Q.S אַר-ראַ'ד (اَلرَّعْد) - 43 נומער פון פערזן

الۤمّۤرٰۗ تِلْكَ اٰيٰتُ الْكِتٰبِۗ وَالَّذِيْٓ اُنْزِلَ اِلَيْكَ مِنْ رَّبِّكَ الْحَقُّ وَلٰكِنَّ اَكْثَرَ النَّاسِ لَا يُؤْمِنُوْنَ

alif lām mīm rā, tilka āyātul-kitāb(i), wal-lażī unzila ilaika mir rabbikal-ḥaqqu wa lākinna akṡaran-nāsi lā yu'minūn(a).

אליף לאַם מים ראַ. דאָס זענען די פסוקים פֿון דעם בוך (אַל-קוראַן). און (דער בוך) וואָס איז געוואָרן אײַך (מוחמד) אַנטפּלעקט פֿון אײַער גאָט איז אמת; אָבער רובֿ מענטשן גלויבן נישט (אין אים).

اَللّٰهُ الَّذِيْ رَفَعَ السَّمٰوٰتِ بِغَيْرِ عَمَدٍ تَرَوْنَهَا ثُمَّ اسْتَوٰى عَلَى الْعَرْشِ وَسَخَّرَ الشَّمْسَ وَالْقَمَرَۗ كُلٌّ يَّجْرِيْ لِاَجَلٍ مُّسَمًّىۗ يُدَبِّرُ الْاَمْرَ يُفَصِّلُ الْاٰيٰتِ لَعَلَّكُمْ بِلِقَاۤءِ رَبِّكُمْ تُوْقِنُوْنَ

allāhul-lażī rafa‘as-samāwāti bigairi ‘amadin taraunahā ṡummastawā ‘alal-‘arsyi wa sakhkharasy-syamsa wal-qamar(a), kulluy yajrī li'ajalim musammā(n), yudabbirul-amra yufaṣṣilul-āyāti la‘allakum biliqā'i rabbikum tūqinūn(a).

אַלאַה האָט אויפֿגעהויבן די הימלען אָן זײַלן (ווי) איר זעט, און דערנאָך איז ער געזעסן אויף דעם טראָן. ער האָט אונטערגעוואָרפן די זון און די לבנה; יעדער דרייט זיך לויט אַ באַשטימטער צײַט. ער אָרדנט די ענינים פֿון (זיינע באַשעפֿענישן), און דערקלערט די סימנים (פֿון זײַן גרויסקייט), כּדי איר זאָלט זײַן זיכער צו טרעפֿן אײַער האַר.

وَهُوَ الَّذِيْ مَدَّ الْاَرْضَ وَجَعَلَ فِيْهَا رَوَاسِيَ وَاَنْهٰرًا ۗوَمِنْ كُلِّ الثَّمَرٰتِ جَعَلَ فِيْهَا زَوْجَيْنِ اثْنَيْنِ يُغْشِى الَّيْلَ النَّهَارَۗ اِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَاٰيٰتٍ لِّقَوْمٍ يَّتَفَكَّرُوْنَ

wa huwal-lażī maddal-arḍa wa ja‘ala fīhā rawāsiya wa anhārā(n), wa min kulliṡ-ṡamarāti ja‘ala fīhā zaujainiṡnaini yugsyil-lailan-nahār(a), inna fī żālika la'āyātil liqaumiy yatafakkarūn(a).

און ער האָט אויסגעשפּרייט די ערד און געמאַכט בערג און טייכן אויף איר. און אין אים האָט ער געמאַכט אַלע פירות אין פּאָרן; ער פאַרוואַנדלט די נאַכט אין טאָג. טאַקע, אין דעם זענען דאָ וואונדער (פון אַלאַה'ס גרויסקייט) פֿאַר די וואָס טראַכטן.

وَفِى الْاَرْضِ قِطَعٌ مُّتَجٰوِرٰتٌ وَّجَنّٰتٌ مِّنْ اَعْنَابٍ وَّزَرْعٌ وَّنَخِيْلٌ صِنْوَانٌ وَّغَيْرُ صِنْوَانٍ يُّسْقٰى بِمَاۤءٍ وَّاحِدٍۙ وَّنُفَضِّلُ بَعْضَهَا عَلٰى بَعْضٍ فِى الْاُكُلِۗ اِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَاٰيٰتٍ لِّقَوْمٍ يَّعْقِلُوْنَ

wa fil-arḍi qiṭa‘um mutajāwirātuw wa jannātum min a‘nābiw wa zar‘uw wa nakhīlun ṣinwānuw wa gairu ṣinwāniy yusqā bimā'iw wāḥid(in), wa nufaḍḍilu ba‘ḍahā ‘alā ba‘ḍin fil-ukul(i), inna fī żālika la'āyātil liqaumiy ya‘qilūn(a).

און אויף דער ערד זענען שכנותדיקע טיילן, ווייַנגערטנער, און גערטנער, און דאַטע פּאַלמען, ביידע צווייַגיק און נישט צווייַגיק, באַוואַסערט מיט דעם זעלבן וואַסער, אָבער מיר בעפֿאָרצוגן איינעם איבערן אַנדערן אין זײַן טעם. טאַקע, אין דעם זענען סימנים פֿאַר אַ פֿאָלק וואָס פֿאַרשטייט.

۞ وَاِنْ تَعْجَبْ فَعَجَبٌ قَوْلُهُمْ ءَاِذَا كُنَّا تُرٰبًا ءَاِنَّا لَفِيْ خَلْقٍ جَدِيْدٍ ەۗ اُولٰۤىِٕكَ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا بِرَبِّهِمْۚ وَاُولٰۤىِٕكَ الْاَغْلٰلُ فِيْٓ اَعْنَاقِهِمْۚ وَاُولٰۤىِٕكَ اَصْحٰبُ النَّارِۚ هُمْ فِيْهَا خٰلِدُوْنَ

wa in ta‘jab fa ‘ajabun qauluhum a'iżā kunnā turāban a'innā lafī khalqin jadīd(in), ulā'ikal-lażīna kafarū birabbihim, wa ulā'ikal-aglālu fī a‘nāqihim, wa ulā'ika aṣḥābun-nār(i), hum fīhā khālidūn(a).

