Q.S סאַבאַ (سَبَأ) - 54 נומער פון פערזן

اَلْحَمْدُ لِلّٰهِ الَّذِيْ لَهٗ مَا فِى السَّمٰوٰتِ وَمَا فِى الْاَرْضِ وَلَهُ الْحَمْدُ فِى الْاٰخِرَةِۗ وَهُوَ الْحَكِيْمُ الْخَبِيْرُ

al-ḥamdu lillāhil-lażī lahū mā fis-samāwāti wa mā fil-arḍi wa lahul-ḥamdu fil-ākhirah(ti), wa huwal-ḥakīmul-khabīr(u).

געלויבט זאָל זײַן גאָט, וואָס באַזיצט וואָס איז אין הימל און וואָס איז אויף דער ערד, און אַלע לויב אין יענער וועלט זאָל גאָט. און ער איז דער קלוגסטער, דער פּינקטלעכסטער.

يَعْلَمُ مَا يَلِجُ فِى الْاَرْضِ وَمَا يَخْرُجُ مِنْهَا وَمَا يَنْزِلُ مِنَ السَّمَاۤءِ وَمَا يَعْرُجُ فِيْهَاۗ وَهُوَ الرَّحِيْمُ الْغَفُوْرُ

ya‘lamu mā yaliju fil-arḍi wa mā yakhruju minhā wa mā yanzilu minas-samā'i wa mā ya‘ruju fīhā, wa huwar-raḥīmul-gafūr(u).

ער ווייסט וואָס גייט אַרײַן אין דער ערד, וואָס קומט אַרויס פֿון איר, וואָס קומט אַראָפּ פֿון הימל און וואָס שטייגט אַרויף צו איר. און ער איז דער מערסט רחמנותדיקער, דער מערסט מוחל.

وَقَالَ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا لَا تَأْتِيْنَا السَّاعَةُ ۗقُلْ بَلٰى وَرَبِّيْ لَتَأْتِيَنَّكُمْۙ عٰلِمِ الْغَيْبِۙ لَا يَعْزُبُ عَنْهُ مِثْقَالُ ذَرَّةٍ فِى السَّمٰوٰتِ وَلَا فِى الْاَرْضِ وَلَآ اَصْغَرُ مِنْ ذٰلِكَ وَلَآ اَكْبَرُ اِلَّا فِيْ كِتٰبٍ مُّبِيْنٍۙ

wa qālal-lażīna kafarū lā ta'tīnas-sā‘ah(tu), qul balā wa rabbī lata'tiyannakum, ‘ālimul-gaib(i), lā ya‘zubu ‘anhu miṡqālu żarratin fis-samāwāti wa lā fil-arḍi wa lā aṣgaru min żālika wa lā akbaru illā fī kitābim mubīn(in).

און די וואָס גלויבן נישט זאָגן, "דער טאָג פֿון משפט וועט נישט קומען צו אונדז." זאָגט, "ער וועט זיכער קומען, ביי מיין גאָט וואָס ווייסט דאָס אומגעזעענע, די שעה וועט זיכער קומען צו אייך. עס איז גאָרנישט באַהאַלטן פֿון אים אפילו אַזוי שווער ווי אַ זרה, צי אין הימל צי אויף דער ערד, קלענער פֿון דעם צי גרעסער, אַלץ איז (געשריבן) אין אַ קלאָרן בוך (לאַוה מאַהפֿוזש),"

لِّيَجْزِيَ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَعَمِلُوا الصّٰلِحٰتِۗ اُولٰۤىِٕكَ لَهُمْ مَّغْفِرَةٌ وَّرِزْقٌ كَرِيْمٌ

liyajziyal-lażīna āmanū wa ‘amiluṣ-ṣāliḥāt(i), ulā'ika lahum magfiratuw wa rizqun karīm(un).

כדי ער (אללא) זאל באלוינען די וואס גלייבן און טוען גוטע מעשים. זיי באקומען מחילה און איידעלע פרנסה (הימל).

وَالَّذِيْنَ سَعَوْ فِيْٓ اٰيٰتِنَا مُعٰجِزِيْنَ اُولٰۤىِٕكَ لَهُمْ عَذَابٌ مِّنْ رِّجْزٍ اَلِيْمٌ

wal-lażīna sa‘au fī āyātinā mu‘ājizīna ulā'ika lahum ‘ażābum mir rijzin alīm(un).

און די וואָס שטרעבן צו (קעגנשטעלן זיך) אונדזערע וואונדער, טראַכטנדיק אַז זיי קענען שוואַכן (אָפּשטויסן אונדזער שטראָף), זיי וועלן באַקומען די שטראָף, אַ זייער ווייטיקדיקע שטראָף.

وَيَرَى الَّذِيْنَ اُوْتُوا الْعِلْمَ الَّذِيْٓ اُنْزِلَ اِلَيْكَ مِنْ رَّبِّكَ هُوَ الْحَقَّۙ وَيَهْدِيْٓ اِلٰى صِرَاطِ الْعَزِيْزِ الْحَمِيْدِ

wa yaral-lażīna ūtul-‘ilmal-lażī unzila ilaika mir rabbika huwal-ḥaqq(a), wa yahdī ilā ṣirāṭil-‘azīzil-ḥamīd(i).

און די וועמען מען גיט וויסן (מענטשן פון דעם בוך) מיינען אז די (התגלות) וואס זענען געשיקט געווארן צו דיר (מוחמד) פון דיין האר זענען אמת און פירן (מענטשן) צום וועג פון (אללא) דעם מעכטיגסטן, דעם לויבווערדן.

وَقَالَ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا هَلْ نَدُلُّكُمْ عَلٰى رَجُلٍ يُّنَبِّئُكُمْ اِذَا مُزِّقْتُمْ كُلَّ مُمَزَّقٍۙ اِنَّكُمْ لَفِيْ خَلْقٍ جَدِيْدٍۚ

wa qālal-lażīna kafarū hal nadullukum ‘alā rajuliy yunabbi'ukum iżā muzziqtum kulla mumazzaq(in), innakum lafī khalqin jadīd(in).

