Q.S אן-נור (اَلنُّور) - 64 נומער פון פערזן

سُوْرَةٌ اَنْزَلْنٰهَا وَفَرَضْنٰهَا وَاَنْزَلْنَا فِيْهَآ اٰيٰتٍۢ بَيِّنٰتٍ لَّعَلَّكُمْ تَذَكَّرُوْنَ

sūratun anzalnāhā wa faraḍnāhā wa anzalnā fīhā āyātim bayyinātil la‘allakum tażakkarūn(a).

(דאָס איז) אַ סורה וואָס מיר האָבן אַראָפּגעשיקט און מיר האָבן געמאַכט פֿאַרפֿליכטעט (אויספֿירן די געזעצן), און מיר האָבן אַראָפּגעשיקט אין איר קלאָרע וואונדער (פֿון אַלאַה'ס גרויסקייט), כּדי איר זאָלט געדענקען.

اَلزَّانِيَةُ وَالزَّانِيْ فَاجْلِدُوْا كُلَّ وَاحِدٍ مِّنْهُمَا مِائَةَ جَلْدَةٍ ۖوَّلَا تَأْخُذْكُمْ بِهِمَا رَأْفَةٌ فِيْ دِيْنِ اللّٰهِ اِنْ كُنْتُمْ تُؤْمِنُوْنَ بِاللّٰهِ وَالْيَوْمِ الْاٰخِرِۚ وَلْيَشْهَدْ عَذَابَهُمَا طَاۤىِٕفَةٌ مِّنَ الْمُؤْمِنِيْنَ

az-zāniyatu waz-zānī fajlidū kulla wāḥidim minhumā mi'ata jaldah(tan), wa lā ta'khużkum bihimā ra'fatun fī dīnillāhi in kuntum tu'minūna billāhi wal-yaumil-ākhir(i), walyasyhad ‘ażābahumā ṭā'ifatum minal-mu'minīn(a).

די פֿרױין און די פֿרױין, שלאָגט יעדע פֿון זיי מיט הונדערט פּאַטשן, און לאָזט נישט רחמנות אויף זיי אײַך אָפּהאַלטן פֿון (פּראַקטיצירן) די רעליגיע פֿון אַלאַה, אויב איר גלויבט אין אַלאַה און דעם לעצטן טאָג; און לאָזט אַ גרופּע גלויביגע זײַן עדות צו זייער שטראָף.

اَلزَّانِيْ لَا يَنْكِحُ اِلَّا زَانِيَةً اَوْ مُشْرِكَةً ۖوَّالزَّانِيَةُ لَا يَنْكِحُهَآ اِلَّا زَانٍ اَوْ مُشْرِكٌ ۚوَحُرِّمَ ذٰلِكَ عَلَى الْمُؤْمِنِيْنَ

az-zānī lā yankiḥu illā zāniyatan au musyrikah(tan), waz-zāniyatu lā yankiḥuhā illā zānin au musyrik(un), wa ḥurrima żālika ‘alal-mu'minīn(a).

אַ זכר וואָס איז אַן איבעראטער מעג נישט חתונה האָבן אַחוץ מיט אַ פרוי וואָס איז אַן איבעראטער, אָדער מיט אַ פּאָליטעיסטישער פרוי; און אַ נקבה וואָס איז אַן איבעראטער מעג נישט חתונה האָבן אַחוץ מיט אַ זכר וואָס איז אַן איבעראטער אָדער מיט אַ פּאָליטעיסטישן מאַן; און דאָס איז פֿאַרבאָטן פֿאַר די גלויביגע.

وَالَّذِيْنَ يَرْمُوْنَ الْمُحْصَنٰتِ ثُمَّ لَمْ يَأْتُوْا بِاَرْبَعَةِ شُهَدَاۤءَ فَاجْلِدُوْهُمْ ثَمٰنِيْنَ جَلْدَةً وَّلَا تَقْبَلُوْا لَهُمْ شَهَادَةً اَبَدًاۚ وَاُولٰۤىِٕكَ هُمُ الْفٰسِقُوْنَ ۙ

wal-lażīna yarmūnal-muḥṣanāti ṡumma lam ya'tū bi'arba‘ati syuhadā'a fajlidūhum ṡamānīna jaldataw wa lā taqbalū lahum syahādatan abadā(n), wa ulā'ika humul-fāsiqūn(a).

און די וואָס באַשולדיקן ריינע פרויען (אין ניאוף) און ברענגען נישט קיין פיר עדות, שלאָגן זיי אַכציק מאָל, און נעמען קיינמאָל נישט אָן זייער עדות. די זענען די רשעים.

اِلَّا الَّذِيْنَ تَابُوْا مِنْۢ بَعْدِ ذٰلِكَ وَاَصْلَحُوْاۚ فَاِنَّ اللّٰهَ غَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ

illal-lażīna tābū mim ba‘di żālika wa aṣlaḥū, fa innallāha gafūrur raḥīm(un).

אחוץ די וואָס טוען תשובה דערנאָך און פֿאַרבעסערן זיך, דעמאָלט טאַקע איז אַלאַה מוחל, דערבאַרימדיק.

وَالَّذِيْنَ يَرْمُوْنَ اَزْوَاجَهُمْ وَلَمْ يَكُنْ لَّهُمْ شُهَدَاۤءُ اِلَّآ اَنْفُسُهُمْ فَشَهَادَةُ اَحَدِهِمْ اَرْبَعُ شَهٰدٰتٍۢ بِاللّٰهِ ۙاِنَّهٗ لَمِنَ الصّٰدِقِيْنَ

wal-lażīna yarmūna azwājahum wa lam yakul lahum syuhadā'u illā anfusuhum fa syahādatu aḥadihim arba‘u syahādātim billāh(i), innahū laminaṣ-ṣādiqīn(a).

און די וואָס באַשולדיקן זייערע ווייבער (אין ניאוף), בשעת זיי האָבן נישט קיין עדות אַחוץ זיך אַליין, דאַן איז די עדות פון יעדן פון זיי פיר מאָל צו שווערן ביי גאָט אַז ער איז איינער פון די וואָס רעדן די אמת.

وَالْخَامِسَةُ اَنَّ لَعْنَتَ اللّٰهِ عَلَيْهِ اِنْ كَانَ مِنَ الْكٰذِبِيْنَ

wal-khāmisatu anna la‘natallāhi ‘alaihi in kāna minal-kāżibīn(a).

און די פינפטע (שבועה) איז אז דער קללה פון אללא וועט אים באטראפן אויב ער איז צווישן די ליגנער.

وَيَدْرَؤُا عَنْهَا الْعَذَابَ اَنْ تَشْهَدَ اَرْبَعَ شَهٰدٰتٍۢ بِاللّٰهِ اِنَّهٗ لَمِنَ الْكٰذِبِيْنَ ۙ

wa yadra'u ‘anhal-‘ażāba an tasyhada arba‘a syahādātim billāhi innahū laminal-kāżibīn(a).

און די ווייב ווערט געראַטעוועט פֿון שטראָף אויב זי שווערט פֿיר מאָל בײַ אַלאַ אַז ער (איר מאַן) איז באמת צווישן די ליגנער,

وَالْخَامِسَةَ اَنَّ غَضَبَ اللّٰهِ عَلَيْهَآ اِنْ كَانَ مِنَ الصّٰدِقِيْنَ

wal-khāmisata anna gaḍaballāhi ‘alaihā in kāna minaṣ-ṣādiqīn(a).

און די פינפטע (שבועה) אז דער צאָרן פון אַלאַה וועט איר (די ווייב) שלאָגן, אויב ער (איר מאַן) איז איינער פון די וואָס רעדן די אמת.

وَلَوْلَا فَضْلُ اللّٰهِ عَلَيْكُمْ وَرَحْمَتُهٗ وَاَنَّ اللّٰهَ تَوَّابٌ حَكِيْمٌ ࣖ

wa lau lā faḍlullāhi ‘alaikum wa raḥmatuhū wa annallāha tawwābun ḥakīm(un).

און ווען נישט די חן פון אַלאַה און זיין רחמנות אויף דיר (וואָלסטו באַגעגנט שוועריקייטן). און טאַקע, אַלאַה איז דער וואָס נעמט אָן תשובה, דער חכם.

اِنَّ الَّذِيْنَ جَاۤءُوْ بِالْاِفْكِ عُصْبَةٌ مِّنْكُمْۗ لَا تَحْسَبُوْهُ شَرًّا لَّكُمْۗ بَلْ هُوَ خَيْرٌ لَّكُمْۗ لِكُلِّ امْرِئٍ مِّنْهُمْ مَّا اكْتَسَبَ مِنَ الْاِثْمِۚ وَالَّذِيْ تَوَلّٰى كِبْرَهٗ مِنْهُمْ لَهٗ عَذَابٌ عَظِيْمٌ

innal-lażīna jā'ū bil-ifki ‘uṣbatum minkum, lā taḥsabūhu syarral lakum, bal huwa khairul lakum, likullimri'im minhum maktasaba minal-iṡm(i), wal-lażī tawallā kibrahū minhum lahū ‘ażābun ‘aẓīm(un).

