Embrasser l'Islam, cliquez ici
Islam Al-Haq: Kurani mpe Hadisi
(Islam ya sôlô)

Q.S Saba (سَبَأ) - 54 Ntalu ya Baverse

(Saba')

Qari

Murottal Audio

1

اَلْحَمْدُ لِلّٰهِ الَّذِيْ لَهٗ مَا فِى السَّمٰوٰتِ وَمَا فِى الْاَرْضِ وَلَهُ الْحَمْدُ فِى الْاٰخِرَةِۗ وَهُوَ الْحَكِيْمُ الْخَبِيْرُ

al-ḥamdu lillāhil-lażī lahū mā fis-samāwāti wa mā fil-arḍi wa lahul-ḥamdu fil-ākhirah(ti), wa huwal-ḥakīmul-khabīr(u).

Lukumu kuvanda na Allah yina kele mfumu ya bima yina kele na zulu ti yina kele na ntoto mpi lukumu yonso na luzingu ya nima ya lufwa na Allah. Mpi Yandi kele Muntu ya Kuluta Mayele, ya Kuluta Siki-siki.


2

يَعْلَمُ مَا يَلِجُ فِى الْاَرْضِ وَمَا يَخْرُجُ مِنْهَا وَمَا يَنْزِلُ مِنَ السَّمَاۤءِ وَمَا يَعْرُجُ فِيْهَاۗ وَهُوَ الرَّحِيْمُ الْغَفُوْرُ

ya‘lamu mā yaliju fil-arḍi wa mā yakhruju minhā wa mā yanzilu minas-samā'i wa mā ya‘ruju fīhā, wa huwar-raḥīmul-gafūr(u).

Yandi zaba yina ke kotaka na ntoto, yina ke basikaka na kati na yo, yina ke kulumukaka na zulu mpi yina ke tombukaka kuna. Mpi Yandi kele Muntu ya Kuluta Kuwila Bantu Mawa, Muntu ya Kuluta Kulolula.


3

وَقَالَ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا لَا تَأْتِيْنَا السَّاعَةُ ۗقُلْ بَلٰى وَرَبِّيْ لَتَأْتِيَنَّكُمْۙ عٰلِمِ الْغَيْبِۙ لَا يَعْزُبُ عَنْهُ مِثْقَالُ ذَرَّةٍ فِى السَّمٰوٰتِ وَلَا فِى الْاَرْضِ وَلَآ اَصْغَرُ مِنْ ذٰلِكَ وَلَآ اَكْبَرُ اِلَّا فِيْ كِتٰبٍ مُّبِيْنٍۙ

wa qālal-lażīna kafarū lā ta'tīnas-sā‘ah(tu), qul balā wa rabbī lata'tiyannakum, ‘ālimul-gaib(i), lā ya‘zubu ‘anhu miṡqālu żarratin fis-samāwāti wa lā fil-arḍi wa lā aṣgaru min żālika wa lā akbaru illā fī kitābim mubīn(in).

Mpi bantu yina ke kwikilaka ve ke tuba nde: “Kilumbu ya kusambisa ta kwisa ve na beto.” Tuba nde: "Yo ta kwisa kibeni, na Mfumu na mono yina me zaba mambu ya ke monanaka ve, Ntangu ta kwisa kibeni na nge. Kele ve ti kima mosi ya me bumbana na ntwala na yandi ata kilo bonso zarrah ata na zulu to na ntoto, ya fioti kuluta yina to ya kuluta nene, mambu yonso kele (ya kusonika) na Mukanda mosi ya pwelele (Lauh)fuz,"


4

لِّيَجْزِيَ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَعَمِلُوا الصّٰلِحٰتِۗ اُولٰۤىِٕكَ لَهُمْ مَّغْفِرَةٌ وَّرِزْقٌ كَرِيْمٌ

liyajziyal-lażīna āmanū wa ‘amiluṣ-ṣāliḥāt(i), ulā'ika lahum magfiratuw wa rizqun karīm(un).

na mpila nde Yandi (Allah) kupesa lufutu na bantu yina ke kwikilaka mpi ke salaka bisalu ya mbote. Bo ke bakaka ndolula mpi madia ya lukumu (zulu).


