Q.S Ал-Ҳашр (اَلْحَشْر) - 24 Шумораи оятҳо

سَبَّحَ لِلّٰهِ مَا فِى السَّمٰوٰتِ وَمَا فِى الْاَرْضِۚ وَهُوَ الْعَزِيْزُ الْحَكِيْمُ

sabbaḥa lillāhi mā fis-samāwāti wa mā fil-arḍ(i), wa huwal-‘azīzul-ḥakīm(u).

Он чӣ дар осмонҳо ва он чӣ дар замин аст, Аллоҳро тасбеҳ мегӯянд ва Ӯ ғолибу ҳаким аст.

هُوَ الَّذِيْٓ اَخْرَجَ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا مِنْ اَهْلِ الْكِتٰبِ مِنْ دِيَارِهِمْ لِاَوَّلِ الْحَشْرِۗ مَا ظَنَنْتُمْ اَنْ يَّخْرُجُوْا وَظَنُّوْٓا اَنَّهُمْ مَّانِعَتُهُمْ حُصُوْنُهُمْ مِّنَ اللّٰهِ فَاَتٰىهُمُ اللّٰهُ مِنْ حَيْثُ لَمْ يَحْتَسِبُوْا وَقَذَفَ فِيْ قُلُوْبِهِمُ الرُّعْبَ يُخْرِبُوْنَ بُيُوْتَهُمْ بِاَيْدِيْهِمْ وَاَيْدِى الْمُؤْمِنِيْنَۙ فَاعْتَبِرُوْا يٰٓاُولِى الْاَبْصَارِ

huwal-lażī akhrajal-lażīna kafarū min ahlil-kitābi min diyārihim li'awwalil-ḥasyr(i), mā ẓanantum ay yakhrujū wa ẓannū annahum māni‘atuhum ḥuṣūnuhum minallāhi fa atāhumullāhu min ḥaiṡu lam yaḥtasibū wa qażafa fī qulūbihimur-ru‘ba yukhribūna buyūtahum bi'aidīhim wa aidil-mu'minīn(a), fa‘tabirū yā ulil-abṣār(i).

Ӯст он ки кофиронро аз аҳли китоб дар вақти аввалин берун ронда шуданашон аз хонаҳояшон берун кард. Шумо фикр намекардед, ки онҳо берун раванд, дар ҳоле ки онҳо медонистанд, ки қалъаҳояшон аз Худо муҳофизат мекунад. Аммо Худо онро аз ҷое, ки интизорашон надоштанд, бар онҳо фиристод. Ва Худо дар дилҳояшон тарс андохт, пас хонаҳояшонро бо дастони худ ва бо дасти мӯъминон хароб карданд. Пас, эй соҳибхирад, аз ин ибрат гиред!

وَلَوْلَآ اَنْ كَتَبَ اللّٰهُ عَلَيْهِمُ الْجَلَاۤءَ لَعَذَّبَهُمْ فِى الدُّنْيَاۗ وَلَهُمْ فِى الْاٰخِرَةِ عَذَابُ النَّارِ

wa lau lā an kataballāhu ‘alaihimul-jalā'a la‘ażżabahum fid-dun-yā, wa lahum fil-ākhirati ‘ażābun-nār(i).

Ва агар Худо ҳукми берун кардани онҳоро накарда буд, Худо онҳоро дар ин дунё азоб мекард ва дар охират азоби дӯзахро хоҳанд кашид.

ذٰلِكَ بِاَنَّهُمْ شَاۤقُّوا اللّٰهَ وَرَسُوْلَهٗ ۖوَمَنْ يُّشَاۤقِّ اللّٰهَ فَاِنَّ اللّٰهَ شَدِيْدُ الْعِقَابِ

Żālika bi'annahum syāqqullāha wa rasūlah(ū), wa may yusyāqqillāha fa'innallāha syadīdul-‘iqāb(i).

Ин ба он сабаб аст, ки онҳо бо Худо ва паёмбараш мухолифат мекунанд ва ҳар ки бо Худо мухолифат кунад, бидонад, ки Худо сахт азоби сахт дорад.

