Q.S אַר-רום (اَلرُّوم) - 60 נומער פון פערזן

الۤمّۤ ۚ

alif lām mīm.

אַליף לאַם מים.

غُلِبَتِ الرُّوْمُۙ

gulibatir-rūm(u).

די רוימער זענען באַזיגט געוואָרן,

فِيْٓ اَدْنَى الْاَرْضِ وَهُمْ مِّنْۢ بَعْدِ غَلَبِهِمْ سَيَغْلِبُوْنَۙ

fī adnal-arḍi wa hum mim ba‘di galabihim sayaglibūn(a).

אין דעם נענטסטן לאַנד און זיי נאָך זייער מפּלה וועלן זיין זיגרייך,

فِيْ بِضْعِ سِنِيْنَ ەۗ لِلّٰهِ الْاَمْرُ مِنْ قَبْلُ وَمِنْۢ بَعْدُ ۗوَيَوْمَىِٕذٍ يَّفْرَحُ الْمُؤْمِنُوْنَۙ

fī biḍ‘i sinīn(a), lillāhil-amru min qablu wa mim ba‘d(u), wa yauma'iżiy yafraḥul-mu'minūn(a).

אין עטלעכע יאָר (ווידער). צו אַלאַה געהערט די זאַך פריער און נאָך (זיי געווינען). און אין יענעם טאָג (פון זיג פון די רוימער) האָבן זיך די גלויביגע געפרייט,

بِنَصْرِ اللّٰهِ ۗيَنْصُرُ مَنْ يَّشَاۤءُۗ وَهُوَ الْعَزِيْزُ الرَّحِيْمُ

binaṣrillāh(i), yanṣuru may yasyā'(u), wa huwal-‘azīzur-raḥīm(u).

צוליב גאָט'ס הילף. ער העלפט וועמען ער וויל. ער איז דער מעכטיגסטער, דער רחמנותדיקסטער.

وَعْدَ اللّٰهِ ۗ لَا يُخْلِفُ اللّٰهُ وَعْدَهٗ وَلٰكِنَّ اَكْثَرَ النَّاسِ لَا يَعْلَمُوْنَ

wa‘dallāh(i), lā yukhlifullāhu wa‘dahū wa lākinna akṡaran-nāsi lā ya‘lamūn(a).

(דאָס איז) אַלאַה'ס צוזאָג. אַלאַה וועט נישט ברעכן זיין צוזאָג, אָבער רובֿ מענטשן ווייסן נישט.

يَعْلَمُوْنَ ظَاهِرًا مِّنَ الْحَيٰوةِ الدُّنْيَاۖ وَهُمْ عَنِ الْاٰخِرَةِ هُمْ غٰفِلُوْنَ

ya‘lamūna ẓāhiram minal-ḥayātid-dun-yā, wa hum ‘anil-ākhirati hum gāfilūn(a).

זיי ווייסן וואָס ווערט געבוירן (ערשיינט) פֿון וועלטלעכן לעבן; בשעת וועגן (דעם) לעבן נאָך טויט זענען זיי פֿאַרלאָזלעך.

اَوَلَمْ يَتَفَكَّرُوْا فِيْٓ اَنْفُسِهِمْ ۗ مَا خَلَقَ اللّٰهُ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضَ وَمَا بَيْنَهُمَآ اِلَّا بِالْحَقِّ وَاَجَلٍ مُّسَمًّىۗ وَاِنَّ كَثِيْرًا مِّنَ النَّاسِ بِلِقَاۤئِ رَبِّهِمْ لَكٰفِرُوْنَ

awalam yatafakkarū fī anfusihim, mā khalaqallāhus-samāwāti wal-arḍa wa mā bainahumā illā bil-ḥaqqi wa ajalim musammā(n), wa inna kaṡīram minan-nāsi biliqā'i rabbihim lakāfirūn(a).

און פארוואס טראכטן זיי נישט וועגן זיך אליין? גאט האט נישט באשאפן די הימלען און די ערד און אלעס וואס איז צווישן זיי נאר מיט אמת און פאר א באשטימטע צייט. און טאקע, רוב פון מענטשהייט לייקענען די באגעגעניש מיט זייער האר.

اَوَلَمْ يَسِيْرُوْا فِى الْاَرْضِ فَيَنْظُرُوْا كَيْفَ كَانَ عَاقِبَةُ الَّذِيْنَ مِنْ قَبْلِهِمْۗ كَانُوْٓا اَشَدَّ مِنْهُمْ قُوَّةً وَّاَثَارُوا الْاَرْضَ وَعَمَرُوْهَآ اَكْثَرَ مِمَّا عَمَرُوْهَا وَجَاۤءَتْهُمْ رُسُلُهُمْ بِالْبَيِّنٰتِۗ فَمَا كَانَ اللّٰهُ لِيَظْلِمَهُمْ وَلٰكِنْ كَانُوْٓا اَنْفُسَهُمْ يَظْلِمُوْنَۗ

awalam yasīrū fil-arḍi fayanẓurū kaifa kāna ‘āqibatul-lażīna min qablihim, kānū asyadda minhum quwwataw wa aṡārul-arḍa wa ‘amarūhā akṡara mimmā ‘amarūhā wa jā'athum rusuluhum bil-bayyināt(i), famā kānallāhu liyaẓlimahum wa lākin kānū anfusahum yaẓlimūn(a).

און האבן זיי נישט געפארן אויף דער ערד און געזען וואס איז געשען מיט די וואס זענען געווען פאר זיי (וואס האבן געלייקנט דעם שליח)? די מענטשן זענען שטארקער ווי זיי (אליין) און זיי האבן באארבעט די ערד (לאנד) און עס באלעבט מער ווי זיי האבן באלעבט. און זייערע שליחים זענען געקומען צו זיי מיט קלארע באווייזן. אלזא טוט גאט נישט אומרעכט צו זיי, נאר זיי זענען די וואס טוען אומרעכט צו זיך אליין.