טאקע, די וואָס ברענגען פאַלשע נייעס זענען אויך צווישן אייך. טראַכט נישט אַז עס איז שלעכט פֿאַר אייך, נאָר עס איז גוט פֿאַר אייך. יעדער פֿון זיי וועט באַקומען די באַלוֹינונג פֿאַר די זינד וואָס ער האָט באַגאַנגען. און ווער עס יז צווישן זיי וואָס נעמט דעם גרעסטן חלק (פֿון די זינד וואָס ער האָט באַגאַנגען), ער וועט באַקומען אַ גרויסע שטראָף.

لَوْلَآ اِذْ سَمِعْتُمُوْهُ ظَنَّ الْمُؤْمِنُوْنَ وَالْمُؤْمِنٰتُ بِاَنْفُسِهِمْ خَيْرًاۙ وَّقَالُوْا هٰذَآ اِفْكٌ مُّبِيْنٌ

lau lā iż sami‘tumūhu ẓannal-mu'minūna wal-mu'minātu bi'anfusihim khairā(n), wa qālū hāżā ifkum mubīn(un).

פארוואס טראַכטן גלויביגע און גלייביגע נישט גוט וועגן זיך, ווען מען הערט די פאַלשע נייעס און זאָגט: "דאָס איז (אַ נייעס) אַן עכטע ליגן."

لَوْلَا جَاۤءُوْ عَلَيْهِ بِاَرْبَعَةِ شُهَدَاۤءَۚ فَاِذْ لَمْ يَأْتُوْا بِالشُّهَدَاۤءِ فَاُولٰۤىِٕكَ عِنْدَ اللّٰهِ هُمُ الْكٰذِبُوْنَ

lau lā jā'ū ‘alaihi bi'arba‘ati syuhadā'(a), fa iż lam ya'tū bisy-syuhadā'i fa ulā'ika ‘indallāhi humul-kāżibūn(a).

פארוואס האבן זיי (די וואס האבן זיי באשולדיגט) נישט געבראכט פיר עדות? ווייל זיי האבן נישט געבראכט קיין עדות, זענען זיי ליגנער אין די אויגן פון גאט.

وَلَوْلَا فَضْلُ اللّٰهِ عَلَيْكُمْ وَرَحْمَتُهٗ فِى الدُّنْيَا وَالْاٰخِرَةِ لَمَسَّكُمْ فِيْ مَآ اَفَضْتُمْ فِيْهِ عَذَابٌ عَظِيْمٌ

wa lau lā faḍlullāhi ‘alaikum wa raḥmatuhū fid-dun-yā wal-ākhirati lamassakum fīmā afaḍtum fīhi ‘ażābun ‘aẓīm(un).

און ווען נישט די חן פון אללה און זיין רחמנות אויף דיר אין דער וועלט און אין דער וועלט וואס וועט זיין, וואלט דיר געטראפן א גרויסע שטראף צוליב וואס דו האסט וועגן דעם געזאגט (די פאלשע נייעס).

اِذْ تَلَقَّوْنَهٗ بِاَلْسِنَتِكُمْ وَتَقُوْلُوْنَ بِاَفْوَاهِكُمْ مَّا لَيْسَ لَكُمْ بِهٖ عِلْمٌ وَّتَحْسَبُوْنَهٗ هَيِّنًاۙ وَّهُوَ عِنْدَ اللّٰهِ عَظِيْمٌ ۚ

iż talaqqaunahū bi'alsinatikum wa taqūlūna bi'afwāhikum mā laisa lakum bihī ‘ilmuw wa taḥsabūnahū hayyinā(n), wa huwa ‘indallāhi ‘aẓīm(un).

(געדענקט) ווען איר האָט עס באַקומען (פאַלשע נייעס) דורך מויל און איר האָט געזאָגט מיט אייערע מיילער וואָס איר האָט נישט געוואוסט, און איר האָט עס געהאַלטן פֿאַר אַ קלייניקייט, בשעת אין די אויגן פֿון גאָט איז עס געווען אַ גרויסע זאַך.

وَلَوْلَآ اِذْ سَمِعْتُمُوْهُ قُلْتُمْ مَّا يَكُوْنُ لَنَآ اَنْ نَّتَكَلَّمَ بِهٰذَاۖ سُبْحٰنَكَ هٰذَا بُهْتَانٌ عَظِيْمٌ

wa lau lā iż sami‘tumūhu qultum mā yakūnu lanā an natakallama bihāżā, subḥānaka hāżā buhtānun ‘aẓīm(un).

און פארוואס זאגסטו נישט ווען דו הערסט עס, "עס איז נישט ריכטיג פאר אונז צו רעדן וועגן דעם. כבוד דיר, דאס איז א גרויסע ליגן."

يَعِظُكُمُ اللّٰهُ اَنْ تَعُوْدُوْا لِمِثْلِهٖٓ اَبَدًا اِنْ كُنْتُمْ مُّؤْمِنِيْنَ ۚ

ya‘iẓukumullāhu an ta‘ūdū limiṡlihī abadan in kuntum mu'minīn(a).

אַלאַה וואָרנט אייך נישט צו איבערחזרן עס מער, אויב איר זענט גלויביקע,

وَيُبَيِّنُ اللّٰهُ لَكُمُ الْاٰيٰتِۗ وَاللّٰهُ عَلِيْمٌ حَكِيْمٌ

wa yubayyinullāhu lakumul-āyāt(i), wallāhu ‘alīmun ḥakīm(un).

און אַלאַה דערקלערט (זיינע) פסוקים צו דיר. און אַלאַה איז אַל-וויסנדיק, אַל-קלוג.

اِنَّ الَّذِيْنَ يُحِبُّوْنَ اَنْ تَشِيْعَ الْفَاحِشَةُ فِى الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا لَهُمْ عَذَابٌ اَلِيْمٌۙ فِى الدُّنْيَا وَالْاٰخِرَةِۗ وَاللّٰهُ يَعْلَمُ وَاَنْتُمْ لَا تَعْلَمُوْنَ

innal-lażīna yuḥibbūna an tasyī‘al-fāḥisyatu fil-lażīna āmanū lahum ‘ażābun alīm(un), fid-dun-yā wal-ākhirah(ti), wallāhu ya‘lamu wa antum lā ta‘lamūn(a).

טאַקע, די וואָס ווילן לאָזן אַזעלכע שרעקלעכע מעשים (פאַלשע נייעס) פֿאַרשפּרייטן צווישן די גלויביגע וועלן ליידן אַ ווייטיקלעכע שטראָף אין דער וועלט און אין דער וועלט וואָס וועט קומען. און אַלאַה ווייסט, בשעת איר ווייסט נישט.

وَلَوْلَا فَضْلُ اللّٰهِ عَلَيْكُمْ وَرَحْمَتُهٗ وَاَنَّ اللّٰهَ رَءُوْفٌ رَّحِيْمٌ ࣖ

wa lau lā faḍlullāhi ‘alaikum wa raḥmatuhū wa annallāha ra'ūfur raḥīm(un).

און ווען נישט פֿאַר גאָט'ס חן און רחמנות צו דיר (וואָלסטו זיכער געטראָפן געוואָרן מיט אַ גרויסער שטראָף). טאַקע, גאָט איז דער גוטסטער, דערבאַרימדיקסטער.

۞ يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا لَا تَتَّبِعُوْا خُطُوٰتِ الشَّيْطٰنِۗ وَمَنْ يَّتَّبِعْ خُطُوٰتِ الشَّيْطٰنِ فَاِنَّهٗ يَأْمُرُ بِالْفَحْشَاۤءِ وَالْمُنْكَرِۗ وَلَوْلَا فَضْلُ اللّٰهِ عَلَيْكُمْ وَرَحْمَتُهٗ مَا زَكٰى مِنْكُمْ مِّنْ اَحَدٍ اَبَدًاۙ وَّلٰكِنَّ اللّٰهَ يُزَكِّيْ مَنْ يَّشَاۤءُۗ وَاللّٰهُ سَمِيْعٌ عَلِيْمٌ

yā ayyuhal-lażīna āmanū lā tattabi‘ū khuṭuwātisy-syaiṭān(i), wa may yattabi‘ khuṭuwātisy-syaiṭāni fa innahū ya'muru bil-faḥsyā'i wal-munkar(i), wa lau lā faḍlullāhi ‘alaikum wa raḥmatuhū mā zakā minkum min aḥadin abadā(n), wa lākinnallāha yuzakkī may yasyā'(u), wallāhu samī‘un ‘alīm(un).

איר וואָס גלייבט! גייט נישט אין די טריט פון שטן. ווער עס גייט אין שטן'ס טריט, דעמאָלט טאַקע באַפֿעלט ער (שטן) שלעכטס און שלעכטע מעשים. ווען נישט פֿאַר אַלאַה'ס חן און זיין רחמנות צו אייך, וואָלט קיינער פון אייך נישט געווען ריין (פון די שלעכטע און שלעכטע מעשים) אויף אייביק, אָבער אַלאַה רייניקט וועמען ער וויל. און אַלאַה איז אַל-הערנדיק, אַל-וויסנדיק.

وَلَا يَأْتَلِ اُولُو الْفَضْلِ مِنْكُمْ وَالسَّعَةِ اَنْ يُّؤْتُوْٓا اُولِى الْقُرْبٰى وَالْمَسٰكِيْنَ وَالْمُهٰجِرِيْنَ فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ ۖوَلْيَعْفُوْا وَلْيَصْفَحُوْاۗ اَلَا تُحِبُّوْنَ اَنْ يَّغْفِرَ اللّٰهُ لَكُمْ ۗوَاللّٰهُ غَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ

wa lā ya'tali ulul-faḍli minkum was-sa‘ati ay yu'tū ulil-qurbā wal-masākīna wal-muhājirīna fī sabīlillāh(i), wal ya‘fū wal yaṣfaḥū, alā tuḥibbūna ay yagfirallāhu lakum, wallāhu gafūrur raḥīm(un).