און די נישט-גלויבער האבן געזאגט (צו זייערע חברים), "זאָלן מיר אייך ווייזן אַ מענטש וואָס וועט אייך זאָגן אַז ווען אייערע קערפּערס וועלן גאָר חרובֿ ווערן, וועט איר זיכער אויפגעשטאנען ווערן אין אַ נייער בריאה?

اَفْتَرٰى عَلَى اللّٰهِ كَذِبًا اَمْ بِهٖ جِنَّةٌ ۗبَلِ الَّذِيْنَ لَا يُؤْمِنُوْنَ بِالْاٰخِرَةِ فِى الْعَذَابِ وَالضَّلٰلِ الْبَعِيْدِ

aftarā ‘alallāhi każiban am bihī jinnah(tun), balil-lażīna lā yu'minūna bil-ākhirati fil-‘ażābi waḍ-ḍalālil-ba‘īd(i).

דערפינט ער ליגנס קעגן אללא אדער איז ער משוגע?" (ניין), אבער די וואס גלייבן נישט אין יענער וועלט זענען אין פיל מער יסורים און טעותים.

اَفَلَمْ يَرَوْا اِلٰى مَا بَيْنَ اَيْدِيْهِمْ وَمَا خَلْفَهُمْ مِّنَ السَّمَاۤءِ وَالْاَرْضِۗ اِنْ نَّشَأْ نَخْسِفْ بِهِمُ الْاَرْضَ اَوْ نُسْقِطْ عَلَيْهِمْ كِسَفًا مِّنَ السَّمَاۤءِۗ اِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَاٰيَةً لِّكُلِّ عَبْدٍ مُّنِيْبٍ ࣖ

afalam yarau ilā mā baina aidīhim wa mā khalfahum minas-samā'i wal-arḍ(i), in nasya' nakhsif bihimul-arḍa au nusqiṭ ‘alaihim kisafam minas-samā'(i), inna fī żālika la'āyatal likulli ‘abdim munīb(in).

טוען זיי נישט אויפמערקזאַם זײַן אויף די הימלען און דער ערד וואָס זענען פֿאַר זיי און הינטער זיי? אויב מיר וואָלטן געוואָלט, וואָלטן מיר זיי באַגראָבן אין דער ערד אָדער מיר וואָלטן אַראָפּגעשיקט שטיקלעך פֿון הימל אויף זיי. טאַקע, אין דעם איז דאָ אַ סימן (פֿון אַלאַה'ס מאַכט) פֿאַר יעדן קנעכט וואָס קערט זיך צוריק (צו אים).

۞ وَلَقَدْ اٰتَيْنَا دَاوٗدَ مِنَّا فَضْلًاۗ يٰجِبَالُ اَوِّبِيْ مَعَهٗ وَالطَّيْرَ ۚوَاَلَنَّا لَهُ الْحَدِيْدَۙ

wa laqad ātainā dāwūda minnā faḍlā(n), yā jibālu awwibī ma‘ahū waṭ-ṭair(a), wa alannā lahul-ḥadīd(a).

און טאַקע, מיר האָבן געגעבן דאַוד אַ מתּנה פֿון אונדז. (מיר האָבן געזאָגט), "אָ בערג און פֿייגל! דערהויבט זיך מיט דאַוד," און מיר האָבן אים ווייכער געמאַכט דאָס אייַזן,

اَنِ اعْمَلْ سٰبِغٰتٍ وَّقَدِّرْ فِى السَّرْدِ وَاعْمَلُوْا صَالِحًاۗ اِنِّيْ بِمَا تَعْمَلُوْنَ بَصِيْرٌ

ani‘mal sābigātiw wa qaddir fis-sardi wa‘malū ṣāliḥā(n), innī bimā ta‘malūna baṣīr(un).

נעמליך) מאַך גרויסע מאַנטלען פון פאנצער און מעסטן זייער וועבונג; און טאָן גוטע מעשים. טאַקע, איך בין אַל-זעענדיק פון וואָס איר טוט.

وَلِسُلَيْمٰنَ الرِّيْحَ غُدُوُّهَا شَهْرٌ وَّرَوَاحُهَا شَهْرٌۚ وَاَسَلْنَا لَهٗ عَيْنَ الْقِطْرِۗ وَمِنَ الْجِنِّ مَنْ يَّعْمَلُ بَيْنَ يَدَيْهِ بِاِذْنِ رَبِّهٖۗ وَمَنْ يَّزِغْ مِنْهُمْ عَنْ اَمْرِنَا نُذِقْهُ مِنْ عَذَابِ السَّعِيْرِ

wa lisulaimānar-rīḥa guduwwuhā syahruw wa rawāḥuhā syahr(un), wa asalnā lahū ‘ainal-qiṭr(i), wa minal-jinni may ya‘malu baina yadaihi bi'iżni rabbih(ī), wa may yazig minhum ‘an amrinā nużiqhu min ‘ażābis-sa‘īr(i).

און מיר האָבן אונטערגעוואָרפן די ווינטן צו שלמהן, וועמענס מאָרגן-רייזע איז געווען ווי די רייזע פון אַ חודש, און וועמענס אָוונט-רייזע איז געווען ווי די רייזע פון אַ חודש, און מיר האָבן געלאָזט פליסן געשמאָלצן קופּער פֿאַר אים. און עס זענען געווען עטלעכע פון די דזשין וואָס האָבן געאַרבעט פֿאַר אים מיט דער דערלויבעניש פון זייער האַר. און ווער עס יז צווישן זיי איז אָפּגעגאַנגען פון אונדזער באַפֿעל, אים וועלן מיר לאָזן פּרובירן די יסורים פון דעם ברענענדיקן פייער.

يَعْمَلُوْنَ لَهٗ مَا يَشَاۤءُ مِنْ مَّحَارِيْبَ وَتَمَاثِيْلَ وَجِفَانٍ كَالْجَوَابِ وَقُدُوْرٍ رّٰسِيٰتٍۗ اِعْمَلُوْٓا اٰلَ دَاوٗدَ شُكْرًا ۗوَقَلِيْلٌ مِّنْ عِبَادِيَ الشَّكُوْرُ

ya‘malūna lahū mā yasyā'u mim maḥārība wa tamāṡīla wa jifānin kal-jawābi wa qudūrir-rāsiyāt(in), i‘malū āla dāwūda syukrā(n), wa qalīlum min ‘ibādiyasy-syakūr(u).