ثُمَّ كَانَ عَاقِبَةَ الَّذِيْنَ اَسَاۤءُوا السُّوْۤاٰىٓ اَنْ كَذَّبُوْا بِاٰيٰتِ اللّٰهِ وَكَانُوْا بِهَا يَسْتَهْزِءُوْنَ ࣖ

Ṡumma kāna ‘āqibatal-lażīna asā'us-sū'ā an każżabū bi'āyātillāhi wa kānū bihā yastahzi'ūn(a).

דעמאָלט, אַ ערגערע שטראָף איז דער סוף פֿאַר די וואָס טוען שלעכטס. ווײַל זיי לייקענען די פסוקים פֿון אַלאַה און זיי מאַכן זיך שטענדיק חוזק פֿון זיי.

اَللّٰهُ يَبْدَؤُا الْخَلْقَ ثُمَّ يُعِيْدُهٗ ثُمَّ اِلَيْهِ تُرْجَعُوْنَ

allāhu yabda'ul-khalqa ṡumma yu‘īduhū ṡumma ilaihi turja‘ūn(a).

אַלאַ איז דער וואָס הייבט אָן די בריאה, און דערנאָך איבערחזרט עס; צו אים וועט איר צוריקגעקערט ווערן.

وَيَوْمَ تَقُوْمُ السَّاعَةُ يُبْلِسُ الْمُجْرِمُوْنَ

wa yauma taqūmus-sā‘atu yublisul-mujrimūn(a).

און אין דעם טאָג (ווען) די שעה וועט פּאַסירן, וועלן די זינדיקע (פּאָליטײַסטן) שטיל ווערן אין פֿאַרצווייפֿלונג.

وَلَمْ يَكُنْ لَّهُمْ مِّنْ شُرَكَاۤىِٕهِمْ شُفَعٰۤؤُا وَكَانُوْا بِشُرَكَاۤىِٕهِمْ كٰفِرِيْنَ

wa lam yakul lahum min syurakā'ihim syufa‘ā'u wa kānū bisyurakā'ihim kāfirīn(a).

און עס איז אוממעגלעך פֿאַר זיי צו בעטן הילף פֿון זייערע עבודה זרה, בשעת זיי פֿאַרלייקענען זייערע עבודה זרה.

وَيَوْمَ تَقُوْمُ السَّاعَةُ يَوْمَىِٕذٍ يَّتَفَرَّقُوْنَ

wa yauma taqūmus-sā‘atu yauma'iżiy yatafarraqūn(a).

און אין דעם טאָג ווען די תחיית המתים וועט קומען, אין יענעם טאָג וועט די מענטשהייט ווערן צעטיילט (אין גרופּעס).

فَاَمَّا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَعَمِلُوا الصّٰلِحٰتِ فَهُمْ فِيْ رَوْضَةٍ يُّحْبَرُوْنَ

fa ammal-lażīna āmanū wa ‘amiluṣ-ṣāliḥāti fahum fī rauḍatiy yuḥbarūn(a).

אַזוי וואָס שייך די וואָס גלויבן און טוען גוטע מעשים, פרייען זיי זיך אין גאָרטן (הימל).

وَاَمَّا الَّذِيْنَ كَفَرُوْا وَكَذَّبُوْا بِاٰيٰتِنَا وَلِقَاۤئِ الْاٰخِرَةِ فَاُولٰۤىِٕكَ فِى الْعَذَابِ مُحْضَرُوْنَ

wa ammal-lażīna kafarū wa każżabū bi'āyātinā wa liqā'il-ākhirati fa'ulā'ika fil-‘ażābi muḥḍarūn(a).

און וואָס שייך די וואָס נישט גלויבן און לייקענען אונדזערע וואונדער און (לייקענען) די באַגעגעניש פון דעם לעבן נאָך דעם, וועלן זיי בלייבן אין יסורים (גיהנום).

فَسُبْحٰنَ اللّٰهِ حِيْنَ تُمْسُوْنَ وَحِيْنَ تُصْبِحُوْنَ

fa subḥānallāhi ḥīna tumsūna wa ḥīna tuṣbiḥūn(a).

אַזוי פֿאַרהערלעכט גאָט אין אָוונט און אין דער פֿרי (אויפֿגאַנג),

وَلَهُ الْحَمْدُ فِى السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِ وَعَشِيًّا وَّحِيْنَ تُظْهِرُوْنَ

wa lahul-ḥamdu fis-samāwāti wal-arḍi wa ‘asyiyyaw wa ḥīna tuẓhirūn(a).

און אַלע לויב זאָל אים זײַן אין הימלען, אויף דער ערד, בײַ נאַכט און בײַ מיטאָג.

يُخْرِجُ الْحَيَّ مِنَ الْمَيِّتِ وَيُخْرِجُ الْمَيِّتَ مِنَ الْحَيِّ وَيُحْيِ الْاَرْضَ بَعْدَ مَوْتِهَا ۗوَكَذٰلِكَ تُخْرَجُوْنَ ࣖ

yukhrijul-ḥayya minal-mayyiti wa yukhrijul-mayyita minal-ḥayyi wa yuḥyil-arḍa ba‘da mautihā, wa każālika tukhrajūn(a).

ער האָט אַרויסגעבראַכט די לעבעדיקע פֿון די טויטע און אַרויסגעבראַכט די טויטע פֿון די לעבעדיקע און באַלעבט די ערד נאָכדעם ווי זי איז געווען טויט (טרוק). און אַזוי וועסטו אַרויסגעבראַכט ווערן (פֿון קבר).

وَمِنْ اٰيٰتِهٖٓ اَنْ خَلَقَكُمْ مِّنْ تُرَابٍ ثُمَّ اِذَآ اَنْتُمْ بَشَرٌ تَنْتَشِرُوْنَ

wa min āyātihī an khalaqakum min turābin ṡumma iżā antum basyarun tantasyirūn(a).

