Q.S Josef (يُوسُف) - 111 Ọnụọgụ Amaokwu

الۤرٰ ۗ تِلْكَ اٰيٰتُ الْكِتٰبِ الْمُبِيْنِۗ

alif lām rā, tilka āyātul-kitābil-mubīn(i).

Alif Lam Ra. Ndị a bụ amaokwu doro anya nke Akwụkwọ (Al Qur'an).

اِنَّآ اَنْزَلْنٰهُ قُرْاٰنًا عَرَبِيًّا لَّعَلَّكُمْ تَعْقِلُوْنَ

innā anzalnāhu qur'ānan ‘arabiyyal la‘allakum ta‘qilūn(a).

N'ezie, anyị ezigaala ya dị ka Koran Arabic ka unu wee ghọta.

نَحْنُ نَقُصُّ عَلَيْكَ اَحْسَنَ الْقَصَصِ بِمَآ اَوْحَيْنَآ اِلَيْكَ هٰذَا الْقُرْاٰنَۖ وَاِنْ كُنْتَ مِنْ قَبْلِهٖ لَمِنَ الْغٰفِلِيْنَ

naḥnu naquṣṣu ‘alaika aḥsanal-qaṣaṣi bimā auḥainā ilaika hāżal-qur'ān(a), wa in kunta min qablihī laminal-gāfilīn(a).

Anyị kọọrọ gị (Muhammad) akụkọ kacha mma site n'ikpughere gị Qur'an a, n'ezie ị bụ otu n'ime ndị na-amaghị ihe tupu nke ahụ.

اِذْ قَالَ يُوْسُفُ لِاَبِيْهِ يٰٓاَبَتِ اِنِّيْ رَاَيْتُ اَحَدَ عَشَرَ كَوْكَبًا وَّالشَّمْسَ وَالْقَمَرَ رَاَيْتُهُمْ لِيْ سٰجِدِيْنَ

iż qāla yūsufu li'abīhi yā abati innī ra'aitu aḥada ‘asyara kaukabaw wasy-syamsa wal-qamara ra'aituhum lī sājidīn(a).

(Cheta), mgbe Josef gwara nna ya, "Nna m! N'ezie, m (rọrọ nrọ) ịhụ kpakpando iri na otu, anyanwụ na ọnwa; ahụrụ m ha niile ka ha na-akpọ isiala nye m."

قَالَ يٰبُنَيَّ لَا تَقْصُصْ رُءْيَاكَ عَلٰٓى اِخْوَتِكَ فَيَكِيْدُوْا لَكَ كَيْدًا ۗاِنَّ الشَّيْطٰنَ لِلْاِنْسَانِ عَدُوٌّ مُّبِيْنٌ

qāla yā bunayya lā taqṣuṣ ru'yāka ‘alā ikhwatika fa yakīdū laka kaidā(n), innasy-syaiṭāna lil-insāni ‘aduwwum mubīn(un).

Ọ (nna ya) sịrị, "Nwa m nwoke! Akọrọla ụmụnne gị nrọ gị, ha ga-akpa nkata ibibi gị. N'ezie, Setan bụ onye iro doro anya nye ụmụ mmadụ."

وَكَذٰلِكَ يَجْتَبِيْكَ رَبُّكَ وَيُعَلِّمُكَ مِنْ تَأْوِيْلِ الْاَحَادِيْثِ وَيُتِمُّ نِعْمَتَهٗ عَلَيْكَ وَعَلٰٓى اٰلِ يَعْقُوْبَ كَمَآ اَتَمَّهَا عَلٰٓى اَبَوَيْكَ مِنْ قَبْلُ اِبْرٰهِيْمَ وَاِسْحٰقَۗ اِنَّ رَبَّكَ عَلِيْمٌ حَكِيْمٌ ࣖ

wa każālika yajtabīka rabbuka wa yu‘allimuka min ta'wīlil-aḥādīṡi wa yutimmu ni‘matahū ‘alaika wa ‘alā āli ya‘qūba kamā atammahā ‘alā abawaika min qablu ibrāhīma wa isḥāq(a), inna rabbaka ‘alīmun ḥakīm(un).

N'ụzọ dị otu a, Chineke họpụtara gị (ịghọ onye amụma) wee kụziere gị ụfọdụ nkọwa nrọ ma mee ka (amara Ya) zuo oke n'ahụ gị na ezinụlọ Jekọb, dịka O mere ka amara Ya zuo oke n'ahụ nna nna gị abụọ tupu nke ahụ, (ya bụ) Abraham na Aịzik. N'ezie, Onyenwe gị bụ Onye maara ihe niile, Onye maara ihe niile.

۞ لَقَدْ كَانَ فِيْ يُوْسُفَ وَاِخْوَتِهٖٓ اٰيٰتٌ لِّلسَّاۤىِٕلِيْنَ

laqad kāna fī yūsufa wa ikhwatihī āyātul lis-sā'ilīn(a).

N'ezie, n'akụkọ banyere Josef na ụmụnne ya, e nwere ihe ịrịba ama (ike Chineke) maka ndị na-arịọ.

اِذْ قَالُوْا لَيُوْسُفُ وَاَخُوْهُ اَحَبُّ اِلٰٓى اَبِيْنَا مِنَّا وَنَحْنُ عُصْبَةٌ ۗاِنَّ اَبَانَا لَفِيْ ضَلٰلٍ مُّبِيْنٍۙ

iż qālū layūsufu wa akhūhu aḥabbu ilā abīnā minnā wa naḥnu ‘uṣbah(tun), inna abānā lafī ḍalālim mubīn(in).

Mgbe ha kwuru sị, "N'ezie, nna ha hụrụ Yusuf na nwanne ya nwoke (Bunyamin) n'anya karịa anyị, ọ bụ ezie na anyị bụ otu (ndị siri ike). N'ezie, nna anyị mehiere ihe nke ukwuu."

ۨاقْتُلُوْا يُوْسُفَ اَوِ اطْرَحُوْهُ اَرْضًا يَّخْلُ لَكُمْ وَجْهُ اَبِيْكُمْ وَتَكُوْنُوْا مِنْۢ بَعْدِهٖ قَوْمًا صٰلِحِيْنَ

uqtulū yūsufa awiṭraḥūhu arḍay yakhlu lakum wajhu abīkum wa takūnū mim ba‘dihī qauman ṣāliḥīn(a).

Gbuo Yusuf ma ọ bụ tụba ya ebe ọzọ ka uche nna gị wee dị gị n'ahụ, mgbe nke ahụ gasịrị, ị ga-aghọ ezigbo mmadụ.”

قَالَ قَاۤىِٕلٌ مِّنْهُمْ لَا تَقْتُلُوْا يُوْسُفَ وَاَلْقُوْهُ فِيْ غَيٰبَتِ الْجُبِّ يَلْتَقِطْهُ بَعْضُ السَّيَّارَةِ اِنْ كُنْتُمْ فٰعِلِيْنَ

qāla qā'ilum minhum lā taqtulū yūsufa wa alqūhu fī gayābatil-jubbi yaltaqiṭhu ba‘ḍus-sayyārati in kuntum fā‘ilīn(a).

Otu n'ime ha kwuru sị, "Unu egbula Yusuf, kama tụba ya n'ala olulu mmiri ahụ ka ụfọdụ ndị njem wee buru ya, ọ bụrụ na ịchọrọ ime otú ahụ."

قَالُوْا يٰٓاَبَانَا مَا لَكَ لَا تَأْمَنَّ۫ا عَلٰى يُوْسُفَ وَاِنَّا لَهٗ لَنٰصِحُوْنَ

qālū yā abānā mā laka lā ta'mannā ‘alā yūsufa wa innā lahū lanāṣiḥūn(a).

Ha sịrị, "Nna anyị! Gịnị mere na ị tụkwasịghị anyị obi gbasara Josef, ebe anyị niile chọrọ ka ihe dịrị ya mma?"

اَرْسِلْهُ مَعَنَا غَدًا يَّرْتَعْ وَيَلْعَبْ وَاِنَّا لَهٗ لَحٰفِظُوْنَ

arsilhu ma‘anā gaday yarta‘ wa yal‘ab wa innā lahū laḥāfiẓūn(a).

Ka o soro anyị gaa echi ụtụtụ, ka o wee nwee ike ịnụ ụtọ ma na-eme ihe ọchị, anyị ga-elekọtakwa ya nke ọma.”

قَالَ اِنِّيْ لَيَحْزُنُنِيْٓ اَنْ تَذْهَبُوْا بِهٖ وَاَخَافُ اَنْ يَّأْكُلَهُ الذِّئْبُ وَاَنْتُمْ عَنْهُ غٰفِلُوْنَ

qāla innī layaḥzununī an tażhabū bihī wa akhāfu ay ya'kulahuż-żi'bu wa antum ‘anhu gāfilūn(a).

Ọ (Jekọb) kwuru sị, “N’ezie, ịga ya (Josef) dị m mwute nke ukwuu, ana m atụkwa egwu na anụ ọhịa wolf ga-eri ya ebe unu na-eleghara ya anya.”

قَالُوْا لَىِٕنْ اَكَلَهُ الذِّئْبُ وَنَحْنُ عُصْبَةٌ اِنَّآ اِذًا لَّخٰسِرُوْنَ

qālū la'in akalahuż-żi'bu wa naḥnu ‘uṣbatun innā iżal lakhāsirūn(a).

N'ezie, ha kwuru, sị, "Ọ bụrụ na anụ ọhịa wolf erie ya, ọ bụ ezie na anyị si n'ìgwè (ndị siri ike), mgbe ahụ n'ezie anyị bụ ndị ga-efunahụ."

فَلَمَّا ذَهَبُوْا بِهٖ وَاَجْمَعُوْٓا اَنْ يَّجْعَلُوْهُ فِيْ غَيٰبَتِ الْجُبِّۚ وَاَوْحَيْنَآ اِلَيْهِ لَتُنَبِّئَنَّهُمْ بِاَمْرِهِمْ هٰذَا وَهُمْ لَا يَشْعُرُوْنَ

falammā żahabū bihī wa ajma‘ū ay yaj‘alūhu fī gayābatil-jubb(i), wa auḥainā ilaihi latunabbi'annahum bi'amrihim hāżā wa hum lā yasy‘urūn(a).

Mgbe ha kpọọrọ ya ma kweta itinye ya n'ala olulu mmiri ahụ, anyị gwara ya, sị, "Ị ga-agwa ha okwu a n'ezie, ebe ha amaghị."

وَجَاۤءُوْٓ اَبَاهُمْ عِشَاۤءً يَّبْكُوْنَۗ

wa jā'ū abāhum ‘isyā'ay yabkūn(a).

Ha wee bịakwute nna ha n'uhuruchi, na-ebe ákwá.

قَالُوْا يٰٓاَبَانَآ اِنَّا ذَهَبْنَا نَسْتَبِقُ وَتَرَكْنَا يُوْسُفَ عِنْدَ مَتَاعِنَا فَاَكَلَهُ الذِّئْبُۚ وَمَآ اَنْتَ بِمُؤْمِنٍ لَّنَا وَلَوْ كُنَّا صٰدِقِيْنَ

qālū yā abānā innā żahabnā nastabiqu wa taraknā yūsufa ‘inda matā‘inā fa akalahuż-żi'b(u), wa mā anta bimu'minil lanā wa lau kunnā ṣādiqīn(a).

Ha sịrị, "Nna anyị! N'ezie, anyị gara ịgba ọsọ wee hapụ Josef nso ihe anyị nwere, anụ ọhịa wolf riri ya; ị gaghị ekwere anyị, ọ bụrụgodị na anyị ekwuo eziokwu."

