, unu agaghị agụta ha. N'ezie, Chineke bụ onye na-agbaghara mmehie, onye na-eme ebere.


19

وَاللّٰهُ يَعْلَمُ مَا تُسِرُّوْنَ وَمَا تُعْلِنُوْنَ

wallāhu ya‘lamu mā tusirrūna wa mā tu‘linūn(a).

Allah maara ihe unu na-ezo na ihe unu na-ekpughe.


20

وَالَّذِيْنَ يَدْعُوْنَ مِنْ دُوْنِ اللّٰهِ لَا يَخْلُقُوْنَ شَيْـًٔا وَّهُمْ يُخْلَقُوْنَۗ

wal-lażīna yad‘ūna min dūnillāhi lā yakhluqūna syai'aw wa hum yukhlaqūn(a).

Ma (arụsị) ha na-akpọ ma e wezụga Allah enweghị ike ịmepụta ihe ọ bụla, ebe ọ bụ na ndị mmadụ mere arụsị (ha onwe ha).


21

اَمْوَاتٌ غَيْرُ اَحْيَاۤءٍ ۗوَمَا يَشْعُرُوْنَۙ اَيَّانَ يُبْعَثُوْنَ ࣖ

amwātun gairu aḥyā'(in), wa mā yasy‘urūna ayyāna yub‘aṡūn(a).

(Arụsị ndị ahụ) bụ ihe nwụrụ anwụ, ihe na-adịghị ndụ, ha amaghịkwa mgbe (ndị na-efe ha) ga-ebilite n'ọnwụ.


22

اِلٰهُكُمْ اِلٰهٌ وَّاحِدٌ ۚفَالَّذِيْنَ لَا يُؤْمِنُوْنَ بِالْاٰخِرَةِ قُلُوْبُهُمْ مُّنْكِرَةٌ وَّهُمْ مُّسْتَكْبِرُوْنَ

ilāhukum ilāhuw wāḥid(un), fal-lażīna lā yu'minūna bil-ākhirati qulūbuhum munkiratuw wa hum mustakbirūn(a).

Chineke unu bụ Chineke Pụrụ Ime Ihe Niile. Ya mere, ndị na-ekweghị na ndụ mgbe a nwụsịrị, obi ha na-agọnarị (ịdị n'otu nke Allah), ha bụkwa ndị mpako.


23

لَا جَرَمَ اَنَّ اللّٰهَ يَعْلَمُ مَا يُسِرُّوْنَ وَمَا يُعْلِنُوْنَ ۗاِنَّهٗ لَا يُحِبُّ الْمُسْتَكْبِرِيْنَ

lā jarama annallāha ya‘lamu mā yusirrūna wa mā yu‘linūn(a), innahū lā yuḥibbul-mustakbirīn(a).

N'enweghị mgbagha, Chineke maara ihe ha na-ezo na ihe ha na-ekpughe. N'ezie, ọ hụghị ndị mpako n'anya.


24

وَاِذَا قِيْلَ لَهُمْ مَّاذَآ اَنْزَلَ رَبُّكُمْ ۙقَالُوْٓا اَسَاطِيْرُ الْاَوَّلِيْنَ

wa iżā qīla lahum māżā anzala rabbukum, qālū asāṭīrul-awwalīn(a).

Ma mgbe a gwara ha, "Gịnị ka Onyenwe unu kpughere?" Ha zara, "Akụkọ ndị ochie."


25

لِيَحْمِلُوْٓا اَوْزَارَهُمْ كَامِلَةً يَّوْمَ الْقِيٰمَةِ ۙوَمِنْ اَوْزَارِ الَّذِيْنَ يُضِلُّوْنَهُمْ بِغَيْرِ عِلْمٍ ۗ اَلَا سَاۤءَ مَا يَزِرُوْنَ ࣖ

liyaḥmilū auzārahum kāmilatay yaumal-qiyāmah(ti), wa min auzāril-lażīna yuḍillūnahum bigairi ‘ilm(in), alā sā'a mā yazirūn(a).

(okwu ha) mere ka ha buru mmehie nke ha n'ụbọchị mbilite n'ọnwụ kpamkpam, na ụfọdụ mmehie nke ndị ha duhiere bụ́ ndị na-amaghị ma ọlị (na e duhiere ha). Cheta, otú ha si buru mmehie ọjọọ.


26

قَدْ مَكَرَ الَّذِيْنَ مِنْ قَبْلِهِمْ فَاَتَى اللّٰهُ بُنْيَانَهُمْ مِّنَ الْقَوَاعِدِ فَخَرَّ عَلَيْهِمُ السَّقْفُ مِنْ فَوْقِهِمْ وَاَتٰىهُمُ الْعَذَابُ مِنْ حَيْثُ لَا يَشْعُرُوْنَ

qad makaral-lażīna min qablihim fa atallāhu bun-yānahum minal-qawā‘idi fa kharra ‘alaihimus-saqfu min fauqihim wa atāhumul-‘ażābu min ḥaiṡu lā yasy‘urūn(a).

N'ezie, ndị bu ha ụzọ kpaa nkata, ya mere Chineke bibiri ụlọ ha site na ntọala ha, mgbe ahụ elu ụlọ dara n'elu ha, ahụhụ wee bịakwasị ha ebe ha na-amaghị.


27

ثُمَّ يَوْمَ الْقِيٰمَةِ يُخْزِيْهِمْ وَيَقُوْلُ اَيْنَ شُرَكَاۤءِيَ الَّذِيْنَ كُنْتُمْ تُشَاۤقُّوْنَ فِيْهِمْ ۗقَالَ الَّذِيْنَ اُوْتُوا الْعِلْمَ اِنَّ الْخِزْيَ الْيَوْمَ وَالسُّوْۤءَ عَلَى الْكٰفِرِيْنَۙ

Ṡumma yaumal-qiyāmati yukhzīhim wa yaqūlu aina syurakā'iyal-lażīna kuntum tusyāqqūna fīhim, qālal-lażīna ūtul-‘ilma innal-khizyal-yauma was-sū'a ‘alal-kāfirīn(a).

Mgbe ahụ, Allah mere ha ihere n'ụbọchị mbilite n'ọnwụ, wee sị, "Olee ebe ndị enyi m (ndị chebere ha) nọ, unu na-emegide ha (ndị amụma na ndị kwere ekwe) mgbe niile?" Ndị e nyere ihe ọmụma kwuru, "N'ezie, ihere na ntaramahụhụ ga-adakwasị ndị na-ekweghị ekwe taa."


28

الَّذِيْنَ تَتَوَفّٰىهُمُ الْمَلٰۤىِٕكَةُ ظَالِمِيْٓ اَنْفُسِهِمْ ۖفَاَلْقَوُا السَّلَمَ مَا كُنَّا نَعْمَلُ مِنْ سُوْۤءٍ ۗبَلٰىٓ اِنَّ اللّٰهَ عَلِيْمٌۢ بِمَا كُنْتُمْ تَعْمَلُوْنَ

allażīna tatawaffāhumul-malā'ikatu ẓālimī anfusihim, fa alqawus-salama mā kunnā na‘malu min sū'(in), balā innallāha ‘alīmum bimā kuntum ta‘malūn(a).

(ya bụ,) ndị mmụọ ozi ahụ gburu ndụ ha n'ọnọdụ (ime) ihe na-ezighị ezi nye onwe ha, wee nye onwe ha otuto (mgbe ha na-ekwu), "Anyị emebeghị ihe ọjọọ ọ bụla." (Mmụọ ozi ahụ zara), "Ee! N'ezie, Allah maara ihe niile unu mere."


29

فَادْخُلُوْٓا اَبْوَابَ جَهَنَّمَ خٰلِدِيْنَ فِيْهَا ۗفَلَبِئْسَ مَثْوَى الْمُتَكَبِّرِيْنَ

fadkhulū abwāba jahannama khālidīna fīhā, fa labi'sa maṡwal-mutakabbirīn(a).

Ya mere, banye n'ọnụ ụzọ ámá nke ọkụ ala mmụọ, unu ga-anọgide n'ime ya ruo mgbe ebighị ebi. N'ezie ọ bụ ebe kacha njọ maka ndị na-anya isi banyere onwe ha.


30

۞ وَقِيْلَ لِلَّذِيْنَ اتَّقَوْا مَاذَآ اَنْزَلَ رَبُّكُمْ ۗقَالُوْا خَيْرًا ۚلِلَّذِيْنَ اَحْسَنُوْا فِيْ هٰذِهِ الدُّنْيَا حَسَنَةٌ ۗوَلَدَارُ الْاٰخِرَةِ خَيْرٌ ۗوَلَنِعْمَ دَارُ الْمُتَّقِيْنَۙ

wa qīla lil-lażīnattaqau māżā anzala rabbukum, qālū khairā(n), lil-lażīna aḥsanū fī hāżihid-dun-yā ḥasanah(tun), wa ladārul-ākhirati khair(un), wa lani‘ma dārul-muttaqīn(a).

Mgbe ahụ, a ga-ajụ ndị na-efe Chineke, "Gịnị ka Onyenwe unu kpughere?" Ha zara, "Obiọma." Ndị na-eme ihe ọma n'ụwa a ga-enweta ihe ọma (nkwụghachi ụgwọ). N'ezie, ala nke ndụ mgbe a nwụsịrị ga-aka mma. Nke ahụ bụkwa ebe kacha mma maka ndị na-efe Chineke.


31

جَنّٰتُ عَدْنٍ يَّدْخُلُوْنَهَا تَجْرِيْ مِنْ تَحْتِهَا الْاَنْهٰرُ لَهُمْ فِيْهَا مَا يَشَاۤءُوْنَ ۗ كَذٰلِكَ يَجْزِى اللّٰهُ الْمُتَّقِيْنَۙ

jannātu ‘adniy yadkhulūnahā tajrī min taḥtihal-anhāru lahum fīhā mā yasyā'ūn(a), każālika yajzillāhul-muttaqīn(a).

(Ya bụ, ubi Iden nke ha ga-abanye, ebe osimiri na-asọba n'okpuru ya, ha ga-enweta ihe ọ bụla ha chọrọ. Otu a ka Chineke si akwụghachi ndị na-eme ihe ọjọọ ụgwọ.


32

الَّذِيْنَ تَتَوَفّٰىهُمُ الْمَلٰۤىِٕكَةُ طَيِّبِيْنَ ۙيَقُوْلُوْنَ سَلٰمٌ عَلَيْكُمُ ادْخُلُوا الْجَنَّةَ بِمَا كُنْتُمْ تَعْمَلُوْنَ

allażīna tatawafāhumul-malā'ikatu ṭayyibīn(a), yaqūlūna salāmun ‘alaikumudkhulul-jannata bimā kuntum ta‘malūn(a).

(ya bụ,) ndị mmadụ bụ ndị mgbe ndị mmụọ ozi nwụrụ n'ọnọdụ dị mma, ha (ndị mmụọ ozi) gwara ha, "Salamun 'alaikum, banye n'eluigwe n'ihi ihe unu mere."