און לאָזט נישט די וואָס האָבן מעלות און געלעגנהייטן צווישן אייך שווערן אַז זיי (וועלן נישט) געבן (הילף) צו (זייערע) קרובים, די אָרעמע און די וואָס עמיגרירן אין דעם וועג פון אַלאַה, און לאָזט זיי מוחל זיין און זיין טאָלעראַנט. צי געפעלט אייך נישט אַז אַלאַה מוחל אייך? און אַלאַה איז מוחל, דערבאַרמענדיק.

اِنَّ الَّذِيْنَ يَرْمُوْنَ الْمُحْصَنٰتِ الْغٰفِلٰتِ الْمُؤْمِنٰتِ لُعِنُوْا فِى الدُّنْيَا وَالْاٰخِرَةِۖ وَلَهُمْ عَذَابٌ عَظِيْمٌ ۙ

innal-lażīna yarmūnal-muḥṣanātil-gāfilātil-mu'mināti lu‘inū fid-dun-yā wal-ākhirah(ti), wa lahum ‘ażābun ‘aẓīm(un).

טאַקע, די וואָס באַשולדיקן גוטע פרויען, וואָס זענען אומפֿאָרזיכטיק און געטרייַ (אין ניאוף), זיי וועלן פֿאַרשאָלטן ווערן אין דער וועלט און אין דער וועלט וואָס וועט קומען, און זיי וועלן באַקומען אַ גרויסע שטראָף,

يَّوْمَ تَشْهَدُ عَلَيْهِمْ اَلْسِنَتُهُمْ وَاَيْدِيْهِمْ وَاَرْجُلُهُمْ بِمَا كَانُوْا يَعْمَلُوْنَ

yauma tasyhadu ‘alaihim alsinatuhum wa aidīhim wa arjuluhum bimā kānū ya‘malūn(a).

אין דעם טאָג, (ווען) זייערע צונגען, הענט און פֿיס וועלן זײַן עדות פֿאַר זיי פֿון וואָס זיי פלעגן טאָן.

يَوْمَىِٕذٍ يُّوَفِّيْهِمُ اللّٰهُ دِيْنَهُمُ الْحَقَّ وَيَعْلَمُوْنَ اَنَّ اللّٰهَ هُوَ الْحَقُّ الْمُبِيْنُ

yauma'iżiy yuwaffīhimullāhu dīnahumul-ḥaqqa wa ya‘lamūna annallāha huwal-ḥaqqul-mubīn(u).

אין יענעם טאָג וועט אַלאַה פֿאַר זיי פֿאַרענדיקן זייער אמתע באַלוינונג, און זיי וועלן וויסן אַז אַלאַה איז אַל-אמתדיק, אַל-ערקלערנדיק.

اَلْخَبِيْثٰتُ لِلْخَبِيْثِيْنَ وَالْخَبِيْثُوْنَ لِلْخَبِيْثٰتِۚ وَالطَّيِّبٰتُ لِلطَّيِّبِيْنَ وَالطَّيِّبُوْنَ لِلطَّيِّبٰتِۚ اُولٰۤىِٕكَ مُبَرَّءُوْنَ مِمَّا يَقُوْلُوْنَۗ لَهُمْ مَّغْفِرَةٌ وَّرِزْقٌ كَرِيْمٌ ࣖ

al-khabīṡātu lil-khabīṡīna wal-khabīṡūna lil-khabīṡāt(i), waṭ-ṭayyibātu liṭ-ṭayyibīna waṭ-ṭayyibūna liṭ-ṭayyibāt(i), ulā'ika mubarra'ūna mimmā yaqūlūn(a), lahum magfiratuw wa rizqun karīm(un).

שלעכטע פרויען זענען פֿאַר שלעכטע מענער, און שלעכטע מענער זענען פֿאַר שלעכטע פרויען, און גוטע פרויען זענען פֿאַר גוטע מענער, און גוטע מענער זענען פֿאַר גוטע פרויען. זיי זענען ריין פֿון וואָס מענטשן באַשולדיקן זיי אין. זיי וועלן האָבן מחילה און אַן איידעלע צושטעל (פּאַראַדיז).

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا لَا تَدْخُلُوْا بُيُوْتًا غَيْرَ بُيُوْتِكُمْ حَتّٰى تَسْتَأْنِسُوْا وَتُسَلِّمُوْا عَلٰٓى اَهْلِهَاۗ ذٰلِكُمْ خَيْرٌ لَّكُمْ لَعَلَّكُمْ تَذَكَّرُوْنَ

yā ayyuhal-lażīna āmanū lā tadkhulū buyūtan gaira buyūtikum ḥattā tasta'nisū wa tusallimū ‘alā ahlihā, żālikum khairul lakum la‘allakum tażakkarūn(a).

איר וואָס גלייבט! גייט נישט אַרײַן אין אַ הויז וואָס איז נישט אײַער אייגענע איידער איר בעט רשות און באַגריסט די באַוואוינער. דאָס איז בעסער פֿאַר אײַך, כּדי איר זאָלט (שטענדיק) געדענקען.

فَاِنْ لَّمْ تَجِدُوْا فِيْهَآ اَحَدًا فَلَا تَدْخُلُوْهَا حَتّٰى يُؤْذَنَ لَكُمْ وَاِنْ قِيْلَ لَكُمُ ارْجِعُوْا فَارْجِعُوْا هُوَ اَزْكٰى لَكُمْ ۗوَاللّٰهُ بِمَا تَعْمَلُوْنَ عَلِيْمٌ

fa illam tajidū fīhā aḥadan falā tadkhulūhā ḥattā yu'żana lakum wa in qīla lakumurji‘ū farji‘ū huwa azkā lakum, wallāhu bimā ta‘malūna ‘alīm(un).

און אויב איר טרעפט קיינעם נישט אינעווייניק, גייט נישט אריין ביז איר באקומט דערלויבעניש. און אויב מען זאגט צו אייך, "קום צוריק!" זאלט איר צוריקקומען. דאס איז ריינער פאר אייך, און גאט ווייסט אל וואס איר טוט.

لَيْسَ عَلَيْكُمْ جُنَاحٌ اَنْ تَدْخُلُوْا بُيُوْتًا غَيْرَ مَسْكُوْنَةٍ فِيْهَا مَتَاعٌ لَّكُمْۗ وَاللّٰهُ يَعْلَمُ مَا تُبْدُوْنَ وَمَا تَكْتُمُوْنَ

laisa ‘alaikum junāḥun an tadkhulū buyūtan gaira maskūnatin fīhā matā‘ul lakum, wallāhu ya‘lamu mā tubdūna wa mā taktumūn(a).

עס איז נישטאָ קיין זינד אויף דיר אַרײַנגיין אין אַ ליידיק הויז, אין וועלכן דו האָסט אַן אינטערעס; אַלאַה ווייסט וואָס דו אַנטפּלעקטסט און וואָס דו באַהאַלטסט.

قُلْ لِّلْمُؤْمِنِيْنَ يَغُضُّوْا مِنْ اَبْصَارِهِمْ وَيَحْفَظُوْا فُرُوْجَهُمْۗ ذٰلِكَ اَزْكٰى لَهُمْۗ اِنَّ اللّٰهَ خَبِيْرٌۢ بِمَا يَصْنَعُوْنَ

qul lil-mu'minīna yaguḍḍū min abṡārihim wa yaḥfaẓū furūjahum, żālika azkā lahum, innallāha khabīrum bimā yaṣna‘ūn(a).

זאָג צו די מענטשן וואָס גלויבן, אַז זיי זאָלן היטן זייערע אויגן, און היטן זייערע פּריוואַטע טיילן; אויף דעם וועג איז עס ריינער פֿאַר זיי. טאַקע, אַלאַה ווײַס אַלץ וואָס זיי טוען.