وَجَاۤءُوْ عَلٰى قَمِيْصِهٖ بِدَمٍ كَذِبٍۗ قَالَ بَلْ سَوَّلَتْ لَكُمْ اَنْفُسُكُمْ اَمْرًاۗ فَصَبْرٌ جَمِيْلٌ ۗوَاللّٰهُ الْمُسْتَعَانُ عَلٰى مَا تَصِفُوْنَ

wa jā'ū ‘alā qamīṣihī bidamin każib(in), qāla bal sawwalat lakum anfusukum amrā(n), fa ṣabrun jamīl(un), wallāhul musta‘ānu ‘alā mā taṣifūn(a).

Ha wee bịa buru uwe ya (nke e ji ọbara adịgboroja tee). Ọ (Jekọb) kwuru, sị, "N'ezie, naanị gị na-ahụ ihe ọjọọ dị n'ihe gbasara gị dị ka ihe dị mma; yabụ naanị ndidi ka mma (maka m). Chọọ enyemaka n'aka Allah naanị megide ihe ị kọwara."

وَجَاۤءَتْ سَيَّارَةٌ فَاَرْسَلُوْا وَارِدَهُمْ فَاَدْلٰى دَلْوَهٗ ۗقَالَ يٰبُشْرٰى هٰذَا غُلٰمٌ ۗوَاَسَرُّوْهُ بِضَاعَةً ۗوَاللّٰهُ عَلِيْمٌ ۢبِمَا يَعْمَلُوْنَ

wa jā'at sayyāratun fa arsalū wāridahum fa adlā dalwah(ū), qāla yā busyrā hāżā gulām(un), wa asarrūhu biḍā‘ah(tan), wallāhu ‘alīmum bimā ya‘malūn(a).

Ndị njem bịara wee kpọọ onye na-achọ mmiri. Mgbe ahụ, o wedatara bọket ahụ. Ọ sịrị, "Lee ọṅụ, nwa okorobịa a nọ ebe a!" Ha wee zoo ya dị ka ngwa ahịa. Chineke ma ihe niile ha na-eme.

وَشَرَوْهُ بِثَمَنٍۢ بَخْسٍ دَرَاهِمَ مَعْدُوْدَةٍ ۚوَكَانُوْا فِيْهِ مِنَ الزّٰهِدِيْنَ ࣖ

wa syarauhu biṡamanim bakhsin darāhima ma‘dūdah(tin), wa kānū fīhi minaz-zāhidīn(a).

Ha wee ree ya (Josef) n'ọnụ ego dị ala, ya bụ naanị dirham ole na ole, n'ihi na ha enweghị mmasị n'ebe ọ nọ.

وَقَالَ الَّذِى اشْتَرٰىهُ مِنْ مِّصْرَ لِامْرَاَتِهٖٓ اَكْرِمِيْ مَثْوٰىهُ عَسٰىٓ اَنْ يَّنْفَعَنَآ اَوْ نَتَّخِذَهٗ وَلَدًا ۗوَكَذٰلِكَ مَكَّنَّا لِيُوْسُفَ فِى الْاَرْضِۖ وَلِنُعَلِّمَهٗ مِنْ تَأْوِيْلِ الْاَحَادِيْثِۗ وَاللّٰهُ غَالِبٌ عَلٰٓى اَمْرِهٖ وَلٰكِنَّ اَكْثَرَ النَّاسِ لَا يَعْلَمُوْنَ

wa qālal-lażisytarāhu mim miṣra limra'atihī akrimī maṡwāhu ‘asā ay yanfa‘anā au nattakhiżahū waladā(n), wa każālika makkannā liyūsufa fil-arḍ(i), wa linu‘allimahū min ta'wīlil-aḥādīṡ(i), wallāhu gālibun ‘alā amrihī wa lākinna akṡaran-nāsi lā ya‘lamūn(a).

Onye Ijipt ahụ zụtara ya wee sị nwunye ya, "Nye ya ebe dị mma (na ọrụ), ikekwe ọ ga-abara anyị uru ma ọ bụ anyị ga-azụta ya dị ka nwa nwoke." Anyị wee nye Josef ọnọdụ dị mma n'ala ahụ (Ijipt), ka anyị wee kụziere ya nkọwa nrọ. Allah nwere ike n'ihe niile gbasara ya, mana ọtụtụ mmadụ anaghị aghọta ya.

وَلَمَّا بَلَغَ اَشُدَّهٗٓ اٰتَيْنٰهُ حُكْمًا وَّعِلْمًا ۗوَكَذٰلِكَ نَجْزِى الْمُحْسِنِيْنَ

wa lammā balaga asyuddahū ātaināhu ḥukmaw wa ‘ilmā(n), wa każālika najzil-muḥsinīn(a).

Mgbe o toruru ogo, anyị nyere ya ike na ihe ọmụma. Otu a ka anyị si akwụghachi ndị na-eme ihe ọma ụgwọ.

وَرَاوَدَتْهُ الَّتِيْ هُوَ فِيْ بَيْتِهَا عَنْ نَّفْسِهٖ وَغَلَّقَتِ الْاَبْوَابَ وَقَالَتْ هَيْتَ لَكَ ۗقَالَ مَعَاذَ اللّٰهِ اِنَّهٗ رَبِّيْٓ اَحْسَنَ مَثْوَايَۗ اِنَّهٗ لَا يُفْلِحُ الظّٰلِمُوْنَ

wa rāwadathul-latī huwa fī baitihā ‘an nafsihī wa gallaqatil-abwāba wa qālat haita lak(a), qāla ma‘āżallāhi innahū rabbī aḥsana maṡwāy(a), innahū lā yuflihuẓ-ẓālimūn(a).

Nwanyị ahụ (Yusuf) bi n'ụlọ ya wee rafuo ya. O wee mechie ụzọ, sị, "Bịaruo m nso." Yusufu sịrị, "Ana m achọ ebe mgbaba n'ime Allah, n'ezie, nna m ukwu emesowo m ihe ọma." N'ezie, onye na-eme ihe ọjọọ agaghị enwe ihu ọma.

وَلَقَدْ هَمَّتْ بِهٖۙ وَهَمَّ بِهَا ۚ لَوْلَآ اَنْ رَّاٰ بُرْهَانَ رَبِّهٖۗ كَذٰلِكَ لِنَصْرِفَ عَنْهُ السُّوْۤءَ وَالْفَحْشَاۤءَۗ اِنَّهٗ مِنْ عِبَادِنَا الْمُخْلَصِيْنَ

wa laqad hammat bihī wa hamma bihā lau lā ar ra'ā burhāna rabbih(ī), każālika linaṣrifa ‘anhus-sū'a wal-faḥsyā'(a), innahū min ‘ibādinal-mukhlaṣīn(a).

Ma n'ezie, nwanyị ahụ chọrọ ya (Yusuf). Josef chọkwara ya, ọ bụrụ na ọ hụghị ihe ịrịba ama (site n'aka) Onyenwe ya. Ya mere, anyị si n'ebe ọ nọ wezụga ihe ọjọọ na ihe arụ. N'ezie, ọ (Yusuf) so n'ime ndị ohu anyị ahọpụtara.

وَاسْتَبَقَا الْبَابَ وَقَدَّتْ قَمِيْصَهٗ مِنْ دُبُرٍ وَّاَلْفَيَا سَيِّدَهَا لَدَا الْبَابِۗ قَالَتْ مَا جَزَاۤءُ مَنْ اَرَادَ بِاَهْلِكَ سُوْۤءًا اِلَّآ اَنْ يُّسْجَنَ اَوْ عَذَابٌ اَلِيْمٌ

wastabaqal-bāba wa qaddat qamīṣahū min duburiw wa alfayā sayyidahā ladal-bāb(i), qālat mā jazā'u man arāda bi'ahlika sū'an illā ay yusjana au ‘ażābun alīm(un).

Ha abụọ wee gbaga n'ọnụ ụzọ, nwanyị ahụ wee dọpụta uwe mwụda ya (Yusuf) n'azụ ruo mgbe ọ dọwara, ha abụọ wee hụ di ya n'ọnụ ụzọ. Nwoke ahụ (nwanyị ahụ) wee sị, "Gịnị bụ ụgwọ ọrụ onye zubere ime ihe ọjọọ megide nwunye gị, ma e wezụga mkpọrọ ma ọ bụ ntaramahụhụ na ahụhụ dị egwu?"

قَالَ هِيَ رَاوَدَتْنِيْ عَنْ نَّفْسِيْ وَشَهِدَ شَاهِدٌ مِّنْ اَهْلِهَاۚ اِنْ كَانَ قَمِيْصُهٗ قُدَّ مِنْ قُبُلٍ فَصَدَقَتْ وَهُوَ مِنَ الْكٰذِبِيْنَ

qāla hiya rāwadatnī ‘an nafsī wa syahida syāhidum min ahlihā, in kāna qamīṣuhū qudda min qubulin fa ṣadaqat wa huwa minal-kāżibīn(a).

Ọ (Yusuf) kwuru, sị, “Ọ bụ ya duhiere m ma duhie m.” Otu onye akaebe si n’ezinụlọ nwanyị ahụ gbara akaebe, sị, “Ọ bụrụ na uwe mwụda ya dọwara n’ihu, nwanyị ahụ na-ekwu eziokwu, ya onwe ya (Yusuf) bụkwa otu n’ime ndị ụgha.”

وَاِنْ كَانَ قَمِيْصُهٗ قُدَّ مِنْ دُبُرٍ فَكَذَبَتْ وَهُوَ مِنَ الصّٰدِقِيْنَ

wa in kāna qamīṣuhū qudda min duburin fa każabat wa huwa minaṣ-ṣādiqīn(a).

Ọ bụrụkwa na uwe mwụda ya dọwara n'azụ, ọ bụ nwanyị ahụ na-agha ụgha, ya onwe ya (Yusuf) sokwa n'ime ndị eziokwu.”

فَلَمَّا رَاٰ قَمِيْصَهٗ قُدَّ مِنْ دُبُرٍ قَالَ اِنَّهٗ مِنْ كَيْدِكُنَّ ۗاِنَّ كَيْدَكُنَّ عَظِيْمٌ

falammā ra'ā qamīṣahū qudda min duburin qāla innahū min kaidikunn(a), inna kaidakunna ‘aẓīm(un).

Ya mere, mgbe ọ (di nwanyị ahụ) hụrụ na uwe mwụda ya (Yusuf) dọwara adọwa n'azụ, ọ sịrị, "N'ezie, nke a bụ aghụghọ gị. Aghụghọ gị dị oke mma n'ezie."

يُوْسُفُ اَعْرِضْ عَنْ هٰذَا وَاسْتَغْفِرِيْ لِذَنْۢبِكِۖ اِنَّكِ كُنْتِ مِنَ الْخٰطِـِٕيْنَ ࣖ

yūsufu a‘riḍ ‘an hāżā wastagfirī liżambik(i), innaki kunti minal-khāṭi'īn(a).

Josef! "Chefuo nke a, (nwunye m) rịọ mgbaghara maka mmehie gị, n'ihi na ị bụ otu n'ime ndị mere mmehie."

۞ وَقَالَ نِسْوَةٌ فِى الْمَدِيْنَةِ امْرَاَتُ الْعَزِيْزِ تُرَاوِدُ فَتٰىهَا عَنْ نَّفْسِهٖۚ قَدْ شَغَفَهَا حُبًّاۗ اِنَّا لَنَرٰىهَا فِيْ ضَلٰلٍ مُّبِيْنٍ

wa qāla niswatun fil-madīnatimra'atul-‘azīzi turāwidu fatāhā ‘an nafsih(ī), qad syagafahā ḥubbā(n), innā lanarāhā fī ḍalālim mubīn(in).

Ụmụ nwanyị obodo ahụ wee sị, "Nwunye Al-Aziz na-arafu ma na-arafu ohu ya ka o wee mee ka ọ dị ka onye na-ejere ya ozi; ohu ya na-eme ka ọ ṅụbiga mmanya ókè n'ihi ịhụnanya. Anyị na-ahụ ya n'ezie n'ime njehie doro anya."