5

وَالَّذِيْنَ سَعَوْ فِيْٓ اٰيٰتِنَا مُعٰجِزِيْنَ اُولٰۤىِٕكَ لَهُمْ عَذَابٌ مِّنْ رِّجْزٍ اَلِيْمٌ

wal-lażīna sa‘au fī āyātinā mu‘ājizīna ulā'ika lahum ‘ażābum mir rijzin alīm(un).

Mpi bayina ta meka (kutelemina) baverse na beto na ngindu nde yo lenda lembisa (kukanga ndola na beto), bo ta baka ndola, yina kele ndola ya mpasi mingi.


6

وَيَرَى الَّذِيْنَ اُوْتُوا الْعِلْمَ الَّذِيْٓ اُنْزِلَ اِلَيْكَ مِنْ رَّبِّكَ هُوَ الْحَقَّۙ وَيَهْدِيْٓ اِلٰى صِرَاطِ الْعَزِيْزِ الْحَمِيْدِ

wa yaral-lażīna ūtul-‘ilmal-lażī unzila ilaika mir rabbika huwal-ḥaqq(a), wa yahdī ilā ṣirāṭil-‘azīzil-ḥamīd(i).

Mpi bantu ya bo me pesa nzayilu (Bantu ya Mukanda) kele ti ngindu nde (ba nsangu) ya bo me tinda nge (Muhammad) na Mfumu na nge kele ya kieleka mpi yo ke twadisa (bantu) na nzila ya (Allah) ya Kuluta Ngolo, ya Kuluta Lukumu.


7

وَقَالَ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا هَلْ نَدُلُّكُمْ عَلٰى رَجُلٍ يُّنَبِّئُكُمْ اِذَا مُزِّقْتُمْ كُلَّ مُمَزَّقٍۙ اِنَّكُمْ لَفِيْ خَلْقٍ جَدِيْدٍۚ

wa qālal-lażīna kafarū hal nadullukum ‘alā rajuliy yunabbi'ukum iżā muzziqtum kulla mumazzaq(in), innakum lafī khalqin jadīd(in).

Mpi bantu ya ke kwikilaka ve tubaka (na banduku na bo) nde: “Keti beto ta songa beno muntu mosi ya ke zabisa beno nde ntangu nitu na beno ta fwa kibeni, beno ta (futumuka) kibeni na lugangu ya mpa.”


8

اَفْتَرٰى عَلَى اللّٰهِ كَذِبًا اَمْ بِهٖ جِنَّةٌ ۗبَلِ الَّذِيْنَ لَا يُؤْمِنُوْنَ بِالْاٰخِرَةِ فِى الْعَذَابِ وَالضَّلٰلِ الْبَعِيْدِ

aftarā ‘alallāhi każiban am bihī jinnah(tun), balil-lażīna lā yu'minūna bil-ākhirati fil-‘ażābi waḍ-ḍalālil-ba‘īd(i).

Keti yandi ke sala luvunu sambu na Allah to yandi kele kilawu?” (Ve), kansi bantu yina kekwikilaka ve na luzingu na nima ya lufwa kele na mpasi mpi na kifu ya kuluta mingi.