זיי (די דזשיניס) האָבן געאַרבעט פֿאַר שלמה לויט וואָס ער האָט געוואָלט, אַרייַנגערעכנט (מאַכן) הויכע געביידעס, סטאַטועס, טעלער וואָס זענען געווען (אַזוי גרויס) ווי טייכלעך און טאָפּן וואָס זענען געבליבן (אויף דער אויוון). אַרבעט, דו משפּחה פֿון דאַוד, צו דאַנקען (צו אַלאַ). און זייער ווייניק פֿון מיינע קנעכט זענען דאַנקבאַר.

فَلَمَّا قَضَيْنَا عَلَيْهِ الْمَوْتَ مَا دَلَّهُمْ عَلٰى مَوْتِهٖٓ اِلَّا دَاۤبَّةُ الْاَرْضِ تَأْكُلُ مِنْسَاَتَهٗ ۚفَلَمَّا خَرَّ تَبَيَّنَتِ الْجِنُّ اَنْ لَّوْ كَانُوْا يَعْلَمُوْنَ الْغَيْبَ مَا لَبِثُوْا فِى الْعَذَابِ الْمُهِيْنِۗ

falammā qaḍainā ‘alaihil-mauta mā dallahum ‘alā mautihī illā dābbatul-arḍi ta'kulu minsa'atah(ū), falammā kharra tabayyanatil-jinnu allau kānū ya‘lamūnal-gaiba mā labiṡū fil-‘ażābil-muhīn(i).

אַלזאָ ווען מיר האָבן אים (סולימאן) באַשטימט דעם טויט, האָט גאָרנישט זיי געוויזן זײַן טויט אַחוץ די טערמיטן וואָס האָבן פֿאַרגעסן זײַן שטעקן. אַלזאָ ווען ער איז געפֿאַלן, האָבן די דזשין געוואוסט אַז אויב זיי וואָלטן געוואוסט דאָס אומגעזעענע, וועלן זיי נישט בלייבן אין דערנידעריגנדיקע יסורים.

لَقَدْ كَانَ لِسَبَاٍ فِيْ مَسْكَنِهِمْ اٰيَةٌ ۚجَنَّتٰنِ عَنْ يَّمِيْنٍ وَّشِمَالٍ ەۗ كُلُوْا مِنْ رِّزْقِ رَبِّكُمْ وَاشْكُرُوْا لَهٗ ۗبَلْدَةٌ طَيِّبَةٌ وَّرَبٌّ غَفُوْرٌ

laqad kāna lisaba'in fī maskanihim āyah(tun), jannatāni ‘ay yamīniw wa syimāl(in), kulū mir rizqi rabbikum wasykurū lah(ū), baldatun ṭayyibatuw wa rabbun gafūr(un).

טאקע, פאר די סאבעער איז געווען א סימן (פון גאט'ס גרויסקייט) אין זייער וואוינונג, נעמליך צוויי גערטנער אויף רעכטס און אויף לינקס, (צו זיי איז געזאגט געווארן), "עס פון די פרנסה (געגעבן) דורך אייער האר און דאנק אים. (אייער לאנד) איז א גוט (באקוועם) לאנד בשעת (אייער גאט) איז דער מערסט פארגעבנדיקער גאט."

فَاَعْرَضُوْا فَاَرْسَلْنَا عَلَيْهِمْ سَيْلَ الْعَرِمِ وَبَدَّلْنٰهُمْ بِجَنَّتَيْهِمْ جَنَّتَيْنِ ذَوَاتَيْ اُكُلٍ خَمْطٍ وَّاَثْلٍ وَّشَيْءٍ مِّنْ سِدْرٍ قَلِيْلٍ

fa a‘raḍū fa arsalnā ‘alaihim sailal-‘arimi wa baddalnāhum bijannataihim jannataini żawātai ukulin khamṭiw wa aṡliw wa syai'im min sidrin qalīl(in).

אבער זיי האבן זיך אפגעקערט, האבן מיר אויף זיי געשיקט א גרויסן מבול און מיר האבן פארטרעטן זייערע צוויי גערטנער מיט צוויי גערטנער מיט ביטערע פרוכט, און אן אצל בוים און א פאר סידר ביימער.

ذٰلِكَ جَزَيْنٰهُمْ بِمَا كَفَرُوْاۗ وَهَلْ نُجٰزِيْٓ اِلَّا الْكَفُوْرَ

Żālika jazaināhum bimā kafarū, wa hal nujāzī illal-kafūr(a).

אזוי באצאלן מיר זיי פאר זייער אומגלויבן, און מיר שטראפן נאר די מערסטע פארברענטע אומגלויביגע.

وَجَعَلْنَا بَيْنَهُمْ وَبَيْنَ الْقُرَى الَّتِيْ بٰرَكْنَا فِيْهَا قُرًى ظَاهِرَةً وَّقَدَّرْنَا فِيْهَا السَّيْرَۗ سِيْرُوْا فِيْهَا لَيَالِيَ وَاَيَّامًا اٰمِنِيْنَ

wa ja‘alnā bainahum wa bainal-qural-latī bāraknā fīhā quran ẓāhirataw wa qaddarnā fihas-sair(a), sīrū fīhā layāliya wa ayyāman āminīn(a).

און מיר האָבן צווישן זיי (די מענטשן פון סאַבאַ) און די לענדער וואָס מיר האָבן געבענטשט (סיאַם), געמאַכט עטלעכע שכנותדיקע לענדער, און מיר האָבן באַשטימט צווישן די לענדער (דיסטאַנצן) פון רייזע. גייט אין די לענדער זיכער ביינאכט און בייטאָג.

فَقَالُوْا رَبَّنَا بٰعِدْ بَيْنَ اَسْفَارِنَا وَظَلَمُوْٓا اَنْفُسَهُمْ فَجَعَلْنٰهُمْ اَحَادِيْثَ وَمَزَّقْنٰهُمْ كُلَّ مُمَزَّقٍۗ اِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَاٰيٰتٍ لِّكُلِّ صَبَّارٍ شَكُوْرٍ

fa qālū rabbanā bā‘id baina asfārinā wa ẓalamū anfusahum fa ja‘alnāhum aḥādīṡa wa mazzaqnāhum kulla mumazzaq(in), inna fī żālika la'āyātil likulli ṣabbārin syakūr(in).