وَقُلْ لِّلْمُؤْمِنٰتِ يَغْضُضْنَ مِنْ اَبْصَارِهِنَّ وَيَحْفَظْنَ فُرُوْجَهُنَّ وَلَا يُبْدِيْنَ زِيْنَتَهُنَّ اِلَّا مَا ظَهَرَ مِنْهَا وَلْيَضْرِبْنَ بِخُمُرِهِنَّ عَلٰى جُيُوْبِهِنَّۖ وَلَا يُبْدِيْنَ زِيْنَتَهُنَّ اِلَّا لِبُعُوْلَتِهِنَّ اَوْ اٰبَاۤىِٕهِنَّ اَوْ اٰبَاۤءِ بُعُوْلَتِهِنَّ اَوْ اَبْنَاۤىِٕهِنَّ اَوْ اَبْنَاۤءِ بُعُوْلَتِهِنَّ اَوْ اِخْوَانِهِنَّ اَوْ بَنِيْٓ اِخْوَانِهِنَّ اَوْ بَنِيْٓ اَخَوٰتِهِنَّ اَوْ نِسَاۤىِٕهِنَّ اَوْ مَا مَلَكَتْ اَيْمَانُهُنَّ اَوِ التّٰبِعِيْنَ غَيْرِ اُولِى الْاِرْبَةِ مِنَ الرِّجَالِ اَوِ الطِّفْلِ الَّذِيْنَ لَمْ يَظْهَرُوْا عَلٰى عَوْرٰتِ النِّسَاۤءِ ۖوَلَا يَضْرِبْنَ بِاَرْجُلِهِنَّ لِيُعْلَمَ مَا يُخْفِيْنَ مِنْ زِيْنَتِهِنَّۗ وَتُوْبُوْٓا اِلَى اللّٰهِ جَمِيْعًا اَيُّهَ الْمُؤْمِنُوْنَ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُوْنَ

wa qul lil-mu'mināti yagḍuḍna min abṡārihinna wa yaḥfaẓna furūjahunna wa lā yubdīna zīnatahunna illā mā ẓahara minhā walyaḍribna bikhumurihinna ‘alā juyūbihinn(a), wa lā yubdīna zīnatahunna illā libu‘ūlatihinna au ābā'ihinna au abnā'ihinna au abnā'i bu‘ūlatihinna au ikhwānihinna au banī ikhwānihinna au nisā'ihinna au mā malakat aimānuhunna awit-tābi‘īna gairi ulil-irbati minar-rijāli awiṭ-ṭiflil-lażīna lam yaẓharū ‘alā ‘aurātin-nisā'(i), wa lā yaḍribna bi'arjulihinna liyu‘lama mā yukhfīna min zīnatihinn(a), wa tūbū ilallāhi jamī‘an ayyuhal-mu'minūna la‘allakum tufliḥūn(a).

און זאָגט צו די גלויביקע פרויען אַז זיי זאָלן נידעריגער מאַכן זייערע בליק און היטן זייער באַשיידנקייט און נישט אַנטפּלעקן זייערע קליידער אַחוץ דאָס וואָס איז קענטיק. און זאָלן זיי דעקן זייערע שלייערס איבער זייערע בוזעם און נישט אַנטפּלעקן זייערע קליידער אַחוץ צו זייערע מענער, אָדער זייערע פֿאָטערס, אָדער זייערע מאַנס פֿאָטערס, אָדער זייערע זין, אָדער זייערע מאַנס זין, אָדער זייערע ברידער, אָדער זייערע ברידער זין, אָדער זייערע שוועסטער זין, אָדער זייערע פֿרויען, אָדער זייערע שקלאַפֿן, אָדער זייערע (עלטערע) דינער וואָס האָבן נישט קיין חשק (פֿאַר פֿרויען), אָדער קינדער וואָס פֿאַרשטייען נישט די פֿרויען געשלעכטסאָרגאַנען. און זאָלן זיי נישט טרעטן מיט די פֿיס צו מאַכן באַקאַנט וואָס זיי באַהאַלטן. און טוט תשובה צו אַלאַה, איר וואָס גלויבט, כּדי איר זאָלט זיין מצליח.

وَاَنْكِحُوا الْاَيَامٰى مِنْكُمْ وَالصّٰلِحِيْنَ مِنْ عِبَادِكُمْ وَاِمَاۤىِٕكُمْۗ اِنْ يَّكُوْنُوْا فُقَرَاۤءَ يُغْنِهِمُ اللّٰهُ مِنْ فَضْلِهٖۗ وَاللّٰهُ وَاسِعٌ عَلِيْمٌ

wa ankiḥul-ayāmā minkum waṣ-ṣāliḥīna min ‘ibādikum wa imā'ikum, iy yakūnū fuqarā'a yugnihimullāhu min faḍlih(ī), wallāhu wāsi‘un ‘alīm(un).

און חתונה האָט מיט די וואָס זענען נאָך איינציקע צווישן אייך, און אויך מיט די וואָס זענען ווערט (צו חתונה האָבן) מיט אייערע מענער און פרויען קנעכט. אויב זיי זענען אָרעם, וועט אַלאַה זיי באַשטאַרקן מיט זיין גנאָד. און אַלאַה איז אַל-אומפאַסנדיק (זיין מתּנה), אַל-וויסנדיק.

وَلْيَسْتَعْفِفِ الَّذِيْنَ لَا يَجِدُوْنَ نِكَاحًا حَتّٰى يُغْنِيَهُمُ اللّٰهُ مِنْ فَضْلِهٖ ۗوَالَّذِيْنَ يَبْتَغُوْنَ الْكِتٰبَ مِمَّا مَلَكَتْ اَيْمَانُكُمْ فَكَاتِبُوْهُمْ اِنْ عَلِمْتُمْ فِيْهِمْ خَيْرًا وَّاٰتُوْهُمْ مِّنْ مَّالِ اللّٰهِ الَّذِيْٓ اٰتٰىكُمْ ۗوَلَا تُكْرِهُوْا فَتَيٰتِكُمْ عَلَى الْبِغَاۤءِ اِنْ اَرَدْنَ تَحَصُّنًا لِّتَبْتَغُوْا عَرَضَ الْحَيٰوةِ الدُّنْيَا ۗوَمَنْ يُّكْرِهْهُّنَّ فَاِنَّ اللّٰهَ مِنْۢ بَعْدِ اِكْرَاهِهِنَّ غَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ

walyasta‘fifil-lażīna lā yajidūna nikāḥan ḥattā yugniyahumullāhu min faḍlih(ī), wal-lażīna yabtagūnal-kitāba mimmā malakat aimānukum fa kātibūhum in ‘alimtum fīhim khairaw wa ātūhum mim mālillāhil-lażī ātākum, wa lā tukrihū fatayātikum ‘alal-bigā'i in aradna taḥaṣṣunal litabtagū ‘araḍal-ḥayātid-dun-yā, wa may yukrihhunna fa innallāha mim ba‘di ikrāhihinna gafūrur raḥīm(un).

און די וואָס קענען נישט חתונה האָבן זאָלן האַלטן זייער (זיך) ריינקייט, ביז אַלאַה גיט זיי די מעגלעכקייט מיט זיין חן. און אויב די קנעכט וואָס איר האָט ווילן אַ בונד (פרייהייט), זאָלט איר מאַכן אַ בונד מיט זיי, אויב איר ווייסט אַז עס איז גוטס אין זיי, און געבן זיי עטלעכע פון די אוצרות פון אַלאַה וואָס ער האָט אייך געגעבן. און צווינגט נישט אייערע פרויען קנעכט צו באַגיין פּראָסטיטוציע, בשעת זיי אַליין באַגערן ריינקייט, ווייל איר ווילט זוכן וועלטלעכע פּראָפיטן. ווער עס צווינגט זיי, דעמאָלט טאַקע, אַלאַה איז מוחל, דערבאַרמענדיק (צו זיי) נאָכדעם וואָס זיי ווערן געצוואונגען.

وَلَقَدْ اَنْزَلْنَآ اِلَيْكُمْ اٰيٰتٍ مُّبَيِّنٰتٍ وَّمَثَلًا مِّنَ الَّذِيْنَ خَلَوْا مِنْ قَبْلِكُمْ وَمَوْعِظَةً لِّلْمُتَّقِيْنَ ࣖ

wa laqad anzalnā ilaikum āyātim mubayyinātiw wa maṡalam minal-lażīna khalau min qablikum wa mau‘iẓatal lil-muttaqīn(a).

און טאַקע, מיר האָבן אַראָפּגעשיקט צו אייך פסוקים וואָס געבן דערקלערונגען, און ביישפילן פון די וואָס זענען געקומען פֿאַר אייך און ווי אַ לעקציע פֿאַר די פֿרומע.

۞ اَللّٰهُ نُوْرُ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِۗ مَثَلُ نُوْرِهٖ كَمِشْكٰوةٍ فِيْهَا مِصْبَاحٌۗ اَلْمِصْبَاحُ فِيْ زُجَاجَةٍۗ اَلزُّجَاجَةُ كَاَنَّهَا كَوْكَبٌ دُرِّيٌّ يُّوْقَدُ مِنْ شَجَرَةٍ مُّبٰرَكَةٍ زَيْتُوْنَةٍ لَّا شَرْقِيَّةٍ وَّلَا غَرْبِيَّةٍۙ يَّكَادُ زَيْتُهَا يُضِيْۤءُ وَلَوْ لَمْ تَمْسَسْهُ نَارٌۗ نُوْرٌ عَلٰى نُوْرٍۗ يَهْدِى اللّٰهُ لِنُوْرِهٖ مَنْ يَّشَاۤءُۗ وَيَضْرِبُ اللّٰهُ الْاَمْثَالَ لِلنَّاسِۗ وَاللّٰهُ بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيْمٌ ۙ

allāhu nūrus-samāwāti wal-arḍ(i), maṡalu nūrihī kamisykātin fīhā miṣbāḥ(un), al-miṣbāḥu fī zujājah(tin), az-zujājatu ka'annahā kaukabun durriyyuy yūqadu min syajaratim mubārakatin zaitūnatil lā syarqiyyatiw wa lā garbiyyah(tin), yakādu zaituhā yuḍī'u wa lau lam tamsashu nār(un), nūrun ‘alā nūr(in), yahdillāhu linūrihī may yasyā'(u), wa yaḍribullāhul-amṡāla lin-nās(i), wallāhu bikulli syai'in ‘alīm(un).