און אויב איר זענט איבערראשט, דעמאָלט וואָס איז איבערראשנד איז זייער אויסזאָג, "ווען מיר וועלן ווערן ערד, וועלן מיר (צוריקגעקערט) ווערן ווי נייע באַשעפענישן?" זיי זענען די וואָס גלויבן נישט אין זייער האר; און זיי זענען (צו וועלכע די קייטן זענען אַטאַטשט) אַרום זיין האַלדז. זיי זענען די איינוואוינער פון גיהנום, זיי וועלן דאָרט בלייבן אויף אייביק.

وَيَسْتَعْجِلُوْنَكَ بِالسَّيِّئَةِ قَبْلَ الْحَسَنَةِ وَقَدْ خَلَتْ مِنْ قَبْلِهِمُ الْمَثُلٰتُۗ وَاِنَّ رَبَّكَ لَذُوْ مَغْفِرَةٍ لِّلنَّاسِ عَلٰى ظُلْمِهِمْۚ وَاِنَّ رَبَّكَ لَشَدِيْدُ الْعِقَابِ

wa yasta‘jilūnaka bis-sayyi'ati qablal-ḥasanati wa qad khalat min qablihimul-maṡulāt(u), wa inna rabbaka lażū magfiratil lin-nāsi ‘alā ẓulmihim, wa inna rabbaka lasyadīdul-‘iqāb(i).

און זיי בעטן דיר צו פארשנעלערן (די אנקומען פון) די יסורים, איידער (זיי בעטן פאר) גוטסקייט, אפילו כאטש עס זענען געווען פארשידענע ביישפילן פון יסורים פאר זיי. טאקע, דיין האר האט באמת מחילה פאר מענטשן פאר זייער אומרעכט, און טאקע, דיין האר איז זייער שטרענג אין שטראָף.

وَيَقُوْلُ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا لَوْلَآ اُنْزِلَ عَلَيْهِ اٰيَةٌ مِّنْ رَّبِّهٖۗ اِنَّمَآ اَنْتَ مُنْذِرٌ وَّلِكُلِّ قَوْمٍ هَادٍ ࣖ

wa yaqūlul-lażīna kafarū lau lā unzila ‘alaihi āyatum mir rabbih(ī), innamā anta munżiruw wa likulli qaumin hād(in).

און די נישט-גלויבער האבן געזאגט, "פארוואס איז נישט קיין צייכן (נס) אראפגעשיקט געווארן צו אים (מוחמד) פון זיין האר?" טאקע, דו ביסט נאר א ווארנער; און פאר יעדן פאלק איז דא איינער וואס גיט אנווייזונגען.

اَللّٰهُ يَعْلَمُ مَا تَحْمِلُ كُلُّ اُنْثٰى وَمَا تَغِيْضُ الْاَرْحَامُ وَمَا تَزْدَادُ ۗوَكُلُّ شَيْءٍ عِنْدَهٗ بِمِقْدَارٍ

allāhu ya‘lamu mā taḥmilu kullu unṡā wa mā tagīḍul-arḥāmu wa mā tazdād(u), wa kullu syai'in ‘indahū bimiqdār(in).

אַלאַה ווייסט וואָס יעדע פרוי כּולל, וואָס איז ווייניקער ווי פערפעקט און וואָס וואַקסט אין רחם. און אַלץ האָט אַ מאָס ביי אים.

عٰلِمُ الْغَيْبِ وَالشَّهَادَةِ الْكَبِيْرُ الْمُتَعَالِ

‘alimul-gaibi wasy-syahādatil-kabīrul-muta‘āl(i).

(אַלאַה) ווער ווייסט אַלץ וואָס מען קען נישט זען און וואָס איז עכט; דער גרעסטער, דער העכסטער.

سَوَاۤءٌ مِّنْكُمْ مَّنْ اَسَرَّ الْقَوْلَ وَمَنْ جَهَرَ بِهٖ وَمَنْ هُوَ مُسْتَخْفٍۢ بِالَّيْلِ وَسَارِبٌۢ بِالنَّهَارِ

sawā'um minkum man asarral-qaula wa man jahara bihī wa man huwa mustakhfim bil-laili wa sāribum bin-nahār(i).

עס איז דער זעלביקער (צו אַלאַה) ווער צווישן אייך באַהאַלט זיינע ווערטער און ווער רעדט אָפן, און ווער באַהאַלט זיך ביינאכט און ווער גייט בייטאָג.

لَهٗ مُعَقِّبٰتٌ مِّنْۢ بَيْنِ يَدَيْهِ وَمِنْ خَلْفِهٖ يَحْفَظُوْنَهٗ مِنْ اَمْرِ اللّٰهِ ۗاِنَّ اللّٰهَ لَا يُغَيِّرُ مَا بِقَوْمٍ حَتّٰى يُغَيِّرُوْا مَا بِاَنْفُسِهِمْۗ وَاِذَآ اَرَادَ اللّٰهُ بِقَوْمٍ سُوْۤءًا فَلَا مَرَدَّ لَهٗ ۚوَمَا لَهُمْ مِّنْ دُوْنِهٖ مِنْ وَّالٍ

lahū mu‘aqqibātum mim baini yadaihi wa min khalfihī yaḥfaẓūnahū min amrillāh(i), innallāha lā yugayyiru mā biqaumin ḥattā yugayyirū mā bi'anfusihim, wa iżā arādallāhu biqaumin sū'an falā maradda lah(ū), wa mā lahum min dūnihī miw wāl(in).

פֿאַר אים (מענטש) זענען דאָ מלאכים וואָס נעמען שטענדיק קערן צו היטן אים, פֿון פֿאָרנט און פֿון הינטן. זיי היטן עס לויט גאָטס באַפֿעל. טאַקע, גאָט וועט נישט ענדערן דעם צושטאַנד פֿון אַ פֿאָלק ביז זיי ענדערן דעם צושטאַנד פֿון זיך אַליין. און אויב גאָט וויל שלעכטס פֿאַר אַ פֿאָלק, דאַן קען קיינער נישט אַנטקעגנשטעלן זיך און עס איז נישטאָ קיין באַשיצער פֿאַר זיי אַחוץ אים.