فَلَمَّا سَمِعَتْ بِمَكْرِهِنَّ اَرْسَلَتْ اِلَيْهِنَّ وَاَعْتَدَتْ لَهُنَّ مُتَّكَـاً وَّاٰتَتْ كُلَّ وَاحِدَةٍ مِّنْهُنَّ سِكِّيْنًا وَّقَالَتِ اخْرُجْ عَلَيْهِنَّ ۚ فَلَمَّا رَاَيْنَهٗٓ اَكْبَرْنَهٗ وَقَطَّعْنَ اَيْدِيَهُنَّۖ وَقُلْنَ حَاشَ لِلّٰهِ مَا هٰذَا بَشَرًاۗ اِنْ هٰذَآ اِلَّا مَلَكٌ كَرِيْمٌ

falammā sami‘at bimakrihinna arsalat ilaihinna wa a‘tadat lahunna muttaka'aw wa ātat kulla wāḥidim minhunna sikkīnaw wa qālatikhruj ‘alaihinn(a), falammā ra'ainahū akbarnahū wa qaṭṭa‘na aidiyahunn(a), wa qulna ḥāsya lillāhi mā hāżā illā basyarā(n), in hāżā illā malakun karīm(un).

Ya mere, mgbe nwanyị ahụ nụrụ mkparị ha, ọ kpọrọ ụmụ nwanyị ahụ ma kwadebe oche maka ha, onye ọ bụla n'ime ha wee nye mma (ịkpụcha nri ahụ), wee sị (Yusuf), "Pụta (gosi ha onwe gị)." Mgbe ụmụ nwanyị ahụ hụrụ ya, ha tụrụ n'anya maka (ịma mma ya), ha mekwara aka ha (n'amaghị ama). Mgbe ha na-ekwu, "Chineke zuru oke, nke a abụghị mmadụ. Nke a bụ mmụọ ozi dị ebube n'ezie."

قَالَتْ فَذٰلِكُنَّ الَّذِيْ لُمْتُنَّنِيْ فِيْهِ ۗوَلَقَدْ رَاوَدْتُّهٗ عَنْ نَّفْسِهٖ فَاسْتَعْصَمَ ۗوَلَىِٕنْ لَّمْ يَفْعَلْ مَآ اٰمُرُهٗ لَيُسْجَنَنَّ وَلَيَكُوْنًا مِّنَ الصّٰغِرِيْنَ

qālat fa żālikunnal-lażī lumtunnanī fīh(i), wa laqad rāwattuhū ‘an nafsihī fasta‘ṣam(a), wa la'il lam yaf‘al mā āmuruhū layusjananna wa layakūnam minaṣ-ṣāgirīn(a).

Ọ (nwunye Al-Aziz) kwuru sị, "Onye ahụ mere ka ị taa m ụta maka na (ọ masịrị m) ya, n'ezie, anwaara m ya ka o mee ka ọ dị ike mana ọ jụrụ. Ọ bụrụ na o meghị ihe m nyere ya iwu, a ga-atụ ya mkpọrọ, ọ ga-aghọkwa onye a na-asọ oyi."

قَالَ رَبِّ السِّجْنُ اَحَبُّ اِلَيَّ مِمَّا يَدْعُوْنَنِيْٓ اِلَيْهِ ۚوَاِلَّا تَصْرِفْ عَنِّيْ كَيْدَهُنَّ اَصْبُ اِلَيْهِنَّ وَاَكُنْ مِّنَ الْجٰهِلِيْنَ

qāla rabbis-sijnu aḥabbu ilayya mimmā yad‘ūnanī ilaih(i), wa illā taṣrif ‘annī kaidahunna aṣbu ilaihinna wa akum minal-jāhilīn(a).

Yusuf sịrị, "Onyenwe m! M na-ahọrọ ụlọ mkpọrọ karịa imezu òkù ha. A sị na ị chebeghị m pụọ na aghụghọ ha, m gaara enwe mmasị imezu ọchịchọ ha) ma n'ezie m gaara abụ otu n'ime ndị nzuzu ahụ."

فَاسْتَجَابَ لَهٗ رَبُّهٗ فَصَرَفَ عَنْهُ كَيْدَهُنَّ ۗاِنَّهٗ هُوَ السَّمِيْعُ الْعَلِيْمُ

fastajāba lahū rabbuhū fa ṣarafa ‘anhu kaidahunn(a), innahū huwas-samī‘ul-‘alīm(u).

Chineke nabatara ekpere Josef, o wee zọpụta Josef n'aghụghọ ha. Ọ bụ Onye Na-anụ Ihe Niile, Onye Maara Ihe Niile.

ثُمَّ بَدَا لَهُمْ مِّنْۢ بَعْدِ مَا رَاَوُا الْاٰيٰتِ لَيَسْجُنُنَّهٗ حَتّٰى حِيْنٍ ࣖ

Ṡumma badā lahum mim ba‘di mā ra'awul-āyāti layasjununnahū ḥattā ḥīn(in).

Mgbe ahụ, o doro ha anya mgbe ha hụrụ ihe ịrịba ama (nke eziokwu Josef) na ha ga-atụ ya mkpọrọ ruo oge ụfọdụ.

وَدَخَلَ مَعَهُ السِّجْنَ فَتَيٰنِ ۗقَالَ اَحَدُهُمَآ اِنِّيْٓ اَرٰىنِيْٓ اَعْصِرُ خَمْرًا ۚوَقَالَ الْاٰخَرُ اِنِّيْٓ اَرٰىنِيْٓ اَحْمِلُ فَوْقَ رَأْسِيْ خُبْزًا تَأْكُلُ الطَّيْرُ مِنْهُ ۗنَبِّئْنَا بِتَأْوِيْلِهٖ ۚاِنَّا نَرٰىكَ مِنَ الْمُحْسِنِيْنَ

wa dakhala ma‘ahus-sijna fatayān(i), qāla aḥaduhumā innī arānī a‘ṣiru khamrā(n), wa qālal-ākharu innī arānī aḥmilu fauqa ra'sī khubzan ta'kuluṭ-ṭairu minh(u), nabbi'nā bita'wīlih(ī), innā narāka minal-muḥsinīn(a).

Ụmụ okorobịa abụọ so ya gaa mkpọrọ. Otu n'ime ha kwuru, "N'ezie nrọ m na-apịpụta mkpụrụ vaịn," onye ọzọ wee sị, "Arọrọ m nrọ na m na-ebu achịcha n'isi m, ụfọdụ n'ime ha bụ nnụnụ na-eri." Nye anyị takwịl. N'ezie, anyị na-ewere gị dị ka onye so n'ime ndị na-eme ihe ọma.

قَالَ لَا يَأْتِيْكُمَا طَعَامٌ تُرْزَقٰنِهٖٓ اِلَّا نَبَّأْتُكُمَا بِتَأْوِيْلِهٖ قَبْلَ اَنْ يَّأْتِيَكُمَا ۗذٰلِكُمَا مِمَّا عَلَّمَنِيْ رَبِّيْۗ اِنِّيْ تَرَكْتُ مِلَّةَ قَوْمٍ لَّا يُؤْمِنُوْنَ بِاللّٰهِ وَهُمْ بِالْاٰخِرَةِ هُمْ كٰفِرُوْنَۙ

qāla lā ya'tīkumā ṭa‘āmun turzaqānihī illā nabba'tukumā bita'wīlihī qabla ay ya'tiyakumā, żālikumā mimmā ‘allamanī rabbī, innī taraktu millata qaumil lā yu'minūna billāhi wa hum bil-ākhirati hum kāfirūn(a).

O (Yusuf) kwuru, sị, "Nri ọ bụla a ga-enye unu abụọ, enwere m ike ịkọwa takwịl ahụ, tupu (nri ahụ) erute unu. Nke ahụ bụ akụkụ nke ihe Chineke kụziiri m. N'eziokwu, ahapụla m okpukpe nke ndị na-ekweghị na Allah, n'eziokwu ha ekweghị na ndụ ebighị ebi."

وَاتَّبَعْتُ مِلَّةَ اٰبَاۤءِيْٓ اِبْرٰهِيْمَ وَاِسْحٰقَ وَيَعْقُوْبَۗ مَا كَانَ لَنَآ اَنْ نُّشْرِكَ بِاللّٰهِ مِنْ شَيْءٍۗ ذٰلِكَ مِنْ فَضْلِ اللّٰهِ عَلَيْنَا وَعَلَى النَّاسِ وَلٰكِنَّ اَكْثَرَ النَّاسِ لَا يَشْكُرُوْنَ

wattaba‘tu millata ābā'ī ibrāhīma wa isḥāqa wa ya‘qūb(a), mā kāna lanā an nusyrika billāhi min syai'(in), żālika min faḍlillāhi ‘alainā wa ‘alan-nāsi wa lākinna akṡaran-nāsi lā yasykurūn(a).

M na-agbasokwa okpukpe ndị nna nna m ochie: Abraham, Aịzik na Jekọb. O kwesịghị ka anyị (ndị amụma) jikọta ihe ọ bụla na Allah. Ọ bụ site n'amara Chineke nye anyị na ụmụ mmadụ (niile); mana ọtụtụ mmadụ anaghị ekele Chineke.

يٰصَاحِبَيِ السِّجْنِ ءَاَرْبَابٌ مُّتَفَرِّقُوْنَ خَيْرٌ اَمِ اللّٰهُ الْوَاحِدُ الْقَهَّارُۗ

yā ṣāḥibayis-sijni a'arbābum mutafarriqūna khairun amillāhul-wāḥidul-qahhār(u).

Ndị mkpọrọ abụọ! Olee nke dị mma, chi dị iche iche ma ọ bụ Chineke Pụrụ Ime Ihe Niile?

مَا تَعْبُدُوْنَ مِنْ دُوْنِهٖٓ اِلَّآ اَسْمَاۤءً سَمَّيْتُمُوْهَآ اَنْتُمْ وَاٰبَاۤؤُكُمْ مَّآ اَنْزَلَ اللّٰهُ بِهَا مِنْ سُلْطٰنٍۗ اِنِ الْحُكْمُ اِلَّا لِلّٰهِ ۗاَمَرَ اَلَّا تَعْبُدُوْٓا اِلَّآ اِيَّاهُ ۗذٰلِكَ الدِّيْنُ الْقَيِّمُ وَلٰكِنَّ اَكْثَرَ النَّاسِ لَا يَعْلَمُوْنَ

mā ta‘budūna min dūnihī illā asmā'an sammaitumūhā antum wa ābā'ukum mā anzalallāhu bihā min sulṭān(in), inil-ḥukmu illā lillāh(i), amara allā ta‘budū illā iyyāh(u), żālikad-dīnul-qayyimu wa lākinna akṡaran-nāsi lā ya‘lamūn(a).

Ihe unu na-efe ma e wezụga Ya bụ naanị aha unu chepụtara, unu onwe unu na ndị nna nna unu. Allah ewepụtaghị ikike ọ bụla gbasara ha. Ikpe ahụ dịịrị naanị Allah. O nyere iwu ka unu ghara ife onye ọ bụla ma e wezụga Ya. Nke ahụ bụ okpukpe ziri ezi, mana ọtụtụ mmadụ amaghị.

يٰصَاحِبَيِ السِّجْنِ اَمَّآ اَحَدُكُمَا فَيَسْقِيْ رَبَّهٗ خَمْرًا ۗوَاَمَّا الْاٰخَرُ فَيُصْلَبُ فَتَأْكُلُ الطَّيْرُ مِنْ رَّأْسِهٖ ۗ قُضِيَ الْاَمْرُ الَّذِيْ فِيْهِ تَسْتَفْتِيٰنِۗ

yā ṣāḥibayis-sijni ammā aḥadukumā fa yasqī rabbahū khamrā(n), wa ammal-ākharu fa yuṣlabu fa ta'kuluṭ-ṭairu mir ra'sih(ī), quḍiyal-amrul-lażī fīhi tastaftiyān(i).