האבן זיי געזאגט, "אונדזער האר, מאַך אונדזער רייזע ווײַט אַוועק," און (מיינט זיי) האָבן זיך אַליין שלעכט געטאָן; אַזוי האָבן מיר זיי געמאַכט אַ טעמע פֿון שמועס און מיר האָבן זיי חרובֿ געמאַכט ביזן באָדן. טאַקע, אין דעם זענען דאָ טאַקע סימנים (פֿון אַלאַה'ס מאַכט) פֿאַר יעדן וואָס איז געדולדיק און דאַנקבאַר.

وَلَقَدْ صَدَّقَ عَلَيْهِمْ اِبْلِيْسُ ظَنَّهٗ فَاتَّبَعُوْهُ اِلَّا فَرِيْقًا مِّنَ الْمُؤْمِنِيْنَ

wa laqad ṣaddaqa ‘alaihim iblīsu ẓannahū fattaba‘ūhu illā farīqam minal-mu'minīn(a).

און טאקע, דער שטן איז געווען ביכולת צו איבערצייגן זיי פון די אמת פון זיינע באשולדיגונגען, האבן זיי אים נאכגעפאלגט, אחוץ פאר עטליכע פון די גלויביגע.

وَمَا كَانَ لَهٗ عَلَيْهِمْ مِّنْ سُلْطَانٍ اِلَّا لِنَعْلَمَ مَنْ يُّؤْمِنُ بِالْاٰخِرَةِ مِمَّنْ هُوَ مِنْهَا فِيْ شَكٍّ ۗوَرَبُّكَ عَلٰى كُلِّ شَيْءٍ حَفِيْظٌ ࣖ

wa mā kāna lahū ‘alaihim min sulṭānin illā lina‘lama may yu'minu bil-ākhirati mimman huwa minhā fī syakk(in), wa rabbuka ‘alā kulli syai'in ḥafīẓ(un).

און עס איז נישטאָ קיין מאַכט (פון שטן) איבער זיי, נאָר כּדי מיר זאָלן קענען אונטערשיידן צווישן די וואָס גלויבן אין דער עקזיסטענץ פון אַ וועלט נאָך טויט און די וואָס האָבן נאָך ספיקות וועגן דעם (דעם וועלט נאָך טויט). און דיין גאָט איז דער אַל-היטער פון אַלע זאַכן.

قُلِ ادْعُوا الَّذِيْنَ زَعَمْتُمْ مِّنْ دُوْنِ اللّٰهِۚ لَا يَمْلِكُوْنَ مِثْقَالَ ذَرَّةٍ فِى السَّمٰوٰتِ وَلَا فِى الْاَرْضِ وَمَا لَهُمْ فِيْهِمَا مِنْ شِرْكٍ وَّمَا لَهٗ مِنْهُمْ مِّنْ ظَهِيْرٍ

qulid‘ul-lażīna za‘amtum min dūnillāh(i), lā yamlikūna miṡqāla żarratin fis-samāwāti wa lā fil-arḍi wa mā lahum fīhimā min syirkiw wa mā lahū minhum min ẓahīr(in).

זאָג (מוחמד), "רוף אָן די וואָס איר האַלט (ווי געטער) אַחוץ אַלאַ! זיי האָבן נישט (מאַכט) אפילו אַזוי פיל ווי זרה אין די הימלען און אויף דער ערד, און זיי האָבן גאָר קיין אָנטייל אין (דער שאַפונג פון) די הימלען און דער ערד און קיינער פון זיי איז נישט קיין העלפער פֿאַר אים."

وَلَا تَنْفَعُ الشَّفَاعَةُ عِنْدَهٗٓ اِلَّا لِمَنْ اَذِنَ لَهٗ ۗحَتّٰىٓ اِذَا فُزِّعَ عَنْ قُلُوْبِهِمْ قَالُوْا مَاذَاۙ قَالَ رَبُّكُمْۗ قَالُوا الْحَقَّۚ وَهُوَ الْعَلِيُّ الْكَبِيْرُ

wa lā tanfa‘usy-syafā‘atu ‘indahū illā liman ażina lah(ū), ḥattā iżā fuzzi‘a ‘an qulūbihim qālū māżā, qāla rabbukum, qālul-ḥaqq(a), wa huwal-‘aliyyul-kabīr(u).

און הילף פון אים איז נאָר נוצלעך פֿאַר די וועמען ער האָט דערלויבט (צו באַקומען די הילף). אַזוי ווען מורא איז אַוועקגענומען פון זייערע הערצער, זאָגן זיי, "וואָס האָט אייער האַר געזאָגט?" זיי ענטפֿערן, "(ווערטער) זענען אמת," און ער איז דער העכסטער, דער גרעסטער.

۞ قُلْ مَنْ يَّرْزُقُكُمْ مِّنَ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِۗ قُلِ اللّٰهُ ۙوَاِنَّآ اَوْ اِيَّاكُمْ لَعَلٰى هُدًى اَوْ فِيْ ضَلٰلٍ مُّبِيْنٍ

qul may yarzuqukum minas-samāwāti wal-arḍ(i), qulillāh(u), wa innā au iyyākum la‘alā hudan au fī ḍalālim mubīn(in).

זאָג (מוחמד), "ווער גיט דיר פרנסה פֿון הימל און ערד?" זאָג, "אַלאַה," און טאַקע מיר אָדער איר (די פּאָליטעאיסטן) וועלן זיכער זיין אין דער אמת אָדער אין קלאָרן טעות.

قُلْ لَّا تُسْـَٔلُوْنَ عَمَّآ اَجْرَمْنَا وَلَا نُسْـَٔلُ عَمَّا تَعْمَلُوْنَ

qul lā tus'alūna ‘ammā ajramnā wa lā nus'alu ‘ammā ta‘malūn(a).

זאָג, "איר וועט נישט זיין פאַראַנטוואָרטלעך פֿאַר וואָס מיר טוען, און מיר וועלן נישט זיין פאַראַנטוואָרטלעך פֿאַר וואָס איר טוט."