אַלאַ איז דאָס ליכט פֿון הימל און ערד. דער בייַשפּיל פֿון זײַן ליכט איז ווי אַ לאָך וואָס מען קען נישט דורכברעכן, אין וועלכן עס איז אַ לאָמפּ. זײַן לאָמפּ איז אין אַ גלאָזערנעם געפֿעס, און זײַן גלאָזערנעם געפֿעס איז ווי אַ שײַנענדיקער שטערן, באַלויכטן מיט אויל פֿון אַ געבענטשטן בוים, אַן אָליווען בוים נישט פֿון מזרח און נישט פֿון מערב, וועמענס אויל (אַליין) גיט כּמעט ליכט, כאָטש פֿײַער רירט עס נישט אָן. ליכט אויף ליכט (אין שיכטן), פֿירט אַלאַ צו זײַן ליכט וועמען ער וויל, און אַלאַ שטעלט פֿאָר בייַשפּילן פֿאַר דער מענטשהייט. און אַלאַ איז אַל-וויסנדיק פֿון אַלע זאַכן.

فِيْ بُيُوْتٍ اَذِنَ اللّٰهُ اَنْ تُرْفَعَ وَيُذْكَرَ فِيْهَا اسْمُهٗۙ يُسَبِّحُ لَهٗ فِيْهَا بِالْغُدُوِّ وَالْاٰصَالِ ۙ

fī buyūtin ażinallāhu an turfa‘a wa yużkara fīhasmuh(ū), yusabbiḥu lahū fīhā bil-guduwwi wal-āṣāl(i).

(יענע ליכט) אין די הייזער וואו גאט האט באפוילן צו פארהערלעכן און דערמאָנען זיין נאמען, דארט צו פארהערלעכן (הייליקן) זיין נאמען אינדערפרי און ביינאכט,

رِجَالٌ لَّا تُلْهِيْهِمْ تِجَارَةٌ وَّلَا بَيْعٌ عَنْ ذِكْرِ اللّٰهِ وَاِقَامِ الصَّلٰوةِ وَاِيْتَاۤءِ الزَّكٰوةِ ۙيَخَافُوْنَ يَوْمًا تَتَقَلَّبُ فِيْهِ الْقُلُوْبُ وَالْاَبْصَارُ ۙ

rijālul lā tulhīhim tijāratuw wa lā bai‘un ‘an żikrillāhi wa iqāmiṣ-ṣalāti wa ītā'iz-zakāh(ti), yakhāfūna yauman tataqallabu fīhil-qulūbu wal-abṣār(u).

מענטשן וואָס ווערן נישט פֿאַרלאָזט דורך האַנדל און קויפֿן און פֿאַרקויפֿן פֿון געדענקען אַלאַ, טאָן תּפֿילות און צאָלן זכּאת. זיי האָבן מורא פֿאַרן טאָג ווען זייערע הערצער און אויגן וועלן ווערן געשאָקלט (דער טאָג פֿון משפט),

لِيَجْزِيَهُمُ اللّٰهُ اَحْسَنَ مَا عَمِلُوْا وَيَزِيْدَهُمْ مِّنْ فَضْلِهٖۗ وَاللّٰهُ يَرْزُقُ مَنْ يَّشَاۤءُ بِغَيْرِ حِسَابٍ

liyajziyahumullāhu aḥsana mā ‘amilū wa yazīduhum min faḍlih(ī), wallāhu yarzuqu may yasyā'u bigairi ḥisāb(in).

(זיי האָבן דאָס געטאָן) כּדי אַלאַה זאָל זיי באַלוינען מיט עפּעס בעסערס ווי וואָס זיי האָבן געטאָן, און כּדי ער זאָל פֿאַרגרעסערן זיין גוטסקייט אויף זיי. און אַלאַה גיט שפּייז צו וועמען ער וויל אָן קיין גרענעצן.

وَالَّذِيْنَ كَفَرُوْٓا اَعْمَالُهُمْ كَسَرَابٍۢ بِقِيْعَةٍ يَّحْسَبُهُ الظَّمْاٰنُ مَاۤءًۗ حَتّٰىٓ اِذَا جَاۤءَهٗ لَمْ يَجِدْهُ شَيْـًٔا وَّوَجَدَ اللّٰهَ عِنْدَهٗ فَوَفّٰىهُ حِسَابَهٗ ۗ وَاللّٰهُ سَرِيْعُ الْحِسَابِ ۙ

wal-lażīna kafarū a‘māluhum kasarābim biqī‘atiy yaḥsabuhuẓ-ẓam'ānu mā'ā(n), ḥattā iżā jā'ahū lam yajidhu syai'aw wa wajadallāha ‘indahū fa waffāhu ḥisābah(ū), wallāhu sarī‘ul-ḥisāb(i).

און די וואָס נישט גלויבן, זייערע מעשים זענען ווי אַ מיראַזש אויף אַ פּליין, וואָס די דאָרשטיקע טראַכטן איז וואַסער, אָבער ווען זיי קומען צו אים, איז דאָרט גאָרנישט. און זיי געפֿינען אַלאַה'ס באַשלוס פֿאַר זיי. דעמאָלט וועט אַלאַה זיי אָפּגעבן זייער חשבון, און אַלאַה איז שנעל מיט חשבון.

اَوْ كَظُلُمٰتٍ فِيْ بَحْرٍ لُّجِّيٍّ يَّغْشٰىهُ مَوْجٌ مِّنْ فَوْقِهٖ مَوْجٌ مِّنْ فَوْقِهٖ سَحَابٌۗ ظُلُمٰتٌۢ بَعْضُهَا فَوْقَ بَعْضٍۗ اِذَآ اَخْرَجَ يَدَهٗ لَمْ يَكَدْ يَرٰىهَاۗ وَمَنْ لَّمْ يَجْعَلِ اللّٰهُ لَهٗ نُوْرًا فَمَا لَهٗ مِنْ نُّوْرٍ ࣖ

au kaẓulumātin fī baḥril lujjiyyiy yagsyāhu maujum min fauqihī maujum min fauqihī saḥāb(un), ẓulumātum ba‘ḍuhā fauqa ba‘ḍ(in), iżā akhraja yadahū lam yakad yarāhā, wa mal lam yaj‘alillāhu lahū nūran famā lahū min nūr(in).

אדער (דער מצב פון די נישט-גלייבנדיקע) איז ווי פולשטענדיגע פינצטערניש אין א טיפן ים, וואס איז באדעקט מיט כוואליע נאך כוואליע, איבער וועלכער עס זענען (נאכאמאל) טונקעלע וואלקנס. דאס איז שטאק-פינסטערניש אין שיכטן. ווען ער נעמט ארויס זיין האנט קען ער עס קוים זען. ווער עס באקומט נישט ליכט (אנווייזונג) פון גאט, דעמאלט האט ער נישט דאס קלענסטע ליכט.

اَلَمْ تَرَ اَنَّ اللّٰهَ يُسَبِّحُ لَهٗ مَنْ فِى السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِ وَالطَّيْرُ صٰۤفّٰتٍۗ كُلٌّ قَدْ عَلِمَ صَلَاتَهٗ وَتَسْبِيْحَهٗۗ وَاللّٰهُ عَلِيْمٌۢ بِمَا يَفْعَلُوْنَ

alam tara annallāha yusabbiḥu lahū man fis-samāwāti wal-arḍi waṭ-ṭairu ṣāffāt(in), kullun qad ‘alima ṣalātahū wa tasbīḥah(ū), wallāhu ‘alīmum bimā yaf‘alūn(a).

ווייסט איר נישט (מוחמד) אז צו גאט געהערט אלעס אין הימל און אויף דער ערד, און אויך די פייגל וואס פארשפרייטן זייערע פליגלען? יעדער פון זיי ווייסט באמת (ווי אזוי) צו דאווענען און צו פארשעמען. גאט איז אל-וויסנד וועגן וואס זיי טוען.

وَلِلّٰهِ مُلْكُ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِۚ وَاِلَى اللّٰهِ الْمَصِيْرُ

wa lillāhi mulkus-samāwāti wal-arḍ(i), wa ilallāhil-maṣīr(u).

און צו אַלאַה געהערט די מלכות פון די הימלען און דער ערד, און צו אַלאַה אַליין וועלן זיי זיך אומקערן (אַלע באַשעפענישן).

اَلَمْ تَرَ اَنَّ اللّٰهَ يُزْجِيْ سَحَابًا ثُمَّ يُؤَلِّفُ بَيْنَهٗ ثُمَّ يَجْعَلُهٗ رُكَامًا فَتَرَى الْوَدْقَ يَخْرُجُ مِنْ خِلٰلِهٖۚ وَيُنَزِّلُ مِنَ السَّمَاۤءِ مِنْ جِبَالٍ فِيْهَا مِنْۢ بَرَدٍ فَيُصِيْبُ بِهٖ مَنْ يَّشَاۤءُ وَيَصْرِفُهٗ عَنْ مَّنْ يَّشَاۤءُۗ يَكَادُ سَنَا بَرْقِهٖ يَذْهَبُ بِالْاَبْصَارِ ۗ

alam tara annallāha yuzjī saḥāban ṡumma yu'allifu bainahū ṡumma yaj‘aluhū rukāman fa taral-wadqa yakhruju min khilālih(ī), wa yunazzilu minas-samā'i min jibālin fīhā mim baradin fa yuṣību bihī may yasyā'u wa yaṣrifuhū ‘am may yasyā'(u), yakādu sanā barqihī yażhabu bil-abṣār(i).