33

هَلْ يَنْظُرُوْنَ اِلَّآ اَنْ تَأْتِيَهُمُ الْمَلٰۤىِٕكَةُ اَوْ يَأْتِيَ اَمْرُ رَبِّكَ ۗ كَذٰلِكَ فَعَلَ الَّذِيْنَ مِنْ قَبْلِهِمْ ۗوَمَا ظَلَمَهُمُ اللّٰهُ وَلٰكِنْ كَانُوْٓا اَنْفُسَهُمْ يَظْلِمُوْنَ

hal yanẓurūna illā an ta'tiyahumul-malā'ikatu au ya'tiya amru rabbik(a), każālika fa‘alal-lażīna min qablihim, wa mā ẓalamahumullāhu wa lākin kānū anfusahum yaẓlimūn(a).

Ha (ndị na-ekweghị ekwe) enweghị ihe ha ga-echere ma e wezụga ndị mmụọ ozi ka ha bịakwute ha ma ọ bụ iwu Onyenwe gị ka ọ bịa. Nke ahụ bụ ihe ndị mmadụ (ndị na-ekweghị ekwe) mere tupu ha. Allah anaghị emejọ ha, n'eziokwu, ha bụ ndị na-emejọ onwe ha mgbe niile.


34

فَاَصَابَهُمْ سَيِّاٰتُ مَا عَمِلُوْا وَحَاقَ بِهِمْ مَّا كَانُوْا بِهٖ يَسْتَهْزِءُوْنَ ࣖ

fa aṣābahum sayyi'ātu mā ‘amilū wa ḥāqa bihim mā kānū bihī yastahzi'ūn(a).

Ya mere, ntaramahụhụ (ihe si na ya pụta) nke omume ha metụtakwara ha, ntaramahụhụ ahụ ha na-akwa emo mgbe niile n'oge gara aga jupụtakwara ha n'ahụhụ.


35

وَقَالَ الَّذِيْنَ اَشْرَكُوْا لَوْ شَاۤءَ اللّٰهُ مَا عَبَدْنَا مِنْ دُوْنِهٖ مِنْ شَيْءٍ نَّحْنُ وَلَآ اٰبَاۤؤُنَا وَلَا حَرَّمْنَا مِنْ دُوْنِهٖ مِنْ شَيْءٍ ۗ كَذٰلِكَ فَعَلَ الَّذِيْنَ مِنْ قَبْلِهِمْ ۚفَهَلْ عَلَى الرُّسُلِ اِلَّا الْبَلٰغُ الْمُبِيْنُ

wa qālal-lażīna asyrakū lau syā'allāhu mā ‘abadnā min dūnihī min syai'in naḥnu wa lā ābā'unā wa lā ḥarramnā min dūnihī min syai'(in), każālika fa‘alal-lażīna min qablihim, fahal ‘alar-rusuli illal-balāgul-mubīn(u).

Ndị na-efe ofufe wee sị, "Ọ bụrụ na Allah chọrọ, anyị agaghị efe ihe ọ bụla ọzọ ma e wezụga Ya, anyị ma nna anyị, anyị agaghịkwa egbochi ihe ọ bụla ma e wezụga Ya (ikike)." Nke ahụ bụ ihe ndị bu ha ụzọ mere. Ọ́ bụghị naanị ọrụ ndịozi ka ha kwusaa (ozi Chineke) nke ọma?


36

وَلَقَدْ بَعَثْنَا فِيْ كُلِّ اُمَّةٍ رَّسُوْلًا اَنِ اعْبُدُوا اللّٰهَ وَاجْتَنِبُوا الطَّاغُوْتَۚ فَمِنْهُمْ مَّنْ هَدَى اللّٰهُ وَمِنْهُمْ مَّنْ حَقَّتْ عَلَيْهِ الضَّلٰلَةُ ۗ فَسِيْرُوْا فِى الْاَرْضِ فَانْظُرُوْا كَيْفَ كَانَ عَاقِبَةُ الْمُكَذِّبِيْنَ

wa laqad ba‘aṡnā fī kulli ummatir rasūlan ani‘budullāha wajtanibuṭ-ṭāgūt(a), fa minhum man hadallāhu wa minhum man ḥaqqat ‘alaihiḍ-ḍalālah(tu), fa sīrū fil-arḍi fanẓurū kaifa kāna ‘āqibatul-mukażżibīn(a).

Ma n'ezie, anyị ezipụla onye ozi n'ime mba ọ bụla (ịkpọkuo, "Feenụ Allah, ma zere ndị Tagut", mgbe ahụ, e nwere ndị Allah duziri, e nwekwara ndị na-anọgide na-eduhie. Ya mere, jee ije n'ụwa wee hụ ka ndị na-agọnarị (ndị ozi) si agwụ.


37

اِنْ تَحْرِصْ عَلٰى هُدٰىهُمْ فَاِنَّ اللّٰهَ لَا يَهْدِيْ مَنْ يُّضِلُّ وَمَا لَهُمْ مِّنْ نّٰصِرِيْنَ

in taḥriṣ ‘alā hudāhum fa innallāha lā yahdī may yuḍillu wa mā lahum min nāṣirīn(a).

Ọ bụrụ na ị na-atụ anya na ha ga-eduzi, mgbe ahụ n'ezie Allah agaghị eduzi ndị ọ na-eduhie, ha agaghịkwa enwe onye inyeaka ọ bụla.


38

وَاَقْسَمُوْا بِاللّٰهِ جَهْدَ اَيْمَانِهِمْۙ لَا يَبْعَثُ اللّٰهُ مَنْ يَّمُوْتُۗ بَلٰى وَعْدًا عَلَيْهِ حَقًّا وَّلٰكِنَّ اَكْثَرَ النَّاسِ لَا يَعْلَمُوْنَۙ

wa aqsamū billāhi jahda aimānihim, lā yab‘aṡullāhu may yamūt(u), balā wa‘dan ‘alaihi ḥaqqaw wa lākinna akṡaran-nāsi lā ya‘lamūn(a).

Ha jikwa (aha) Allah ṅụọ iyi siri ike, sị, "Allah agaghị akpọlite ​​ndị nwụrụ anwụ." ​​Ọ bụghị otú ahụ (n'ezie Allah ga-akpọlite ​​ya), dịka nkwa sitere n'aka Ya, mana ọtụtụ mmadụ amaghị.


39

لِيُبَيِّنَ لَهُمُ الَّذِيْ يَخْتَلِفُوْنَ فِيْهِ وَلِيَعْلَمَ الَّذِيْنَ كَفَرُوْٓا اَنَّهُمْ كَانُوْا كٰذِبِيْنَ

liyubayyina lahumul-lażī yakhtalifūna fīhi wa liya‘lamal-lażīna kafarū annahum kānū-kāżibīn(a).

ka O wee kọwaara ha ihe ha na-arụrịta ụka banyere ya, ka ndị na-ekweghị ekwe wee mara na ha bụ ndị ụgha.


40

اِنَّمَا قَوْلُنَا لِشَيْءٍ اِذَآ اَرَدْنٰهُ اَنْ نَّقُوْلَ لَهٗ كُنْ فَيَكُوْنُ ࣖ

innamā qaulunā lisyai'in iżā aradnāhu an naqūla lahū kun fa yakūn(u).

N'ezie, okwu anyị gbasara ihe, ọ bụrụ na anyị chọrọ, anyị na-agwa ya naanị, "Bụrụnụ!" Ya mere, ọ bụ ya ka ọ dị.


41

وَالَّذِيْنَ هَاجَرُوْا فِى اللّٰهِ مِنْۢ بَعْدِ مَا ظُلِمُوْا لَنُبَوِّئَنَّهُمْ فِى الدُّنْيَا حَسَنَةً ۗوَلَاَجْرُ الْاٰخِرَةِ اَكْبَرُۘ لَوْ كَانُوْا يَعْلَمُوْنَۙ

wal-lażīna hājarū fillāhi mim ba‘di mā ẓulimū lanubawwi'annahum fid-dun-yā ḥasanah(tan), wa la'ajrul-ākhirati akbar(u), lau kānū ya‘lamūn(a).

Ndị kwapụrụ onwe ha n'ihi Allah mgbe e mejọrọ ha, anyị ga-enye ha ebe dị mma n'ụwa. Ụgwọ ọrụ n'oge ikpeazụ ga-aka ukwuu, ma a sị na ha maara.


42

الَّذِيْنَ صَبَرُوْا وَعَلٰى رَبِّهِمْ يَتَوَكَّلُوْنَ

allażīna ṣabarū wa ‘alā rabbihim yatawakkalūn(a).

(ya bụ,) ndị nwere ndidi na naanị Chineke ka ha tụkwasịrị obi.


43

وَمَآ اَرْسَلْنَا مِنْ قَبْلِكَ اِلَّا رِجَالًا نُّوْحِيْٓ اِلَيْهِمْ فَسْـَٔلُوْٓا اَهْلَ الذِّكْرِ اِنْ كُنْتُمْ لَا تَعْلَمُوْنَۙ

wa mā arsalnā min qablika illā rijālan nūḥī ilaihim fas'alū ahlaż-żikri in kuntum lā ta‘lamūn(a).

Anyị ezipụghịkwa ndị mmadụ tupu gị (Muhammad), kama ndị anyị nyere ihe mkpughe; Ya mere jụọ onye nwere ihe ọmụma ma ọ bụrụ na ị maghị.


44

بِالْبَيِّنٰتِ وَالزُّبُرِۗ وَاَنْزَلْنَآ اِلَيْكَ الذِّكْرَ لِتُبَيِّنَ لِلنَّاسِ مَا نُزِّلَ اِلَيْهِمْ وَلَعَلَّهُمْ يَتَفَكَّرُوْنَ

bil-bayyināti waz-zubur(i), wa anzalnā ilaikaż-żikra litubayyina lin-nāsi mā nuzzila ilaihim wa la‘allahum yatafakkarūn(a).

(Anyị zigara ha) na-eweta ozi (ọrụ ebube) na akwụkwọ. Anyị zitekwara gị Ad-Dhikr (Qur'an) ka i wee kọwaara ụmụ mmadụ ihe ekpughere ha na ka ha wee chee.


45

اَفَاَمِنَ الَّذِيْنَ مَكَرُوا السَّيِّاٰتِ اَنْ يَّخْسِفَ اللّٰهُ بِهِمُ الْاَرْضَ اَوْ يَأْتِيَهُمُ الْعَذَابُ مِنْ حَيْثُ لَا يَشْعُرُوْنَۙ

afa aminal-lażīna makarus-sayyi'āti ay yakhsifallāhu bihimul-arḍa au ya'tiyahumul-‘ażābu min ḥaiṡu lā yasy‘urūn(a).

Ndị na-eme aghụghọ ọjọọ hà na-eche na ha nwere nchekwa (n'ọdachi) na Chineke na ha ga-emikpu ha n'ụwa, ma ọ bụ na ntaramahụhụ ga-abịara ha site n'ebe ha na-amaghị?