Ndị mkpọrọ abụọ nọ n'ụlọ mkpọrọ ahụ, "Otu n'ime unu ga-ahụ maka inye onye nwe ya mmanya. Ma nke ọzọ, a ga-akpọgide ya n'obe, nnụnụ ga-erikwa akụkụ isi ya. A zaala okwu ị jụrụ m gbasara ya."

وَقَالَ لِلَّذِيْ ظَنَّ اَنَّهٗ نَاجٍ مِّنْهُمَا اذْكُرْنِيْ عِنْدَ رَبِّكَۖ فَاَنْسٰىهُ الشَّيْطٰنُ ذِكْرَ رَبِّهٖ فَلَبِثَ فِى السِّجْنِ بِضْعَ سِنِيْنَ ࣖ

wa qāla lil-lażī ẓanna annahū nājim minhumażkurnī ‘inda rabbik(a), fa ansāhusy-syaiṭānu żikra rabbihī fa labiṡa fis-sijni biḍ‘a sinīn(a).

Ọ (Yusuf) wee gwa onye ọ maara na ọ ga-anọ n'udo n'etiti ha abụọ, sị, "Kọwaa ọnọdụ m nye onye nwe gị." Ya mere, Setan mere ka o chefuo ịkọwara onye nwe ya (ọnọdụ Josef). N'ihi nke a, ọ (Yusuf) nọrọ n'ụlọ mkpọrọ ruo ọtụtụ afọ.

وَقَالَ الْمَلِكُ اِنِّيْٓ اَرٰى سَبْعَ بَقَرٰتٍ سِمَانٍ يَّأْكُلُهُنَّ سَبْعٌ عِجَافٌ وَّسَبْعَ سُنْۢبُلٰتٍ خُضْرٍ وَّاُخَرَ يٰبِسٰتٍۗ يٰٓاَيُّهَا الْمَلَاُ اَفْتُوْنِيْ فِيْ رُءْيَايَ اِنْ كُنْتُمْ لِلرُّءْيَا تَعْبُرُوْنَ

wa qālal-maliku innī arā sab‘a baqarātin simāniy ya'kuluhunna sab‘un ‘ijāfuw wa sab‘a sumbulātin khuḍriw wa ukhara yābisāt(in), yā ayyuhal-mala'u aftūnī fī ru'yāya in kuntum lir-ru'yā ta‘burūn(a).

Eze wee sị (ndị isi nke ndị ya), "N'ezie, nrọ m hụrụ ehi asaa buru ibu ka ehi asaa dị gịrịgịrị na-eri; ogidi asaa (nke ọka wit) ndị na-acha akwụkwọ ndụ na ogidi asaa ndị ọzọ kpọrọ nkụ. Ndị a ma ama! Kọwaa m nkọwa nrọ m ma ọ bụrụ na ị nwere ike ịkọwa nrọ."

قَالُوْٓا اَضْغَاثُ اَحْلَامٍ ۚوَمَا نَحْنُ بِتَأْوِيْلِ الْاَحْلَامِ بِعٰلِمِيْنَ

qālū aḍgāṡu aḥlām(in), wa mā naḥnu bita'wīlil-aḥlāmi bi‘ālimīn(a).

Ha zara, sị, “(Ndị ahụ bụ) nrọ efu, anyị enweghịkwa ike ịkọwa ha.”

وَقَالَ الَّذِيْ نَجَا مِنْهُمَا وَادَّكَرَ بَعْدَ اُمَّةٍ اَنَا۠ اُنَبِّئُكُمْ بِتَأْوِيْلِهٖ فَاَرْسِلُوْنِ

wa qālal-lażī najā minhumā waddakara ba‘da ummatin ana unabbi'ukum bita'wīlihī fa arsilūn(i).

Onye lanarịrị n'etiti ha abụọ wee sị ma cheta (Yusuf) mgbe oge ụfọdụ gasịrị, "M ga-agwa gị gbasara (onye maara) ịkọwa nrọ, yabụ zitere m (ya)."

يُوْسُفُ اَيُّهَا الصِّدِّيْقُ اَفْتِنَا فِيْ سَبْعِ بَقَرٰتٍ سِمَانٍ يَّأْكُلُهُنَّ سَبْعٌ عِجَافٌ وَّسَبْعِ سُنْۢبُلٰتٍ خُضْرٍ وَّاُخَرَ يٰبِسٰتٍۙ لَّعَلِّيْٓ اَرْجِعُ اِلَى النَّاسِ لَعَلَّهُمْ يَعْلَمُوْنَ

yūsufu ayyuhaṣ-ṣiddīqu aftinā fī sab‘i baqarātin simāniy ya'kuluhunna sab‘un ‘ijāfuw wa sab‘i sumbulātin khuḍriw wa ukhara yābisāt(in), la‘allī arji‘u ilan-nāsi la‘allahum ya‘lamūn(a).

"Yusuf, onye a pụrụ ịtụkwasị obi nke ukwuu! Kọwaa anyị (nkọwa nrọ ahụ) gbasara ehi asaa buru ibu nke ehi asaa ahụ riri, ogidi akwụkwọ ndụ asaa (nke wit) na ogidi ndị ọzọ kpọrọ nkụ (ogidi asaa) ka m wee laghachikwute ndị ahụ, ka ha wee mara."

قَالَ تَزْرَعُوْنَ سَبْعَ سِنِيْنَ دَاَبًاۚ فَمَا حَصَدْتُّمْ فَذَرُوْهُ فِيْ سُنْۢبُلِهٖٓ اِلَّا قَلِيْلًا مِّمَّا تَأْكُلُوْنَ

qāla tazra‘ūna sab‘a sinīna da'abā(n), famā ḥaṣattum fa żarūhu fī sumbulihī illā qalīlam mimmā ta'kulūn(a).

O (Josef) kwuru sị, “Unu ga-akọ ihe ubi afọ asaa (n'usoro) dịka ọ dị na mbụ; mgbe ahụ ihe ọ bụla unu ga-aghọrọ, unu ga-ahapụ ya n'osisi ya ma e wezụga obere ihe unu ga-eri.”

ثُمَّ يَأْتِيْ مِنْۢ بَعْدِ ذٰلِكَ سَبْعٌ شِدَادٌ يَّأْكُلْنَ مَا قَدَّمْتُمْ لَهُنَّ اِلَّا قَلِيْلًا مِّمَّا تُحْصِنُوْنَ

Ṡumma ya'tī mim ba‘di żālika sab‘un syidāduy ya'kulna mā qaddamtum lahunna illā qalīlam mimmā tuḥṣinūn(a).

Mgbe ahụ, afọ asaa (afọ) nke nnukwu ihe isi ike ga-abịa, nke ga-eri ihe ị chekwara maka ha, ma e wezụga obere ihe ị chekwara.

ثُمَّ يَأْتِيْ مِنْۢ بَعْدِ ذٰلِكَ عَامٌ فِيْهِ يُغَاثُ النَّاسُ وَفِيْهِ يَعْصِرُوْنَ ࣖ

Ṡumma ya'tī mim ba‘di żālika ‘āmun fīhi yugāṡun-nāsu wa fīhi ya‘ṣirūn(a).

Mgbe nke ahụ gasịrị, otu afọ ga-abịa ebe a ga-enye ndị mmadụ mmiri ozuzo (n'ọtụtụ zuru oke) nke ha ga-apịa mkpụrụ vaịn (mkpụrụ vaịn).”

وَقَالَ الْمَلِكُ ائْتُوْنِيْ بِهٖ ۚفَلَمَّا جَاۤءَهُ الرَّسُوْلُ قَالَ ارْجِعْ اِلٰى رَبِّكَ فَسْـَٔلْهُ مَا بَالُ النِّسْوَةِ الّٰتِيْ قَطَّعْنَ اَيْدِيَهُنَّ ۗاِنَّ رَبِّيْ بِكَيْدِهِنَّ عَلِيْمٌ

wa qālal-maliku'tūnī bih(ī), falammā jā'ahur-rasūlu qālarji‘ ilā rabbika fas'alhu mā bālun-niswatil-lātī qaṭṭa‘na aidiyahunn(a), inna rabbī bikaidihinna ‘alīm(un).

Eze wee sị, “Kpọtanụ ya nye m.” Mgbe onye ozi ahụ bịakwutere ya, ọ (Yusuf) sịrị, “Laghachikwuru onye nwe gị jụọ ya ihe mere ụmụ nwanyị ndị merụrụ aka ya ahụ. N’ezie, Onyenwe m maara aghụghọ ha.”

قَالَ مَا خَطْبُكُنَّ اِذْ رَاوَدْتُّنَّ يُوْسُفَ عَنْ نَّفْسِهٖۗ قُلْنَ حَاشَ لِلّٰهِ مَا عَلِمْنَا عَلَيْهِ مِنْ سُوْۤءٍ ۗقَالَتِ امْرَاَتُ الْعَزِيْزِ الْـٰٔنَ حَصْحَصَ الْحَقُّۖ اَنَا۠ رَاوَدْتُّهٗ عَنْ نَّفْسِهٖ وَاِنَّهٗ لَمِنَ الصّٰدِقِيْنَ

qāla mā khaṭbukunna iż rāwattunna yūsufa ‘an nafsih(ī), qulna ḥāsya lillāhi mā ‘alimnā ‘alaihi min sū'(in), qālatimra'atul-‘azīzil-āna ḥaṣḥaṣal-ḥaqq(u), ana rāwattuhū ‘an nafsihī wa innahū laminaṣ-ṣādiqīn(a).

Ọ (eze) jụrụ (ụmụ nwanyị ahụ), "Kedu ka unu mere mgbe unu nwara Josef ka o doo ya anya?" Ha sịrị, "Chineke zuru oke, anyị amaghị ihe ọjọọ ọ bụla gbasara ya." Nwunye Al-Aziz kwuru, "Ugbu a eziokwu doro anya, ọ bụ m nwara ya ma duhie ya, n'ezie ọ bụ otu n'ime ndị eziokwu."

ذٰلِكَ لِيَعْلَمَ اَنِّيْ لَمْ اَخُنْهُ بِالْغَيْبِ وَاَنَّ اللّٰهَ لَا يَهْدِيْ كَيْدَ الْخَاۤىِٕنِيْنَ ۔

Żālika liya‘lama annī lam akhunhu bil-gaibi wa annallāha lā yahdī kaidal-khā'inīn(a).

(Yusuf kwuru), "Nke a bụ ka o (Al-Aziz) wee mara na emeghị m ya aghụghọ mgbe ọ nọghị ebe ahụ (n'ụlọ), nakwa na Allah anaghị akwado aghụghọ nke ndị na-aghọgbu mmadụ.

۞ وَمَآ اُبَرِّئُ نَفْسِيْۚ اِنَّ النَّفْسَ لَاَمَّارَةٌ ۢ بِالسُّوْۤءِ اِلَّا مَا رَحِمَ رَبِّيْۗ اِنَّ رَبِّيْ غَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ

wa mā ubarri'u nafsī, innan-nafsa la'ammāratum bis-sū'i illā mā raḥima rabbī, inna rabbī gafūrur raḥīm(un).

Anaghị m ekwu na onwe m enweghịzi mmehie, n'ihi na n'eziokwu, agụụ na-eduga n'ihe ọjọọ mgbe niile, ma e wezụga (agụụ) nke Onyenwe m mere ebere maka ya. N'ezie, Onyenwe m bụ Onye Na-agbaghara, Onye Na-emere Ebere.

وَقَالَ الْمَلِكُ ائْتُوْنِيْ بِهٖٓ اَسْتَخْلِصْهُ لِنَفْسِيْۚ فَلَمَّا كَلَّمَهٗ قَالَ اِنَّكَ الْيَوْمَ لَدَيْنَا مَكِيْنٌ اَمِيْنٌ

wa qālal-maliku'tūnī bihī astakhliṣhu linafsī, falammā kallamahū qāla innakal-yauma ladainā makīnun amīn(un).