مَا قَطَعْتُمْ مِّنْ لِّيْنَةٍ اَوْ تَرَكْتُمُوْهَا قَاۤىِٕمَةً عَلٰٓى اُصُوْلِهَا فَبِاِذْنِ اللّٰهِ وَلِيُخْزِيَ الْفٰسِقِيْنَ

mā qaṭa‘tum mil līnatin au taraktumūhā qā'imatan ‘alā uṣūlihā fa bi'iżnillāhi wa liyukhziyal-fāsiqīn(a).

Ҳар чизеро, ки аз дарахтони хурмо (ки кофирон) мебуред ё бар токҳояшон истода мегузоред, ин ба иҷозати Аллоҳ аст ва Ӯ мехоҳад бадкоронро хор кунад.

وَمَآ اَفَاۤءَ اللّٰهُ عَلٰى رَسُوْلِهٖ مِنْهُمْ فَمَآ اَوْجَفْتُمْ عَلَيْهِ مِنْ خَيْلٍ وَّلَا رِكَابٍ وَّلٰكِنَّ اللّٰهَ يُسَلِّطُ رُسُلَهٗ عَلٰى مَنْ يَّشَاۤءُۗ وَاللّٰهُ عَلٰى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيْرٌ

wa mā afā'allāhu ‘alā rasūlihī minhum famā aujaftum ‘alaihi min khailiw wa lā rikābiw wa lākinnallāha yusalliṭu rusulahū ‘alā may yasyā'(u), wallāhu ‘alā kulli syai'in qadīr(un).

Ва ғаниматҳои файъ аз онҳо, ки Аллоҳ ба паёмбараш додааст, барои ба даст овардани онҳо ба аспҳо ва шутурҳо ниёз надоред, балки Аллоҳ ба паёмбаронаш бар ҳар касе, ки мехост, қудрат додааст ва Аллоҳ бар ҳама чиз қодир аст.

مَآ اَفَاۤءَ اللّٰهُ عَلٰى رَسُوْلِهٖ مِنْ اَهْلِ الْقُرٰى فَلِلّٰهِ وَلِلرَّسُوْلِ وَلِذِى الْقُرْبٰى وَالْيَتٰمٰى وَالْمَسٰكِيْنِ وَابْنِ السَّبِيْلِۙ كَيْ لَا يَكُوْنَ دُوْلَةً ۢ بَيْنَ الْاَغْنِيَاۤءِ مِنْكُمْۗ وَمَآ اٰتٰىكُمُ الرَّسُوْلُ فَخُذُوْهُ وَمَا نَهٰىكُمْ عَنْهُ فَانْتَهُوْاۚ وَاتَّقُوا اللّٰهَ ۗاِنَّ اللّٰهَ شَدِيْدُ الْعِقَابِۘ

mā afā'allāhu ‘alā rasūlihī min ahlil-qurā fa lillāhi wa lir-rasūli wa liżil-qurbā wal-yatāmā wal-masākīni wabnis-sabīl(i), kailā yakūna dūlatam bainal-agniyā'i minkum, wa mā ātākumur-rasūlu fa khużūhu wa mā nahākum ‘anhu fantahū, wattaqullāh(a), innallāha syadīdul-‘iqāb(i).

Моли ғаниматшуда аз он молҳое, ки Аллоҳ ба Паёмбараш (ки аз сокинони чанд кишвар буданд) додааст, барои Аллоҳ, Паёмбар, хешовандон (Расул), ятимон, камбағалон ва касоне буд, ки дар сафар буданд, то ин ганҷ танҳо дар байни сарватмандони шумо паҳн нашавад. Ҳар чизеро, ки Паёмбар ба шумо диҳад, бигиред ва аз ҳар чизе, ки шуморо манъ мекунад, даст кашед ва аз Аллоҳ битарсед. Албатта, Аллоҳ сахт азоб медиҳад.