46

اَوْ يَأْخُذَهُمْ فِيْ تَقَلُّبِهِمْ فَمَا هُمْ بِمُعْجِزِيْنَۙ

au ya'khużahum fī taqallubihim famā hum bimu‘jizīn(a).

ma ọ bụ Allah ga-ata ha ahụhụ mgbe ha nọ n'ụzọ ha; ka ha wee ghara inwe ike iguzogide (ntaramahụhụ ahụ).


47

اَوْ يَأْخُذَهُمْ عَلٰى تَخَوُّفٍۗ فَاِنَّ رَبَّكُمْ لَرَءُوْفٌ رَّحِيْمٌ

au ya'khużahum ‘alā takhawwuf(in), fa inna rabbakum lara'ūfur raḥīm(un).

ma ọ bụ Allah ga-ata ha ahụhụ nwayọ nwayọ (ruo mgbe ha lara n'iyi). Ya mere, n'ezie, Onyenwe gị bụ Onye nwere obiọma, Onye nwere obi ebere.


48

اَوَلَمْ يَرَوْا اِلٰى مَا خَلَقَ اللّٰهُ مِنْ شَيْءٍ يَّتَفَيَّؤُا ظِلٰلُهٗ عَنِ الْيَمِيْنِ وَالشَّمَاۤىِٕلِ سُجَّدًا لِّلّٰهِ وَهُمْ دَاخِرُوْنَ

awalam yarau ilā mā khalaqallāhu min syai'iy yatafayya'u ẓilāluhū ‘anil-yamīni wasy-syamā'ili sujjadal lillāhi wa hum dākhirūn(a).

Ha amaghịkwa ihe Chineke kere, onyinyo ya na-atụgharị gaa n'aka nri na aka ekpe, n'ọnọdụ ịkpọ isiala nye Allah, ha na-emekwa ihe dị umeala n'obi.


49

وَلِلّٰهِ يَسْجُدُ مَا فِى السَّمٰوٰتِ وَمَا فِى الْاَرْضِ مِنْ دَاۤبَّةٍ وَّالْمَلٰۤىِٕكَةُ وَهُمْ لَا يَسْتَكْبِرُوْنَ

wa lillāhi yasjudu mā fis-samāwāti wa mā fil-arḍi min dābbatiw wal-malā'ikatu wa hum yastakbirūn(a).

Ihe niile dị n'eluigwe na n'ụwa na-akpọ isiala nye Chineke, ya bụ ihe niile dị ndụ na-agagharị (nakwa) ndị mmụọ ozi, ha (ndị mmụọ ozi) anaghịkwa anya isi.


50

يَخَافُوْنَ رَبَّهُمْ مِّنْ فَوْقِهِمْ وَيَفْعَلُوْنَ مَا يُؤْمَرُوْنَ ࣖ ۩

yakhāfūna rabbahum min fauqihim wa yaf‘alūna mā yu'marūn(a).

Ha na-atụ egwu Chineke nke (nwere ikike) n'elu ha ma na-eme ihe e nyere ha n'iwu.


51

۞ وَقَالَ اللّٰهُ لَا تَتَّخِذُوْٓا اِلٰهَيْنِ اثْنَيْنِۚ اِنَّمَا هُوَ اِلٰهٌ وَّاحِدٌ فَاِيَّايَ فَارْهَبُوْنِ

wa qālallāhu lā tattakhiżū ilāhainiṡnain(i), innamā huwa ilāhuw wāḥidun fa iyyāya farhabūn(i).

Allah wee sị, "Unu efela chi abụọ; naanị Ya bụ Chineke Pụrụ Ime Ihe Niile. Ya mere, hapụnụ ka unu tụọ egwu M naanị."


52

وَلَهٗ مَا فِى السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِ وَلَهُ الدِّيْنُ وَاصِبًاۗ اَفَغَيْرَ اللّٰهِ تَتَّقُوْنَ

wa lahū mā fis-samāwāti wal-arḍi wa lahud-dīnu wāṣibā(n), afagairallāhi tattaqūn(a).

Ọ bụkwa Ya nwe ihe niile dị n'eluigwe na ụwa, ọ bụkwa Ya nwe (ofufe na nrubeisi) ruo mgbe ebighị ebi. Gịnị mere unu ji atụ egwu onye ọzọ ma e wezụga Allah?


53

وَمَا بِكُمْ مِّنْ نِّعْمَةٍ فَمِنَ اللّٰهِ ثُمَّ اِذَا مَسَّكُمُ الضُّرُّ فَاِلَيْهِ تَجْـَٔرُوْنَۚ

wa mā bikum min ni‘matin fa minallāhi ṡumma iżā massakumuḍ-ḍurru fa ilaihi taj'arūn(a).

Ngọzi niile ị nwere (sitere n'aka Allah), mgbe nsogbu bịaara gị, ọ bụ Ya ka ị na-arịọ maka enyemaka.


54

ثُمَّ اِذَا كَشَفَ الضُّرَّ عَنْكُمْ اِذَا فَرِيْقٌ مِّنْكُمْ بِرَبِّهِمْ يُشْرِكُوْنَۙ

Ṡumma iżā kasyafaḍ-ḍurra ‘ankum iżā farīqum minkum birabbihim yusyrikūn(a).

Mgbe O wepụrụ ọdachi ahụ n'ahụ unu, ụfọdụ n'ime unu na-akpakọrịta (ndị ọzọ) na Chineke.


55

لِيَكْفُرُوْا بِمَآ اٰتَيْنٰهُمْۗ فَتَمَتَّعُوْاۗ فَسَوْفَ تَعْلَمُوْنَ

liyakfurū bimā ātaināhum, fa tamatta‘ū fa saufa ta‘lamūn(a).

Ka ha jụ ngọzi anyị nyere ha; ṅụrịa ọṅụ. Ma emechaa, ị ga-ama (ihe ga-esi na ya pụta).


56

وَيَجْعَلُوْنَ لِمَا لَا يَعْلَمُوْنَ نَصِيْبًا مِّمَّا رَزَقْنٰهُمْۗ تَاللّٰهِ لَتُسْـَٔلُنَّ عَمَّا كُنْتُمْ تَفْتَرُوْنَ

wa yaj‘alūna limā lā ya‘lamūna naṣībam mimmā razaqnāhum, tallāhi latus'alunna ‘ammā kuntum taftarūn(a).

Ha na-emefukwa ụfọdụ n'ime ihe oriri anyị nyere ha maka arụsị ha na-amaghị. Site n'aka Chineke, a ga-ajụ unu ajụjụ maka ihe unu chepụtara.


57

وَيَجْعَلُوْنَ لِلّٰهِ الْبَنٰتِ سُبْحٰنَهٗۙ وَلَهُمْ مَّا يَشْتَهُوْنَ

wa yaj‘alūna lillāhil-banāti subḥānah(ū), wa lahum mā yasytahūn(a).

Ha wee họpụta ụmụ nwanyị nye Allah. Ebube dịrị Ya, na maka onwe ha ihe ha hụrụ n'anya (ụmụ nwoke).


58

وَاِذَا بُشِّرَ اَحَدُهُمْ بِالْاُنْثٰى ظَلَّ وَجْهُهٗ مُسْوَدًّا وَّهُوَ كَظِيْمٌۚ

wa iżā busysyira aḥaduhum bil-unṡā ẓalla wajhuhū muswaddaw wa huwa kaẓīm(un).

Ebe a gwara otu n'ime ha na ọ mụrụ nwa nwanyị, ihu ya na-agba oji (ọbara ọbara na-acha ọbara ọbara), iwe wee na-ewe ya nke ukwuu.


59

يَتَوٰرٰى مِنَ الْقَوْمِ مِنْ سُوْۤءِ مَا بُشِّرَ بِهٖۗ اَيُمْسِكُهٗ عَلٰى هُوْنٍ اَمْ يَدُسُّهٗ فِى التُّرَابِۗ اَلَا سَاۤءَ مَا يَحْكُمُوْنَ

yatawārā minal-qaumi min sū'i mā busysyira bih(ī), ayumsikuhū ‘alā hūnin am yadussuhū fit-turāb(i), alā sā'a mā yaḥkumūn(a).

Ọ na-ezopụ onwe ya n'ebe ndị mmadụ nọ n'ihi akụkọ ọjọọ e nyere ya. Ọ̀ ga-eji ihere chebe ya ka ọ̀ ga-eli ya n'ala (dị ndụ)? Cheta otú ikpe ha kpere si dị njọ.


60

لِلَّذِيْنَ لَا يُؤْمِنُوْنَ بِالْاٰخِرَةِ مَثَلُ السَّوْءِۚ وَلِلّٰهِ الْمَثَلُ الْاَعْلٰىۗ وَهُوَ الْعَزِيْزُ الْحَكِيْمُ ࣖ

lil-lażīna lā yu'minūna bil-ākhirati maṡalus-sau'(i), wa lillāhil-maṡalul-a‘lā, wa huwal-‘azīzul-ḥakīm(u).

Maka ndị na-ekweghị na ndụ mgbe a nwụsịrị, ha nwere àgwà ọjọọ; Chineke nwekwara ọdịdị nke Onye Kasị Elu. Ọ bụkwa Onye nwere ike niile, onye maara ihe niile.


61

وَلَوْ يُؤَاخِذُ اللّٰهُ النَّاسَ بِظُلْمِهِمْ مَّا تَرَكَ عَلَيْهَا مِنْ دَاۤبَّةٍ وَّلٰكِنْ يُّؤَخِّرُهُمْ اِلٰٓى اَجَلٍ مُّسَمًّىۚ فَاِذَا جَاۤءَ اَجَلُهُمْ لَا يَسْتَأْخِرُوْنَ سَاعَةً وَّلَا يَسْتَقْدِمُوْنَ

wa lau yu'ākhiżullāhun-nāsa biẓulmihim mā taraka ‘alaihā min dābbatiw wa lākiy yu'akhkhiruhum ilā ajalim musammā(n), fa iżā jā'a ajaluhum lā yasta'khirūna sā‘ataw wa lā yastaqdimūn(a).

Ọ bụrụkwa na Allah enye ụmụ mmadụ ahụhụ maka mmegbu ha, n'ezie Ọ gaghị ahapụ ihe ọ bụla (n'ụwa) ọbụlagodi ihe ndị na-akpụ akpụ, mana Allah na-egbu oge ha ruo oge a kara aka. Ya mere, mgbe ọnwụ ha bịara, ha enweghị ike ịrịọ maka igbu oge ma ọ bụ ime ngwa ngwa nwa oge.


62

وَيَجْعَلُوْنَ لِلّٰهِ مَا يَكْرَهُوْنَ وَتَصِفُ اَلْسِنَتُهُمُ الْكَذِبَ اَنَّ لَهُمُ الْحُسْنٰى لَا جَرَمَ اَنَّ لَهُمُ النَّارَ وَاَنَّهُمْ مُّفْرَطُوْنَ

wa yaj‘alūna lillāhi mā yakrahūna wa taṣifu alsinatuhumul-każiba anna lahumul-ḥusnā lā jarama anna lahumun nāra wa annahum mufraṭūn(a).