Eze wee sị, "Kpọta ya (Yusuf) ka m wee họrọ ya (dị ka onye dị m nso)." Mgbe ya (eze) kparịtara ụka, eze ahụ sịrị, "N'ezie, ị ghọrọ onye nwere ọkwa dị elu n'etiti anyị ma bụrụ onye a pụrụ ịtụkwasị obi."

قَالَ اجْعَلْنِيْ عَلٰى خَزَاۤىِٕنِ الْاَرْضِۚ اِنِّيْ حَفِيْظٌ عَلِيْمٌ

qālaj‘alnī ‘alā khazā'inil-arḍ(i), innī ḥafīẓun ‘alīm(un).

O (Josef) kwuru, sị, “Mee m onye na-echekwa ego n’ala ahụ (Ijipt); n’ihi na abụ m onye nwere ihe ọmụma na nkà n’ezie.”

وَكَذٰلِكَ مَكَّنَّا لِيُوْسُفَ فِى الْاَرْضِ يَتَبَوَّاُ مِنْهَا حَيْثُ يَشَاۤءُۗ نُصِيْبُ بِرَحْمَتِنَا مَنْ نَّشَاۤءُ وَلَا نُضِيْعُ اَجْرَ الْمُحْسِنِيْنَ

wa każālika makkannā liyūsufa fil-arḍi yatabawwa'u minhā ḥaiṡu yasyā'(u), nuṣību biraḥmatinā man nasyā'u wa lā nuḍī‘u ajral-muḥsinīn(a).

Anyị wee nye Josef ọnọdụ n'ala a (Ijipt); ibi ebe ọ bụla ọ chọrọ. Anyị na-emere onye anyị chọrọ ebere, anyị anaghịkwa emefusị ụgwọ ọrụ nke ndị na-eme ezi ihe

وَلَاَجْرُ الْاٰخِرَةِ خَيْرٌ لِّلَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَكَانُوْا يَتَّقُوْنَ ࣖ

wa la'ajrul-ākhirati khairul lil-lażīna āmanū wa kānū yattaqūn(a).

N'ezie, ụgwọ ọrụ dị na ndụ mgbe a nwụsịrị ka mma maka ndị kwere ekwe ma na-efe Chineke mgbe niile.

وَجَاۤءَ اِخْوَةُ يُوْسُفَ فَدَخَلُوْا عَلَيْهِ فَعَرَفَهُمْ وَهُمْ لَهٗ مُنْكِرُوْنَ

wa jā'a ikhwatu yūsufa fa dakhalū ‘alaihi fa ‘arafahum wa hum lahū munkirūn(a).

Ụmụnne Josef wee bịa (n'Ijipt) wee bata (n'ebe ọ nọ). Ya mere, ọ maara ha, ebe ha amaghị ya ọzọ.

وَلَمَّا جَهَّزَهُمْ بِجَهَازِهِمْ قَالَ ائْتُوْنِيْ بِاَخٍ لَّكُمْ مِّنْ اَبِيْكُمْ ۚ اَلَا تَرَوْنَ اَنِّيْٓ اُوْفِى الْكَيْلَ وَاَنَا۠ خَيْرُ الْمُنْزِلِيْنَ

wa lammā jahhazahum bijahāzihim qāla'tūnī bi'akhil lakum min abīkum, alā tarauna annī ūfil-kaila wa ana khairul-munzilīn(a).

Mgbe o (Josef) kwadebere nri maka ha, ọ sịrị, “Kpọtaranụ m nwanne unu nwoke nke si n'otu nna dịka unu (Benjamin), ùnu amaghị na m na-enye oke ihe oriri na m bụ onye kacha mma n'ime ndị ọbịa?”

فَاِنْ لَّمْ تَأْتُوْنِيْ بِهٖ فَلَا كَيْلَ لَكُمْ عِنْدِيْ وَلَا تَقْرَبُوْنِ

fa illam ta'tūnī bihī falā kaila lakum ‘indī wa lā taqrabūn(i).

Ya mere, ọ bụrụ na i wetaghị ya nye m, mgbe ahụ ị gaghị enweta (ọka) ọzọ n'aka m, ị gaghịkwa abịaru m nso.”

قَالُوْا سَنُرَاوِدُ عَنْهُ اَبَاهُ وَاِنَّا لَفٰعِلُوْنَ

qālū sanurāwidu ‘anhu abāhu wa innā lafā‘ilūn(a).

Ha kwuru sị, “Anyị ga-eme ka nna ya (ka ọ kpọrọ ya) mee ya, anyị ga-emekwa ya.”

وَقَالَ لِفِتْيٰنِهِ اجْعَلُوْا بِضَاعَتَهُمْ فِيْ رِحَالِهِمْ لَعَلَّهُمْ يَعْرِفُوْنَهَآ اِذَا انْقَلَبُوْٓا اِلٰٓى اَهْلِهِمْ لَعَلَّهُمْ يَرْجِعُوْنَ

wa qāla lifityānihij‘alū biḍā‘atahum fī riḥālihim la‘allahum ya‘rifūnahā iżanqalabū ilā ahlihim la‘allahum yarji‘ūn(a).

O wee sị ndị ohu ya, "Tinye ngwongwo ha n'ime akpa ha, ka ha wee mara na mgbe ha laghachiri n'ezinụlọ ha, enwere m olileanya na ha ga-alọghachi ọzọ."

فَلَمَّا رَجَعُوْٓا اِلٰٓى اَبِيْهِمْ قَالُوْا يٰٓاَبَانَا مُنِعَ مِنَّا الْكَيْلُ فَاَرْسِلْ مَعَنَآ اَخَانَا نَكْتَلْ وَاِنَّا لَهٗ لَحٰفِظُوْنَ

falammā raja‘ū ilā abīhim qālū yā abānā muni‘a minnal-kailu fa arsil ma‘anā akhānā naktal wa innā lahū laḥāfiẓūn(a).

Mgbe ha laghachiri n'ebe nna ha (Jekọb) nọ, ha sịrị, "Nna anyị! Anyị agaghị enweta ọka ọzọ (ọ gwụla ma anyị ga-akpọrọ nwanne anyị nwoke gaa), yabụ hapụ nwanne anyị nwoke ka anyị soro ya gaa ka anyị wee nweta ụfọdụ, anyị ga-echekwa ya nke ọma."

قَالَ هَلْ اٰمَنُكُمْ عَلَيْهِ اِلَّا كَمَآ اَمِنْتُكُمْ عَلٰٓى اَخِيْهِ مِنْ قَبْلُۗ فَاللّٰهُ خَيْرٌ حٰفِظًا وَّهُوَ اَرْحَمُ الرّٰحِمِيْنَ

qāla hal āmanukum ‘alaihi illā kamā amintukum ‘alā akhīhi min qabl(u), fallāhu khairun ḥāfiẓaw wa huwa arḥamur-rāḥimīn(a).

Ọ (Jekọb) jụrụ, sị, "Kedu ka m ga-esi nye ya (Bunyamin) n'aka gị, dịka m nyefere nwanne ya nwoke (Yusuf) n'aka gị na mbụ?" Ya mere, Allah bụ onye nlekọta kacha mma, Ọ bụkwa Onye Kasị Ebere n'etiti ndị ebere.

وَلَمَّا فَتَحُوْا مَتَاعَهُمْ وَجَدُوْا بِضَاعَتَهُمْ رُدَّتْ اِلَيْهِمْۗ قَالُوْا يٰٓاَبَانَا مَا نَبْغِيْۗ هٰذِهٖ بِضَاعَتُنَا رُدَّتْ اِلَيْنَا وَنَمِيْرُ اَهْلَنَا وَنَحْفَظُ اَخَانَا وَنَزْدَادُ كَيْلَ بَعِيْرٍۗ ذٰلِكَ كَيْلٌ يَّسِيْرٌ

wa lammā fataḥū matā‘ahum wajadū biḍā‘atahum ruddat ilaihim, qālū yā abānā mā nabgī, hāżihī biḍā‘atunā ruddat ilainā wa namīru ahlanā wa naḥfaẓu akhānā wa nazdādu kaila ba‘īr(in), żālika kailuy yasīr(un).

Mgbe ha meghere ngwongwo ha, ha hụrụ ngwongwo ha (mgbanwe) e weghachiri ha. Ha sịrị, "Nna anyị! Gịnị ọzọ ka anyị ga-achọ? Ndị a bụ ngwongwo anyị e weghachiri anyị, anyị ga-enwekwa ike inye ezinụlọ anyị nri, anyị ga-elekọtakwa ụmụnne anyị, anyị ga-enwetakwa nri ọzọ (nke ọka) dị arọ dịka ibu kamel. Nke ahụ bụ ihe dị mfe (maka eze Ijipt)."

قَالَ لَنْ اُرْسِلَهٗ مَعَكُمْ حَتّٰى تُؤْتُوْنِ مَوْثِقًا مِّنَ اللّٰهِ لَتَأْتُنَّنِيْ بِهٖٓ اِلَّآ اَنْ يُّحَاطَ بِكُمْۚ فَلَمَّآ اٰتَوْهُ مَوْثِقَهُمْ قَالَ اللّٰهُ عَلٰى مَا نَقُوْلُ وَكِيْلٌ

qāla lan ursilahū ma‘akum ḥattā tu'tūni mauṡiqam minallāhi lata'tunnanī bihī illā ayyuḥāṭa bikum, falammā ātauhu mauṡiqahum qālallāhu ‘alā mā naqūlu wakīl(un).

Ọ (Jekọb) sịrị, “Agaghị m eziga ya ka ọ laa ruo mgbe unu ji Allah ṅụọ iyi na unu ga-akpọghachitere m ya ma ọ bụrụ na a gbara unu gburugburu.” Mgbe ha ṅụrụ iyi, Jekọb sịrị, “Allah bụ onye akaebe n’ihe anyị na-ekwu.”

وَقَالَ يٰبَنِيَّ لَا تَدْخُلُوْا مِنْۢ بَابٍ وَّاحِدٍ وَّادْخُلُوْا مِنْ اَبْوَابٍ مُّتَفَرِّقَةٍۗ وَمَآ اُغْنِيْ عَنْكُمْ مِّنَ اللّٰهِ مِنْ شَيْءٍۗ اِنِ الْحُكْمُ اِلَّا لِلّٰهِ ۗعَلَيْهِ تَوَكَّلْتُ وَعَلَيْهِ فَلْيَتَوَكَّلِ الْمُتَوَكِّلُوْنَ

wa qāla yā baniyya lā tadkhulū mim bābiw wāḥidiw wadkhulū min abwābim mutafarriqah(tin), wa mā ugnī ‘ankum minallāhi min syai'(in), inil-ḥukmu illā lillāh(i), ‘alaihi tawakkaltu wa ‘alaihi falyatawakkalil-mutawakkilūn(a).

O wee sị, "Ụmụ m! Unu esila n'otu ọnụ ụzọ ámá bata, ma si n'ọnụ ụzọ ámá dị iche iche bata; mana, enweghị m ike ichebe unu ma ọlị n'aka Allah (akara aka). Mkpebi ahụ dịịrị Allah naanị. N'ime Ya ka m tụkwasịrị obi, tinyerekwa ndị tụkwasịrị ya obi."

وَلَمَّا دَخَلُوْا مِنْ حَيْثُ اَمَرَهُمْ اَبُوْهُمْۗ مَا كَانَ يُغْنِيْ عَنْهُمْ مِّنَ اللّٰهِ مِنْ شَيْءٍ اِلَّا حَاجَةً فِيْ نَفْسِ يَعْقُوْبَ قَضٰىهَاۗ وَاِنَّهٗ لَذُوْ عِلْمٍ لِّمَا عَلَّمْنٰهُ وَلٰكِنَّ اَكْثَرَ النَّاسِ لَا يَعْلَمُوْنَ ࣖ

wa lammā dakhalū min ḥaiṡu amarahum abūhum, mā kāna yugnī ‘anhum minallāhi min syai'in illā ḥājatan fī nafsi ya‘qūba qaḍāhā, wa innahū lażū ‘ilmil limā ‘allamnāhu wa lākinna akṡaran-nāsi lā ya‘lamūn(a).