قُلْ يَجْمَعُ بَيْنَنَا رَبُّنَا ثُمَّ يَفْتَحُ بَيْنَنَا بِالْحَقِّۗ وَهُوَ الْفَتَّاحُ الْعَلِيْمُ

qul yajma‘u bainanā rabbunā ṡumma yaftaḥu bainanā bil-ḥaqq(i), wa huwal-fattāḥul-‘alīm(u).

זאָג, "אונדזער גאָט וועט אונדז אַלע צוזאַמענברענגען, און דערנאָך וועט ער ריכטיק באַשליסן צווישן אונדז. און ער איז דער וואָס באַשליסט אַלץ, ווייסט אַלץ."

قُلْ اَرُوْنِيَ الَّذِيْنَ اَلْحَقْتُمْ بِهٖ شُرَكَاۤءَ كَلَّا ۗبَلْ هُوَ اللّٰهُ الْعَزِيْزُ الْحَكِيْمُ

qul arūniyal-lażīna alḥaqtum bihī syurakā'a kallā, bal huwallāhul-‘azīzul-ḥakīm(u).

זאָג, "ווייַז מיר די דינסט וואָס איר צושרייבט אים ווי (זיינע) שותפים, עס איז אוממעגלעך! אין פאַקט, ער איז אַלאַה, דער אַלמעכטיקער, דער אַל-קלוגער."

وَمَآ اَرْسَلْنٰكَ اِلَّا كَاۤفَّةً لِّلنَّاسِ بَشِيْرًا وَّنَذِيْرًا وَّلٰكِنَّ اَكْثَرَ النَّاسِ لَا يَعْلَمُوْنَ

wa mā arsalnāka illā kāffatal lin-nāsi basyīraw wa nażīraw wa lākinna akṡaran-nāsi lā ya‘lamūn(a).

און מיר האָבן דיך נישט געשיקט (מוחמד), נאָר צו דער גאַנצער מענטשהייט ווי אַ ברענגער פֿון גוטע בשורות און ווי אַ ווארנער, אָבער רובֿ מענטשן ווייסן נישט.

وَيَقُوْلُوْنَ مَتٰى هٰذَا الْوَعْدُ اِنْ كُنْتُمْ صٰدِقِيْنَ

wa yaqūlūna matā hāżal-wa‘du in kuntum ṣādiqīn(a).

און זיי האָבן געזאָגט, "ווען וועט דאָס צוזאָג קומען, אויב איר זײַט אמת?"

قُلْ لَّكُمْ مِّيْعَادُ يَوْمٍ لَّا تَسْتَأْخِرُوْنَ عَنْهُ سَاعَةً وَّلَا تَسْتَقْدِمُوْنَ ࣖ

qul lakum mī‘ādu yaumil lā tasta'khirūna ‘anhu sā‘ataw wa lā tastaqdimūn(a).

זאָג, "איר האָט אַ צוגעזאָגטן טאָג (דער טאָג פון תחיית המתים), איר קענט נישט בעטן זיין פֿאַרשפּעטיקונג אָדער פֿאַראייַלונג אויף אַ רגע."

وَقَالَ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا لَنْ نُّؤْمِنَ بِهٰذَا الْقُرْاٰنِ وَلَا بِالَّذِيْ بَيْنَ يَدَيْهِۗ وَلَوْ تَرٰىٓ اِذِ الظّٰلِمُوْنَ مَوْقُوْفُوْنَ عِنْدَ رَبِّهِمْۖ يَرْجِعُ بَعْضُهُمْ اِلٰى بَعْضِ ِۨالْقَوْلَۚ يَقُوْلُ الَّذِيْنَ اسْتُضْعِفُوْا لِلَّذِيْنَ اسْتَكْبَرُوْا لَوْلَآ اَنْتُمْ لَكُنَّا مُؤْمِنِيْنَ

wa qālal-lażīna kafarū lan nu'mina bihāżal-qur'āni wa lā bil-lażī baina yadaih(i), wa lau tarā iżiẓ-ẓālimūna mauqūfūna ‘inda rabbihim, yarji‘u ba‘ḍuhum ilā ba‘ḍinil-qaul(a), yaqūlul-lażīnastuḍ‘ifū lil-lażīnastakbarū lau lā antum lakunnā mu'minīn(a).

און די וואָס גלויבן נישט זאָגן, "מיר וועלן נישט גלויבן אין דעם קוראַן און אויך נישט אין דעם פריערדיקן בוך." און (ווי שרעקלעך) אויב איר זעט אַז ווען די שלעכטע ווערן געבראַכט פֿאַר זייער גאָט, געבן עטלעכע פֿון זיי צוריק זייערע ווערטער צו אַנדערע; מענטשן וואָס ווערן געהאַלטן שוואַך זאָגן צו מענטשן וואָס זענען אַראָגאַנט, "ווען נישט פֿאַר אייך, וואָלטן מיר געוואָרן גלויביקע."

قَالَ الَّذِيْنَ اسْتَكْبَرُوْا لِلَّذِيْنَ اسْتُضْعِفُوْٓا اَنَحْنُ صَدَدْنٰكُمْ عَنِ الْهُدٰى بَعْدَ اِذْ جَاۤءَكُمْ بَلْ كُنْتُمْ مُّجْرِمِيْنَ

qālal-lażīnastakbarū lil-lażīnastuḍ‘ifū anaḥnu ṣadadnākum ‘anil-hudā ba‘da iż jā'akum bal kuntum mujrimīn(a).

די וואָס זענען שטאָלץ זאָגן צו די וואָס ווערן באַטראַכט ווי שוואַך, "מיר זענען געווען די וואָס האָבן אייך געשטערט צו באַקומען גיידאַנס נאָכדעם וואָס די גיידאַנס איז געקומען צו אייך? (ניין!) פאקטיש זענט איר אַליין די וואָס זינדיקן."