Ha na-enyekwa Chineke ihe ha kpọrọ asị, ire ha na-ekwukwa ụgha, na n'ezie (ihe niile) dị mma dị mma maka ha. Enweghị obi abụọ na ọkụ ala mmụọ dịịrị ha, n'ezie a ga-atụba ha n'ime ya n'oge na-adịghị anya.


63

تَاللّٰهِ لَقَدْ اَرْسَلْنَآ اِلٰٓى اُمَمٍ مِّنْ قَبْلِكَ فَزَيَّنَ لَهُمُ الشَّيْطٰنُ اَعْمَالَهُمْ فَهُوَ وَلِيُّهُمُ الْيَوْمَ وَلَهُمْ عَذَابٌ اَلِيْمٌ

tallāhi laqad arsalnā ilā umamim min qablika fa zayyana lahumusy-syaiṭānu a‘mālahum fa huwa waliyyuhumul-yauma wa lahum ‘ażābun alīm(un).

Site n'aka Allah, n'ezie anyị ezipụla (ndị ozi) nye ndị bu gị ụzọ (Muhammad), mana Setan mere ka omume ọjọọ ha yie ihe mara mma nye ha, nke mere na ọ (Setan) ghọrọ onye ndu ha taa, ha ga-ata ahụhụ dị oke njọ.


64

وَمَآ اَنْزَلْنَا عَلَيْكَ الْكِتٰبَ اِلَّا لِتُبَيِّنَ لَهُمُ الَّذِى اخْتَلَفُوْا فِيْهِۙ وَهُدًى وَّرَحْمَةً لِّقَوْمٍ يُّؤْمِنُوْنَ

wa mā anzalnā ‘alaikal-kitāba illā litubayyina lahumul-lażikhtalafū fīh(i), wa hudaw wa raḥmatal liqaumiy yu'minūn(a).

Anyị edeghịkwa Akwụkwọ a (Quran) nye gị (Muhammad), kama ka i wee kọwaara ha ihe ha na-arụrịta ụka, ma bụrụ onye nduzi na ebere nye ndị kwere ekwe.


65

وَاللّٰهُ اَنْزَلَ مِنَ السَّمَاۤءِ مَاۤءً فَاَحْيَا بِهِ الْاَرْضَ بَعْدَ مَوْتِهَاۗ اِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَاٰيَةً لِّقَوْمٍ يَّسْمَعُوْنَ ࣖ

wallāhu anzala minas-samā'i mā'an fa aḥyā bihil-arḍa ba‘da mautihā, inna fī żālika la'āyatal liqaumiy yasma‘ūn(a).

Allah zipụrụ mmiri (mmiri ozuzo) site n'eluigwe, o jikwa mmiri ahụ mee ka ụwa nke nwụrụ anwụ dịrị ndụ. N'ezie, n'ime nke ahụ, e nwere ihe ịrịba ama (nke ịdị ukwuu nke Chineke) maka ndị na-ege ntị (ihe mmụta).


66

وَاِنَّ لَكُمْ فِى الْاَنْعَامِ لَعِبْرَةً ۚ نُسْقِيْكُمْ مِّمَّا فِيْ بُطُوْنِهٖ مِنْۢ بَيْنِ فَرْثٍ وَّدَمٍ لَّبَنًا خَالِصًا سَاۤىِٕغًا لِّلشّٰرِبِيْنَ

wa inna lakum fil-an‘āmi la‘ibrah(tan), nusqīkum mimmā fī buṭūnihī mim baini farṡiw wa damil labanan khāliṣan sā'igal lisy-syāribīn(a).

N'ezie, e nwere ihe mmụta n'ime ehi. Anyị na-enye gị mmiri site n'ihe dị n'afọ ha, mmiri ara ehi dị ọcha sitere n'etiti nsị na ọbara, nke dị mfe ilo maka onye na-aṅụ.


67

وَمِنْ ثَمَرٰتِ النَّخِيْلِ وَالْاَعْنَابِ تَتَّخِذُوْنَ مِنْهُ سَكَرًا وَّرِزْقًا حَسَنًاۗ اِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَاٰيَةً لِّقَوْمٍ يَّعْقِلُوْنَ

wa min ṡamarātin nakhīli wal-a‘nābi tattakhiżūna minhu sakaraw wa rizqan ḥasanā(n), inna fī żālika la'āyatal liqaumiy ya‘qilūn(a).

Site na mkpụrụ osisi date na mkpụrụ vaịn, unu na-aṅụ ihe ọṅụṅụ na-aba n'anya na ihu ọma. N'ezie, n'ime nke ahụ, e nwere ihe ịrịba ama (nke ịdị ukwuu nke Chineke) maka ndị nwere nghọta.


68

وَاَوْحٰى رَبُّكَ اِلَى النَّحْلِ اَنِ اتَّخِذِيْ مِنَ الْجِبَالِ بُيُوْتًا وَّمِنَ الشَّجَرِ وَمِمَّا يَعْرِشُوْنَۙ

wa auḥā rabbuka ilan-naḥli anittakhiżī minal-jibāli buyūtaw wa minasy-syajari wa mimmā ya‘risyūn(a).

Onyenwe gị wee kpalie aṅụ, sị, "Mee akwụ n'ugwu, n'osisi, na n'ebe ụmụ mmadụ mere."


69

ثُمَّ كُلِيْ مِنْ كُلِّ الثَّمَرٰتِ فَاسْلُكِيْ سُبُلَ رَبِّكِ ذُلُلًاۗ يَخْرُجُ مِنْۢ بُطُوْنِهَا شَرَابٌ مُّخْتَلِفٌ اَلْوَانُهٗ ۖفِيْهِ شِفَاۤءٌ لِّلنَّاسِۗ اِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَاٰيَةً لِّقَوْمٍ يَّتَفَكَّرُوْنَ

Ṡumma kulī min kulliṡ-ṡamarāti faslukī subula rabbiki żululā(n), yakhruju mim buṭūnihā syarābum mukhtalifun alwānuhū fīhi syifā'ul lin-nās(i), inna fī żālika la'āyatal liqaumiy yatafakkarūn(a).

Rie ụdị mkpụrụ osisi niile ma soro ụzọ Onyenwe gị nke e mere ka ọ dịrị gị mfe. Ihe ọṅụṅụ na-esi n'afọ ha apụta, nke nwere ọgwụgwọ maka ụmụ mmadụ. N'ezie, n'ime nke a, e nwere ihe ịrịba ama maka ndị na-echebara echiche.


70

وَاللّٰهُ خَلَقَكُمْ ثُمَّ يَتَوَفّٰىكُمْ وَمِنْكُمْ مَّنْ يُّرَدُّ اِلٰٓى اَرْذَلِ الْعُمُرِ لِكَيْ لَا يَعْلَمَ بَعْدَ عِلْمٍ شَيْـًٔاۗ اِنَّ اللّٰهَ عَلِيْمٌ قَدِيْرٌ ࣖ

wallāhu khalaqakum ṡumma yatawaffākum wa minkum may yuraddu ilā arżalil-‘umuri likai lā ya‘lama ba‘da ‘ilmin syai'ā(n), innallāha ‘alīmun qadīr(un).

Allah kere unu, wee hapụ unu, ụfọdụ n'ime unu eweghachiri n'oge agadi (nkwarụ), nke mere na ọ maghị ihe ọ bụla ọ maara na mbụ. N'ezie, Allah maara ihe niile, nwee ike.


71

وَاللّٰهُ فَضَّلَ بَعْضَكُمْ عَلٰى بَعْضٍ فِى الرِّزْقِۚ فَمَا الَّذِيْنَ فُضِّلُوْا بِرَاۤدِّيْ رِزْقِهِمْ عَلٰى مَا مَلَكَتْ اَيْمَانُهُمْ فَهُمْ فِيْهِ سَوَاۤءٌۗ اَفَبِنِعْمَةِ اللّٰهِ يَجْحَدُوْنَ

wallāhu faḍḍala ba‘ḍakum ‘alā ba‘ḍin fir-rizq(i), famal-lażīna fuḍḍilū birāddī rizqihim ‘alā mā malakat aimānuhum fahum fīhi sawā'un afa bini‘matillāhi yajḥadūn(a).

Allah enyela ụfọdụ n'ime unu amara karịa ndị ọzọ n'inye ihe, mana ndị enyere amara anaghị enye ndị ohu ha ihe ha ga-eri, ka ha wee kesaa ya n'otu aka ahụ. Gịnị mere ha ji agọnarị amara nke Allah?


72

وَاللّٰهُ جَعَلَ لَكُمْ مِّنْ اَنْفُسِكُمْ اَزْوَاجًا وَّجَعَلَ لَكُمْ مِّنْ اَزْوَاجِكُمْ بَنِيْنَ وَحَفَدَةً وَّرَزَقَكُمْ مِّنَ الطَّيِّبٰتِۗ اَفَبِالْبَاطِلِ يُؤْمِنُوْنَ وَبِنِعْمَتِ اللّٰهِ هُمْ يَكْفُرُوْنَۙ

wallāhu ja‘ala lakum min anfusikum azwājaw wa ja‘ala lakum min azwājikum banīna wa ḥafadataw wa razaqakum minaṭ-ṭayyibāt(i), afabil-bāṭili yu'minūna wa bini‘matillāhi yakfurūn(a).

Chineke mekwara gị onye mmekọ (di maọbụ nwunye) site n'ụdị nke gị, meekwa gị ụmụ na ụmụ ụmụ site n'aka onye òtù ọlụlụ gị, ma nye gị ihe oriri dị mma. Gịnị mere ha ji kwere n'ụgha ma gọnarị ngọzi Chineke?


73

وَيَعْبُدُوْنَ مِنْ دُوْنِ اللّٰهِ مَا لَا يَمْلِكُ لَهُمْ رِزْقًا مِّنَ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِ شَيْـًٔا وَّلَا يَسْتَطِيْعُوْنَ ۚ

wa ya‘budūna min dūnillāhi mā lā yamliku lahum rizqam minas-samāwāti wal-arḍi syai'aw wa lā yastaṭī‘ūn(a).

Ha na-efe ihe ọzọ karịa Allah, ihe na-enweghị ike inye ha ihe oriri ma ọlị, site n'eluigwe na ụwa, ha agaghịkwa enwe ike (ime ihe ọ bụla).


74

فَلَا تَضْرِبُوْا لِلّٰهِ الْاَمْثَالَ ۗاِنَّ اللّٰهَ يَعْلَمُ وَاَنْتُمْ لَا تَعْلَمُوْنَ

falā taḍribū lillāhil-amṡāl(a), innallāha ya‘lamu wa antum lā ta‘lamūn(a).

Ya mere, unu esola Allah kekọrịta. N'ezie, Chineke maara, mana unu amaghị.