هُوَ الَّذِيْ يُرِيْكُمُ الْبَرْقَ خَوْفًا وَّطَمَعًا وَّيُنْشِئُ السَّحَابَ الثِّقَالَۚ

huwal-lażī yurīkumul -barqa khaufaw wa ṭama‘aw wa yunsyi'us -saḥābaṡ-ṡiqāl(a).

ער איז דער וואָס ווײַזט דיר בליץ, וואָס גיט אָנהייב צו מורא און האָפענונג, און ער מאַכט וואָלקנס.

وَيُسَبِّحُ الرَّعْدُ بِحَمْدِهٖ وَالْمَلٰۤىِٕكَةُ مِنْ خِيْفَتِهٖۚ وَيُرْسِلُ الصَّوَاعِقَ فَيُصِيْبُ بِهَا مَنْ يَّشَاۤءُ وَهُمْ يُجَادِلُوْنَ فِى اللّٰهِ ۚوَهُوَ شَدِيْدُ الْمِحَالِۗ

wa yusabbiḥur-ra‘du biḥamdihī wal-malā'ikatu min khīfatih(ī), wa yursiluṣ-ṣawā‘iqa fa yuṣību bihā may yasyā'u wa hum yujālidilūna fillāh(i), wa huwa syadīdul-miḥāl(i).

און דער דונער האָט אים געלויבט, (און אַזוי האָבן) די מלאכים ווײַל זיי האָבן אים מורא געהאַט, און אַלאַה האָט אַרויסגעשיקט בליץ, און דערנאָך איז עס געפֿאַלן אויף וועמען ער האָט געוואָלט, בשעת זיי האָבן זיך געקריגט וועגן אַלאַה, און ער איז שטרענג אין זײַן שטראָף.

لَهٗ دَعْوَةُ الْحَقِّۗ وَالَّذِيْنَ يَدْعُوْنَ مِنْ دُوْنِهٖ لَا يَسْتَجِيْبُوْنَ لَهُمْ بِشَيْءٍ اِلَّا كَبَاسِطِ كَفَّيْهِ اِلَى الْمَاۤءِ لِيَبْلُغَ فَاهُ وَمَا هُوَ بِبَالِغِهٖۗ وَمَا دُعَاۤءُ الْكٰفِرِيْنَ اِلَّا فِيْ ضَلٰلٍ

lahū da‘watul-ḥaqq(i), wal-lażīna yad‘ūna min dūnihī lā yastajībūna lahum bisyai'in illā kabāsiṭi kaffaihi ilal-mā'i liyabluga fāhu wa mā huwa bibāligih(ī), wa mā du‘ā'ul-kāfirīna illā fī ḍalāl(in).

נאָר צו אַלאַה איז די אמתע תפילה. די עבודה זרה וואָס זיי דינען אַחוץ אַלאַה קענען זיי גאָרנישט געבן, זיי זענען נישט אַנדערש ווי אַ מענטש וואָס עפֿנט זיינע הענט אין וואַסער אַזוי אַז (דאָס וואַסער) זאָל דערגרייכן זיין מויל. אפילו ווען דאָס וואַסער וואָלט נישט דערגרייכן זיין מויל. און די תפילות פֿון די וואָס נישט גלויבן זענען אומזיסט.

وَلِلّٰهِ يَسْجُدُ مَنْ فِى السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِ طَوْعًا وَّكَرْهًا وَّظِلٰلُهُمْ بِالْغُدُوِّ وَالْاٰصَالِ ۩

wa lillāhi yasjudu man fis-samāwāti wal-arḍi ṭau‘aw wa karhaw wa ẓilāluhum bil-guduwwi wal-āṣāl(i).

און אַלע בוקן זיך צו אַלאַה, צי אין הימל צי אויף דער ערד, צי פון זייער אייגענעם ווילן צי אונטער צוואַנג (און בוקן זיך אויך) צו זייערע שאָטנס, אין דער מאָרגן און אין אָוונט.

قُلْ مَنْ رَّبُّ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِۗ قُلِ اللّٰهُ ۗقُلْ اَفَاتَّخَذْتُمْ مِّنْ دُوْنِهٖٓ اَوْلِيَاۤءَ لَا يَمْلِكُوْنَ لِاَنْفُسِهِمْ نَفْعًا وَّلَا ضَرًّاۗ قُلْ هَلْ يَسْتَوِى الْاَعْمٰى وَالْبَصِيْرُ ەۙ اَمْ هَلْ تَسْتَوِى الظُّلُمٰتُ وَالنُّوْرُ ەۚ اَمْ جَعَلُوْا لِلّٰهِ شُرَكَاۤءَ خَلَقُوْا كَخَلْقِهٖ فَتَشَابَهَ الْخَلْقُ عَلَيْهِمْۗ قُلِ اللّٰهُ خَالِقُ كُلِّ شَيْءٍ وَّهُوَ الْوَاحِدُ الْقَهَّارُ

qul mar rabbus-samāwāti wal-arḍ(i), qulillāh(u), qul afattakhażtum min dūnihī auliyā'a lā yamlikūna li'anfusihim naf‘aw wa lā ḍarrā(n), qul hal yastawil-a‘mā wal-baṣīr(u), am hal tastawiẓ-ẓulumātu wan-nūr(u), am ja‘alū lillāhi syurakā'a khalaqū kakhalqihī fa tasyābahal-khalqu ‘alaihim, qulillāhu khāliqu kulli syai'iw wa huwal-wāḥidul-qahhār(u).