Mgbe ha banyere dịka iwu nna ha si dị, (ọnụ ụzọ ha) enweghị ike iguzogide iwu Chineke ma ọlị, (mana ọ bụ) naanị ọchịchọ dị n'ime Jekọb nke o kpebiri. N'ezie o nwere ihe ọmụma, n'ihi na anyị kụziiri ya. Ma ọtụtụ mmadụ amaghị.

وَلَمَّا دَخَلُوْا عَلٰى يُوْسُفَ اٰوٰٓى اِلَيْهِ اَخَاهُ قَالَ اِنِّيْٓ اَنَا۠ اَخُوْكَ فَلَا تَبْتَىِٕسْ بِمَا كَانُوْا يَعْمَلُوْنَ

wa lammā dakhalū ‘alā yūsufa āwā ilaihi akhāhu qāla innī akhūka falā tabta'is bimā kānū ya‘malūn(a).

Mgbe ha banyere (ebe) Josef, o tinyere nwanne ya nwoke (Bunyamin) n'ọnọdụ ya, ọ (Yusuf) wee sị, "N'ezie, abụ m nwanne gị nwoke, echegbula onwe gị maka ihe ha mere."

فَلَمَّا جَهَّزَهُمْ بِجَهَازِهِمْ جَعَلَ السِّقَايَةَ فِيْ رَحْلِ اَخِيْهِ ثُمَّ اَذَّنَ مُؤَذِّنٌ اَيَّتُهَا الْعِيْرُ اِنَّكُمْ لَسٰرِقُوْنَ

falammā jahhazahum bijahāzihim ja‘las-siqāyata fī raḥli akhīhi ṡumma ażżana mu'ażżinun ayyatuhal-‘īru innakum lasāriqūn(a).

Mgbe e doziri ha nri, o (Yusuf) tinyere iko ahụ n'ime akpa nwanne ya nwoke. Mgbe ahụ, otu onye tiri mkpu, sị, "Unu ndị njem! N'ezie unu bụ ndị ohi."

قَالُوْا وَاَقْبَلُوْا عَلَيْهِمْ مَّاذَا تَفْقِدُوْنَ

qālū wa aqbalū ‘alaihim māżā tafqidūn(a).

Ha jụrụ, ka ha na-eche ha ihu (ndị na-ebo ha ebubo), “Gịnị ka unu furu?”

قَالُوْا نَفْقِدُ صُوَاعَ الْمَلِكِ وَلِمَنْ جَاۤءَ بِهٖ حِمْلُ بَعِيْرٍ وَّاَنَا۠ بِهٖ زَعِيْمٌ

qālū nafqidu ṣuwā‘al-maliki wa liman jā'a bihī ḥimlu ba‘īriw wa ana bihī za‘īm(un).

Ha zara, "Anyị furu iko eze, onye ọ bụla nwere ike iweghachi ya ga-enweta (ihe oriri dị arọ dịka) ibu kamel, m na-ekwe nkwa nke ahụ."

قَالُوْا تَاللّٰهِ لَقَدْ عَلِمْتُمْ مَّا جِئْنَا لِنُفْسِدَ فِى الْاَرْضِ وَمَا كُنَّا سٰرِقِيْنَ

qālū tallāhi laqad ‘alimtum mā ji'tanā linufsida fil-arḍi wa mā kunnā sāriqīn(a).

Ha (ụmụnne Josef) zara, sị, "Maka Allah, n'ezie, ị maara na anyị abịaghị ime ihe ọjọọ n'ala a, anyị abụghịkwa ndị ohi."

قَالُوْا فَمَا جَزَاۤؤُهٗٓ اِنْ كُنْتُمْ كٰذِبِيْنَ

qālū famā jazā'uhū in kuntum kāżibīn(a).

Ha sịrị, "Ma gịnị bụ ntaramahụhụ ma ọ bụrụ na ị ghaa ụgha?"

قَالُوْا جَزَاۤؤُهٗ مَنْ وُّجِدَ فِيْ رَحْلِهٖ فَهُوَ جَزَاۤؤُهٗ ۗ كَذٰلِكَ نَجْزِى الظّٰلِمِيْنَ

qālū jazā'uhū maw wujida fī raḥlihī fa huwa jazā'uh(ū), każālika najziẓ-ẓālimīn(a).

Ha zara, sị, "Ntaramahụhụ dịịrị onye ọ bụla hụrụ ihe furu efu n'ime akpa ya, ya mere ya onwe ya ga-enweta ntaramahụhụ ya. Otu a ka anyị si enye ndị mere ihe ọjọọ ntaramahụhụ."

فَبَدَاَ بِاَوْعِيَتِهِمْ قَبْلَ وِعَاۤءِ اَخِيْهِ ثُمَّ اسْتَخْرَجَهَا مِنْ وِّعَاۤءِ اَخِيْهِۗ كَذٰلِكَ كِدْنَا لِيُوْسُفَۗ مَا كَانَ لِيَأْخُذَ اَخَاهُ فِيْ دِيْنِ الْمَلِكِ اِلَّآ اَنْ يَّشَاۤءَ اللّٰهُ ۗنَرْفَعُ دَرَجٰتٍ مَّنْ نَّشَاۤءُۗ وَفَوْقَ كُلِّ ذِيْ عِلْمٍ عَلِيْمٌ

fa bada'a bi'au‘iyatihim qabla wi‘ā'i akhīhi ṡummastakhrajahā miw wi‘ā'i akhīh(i), każālika kidnā liyūsuf(a), mā kāna liya'khuża akhāhu fī dīnil-maliki illā ay yasyā'allāh(u), narfa‘u darajātim man nasyā'(u), wa fauqa kulli żī ‘ilmin ‘alīm(un).

Ya mere, ọ malitere ịchọ akpa ha tupu nwanne ya nwoke, wee wepụta iko eze n'akpa nwanne ya nwoke. Otú a ka anyị si hazie Josef. Ọ nweghị ike ịta nwanne ya nwoke ahụhụ dịka iwu eze si dị ma ọ bụrụ na Chineke chọrọ. Anyị na-ebuli onye anyị chọrọ elu n'ọkwa; karịa onye ọ bụla nwere ihe ọmụma, onye maara ihe karịrị ya bụ onye maara ihe karịa.

۞ قَالُوْٓا اِنْ يَّسْرِقْ فَقَدْ سَرَقَ اَخٌ لَّهٗ مِنْ قَبْلُۚ فَاَسَرَّهَا يُوْسُفُ فِيْ نَفْسِهٖ وَلَمْ يُبْدِهَا لَهُمْۚ قَالَ اَنْتُمْ شَرٌّ مَّكَانًا ۚوَاللّٰهُ اَعْلَمُ بِمَا تَصِفُوْنَ

qālū iy yasriq faqad saraqa akhul lahū min qabl(u), fa asarrahā yūsufu fī nafsihī wa lam yubdihā lahum, qāla antum syarrum makānā(n), wallāhu a‘lamu bimā taṣifūn(a).

Ha sịrị, "Ọ bụrụ na o zuru ohi, nwanne ya nwoke zuru ohi tupu nke ahụ." Ya mere, Josef zoro (iwe) n'obi ya ma gosighị ha ya. O kwuru (n'obi ya), "Ọnọdụ unu ka njọ. Allah maara ihe ị na-akọwa."

قَالُوْا يٰٓاَيُّهَا الْعَزِيْزُ اِنَّ لَهٗٓ اَبًا شَيْخًا كَبِيْرًا فَخُذْ اَحَدَنَا مَكَانَهٗ ۚاِنَّا نَرٰىكَ مِنَ الْمُحْسِنِيْنَ

qālū yā ayyuhal-‘azīzu inna lahū aban syaikhan kabīran fa khuż aḥadanā makānah(ū), innā narāka minal-muḥsinīn(a).

Ha sịrị, "O Al-Aziz! O nwere nna meworo agadi, yabụ were otu n'ime anyị kama, n'ezie anyị na-ahụ na ị bụ otu n'ime ndị na-eme ihe ọma."

قَالَ مَعَاذَ اللّٰهِ اَنْ نَّأْخُذَ اِلَّا مَنْ وَّجَدْنَا مَتَاعَنَا عِنْدَهٗٓ ۙاِنَّآ اِذًا لَّظٰلِمُوْنَ ࣖ

qāla ma‘āżallāhi an na'khuża illā maw wajadnā matā‘anā ‘indah(ū), innā iżal laẓālimūn(a).

O (Yusuf) kwuru sị, "Ana m arịọ Allah ka o chebe anyị pụọ n'ịnwụchi (onye ọ bụla), ma e wezụga onye anyị hụrụ ihe onwunwe anyị n'aka, ọ bụrụ na anyị (emee) nke ahụ, ọ pụtara na anyị bụ ndị na-eme ihe ọjọọ."

فَلَمَّا اسْتَيْـَٔسُوْا مِنْهُ خَلَصُوْا نَجِيًّاۗ قَالَ كَبِيْرُهُمْ اَلَمْ تَعْلَمُوْٓا اَنَّ اَبَاكُمْ قَدْ اَخَذَ عَلَيْكُمْ مَّوْثِقًا مِّنَ اللّٰهِ وَمِنْ قَبْلُ مَا فَرَّطْتُّمْ فِيْ يُوْسُفَ فَلَنْ اَبْرَحَ الْاَرْضَ حَتّٰى يَأْذَنَ لِيْٓ اَبِيْٓ اَوْ يَحْكُمَ اللّٰهُ لِيْۚ وَهُوَ خَيْرُ الْحٰكِمِيْنَ

falammastai'asū minhu khalaṣū najiyyā(n), qāla kabīruhum alam ta‘lamū anna abākum qad akhaża ‘alaikum mauṡiqam minallāhi wa min qablu mā farrattum fī yūsufa falan abraḥal-arḍa ḥattā ya'żana lī abī au yaḥkumallāhu lī, wa huwa khairul-ḥākimīn(a).

Ya mere, mgbe ha dara mbà n'obi maka ya (mkpebi Yusuf), ha laghachiri n'okwu nzuzo, na-akparịta ụka n'etiti onwe ha. Onyeisi n'ime ha kwuru, sị, "Ùnu amaghị na nna unu gbara unu ọgbụgba ndụ n'aha Allah, na tupu nke ahụ, unu elegharawo Yusuf anya? Ya mere, agaghị m apụ n'ala a (Ijipt) ruo mgbe nna m nyere m ikike (ịlaghachi), ma ọ bụ Allah kpebiri maka m. Ọ bụkwa onye ikpe kacha mma."

اِرْجِعُوْٓا اِلٰٓى اَبِيْكُمْ فَقُوْلُوْا يٰٓاَبَانَآ اِنَّ ابْنَكَ سَرَقَۚ وَمَا شَهِدْنَآ اِلَّا بِمَا عَلِمْنَا وَمَا كُنَّا لِلْغَيْبِ حٰفِظِيْنَ

irji‘ū ilā abīkum fa qūlū yā abānā innabnaka saraq(a), wa mā syahidnā illā bimā ‘alimnā wa mā kunnā lil-gaibi ḥāfiẓīn(a).

Laghachikwuru nna unu wee sị, "Nna anyị! N'ezie, nwa gị ezuola ohi, anyị ahụla naanị ihe anyị maara, anyị amaghịkwa ihe dị n'azụ ya.