75

۞ ضَرَبَ اللّٰهُ مَثَلًا عَبْدًا مَّمْلُوْكًا لَّا يَقْدِرُ عَلٰى شَيْءٍ وَّمَنْ رَّزَقْنٰهُ مِنَّا رِزْقًا حَسَنًا فَهُوَ يُنْفِقُ مِنْهُ سِرًّا وَّجَهْرًاۗ هَلْ يَسْتَوٗنَ ۚ اَلْحَمْدُ لِلّٰهِ ۗبَلْ اَكْثَرُهُمْ لَا يَعْلَمُوْنَ

Ḍaraballāhu maṡalan ‘abdam mamlūkal lā yaqdiru ‘alā syai'iw wa mar razaqnāhu minnā rizqan ḥasanan fa huwa yunfiqu minhu sirraw wa jahrā(n), hal yastawūn(a), al-ḥamdu lillāh(i), bal akṡaruhum lā ya‘lamūn(a).

Allah mere ihe atụ nke ohu nọ n'okpuru ikike onye ọzọ, onye na-enweghị ike ime ihe ọ bụla, na onye anyị nyere nri dị mma, wee mefuo ụfọdụ n'ime ihe oriri ahụ na nzuzo na n'ihu ọha. Ha hà bụ otu? Otuto niile dịịrị Allah, mana ọtụtụ n'ime ha amaghị.


76

وَضَرَبَ اللّٰهُ مَثَلًا رَّجُلَيْنِ اَحَدُهُمَآ اَبْكَمُ لَا يَقْدِرُ عَلٰى شَيْءٍ وَّهُوَ كَلٌّ عَلٰى مَوْلٰىهُ ۗ اَيْنَمَا يُوَجِّهْهُّ لَا يَأْتِ بِخَيْرٍ ۖهَلْ يَسْتَوِيْ هُوَۙ وَمَنْ يَّأْمُرُ بِالْعَدْلِ وَهُوَ عَلٰى صِرَاطٍ مُّسْتَقِيْمٍ ࣖ

wa ḍaraballāhu maṡalar rajulaini aḥaduhumā abkamu lā yaqdiru ‘alā syai'iw wa huwa kallun ‘alā maulāh(u), ainamā yuwajjihhu lā ya'ti bikhair(in), hal yastawī huw(a), wa may ya'muru bil-‘adli wa huwa ‘alā ṣirāṭim mustaqīm(in).

Allah (kwa) mere ihe atụ, mmadụ abụọ, otu n'ime ha dara ogbi, enweghị ike ime ihe ọ bụla, o wee bụrụ ibu arọ nye onye nlekọta ya, ebe ọ bụla e zigara ya (site n'aka onye nlekọta ya), ọ nweghị ike iweta ihe ọma ọ bụla ma ọlị. Onye ahụ ọ̀ bụ otu onye ahụ na onye na-enye iwu ka e mee ikpe ziri ezi, ọ nọkwa n'ụzọ kwụ ọtọ?


77

وَلِلّٰهِ غَيْبُ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِۗ وَمَآ اَمْرُ السَّاعَةِ اِلَّا كَلَمْحِ الْبَصَرِ اَوْ هُوَ اَقْرَبُۗ اِنَّ اللّٰهَ عَلٰى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيْرٌ

wa lillāhi gaibus-samāwāti wal-arḍ(i), wa mā amrus-sā‘ati illā kalamḥil-baṣari au huwa aqrab(u), innallāha ‘alā kulli syai'in qadīr(un).

Ihe niile zoro ezo n'eluigwe na ụwa bụ nke Allah. Mgbe ọ bịara n'ụbọchị ikpe, ọ dị naanị ka ntabi anya ma ọ bụ ngwa ngwa (ọzọ). N'ezie, Allah nwere ike n'elu ihe niile.


78

وَاللّٰهُ اَخْرَجَكُمْ مِّنْۢ بُطُوْنِ اُمَّهٰتِكُمْ لَا تَعْلَمُوْنَ شَيْـًٔاۙ وَّجَعَلَ لَكُمُ السَّمْعَ وَالْاَبْصَارَ وَالْاَفْـِٕدَةَ ۙ لَعَلَّكُمْ تَشْكُرُوْنَ

wallāhu akhrajakum mim buṭūni ummahātikum lā ta‘lamūna syai'ā(n), wa ja‘ala lakumus-sam‘a wal-abṣāra wal-af'idah(ta), la‘allakum tasykurūn(a).

Allah kpọpụtara gị n'afọ nne gị mgbe ị na-amaghị ihe ọ bụla, O nyekwara gị ịnụ ihe, ịhụ ihe na akọnuche, ka i wee nwee ekele.


79

اَلَمْ يَرَوْا اِلَى الطَّيْرِ مُسَخَّرٰتٍ فِيْ جَوِّ السَّمَاۤءِ ۗمَا يُمْسِكُهُنَّ اِلَّا اللّٰهُ ۗاِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَاٰيٰتٍ لِّقَوْمٍ يُّؤْمِنُوْنَ

alam yarau ilaṭ-ṭairi musakhkharātin fī jawwis-samā'(i), mā yumsikuhunna illallāh(u), inna fī żālika la'āyātil liqaumiy yu'minūn(a).

Hà ahụghị nnụnụ ka ha na-efegharị n'eluigwe n'enweghị nsogbu, ọ dịghị onye na-egbochi ha ma e wezụga Allah? N'ezie, n'ime nke a bụ ihe ịrịba ama nye ndị kwere ekwe.


80

وَاللّٰهُ جَعَلَ لَكُمْ مِّنْۢ بُيُوْتِكُمْ سَكَنًا وَّجَعَلَ لَكُمْ مِّنْ جُلُوْدِ الْاَنْعَامِ بُيُوْتًا تَسْتَخِفُّوْنَهَا يَوْمَ ظَعْنِكُمْ وَيَوْمَ اِقَامَتِكُمْ ۙ وَمِنْ اَصْوَافِهَا وَاَوْبَارِهَا وَاَشْعَارِهَآ اَثَاثًا وَّمَتَاعًا اِلٰى حِيْنٍ

wallāhu ja‘ala lakum mim buyūtikum sakanaw wa ja‘ala lakum min julūdil-an‘āmi buyūtan tastakhiffūnahā yauma ẓa‘nikum wa yauma iqāmatikum, wa min aṣwāfihā wa aubārihā wa asy‘ārihā aṡāṡaw wa matā‘an ilā ḥīn(in).

Allah emeela ka unu bụrụ ebe obibi, o mekwara ka unu nwee ụlọ (ụlọikwuu) site na akpụkpọ anụ ụlọ, nke dị mfe maka unu mgbe unu na-eme njem na mgbe unu na-ezu ike, (O mekwara) site na ajị anụ, ajị kamel, na ajị ewu, ihe eji arụ ụlọ na ihe ndị dị mma maka oge ụfọdụ.


81

وَاللّٰهُ جَعَلَ لَكُمْ مِّمَّا خَلَقَ ظِلٰلًا وَّجَعَلَ لَكُمْ مِّنَ الْجِبَالِ اَكْنَانًا وَّجَعَلَ لَكُمْ سَرَابِيْلَ تَقِيْكُمُ الْحَرَّ وَسَرَابِيْلَ تَقِيْكُمْ بَأْسَكُمْ ۚ كَذٰلِكَ يُتِمُّ نِعْمَتَهٗ عَلَيْكُمْ لَعَلَّكُمْ تُسْلِمُوْنَ

wallāhu ja‘ala lakum mimmā khalaqa ẓilālaw wa ja‘ala lakum minal-jibāli aknānaw wa ja‘ala lakum sarābīla taqīkumul-ḥarra wa sarābīla taqīkum ba'sakum, każālika yutimmu ni‘matahū ‘alaikum la‘allakum tuslimūn(a).

Allah mere ebe obibi nye unu site n'ihe O kere, O mere unu ebe obibi n'ugwu, O mekwara unu uwe nke na-echebe unu pụọ na okpomọkụ na uwe agha nke na-echebe unu n'agha. Otú a ka Chineke si eme ka amara Ya zuo oke n'ahụ unu ka unu wee doo onwe unu n'okpuru Ya.


82

فَاِنْ تَوَلَّوْا فَاِنَّمَا عَلَيْكَ الْبَلٰغُ الْمُبِيْنُ

fa in tawallau fa innamā ‘alaikal-balāgul-mubīn(u).

Ya mere, ọ bụrụ na ha atụgharịa uche, mara na ọrụ a na-amanye gị (Muhammad) bụ naanị izipụ (ozi Chineke) nke ọma.


83

يَعْرِفُوْنَ نِعْمَتَ اللّٰهِ ثُمَّ يُنْكِرُوْنَهَا وَاَكْثَرُهُمُ الْكٰفِرُوْنَ ࣖ

ya‘rifūna ni‘matallāhi ṡumma yunkirūnahā wa akṡaruhumul-kāfirūn(a).

Ha maara ngọzi nke Allah, ha wee gọnarị ha, ọtụtụ n'ime ha bụkwa ndị na-agọnarị Allah.


84

وَيَوْمَ نَبْعَثُ مِنْ كُلِّ اُمَّةٍ شَهِيْدًا ثُمَّ لَا يُؤْذَنُ لِلَّذِيْنَ كَفَرُوْا وَلَا هُمْ يُسْتَعْتَبُوْنَ

wa yauma nab‘aṡu min kulli ummatin syahīdan ṡumma lā yu'żanu lil-lażīna kafarū wa lā hum yusta‘tabūn(a).

Ma (cheta) n'ụbọchị (mgbe) anyị kpọlitere onye akaebe (onyeozi) site na obodo ọ bụla, mgbe ahụ e kweghị ka ndị ekweghị ekwe (gọọ onwe ha) gbaghara ha, e kweghịkwa ka ha rịọ mgbaghara.


85

وَاِذَا رَاَ الَّذِيْنَ ظَلَمُوا الْعَذَابَ فَلَا يُخَفَّفُ عَنْهُمْ وَلَا هُمْ يُنْظَرُوْنَ

wa iżā ra'al-lażīna ẓalamul-‘ażāba falā yukhaffafu ‘anhum wa lā hum yunẓarūn(a).

Ọ bụrụkwa na ndị mere ihe ọjọọ ahụ ahụ ntaramahụhụ ahụ, ha agaghị enweta enyemaka, a gaghịkwa enye ha ohere.


86

وَاِذَا رَاَ الَّذِيْنَ اَشْرَكُوْا شُرَكَاۤءَهُمْ قَالُوْا رَبَّنَا هٰٓؤُلَاۤءِ شُرَكَاۤؤُنَا الَّذِيْنَ كُنَّا نَدْعُوْا مِنْ دُوْنِكَۚ فَاَلْقَوْا اِلَيْهِمُ الْقَوْلَ اِنَّكُمْ لَكٰذِبُوْنَۚ

wa iżā ra'al-lażīna asyrakū syurakā'ahum qālū rabbanā hā'ulā'i syurakā'unal-lażīna kunnā nad‘ū min dūnik(a), fa alqau ilaihimul-qaula innakum lakāżibūn(a).

Mgbe ndị na-emekọrịta ihe (Allah) hụrụ ndị ha na ha na-emekọrịta ihe, ha na-asị, "Onyenwe anyị, ndị a bụ ndị anyị na-emekọrịta ihe anyị na-efe ma e wezụga Gị." Mgbe ahụ ndị ha na ha na-emekọrịta ihe gwara ha, sị, "Unu bụ ndị ụgha n'ezie."