9

اَفَلَمْ يَرَوْا اِلٰى مَا بَيْنَ اَيْدِيْهِمْ وَمَا خَلْفَهُمْ مِّنَ السَّمَاۤءِ وَالْاَرْضِۗ اِنْ نَّشَأْ نَخْسِفْ بِهِمُ الْاَرْضَ اَوْ نُسْقِطْ عَلَيْهِمْ كِسَفًا مِّنَ السَّمَاۤءِۗ اِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَاٰيَةً لِّكُلِّ عَبْدٍ مُّنِيْبٍ ࣖ

afalam yarau ilā mā baina aidīhim wa mā khalfahum minas-samā'i wal-arḍ(i), in nasya' nakhsif bihimul-arḍa au nusqiṭ ‘alaihim kisafam minas-samā'(i), inna fī żālika la'āyatal likulli ‘abdim munīb(in).

Yo yina, keti bo ke tulaka ve dikebi na zulu mpi na ntoto yina kele na ntwala mpi na nima na bo? Kana beto zolaka, beto zolaka kuzika bo na ntoto to beto zolaka kukulumusa bitini ya zulu na zulu na bo. Ya kieleka, na yina me tala kibeni kidimbu (ya ngolo ya Allah) sambu na konso nsadi yina ke vutuka (na Yandi).


10

۞ وَلَقَدْ اٰتَيْنَا دَاوٗدَ مِنَّا فَضْلًاۗ يٰجِبَالُ اَوِّبِيْ مَعَهٗ وَالطَّيْرَ ۚوَاَلَنَّا لَهُ الْحَدِيْدَۙ

wa laqad ātainā dāwūda minnā faḍlā(n), yā jibālu awwibī ma‘ahū waṭ-ṭair(a), wa alannā lahul-ḥadīd(a).

Mpi ya kieleka, Beto me pesa Dawud dikabu mosi ya me katuka na Beto. (Beto tubaka nde), "O bangumba ti bandeke! Beno tombula mbala na mbala ti Dawud," mpi Beto me lembika kibende sambu na yandi, .


11

اَنِ اعْمَلْ سٰبِغٰتٍ وَّقَدِّرْ فِى السَّرْدِ وَاعْمَلُوْا صَالِحًاۗ اِنِّيْ بِمَا تَعْمَلُوْنَ بَصِيْرٌ

ani‘mal sābigātiw wa qaddir fis-sardi wa‘malū ṣāliḥā(n), innī bimā ta‘malūna baṣīr(un).

i.e. vanga kunku kianene kia vita ye teza e nsinga mia nsinga wa nsongo; ye sala bisalu ya mbote. Ya kieleka, mono ke monaka mambu yonso ya beno ke salaka.


12

وَلِسُلَيْمٰنَ الرِّيْحَ غُدُوُّهَا شَهْرٌ وَّرَوَاحُهَا شَهْرٌۚ وَاَسَلْنَا لَهٗ عَيْنَ الْقِطْرِۗ وَمِنَ الْجِنِّ مَنْ يَّعْمَلُ بَيْنَ يَدَيْهِ بِاِذْنِ رَبِّهٖۗ وَمَنْ يَّزِغْ مِنْهُمْ عَنْ اَمْرِنَا نُذِقْهُ مِنْ عَذَابِ السَّعِيْرِ

wa lisulaimānar-rīḥa guduwwuhā syahruw wa rawāḥuhā syahr(un), wa asalnā lahū ‘ainal-qiṭr(i), wa minal-jinni may ya‘malu baina yadaihi bi'iżni rabbih(ī), wa may yazig minhum ‘an amrinā nużiqhu min ‘ażābis-sa‘īr(i).

Mpi Beto (kulumusaka) mupepe sambu na Sulayman, yina nzietelo na yandi na suka vandaka kiteso mosi ti nzietelo ya ngonda mosi mpi nzietelo na yandi na nima ya midi vandaka kiteso mosi ti nzietelo ya ngonda mosi (mpi) mpi Beto salaka nde kwivre ya masa kuluta sambu na yandi. Mpi kele ti ba jinn ya nkaka yina ke salaka na ntwala na yandi (na nsi ya kiyeka na yandi) na nswa ya Mfumu na bo. Ye konso muntu na kati na bo yina ta katuka na nsiku na beto, beto ta sala nde yandi mona ndola ya tiya ya Bilungi.