لِلْفُقَرَاۤءِ الْمُهٰجِرِيْنَ الَّذِيْنَ اُخْرِجُوْا مِنْ دِيَارِهِمْ وَاَمْوَالِهِمْ يَبْتَغُوْنَ فَضْلًا مِّنَ اللّٰهِ وَرِضْوَانًا وَّيَنْصُرُوْنَ اللّٰهَ وَرَسُوْلَهٗ ۗ اُولٰۤىِٕكَ هُمُ الصّٰدِقُوْنَۚ

lil-fuqarā'il-muhājirīnal-lażīna ukhrijū min diyārihim wa amwālihim yabtagūna faḍlam minallāhi wa riḍwānaw wa yanṣurūnallāha wa rasūlah(ū), ulā'ika humuṣ-ṣādiqūn(a).

(Ғаниматҳо низ) барои фақиронест, ки аз диёри худ ронда шуда буданд ва амволашонро тарк карда буданд, то аз Худо фазл ва ризои Ӯро талаб кунанд ва (ба хотири) кумак ба дини Худо ва Паёмбараш, онҳо мардуми ҳақиқӣ ҳастанд.

وَالَّذِيْنَ تَبَوَّءُو الدَّارَ وَالْاِيْمَانَ مِنْ قَبْلِهِمْ يُحِبُّوْنَ مَنْ هَاجَرَ اِلَيْهِمْ وَلَا يَجِدُوْنَ فِيْ صُدُوْرِهِمْ حَاجَةً مِّمَّآ اُوْتُوْا وَيُؤْثِرُوْنَ عَلٰٓى اَنْفُسِهِمْ وَلَوْ كَانَ بِهِمْ خَصَاصَةٌ ۗوَمَنْ يُّوْقَ شُحَّ نَفْسِهٖ فَاُولٰۤىِٕكَ هُمُ الْمُفْلِحُوْنَۚ

wal-lażīna tabawwa'ud-dāra wal-īmāna min qablihim yuḥibbūna man hājara ilaihim wa lā yajidūna fī ṣudūrihim ḥājatam mimmā ūtū wa yu'ṡirūna ‘alā anfusihim wa lau kāna bihim khaṣāṣah(tun), wa may yūqa syuḥḥa nafsihī fa ulā'ika humul-mufliḥūn(a).

Ва ансоре, ки шаҳри Мадинаро ишғол карда буданд ва пеш аз омадани онҳо имон оварда буданд, касонеро, ки ба ватанашон муҳоҷират кардаанд, дӯст медоштанд ва дар дилҳояшон орзуи он чиро, ки ба онҳо дода шудааст, намегузоштанд ва онҳоро аз худ болотар мегузоранд, ҳарчанд онҳо низ мӯҳтоҷ бошанд. Ва ҳар кӣ худро аз бахилӣ боздорад, пас онҳо хушбахтанд.

وَالَّذِيْنَ جَاۤءُوْ مِنْۢ بَعْدِهِمْ يَقُوْلُوْنَ رَبَّنَا اغْفِرْ لَنَا وَلِاِخْوَانِنَا الَّذِيْنَ سَبَقُوْنَا بِالْاِيْمَانِ وَلَا تَجْعَلْ فِيْ قُلُوْبِنَا غِلًّا لِّلَّذِيْنَ اٰمَنُوْا رَبَّنَآ اِنَّكَ رَءُوْفٌ رَّحِيْمٌ ࣖ

wal-lażīna jā'ū mim ba‘dihim yaqūlūna rabbanagfir lanā wa li'ikhwāninal-lażīna sabaqūnā bil-īmāni wa lā taj‘al fī qulūbinā gillal lil-lażīna āmanū rabbanā innaka ra'ūfur raḥīm(un).

Ва касоне, ки баъд аз онҳо (Муҳоҷирон ва Ансор) омаданд, гуфтанд: «Эй Парвардигори мо, моро ва бародарони моро, ки пеш аз мо имон оварда буданд, биёмурз ва дар дилҳои мо нисбат ба мӯъминон кина наандоз. Эй Парвардигори мо, ба дурустӣ, ки Ту меҳрубонтарин ва меҳрубонтарин ҳастӣ».