87

وَاَلْقَوْا اِلَى اللّٰهِ يَوْمَىِٕذِ ِۨالسَّلَمَ وَضَلَّ عَنْهُمْ مَّا كَانُوْا يَفْتَرُوْنَ

wa alqau ilallāhi yauma'iżinis-salama wa ḍalla ‘anhum mā kānū yaftarūn(a).

N'ụbọchị ahụ, ha kwupụtara nrubeisi ha nye Allah, ihe niile ha kere wee pụọ.


88

اَلَّذِيْنَ كَفَرُوْا وَصَدُّوْا عَنْ سَبِيْلِ اللّٰهِ زِدْنٰهُمْ عَذَابًا فَوْقَ الْعَذَابِ بِمَا كَانُوْا يُفْسِدُوْنَ

allażīna kafarū wa ṣaddū ‘an sabīlillāhi zidnāhum ‘ażāban fauqal-‘ażābi bimā kānū yufsidūn(a).

Ndị na-ekweghị ekwe ma na-egbochi (ndị mmadụ) n'ụzọ Allah, Anyị na-eme ka ntaramahụhụ ha bawanye n'ihi na ha na-eme ihe ọjọọ mgbe niile.


89

وَيَوْمَ نَبْعَثُ فِيْ كُلِّ اُمَّةٍ شَهِيْدًا عَلَيْهِمْ مِّنْ اَنْفُسِهِمْ وَجِئْنَا بِكَ شَهِيْدًا عَلٰى هٰٓؤُلَاۤءِۗ وَنَزَّلْنَا عَلَيْكَ الْكِتٰبَ تِبْيَانًا لِّكُلِّ شَيْءٍ وَّهُدًى وَّرَحْمَةً وَّبُشْرٰى لِلْمُسْلِمِيْنَ ࣖ

wa yauma nab‘aṡu fī kulli ummatin syahīdan ‘alaihim min anfusihim wa ji'nā bika syahīdan ‘alā hā'ulā'(i), wa nazzalnā ‘alaikal-kitāba tibyānal likulli syai'iw wa hudaw wa raḥmataw wa busyrā lil-muslimīn(a).

Chetakwa ụbọchị (mgbe) anyị kpọpụtara n'etiti mmadụ niile onye akaebe n'elu ha site n'etiti onwe ha, anyị kpọtakwara gị (Muhammad) ka ị bụrụ onye akaebe n'elu ha. Anyị ezigakwara gị Akwụkwọ (Al-Qur'an) ka ọ kọwaa ihe niile, dịka nduzi, yana ebere na ozi ọma maka ndị na-edo onwe ha n'okpuru (Ndị Alakụba).


90

۞ اِنَّ اللّٰهَ يَأْمُرُ بِالْعَدْلِ وَالْاِحْسَانِ وَاِيْتَاۤئِ ذِى الْقُرْبٰى وَيَنْهٰى عَنِ الْفَحْشَاۤءِ وَالْمُنْكَرِ وَالْبَغْيِ يَعِظُكُمْ لَعَلَّكُمْ تَذَكَّرُوْنَ

innallāha ya'muru bil-‘adli wal-iḥsāni wa ītā'i żil-qurbā wa yanhā ‘anil-faḥsyā'i wal-munkari wal-bagyi ya‘iẓukum la‘allakum tażakkarūn(a).

N'ezie, Allah na-enye (gị) iwu ka ị na-eme ihe ziri ezi ma na-eme ihe ọma, na-enyere ndị ikwu aka, ọ na-amachibidokwa (ime) ihe ọjọọ, ihe ọjọọ na iro. Ọ na-akụziri gị ka i wee mụta ihe.


91

وَاَوْفُوْا بِعَهْدِ اللّٰهِ اِذَا عَاهَدْتُّمْ وَلَا تَنْقُضُوا الْاَيْمَانَ بَعْدَ تَوْكِيْدِهَا وَقَدْ جَعَلْتُمُ اللّٰهَ عَلَيْكُمْ كَفِيْلًا ۗاِنَّ اللّٰهَ يَعْلَمُ مَا تَفْعَلُوْنَ

wa aufū bi‘ahdillāhi iżā ‘āhattum wa lā tanquḍul-aimāna ba‘da taukīdihā wa qad ja‘altumullāha ‘alaikum kafīlā(n), innallāha ya‘lamu mā taf‘alūn(a).

Mezuo nkwa gị nye Allah mgbe ị kwere nkwa, emekwala ka iyi ahụ ghara imebi, mgbe ị kwechara nkwa, ebe ị mere Allah onye akaebe gị (n'ime iyi ahụ). N'ezie, Allah maara ihe ị na-eme.


92

وَلَا تَكُوْنُوْا كَالَّتِيْ نَقَضَتْ غَزْلَهَا مِنْۢ بَعْدِ قُوَّةٍ اَنْكَاثًاۗ تَتَّخِذُوْنَ اَيْمَانَكُمْ دَخَلًا ۢ بَيْنَكُمْ اَنْ تَكُوْنَ اُمَّةٌ هِيَ اَرْبٰى مِنْ اُمَّةٍ ۗاِنَّمَا يَبْلُوْكُمُ اللّٰهُ بِهٖۗ وَلَيُبَيِّنَنَّ لَكُمْ يَوْمَ الْقِيٰمَةِ مَا كُنْتُمْ فِيْهِ تَخْتَلِفُوْنَ

wa lā takūnū kal-latī naqaḍat gazlahā mim ba‘di quwwatin ankāṡā(n), tattakhiżūna aimānakum dakhalam bainakum an takūna ummatun hiya arbā min ummah(tin), innamā yablūkumullāhu bih(ī), wa layubayyinanna lakum yaumal-qiyāmati mā kuntum fīhi takhtalifūn(a).

Unu adịkwala ka nwanyị nke na-atọpụ eriri ya siri ike, ka o wee gbasaa ọzọ. Unu na-eme ka iyi unu (nkwekọrịta) bụrụ ngwa ọrụ maka aghụghọ n'etiti onwe unu, n'ihi na e nwere otu ìgwè karịrị otu ndị ọzọ. Chineke na-anwale unu naanị site na nke ahụ, n'ezie n'ụbọchị mbilite n'ọnwụ Ọ ga-akọwara unu ihe unu rụrụ ụka na mbụ.


93

وَلَوْ شَاۤءَ اللّٰهُ لَجَعَلَكُمْ اُمَّةً وَّاحِدَةً وَّلٰكِنْ يُّضِلُّ مَنْ يَّشَاۤءُ وَيَهْدِيْ مَنْ يَّشَاۤءُۗ وَلَتُسْـَٔلُنَّ عَمَّا كُنْتُمْ تَعْمَلُوْنَ

wa lau syā'allāhu laja‘alakum ummataw wāḥidataw wa lākiy yuḍillu may yasyā'u wa yahdī may yasyā'(u), wa latus'alunna ‘ammā kuntum ta‘malūn(a).

Ọ bụrụ na Chineke chọrọ, ọ gaara eme unu otu ndị (naanị), mana Ọ na-eduhie onye ọ bụla Ọ chọrọ ma na-eduzi onye ọ bụla Ọ chọrọ. Ma a ga-ajụ unu ihe unu mere.


94

وَلَا تَتَّخِذُوْٓا اَيْمَانَكُمْ دَخَلًا ۢ بَيْنَكُمْ فَتَزِلَّ قَدَمٌۢ بَعْدَ ثُبُوْتِهَا وَتَذُوْقُوا السُّوْۤءَ بِمَا صَدَدْتُّمْ عَنْ سَبِيْلِ اللّٰهِ ۚوَلَكُمْ عَذَابٌ عَظِيْمٌ

wa lā tattakhiżū aimānakum dakhalam bainakum fa tazilla qadamum ba‘da ṡubūtihā wa tażūqus-sū'a bimā ṣadattum ‘an sabīlillāh(i), wa lakum ‘ażābun ‘aẓīm(un).

Unu emekwala ka iyi unu bụrụ ihe eji aghọgbu onwe unu, nke na-eme ka ụkwụ unu daa mgbe unu guzosiri ike, ihe ọjọọ ga-abịakwa unu n'ụwa n'ihi na unu na-egbochi (ụmụ mmadụ) n'ụzọ Allah, unu ga-enwetakwa nnukwu ntaramahụhụ.


95

وَلَا تَشْتَرُوْا بِعَهْدِ اللّٰهِ ثَمَنًا قَلِيْلًاۗ اِنَّمَا عِنْدَ اللّٰهِ هُوَ خَيْرٌ لَّكُمْ اِنْ كُنْتُمْ تَعْلَمُوْنَ

wa lā tasytarū bi‘ahdillāhi ṡamanan qalīlā(n), innamā ‘indallāhi huwa khairul lakum in kuntum ta‘lamūn(a).

Unu erekwala ọgbụgba ndụ (na) Chineke n'ọnụ ahịa dị ọnụ ala, n'ihi na ihe dị n'aka Allah ka mma maka unu ma ọ bụrụ na unu maara.


96

مَا عِنْدَكُمْ يَنْفَدُ وَمَا عِنْدَ اللّٰهِ بَاقٍۗ وَلَنَجْزِيَنَّ الَّذِيْنَ صَبَرُوْٓا اَجْرَهُمْ بِاَحْسَنِ مَا كَانُوْا يَعْمَلُوْنَ

mā ‘indakum yanfadu wa mā ‘indallāhi bāq(in), wa lanajziyannal-lażīna ṣabarū ajrahum bi'aḥsani mā kānū ya‘malūn(a).

Ihe dị n'ime unu ga-apụ n'anya, ihe dị n'aka Chineke ga-adịkwa ruo mgbe ebighị ebi. Anyị ga-akwụghachikwa ndị nwere ndidi ụgwọ ọrụ ka mma karịa ihe ha mere.


97

مَنْ عَمِلَ صَالِحًا مِّنْ ذَكَرٍ اَوْ اُنْثٰى وَهُوَ مُؤْمِنٌ فَلَنُحْيِيَنَّهٗ حَيٰوةً طَيِّبَةًۚ وَلَنَجْزِيَنَّهُمْ اَجْرَهُمْ بِاَحْسَنِ مَا كَانُوْا يَعْمَلُوْنَ

man ‘amila ṣāliḥam min żakarin au unṡā wa huwa mu'minun fa lanuḥyiyannahū ḥayātan ṭayyibah(tan), wa lanajziyannahum ajrahum bi'aḥsani mā kānū ya‘malūn(a).

Onye ọ bụla nke mere ezi omume, ma nwoke ma nwanyị, mgbe ọ bụ onye kwere ekwe, anyị ga-enye ya ndụ dị mma, anyị ga-akwụghachikwa ya ụgwọ ọrụ dịka ihe kacha mma ha mere.


98

فَاِذَا قَرَأْتَ الْقُرْاٰنَ فَاسْتَعِذْ بِاللّٰهِ مِنَ الشَّيْطٰنِ الرَّجِيْمِ

fa iżā qara'tal-qur'āna fasta‘iż billāhi minasy-syaiṭānir-rajīm(i).