זאָג (מוחמד), "ווער איז דער האר פון די הימלען און די ערד?" זאָג, "אַלאַה." זאָג, "איז עס פּאַסיק פֿאַר אײַך צו נעמען באַשיצער אַנדערע ווי אַלאַה, ווען זיי זענען נישט ביכולת צו ברענגען נוץ אָדער פאַרמייַדן שאָדן צו זיך?" זאָג, "זענען די בלינדע גלייך צו די וואָס זען? אָדער איז די פינצטערניש גלייך צו די ליכט? מאַכן זיי פּאַרטנערס מיט אַלאַה וואָס קענען שאַפֿן ווי זיין בריאה אַזוי אַז די צוויי בריאות זענען ענלעך אין זייערע אויגן?" זאָג, "אַלאַה איז דער באַשעפֿער פון אַלע זאכן און ער איז דער אַלמעכטיקער גאָט, דער אַלמעכטיקער."

اَنْزَلَ مِنَ السَّمَاۤءِ مَاۤءً فَسَالَتْ اَوْدِيَةٌ ۢ بِقَدَرِهَا فَاحْتَمَلَ السَّيْلُ زَبَدًا رَّابِيًا ۗوَمِمَّا يُوْقِدُوْنَ عَلَيْهِ فِى النَّارِ ابْتِغَاۤءَ حِلْيَةٍ اَوْ مَتَاعٍ زَبَدٌ مِّثْلُهٗ ۗ كَذٰلِكَ يَضْرِبُ اللّٰهُ الْحَقَّ وَالْبَاطِلَ ەۗ فَاَمَّا الزَّبَدُ فَيَذْهَبُ جُفَاۤءً ۚوَاَمَّا مَا يَنْفَعُ النَّاسَ فَيَمْكُثُ فِى الْاَرْضِۗ كَذٰلِكَ يَضْرِبُ اللّٰهُ الْاَمْثَالَ ۗ

anzala minas-samā'i mā'an fa sālat audiyatum biqadarihā faḥtamalas-sailu zabadar rābiyā(n), wa mimmā yūqidūna ‘alaihi fin-nāribtigā'a ḥilyatin au matā‘in zabadum miṡluh(ū), każālika yaḍribullāhul-ḥaqqa wal-bāṭil(a), fa ammaz-zabadu fa yażhabu jufā'ā(n), wa ammā mā yanfa‘un-nāsa fa yamkuṡu fil-arḍ(i), każālika yaḍribullāhul-amṡāl(a).

אַלאַה האָט אַראָפּגעשיקט וואַסער (רעגן) פֿון הימל, אַזוי פֿליסט עס (וואַסער) אין טאָל לויט זײַן גרייס, און דער שטראָם טראָגט שוועבענדיקע שאום. און פֿון וואָס (מעטאַל) זיי שמעלצן אין פֿײַער צו מאַכן צירונג אָדער מכשירים, איז דאָ (אויך) שאום ווי יענער (הײַנטיקער שאום). אַזוי מאַכט אַלאַה אַ משל וועגן וואָס איז אמת און וואָס איז פֿאַלש. וואָס שייך דעם שאום, וועט ער פֿאַרשווינדן ווי גאָרנישט; אָבער וואָס איז נוצלעך פֿאַר מענטשן, וועט בלײַבן אויף דער ערד. אַזוי מאַכט אַלאַה אַ משל.

لِلَّذِيْنَ اسْتَجَابُوْا لِرَبِّهِمُ الْحُسْنٰىۗ وَالَّذِيْنَ لَمْ يَسْتَجِيْبُوْا لَهٗ لَوْ اَنَّ لَهُمْ مَّا فِى الْاَرْضِ جَمِيْعًا وَّمِثْلَهٗ مَعَهٗ لَافْتَدَوْا بِهٖ ۗ اُولٰۤىِٕكَ لَهُمْ سُوْۤءُ الْحِسَابِ ەۙ وَمَأْوٰىهُمْ جَهَنَّمُ ۗوَبِئْسَ الْمِهَادُ ࣖ

lil-lażīnastajābū lirabbihimul-ḥusnā, wal-lażīna lam yastajībū lahū lau anna lahum mā fil-arḍi jamī‘aw wa miṡlahū ma‘ahū laftadau bih(ī), ulā'ika lahum sū'ul-ḥisāb(i), wa ma'wāhum jahannam(u), wa bi'sal-mihād(u).

פֿאַר די וואָס ענטפֿערן גאָטס רוף, ווערן זיי (באַוואָרנט) מיט אַ גוטע באַלוינונג. און די וואָס מקיים נישט זײַן רוף, אויב זיי וואָלטן געהאַט אַלץ אויף דער ערד און (פּלוס) נאָך אַזוי פיל מער, וואָלטן זיי זיכער זיך דערמיט אויסגעלייזט. יענע מענטשן האָבן באַקומען אַ שלעכטע רעכענונג און זייער וואוינונג איז חרובֿ געוואָרן, און דאָס איז די ערגסטע וואוינונג.

۞ اَفَمَنْ يَّعْلَمُ اَنَّمَآ اُنْزِلَ اِلَيْكَ مِنْ رَّبِّكَ الْحَقُّ كَمَنْ هُوَ اَعْمٰىۗ اِنَّمَا يَتَذَكَّرُ اُولُوا الْاَلْبَابِۙ

afamay ya‘lamu annamā unzila ilaika mir rabbikal-ḥaqqu kaman huwa a‘mā, innamā yatażakkaru ulul-albāb(i).

איז דער וואָס ווייסט אַז וואָס גאָט האָט דיר אַנטפּלעקט איז די אמת, ווי אַ בלינדער מאַן? נאָר די וואָס האָבן קלוגשאַפט קענען צוהערן.

الَّذِيْنَ يُوْفُوْنَ بِعَهْدِ اللّٰهِ وَلَا يَنْقُضُوْنَ الْمِيْثَاقَۙ

al-lażīna yūfūna bi‘ahdillāhi wa lā yanquḍūnal-mīṡāq(a).

(נעמלעך) די וואָס מקיים זיין אַלאַה'ס צוזאָג און ברעכן נישט דעם אָפּמאַך,

وَالَّذِيْنَ يَصِلُوْنَ مَآ اَمَرَ اللّٰهُ بِهٖٓ اَنْ يُّوْصَلَ وَيَخْشَوْنَ رَبَّهُمْ وَيَخَافُوْنَ سُوْۤءَ الْحِسَابِ ۗ

wal-lażīna yaṣilūna mā amarallāhu bihī ay yūṣala wa yakhsyauna rabbahum wa yakhāfūna sū'al-ḥisāb(i).