۞ اَلَمْ تَرَ اِلَى الَّذِيْنَ نَافَقُوْا يَقُوْلُوْنَ لِاِخْوَانِهِمُ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا مِنْ اَهْلِ الْكِتٰبِ لَىِٕنْ اُخْرِجْتُمْ لَنَخْرُجَنَّ مَعَكُمْ وَلَا نُطِيْعُ فِيْكُمْ اَحَدًا اَبَدًاۙ وَّاِنْ قُوْتِلْتُمْ لَنَنْصُرَنَّكُمْۗ وَاللّٰهُ يَشْهَدُ اِنَّهُمْ لَكٰذِبُوْنَ

alam tara ilal-lażīna nāfaqū yaqūlūna li'ikhwānihimul-lażīna kafarū min ahlil-kitābi la'in ukhrijtum lanakhrujanna ma‘akum wa lā nuṭī‘u fīkum aḥadan abadā(n), wa in qūtiltum lananṣurannakum, wallāhu yasyhadu innahum lakāżibūn(a).

Оё мунофиқонро надидаӣ, ки ба бародарони кофири худ аз аҳли китоб мегӯянд: «Агар шуморо бадарға кунанд, мо низ бо шумо берун меравем ва ҳаргиз ба хотири шумо ба касе итоат намекунем ва агар бо шумо ҷангида шавад, мо ба шумо кӯмак мекунем». Ва Худо гувоҳӣ медиҳад, ки онҳо дурӯғгӯянд.

لَىِٕنْ اُخْرِجُوْا لَا يَخْرُجُوْنَ مَعَهُمْۚ وَلَىِٕنْ قُوْتِلُوْا لَا يَنْصُرُوْنَهُمْۚ وَلَىِٕنْ نَّصَرُوْهُمْ لَيُوَلُّنَّ الْاَدْبَارَۙ ثُمَّ لَا يُنْصَرُوْنَ

la'in ukhrijū lā yakhrujūna ma‘ahum, wa la'in qūtilū lā yanṣurūnahum, wa la'in naṣarūhum layuwallunnal-adbār(a), ṡumma lā yunṣarūn(a).

Агар онҳоро берун кунанд, мунофиқон бо онҳо берун нахоҳанд омад ва агар бо онҳо ҷангида шавад, ӯро ёрӣ нахоҳанд кард ва ҳатто агар ӯро ёрӣ кунанд ҳам, ҳатман рӯй гардонда, ба ақиб мегурезанд ва пас ёрӣ нахоҳанд ёфт.

لَاَنْتُمْ اَشَدُّ رَهْبَةً فِيْ صُدُوْرِهِمْ مِّنَ اللّٰهِ ۗذٰلِكَ بِاَنَّهُمْ قَوْمٌ لَّا يَفْقَهُوْنَ

la'antum asyaddu rahbatan fī ṣudūrihim minallāh(i), żālika bi'annahum qaumul lā yafqahūn(a).

Албатта, дар дили онҳо аз шумо (мусулмонон) бештар аз Худо метарсанд, ин аз он сабаб аст, ки онҳо мардуме ҳастанд, ки намефаҳманд.

لَا يُقَاتِلُوْنَكُمْ جَمِيْعًا اِلَّا فِيْ قُرًى مُّحَصَّنَةٍ اَوْ مِنْ وَّرَاۤءِ جُدُرٍۗ بَأْسُهُمْ بَيْنَهُمْ شَدِيْدٌ ۗ تَحْسَبُهُمْ جَمِيْعًا وَّقُلُوْبُهُمْ شَتّٰىۗ ذٰلِكَ بِاَنَّهُمْ قَوْمٌ لَّا يَعْقِلُوْنَۚ

lā tuqātilūnakum jamī‘an illā fī quram muḥaṣṣanatin au miw warā'i judur(in), ba'suhum bainahum syadīd(un), taḥsabuhum jamī‘aw wa qulūbuhum syattā, żālika bi'annahum qaumul lā ya‘qilūn(a).