און צווישן זיינע וואונדער איז אז ער האט אייך באשאפן פון שטויב, און פלוצלינג זענט איר געווען מענטשן וואס צעשפרייטן זיך.

وَمِنْ اٰيٰتِهٖٓ اَنْ خَلَقَ لَكُمْ مِّنْ اَنْفُسِكُمْ اَزْوَاجًا لِّتَسْكُنُوْٓا اِلَيْهَا وَجَعَلَ بَيْنَكُمْ مَّوَدَّةً وَّرَحْمَةً ۗاِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَاٰيٰتٍ لِّقَوْمٍ يَّتَفَكَّرُوْنَ

wa min āyātihī an khalaqa lakum min anfusikum azwājal litaskunū ilaihā wa ja‘ala bainakum mawaddataw wa raḥmah(tan), inna fī żālika la'āyātil liqaumiy yatafakkarūn(a).

און צווישן זיינע סימנים (פון זיין גרויסקייט) איז אז ער האט באשאפן פאר אייך חבֿרים פון אייער אייגענעם מין, כדי איר זאָלט זיין גענייגט און זיך פילן באַקוועם מיט זיי, און ער האט באשאפן צווישן אייך געפילן פון ליבע און ליבשאפט. טאקע, אין דעם זענען דא באמת סימנים (פון גאט'ס גרויסקייט) פאר א פאלק וואס טראכט.

وَمِنْ اٰيٰتِهٖ خَلْقُ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِ وَاخْتِلَافُ اَلْسِنَتِكُمْ وَاَلْوَانِكُمْۗ اِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَاٰيٰتٍ لِّلْعٰلِمِيْنَ

wa min āyātihī khalqus-samāwāti wal-arḍi wakhtilāfu alsinatikum wa alwānikum, inna fī żālika la'āyātil lil-‘ālimīn(a).

און צווישן זיינע וואונדער איז די בריאה פון הימל און ערד, און די אונטערשיידן אין אייערע שפראכן און פארבן. טאקע, אין דעם זענען וואונדער פאר א פאלק וואס ווייסט.

وَمِنْ اٰيٰتِهٖ مَنَامُكُمْ بِالَّيْلِ وَالنَّهَارِ وَابْتِغَاۤؤُكُمْ مِّنْ فَضْلِهٖۗ اِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَاٰيٰتٍ لِّقَوْمٍ يَّسْمَعُوْنَ

wa min āyātihī manāmukum bil-laili wan-nahāri wabtigā'ukum min faḍlih(ī), inna fī żālika la'āyātil liqaumiy yasma‘ūn(a).

און צווישן זיינע וואונדער איז דיין שלאָף ביינאכט און בייטאָג, און דיין זוכן נאָך זיין גוטסקייט. טאַקע, אין דעם זענען וואונדער פֿאַר אַ פאָלק וואָס הערט צו.

وَمِنْ اٰيٰتِهٖ يُرِيْكُمُ الْبَرْقَ خَوْفًا وَّطَمَعًا وَّيُنَزِّلُ مِنَ السَّمَاۤءِ مَاۤءً فَيُحْيٖ بِهِ الْاَرْضَ بَعْدَ مَوْتِهَاۗ اِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَاٰيٰتٍ لِّقَوْمٍ يَّعْقِلُوْنَ

wa min āyātihī yurīkumul-barqa khaufaw wa ṭama‘aw wa yunazzilu minas-samā'i mā'an fa yuḥyī bihil-arḍa ba‘da mautihā, inna fī żālika la'āyātil liqaumiy ya‘qilūn(a).

און צווישן זיינע וואונדער (פון זיין גרויסקייט), ווייזט ער דיר בליץ צו (געבן אָנהייב צו) מורא און האפענונג, און ער שיקט אַראָפּ וואַסער (רעגן) פֿון הימל, און מיט דעם וואַסער לעבט ער אויף די ערד נאָכדעם וואָס זי איז געשטאָרבן (טרוקנט). טאַקע, אין דעם זענען דאָ באמת וואונדער פֿאַר אַ פֿאָלק וואָס פֿאַרשטייט.

وَمِنْ اٰيٰتِهٖٓ اَنْ تَقُوْمَ السَّمَاۤءُ وَالْاَرْضُ بِاَمْرِهٖۗ ثُمَّ اِذَا دَعَاكُمْ دَعْوَةًۖ مِّنَ الْاَرْضِ اِذَآ اَنْتُمْ تَخْرُجُوْنَ

wa min āyātihī an taqūmas-samā'u wal-arḍu bi'amrih(ī), ṡumma iżā da‘ākum da‘watam minal-arḍi iżā antum takhrujūn(a).

און צווישן זיינע וואונדער (גרויסקייט) איז די אויפשטעלונג פון די הימלען און די ערד דורך זיין ווילן. דערנאך ווען ער רופט אייך איין מאל פון דער ערד, קומט איר גלייך ארויס (פון קבר).

وَلَهٗ مَنْ فِى السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِۗ كُلٌّ لَّهٗ قٰنِتُوْنَ

wa lahū man fis-samāwāti wal-arḍ(i), kullul lahū qānitūn(a).

און צו אים געהערט אַלץ אין הימל און אויף דער ערד. אַלץ איז אונטערגעוואָרפן נאָר צו אים.

وَهُوَ الَّذِيْ يَبْدَؤُا الْخَلْقَ ثُمَّ يُعِيْدُهٗ وَهُوَ اَهْوَنُ عَلَيْهِۗ وَلَهُ الْمَثَلُ الْاَعْلٰى فِى السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِۚ وَهُوَ الْعَزِيْزُ الْحَكِيْمُ ࣖ

wa huwal-lażī yabda'ul-khalqa ṡumma yu‘īduhū wa huwa ahwanu ‘alaih(i), wa lahul-maṡalul-a‘lā fis-samāwāti wal-arḍ(i), wa huwal-‘azīzul-ḥakīm(u).