און די וואָס פֿאַרבינדן וואָס אַלאַה האָט באַפֿױלן צו זײַן פֿאַרבונדן, און זיי האָבן מורא פֿאַר זייער גאָט און האָבן מורא פֿאַר שלעכטער חשבון.

وَالَّذِيْنَ صَبَرُوا ابْتِغَاۤءَ وَجْهِ رَبِّهِمْ وَاَقَامُوا الصَّلٰوةَ وَاَنْفَقُوْا مِمَّا رَزَقْنٰهُمْ سِرًّا وَّعَلَانِيَةً وَّيَدْرَءُوْنَ بِالْحَسَنَةِ السَّيِّئَةَ اُولٰۤىِٕكَ لَهُمْ عُقْبَى الدَّارِۙ

wal-lażīna ṣabarubtigā'a wajhi rabbihim wa aqāmuṣ-ṣalāta wa anfaqū mimmā razaqnāhum sirraw wa ‘alāniyataw wa yadra'ūna bil-ḥasanatis-sayyi'ata ulā'ika lahum ‘uqbad-dār(i).

און די וואָס זענען געדולדיק ווײַל זיי האָפֿן אויף דעם וואוילזײַן פֿון זייער גאָט, פֿאָלגן תּפֿילות, און פֿאַרברענגען אַ טייל פֿון דער פֿרײהייט וואָס מיר האָבן זיי געגעבן, אין געהיים אָדער אָפֿנטלעך, און אָפּוואַרפֿן שלעכטס מיט גוטס, דאָס איז דער מענטש וואָס באַקומט דעם (גוטן) סוף.

جَنّٰتُ عَدْنٍ يَّدْخُلُوْنَهَا وَمَنْ صَلَحَ مِنْ اٰبَاۤىِٕهِمْ وَاَزْوَاجِهِمْ وَذُرِّيّٰتِهِمْ وَالْمَلٰۤىِٕكَةُ يَدْخُلُوْنَ عَلَيْهِمْ مِّنْ كُلِّ بَابٍۚ

jannātu ‘adniy yadkhulūnahā wa man ṣalaḥa min ābā'ihim wa azwājihim wa żurriyyātihim wal-malā'ikatu yadkhulūna ‘alaihim min kulli bāb(in).

(נעמלעך) די גערטנער פון עדן, וועלן זיי אריינגיין אין זיי צוזאמען מיט די צדיקים פון זייערע אבות, זייערע ווייב/ווייב, און זייערע קינדער, און די מלאכים וועלן אריינגיין אין זייערע ערטער פון יעדן טויער;

سَلٰمٌ عَلَيْكُمْ بِمَا صَبَرْتُمْ فَنِعْمَ عُقْبَى الدَّارِۗ

salāmun ‘alaikum bimā ṣabartum fa ni‘ma ‘uqbad-dār(i).

(בשעת איך זאָג), "זאָל דיר גוט זיין צוליב דיין געדולד." אַלזאָ וואָס פֿאַר אַ געשמאַקער לעצטער אָרט דאָס איז.

وَالَّذِيْنَ يَنْقُضُوْنَ عَهْدَ اللّٰهِ مِنْ ۢ بَعْدِ مِيْثَاقِهٖ وَيَقْطَعُوْنَ مَآ اَمَرَ اللّٰهُ بِهٖٓ اَنْ يُّوْصَلَ وَيُفْسِدُوْنَ فِى الْاَرْضِۙ اُولٰۤىِٕكَ لَهُمُ اللَّعْنَةُ وَلَهُمْ سُوْۤءُ الدَّارِ

wal-lażīna yanquḍūna ‘ahdallāhi mim ba‘di mīṡāqihī wa yaqṭa‘ūna mā amarallāhu bihī ay yūṣala wa yufsidūna fil-arḍ(i), ulā'ika lahumul-la‘natu wa lahum sū'ud-dār(i).

און די וואָס ברעכן דעם בונד פון אַלאַה נאָכדעם וואָס עס איז געשלאָסן געוואָרן, און צעשיידן וואָס אַלאַה האָט באַפֿוילן צו ווערן פֿאַראייניקט און מאַכן שלעכטס אויף דער ערד, פֿאַר זיי איז דער קללה און אַ שלעכטע וואוינונג (גיהנום).

اَللّٰهُ يَبْسُطُ الرِّزْقَ لِمَنْ يَّشَاۤءُ وَيَقْدِرُ ۗوَفَرِحُوْا بِالْحَيٰوةِ الدُّنْيَاۗ وَمَا الْحَيٰوةُ الدُّنْيَا فِى الْاٰخِرَةِ اِلَّا مَتَاعٌ ࣖ

allāhu yabsuṭur-rizqa limay yasyā'u wa yaqdir(u), wa fariḥū bil-ḥayātid-dun-yā, wa mal-ḥayātud-dun-yā fil-ākhirati illā matā‘(un).

אַלאַה גיט אויס זאָרג צו וועמען ער וויל און באַגרענעצט עס (צו וועמען ער וויל). זיי פרייען זיך אין דעם לעבן פון דער וועלט, כאָטש עס איז נאָר אַ (קורצע) פאַרגעניגן קאַמפּערד צו דעם לעבן פון יענער וועלט.

وَيَقُوْلُ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا لَوْلَآ اُنْزِلَ عَلَيْهِ اٰيَةٌ مِّنْ رَّبِّهٖۗ قُلْ اِنَّ اللّٰهَ يُضِلُّ مَنْ يَّشَاۤءُ وَيَهْدِيْٓ اِلَيْهِ مَنْ اَنَابَۖ

wa yaqūlul-lażīna kafarū lau lā unzila ‘alaihi āyatum mir rabbih(ī), qul innallāha yuḍillu may yasyā'u wa yahdī ilaihi man anāb(a).