Онҳо ҳама бо шумо ҷанг намекунанд, магар дар шаҳрҳои мустаҳкам ё дар паси деворҳо. Душмании онҳо шадид аст. Шумо фикр мекунед, ки онҳо муттаҳиданд, вале дилҳояшон пароканда аст. Ин ба он сабаб аст, ки онҳо мардуме ҳастанд, ки намефаҳманд.

كَمَثَلِ الَّذِيْنَ مِنْ قَبْلِهِمْ قَرِيْبًا ذَاقُوْا وَبَالَ اَمْرِهِمْۚ وَلَهُمْ عَذَابٌ اَلِيْمٌۚ

kamaṡalil-lażīna min qablihim qarīban żāqū wabāla amrihim, wa lahum ‘ażābun alīm(un).

(Инҳо) мисли касоне, ки пеш аз онҳо буданд (яҳудиён), ки ба сабаби кирдорҳои худ оқибати бадеро (аз ронда шудан) дида буданд ва азоби дардноке хоҳанд дошт.

كَمَثَلِ الشَّيْطٰنِ اِذْ قَالَ لِلْاِنْسَانِ اكْفُرْۚ فَلَمَّا كَفَرَ قَالَ اِنِّيْ بَرِيْۤءٌ مِّنْكَ اِنِّيْٓ اَخَافُ اللّٰهَ رَبَّ الْعٰلَمِيْنَ

kamaṡalisy-syaiṭāni iż qāla lil-insānikfur, falammā kafara qāla innī barī'um minka innī akhāfullāha rabbal-‘ālamīn(a).

(Иртиботи мунофиқон) мисли (иртиботи) Шайтон аст, вақте ки ба мардум мегӯяд: «Шумо кофир ҳастед!» Пас, вақте ки он мард кофир шуд, гуфт: «Ман аз ту дур мешавам, зеро ман аз Аллоҳ, Парвардигори ҷаҳониён, метарсам».

فَكَانَ عَاقِبَتَهُمَآ اَنَّهُمَا فِى النَّارِ خٰلِدَيْنِ فِيْهَاۗ وَذٰلِكَ جَزٰۤؤُا الظّٰلِمِيْنَ ࣖ

fa kāna ‘āqibatahumā annahumā fin-nāri khālidaini fīhā, wa żālika jazā'uẓ-ẓālimīn(a).

Пас, оқибати ҳардуи онҳо ин аст, ки ҳарду ба дӯзах дохил мешаванд ва дар он ҷовидона хоҳанд монд. Ин аст подоши ситамкорон.

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوا اتَّقُوا اللّٰهَ وَلْتَنْظُرْ نَفْسٌ مَّا قَدَّمَتْ لِغَدٍۚ وَاتَّقُوا اللّٰهَ ۗاِنَّ اللّٰهَ خَبِيْرٌ ۢبِمَا تَعْمَلُوْنَ

yā ayyuhal-lażīna āmanuttaqullāha waltanẓur nafsum mā qaddamat ligad(in), wattaqullāh(a), innallāha khabīrum bimā ta‘malūn(a).

Эй касоне, ки имон овардаед, аз Худо битарсед ва ҳар кас ба он чизе, ки барои фардо (қиёмат) кардааст, диққат диҳад ва аз Худо битарсед, ки Худо ба он чизе, ки мекунед, огоҳ аст.

وَلَا تَكُوْنُوْا كَالَّذِيْنَ نَسُوا اللّٰهَ فَاَنْسٰىهُمْ اَنْفُسَهُمْۗ اُولٰۤىِٕكَ هُمُ الْفٰسِقُوْنَ

wa lā takūnū kal-lażīna nasullāha fa'ansāhum anfusahum, ulā'ika humul-fāsiqūn(a).

Ва монанди касоне набошед, ки Худоро фаромӯш карданд, то Худо онҳоро аз худашон фаромӯш кунад. Инҳо мардуми фосиқ ҳастанд.