وَسْـَٔلِ الْقَرْيَةَ الَّتِيْ كُنَّا فِيْهَا وَالْعِيْرَ الَّتِيْٓ اَقْبَلْنَا فِيْهَاۗ وَاِنَّا لَصٰدِقُوْنَ

was'alil-qaryatal-latī kunnā fīhā wal-‘īral-latī aqbalnā fīhā, wa innā laṣādiqūn(a).

Jụọkwa (ndị bi) n'ala ebe anyị nọ, na ndị njem anyị so anyị bịa. Anyị bụkwa ndị ziri ezi.”

قَالَ بَلْ سَوَّلَتْ لَكُمْ اَنْفُسُكُمْ اَمْرًاۗ فَصَبْرٌ جَمِيْلٌ ۗعَسَى اللّٰهُ اَنْ يَّأْتِيَنِيْ بِهِمْ جَمِيْعًاۗ اِنَّهٗ هُوَ الْعَلِيْمُ الْحَكِيْمُ

qāla bal sawwalat lakum anfusukum amrā(n), fa ṣabrun jamīl(un), ‘asallāhu ay ya'tiyanī bihim jamī‘ā(n), innahū huwal-‘alīmul-ḥakīm(u).

Ọ (Jekọb) kwuru sị, "N'eziokwu, naanị gị bụ onye na-ahụ ihe ọma (ọjọọ). Ya mere (ndidi m) bụ ezigbo ndidi. Enwere m olileanya na Allah ga-ewetara m ha niile. N'ezie, Ọ bụ Onye maara ihe niile, Onye kacha mara ihe."

وَتَوَلّٰى عَنْهُمْ وَقَالَ يٰٓاَسَفٰى عَلٰى يُوْسُفَ وَابْيَضَّتْ عَيْنٰهُ مِنَ الْحُزْنِ فَهُوَ كَظِيْمٌ

wa tawallā ‘anhum wa qāla yā asafā ‘alā yūsufa wabyaḍḍat ‘aināhu minal-ḥuzni fa huwa kaẓīm(un).

O wee (Jekọb) si n'ebe ha nọ pụọ (ụmụ ya) wee sị, "Oh, ihe mwute m dịịrị Josef!" Anya ya wee acha ọcha n'ihi mwute. O ji nwayọọ nwayọọ na-ejide iwe ya (n'ebe ụmụ ya nọ).

قَالُوْا تَاللّٰهِ تَفْتَؤُا تَذْكُرُ يُوْسُفَ حَتّٰى تَكُوْنَ حَرَضًا اَوْ تَكُوْنَ مِنَ الْهٰلِكِيْنَ

qālū tallāhi tafta'u tażkuru yūsufa ḥattā takūna ḥaraḍan au takūna minal-hālikīn(a).

Ha sịrị, "Maka Allah, ị gaghị akwụsị icheta Yusuf, ruo mgbe ị (na-arịa ọrịa) ma ọ bụ ị so n'ime ndị ga-ala n'iyi."

قَالَ اِنَّمَآ اَشْكُوْا بَثِّيْ وَحُزْنِيْٓ اِلَى اللّٰهِ وَاَعْلَمُ مِنَ اللّٰهِ مَا لَا تَعْلَمُوْنَ

qāla innamā asykū baṡṡī wa ḥuznī ilallāhi wa a‘lamu minallāhi mā lā ta‘lamūn(a).

Ọ (Jekọb) kwuru sị, “Ana m eme mkpesa maka nsogbu na iru újú m nye Allah, amakwaara m ihe unu na-amaghị site n’aka Allah.”

يٰبَنِيَّ اذْهَبُوْا فَتَحَسَّسُوْا مِنْ يُّوْسُفَ وَاَخِيْهِ وَلَا تَا۟يْـَٔسُوْا مِنْ رَّوْحِ اللّٰهِ ۗاِنَّهٗ لَا يَا۟يْـَٔسُ مِنْ رَّوْحِ اللّٰهِ اِلَّا الْقَوْمُ الْكٰفِرُوْنَ

yā baniyyażhabū fa taḥassasū miy yūsufa wa akhīhi wa lā tai'asū mir rauḥillāh(i), innahū lā yai'asu mir rauḥillāhi illal-qaumul-kāfirūn(a).

Ụmụ m! Gaanụ chọọ (akụkọ) gbasara Josef na ụmụnne ya, unu enwekwala obi abụọ maka ebere Chineke. N'ezie, ndị na-enweghị obi abụọ maka ebere Allah bụ naanị ndị na-ekweghị ekwe.

فَلَمَّا دَخَلُوْا عَلَيْهِ قَالُوْا يٰٓاَيُّهَا الْعَزِيْزُ مَسَّنَا وَاَهْلَنَا الضُّرُّ وَجِئْنَا بِبِضَاعَةٍ مُّزْجٰىةٍ فَاَوْفِ لَنَا الْكَيْلَ وَتَصَدَّقْ عَلَيْنَاۗ اِنَّ اللّٰهَ يَجْزِى الْمُتَصَدِّقِيْنَ

falammā dakhalū ‘alaihi qālū yā ayyuhal-‘azīzu massanā wa ahlanaḍ-ḍurru wa ji'nā bibiḍā‘atim muzjātin fa aufi lanal-kaila wa taṣaddaq ‘alainā, innallāha yajzil-mutaṣaddiqīn(a).

Ya mere, mgbe ha banyere (n'ọnọdụ) Yusuf, ha sịrị, "O Al-Aziz! Anyị na ezinụlọ anyị enwetawo nsogbu, anyị abịawokwa weta ihe na-abaghị uru, yabụ jupụta oke anyị (nke ọka) ma nye anyị onyinye. N'ezie, Allah na-akwụghachi ndị na-enye onyinye ụgwọ ọrụ."

قَالَ هَلْ عَلِمْتُمْ مَّا فَعَلْتُمْ بِيُوْسُفَ وَاَخِيْهِ اِذْ اَنْتُمْ جٰهِلُوْنَ

qāla hal ‘alimtum mā fa‘altum biyūsufa wa akhīhi iż antum jāhilūn(a).

O (Josef) sịrị, “Ùnu maara ihe unu mere Josef na nwanne ya nwoke n’ihi na unu amaghị ihe ga-esi na omume unu pụta?”

قَالُوْٓا ءَاِنَّكَ لَاَنْتَ يُوْسُفُۗ قَالَ اَنَا۠ يُوْسُفُ وَهٰذَآ اَخِيْ قَدْ مَنَّ اللّٰهُ عَلَيْنَاۗ اِنَّهٗ مَنْ يَّتَّقِ وَيَصْبِرْ فَاِنَّ اللّٰهَ لَا يُضِيْعُ اَجْرَ الْمُحْسِنِيْنَ

qālū a'innaka la'anta yūsuf(u), qāla ana yūsufu wa hāżā akhī qad mannallāhu ‘alainā, innahū may yataqqi wa yaṣbir fa innallāha lā yuḍī‘u ajral-muḥsinīn(a).

Ha sịrị, "Ị̀ bụ n'ezie Josef?" O (Yusuf) zara, "Abụ m Josef, onye a bụkwa nwanne m nwoke. N'ezie, Chineke enyela anyị amara Ya. N'ezie, onye ọ bụla nke na-efe Chineke ma na-enwe ndidi, mgbe ahụ, n'ezie, Allah anaghị emefusị ụgwọ ọrụ nke ndị na-eme ihe ọma."

قَالُوْا تَاللّٰهِ لَقَدْ اٰثَرَكَ اللّٰهُ عَلَيْنَا وَاِنْ كُنَّا لَخٰطِـِٕيْنَ

qālū tallāhi laqad āṡarakallāhu ‘alainā wa in kunnā lakhāṭi'īn(a).

Ha sịrị, "Site n'aka Allah, Allah ahọrọla gị n'ezie karịa anyị, anyị bụkwa ndị ikpe mara (ndị mmehie)."

قَالَ لَا تَثْرِيْبَ عَلَيْكُمُ الْيَوْمَۗ يَغْفِرُ اللّٰهُ لَكُمْ ۖوَهُوَ اَرْحَمُ الرّٰحِمِيْنَ

qāla lā taṡrība ‘alaikumul-yaum(a), wa yagfirullāhu lakum, wa huwa arḥamur-rāḥimīn(a).

O (Yusuf) kwuru sị, "N'ụbọchị a, ọ dịghị okwu mkparị megide unu, ka Allah gbaghara unu. Ọ bụkwa Onye Kasị Ebere n'etiti ndị ebere."

اِذْهَبُوْا بِقَمِيْصِيْ هٰذَا فَاَلْقُوْهُ عَلٰى وَجْهِ اَبِيْ يَأْتِ بَصِيْرًا ۚوَأْتُوْنِيْ بِاَهْلِكُمْ اَجْمَعِيْنَ ࣖ

iżhabū biqamīṣī hāżā fa alqūhu ‘alā wajhi abī ya'ti baṣīrā(n), wa'tūnī bi'ahlikum ajma‘īn(a).

Gaa, buru uwe m a hichaa ya n'ihu nna m, ọ ga-ahụkwa ụzọ ọzọ; kpọtakwa ezinụlọ gị dum n'ebe m nọ.”

وَلَمَّا فَصَلَتِ الْعِيْرُ قَالَ اَبُوْهُمْ اِنِّيْ لَاَجِدُ رِيْحَ يُوْسُفَ لَوْلَآ اَنْ تُفَنِّدُوْنِ

wa lammā faṣalatil-‘īru qāla abūhum innī la'ajidu rīḥa yūsufa lau lā an tufannidūn(i).

Mgbe ndị njem ahụ si n'ala Ijipt pụọ, nna ha sịrị, "N'ezie, isi ísì Josef ka m na-esi, ọ bụrụ na ị maghị na m bụ onye ike gwụrụ (n'ezie ị gaara eme ka m bụrụ onye ezi omume)."

قَالُوْا تَاللّٰهِ اِنَّكَ لَفِيْ ضَلٰلِكَ الْقَدِيْمِ

qālū tallāhi innaka lafī ḍalālikal-qadīm(i).

Ha (ezinụlọ ya) kwuru sị, "Site Allah, ị ka nọ n'ime mmejọ gị gara aga."

فَلَمَّآ اَنْ جَاۤءَ الْبَشِيْرُ اَلْقٰىهُ عَلٰى وَجْهِهٖ فَارْتَدَّ بَصِيْرًاۗ قَالَ اَلَمْ اَقُلْ لَّكُمْۙ اِنِّيْٓ اَعْلَمُ مِنَ اللّٰهِ مَا لَا تَعْلَمُوْنَ

falammā an jā'al-basyīru alqāhu ‘alā wajihihī fartadda baṣīrā(n), qāla alam aqul lakum, innī a‘lamu minallāhi mā lā ta‘lamūn(a).

Mgbe onye ozi ọma ahụ bịara, o hichapụrụ uwe ahụ n'ihu ya (Jekọb), o wee hụ ụzọ. Ya (Jekọb) sịrị, "Agwaghị m gị na m maara ihe ị na-amaghị site n'aka Allah?"

قَالُوْا يٰٓاَبَانَا اسْتَغْفِرْ لَنَا ذُنُوْبَنَآ اِنَّا كُنَّا خٰطِـِٕيْنَ

qālū yā abānastagfir lanā żunūbanā innā kunnā khāṭi'īn(a).

Ha sịrị, "Nna anyị! Rịọ mgbaghara maka anyị maka mmehie anyị, n'ezie anyị bụ ndị mmehie."

قَالَ سَوْفَ اَسْتَغْفِرُ لَكُمْ رَبِّيْ ۗاِنَّهٗ هُوَ الْغَفُوْرُ الرَّحِيْمُ

qāla saufa astagfiru lakum rabbī, innahū huwal-gafūrur-raḥīm(u).

Ọ (Jekọb) kwuru sị, "M ga-arịọ Onyenwe m mgbaghara maka gị. N'ezie, Ọ bụ Onye Kachasị Mgbaghara, Onye Kachasị Ebere."