13

يَعْمَلُوْنَ لَهٗ مَا يَشَاۤءُ مِنْ مَّحَارِيْبَ وَتَمَاثِيْلَ وَجِفَانٍ كَالْجَوَابِ وَقُدُوْرٍ رّٰسِيٰتٍۗ اِعْمَلُوْٓا اٰلَ دَاوٗدَ شُكْرًا ۗوَقَلِيْلٌ مِّنْ عِبَادِيَ الشَّكُوْرُ

ya‘malūna lahū mā yasyā'u mim maḥārība wa tamāṡīla wa jifānin kal-jawābi wa qudūrir-rāsiyāt(in), i‘malū āla dāwūda syukrā(n), wa qalīlum min ‘ibādiyasy-syakūr(u).

Bo (bampeve ya mbi) vandaka kusala sambu na Salomo na kutadila mambu yina yandi vandaka kuzola, na kati na yo (kusala) banzo ya nda, biteki, baplato yina vandaka (nene) bonso masa ya masa ti banzungu yina vandaka kubikala (na zulu ya four). Sala, O dibuta ya Dawud, sambu na kupesa matondo (na Allah). Mpi bantu fioti kibeni na kati ya bansadi na Mono ke pesaka matondo.


14

فَلَمَّا قَضَيْنَا عَلَيْهِ الْمَوْتَ مَا دَلَّهُمْ عَلٰى مَوْتِهٖٓ اِلَّا دَاۤبَّةُ الْاَرْضِ تَأْكُلُ مِنْسَاَتَهٗ ۚفَلَمَّا خَرَّ تَبَيَّنَتِ الْجِنُّ اَنْ لَّوْ كَانُوْا يَعْلَمُوْنَ الْغَيْبَ مَا لَبِثُوْا فِى الْعَذَابِ الْمُهِيْنِۗ

falammā qaḍainā ‘alaihil-mauta mā dallahum ‘alā mautihī illā dābbatul-arḍi ta'kulu minsa'atah(ū), falammā kharra tabayyanatil-jinnu allau kānū ya‘lamūnal-gaiba mā labiṡū fil-‘ażābil-muhīn(i).

Yo yina ntangu beto tulaka lufwa sambu na yandi (Sulaiman), kima mosi ve songaka bo lufwa na yandi katula kaka ba nsusu yina vandaka kudia nti na yandi. Yo yina ntangu yandi bwaka, ba jinn zabaka nde kana bo zaba mambu ya kukonda kumonana bo ta bikala ve na mpasi ya nsoni.


15

لَقَدْ كَانَ لِسَبَاٍ فِيْ مَسْكَنِهِمْ اٰيَةٌ ۚجَنَّتٰنِ عَنْ يَّمِيْنٍ وَّشِمَالٍ ەۗ كُلُوْا مِنْ رِّزْقِ رَبِّكُمْ وَاشْكُرُوْا لَهٗ ۗبَلْدَةٌ طَيِّبَةٌ وَّرَبٌّ غَفُوْرٌ

laqad kāna lisaba'in fī maskanihim āyah(tun), jannatāni ‘ay yamīniw wa syimāl(in), kulū mir rizqi rabbikum wasykurū lah(ū), baldatun ṭayyibatuw wa rabbun gafūr(un).

Ya kieleka, sambu na bantu ya Sabae kele ti kidimbu (ya bunene ya Nzambi) na kisika yina bo ke zingaka, disongidila bilanga zole na diboko ya kitata ti na diboko ya kimama, (bo vandaka kutubila bo nde), "Beno dia na madia (yina me pesamaka) na Mfumu na beno mpi beno pesa yandi matondo. (Insi na beno) kele insi ya mbote (ya kiese) na ntangu yina (Mostgi Nzambi na beno) kele."