وَقَالَ الَّذِيْنَ اسْتُضْعِفُوْا لِلَّذِيْنَ اسْتَكْبَرُوْا بَلْ مَكْرُ الَّيْلِ وَالنَّهَارِ اِذْ تَأْمُرُوْنَنَآ اَنْ نَّكْفُرَ بِاللّٰهِ وَنَجْعَلَ لَهٗٓ اَنْدَادًا ۗوَاَسَرُّوا النَّدَامَةَ لَمَّا رَاَوُا الْعَذَابَۗ وَجَعَلْنَا الْاَغْلٰلَ فِيْٓ اَعْنَاقِ الَّذِيْنَ كَفَرُوْاۗ هَلْ يُجْزَوْنَ اِلَّا مَا كَانُوْا يَعْمَلُوْنَ

wa qālal-lażīnastuḍ‘ifū lil-lażīnastakbarū bal makrul-laili wan-nahāri iż ta'murūnanā an nakfura billāhi wa naj‘ala lahū andādā(n), wa asarrun-nadāmata lammā ra'awul-‘ażāb(a), wa ja‘alnal-aglāla fī a‘nāqil-lażīna kafarū, hal yujzauna illā mā kānū ya‘malūn(a).

און די וואָס ווערן געהאַלטן שוואַך זאָגן צו די וואָס זענען אַראָגאַנט, "(ניין!) עס איז טאַקע (אייער) אָפּנאַר אין דער נאַכט און טאָג (וואָס שטערט אונדז), ווען איר רופט אונדז צו נישט גלויבן אין אַלאַה און ווערן שותפים מיט אים." זיי האָבן אויסגעדריקט באַדויערן ווען זיי האָבן געזען דעם גורל. און מיר האָבן געלייגט קייטן אַרום די האַלדז פון די וואָס נישט גלויבן. זיי ווערן נישט באַלוינט נאָר לויט וואָס זיי האָבן געטאָן.

وَمَآ اَرْسَلْنَا فِيْ قَرْيَةٍ مِّنْ نَّذِيْرٍ اِلَّا قَالَ مُتْرَفُوْهَآ ۙاِنَّا بِمَآ اُرْسِلْتُمْ بِهٖ كٰفِرُوْنَ

wa mā arsalnā min qaryatim min nażīrin illā qāla mutrafūhā, innā bimā ursiltum bihī kāfirūn(a).

און יעדעס מאָל ווען מיר האָבן געשיקט אַ ווארנער צו אַ לאַנד, האָבן די מענטשן וואָס האָבן געלעבט אין לוקסוס (אין יענעם לאַנד) געזאָגט, "מיר לייקענען גאָר וואָס דו האָסט געזאָגט ווי אַ שליח."

وَقَالُوْا نَحْنُ اَكْثَرُ اَمْوَالًا وَّاَوْلَادًاۙ وَّمَا نَحْنُ بِمُعَذَّبِيْنَ

wa qālū naḥnu akṡaru amwālaw wa aulādā(n), wa mā naḥnu bimu‘ażżabīn(a).

און זיי האָבן געזאָגט, "מיר האָבן מער עשירות און קינדער (ווי דו) און מיר וועלן נישט באַשטראָפט ווערן."

قُلْ اِنَّ رَبِّيْ يَبْسُطُ الرِّزْقَ لِمَنْ يَّشَاۤءُ وَيَقْدِرُ وَلٰكِنَّ اَكْثَرَ النَّاسِ لَا يَعْلَمُوْنَ ࣖ

qul inna rabbī yabsuṭur-rizqa limay yasyā'u wa yaqdiru wa lākinna akṡaran-nāsi lā ya‘lamūn(a).

זאָג, "טאַקע, מײַן גאָט גיט צו וועמען ער וויל און באַגרענעצט עס (פֿאַר וועמען ער וויל), אָבער רובֿ מענטשן ווייסן נישט."

وَمَآ اَمْوَالُكُمْ وَلَآ اَوْلَادُكُمْ بِالَّتِيْ تُقَرِّبُكُمْ عِنْدَنَا زُلْفٰىٓ اِلَّا مَنْ اٰمَنَ وَعَمِلَ صَالِحًاۙ فَاُولٰۤىِٕكَ لَهُمْ جَزَاۤءُ الضِّعْفِ بِمَا عَمِلُوْا وَهُمْ فِى الْغُرُفٰتِ اٰمِنُوْنَ

wa mā amwālukum wa lā aulādukum bil-latī tuqarribukum ‘indanā zulfā illā man āmana wa ‘amila ṣāliḥā(n), fa'ulā'ika lahum jazā'uḍ-ḍi‘fi bimā ‘amilū wa hum fil-gurufāti āminūn(a).

און עס איז נישט אייער עשירות אדער אייערע קינדער וואָס ברענגט אייך נענטער צו אונדז; נאָר די וואָס גלויבן און טוען גוטע מעשים, זיי זענען די וואָס באַקומען אַ טאָפּלטע באַלוינונג פֿאַר וואָס זיי האָבן געטאָן; און זיי זענען זיכער און געזונט אין די הויכע ערטער (אין הימל).

وَالَّذِيْنَ يَسْعَوْنَ فِيْٓ اٰيٰتِنَا مُعٰجِزِيْنَ اُولٰۤىِٕكَ فِى الْعَذَابِ مُحْضَرُوْنَ

wal-lażīna yas‘auna fī āyātinā mu‘ājizīna ulā'ika fil-‘ażābi muḥḍarūn(a).

און די וואָס פּרובירן צו שטעלן זיך קעגן אונדזערע פסוקים צו שוואַכן (צו שטערן אונדזער שטראָף), זיי וועלן באַשטראָפט ווערן.

قُلْ اِنَّ رَبِّيْ يَبْسُطُ الرِّزْقَ لِمَنْ يَّشَاۤءُ مِنْ عِبَادِهٖ وَيَقْدِرُ لَهٗ ۗوَمَآ اَنْفَقْتُمْ مِّنْ شَيْءٍ فَهُوَ يُخْلِفُهٗ ۚوَهُوَ خَيْرُ الرّٰزِقِيْنَ

qul inna rabbī yabsuṭur-rizqa limay yasyā'u min ‘ibādihī wa yaqdiru lah(ū), wa mā anfaqtum min syai'in fahuwa yukhlifuh(ū), wa huwa khairur-rāziqīn(a).