فَلَمَّا دَخَلُوْا عَلٰى يُوْسُفَ اٰوٰٓى اِلَيْهِ اَبَوَيْهِ وَقَالَ ادْخُلُوْا مِصْرَ اِنْ شَاۤءَ اللّٰهُ اٰمِنِيْنَ ۗ

falammā dakhalū ‘alā yūsufa āwā ilaihi abawaihi wa qāladkhulū miṣra in syā'allāhu āminīn(a).

Ya mere, mgbe ha banyere (ebe) Josef, ọ makụrụ (ma kwadebeere) ndị mụrụ ya ebe, na-asị, "Banye n'ala Ijipt, Chineke chọrọ, n'udo."

وَرَفَعَ اَبَوَيْهِ عَلَى الْعَرْشِ وَخَرُّوْا لَهٗ سُجَّدًاۚ وَقَالَ يٰٓاَبَتِ هٰذَا تَأْوِيْلُ رُءْيَايَ مِنْ قَبْلُ ۖقَدْ جَعَلَهَا رَبِّيْ حَقًّاۗ وَقَدْ اَحْسَنَ بِيْٓ اِذْ اَخْرَجَنِيْ مِنَ السِّجْنِ وَجَاۤءَ بِكُمْ مِّنَ الْبَدْوِ مِنْۢ بَعْدِ اَنْ نَّزَغَ الشَّيْطٰنُ بَيْنِيْ وَبَيْنَ اِخْوَتِيْۗ اِنَّ رَبِّيْ لَطِيْفٌ لِّمَا يَشَاۤءُ ۗاِنَّهٗ هُوَ الْعَلِيْمُ الْحَكِيْمُ

wa rafa‘a abawaihi ‘alal-‘arsyi wa kharrū lahū sujjadā(n), wa qāla yā abati hāżā ta'wīlu ru'yāya min qabl(u), qad ja‘alahā rabbī ḥaqqā(n), wa qad aḥsana bī iż akhrajanī minas-sijni wa jā'a bikum minal-badwi mim ba‘di an nazagasy-syaiṭānu bainī wa baina ikhwatī, inna rabbī laṭīful limā yasyā'(u), innahū huwal-‘alīmul-ḥakīm(u).

O wee kpọlite ​​nne na nna ya n'ocheeze. Ha niile wee kpọọrọ ya isiala. O (Yusuf) wee sị, "Nna m! Nke a bụ nkọwa nrọ m gara aga. Onyenwe m emeela ka ọ bụrụ eziokwu. N'ezie, Onyenwe m emeela m ihe ọma, mgbe O wepụtara m n'ụlọ mkpọrọ na mgbe O kpọpụtara unu n'obodo nta ahụ, mgbe Setan bibiri (mmekọrịta) dị n'etiti mụ na ụmụnne m. N'ezie, Onyenwe m dị nwayọọ n'ihe Ọ chọrọ. N'ezie, Ọ bụ Onye Maara Ihe Nile, Onye Maara Ihe Nile."

۞ رَبِّ قَدْ اٰتَيْتَنِيْ مِنَ الْمُلْكِ وَعَلَّمْتَنِيْ مِنْ تَأْوِيْلِ الْاَحَادِيْثِۚ فَاطِرَ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِۗ اَنْتَ وَلِيّٖ فِى الدُّنْيَا وَالْاٰخِرَةِۚ تَوَفَّنِيْ مُسْلِمًا وَّاَلْحِقْنِيْ بِالصّٰلِحِيْنَ

rabbi qad ātaitanī minal-mulki wa ‘allamtanī min ta'wīlil-aḥādīṡ(i), fāṭiras-samāwāti wal-arḍ(i), anta waliyyī fid-dun-yā wal-ākhirah(ti), tawaffanī muslimaw wa alḥiqnī biṣ-ṣāliḥīn(a).

Onyenwe m, I nyela m ikike ma kụzie m nkọwa nrọ. (Onyenwe anyị) Onye kere eluigwe na ụwa, Ị bụ onye nchebe m n'ụwa a na ndụ a, mee ka m nwụọ dịka onye Alakụba ma sonyere m na ndị ezi omume.

ذٰلِكَ مِنْ اَنْۢبَاۤءِ الْغَيْبِ نُوْحِيْهِ اِلَيْكَۚ وَمَا كُنْتَ لَدَيْهِمْ اِذْ اَجْمَعُوْٓا اَمْرَهُمْ وَهُمْ يَمْكُرُوْنَ

Żālika min ambā'il-gaibi nūḥīhi ilaik(a), wa mā kunta ladaihim iż ajma‘ū amrahum wa hum yamkurūn(a).

Nke ahụ bụ ụfọdụ n'ime akụkọ a na-anaghị ahụ anya nke anyị kpugheere gị (Muhammad); ọ bụ ezie na ị nọghị n'akụkụ ha, mgbe ha kwenyere ịhazi aghụghọ (itinye Josef n'ime olulu mmiri).

وَمَآ اَكْثَرُ النَّاسِ وَلَوْ حَرَصْتَ بِمُؤْمِنِيْنَ

wa mā akṡarun-nāsi wa lau ḥaraṣta bimu'minīn(a).

Ọtụtụ mmadụ agaghị ekweta ọbụna ma ọ bụrụ na ị chọrọ n'ezie.

وَمَا تَسْـَٔلُهُمْ عَلَيْهِ مِنْ اَجْرٍۗ اِنْ هُوَ اِلَّا ذِكْرٌ لِّلْعٰلَمِيْنَ ࣖ

wa mā tas'aluhum ‘alaihi min ajr(in), in huwa illā żikrul lil-‘ālamīn(a).

Ị naghịkwa arịọ ha ihe ọ bụla n'ọnọdụ (maka oku gị), n'ihi na oku ahụ bụ ihe mmụta nye ụwa dum.

وَكَاَيِّنْ مِّنْ اٰيَةٍ فِى السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِ يَمُرُّوْنَ عَلَيْهَا وَهُمْ عَنْهَا مُعْرِضُوْنَ

wa ka'ayyim min āyatin fis-samāwāti wal-arḍi yamurrūna ‘alaihā wa hum ‘anhā mu‘rḍūn(a).

Ma ole ihe ịrịba ama (nke ịdị ukwuu nke Chineke) dị n'eluigwe na n'ụwa ka ha gafere, mana ha gbapụrụ ha.

وَمَا يُؤْمِنُ اَكْثَرُهُمْ بِاللّٰهِ اِلَّا وَهُمْ مُّشْرِكُوْنَ

wa mā yu'minu akṡaruhum billāhi illā wa hum musyrikūn(a).

Ọtụtụ n'ime ha ekweghị na Allah, n'eziokwu ha na-akpakọrịta na Ya.

اَفَاَمِنُوْٓا اَنْ تَأْتِيَهُمْ غَاشِيَةٌ مِّنْ عَذَابِ اللّٰهِ اَوْ تَأْتِيَهُمُ السَّاعَةُ بَغْتَةً وَّهُمْ لَا يَشْعُرُوْنَ

afa aminū an ta'tiyahum gāsyiyatum min ‘ażābillāhi au ta'tiyahumus-sā‘atu bagtataw wa hum lā yasy‘urūn(a).

Hà chere na ha nwere nchekwa site n'ọbịbịa nke ntaramahụhụ Allah nke ga-ekpuchi ha, ma ọ bụ ọbịbịa mberede nke Awa Ikpeazụ ga-abịakwasị ha, ebe ha amaghị maka ya?

قُلْ هٰذِهٖ سَبِيْلِيْٓ اَدْعُوْٓا اِلَى اللّٰهِ ۗعَلٰى بَصِيْرَةٍ اَنَا۠ وَمَنِ اتَّبَعَنِيْ ۗوَسُبْحٰنَ اللّٰهِ وَمَآ اَنَا۠ مِنَ الْمُشْرِكِيْنَ

qul hāżihī sabīlī ad‘ū ilallāh(i), ‘alā baṣīratin ana wa manittaba‘anī, wa subḥānallāhi wa mā ana minal-musyrikīn(a).

Kwuo (O Muhammad), "Nke a bụ ụzọ m: Ana m akpọku Allah, mụ na ndị na-eso m n'ezie. Ebube dịrị Allah, abụghịkwa m otu n'ime ndị na-efe Chineke."

وَمَآ اَرْسَلْنَا مِنْ قَبْلِكَ اِلَّا رِجَالًا نُّوْحِيْٓ اِلَيْهِمْ مِّنْ اَهْلِ الْقُرٰىۗ اَفَلَمْ يَسِيْرُوْا فِى الْاَرْضِ فَيَنْظُرُوْا كَيْفَ كَانَ عَاقِبَةُ الَّذِيْنَ مِنْ قَبْلِهِمْۗ وَلَدَارُ الْاٰخِرَةِ خَيْرٌ لِّلَّذِيْنَ اتَّقَوْاۗ اَفَلَا تَعْقِلُوْنَ

wa mā arsalnā min qablika illā rijālan nūḥī ilaihim min ahlil-qurā, afalam yasīrū fil-arḍi fa yanẓurū kaifa kāna ‘āqibatul-lażīna min qablihim, wa ladārul-ākhirati khairul lil-lażīnattaqau, afalā ta‘qilūn(a).

Anyị ezipụghịkwa tupu gị (Muhammad), kama ọ bụ nwoke anyị nyere ihe àmà n'etiti ndị bi n'ala ahụ. Ha emeghị njem n'ụwa wee hụ ihe mere ndị bu ha ụzọ (ndị gọnarịrị onye ozi ahụ). N'ezie, ala nke ndụ mgbe a nwụsịrị ka mma maka ndị na-eme ihe ọjọọ. Ùnu aghọtaghị?

حَتّٰٓى اِذَا اسْتَيْـَٔسَ الرُّسُلُ وَظَنُّوْٓا اَنَّهُمْ قَدْ كُذِبُوْا جَاۤءَهُمْ نَصْرُنَاۙ فَنُجِّيَ مَنْ نَّشَاۤءُ ۗوَلَا يُرَدُّ بَأْسُنَا عَنِ الْقَوْمِ الْمُجْرِمِيْنَ

Ḥattā iżastai'asar-rusulu wa ẓannū annahum qad kużibū jā'ahum naṣrunā, fa nujjiya man nasyā'(u), wa lā yuraddu ba'sunā ‘anil-qaumil-mujrimīn(a).

Ya mere, mgbe ndịozi na-enweghịzi olileanya (gbasara okwukwe nke ndị ha) ma kwere na a ghaara ha ụgha, ha (ndị ozi) na-abịa nyere anyị aka, mgbe ahụ a ga-azọpụta ha onye ọ bụla anyị chọrọ. A pụghịkwa ịjụ ntaramahụhụ anyị n'aka ndị mmehie.

لَقَدْ كَانَ فِيْ قَصَصِهِمْ عِبْرَةٌ لِّاُولِى الْاَلْبَابِۗ مَا كَانَ حَدِيْثًا يُّفْتَرٰى وَلٰكِنْ تَصْدِيْقَ الَّذِيْ بَيْنَ يَدَيْهِ وَتَفْصِيْلَ كُلِّ شَيْءٍ وَّهُدًى وَّرَحْمَةً لِّقَوْمٍ يُّؤْمِنُوْنَ ࣖ

laqad kāna fī qaṣaṣihim ‘ibratul li'ulil-albāb(i), mā kāna ḥadīṡay yuftarā wa lākin taṣdīqal-lażī baina yadaihi wa tafṣīla kulli syai'iw wa hudaw wa raḥmatal liqaumiy yu'minūn(a).

N'ezie, n'akụkọ ha, e nwere ihe mmụta maka ndị nwere uche. (Koran) abụghị akụkọ e chepụtara echepụta, kama ọ na-akwado akwụkwọ ndị gara aga, na-akọwa ihe niile, na (dị ka) nduzi na ebere nye ndị kwere ekwe.