16

فَاَعْرَضُوْا فَاَرْسَلْنَا عَلَيْهِمْ سَيْلَ الْعَرِمِ وَبَدَّلْنٰهُمْ بِجَنَّتَيْهِمْ جَنَّتَيْنِ ذَوَاتَيْ اُكُلٍ خَمْطٍ وَّاَثْلٍ وَّشَيْءٍ مِّنْ سِدْرٍ قَلِيْلٍ

fa a‘raḍū fa arsalnā ‘alaihim sailal-‘arimi wa baddalnāhum bijannataihim jannataini żawātai ukulin khamṭiw wa aṡliw wa syai'im min sidrin qalīl(in).

Kansi bo balukaka, yo yina beto tindaka bo masa ya ngolo mpi beto yingisaka bilanga na bo zole ti bilanga zole ya me fuluka ti (banti) yina ke butaka bambuma ya ndudi, banti ya Atsl mpi mwa banti ya Sidr.


17

ذٰلِكَ جَزَيْنٰهُمْ بِمَا كَفَرُوْاۗ وَهَلْ نُجٰزِيْٓ اِلَّا الْكَفُوْرَ

Żālika jazaināhum bimā kafarū, wa hal nujāzī illal-kafūr(a).

Mpila yina beto pesaka bo lufutu sambu na kukonda lukwikilu na bo. Mpi Beto ke pesa ve ndola (bonso yina), kansi kaka na bantu yina ke kwikilaka ve mingi.


18

وَجَعَلْنَا بَيْنَهُمْ وَبَيْنَ الْقُرَى الَّتِيْ بٰرَكْنَا فِيْهَا قُرًى ظَاهِرَةً وَّقَدَّرْنَا فِيْهَا السَّيْرَۗ سِيْرُوْا فِيْهَا لَيَالِيَ وَاَيَّامًا اٰمِنِيْنَ

wa ja‘alnā bainahum wa bainal-qural-latī bāraknā fīhā quran ẓāhirataw wa qaddarnā fihas-sair(a), sīrū fīhā layāliya wa ayyāman āminīn(a).

Mpi beto salaka na kati na bo (bantu ya Saba’) ti bansi yina beto sakumunaka (Syam), bansi mingi ya mfinama mpi beto zengaka na kati ya bansi yai (bantama) ya nzietelo. Beno tambula na lutaninu na bansi yai na mpimpa ti na mwini.


19

فَقَالُوْا رَبَّنَا بٰعِدْ بَيْنَ اَسْفَارِنَا وَظَلَمُوْٓا اَنْفُسَهُمْ فَجَعَلْنٰهُمْ اَحَادِيْثَ وَمَزَّقْنٰهُمْ كُلَّ مُمَزَّقٍۗ اِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَاٰيٰتٍ لِّكُلِّ صَبَّارٍ شَكُوْرٍ

fa qālū rabbanā bā‘id baina asfārinā wa ẓalamū anfusahum fa ja‘alnāhum aḥādīṡa wa mazzaqnāhum kulla mumazzaq(in), inna fī żālika la'āyātil likulli ṣabbārin syakūr(in).

Yo yina bo tubaka nde: “Mfumu na beto, sala nde nzietelo na beto kuvanda ntama,” mpi (disongidila bo) kudisala mbi; Yo yina Beto kumisaka bo ntu-dyambu ya masolo mpi Beto fwaka bo tii na ntoto. Ya kieleka, na yina me tala kibeni bidimbu (ya ngolo ya Allah) sambu na konso muntu yina ke kangaka ntima mpi ke pesaka matondo.


20

وَلَقَدْ صَدَّقَ عَلَيْهِمْ اِبْلِيْسُ ظَنَّهٗ فَاتَّبَعُوْهُ اِلَّا فَرِيْقًا مِّنَ الْمُؤْمِنِيْنَ

wa laqad ṣaddaqa ‘alaihim iblīsu ẓannahū fattaba‘ūhu illā farīqam minal-mu'minīn(a).