און ער איז דער וואָס הייבט אָן די בריאה, און דערנאָך איבערחזרט עס, און עס איז גרינגער פֿאַר אים. ער האָט די אייגנשאַפֿטן פֿון דעם העכסטן אין הימל און אויף דער ערד. און ער איז דער מעכטיקער, דער קלוגסטער.

ضَرَبَ لَكُمْ مَّثَلًا مِّنْ اَنْفُسِكُمْۗ هَلْ لَّكُمْ مِّنْ مَّا مَلَكَتْ اَيْمَانُكُمْ مِّنْ شُرَكَاۤءَ فِيْ مَا رَزَقْنٰكُمْ فَاَنْتُمْ فِيْهِ سَوَاۤءٌ تَخَافُوْنَهُمْ كَخِيْفَتِكُمْ اَنْفُسَكُمْۗ كَذٰلِكَ نُفَصِّلُ الْاٰيٰتِ لِقَوْمٍ يَّعْقِلُوْنَ

Ḍaraba lakum maṡalam min anfusikum, hal lakum mim mā malakat aimānukum min syurakā'a fī mā razaqnākum fa'antum fīhi sawā'un takhāfūnahum kakhīfatikum anfusakum, każālika nufaṣṣilul-āyāti liqaumiy ya‘qilūn(a).

ער מאַכט משלים פֿאַר אײַך פֿון זיך אַליין. צי (ווילט איר) איינער פֿון די קנעכט וואָס איר האָט, ווערן אײַערע שותפים אין (באַזיצן) די לעבנס-מיטלען וואָס מיר האָבן אײַך געגעבן, כּדי איר זאָלט ווערן גלייך צו זיי אין דעם ענין, דאַן זאָלט איר מורא האָבן פֿאַר זיי ווי איר האָט מורא פֿאַר אײַער חבר. אַזוי דערקלערן מיר די פסוקים פֿאַר אַ פֿאָלק וואָס פֿאַרשטייט.

بَلِ اتَّبَعَ الَّذِيْنَ ظَلَمُوْٓا اَهْوَاۤءَهُمْ بِغَيْرِ عِلْمٍۗ فَمَنْ يَّهْدِيْ مَنْ اَضَلَّ اللّٰهُ ۗوَمَا لَهُمْ مِّنْ نّٰصِرِيْنَ

balittaba‘al-lażīna ẓalamū ahwā'ahum bigairi ‘ilm(in), famay yahdī man aḍallallāh(u), wa mā lahum min nāṣirīn(a).

אבער אומרעכטע מענטשן גייען נאך זייערע תאוות אָן וויסן; ווער קען דען פירן מענטשן וועמען גאט האט פארפירט? און עס איז נישט געווען קיין העלפער פאר זיי.

فَاَقِمْ وَجْهَكَ لِلدِّيْنِ حَنِيْفًاۗ فِطْرَتَ اللّٰهِ الَّتِيْ فَطَرَ النَّاسَ عَلَيْهَاۗ لَا تَبْدِيْلَ لِخَلْقِ اللّٰهِ ۗذٰلِكَ الدِّيْنُ الْقَيِّمُۙ وَلٰكِنَّ اَكْثَرَ النَّاسِ لَا يَعْلَمُوْنَۙ

fa aqim wajhaka lid-dīni ḥanīfā(n), fiṭratallāhil-latī faṭaran-nāsa ‘alaihā, lā tabdīla likhalqillāh(i), żālikad-dīnul-qayyim(u), wa lākinna akṡaran-nāsi lā ya‘lamūn(a).

אַזוי דרייט אייער פּנים גלייך צו רעליגיע (איסלאם); (לויט) אַלאַה'ס נאַטור ווייל ער האָט באַשאַפֿן מענטשן לויט דעם (פיטראַ). עס איז נישטאָ קיין ענדערונג אין גאָט'ס שאַפונג. (דאָס הייסט) די גלייכע רעליגיע, אָבער רובֿ מענטשן ווייסן נישט,

۞ مُنِيْبِيْنَ اِلَيْهِ وَاتَّقُوْهُ وَاَقِيْمُوا الصَّلٰوةَ وَلَا تَكُوْنُوْا مِنَ الْمُشْرِكِيْنَۙ

munībīna ilaihi wattaqūhu wa aqīmuṣ-ṣalāta wa lā takūnū minal-musyrikīn(a).

דורך זיך אומקערן צו תשובה טון צו אים און מורא האבן פאר אים און טאן תפילות און נישט זיין פון די וואס פארבינדן שותפים מיט גאט,

مِنَ الَّذِيْنَ فَرَّقُوْا دِيْنَهُمْ وَكَانُوْا شِيَعًا ۗ كُلُّ حِزْبٍۢ بِمَا لَدَيْهِمْ فَرِحُوْنَ

minal-lażīna farraqū dīnahum wa kānū syiya‘ā(n), kullu ḥizbim bimā ladaihim fariḥūn(a).

דאָס זענען מענטשן וואָס טיילן זייער רעליגיע אין עטלעכע גרופּעס, יעדע פון וועלכע איז שטאָלץ מיט וואָס זי באַזיצט.

وَاِذَا مَسَّ النَّاسَ ضُرٌّ دَعَوْا رَبَّهُمْ مُّنِيْبِيْنَ اِلَيْهِ ثُمَّ اِذَآ اَذَاقَهُمْ مِّنْهُ رَحْمَةً اِذَا فَرِيْقٌ مِّنْهُمْ بِرَبِّهِمْ يُشْرِكُوْنَۙ

wa iżā massan-nāsa ḍurrun da‘au rabbahum munībīna ilaihi ṡumma iżā ażāqahum minhu raḥmatan iżā farīqum minhum birabbihim yusyrikūn(a).