און די וואָס גלויבן נישט זאָגן, "פארוואס איז נישט קיין צייכן (נס) אַראָפּגעשיקט געוואָרן צו אים (מוחמד) פֿון זײַן האַר?" זאָגט (מוחמד), "יאָ, אַלאַ פֿאַרפֿירט וועמען ער וויל און פֿירט די וואָס טוען תשובה צו אים,"

الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَتَطْمَىِٕنُّ قُلُوْبُهُمْ بِذِكْرِ اللّٰهِ ۗ اَلَا بِذِكْرِ اللّٰهِ تَطْمَىِٕنُّ الْقُلُوْبُ ۗ

al-lażīna āmanū wa taṭma'innu qulūbuhum biżikrillāh(i), alā biżikrillāhi taṭma'innul-qulūb(u).

(נעמלעך) די וואָס גלויבן און וועמענס הערצער געפֿינען רו אין דער זכּרון פֿון אַלאַה. זעט, נאָר אין דער זכּרון פֿון אַלאַה געפֿינען הערצער רו.

اَلَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَعَمِلُوا الصّٰلِحٰتِ طُوْبٰى لَهُمْ وَحُسْنُ مَاٰبٍ

allażīna āmanū wa ‘amiluṣ-ṣāliḥāti ṭūbā lahum wa ḥusnu ma'āb(in).

די וואָס גלויבן און טוען גוטע מעשים וועלן געפֿינען גליק און אַ גוטע צוריקקער.

كَذٰلِكَ اَرْسَلْنٰكَ فِيْٓ اُمَّةٍ قَدْ خَلَتْ مِنْ قَبْلِهَآ اُمَمٌ لِّتَتْلُوَا۟ عَلَيْهِمُ الَّذِيْٓ اَوْحَيْنَآ اِلَيْكَ وَهُمْ يَكْفُرُوْنَ بِالرَّحْمٰنِۗ قُلْ هُوَ رَبِّيْ لَآ اِلٰهَ اِلَّا هُوَۚ عَلَيْهِ تَوَكَّلْتُ وَاِلَيْهِ مَتَابِ

każālika arsalnāka fī ummatin qad khalat min qablihā umamul litatluwa ‘alaihimul-lażī auḥainā ilaika wa hum yakfurūna bir-raḥmān(i), qul huwa rabbī lā ilāha illā huw(a), ‘alaihi tawakkaltu wa ilaihi matāb(i).

אזוי, האבן מיר דיר (מוחמד) געשיקט צו א פאלק פון וועמען עטליכע מענטשן זענען אוועק, כדי דו זאלסט זיי אויסזאגן (דעם קוראן) וואס מיר האבן דיר אנטפלעקט, אפילו ווען זיי גלייבן נישט אין גאט, דעם רחמנות'דיגן. זאג, "ער איז מיין האר, עס איז נישטא קיין גאט נאר אים; אין אים אליין שטעל איך מיין בטחון און אין אים אליין טו איך תשובה."

وَلَوْ اَنَّ قُرْاٰنًا سُيِّرَتْ بِهِ الْجِبَالُ اَوْ قُطِّعَتْ بِهِ الْاَرْضُ اَوْ كُلِّمَ بِهِ الْمَوْتٰىۗ بَلْ لِّلّٰهِ الْاَمْرُ جَمِيْعًاۗ اَفَلَمْ يَا۟يْـَٔسِ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْٓا اَنْ لَّوْ يَشَاۤءُ اللّٰهُ لَهَدَى النَّاسَ جَمِيْعًاۗ وَلَا يَزَالُ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا تُصِيْبُهُمْ بِمَا صَنَعُوْا قَارِعَةٌ اَوْ تَحُلُّ قَرِيْبًا مِّنْ دَارِهِمْ حَتّٰى يَأْتِيَ وَعْدُ اللّٰهِ ۗاِنَّ اللّٰهَ لَا يُخْلِفُ الْمِيْعَادَ ࣖ

wa lau anna qur'ānan suyyirat bihil-jibālu au quṭṭi‘at bihil-arḍu au kullima bihil-mautā, bal lillāhil-amru jamī‘ā(n), afalam yai'asil-lażīna āmanū allau yasyā'ullāhu lahadan-nāsa jamī‘ā(n), wa lā yazālul-lażīna kafarū tuṣībuhum bimā ṣana‘ū qāri‘atun au taḥullu qarībam min dārihim ḥattā ya'tiya wa‘dullāh(i), innallāha lā yukhliful-mī‘ād(a).

און אויב עס וואָלט געווען אַ לייענונג (הייליקער בוך) מיט וואָס די בערג קענען געשאָקלט ווערן, אָדער די ערד וואָלט געשפּאַלטן ווערן, אָדער די טויטע קענען רעדן, (דאָס וואָלט געווען דער קוראַן ). טאַקע, אַלע ענינים געהערן צו אַלאַה. אַזוי ווייסן נישט די גלויביגע אַז אויב אַלאַה וואָלט געוואָלט (אַלע גלויביגע), וואָלט אַלאַה זיכער געגעבן אנווייזונגען צו אַלע מענטשן. און די נישט-גליביגע זענען שטענדיק געטראָפן געוואָרן דורך קאַטאַסטראָפעס געפֿירט דורך זייערע אייגענע מעשים אָדער קאַטאַסטראָפעס וואָס זענען געשען לעבן זייער וואוינונג, ביז אַלאַה'ס צוזאָג איז געקומען (די אײַננעמען פון מעקאַ). טאַקע, אַלאַה ברעכט נישט קיין צוזאָגן.

وَلَقَدِ اسْتُهْزِئَ بِرُسُلٍ مِّنْ قَبْلِكَ فَاَمْلَيْتُ لِلَّذِيْنَ كَفَرُوْا ثُمَّ اَخَذْتُهُمْ فَكَيْفَ كَانَ عِقَابِ

wa laqadistuhzi'a birusulim min qablika fa amlaitu lil-lażīna kafarū ṡumma akhażtuhum fa kaifa kāna ‘iqāb(i).