זאָג, "טאַקע, מײַן גאָט פֿאַרברייטערט די פֿריצײַט און באַגרענעצט עס צו וועמען ער וויל צווישן זײַנע קנעכט." און וואָס איר וועט אויסגעבן, וועט אַלאַה עס פֿאַרבײַטן און ער איז דער בעסטער פֿאַרזאָרגער פֿון פֿריצײַט.

وَيَوْمَ يَحْشُرُهُمْ جَمِيْعًا ثُمَّ يَقُوْلُ لِلْمَلٰۤىِٕكَةِ اَهٰٓؤُلَاۤءِ اِيَّاكُمْ كَانُوْا يَعْبُدُوْنَ

wa yauma yaḥsyuruhum jamī‘an ṡumma yaqūlu lil-malā'ikati ahā'ulā'i iyyākum kānū ya‘budūn(a).

און (געדענקט) אין דעם טאָג (ווען) אַלאַה האָט זיי אַלע צוזאַמענגעזאַמלט, האָט ער געזאָגט צו די מלאכים: "האָבן זיי אייך פריער געדינט?"

قَالُوْا سُبْحٰنَكَ اَنْتَ وَلِيُّنَا مِنْ دُوْنِهِمْ ۚبَلْ كَانُوْا يَعْبُدُوْنَ الْجِنَّ اَكْثَرُهُمْ بِهِمْ مُّؤْمِنُوْنَ

qālū subḥānaka anta waliyyunā min dūnihim, bal kānū ya‘budūnal-jinna akṡaruhum bihim mu'minūn(a).

די מלאכים האבן געענטפערט, "כבוד זאָל זיין דיר. דו ביסט אונדזער באַשיצער, נישט זיי; אין פאַקט האָבן זיי געדינט דעם דזשיני; רובֿ פון זיי גלויבן אין דעם דזשיני."

فَالْيَوْمَ لَا يَمْلِكُ بَعْضُكُمْ لِبَعْضٍ نَّفْعًا وَّلَا ضَرًّا ۗوَنَقُوْلُ لِلَّذِيْنَ ظَلَمُوْا ذُوْقُوْا عَذَابَ النَّارِ الَّتِيْ كُنْتُمْ بِهَا تُكَذِّبُوْنَ

fal-yauma lā yamliku ba‘ḍukum liba‘ḍin naf‘aw wa ḍarrā(n), wa naqūlu lil-lażīna ẓalamū żūqū ‘ażāban-nāril-latī kuntum bihā tukażżibūn(a).

אַזוי הייַנט האָבן עטלעכע פון אייך נישט קיין מאַכט (צו ברענגען) נוץ אָדער (קעגנשטעלנ זיך) שאָדן צו אַנדערע. און מיר האָבן געזאָגט צו די שלעכטע טוערס, "פאַרזוכט פֿאַר זיך די שטראָף פון גיהנום וואָס איר האָט פריער געלייקנט."

وَاِذَا تُتْلٰى عَلَيْهِمْ اٰيٰتُنَا بَيِّنٰتٍ قَالُوْا مَا هٰذَآ اِلَّا رَجُلٌ يُّرِيْدُ اَنْ يَّصُدَّكُمْ عَمَّا كَانَ يَعْبُدُ اٰبَاۤؤُكُمْ ۚوَقَالُوْا مَا هٰذَآ اِلَّآ اِفْكٌ مُّفْتَرًىۗ وَقَالَ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا لِلْحَقِّ لَمَّا جَاۤءَهُمْۙ اِنْ هٰذَآ اِلَّا سِحْرٌ مُّبِيْنٌ

wa iżā tutlā ‘alaihim āyātunā bayyinātin qālū mā hāżā illā rajuluy yurīdu ay yaṣuddakum ‘ammā kāna ya‘budu ābā'ukum, wa qālū mā hāżā illā ifkum muftarā(n), wa qālal-lażīna kafarū lil-ḥaqqi lammā jā'ahum, in hāżā illā siḥrum mubīn(un).

און ווען אונדזערע קלאָרע פסוקים זענען זיי פֿאָרגעלייענט געוואָרן, האָבן זיי געזאָגט, "דער מענטש וויל גאָרנישט מער ווי אײַך אָפּהאַלטן פֿון וואָס אײַערע אָבֿות האָבן געדינט," און זיי האָבן געזאָגט, "דאָס (קוראַן) איז גאָרנישט מער ווי אַ ליגן אויסגעטראַכט." און די נישט-גלײַבער האָבן געזאָגט וועגן דער אמת ווען די אמת (דער קוראַן) איז צו זיי געקומען, "דאָס איז גאָרנישט מער ווי קלאָרע מאַגיש."

وَمَآ اٰتَيْنٰهُمْ مِّنْ كُتُبٍ يَّدْرُسُوْنَهَا وَمَآ اَرْسَلْنَآ اِلَيْهِمْ قَبْلَكَ مِنْ نَّذِيْرٍۗ

wa mā ātaināhum min kutubiy yadrusūnahā wa mā arsalnā ilaihim qablaka min nażīr(in).

און מיר האָבן זיי קיינמאָל נישט געגעבן די ביכער וואָס זיי האָבן געלײענט, און מיר האָבן זיי קיינמאָל נישט געשיקט קיין ווארנער פֿאַר דיר (מוחמד).

وَكَذَّبَ الَّذِيْنَ مِنْ قَبْلِهِمْۙ وَمَا بَلَغُوْا مِعْشَارَ مَآ اٰتَيْنٰهُمْ فَكَذَّبُوْا رُسُلِيْۗ فَكَيْفَ كَانَ نَكِيْرِ ࣖ

wa każżabal-lażīna min qablihim, wa mā balagū mi‘syāra mā ātaināhum fakażżabū rusulī, fakaifa kāna nakīr(i).

און די פאר זיי האבן געלייקנט (די שליחים) בשעת די (כופרים פון מעקא) האבן נאך נישט באקומען א צענטל פון וואס מיר האבן געגעבן צו די פאר זיי אבער זיי האבן געלייקנט צו מיינע שליחים. טא (זעהט) ווי שרעקליך די קאנסעקווענצן פון מיין צאָרן זענען.