און ווען מענטשן ווערן געטראָפן דורך אַ געפאַר, רופן זיי זייער גאָט זיך אומצוקערן (תשובה טאָן) צו אים, און ווען ער גיט זיי אַ ביסל פון זיין גנאַדע, פּלוצעם פֿאַרבינדן עטלעכע פון זיי שותפים מיט אַלאַה.

لِيَكْفُرُوْا بِمَآ اٰتَيْنٰهُمْۗ فَتَمَتَّعُوْاۗ فَسَوْفَ تَعْلَمُوْنَ

liyakfurū bimā ātaināhum, fatamatta‘ū, fasaufa ta‘lamūn(a).

לאָזט זיי אָפּלייקענען די חן וואָס מיר האָבן זיי געגעבן. און האָט שפּאַס, און שפּעטער וועט איר וויסן (די קאָנסעקווענצן פון אייערע מעשים).

اَمْ اَنْزَلْنَا عَلَيْهِمْ سُلْطٰنًا فَهُوَ يَتَكَلَّمُ بِمَا كَانُوْا بِهٖ يُشْرِكُوْنَ

am anzalnā ‘alaihim sulṭānan fahuwa yatakallamu bimā kānū bihī yusyrikūn(a).

אדער האבן מיר זיי אראפגעשיקט אינפארמאציע, וואס דערקלערט (באשטעטיגט) וואס זיי (שטענדיק) פארבינדן מיט גאט?

وَاِذَآ اَذَقْنَا النَّاسَ رَحْمَةً فَرِحُوْا بِهَاۗ وَاِنْ تُصِبْهُمْ سَيِّئَةٌ ۢبِمَا قَدَّمَتْ اَيْدِيْهِمْ اِذَا هُمْ يَقْنَطُوْنَ

wa iżā ażaqnan-nāsa raḥmatan fariḥū bihā, wa in tuṣibhum sayyi'atum bimā qaddamat aidīhim iżā hum yaqnaṭūn(a).

און אויב מיר געבן רחמנות צו מענטשן, וועלן זיי זיכער זיין צופרידן דערמיט (גנאָד). אָבער אויב זיי ווערן געטראָפן דורך אַ קאַטאַסטראָפע (געפאַר) צוליב זייער אייגענעם שולד, פאַרצווייפלען זיי גלייך.

اَوَلَمْ يَرَوْا اَنَّ اللّٰهَ يَبْسُطُ الرِّزْقَ لِمَنْ يَّشَاۤءُ وَيَقْدِرُۗ اِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَاٰيٰتٍ لِّقَوْمٍ يُّؤْمِنُوْنَ

awalam yarau annallāha yabsuṭur-rizqa limay yasyā'u wa yaqdir(u), inna fī żālika la'āyātil liqaumiy yu'minūn(a).

און זען זיי נישט אז אללא איז דער וואס גיט אויס פארזארגן וועמען ער וויל און באגרענעצט עס (צו וועמען ער וויל)? טאקע, אין דעם זענען דא סימנים (פון אללא'ס גרויסקייט) פאר א פאלק וואס גלייבט.

فَاٰتِ ذَا الْقُرْبٰى حَقَّهٗ وَالْمِسْكِيْنَ وَابْنَ السَّبِيْلِۗ ذٰلِكَ خَيْرٌ لِّلَّذِيْنَ يُرِيْدُوْنَ وَجْهَ اللّٰهِ ۖوَاُولٰۤىِٕكَ هُمُ الْمُفْلِحُوْنَ

fa āti żal-qurbā ḥaqqahū wal-miskīna wabnas-sabīl(i), żālika khairul lil-lażīna yurīdūna wajhallāh(i), wa ulā'ika humul-mufliḥūn(a).

זאָ גיט זייערע רעכט צו נאָענטע קרובים, ווי אויך צו די אָרעמע און מענטשן וואָס רייזן. דאָס איז בעסער פֿאַר די וואָס זוכן אַלאַה'ס פאַרגעניגן. און זיי זענען די גליקלעכע מענטשן.

وَمَآ اٰتَيْتُمْ مِّنْ رِّبًا لِّيَرْبُوَا۟ فِيْٓ اَمْوَالِ النَّاسِ فَلَا يَرْبُوْا عِنْدَ اللّٰهِ ۚوَمَآ اٰتَيْتُمْ مِّنْ زَكٰوةٍ تُرِيْدُوْنَ وَجْهَ اللّٰهِ فَاُولٰۤىِٕكَ هُمُ الْمُضْعِفُوْنَ

wa mā ātaitum mir ribal liyarbuwa fī amwālin-nāsi falā yarbū ‘indallāh(i), wa mā ātaitum min zakātin turīdūna wajhallāhi fa'ulā'ika humul-muḍ‘ifūn(a).

און יעדע ריבע (צוגאב) וואָס איר גיט כּדי מענטשנס עשירות זאָל זיך פֿאַרמערן, וועט נישט פֿאַרמערן זיך אין די אויגן פֿון גאָט. און וואָס איר גיט אין דער פֿאָרעם פֿון זכּאת, וואָס איר ווילט באַקומען גאָטס צופֿרידנקייט, דאָס זענען די מענטשן וואָס פֿאַרמערן זיך (די באַלוינונג).

اَللّٰهُ الَّذِيْ خَلَقَكُمْ ثُمَّ رَزَقَكُمْ ثُمَّ يُمِيْتُكُمْ ثُمَّ يُحْيِيْكُمْۗ هَلْ مِنْ شُرَكَاۤىِٕكُمْ مَّنْ يَّفْعَلُ مِنْ ذٰلِكُمْ مِّنْ شَيْءٍۗ سُبْحٰنَهٗ وَتَعٰلٰى عَمَّا يُشْرِكُوْنَ ࣖ

allāhul-lażī khalaqakum ṡumma razaqakum ṡumma yumītukum ṡumma yuḥyīkum, hal min syurakā'ikum may yaf‘alu min żālikum min syai'(in), subḥānahū wa ta‘ālā ‘ammā yusyrikūn(a).