און טאַקע, עטלעכע פֿון די שליחים פֿאַר דיר (מוחמד) זענען געוואָרן פֿאַרשעמט, אַזוי איך האָב געגעבן די נישט-גלײַביגע אַ צײַט, און דערנאָך האָב איך זיי פֿאַרניכטעט. אַזוי ווי גרויס איז מײַן יסורים!

اَفَمَنْ هُوَ قَاۤىِٕمٌ عَلٰى كُلِّ نَفْسٍۢ بِمَا كَسَبَتْۚ وَجَعَلُوْا لِلّٰهِ شُرَكَاۤءَ ۗ قُلْ سَمُّوْهُمْۗ اَمْ تُنَبِّـُٔوْنَهٗ بِمَا لَا يَعْلَمُ فِى الْاَرْضِ اَمْ بِظَاهِرٍ مِّنَ الْقَوْلِ ۗبَلْ زُيِّنَ لِلَّذِيْنَ كَفَرُوْا مَكْرُهُمْ وَصُدُّوْا عَنِ السَّبِيْلِ ۗوَمَنْ يُّضْلِلِ اللّٰهُ فَمَا لَهٗ مِنْ هَادٍ

afaman huwa qā'imun ‘alā kulli nafsim bimā kasabat, wa ja‘alū lillāhi syurakā'(a), qul sammūhum, am tunabbi'ūnahū bimā lā ya‘lamu fil-arḍi am biẓāhirim minal-qaul(i), bal zuyyina lil-lażīna kafarū makruhum wa ṣuddū ‘anis-sabīl(i), wa may yuḍlilillāhu famā lahū min hād(in).

איז עס גאָט וואָס באַשיצט יעדע נשמה פון וואָס זי טוט (דאָס זעלבע ווי אַנדערע)? זיי זענען פּאַרטנערס פֿאַר אַלאַה. זאָגט, "נען זייערע קוואַליטעטן." צי ווילט איר זאָגן אַלאַה וואָס ער האָט נישט געוואוסט אויף דער ערד, צי (זאָגן וועגן דעם) איז נאָר אַ וואָרט אין געבורט. אין פאַקט, פֿאַר נישט-גלייביקע, ווערט זייער אָפּנאַר געמאַכט שיין, און זיי ווערן פאַרהאַלטן פון דעם (ריכטיגן) וועג. און ווער עס יז אַלאַה פירט אָפּ אויף אַ פאַרפעלטן וועג, איז נישטאָ קיינער וואָס זאָל אים פירן.

لَهُمْ عَذَابٌ فِى الْحَيٰوةِ الدُّنْيَا وَلَعَذَابُ الْاٰخِرَةِ اَشَقُّۚ وَمَا لَهُمْ مِّنَ اللّٰهِ مِنْ وَّاقٍ

lahum ‘ażābun fil-ḥayātid-dun-yā wa la‘ażābul-ākhirati asyaqq(u), wa mā lahum minallāhi miw wāq(in).

זיי ווערן געפייניגט אין דעם וועלטלעכן לעבן, און די שטראָף אין יענעם לעבן וועט זיכער זיין שטרענגער. עס איז קיינער נישטאָ וואָס זאָל זיי באַשיצן פון (דער שטראָף פון) אַלאַה.

۞ مَثَلُ الْجَنَّةِ الَّتِيْ وُعِدَ الْمُتَّقُوْنَۗ تَجْرِيْ مِنْ تَحْتِهَا الْاَنْهٰرُۗ اُكُلُهَا دَاۤىِٕمٌ وَّظِلُّهَاۗ تِلْكَ عُقْبَى الَّذِيْنَ اتَّقَوْا ۖوَّعُقْبَى الْكٰفِرِيْنَ النَّارُ

maṡalul-jannatil-latī wu‘idal-muttaqūn(a), tajrī min taḥtihal-anhār(u), ukuluhā dā'imuw wa ẓilluhā, tilka ‘uqbal-lażīnattaqau, wa ‘uqbal-kāfirīnan-nār(u).

דער משל פון הימל וואָס איז צוגעזאָגט געוואָרן צו די פֿרומע (איז ווי אַ גאָרטן), אונטער וועלכן טייכן פֿליסן; שטענדיק פֿרוכטבאַר און שאָטנדיק. דאָס איז דער לעצטער אָרט פֿאַר די פֿרומע; בשעת דער לעצטער אָרט פֿאַר מענטשן וואָס גלויבן נישט אין גאָט איז גיהנום.

وَالَّذِيْنَ اٰتَيْنٰهُمُ الْكِتٰبَ يَفْرَحُوْنَ بِمَآ اُنْزِلَ اِلَيْكَ وَمِنَ الْاَحْزَابِ مَنْ يُّنْكِرُ بَعْضَهٗ ۗ قُلْ اِنَّمَآ اُمِرْتُ اَنْ اَعْبُدَ اللّٰهَ وَلَآ اُشْرِكَ بِهٖ ۗاِلَيْهِ اَدْعُوْا وَاِلَيْهِ مَاٰبِ

wal-lażīna ātaināhumul-kitāba yafraḥūna bimā unzila ilaika wa minal-aḥzābi may yunkiru ba‘ḍah(ū), qul innamā umirtu an a‘budallāha wa lā usyrika bih(ī), ilaihi ad‘ū wa ilaihi ma'āb(i).

און די צו וועמען מיר האָבן געגעבן דאָס בוך, פרייען זיך מיט וואָס איז דיר (אָ מוכאַמאַד) געוואָרן אַנטפּלעקט, און עס זענען דאָ עטלעכע (יידן און קריסטן) וואָס לייקענען אַ טייל דערפון. זאָגט: "מיר איז נאָר באַפֿוילן געוואָרן צו דינען אַלאַ און נישט צו פֿאַרבינדן גאָרנישט מיט אים. צו אים רוף איך (מענטשן) און צו אים קער איך זיך אום."