Ya mere, ọ bụrụ na ị chọrọ ịgụ Koran, rịọ Allah maka nchebe n'aka ekwensu a bụrụ ọnụ.


99

اِنَّهٗ لَيْسَ لَهٗ سُلْطٰنٌ عَلَى الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَعَلٰى رَبِّهِمْ يَتَوَكَّلُوْنَ

innahū laisa lahū sulṭānun ‘alal-lażīna āmanū wa ‘alā rabbihim yatawakkalūn(a).

N'ezie, Setan agaghị enwe mmetụta ọ bụla n'ahụ ndị kwere ma tụkwasị Chineke obi.


100

اِنَّمَا سُلْطٰنُهٗ عَلَى الَّذِيْنَ يَتَوَلَّوْنَهٗ وَالَّذِيْنَ هُمْ بِهٖ مُشْرِكُوْنَ ࣖ

innamā sulṭānuhū ‘alal-lażīna yatawallaunahū wal-lażīna hum bihī musyrikūn(a).

Mmetụta ya dị naanị n'ahụ ndị mere ya onye ndu na ndị na-ejikọ ya na Allah.


101

وَاِذَا بَدَّلْنَآ اٰيَةً مَّكَانَ اٰيَةٍ ۙوَّاللّٰهُ اَعْلَمُ بِمَا يُنَزِّلُ قَالُوْٓا اِنَّمَآ اَنْتَ مُفْتَرٍۗ بَلْ اَكْثَرُهُمْ لَا يَعْلَمُوْنَ

wa iżā baddalnā āyatam makāna āyah(tin), wallāhu a‘lamu bimā yunazzilu qālū innamā anta muftar(in), bal akṡaruhum lā ya‘lamūn(a).

Ma mgbe anyị gbanwere otu amaokwu ọzọ, ma Allah maara nke ọma ihe O kpughere, ha na-asị, "N'ezie, ị (Muhammad) na-eme ya." N'ezie, ọtụtụ n'ime ha amaghị.


102

قُلْ نَزَّلَهٗ رُوْحُ الْقُدُسِ مِنْ رَّبِّكَ بِالْحَقِّ لِيُثَبِّتَ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَهُدًى وَّبُشْرٰى لِلْمُسْلِمِيْنَ

qul nazzalahū rūḥul-qudusi mir rabbika bil-ḥaqqi liyuṡabbital-lażīna āmanū wa hudaw wa busyrā lil-muslimīn(a).

Kwuo, sị, "Mmụọ Nsọ (Jibril) si n'aka Onyenwe gị wụpụta Qur'an n'eziokwu, iji mee ka obi ndị kwere ekwe sie ike, ma bụrụ nduzi na ozi ọma maka ndị raara onwe ha nye (Allah)."


103

وَلَقَدْ نَعْلَمُ اَنَّهُمْ يَقُوْلُوْنَ اِنَّمَا يُعَلِّمُهٗ بَشَرٌۗ لِسَانُ الَّذِيْ يُلْحِدُوْنَ اِلَيْهِ اَعْجَمِيٌّ وَّهٰذَا لِسَانٌ عَرَبِيٌّ مُّبِيْنٌ

wa laqad na‘lamu annahum yaqūlūna innamā yu‘allimuhū basyar(un), lisānul-lażī yulḥidūna ilaihi a‘jamiyyuw wa hāżā lisānun ‘arabiyyum mubīn(un).

Ma n'ezie anyị maara na ha na-ekwu, "N'ezie, mmadụ kụziiri ya (Muhammad) Qur'an." Asụsụ nwoke ahụ ha na-ebo ebubo (Muhammad) na ọ mụtara ya bụ 'Ajam, mana ọ (Qur'an) bụ n'asụsụ Arabic doro anya.


104

اِنَّ الَّذِيْنَ لَا يُؤْمِنُوْنَ بِاٰيٰتِ اللّٰهِۙ لَا يَهْدِيْهِمُ اللّٰهُ وَلَهُمْ عَذَابٌ اَلِيْمٌ

innal-lażīna lā yu'minūna bi'āyātillāh(i), lā yahdīhimullāhu wa lahum ‘ażābun alīm(un).

N'ezie, maka ndị na-ekweghị na amaokwu nke Allah (Quran), Allah agaghị eduzi ha, ha ga-enwetakwa ntaramahụhụ dị egwu.


105

اِنَّمَا يَفْتَرِى الْكَذِبَ الَّذِيْنَ لَا يُؤْمِنُوْنَ بِاٰيٰتِ اللّٰهِۚ وَاُولٰۤىِٕكَ هُمُ الْكٰذِبُوْنَ

innamā yaftaril-każibal-lażīna lā yu'minūna bi'āyātillāh(i), ulā'ika humul-kāżibūn(a).

N'ezie, ndị na-emepụta ụgha bụ naanị ndị na-ekweghị na amaokwu nke Allah, ha bụkwa ndị ụgha.


106

مَنْ كَفَرَ بِاللّٰهِ مِنْۢ بَعْدِ اِيْمَانِهٖٓ اِلَّا مَنْ اُكْرِهَ وَقَلْبُهٗ مُطْمَىِٕنٌّۢ بِالْاِيْمَانِ وَلٰكِنْ مَّنْ شَرَحَ بِالْكُفْرِ صَدْرًا فَعَلَيْهِمْ غَضَبٌ مِّنَ اللّٰهِ ۗوَلَهُمْ عَذَابٌ عَظِيْمٌ

man kafara billāhi mim ba‘di īmānihī illā man ukriha wa qalbuhū muṭma'innum bil-īmāni wa lākim man syaraḥa bil-kufri ṣadran fa ‘alaihim gaḍabum minallāh(i), wa lahum ‘ażābun aẓīm(un).

Onye ọ bụla nke na-ekweghị na Allah mgbe o kwere (ọ na-ewe iwe nke Allah), ma e wezụga ndị a manyere ikweta n'agbanyeghị na obi ha dị jụụ n'ikweta (ọ naghị eme mmehie), mana maka ndị meghere obi ha ikwere, mgbe ahụ iwe nke Allah ga-adakwasị ha, ha ga-atakwa ahụhụ dị ukwuu.


107

ذٰلِكَ بِاَنَّهُمُ اسْتَحَبُّوا الْحَيٰوةَ الدُّنْيَا عَلَى الْاٰخِرَةِۙ وَاَنَّ اللّٰهَ لَا يَهْدِى الْقَوْمَ الْكٰفِرِيْنَ

Żālika bi'annahumustaḥabbul-ḥayātad-dun-yā ‘alal-ākhirah(ti), wa annallāha lā yahdil-qaumal-kāfirīn(a).

Nke a bụ maka na ha hụrụ ndụ n'ụwa a n'anya karịa ndụ mgbe a nwụsịrị, Allah anaghịkwa eduzi ndị na-ekweghị ekwe.


108

اُولٰۤىِٕكَ الَّذِيْنَ طَبَعَ اللّٰهُ عَلٰى قُلُوْبِهِمْ وَسَمْعِهِمْ وَاَبْصَارِهِمْۗ وَاُولٰۤىِٕكَ هُمُ الْغٰفِلُوْنَ

ulā'ikal-lażīna ṭaba‘allāhu ‘alā qulūbihim wa sam‘ihim wa abṣārihim, wa ulā'ika humul-gāfilūn(a).

Ndị a bụ ndị Allah kpọchiri obi ha, ntị ha, na anya ha. Ha bụ ndị na-eleghara anya.


109

لَا جَرَمَ اَنَّهُمْ فِى الْاٰخِرَةِ هُمُ الْخٰسِرُوْنَ

lā jarama annahum fil-ākhirati humul-khāsirūn(a).

N'ezie ha ga-eso ná ndị furu efu n'oge ndụ mgbe a nwụsịrị.


110

ثُمَّ اِنَّ رَبَّكَ لِلَّذِيْنَ هَاجَرُوْا مِنْۢ بَعْدِ مَا فُتِنُوْا ثُمَّ جَاهَدُوْا وَصَبَرُوْاۚ اِنَّ رَبَّكَ مِنْۢ بَعْدِهَا لَغَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ ࣖ

Ṡumma inna rabbaka lil-lażīna hājarū mim ba‘di mā futinū ṡumma jāhadū wa ṣabarū, inna rabbaka mim ba‘dihā lagafūrur raḥīm(un).

Ya mere, Onyenwe gị (onye nchebe) maka ndị kwagara mgbe ha nwetasịrị ule, wee gbaa mbọ maka jihad ma nwee ndidi, n'ezie, Onyenwe gị mgbe nke ahụ gasịrị bụ onye na-agbaghara mmehie n'ezie, onye na-eme ebere.


111

۞ يَوْمَ تَأْتِيْ كُلُّ نَفْسٍ تُجَادِلُ عَنْ نَّفْسِهَا وَتُوَفّٰى كُلُّ نَفْسٍ مَّا عَمِلَتْ وَهُمْ لَا يُظْلَمُوْنَ

yauma ta'tī kullu nafsin tujādilu ‘an nafsihā wa tuwaffā kullu nafsim mā ‘amilat wa hum lā yuẓlamūn(a).

(Cheta) ụbọchị mmadụ ọ bụla ga-abịa ịgbachitere onwe ya, a ga-enyekwa onye ọ bụla ụgwọ ọrụ zuru oke dịka ihe o mere si dị, a gaghịkwa emegbu ha (mejọọ ha).


112

وَضَرَبَ اللّٰهُ مَثَلًا قَرْيَةً كَانَتْ اٰمِنَةً مُّطْمَىِٕنَّةً يَّأْتِيْهَا رِزْقُهَا رَغَدًا مِّنْ كُلِّ مَكَانٍ فَكَفَرَتْ بِاَنْعُمِ اللّٰهِ فَاَذَاقَهَا اللّٰهُ لِبَاسَ الْجُوْعِ وَالْخَوْفِ بِمَا كَانُوْا يَصْنَعُوْنَ

wa ḍaraballāhu maṡalan qaryatan kānat āminatam muṭma'innatay ya'tīhā rizquhā ragadam min kulli makānin fa kafarat bi'an‘umillāhi fa ażāqahallāhu libāsal-jū‘i wal-khaufi bimā kānū yaṣna‘ūn(a).

Allah emeela ihe atụ (nke) ala nke dịbu n'udo na nchekwa, nri si n'ebe niile bịa na ya, mana (ndị bi na ya) jụrụ ngọzi Chineke, ya mere Chineke mere ka ha nwee ọdachi nke agụụ na ụjọ, n'ihi ihe ha mere.


113

وَلَقَدْ جَاۤءَهُمْ رَسُوْلٌ مِّنْهُمْ فَكَذَّبُوْهُ فَاَخَذَهُمُ الْعَذَابُ وَهُمْ ظٰلِمُوْنَ

wa laqad jā'ahum rasūlum minhum fa każżabūhu fa akhażahumul-‘ażābu wa hum ẓālimūn(a).

Ma n'ezie, otu onye ozi si n'etiti ha bịakwutere ha, mana ha gọnahụrụ ya, ya mere a tara ha ahụhụ site na ntaramahụhụ, ha bụkwa ndị na-eme ihe ọjọọ.