אַלאַה האָט דיך באַשאַפֿן, דערנאָך האָט ער דיר געגעבן לעבנס-מיטלען, דערנאָך האָט ער דיך געהרגעט, און דערנאָך דיך צוריקגעבראַכט צום לעבן. איז דאָ איינער צווישן די וואָס דו האָסט פֿאַרבונדן מיט אַלאַה וואָס קען טאָן עפּעס אַזוינס? כבוד זאָל זײַן אים און דעם העכסטן איבער וואָס זיי פֿאַרבינדן איינער מיטן אַנדערן.

ظَهَرَ الْفَسَادُ فِى الْبَرِّ وَالْبَحْرِ بِمَا كَسَبَتْ اَيْدِى النَّاسِ لِيُذِيْقَهُمْ بَعْضَ الَّذِيْ عَمِلُوْا لَعَلَّهُمْ يَرْجِعُوْنَ

Żaharal-fasādu fil-barri wal-baḥri bimā kasabat aidin-nāsi liyużīqahum ba‘ḍal-lażī ‘amilū la‘allahum yarji‘ūn(a).

קאָרופּציע איז דערשינען אויף לאַנד און ים צוליב וואָס די הענט פון מענטשן האָבן פֿאַרדינט; אַלאַה וויל אַז זיי זאָלן פּרובירן אַ טייל פון זייערע מעשים, כּדי זיי זאָלן זיך אומקערן (צום ריכטיקן וועג).

قُلْ سِيْرُوْا فِى الْاَرْضِ فَانْظُرُوْا كَيْفَ كَانَ عَاقِبَةُ الَّذِيْنَ مِنْ قَبْلُۗ كَانَ اَكْثَرُهُمْ مُّشْرِكِيْنَ

qul sīrū fil-arḍi fanẓurū kaifa kāna ‘āqibatul-lażīna min qabl(u), kāna akṡaruhum musyrikīn(a).

זאָג (מוחמד), "פאָר איבער דער ערד און זע וואָס דער סוף פֿון די אוראַלטע מענטשן איז געווען. רובֿ פֿון זיי זענען געווען מענטשן וואָס האָבן פֿאַרבונדן פּאַרטנערס מיט (אַלאַ)."

فَاَقِمْ وَجْهَكَ لِلدِّيْنِ الْقَيِّمِ مِنْ قَبْلِ اَنْ يَّأْتِيَ يَوْمٌ لَّا مَرَدَّ لَهٗ مِنَ اللّٰهِ يَوْمَىِٕذٍ يَّصَّدَّعُوْنَ

fa'aqim lid-dīnil-qayyimi min qabli ay ya'tiya yaumul lā maradda lahū minallāhi yauma'iżiy yaṣṣadda‘ūn(a).

דעריבער, ווענדט אייער פנים צו דער גלייכער רעליגיע (איסלאם) איידער עס קומט פון אללא א טאג (דוםסטאג) וואס קען נישט אפגעווארפן ווערן, אין יענעם טאג וועלן זיי אפגעשיידט ווערן.

مَنْ كَفَرَ فَعَلَيْهِ كُفْرُهٗۚ وَمَنْ عَمِلَ صَالِحًا فَلِاَنْفُسِهِمْ يَمْهَدُوْنَۙ

man kafara fa ‘alaihi kufruh(ū), wa man ‘amila ṣāliḥan fali'anfusihim yamhadūn(a).

ווער עס נישט גלויבט, ער אליין טראגט (די קאנסעקווענצן פון) זיין נישט גלויבן; און ווער עס טוט גוטע מעשים גרייט זיך צו (א אָנגענעמעם אָרט),

لِيَجْزِيَ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَعَمِلُوا الصّٰلِحٰتِ مِنْ فَضْلِهٖۗ اِنَّهٗ لَا يُحِبُّ الْكٰفِرِيْنَ

liyajziyal-lażīna āmanū wa ‘amiluṣ-ṣāliḥāti min faḍlih(ī), innahū lā yuḥibbul-kāfirīn(a).

כדי גאט זאל באלוינען די וואס גלייבן און טוען גוטע מעשים פון זיין גנאד. טאקע, ער האט נישט ליב די וואס גלייבן נישט (כופרים).

وَمِنْ اٰيٰتِهٖٓ اَنْ يُّرْسِلَ الرِّيٰحَ مُبَشِّرٰتٍ وَّلِيُذِيْقَكُمْ مِّنْ رَّحْمَتِهٖ وَلِتَجْرِيَ الْفُلْكُ بِاَمْرِهٖ وَلِتَبْتَغُوْا مِنْ فَضْلِهٖ وَلَعَلَّكُمْ تَشْكُرُوْنَ

wa min āyātihī ay yursilar-riyāḥa mubasysyirātiw wa liyużīqakum mir raḥmatihī wa litajriyal-fulka bi'amrihī wa litabtagū min faḍlihī wa la‘allakum tasykurūn(a).

און צווישן זיינע וואונדער איז אז ער שיקט די ווינטן אלס ברענגער פון פרייליכע בשורות און אז איר זאלט זיין רחמנות טראגן און אז די שיפן זאלן פארן לויט זיין באפעל און אז איר זאלט זוכן זיין גוטסקייט, און אז איר זאלט זיין דאנקבאר.