وَكَذٰلِكَ اَنْزَلْنٰهُ حُكْمًا عَرَبِيًّاۗ وَلَىِٕنِ اتَّبَعْتَ اَهْوَاۤءَهُمْ بَعْدَمَا جَاۤءَكَ مِنَ الْعِلْمِۙ مَا لَكَ مِنَ اللّٰهِ مِنْ وَّلِيٍّ وَّلَا وَاقٍ ࣖ

wa każālika anzalnāhu ḥukman ‘arabiyyā(n), wa la'inittaba‘ta ahwā'ahum ba‘da mā jā'aka minal-‘ilm(i), mā laka minallāhi miw waliyyiw wa lā wāq(in).

און אזוי האבן מיר עס אראפגעשיקט (דעם קוראן) אלס א (אמת'ע) כלל אין אראביש. אויב איר גייט נאך זייערע תאוות נאכדעם וואס וויסן איז אנגעקומען צו אייך, וועט קיינער נישט זיין וואס זאל אייך באשיצן אדער העלפן פון גאט'ס (פייניגונג).

وَلَقَدْ اَرْسَلْنَا رُسُلًا مِّنْ قَبْلِكَ وَجَعَلْنَا لَهُمْ اَزْوَاجًا وَّذُرِّيَّةً ۗوَمَا كَانَ لِرَسُوْلٍ اَنْ يَّأْتِيَ بِاٰيَةٍ اِلَّا بِاِذْنِ اللّٰهِ ۗلِكُلِّ اَجَلٍ كِتَابٌ

wa laqad arsalnā rusulam min qablika wa ja‘alnā lahum azwājaw wa żurriyyah(tan), wa mā kāna lirasūlin ay ya'tiya bi'āyatin illā bi'iżnillāh(i), likulli ajalin kitāb(un).

און טאַקע, מיר האָבן געשיקט שליחים פֿאַר דיר (מוחמד) און זיי געגעבן ווייבער און קינדער. קיין שליח האָט נישט דאָס רעכט צו ברענגען קיין באַווייַז (נס) אַחוץ מיט גאָטס דערלויבעניש. פֿאַר יעדער תּקופֿה איז דאָ אַ (ספּעציפֿיש) בוך.

يَمْحُوا اللّٰهُ مَا يَشَاۤءُ وَيُثْبِتُ ۚوَعِنْدَهٗٓ اُمُّ الْكِتٰبِ

yamḥullāhu mā yasyā'u wa yuṡbit(u), wa ‘indahū ummul-kitāb(i).

אַלאַה נעמט אַוועק און באַשטימט וואָס ער וויל. און לעבן אים איז דער אוממול-כתאַב (לאַוה מאַהפוזש).

وَاِنْ مَّا نُرِيَنَّكَ بَعْضَ الَّذِيْ نَعِدُهُمْ اَوْ نَتَوَفَّيَنَّكَ فَاِنَّمَا عَلَيْكَ الْبَلٰغُ وَعَلَيْنَا الْحِسَابُ

wa immā nuriyannaka ba‘ḍal-lażī na‘iduhum au natawaffayannaka fa innamā ‘alaikal-balāgu wa ‘alainal-ḥisāb(u).

און אויב מיר ווייזן דיר (אָ מוכאַמאַד) עטלעכע פון די (שטראָף) מיט וואָס מיר האָבן זיי געסטראשעט, אָדער מיר מאַכן דיר שטאַרבן, דאַן איז דיין פליכט נאָר עס צו איבערגעבן, און מיר וועלן נעמען רעכענונג (פון זייערע מעשים).

اَوَلَمْ يَرَوْا اَنَّا نَأْتِى الْاَرْضَ نَنْقُصُهَا مِنْ اَطْرَافِهَاۗ وَاللّٰهُ يَحْكُمُ لَا مُعَقِّبَ لِحُكْمِهٖۗ وَهُوَ سَرِيْعُ الْحِسَابِ

awa lam yarau annā na'til-arḍa nanquṣuhā min aṭrāfihā, wallāhu yaḥkumu lā mu‘aqqiba liḥukmih(ī), wa huwa sarī‘ul-ḥisāb(i).

און זען זיי נישט אז מיר קומען צו די געגנטן (פון די וואָס גלויבן נישט אין אַלאַה), און מיר רעדוצירן זיי (בייסלעך ביי ביסלעכווייַז) פון זייערע גרענעצן? און אַלאַה באַשטימט (לויט זיין ווילן), קיינער קען נישט אָפּשטעלן זיין באַשטימונג; ער איז שנעל אין רעכענען.

وَقَدْ مَكَرَ الَّذِيْنَ مِنْ قَبْلِهِمْ فَلِلّٰهِ الْمَكْرُ جَمِيْعًا ۗيَعْلَمُ مَا تَكْسِبُ كُلُّ نَفْسٍۗ وَسَيَعْلَمُ الْكُفّٰرُ لِمَنْ عُقْبَى الدَّارِ

wa qad makaral-lażīna min qablihim fa lillāhil-makru jamī‘ā(n), ya‘lamu mā taksibu kullu nafs(in), wa saya‘lamul-kuffāru liman ‘uqbad-dār(i).

און טאַקע, די וואָס זענען געווען פאַר זיי (די מעקאַנער כופרים) האָבן געטאָן אָפּנאַר, אָבער אַלע אָפּנאַר איז געווען אין דער מאַכט פון אַלאַה. ער ווייסט וואָס יעדער איינער שטרעבט צו, און די וואָס גלויבן נישט אין גאָט וועלן וויסן פֿאַר וועמען דער לעצטער (גוטער) אָרט איז.

وَيَقُوْلُ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا لَسْتَ مُرْسَلًا ۗ قُلْ كَفٰى بِاللّٰهِ شَهِيْدًاۢ بَيْنِيْ وَبَيْنَكُمْۙ وَمَنْ عِنْدَهٗ عِلْمُ الْكِتٰبِ ࣖ

wa yaqūlul-lażīna kafarū lasta mursalā(n), qul kafā billāhi syahīdam bainī wa bainakum, wa man ‘indahū ‘ilmul-kitāb(i).

און די וואָס נישט גלויבן זאָגן, "דו (מוחמד) ביסט נישט קיין שליח." זאָגט, "אַלאַה און די וואָס פֿאַרשטייען די וויסן פֿון דעם בוך זענען גענוג ווי עדות צווישן מיר און דיר."