זעסטו נישט אז גאט מאכט די וואלקנס זיך באוועגן שטייטליך, דערנאך זאמלט ער זיי צוזאמען, דערנאך מאכט ער זיי זיך אנהויפלען, דערנאך זעסטו רעגן ארויסקומען פון די לעכער און ער (אויך) שיקט אראפ (קערנדלעך פון) אייז פון הימל, (דאס הייסט) פון (קנופּן פון וואלקנס ווי) בערג, דערנאך ווארפט ער זיי (קערנדלעך פון אייז) אויף וועמען ער וויל און ער האלט זיי אוועק פון וועמען ער וויל. דער בליץ האט כמעט געמאכט אוממעגלעך צו זען.

يُقَلِّبُ اللّٰهُ الَّيْلَ وَالنَّهَارَۗ اِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَعِبْرَةً لِّاُولِى الْاَبْصَارِ

yuqallibullāhul-laila wan-nahār(a), inna fī żālika la‘ibratal li'ulil-abṣār(i).

אַלאַה פֿאַרטרעט טאָג און נאַכט. טאַקע, אין דעם מוז זײַן אַ לעקציע פֿאַר די וואָס האָבן (שאַרפֿע) זעאונג.

وَاللّٰهُ خَلَقَ كُلَّ دَاۤبَّةٍ مِّنْ مَّاۤءٍۚ فَمِنْهُمْ مَّنْ يَّمْشِيْ عَلٰى بَطْنِهٖۚ وَمِنْهُمْ مَّنْ يَّمْشِيْ عَلٰى رِجْلَيْنِۚ وَمِنْهُمْ مَّنْ يَّمْشِيْ عَلٰٓى اَرْبَعٍۗ يَخْلُقُ اللّٰهُ مَا يَشَاۤءُۗ اِنَّ اللّٰهَ عَلٰى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيْرٌ

wallāhu khalaqa kulla dābbatim mim mā'(in), fa minhum may yamsyī ‘alā baṭinih(ī), wa minhum may yamsyī ‘alā rijlain(i), wa minhum may yamsyī ‘alā arba‘(in), yakhluqullāhu mā yasyā'(u), innallāha ‘alā kulli syai'in qadīr(un).

און אַלאַה האָט באַשאַפֿן יעדן סאָרט חיות פֿון וואַסער: פֿון זיי זענען דאָ עטלעכע וואָס קריכן אויף זייערע בייכלעך, און עטלעכע וואָס גייען אויף צוויי פֿיס, און עטלעכע וואָס גייען אויף פֿיר. אַלאַה באַשאַפֿט וואָס ער וויל. טאַקע, אַלאַה האָט מאַכט איבער אַלע זאַכן.

لَقَدْ اَنْزَلْنَآ اٰيٰتٍ مُّبَيِّنٰتٍۗ وَاللّٰهُ يَهْدِيْ مَنْ يَّشَاۤءُ اِلٰى صِرَاطٍ مُّسْتَقِيْمٍ

laqad anzalnā āyātim mubayyināt(in), wallāhu yahdī may yasyā'u ilā ṣirāṭim mustaqīm(in).

טאַקע, מיר האָבן אַראָפּגעשיקט פסוקים וואָס געבן דערקלערונגען. און אַלאַה פירט וועמען ער וויל צום גלייכן וועג.

وَيَقُوْلُوْنَ اٰمَنَّا بِاللّٰهِ وَبِالرَّسُوْلِ وَاَطَعْنَا ثُمَّ يَتَوَلّٰى فَرِيْقٌ مِّنْهُمْ مِّنْۢ بَعْدِ ذٰلِكَۗ وَمَآ اُولٰۤىِٕكَ بِالْمُؤْمِنِيْنَ

wa yaqūlūna āmannā billāhi wa bir-rasūli wa aṭa‘nā ṡumma yatawallā farīqum minhum mim ba‘di żālik(a), wa mā ulā'ika bil-mu'minīn(a).

און זיי (די צבועים) זאָגן, "מיר גלויבן אין אַלאַ און דעם שליח (מוחמד), און מיר פאָלגן (זיי)." דערנאָך דרייט זיך אַ גרופּע פון זיי אַוועק נאָכדעם. זיי זענען נישט גלויביגע.

وَاِذَا دُعُوْٓا اِلَى اللّٰهِ وَرَسُوْلِهٖ لِيَحْكُمَ بَيْنَهُمْ اِذَا فَرِيْقٌ مِّنْهُمْ مُّعْرِضُوْنَ

wa iżā du‘ū ilallāhi wa rasūlihī liyaḥkuma bainahum iżā farīqum minhum mu‘riḍūn(a).

און ווען זיי זענען געלאדנט געוואָרן צו אַלאַ און זיין שליח, כּדי (דער שליח) זאָל באַשליסן די ענין צווישן זיי, האָבן פּלוצעם עטלעכע פון זיי זיך אָפּגעזאָגט (צו קומען).

وَاِنْ يَّكُنْ لَّهُمُ الْحَقُّ يَأْتُوْٓا اِلَيْهِ مُذْعِنِيْنَ

wa iy yakul lahumul-ḥaqqu ya'tū ilaihi muż‘inīn(a).

אבער, אויב די אמת איז געווען אויף זייער זייט, זענען זיי געקומען צו אים (דעם שליח) געפֿאָלגזאַם.

اَفِيْ قُلُوْبِهِمْ مَّرَضٌ اَمِ ارْتَابُوْٓا اَمْ يَخَافُوْنَ اَنْ يَّحِيْفَ اللّٰهُ عَلَيْهِمْ وَرَسُوْلُهٗ ۗبَلْ اُولٰۤىِٕكَ هُمُ الظّٰلِمُوْنَ ࣖ

afī qulūbihim maraḍun amirtābū am yakhāfūna ay yaḥīfallāhu ‘alaihim wa rasūluh(ū), bal ulā'ika humuẓ-ẓālimūn(a).

איז דא א קראנקהייט אין זייערע הערצער, אדער זענען זיי אין צווייפל, אדער האבן זיי מורא אז גאט און זיין שליח וועלן זיי באהאנדלען אומרעכט? טאקע, זיי זענען די וואס טוען אומרעכט.

اِنَّمَا كَانَ قَوْلَ الْمُؤْمِنِيْنَ اِذَا دُعُوْٓا اِلَى اللّٰهِ وَرَسُوْلِهٖ لِيَحْكُمَ بَيْنَهُمْ اَنْ يَّقُوْلُوْا سَمِعْنَا وَاَطَعْنَاۗ وَاُولٰۤىِٕكَ هُمُ الْمُفْلِحُوْنَ

innamā kāna qaulal-mu'minīna iżā du‘ū ilallāhi wa rasūlihī liyaḥkuma bainahum ay yaqūlū sami‘nā wa aṭa‘nā, wa ulā'ika humul-mufliḥūn(a).

עס איז נאָר די ווערטער פון די גלויביגע, אַז ווען זיי ווערן געלאַדן צו אַלאַ און זיין שליח כּדי דער שליח זאָל באַשליסן (אין די פאַלן) צווישן זיי, זאָגן זיי: "מיר הערן, און מיר פאָלגן." און זיי זענען די גליקלעכע מענטשן.

وَمَنْ يُّطِعِ اللّٰهَ وَرَسُوْلَهٗ وَيَخْشَ اللّٰهَ وَيَتَّقْهِ فَاُولٰۤىِٕكَ هُمُ الْفَاۤىِٕزُوْنَ

wa may yuṭi‘illāha wa rasūlahū wa yakhsyallāha wa yattaqhi fa ulā'ika humul-fā'izūn(a).

און ווער עס פאָלגט אַלאַה און זיין שליח און מורא האָט פֿאַר אַלאַה און איז אים געטרייַ, יענע זענען די מענטשן וואָס וועלן זיגן.

۞ وَاَقْسَمُوْا بِاللّٰهِ جَهْدَ اَيْمَانِهِمْ لَىِٕنْ اَمَرْتَهُمْ لَيَخْرُجُنَّۗ قُلْ لَّا تُقْسِمُوْاۚ طَاعَةٌ مَّعْرُوْفَةٌ ۗاِنَّ اللّٰهَ خَبِيْرٌۢ بِمَا تَعْمَلُوْنَ

wa aqsamū billāhi jahda aimānihim la'in amartahum layakhrujunn(a), qul lā tuqsimū, ṭā‘atum ma‘rūfah(tun), innallāha khabīrum bimā ta‘malūn(a).

און זיי האָבן געשוואוירן ביי (דעם נאָמען פון) אַלאַ מיט אַ ערנסטן שבועה, אַז אויב דו וועסט זיי זאָגן צו קעמפן, וועלן זיי זיכער גיין. זאָג (מוחמד), "שווער נישט, (ווייל וואָס איז פארלאנגט) איז גוטע פאָלגזאַמקייט. טאַקע, אַלאַ איז זייער אָפּגעהיט וועגן וואָס דו טוסט."

قُلْ اَطِيْعُوا اللّٰهَ وَاَطِيْعُوا الرَّسُوْلَۚ فَاِنْ تَوَلَّوْا فَاِنَّمَا عَلَيْهِ مَا حُمِّلَ وَعَلَيْكُمْ مَّا حُمِّلْتُمْۗ وَاِنْ تُطِيْعُوْهُ تَهْتَدُوْاۗ وَمَا عَلَى الرَّسُوْلِ اِلَّا الْبَلٰغُ الْمُبِيْنُ

qul aṭī‘ullāha wa aṭī‘ur-rasūl(a), fa in tawallau fa innamā ‘alaihi mā ḥummila wa ‘alaikum mā ḥummiltum, wa in tuṭī‘ūhu tahtadū, wa mā ‘alar rasūli illal-balāgul-mubīn(u).