Mpi ya kieleka, Satana kukaka kundimisa bo kieleka ya mambu yina yandi vandaka kufunda bo, yo yina bo landaka yandi, katula kaka bantu ya nkaka yina vandaka kukwikila.


21

وَمَا كَانَ لَهٗ عَلَيْهِمْ مِّنْ سُلْطَانٍ اِلَّا لِنَعْلَمَ مَنْ يُّؤْمِنُ بِالْاٰخِرَةِ مِمَّنْ هُوَ مِنْهَا فِيْ شَكٍّ ۗوَرَبُّكَ عَلٰى كُلِّ شَيْءٍ حَفِيْظٌ ࣖ

wa mā kāna lahū ‘alaihim min sulṭānin illā lina‘lama may yu'minu bil-ākhirati mimman huwa minhā fī syakk(in), wa rabbuka ‘alā kulli syai'in ḥafīẓ(un).

Mpi ngolo (ya Satana) kele ve na zulu na bo, kansi kaka sambu Beto swaswanisa bantu yina ke kwikilaka na kuvanda ya luzingu ya nima ya lufwa ti bantu yina kele kaka ti keti-keti sambu na yo (luzingu ya nima ya lufwa). Mpi Mfumu na nge kele Muntu ya Ketaninaka Bima Yonso.


22

قُلِ ادْعُوا الَّذِيْنَ زَعَمْتُمْ مِّنْ دُوْنِ اللّٰهِۚ لَا يَمْلِكُوْنَ مِثْقَالَ ذَرَّةٍ فِى السَّمٰوٰتِ وَلَا فِى الْاَرْضِ وَمَا لَهُمْ فِيْهِمَا مِنْ شِرْكٍ وَّمَا لَهٗ مِنْهُمْ مِّنْ ظَهِيْرٍ

qulid‘ul-lażīna za‘amtum min dūnillāh(i), lā yamlikūna miṡqāla żarratin fis-samāwāti wa lā fil-arḍi wa mā lahum fīhimā min syirkiw wa mā lahū minhum min ẓahīr(in).

Tuba (Muhammad), "Binga bantu ya beno ke tadilaka (bonso banzambi) ya nkaka katula Allah! Bo kele ve (ngolo) ata bonso zarrah na zulu ti na ntoto, mpi bo kele ve ata fioti ti kisika na (kuganga) zulu ti ntoto mpi ata muntu mosi ve na kati na bo kele nsadisi sambu na Yandi."


23

وَلَا تَنْفَعُ الشَّفَاعَةُ عِنْدَهٗٓ اِلَّا لِمَنْ اَذِنَ لَهٗ ۗحَتّٰىٓ اِذَا فُزِّعَ عَنْ قُلُوْبِهِمْ قَالُوْا مَاذَاۙ قَالَ رَبُّكُمْۗ قَالُوا الْحَقَّۚ وَهُوَ الْعَلِيُّ الْكَبِيْرُ

wa lā tanfa‘usy-syafā‘atu ‘indahū illā liman ażina lah(ū), ḥattā iżā fuzzi‘a ‘an qulūbihim qālū māżā, qāla rabbukum, qālul-ḥaqq(a), wa huwal-‘aliyyul-kabīr(u).

Mpi kisambu (lusadisu) ya me katuka na Yandi kele mfunu kaka sambu na bantu yina yandi me pesa nzila (na kubaka kisambu yina). Yo yina, kana boma me katuka na ntima na bo, bo ke tubaka nde: “Mfumu na beno me tuba nki?” Bo vutulaka nde: “(Bangogo) kele ya kieleka,” mpi Yandi kele Muntu ya Kuluta Kuzanguka, Muntu ya Kuluta Nene.