لَا يَسْتَوِيْٓ اَصْحٰبُ النَّارِ وَاَصْحٰبُ الْجَنَّةِۗ اَصْحٰبُ الْجَنَّةِ هُمُ الْفَاۤىِٕزُوْنَ

lā yastawī aṣḥābun-nāri wa aṣḥābul-jannah(ti), aṣḥābul-jannati humul-fā'izūn(a).

Аҳли дӯзах бо аҳли биҳишт баробар нестанд; сокинони биҳишт касоне ҳастанд, ки пирӯз мешаванд.

لَوْ اَنْزَلْنَا هٰذَا الْقُرْاٰنَ عَلٰى جَبَلٍ لَّرَاَيْتَهٗ خَاشِعًا مُّتَصَدِّعًا مِّنْ خَشْيَةِ اللّٰهِ ۗوَتِلْكَ الْاَمْثَالُ نَضْرِبُهَا لِلنَّاسِ لَعَلَّهُمْ يَتَفَكَّرُوْنَ

lau anzalnā hāżal-qur'āna ‘alā jabalil lara'aitahū khāsyi‘am mutaṣaddi‘am min khasy-yatillāh(i), wa tilkal-amṡālu naḍribuhā lin-nāsi la‘allahum yatafakkarūn(a).

Агар ин Қуръонро бар кӯҳе нозил мекардем, ту онро аз тарси Худо хамшуда ва пора-пора медидӣ. Ва ин мисолҳоро барои мардум овардем, то онҳо ба фикр фурӯ раванд.

هُوَ اللّٰهُ الَّذِيْ لَآ اِلٰهَ اِلَّا هُوَۚ عَالِمُ الْغَيْبِ وَالشَّهَادَةِۚ هُوَ الرَّحْمٰنُ الرَّحِيْمُ

huwallāhul-lażī lā ilāha illā huw(a), ‘ālimul-gaibi wasy-syahādah(ti), huwar-raḥmānur-raḥīm(u).

Ӯ Аллоҳ аст ва ҳеҷ маъбуде ҷуз Ӯ нест. Он ки ғайб ва воқеиятро медонад, Ӯ бахшанда ва меҳрубон аст.

هُوَ اللّٰهُ الَّذِيْ لَآ اِلٰهَ اِلَّا هُوَ ۚ اَلْمَلِكُ الْقُدُّوْسُ السَّلٰمُ الْمُؤْمِنُ الْمُهَيْمِنُ الْعَزِيْزُ الْجَبَّارُ الْمُتَكَبِّرُۗ سُبْحٰنَ اللّٰهِ عَمَّا يُشْرِكُوْنَ

huwallāhul-lażī lā ilāha illā huw(a), al-malikul-quddūsus-salāmul-mu'minul-muhaiminul-‘azīzul-jabbārul-mutakabbir(u), subḥānallāhi ‘ammā yusyrikūn(a).

Ӯ Аллоҳ аст ва ҳеҷ худое ҷуз Ӯ нест. Маҳараҷа, Қуддустарин, Шукуфонтарин, Нигаҳбони амният, Нигаҳбони амният, Қодиртарин, Қодиртарин, Зоте, ки соҳиби тамоми ҷалол аст, пок аст Аллоҳ аз он чизе, ки онҳо бо якдигар шарик месозанд.

هُوَ اللّٰهُ الْخَالِقُ الْبَارِئُ الْمُصَوِّرُ لَهُ الْاَسْمَاۤءُ الْحُسْنٰىۗ يُسَبِّحُ لَهٗ مَا فِى السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِۚ وَهُوَ الْعَزِيْزُ الْحَكِيْمُ ࣖ

huwallāhul-khāliqul-bāri'ul-muṣawwiru lahul-asmā'ul-ḥusnā, yusabbiḥu lahū mā fis-samāwāti wal-arḍ(i), wa huwal-‘azīzul-ḥakīm(u).

Ӯ Аллоҳест, ки офарид, он ки шаклҳо сохт, номҳои зебое дорад. Ҳар чизе ки дар осмонҳо ва замин аст, Ӯро тасбеҳ мегӯяд ва Ӯ ғолибу ҳаким аст.