وَلَقَدْ اَرْسَلْنَا مِنْ قَبْلِكَ رُسُلًا اِلٰى قَوْمِهِمْ فَجَاۤءُوْهُمْ بِالْبَيِّنٰتِ فَانْتَقَمْنَا مِنَ الَّذِيْنَ اَجْرَمُوْاۗ وَكَانَ حَقًّاۖ عَلَيْنَا نَصْرُ الْمُؤْمِنِيْنَ

wa laqad arsalnā min qablika rusulan ilā qaumihim fajā'ūhum bil-bayyināti fantaqamnā minal-lażīna ajramū, wa kāna ḥaqqan ‘alainā naṣrul-mu'minīn(a).

און טאַקע, מיר האָבן געשיקט פֿאַר דיר (מוחמד) עטלעכע שליחים צו זײַן פֿאָלק, זיי זענען געקומען צו אים מיט (גענוג) אינפֿאָרמאַציע, דערנאָך האָבן מיר גענומען נקמה אויף די זינדיקע. און עס איז אונדזער רעכט צו העלפֿן די וואָס גלויבן.

اَللّٰهُ الَّذِيْ يُرْسِلُ الرِّيٰحَ فَتُثِيْرُ سَحَابًا فَيَبْسُطُهٗ فِى السَّمَاۤءِ كَيْفَ يَشَاۤءُ وَيَجْعَلُهٗ كِسَفًا فَتَرَى الْوَدْقَ يَخْرُجُ مِنْ خِلٰلِهٖۚ فَاِذَآ اَصَابَ بِهٖ مَنْ يَّشَاۤءُ مِنْ عِبَادِهٖٓ اِذَا هُمْ يَسْتَبْشِرُوْنَۚ

allāhul-lażī yursilur-riyāḥa fatuṡīru saḥāban fayabsuṭuhū fis-samā'i kaifa yasyā'u wa yaj‘aluhū kisafan fataral-wadqa yakhruju min khilālih(ī), fa'iżā aṣāba bihī may yasyā'u min ‘ibādihī iżā hum yastabsyirūn(a).

עס איז אַלאַה וואָס שיקט דעם ווינט, דערנאָך באַוועגט דער ווינט די וואָלקנס און אַלאַה פֿאַרשפּרייט זיי אין הימל ווי ער וויל, און מאַכט זיי אין קלאָמפּן, דערנאָך זעט איר רעגן קומען אַרויס פֿון די לעכער, אַזוי ווען ער שיקט עס אַראָפּ צו זיינע קנעכט וועמען ער וויל, פּלוצעם פֿרייען זיי זיך.

وَاِنْ كَانُوْا مِنْ قَبْلِ اَنْ يُّنَزَّلَ عَلَيْهِمْ مِّنْ قَبْلِهٖ لَمُبْلِسِيْنَۚ

wa in kānū min qabli ay yunazzala ‘alaihim min qablihī lamublisīn(a).

טאַקע, נאָך איידער דער רעגן איז אויף זיי געפֿאַלן, האָבן זיי טאַקע אויפֿגעגעבן האָפענונג.

فَانْظُرْ اِلٰٓى اٰثٰرِ رَحْمَتِ اللّٰهِ كَيْفَ يُحْيِ الْاَرْضَ بَعْدَ مَوْتِهَاۗ اِنَّ ذٰلِكَ لَمُحْيِ الْمَوْتٰىۚ وَهُوَ عَلٰى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيْرٌ

fanẓur ilā āṡāri raḥmatillāhi kaifa yuḥyil-arḍa ba‘da mautihā, inna żālika lamuḥyil-mautā, wa huwa ‘alā kulli syai'in qadīr(un).

אַלזאָ באַטראַכט די שפּורן פֿון אַלאַה'ס רחמנות, ווי ער באַלעבט די ערד נאָך איר טויט. טאַקע, דאָס מיינט אַז ער איז טאַקע ביכולת צו באַלעבן די טויטע. און ער איז אַלמעכטיקער איבער אַלע זאַכן.

وَلَىِٕنْ اَرْسَلْنَا رِيْحًا فَرَاَوْهُ مُصْفَرًّا لَّظَلُّوْا مِنْۢ بَعْدِهٖ يَكْفُرُوْنَ

wa la'in arsalnā rīḥan fara'auhu muṣfarral laẓallū mim ba‘dihī yakfurūn(a).

און טאַקע, אויב מיר שיקן אַ ווינט און זיי זען (די פלאַנצן) ווערן געל (טרוקענען), זיכער וועלן זיי נאָך דעם זיין אומדאַנקבאַר.

فَاِنَّكَ لَا تُسْمِعُ الْمَوْتٰى وَلَا تُسْمِعُ الصُّمَّ الدُّعَاۤءَ اِذَا وَلَّوْا مُدْبِرِيْنَ

fa innaka lā tusmi‘ul-mautā wa lā tusmi‘uṣ-ṣummad-du‘ā'a iżā wallau mudbirīn(a).

אַזוי טאַקע, וועסטו נישט קענען מאַכן די טויטע מענטשן הערן, און מאַכן די טויבע מענטשן הערן דעם געשריי, אויב זיי דרייען זיך אום דעם רוקן.

وَمَآ اَنْتَ بِهٰدِ الْعُمْيِ عَنْ ضَلٰلَتِهِمْۗ اِنْ تُسْمِعُ اِلَّا مَنْ يُّؤْمِنُ بِاٰيٰتِنَا فَهُمْ مُّسْلِمُوْنَ ࣖ

wa mā anta bihādil-‘umyi ‘an ḍalālatihim, in tusmi‘u illā may yu'minu bi'āyātinā fahum muslimūn(a).

און איר וועט נישט קענען פירן די וואָס זענען בלינד (די אויגן פון זייערע הערצער) פון זייער טעות. און איר קענט נישט הערן (צו גאָט'ס אנווייזונגען) אַחוץ צו די וואָס גלויבן אין אונדזערע פסוקים, דעמאָלט זענען זיי די וואָס אונטערווארפן זיך (צו אונדז).