114

فَكُلُوْا مِمَّا رَزَقَكُمُ اللّٰهُ حَلٰلًا طَيِّبًاۖ وَّاشْكُرُوْا نِعْمَتَ اللّٰهِ اِنْ كُنْتُمْ اِيَّاهُ تَعْبُدُوْنَ

fa kulū mimmā razaqakumullāhu ḥalālan ṭayyibā(n), wasykurū ni‘matallāhi in kuntum iyyāhu ta‘budūn(a).

Ya mere, rie ihe dị mma na ihe dị mma site na nri nke Allah nyere gị; ma kelee Chineke maka ngọzi ya, ọ bụrụ na ị na-efe Ya naanị.


115

اِنَّمَا حَرَّمَ عَلَيْكُمُ الْمَيْتَةَ وَالدَّمَ وَلَحْمَ الْخِنْزِيْرِ وَمَآ اُهِلَّ لِغَيْرِ اللّٰهِ بِهٖۚ فَمَنِ اضْطُرَّ غَيْرَ بَاغٍ وَّلَا عَادٍ فَاِنَّ اللّٰهَ غَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ

innamā ḥarrama ‘alaikumul-maitata wad-dama wa laḥmal-khinzīri wa mā uhilla ligairillāhi bih(ī), famaniḍṭurra gaira bāgiw wa lā ‘ādin fa innallāha gafūrur raḥīm(un).

N'ezie, Chineke machibidoro gị naanị anụ, ọbara, anụ ezi, na anụmanụ e gburu site n'ịkpọ aha ọzọ karịa Allah, mana onye ọ bụla a manyere iri (n'ihi na ọ chọghị ya) ma gharakwa ịgafe ókè, mgbe ahụ, n'ezie, Allah bụ Onye Na-agbaghara, Onye Na-emere (Ezigbo) Ebere.


116

وَلَا تَقُوْلُوْا لِمَا تَصِفُ اَلْسِنَتُكُمُ الْكَذِبَ هٰذَا حَلٰلٌ وَّهٰذَا حَرَامٌ لِّتَفْتَرُوْا عَلَى اللّٰهِ الْكَذِبَۗ اِنَّ الَّذِيْنَ يَفْتَرُوْنَ عَلَى اللّٰهِ الْكَذِبَ لَا يُفْلِحُوْنَۗ

wa lā taqūlū limā taṣifu alsinatukumul-każiba hāżā ḥalāluw wa hāżā ḥarāmul litaftarū ‘alallāhil-każib(a), innal-lażīna yaftarūna ‘alallāhil-każiba lā yufliḥūn(a).

Ekwekwala ka ihe ire gị kpọrọ "Nke a bụ ihe ziri ezi, nke a bụkwa ihe e ji ihe ọjọọ mee," chepụta ụgha megide Allah. N'ezie, ndị na-agha ụgha megide Allah agaghị enwe ihe ịga nke ọma.


117

مَتَاعٌ قَلِيْلٌ ۖوَّلَهُمْ عَذَابٌ اَلِيْمٌ

matā‘un qalīl(un), wa lahum ‘ażābun alīm(un).

(Ọ bụ) obere ihe ụtọ, ha ga-atakwa ahụhụ dị egwu.


118

وَعَلَى الَّذِيْنَ هَادُوْا حَرَّمْنَا مَا قَصَصْنَا عَلَيْكَ مِنْ قَبْلُ ۗوَمَا ظَلَمْنٰهُمْ وَلٰكِنْ كَانُوْٓا اَنْفُسَهُمْ يَظْلِمُوْنَ

wa ‘alal-lażīna hādū ḥarramnā mā qaṣaṣnā ‘alaika min qabl(u), wa mā ẓalamnāhum wa lākin kānū anfusahum yaẓlimūn(a).

Ndị Juu, anyị machibidoro ihe anyị kọọrọ gị (Muhammad), anyị emejọghịkwa ha; kama ha mejọrọ onwe ha.


119

ثُمَّ اِنَّ رَبَّكَ لِلَّذِيْنَ عَمِلُوا السُّوْۤءَ بِجَهَالَةٍ ثُمَّ تَابُوْا مِنْۢ بَعْدِ ذٰلِكَ وَاَصْلَحُوْٓا اِنَّ رَبَّكَ مِنْۢ بَعْدِهَا لَغَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ ࣖ

Ṡumma inna rabbaka lil-lażīna ‘amilus-sū'a bijahālatin ṡumma tābū mim ba‘di żālika wa aṣlaḥū inna rabbaka mim ba‘dihā lagafūrur raḥīm(un).

Mgbe ahụ, n'ezie, Onyenwe gị (na-agbaghara) ndị mere ihe ọjọọ n'amaghị ama, wee chegharịa mgbe nke ahụ gasịrị ma gbanwee onwe ha; n'ezie, Onyenwe gị mgbe nke ahụ gasịrị bụ n'ezie Onye Na-agbaghara, Onye Na-emerekwa ebere.


120

اِنَّ اِبْرٰهِيْمَ كَانَ اُمَّةً قَانِتًا لِّلّٰهِ حَنِيْفًاۗ وَلَمْ يَكُ مِنَ الْمُشْرِكِيْنَۙ

inna ibrāhīma kāna ummatan qānital lillāhi ḥanīfā(n), wa lam yaku minal-musyrikīn(a).

N'ezie, Ibrahim bụ imam (onye a pụrụ iji dị ka ihe atụ), onye na-erubere Allah na hanif isi. Ọ nọghịkwa n'etiti ndị na-ekpere arụsị (ndị na-emekọ ihe ọnụ na Allah).


121

شَاكِرًا لِّاَنْعُمِهِ ۖاجْتَبٰىهُ وَهَدٰىهُ اِلٰى صِرَاطٍ مُّسْتَقِيْمٍ

syākiral li'an‘umih(ī), ijtabāhu wa hadāhu ilā ṣirāṭim mustaqīm(in).

o nwere ekele maka ngọzi Ya. Allah ahọpụtala ya ma duzie ya gaa n'ụzọ kwụ ọtọ.


122

وَاٰتَيْنٰهُ فِى الدُّنْيَا حَسَنَةً ۗوَاِنَّهٗ فِى الْاٰخِرَةِ لَمِنَ الصّٰلِحِيْنَ ۗ

wa ātaināhu fid-dun-yā ḥasanah(tan), wa innahū fil-ākhirati laminaṣ-ṣāliḥīn(a).

Anyị wee nye ya ihe ọma n'ụwa a, n'ezie ọ ga-esokwa n'ime ndị ezi omume.


123

ثُمَّ اَوْحَيْنَآ اِلَيْكَ اَنِ اتَّبِعْ مِلَّةَ اِبْرٰهِيْمَ حَنِيْفًا ۗوَمَا كَانَ مِنَ الْمُشْرِكِيْنَ

Ṡumma auḥainā ilaika anittabi‘ millata ibrāhīma ḥanīfā(n), wa mā kāna minal-musyrikīn(a).

Mgbe ahụ, anyị kpugheere gị (Muhammad), sị, "Soro okpukpe Abraham nke ziri ezi, ọ nọghịkwa n'etiti ndị na-ekpere arụsị."


124

اِنَّمَا جُعِلَ السَّبْتُ عَلَى الَّذِيْنَ اخْتَلَفُوْا فِيْهِۗ وَاِنَّ رَبَّكَ لَيَحْكُمُ بَيْنَهُمْ يَوْمَ الْقِيٰمَةِ فِيْمَا كَانُوْا فِيْهِ يَخْتَلِفُوْنَ

innamā ju‘ilas-sabtu ‘alal-lażīnakhtalafū fīh(i), wa inna rabbaka layaḥkumu bainahum yaumal-qiyāmati fīmā kānū fīhi yakhtalifūn(a).

N'ezie, (na-asọpụrụ) Satọde bụ naanị ihe dị mkpa nye ndị (ndị Juu) na-arụrịta ụka banyere ya. Onyenwe gị ga-ekpebikwa n'etiti ha n'ụbọchị mbilite n'ọnwụ gbasara ihe ha na-arụrịta ụka.


125

اُدْعُ اِلٰى سَبِيْلِ رَبِّكَ بِالْحِكْمَةِ وَالْمَوْعِظَةِ الْحَسَنَةِ وَجَادِلْهُمْ بِالَّتِيْ هِيَ اَحْسَنُۗ اِنَّ رَبَّكَ هُوَ اَعْلَمُ بِمَنْ ضَلَّ عَنْ سَبِيْلِهٖ وَهُوَ اَعْلَمُ بِالْمُهْتَدِيْنَ

ud‘u ilā sabīli rabbika bil-ḥikmati wal-mau‘iẓatil-ḥasanati wa jādilhum bil-latī hiya aḥsan(u), inna rabbaka huwa a‘lamu biman ḍalla ‘an sabīlihī wa huwa a‘lamu bil-muhtadīn(a).

Kpọọ (ndị mmadụ) gaa n'ụzọ Onyenwe gị jiri amamihe na ezi ozizi, ma rụọ ụka n'ụzọ dị mma. N'ezie, Onyenwe gị, Ọ maara nke ọma onye si n'ụzọ Ya kpafuo, Ọ makwaara nke ọma onye a ga-eduzi.


126

وَاِنْ عَاقَبْتُمْ فَعَاقِبُوْا بِمِثْلِ مَا عُوْقِبْتُمْ بِهٖۗ وَلَىِٕنْ صَبَرْتُمْ لَهُوَ خَيْرٌ لِّلصّٰبِرِيْنَ

wa in ‘āqabtum fa ‘āqibū bimiṡli mā ‘ūqibtum bih(ī), wa la'in ṣabartum lahuwa khairul liṣ-ṣābirīn(a).

Ọ bụrụ na ị zaa, zaa ya (zaa) nhata ahụhụ e mere gị. Mana ọ bụrụ na ị nwere ndidi, nke ahụ ka mma maka onye nwere ndidi.


127

وَاصْبِرْ وَمَا صَبْرُكَ اِلَّا بِاللّٰهِ وَلَا تَحْزَنْ عَلَيْهِمْ وَلَا تَكُ فِيْ ضَيْقٍ مِّمَّا يَمْكُرُوْنَ

waṣbir wa mā ṣabruka illā billāhi wa lā taḥzan ‘alaihim wa lā taku fī ḍaiqim mimmā yamkurūn(a).

Nwee ndidi (Muhammad) na ndidi gị ga-adị naanị site n'enyemaka Chineke, echegbula onwe gị maka (ekweghị ekwe) ha, echekwala echiche ọjọọ maka aghụghọ ha na-eme atụmatụ.


128

اِنَّ اللّٰهَ مَعَ الَّذِيْنَ اتَّقَوْا وَّالَّذِيْنَ هُمْ مُّحْسِنُوْنَ ࣖ ۔

innallāha ma‘al-lażīnattaqau wal-lażīna hum muḥsinūn(a).

N'ezie, Allah nọnyeere ndị na-efe Chineke na ndị na-eme ihe ọma.