זאָג, "פֿאָלגט אַלאַה און פֿאָלגט דעם שליח; אויב איר קערט זיך אַוועק, דאַן אין פאַקט איז די פֿאַרפֿליכטונג פֿון דעם שליח (מוחמד) בלויז וואָס איז אויף אים אויפֿגעלייגט, און אייער פֿאַרפֿליכטונג איז בלויז וואָס איז אויף אייך אויפֿגעלייגט. אויב איר פֿאָלגט אים, וועט איר זיכער באַקומען פֿירערשאַפֿט. די פֿאַרפֿליכטונג פֿון דעם שליח איז בלויז צו איבערגעבן (אַלאַהס בשורה) קלאָר."

وَعَدَ اللّٰهُ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا مِنْكُمْ وَعَمِلُوا الصّٰلِحٰتِ لَيَسْتَخْلِفَنَّهُمْ فِى الْاَرْضِ كَمَا اسْتَخْلَفَ الَّذِيْنَ مِنْ قَبْلِهِمْۖ وَلَيُمَكِّنَنَّ لَهُمْ دِيْنَهُمُ الَّذِى ارْتَضٰى لَهُمْ وَلَيُبَدِّلَنَّهُمْ مِّنْۢ بَعْدِ خَوْفِهِمْ اَمْنًاۗ يَعْبُدُوْنَنِيْ لَا يُشْرِكُوْنَ بِيْ شَيْـًٔاۗ وَمَنْ كَفَرَ بَعْدَ ذٰلِكَ فَاُولٰۤىِٕكَ هُمُ الْفٰسِقُوْنَ

wa‘adallāhul-lażīna āmanū minkum wa ‘amiluṣ-ṣāliḥāti layastakhlifannahum fil-arḍi kamastakhlafal-lażīna min qablihim, wa layumakkinanna lahum dīnahumul-lażirtaḍā lahum wa layubaddilannahum mim ba‘di khaufihim amnā(n), ya‘budūnanī lā yusyrikūna bī syai'ā(n), wa man kafara ba‘da żālika fa ulā'ika humul-fāsiqūn(a).

אַלאַה האָט צוגעזאָגט די צווישן אייך וואָס גלויבן און טוען גוטע מעשים, אַז ער וועט זיי טאַקע מאַכן הערשער אויף דער ערד, ווי ער האָט געמאַכט די פאַר זיי הערשער, און ער וועט טאַקע אויפשטעלן פֿאַר זיי די רעליגיע וואָס ער האָט באַשטעטיקט. און ער האָט באמת געביטן זייער (צושטאַנד), פֿון מורא צו זיכערקייט. זיי דינען מיך (נאָך אַלץ) דורך נישט פֿאַרבינדן גאָרנישט מיט מיר. אָבער ווער עס (בלייבט) אַן אומגלויביקער נאָך דעם (צוזאָג), יענע זענען די רשעים.

وَاَقِيْمُوا الصَّلٰوةَ وَاٰتُوا الزَّكٰوةَ وَاَطِيْعُوا الرَّسُوْلَ لَعَلَّكُمْ تُرْحَمُوْنَ

wa aqīmuṣ-ṣalāta wa ātuz-zakāta wa aṭī‘ur-rasūla la‘allakum turḥamūn(a).

און תפילות, צאָלט זכאט, און פאָלגט דעם שליח (מוחמד), כּדי איר זאָלט באַקומען רחמנות.

لَا تَحْسَبَنَّ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا مُعْجِزِيْنَ فِى الْاَرْضِۚ وَمَأْوٰىهُمُ النَّارُۗ وَلَبِئْسَ الْمَصِيْرُ ࣖ

lā taḥsabannal-lażīna kafarū mu‘jizīna fil-arḍ(i), wa ma'wāhumun-nār(u), wa labi'sal-maṣīr(u).

טראַכט נישט אַז די נישט-גלויבער וועלן אַנטלויפֿן פֿון אַלאַה'ס שטראָף אויף דער ערד, ווײַל זייער לעצטער ציל איז דאָס פֿײַער. און וואָס פֿאַר אַ שלעכטער ציל דאָס איז.

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا لِيَسْتَأْذِنْكُمُ الَّذِيْنَ مَلَكَتْ اَيْمَانُكُمْ وَالَّذِيْنَ لَمْ يَبْلُغُوا الْحُلُمَ مِنْكُمْ ثَلٰثَ مَرّٰتٍۗ مِنْ قَبْلِ صَلٰوةِ الْفَجْرِ وَحِيْنَ تَضَعُوْنَ ثِيَابَكُمْ مِّنَ الظَّهِيْرَةِ وَمِنْۢ بَعْدِ صَلٰوةِ الْعِشَاۤءِۗ ثَلٰثُ عَوْرٰتٍ لَّكُمْۗ لَيْسَ عَلَيْكُمْ وَلَا عَلَيْهِمْ جُنَاحٌۢ بَعْدَهُنَّۗ طَوَّافُوْنَ عَلَيْكُمْ بَعْضُكُمْ عَلٰى بَعْضٍۗ كَذٰلِكَ يُبَيِّنُ اللّٰهُ لَكُمُ الْاٰيٰتِۗ وَاللّٰهُ عَلِيْمٌ حَكِيْمٌ

yā ayyuhal-lażīna āmanū liyasta'żinkumul-lażīna malakat aimānukum wal-lażīna lam yablugul-ḥuluma minkum ṡalāṡa marrāt(in), min qabli ṣalātil-fajri wa ḥīna taḍa‘ūna ṡiyābakum minaẓ-ẓahīrati wa mim ba‘di ṣalātil-‘isyā'(i), ṡalāṡu ‘aurātil lakum, laisa ‘alaikum wa lā ‘alaihim junāḥum ba‘dahunn(a), ṭawwāfūna ‘alaikum ba‘ḍukum ‘alā ba‘ḍ(in), każālika yubayyinullāhu lakumul-āyāt(i), wallāhu ‘alīmun ḥakīm(un).

לאָזט אייך, וואָס גלייבט! אייערע קנעכט און קנעכט־פרויען, און די צווישן אייך וואָס האָבן נאָך נישט דערגרייכט פּובערטעט, בעטן אייער דערלויבעניש דריי מאָל: פֿאַר דער מאָרגן־תּפֿילה, ווען איר נעמט אַראָפּ אייערע אויבערשטע קליידער בייַ מיטאָג, און נאָך דער אָוונט־תּפֿילה. דאָס זענען דריי מאָל פֿאַר אייך. עס איז נישטאָ קיין זינד אויף אייך אָדער אויף זיי חוץ די: זיי קומען און גייען אייך דינען, עטלעכע פֿון אייך אויף אַנדערע. אַזוי מאַכט אַלאַה אייך קלאָר די סימנים. און אַלאַה איז אַל־וויסנדיק, אַל־קלוג.

وَاِذَا بَلَغَ الْاَطْفَالُ مِنْكُمُ الْحُلُمَ فَلْيَسْتَأْذِنُوْا كَمَا اسْتَأْذَنَ الَّذِيْنَ مِنْ قَبْلِهِمْۗ كَذٰلِكَ يُبَيِّنُ اللّٰهُ لَكُمْ اٰيٰتِهٖۗ وَاللّٰهُ عَلِيْمٌ حَكِيْمٌ

wa iżā balagal-aṭfālu minkumul-ḥuluma falyasta'żinū kamasta'żanal-lażīna min qablihim, każālika yubayyinullāhu lakum āyātih(ī),wallāhu ‘alīmun ḥakīm(un).

און ווען אייערע קינדער וועלן דערגרייכן דעם עלטער פון גרויסקייט, זאָלן זיי (אויך) בעטן רשות, אַזוי ווי עלטערע מענטשן בעטן רשות. אַזוי דערקלערט אייך אַלאַה זיינע פסוקים. אַלאַה איז אַל-וויסנדיק, אַל-קלוג.

وَالْقَوَاعِدُ مِنَ النِّسَاۤءِ الّٰتِيْ لَا يَرْجُوْنَ نِكَاحًا فَلَيْسَ عَلَيْهِنَّ جُنَاحٌ اَنْ يَّضَعْنَ ثِيَابَهُنَّ غَيْرَ مُتَبَرِّجٰتٍۢ بِزِيْنَةٍۗ وَاَنْ يَّسْتَعْفِفْنَ خَيْرٌ لَّهُنَّۗ وَاللّٰهُ سَمِيْعٌ عَلِيْمٌ

wal-qawā‘idu minan-nisā'il-lātī lā yarjūna nikāḥan fa laisa ‘alaihinna junāḥun ay yaḍa‘na ṡiyābahunna gaira mutabarrijātim bizīnah(tin), wa ay yasta‘fifna khairul lahunn(a), wallāhu samī‘un ‘alīm(un).

און אַלטע פֿרויען וואָס האָבן אויפֿגעהערט (פון מענסטרואַציע און שוואַנגער זײַן) און וואָס ווילן נישט מער חתונה האָבן, דאַן איז נישטאָ קיין זינד אין אויסטאָן זייערע (אויבערשטע) קליידער אָן (מיינט) ווײַזן צירונג; אָבער צו באַוואָרן כּבֿוד איז בעסער פֿאַר זיי. אַלאַה איז אַל-הערנדיק, אַל-וויסנדיק.