۞ اَللّٰهُ الَّذِيْ خَلَقَكُمْ مِّنْ ضَعْفٍ ثُمَّ جَعَلَ مِنْۢ بَعْدِ ضَعْفٍ قُوَّةً ثُمَّ جَعَلَ مِنْۢ بَعْدِ قُوَّةٍ ضَعْفًا وَّشَيْبَةً ۗيَخْلُقُ مَا يَشَاۤءُۚ وَهُوَ الْعَلِيْمُ الْقَدِيْرُ

allāhul-lażī khalaqakum min ḍa‘fin ṡumma ja‘ala mim ba‘di ḍa‘fin quwwatan ṡumma ja‘ala mim ba‘di quwwatin ḍa‘faw wa syaibah(tan), yakhluqu mā yasyā'(u), wa huwal-‘alīmul-qadīr(u).

דאָס איז אַלאַה וואָס האָט אייך באַשאַפֿן פֿון אַ שוואַכן צושטאַנד, און דערנאָך האָט ער (אייך) נאָך יענעם שוואַכן צושטאַנד געמאַכט שטאַרק, און דערנאָך האָט ער (אייך) נאָך שטאַרקייט געמאַכט שוואַך (ווידער) און גרוי. ער באַשאַפֿט וואָס ער וויל. און ער איז אַל-וויסנדיק, אַל-מעכטיק.

وَيَوْمَ تَقُوْمُ السَّاعَةُ يُقْسِمُ الْمُجْرِمُوْنَ ەۙ مَا لَبِثُوْا غَيْرَ سَاعَةٍ ۗ كَذٰلِكَ كَانُوْا يُؤْفَكُوْنَ

wa yauma taqūmus-sā‘atu yuqsimul-mujrimūn(a), mā labiṡū gaira sā‘ah(tin), każālika kānū yu'fakūn(a).

און אין דעם טאָג (ווען) די שעה קומט, שווערן די זינדיקע אַז זיי וועלן בלייבן (אין קבר) נאָר פֿאַר אַ מאָמענט (נאָר). אַזוי פלעגן זיי ווערן אָפּגעקערט (פון דער אמת).

وَقَالَ الَّذِيْنَ اُوْتُوا الْعِلْمَ وَالْاِيْمَانَ لَقَدْ لَبِثْتُمْ فِيْ كِتٰبِ اللّٰهِ اِلٰى يَوْمِ الْبَعْثِۖ فَهٰذَا يَوْمُ الْبَعْثِ وَلٰكِنَّكُمْ كُنْتُمْ لَا تَعْلَمُوْنَ

wa qālal-lażīna ūtul-‘ilma wal-īmāna laqad labiṡtum fī kitābillāhi ilā yaumil-ba‘ṡ(i), fa hāżā yaumul-ba‘ṡi wa lākinnakum kuntum lā ta‘lamūn(a).

און די וואָס האָבן באַקומען וויסן און גלויבן האָבן געזאָגט (צו די נישט-גלייביקע), "טאַקע, איר זענט געבליבן (אין קבר) לויט גאָטס באַפֿעל, ביזן טאָג פון תחיית המתים. אַזוי דאָס איז דער טאָג פון תחיית המתים, אָבער (פריער) האָט איר נישט געגלייבט (אין אים)."

فَيَوْمَىِٕذٍ لَّا يَنْفَعُ الَّذِيْنَ ظَلَمُوْا مَعْذِرَتُهُمْ وَلَا هُمْ يُسْتَعْتَبُوْنَ

fa yauma'iżil lā yanfa‘ul-lażīna ẓalamū ma‘żiratuhum wa lā hum yusta‘tabūn(a).

אַלזאָ אין יענעם טאָג וועט מער נישט זײַן קיין נוץ פֿון די אַנטשולדיקונגען פֿון די אומרעכטיקע, און זיי וועלן אויך נישט באַקומען די געלעגנהייט זיך מער צו תשובה טאָן.

وَلَقَدْ ضَرَبْنَا لِلنَّاسِ فِيْ هٰذَا الْقُرْاٰنِ مِنْ كُلِّ مَثَلٍۗ وَلَىِٕنْ جِئْتَهُمْ بِاٰيَةٍ لَّيَقُوْلَنَّ الَّذِيْنَ كَفَرُوْٓا اِنْ اَنْتُمْ اِلَّا مُبْطِلُوْنَ

wa laqad ḍarabnā lin-nāsi fī hāżal-qur'āni min kulli maṡal(in), wa la'in ji'tahum bi'āyatil layaqūlannal-lażīna kafarū in antum illā mubṭilūn(a).

און טאַקע האָבן מיר דערקלערט צו דער מענטשהייט אַלע מינים משלים אין דעם קוראַן. און אויב איר ברענגט זיי אַ פסוק, וועלן די נישט-גלויבער זאָגן: "איר זענט נאָר מענטשן וואָס מאַכן אויס ליגנס."

كَذٰلِكَ يَطْبَعُ اللّٰهُ عَلٰى قُلُوْبِ الَّذِيْنَ لَا يَعْلَمُوْنَ

każālika yaṭba‘ullāhu ‘alā qulūbil-lażīna lā ya‘lamūn(a).

אזוי פארזיגלט אַלאַה די הערצער פון די וואָס פארשטייען נישט.

فَاصْبِرْ اِنَّ وَعْدَ اللّٰهِ حَقٌّ وَّلَا يَسْتَخِفَّنَّكَ الَّذِيْنَ لَا يُوْقِنُوْنَ ࣖ

faṣbir inna wa‘dallāhi ḥaqquw wa lā yastakhiffannakal-lażīna lā yūqinūn(a).

זייט געדולדיק (אָ מוכאַמאַד); טאַקע, די צוזאָג פון אַלאַה איז אמת, און לאָזט נישט די וואָס נישט גלויבן (אין דער אמת פון אַלאַה'ס פסוקים) אייך זאָרגן.