24

۞ قُلْ مَنْ يَّرْزُقُكُمْ مِّنَ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِۗ قُلِ اللّٰهُ ۙوَاِنَّآ اَوْ اِيَّاكُمْ لَعَلٰى هُدًى اَوْ فِيْ ضَلٰلٍ مُّبِيْنٍ

qul may yarzuqukum minas-samāwāti wal-arḍ(i), qulillāh(u), wa innā au iyyākum la‘alā hudan au fī ḍalālim mubīn(in).

Tuba (Muhammad) : « Nani ke pesa beno madia ya zulu ti ya ntoto ? Tuba nde: “Allah,” ye kieleka beto to beno (ba politeiste), beto ta vanda kibeni na kieleka to na kifu ya pwelele.


25

قُلْ لَّا تُسْـَٔلُوْنَ عَمَّآ اَجْرَمْنَا وَلَا نُسْـَٔلُ عَمَّا تَعْمَلُوْنَ

qul lā tus'alūna ‘ammā ajramnā wa lā nus'alu ‘ammā ta‘malūn(a).

Tuba nde: “Nge ta vanda ve ti mukumba ya mambu yina beto ke sala mpi beto ta vanda ve ti mukumba ya mambu yina nge ke sala.”


26

قُلْ يَجْمَعُ بَيْنَنَا رَبُّنَا ثُمَّ يَفْتَحُ بَيْنَنَا بِالْحَقِّۗ وَهُوَ الْفَتَّاحُ الْعَلِيْمُ

qul yajma‘u bainanā rabbunā ṡumma yaftaḥu bainanā bil-ḥaqq(i), wa huwal-fattāḥul-‘alīm(u).

Tuba nde: "Mfumu na beto ta vukisa beto yonso, na nima yandi ta baka lukanu na kati na beto mbote. Ye yandi kele Muntu ya ke bakaka lukanu, Muntu ya ke zabaka mambu yonso."


27

قُلْ اَرُوْنِيَ الَّذِيْنَ اَلْحَقْتُمْ بِهٖ شُرَكَاۤءَ كَلَّا ۗبَلْ هُوَ اللّٰهُ الْعَزِيْزُ الْحَكِيْمُ

qul arūniyal-lażīna alḥaqtum bihī syurakā'a kallā, bal huwallāhul-‘azīzul-ḥakīm(u).

Tuba nde: "Songa mono lusambu ya beno ke pesa Yandi bonso banduku (na Yandi), yo lenda salama ve! Ya kieleka, Yandi kele Allah, Nkwa-Ngolo Yonso, Muntu ya Mayele Yonso."


28

وَمَآ اَرْسَلْنٰكَ اِلَّا كَاۤفَّةً لِّلنَّاسِ بَشِيْرًا وَّنَذِيْرًا وَّلٰكِنَّ اَكْثَرَ النَّاسِ لَا يَعْلَمُوْنَ

wa mā arsalnāka illā kāffatal lin-nāsi basyīraw wa nażīraw wa lākinna akṡaran-nāsi lā ya‘lamūn(a).

Mpi beto tindaka nge ve (Muhammad), kansi na bantu yonso bonso muntu ya ke nataka nsangu ya mbote mpi bonso muntu ya ke kebisaka, kansi bantu mingi me zaba ve.


29

وَيَقُوْلُوْنَ مَتٰى هٰذَا الْوَعْدُ اِنْ كُنْتُمْ صٰدِقِيْنَ

wa yaqūlūna matā hāżal-wa‘du in kuntum ṣādiqīn(a).

Ye bo tubaka nde: “Inki ntangu lusilu yai ta kwisa, kana beno kele bantu ya kieleka?”


30

قُلْ لَّكُمْ مِّيْعَادُ يَوْمٍ لَّا تَسْتَأْخِرُوْنَ عَنْهُ سَاعَةً وَّلَا تَسْتَقْدِمُوْنَ ࣖ

qul lakum mī‘ādu yaumil lā tasta'khirūna ‘anhu sā‘ataw wa lā tastaqdimūn(a).