۞ قُلْ اِنَّمَآ اَعِظُكُمْ بِوَاحِدَةٍۚ اَنْ تَقُوْمُوْا لِلّٰهِ مَثْنٰى وَفُرَادٰى ثُمَّ تَتَفَكَّرُوْاۗ مَا بِصَاحِبِكُمْ مِّنْ جِنَّةٍۗ اِنْ هُوَ اِلَّا نَذِيْرٌ لَّكُمْ بَيْنَ يَدَيْ عَذَابٍ شَدِيْدٍ

qul innamā a‘iẓukum biwāḥidah(tin), an taqūmū lillāhi maṡnā wa furādā ṡumma tatafakkarū, mā biṣāḥibikum min jinnah(tin), in huwa illā nażīrul lakum baina yadai ‘ażābin syadīd(in).

זאָג, "איך וויל דיר וואָרענען נאָר איין זאַך, נעמלעך אַז דו זאָלסט זיך שטעלן אַנטקעגן אַלאַה (ערלעך) אין צווייען אָדער באַזונדער, דערנאָך אַז דו זאָלסט טראַכטן (וועגן מוכאַמאַד). דיין פרייַנד איז נישט משוגע אין גאַנצן. ער איז גאָרנישט מער ווי אַ וואָרענונג פֿאַר דיר איידער (שטייענדיק אַנטקעגן) די שווערע שטראָף."

قُلْ مَا سَاَلْتُكُمْ مِّنْ اَجْرٍ فَهُوَ لَكُمْۗ اِنْ اَجْرِيَ اِلَّا عَلَى اللّٰهِ ۚوَهُوَ عَلٰى كُلِّ شَيْءٍ شَهِيْدٌ

qul mā sa'altukum min ajrin fahuwa lakum, in ajriya illā ‘alallāh(i), wa huwa ‘alā kulli syai'in syahīd(un).

זאָג (מוחמד), "וואָס איך בעט פֿון דיר נאָר אַ באַלוינונג, עס איז פֿאַר דיר. מײַן באַלוינונג איז נאָר פֿון אַלאַה, און ער ווײַס אַלץ."

قُلْ اِنَّ رَبِّيْ يَقْذِفُ بِالْحَقِّۚ عَلَّامُ الْغُيُوْبِ

qul inna rabbī yaqżifu bil-ḥaqq(i), ‘allāmul-guyūb(i).

זאָג, "טאַקע, מײַן האַר אַנטפּלעקט די אמת. ער ווײַס אַלץ וואָס מען קען נישט זען."

قُلْ جَاۤءَ الْحَقُّ وَمَا يُبْدِئُ الْبَاطِلُ وَمَا يُعِيْدُ

qul jā'al-ḥaqqu wa mā yubdi'ul-bāṭilu wa mā yu‘īd(u).

זאָג, "די אמת איז געקומען און ליגן וועט נישט אָנהייבן און וועט נישט (און נישט) ווידערהאָלט ווערן."

قُلْ اِنْ ضَلَلْتُ فَاِنَّمَآ اَضِلُّ عَلٰى نَفْسِيْۚ وَاِنِ اهْتَدَيْتُ فَبِمَا يُوْحِيْٓ اِلَيَّ رَبِّيْۗ اِنَّهٗ سَمِيْعٌ قَرِيْبٌ

qul in ḍalaltu fa'innamā aḍillu ‘alā nafsī, wa inihtadaitu fabimā yūḥī ilayya rabbī, innahū samī‘un qarīb(un).

זאָג, "אויב איך גיי פֿאַרפֿעלט, גיי איך טאַקע פֿאַרפֿעלט פֿאַר זיך; און אויב איך באַקום אָנווײַזונג, איז עס צוליב וואָס מײַן גאָט האָט מיר אַנטפּלעקט. טאַקע, ער איז אַל-הערנדיק, אַל-נאָענט."

وَلَوْ تَرٰىٓ اِذْ فَزِعُوْا فَلَا فَوْتَ وَاُخِذُوْا مِنْ مَّكَانٍ قَرِيْبٍۙ

wa lau tarā iż fazi‘ū falā fauta wa ukhiżū mim makānin qarīb(in).

און (ווי שרעקלעך) אויב איר האָט זיי (די נישט-גלייביקע) געזען דערשטוינט מיט מורא (אויף דעם טאָג פון תחיית המתים); דעמאָלט האָבן זיי נישט געקענט אַנטלויפן און זיי זענען געכאפט געוואָרן פון אַ נאָענטן אָרט (צו ווערן גענומען אין גיהנום),

وَّقَالُوْٓا اٰمَنَّا بِهٖۚ وَاَنّٰى لَهُمُ التَّنَاوُشُ مِنْ مَّكَانٍۢ بَعِيْدٍۚ

wa qālū āmannā bih(ī), wa annā lahumut-tanāwusyu mim makānim ba‘īd(in).

און (ווען) זיי האבן געזאגט, "מיר גלייבן אין אים." אבער ווי קענען זיי דערגרייכן (גלויבן) פון ווייטן?

وَقَدْ كَفَرُوْا بِهٖ مِنْ قَبْلُۚ وَيَقْذِفُوْنَ بِالْغَيْبِ مِنْ مَّكَانٍۢ بَعِيْدٍۚ

wa qad kafarū bihī min qabl(u), wa yaqżifūna bil-gaibi mim makānim ba‘īd(in).

און טאַקע, זיי האָבן פריער געלייקנט אַלאַה; און זיי האָבן פון ווייטן געלייקנט דאָס אומגעזעענע.

وَحِيْلَ بَيْنَهُمْ وَبَيْنَ مَا يَشْتَهُوْنَۙ كَمَا فُعِلَ بِاَشْيَاعِهِمْ مِّنْ قَبْلُۗ اِنَّهُمْ كَانُوْا فِيْ شَكٍّ مُّرِيْبٍ ࣖ

wa ḥīla bainahum wa baina mā yasytahūn(a), kamā fu‘ila bi'asy-yā‘ihim min qabl(u), innahum fī syakkim murīb(in).

און אַ באַריער איז געשטעלט געוואָרן צווישן זיי און וואָס זיי האָבן געוואָלט, ווי עס איז געטאָן געוואָרן צו די וואָס זענען געווען פון דער זעלבער מיינונג ווי זיי זענען געווען פֿאַר זיי. טאַקע, זיי זענען געווען אין טיפֿן צווייפל.