لَيْسَ عَلَى الْاَعْمٰى حَرَجٌ وَّلَا عَلَى الْاَعْرَجِ حَرَجٌ وَّلَا عَلَى الْمَرِيْضِ حَرَجٌ وَّلَا عَلٰٓى اَنْفُسِكُمْ اَنْ تَأْكُلُوْا مِنْۢ بُيُوْتِكُمْ اَوْ بُيُوْتِ اٰبَاۤىِٕكُمْ اَوْ بُيُوْتِ اُمَّهٰتِكُمْ اَوْ بُيُوْتِ اِخْوَانِكُمْ اَوْ بُيُوْتِ اَخَوٰتِكُمْ اَوْ بُيُوْتِ اَعْمَامِكُمْ اَوْ بُيُوْتِ عَمّٰتِكُمْ اَوْ بُيُوْتِ اَخْوَالِكُمْ اَوْ بُيُوْتِ خٰلٰتِكُمْ اَوْ مَا مَلَكْتُمْ مَّفَاتِحَهٗٓ اَوْ صَدِيْقِكُمْۗ لَيْسَ عَلَيْكُمْ جُنَاحٌ اَنْ تَأْكُلُوْا جَمِيْعًا اَوْ اَشْتَاتًاۗ فَاِذَا دَخَلْتُمْ بُيُوْتًا فَسَلِّمُوْا عَلٰٓى اَنْفُسِكُمْ تَحِيَّةً مِّنْ عِنْدِ اللّٰهِ مُبٰرَكَةً طَيِّبَةً ۗ كَذٰلِكَ يُبَيِّنُ اللّٰهُ لَكُمُ الْاٰيٰتِ لَعَلَّكُمْ تَعْقِلُوْنَ ࣖ

laisa ‘alal-a‘mā ḥarajuw wa lā ‘alal-a‘raji ḥarajuw wa lā ‘alal-marīḍi ḥarajuw wa lā ‘alā anfusikum an ta'kulū mim buyūtikum au buyūti ābā'ikum au buyūti ummahātikum au buyūti ikhwānikum au buyūti akhawātikum au buyūti a‘māmikum au buyūti ‘ammātikum au buyūti akhwālikum au buyūti khālātikum au mā malaktum mafātiḥahū au ṣadīqikum, laisa ‘alaikum junāḥun an ta'kulū jamī‘an au asytātā(n), fa iżā dakhaltum buyūtan fa sallimū ‘alā anfusikum taḥiyyatam min ‘indillāhi mubārakatan ṭayyibah(tan), każālika yubayyinullāhu lakumul-āyāti la‘allakum ta‘qilūn(a).

עס איז נישטאָ קיין שטערונג פֿאַר די בלינדע, נישט פֿאַר די קריפּלטע, נישט פֿאַר די קראַנקע, נישט פֿאַר דיר, צו עסן (מיט זיי) אין דיין הויז אדער אין דעם הויז פֿון דיינע פֿאָטערס, אין דעם הויז פֿון דיינע מוטערס, אין דעם הויז פֿון דיינע ברידער, אין דעם הויז פֿון דיינע שוועסטער, אין דעם הויז פֿון דיינע פֿאָטערס ברידער, אין דעם הויז פֿון דיינע פֿאָטערס שוועסטער, אין דעם הויז פֿון דיינע מוטערס ברידער, אין דעם הויז פֿון דיינע מוטערס שוועסטער, (אין שטוב) וועמענס שליסלען דו האסט אדער (אין שטוב) דיינע פֿרײַנד. עס איז נישטאָ קיין שטערונג פֿאַר דיר צו עסן מיט זיי אדער אַליין. ווען דו גייסט אַרײַן אין הייזער, זאָלסטו באַגריסן (די באַוואוינער, וואָס מיינט געבן באַגריסונגען) צו זיך אַליין, מיט באַגריסונגען פֿול מיט ברכות און גוטסקייט פֿון אַלאַה. אַזוי דערקלערט אַלאַה (זיינע) פסוקים פֿאַר דיר, כּדי דו זאָלסט פֿאַרשטיין.

اِنَّمَا الْمُؤْمِنُوْنَ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا بِاللّٰهِ وَرَسُوْلِهٖ وَاِذَا كَانُوْا مَعَهٗ عَلٰٓى اَمْرٍ جَامِعٍ لَّمْ يَذْهَبُوْا حَتّٰى يَسْتَأْذِنُوْهُۗ اِنَّ الَّذِيْنَ يَسْتَأْذِنُوْنَكَ اُولٰۤىِٕكَ الَّذِيْنَ يُؤْمِنُوْنَ بِاللّٰهِ وَرَسُوْلِهٖۚ فَاِذَا اسْتَأْذَنُوْكَ لِبَعْضِ شَأْنِهِمْ فَأْذَنْ لِّمَنْ شِئْتَ مِنْهُمْ وَاسْتَغْفِرْ لَهُمُ اللّٰهَ ۗاِنَّ اللّٰهَ غَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ

innamal-mu'minūnal-lażīna āmanū billāhi wa rasūlihī wa iżā kānū ma‘ahū ‘alā amrin jāmi‘il lam yażhabū ḥattā yasta'żinūh(u), innal-lażīna yasta'żinūnaka ulā'ikal-lażīna yu'minūna billāhi wa rasūlih(ī), fa iżasta'żanūka liba‘ḍi sya'nihim fa'żal liman syi'ta minhum wastagfir lahumullāh(a), innallāha gafūrur raḥīm(un).

(אַזוי גערופענע) גלויביגע זענען נאָר די וואָס גלויבן אין אַלאַ און זיין שליח (מוחמד), און ווען זיי זענען צוזאַמען מיט אים (מוחמד) אין אַ געמיינזאַמע זאַך, גייען זיי נישט אַוועק (דעם שליח פון אַלאַ) איידער זיי בעטן זיין דערלויבעניש. טאַקע, די וואָס בעטן דערלויבעניש פון דיר (מוחמד), דאָס זענען די מענטשן וואָס (אמת) גלויבן אין אַלאַ און זיין שליח. אַזוי אויב זיי בעטן דערלויבעניש פון דיר צוליב אַ נויט, גיב דערלויבעניש צו וועמען דו ווילסט צווישן זיי, און בעט אַלאַ פֿאַר מחילה פֿאַר זיי. טאַקע, אַלאַ איז מוחל, דערבאַרמענדיק.

لَا تَجْعَلُوْا دُعَاۤءَ الرَّسُوْلِ بَيْنَكُمْ كَدُعَاۤءِ بَعْضِكُمْ بَعْضًاۗ قَدْ يَعْلَمُ اللّٰهُ الَّذِيْنَ يَتَسَلَّلُوْنَ مِنْكُمْ لِوَاذًاۚ فَلْيَحْذَرِ الَّذِيْنَ يُخَالِفُوْنَ عَنْ اَمْرِهٖٓ اَنْ تُصِيْبَهُمْ فِتْنَةٌ اَوْ يُصِيْبَهُمْ عَذَابٌ اَلِيْمٌ

lā taj‘alū du‘ā'ar-rasūli bainakum kadu‘ā'i ba‘ḍikum ba‘ḍā(n), qad ya'lamullāhul-lażīna yatasallalūna minkum liwāżā(n), falyaḥżaril-lażīna yukhālifūna ‘an amrihī an tuṣībahum fitnatun au yuṣībahum ‘ażābun alīm(un).

מאַכט נישט דעם רוף פֿון דעם שליח (מוחמד) צווישן אײַך דאָס זעלבע ווי דער רוף פֿון עטלעכע פֿון אײַך צו עטלעכע (אַנדערע). טאַקע, אַלאַה ווייסט די וואָס גייען אַרויס (אין) געהיים צווישן אײַך דורך נעמען באַשיצונג (אין זייערע פֿרײַנד), אַזוי זאָלן די וואָס פֿאַרלעצן די געבאָטן פֿון זײַן שליח מורא האָבן אַז זיי וועלן געפּרוּווט ווערן אָדער געטראָפֿן ווערן מיט אַ ווייטיקלעכער שטראָף.

اَلَآ اِنَّ لِلّٰهِ مَا فِى السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِۗ قَدْ يَعْلَمُ مَآ اَنْتُمْ عَلَيْهِۗ وَيَوْمَ يُرْجَعُوْنَ اِلَيْهِ فَيُنَبِّئُهُمْ بِمَا عَمِلُوْاۗ وَاللّٰهُ بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيْمٌ ࣖ

alā inna lillāhi mā fis-samāwāti wal-arḍ(i), qad ya‘lamu mā antum ‘alaih(i), wa yauma yurja‘ūna ilaihi fa yunabbi'uhum bimā ‘amilū, wallāhu bikulli syai'in ‘alīm(un).

וויסן אַז טאַקע, צו אַלאַה געהערט אַלץ וואָס איז אין הימלען און אויף דער ערד. ער ווייסט אייער איצטיקע לאַגע. און (וויסן אויך) דעם טאָג (ווען זיי) וועלן צוריקגעקערט ווערן צו אים, דעמאָלט וועט ער זיי דערקלערן וואָס זיי האָבן געטאָן. און אַלאַה איז אַל-וויסנדיק פון אַלץ.