Tuba nde, “Nge kele ti Kilumbu ya lusilu (Kilumbu ya Lufutumuku), nge lenda lomba ve nde yo vingisa yo to yo salama nswalu ata sambu na mwa ntangu fioti.”


31

وَقَالَ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا لَنْ نُّؤْمِنَ بِهٰذَا الْقُرْاٰنِ وَلَا بِالَّذِيْ بَيْنَ يَدَيْهِۗ وَلَوْ تَرٰىٓ اِذِ الظّٰلِمُوْنَ مَوْقُوْفُوْنَ عِنْدَ رَبِّهِمْۖ يَرْجِعُ بَعْضُهُمْ اِلٰى بَعْضِ ِۨالْقَوْلَۚ يَقُوْلُ الَّذِيْنَ اسْتُضْعِفُوْا لِلَّذِيْنَ اسْتَكْبَرُوْا لَوْلَآ اَنْتُمْ لَكُنَّا مُؤْمِنِيْنَ

wa qālal-lażīna kafarū lan nu'mina bihāżal-qur'āni wa lā bil-lażī baina yadaih(i), wa lau tarā iżiẓ-ẓālimūna mauqūfūna ‘inda rabbihim, yarji‘u ba‘ḍuhum ilā ba‘ḍinil-qaul(a), yaqūlul-lażīnastuḍ‘ifū lil-lażīnastakbarū lau lā antum lakunnā mu'minīn(a).

Mpi bantu yina ke kwikilaka ve ke tuba nde: “Beto ta kwikila ve na Koran yai to (to) na Mukanda ya ntama.” Mpi (kima ya boma) kana nge mona nde ntangu bantu ya mbi ke nataka na ntwala ya Mfumu na bo, bankaka na kati na bo ke vutulaka mambu na bo na bankaka; Bantu ya bo ke tadilaka bonso bantu ya kukonda ngolo ke tubaka na bantu ya lulendo nde: “Kana beno vandaka ve, beto zolaka kukuma bantu ya lukwikilu.”


32

قَالَ الَّذِيْنَ اسْتَكْبَرُوْا لِلَّذِيْنَ اسْتُضْعِفُوْٓا اَنَحْنُ صَدَدْنٰكُمْ عَنِ الْهُدٰى بَعْدَ اِذْ جَاۤءَكُمْ بَلْ كُنْتُمْ مُّجْرِمِيْنَ

qālal-lażīnastakbarū lil-lażīnastuḍ‘ifū anaḥnu ṣadadnākum ‘anil-hudā ba‘da iż jā'akum bal kuntum mujrimīn(a).

Bantu ya lulendo ke tubaka na bantu ya bo ke tadilaka nde bo kele ya kulemba nde, "Beto vandaka bantu yina kangaka beno nzila ya kubaka lutwadisu na nima ya lutwadisu yina kwisaka na beno? (Ve!) Na kutuba ya mbote beno mosi bantu ke salaka masumu."


33

وَقَالَ الَّذِيْنَ اسْتُضْعِفُوْا لِلَّذِيْنَ اسْتَكْبَرُوْا بَلْ مَكْرُ الَّيْلِ وَالنَّهَارِ اِذْ تَأْمُرُوْنَنَآ اَنْ نَّكْفُرَ بِاللّٰهِ وَنَجْعَلَ لَهٗٓ اَنْدَادًا ۗوَاَسَرُّوا النَّدَامَةَ لَمَّا رَاَوُا الْعَذَابَۗ وَجَعَلْنَا الْاَغْلٰلَ فِيْٓ اَعْنَاقِ الَّذِيْنَ كَفَرُوْاۗ هَلْ يُجْزَوْنَ اِلَّا مَا كَانُوْا يَعْمَلُوْنَ

wa qālal-lażīnastuḍ‘ifū lil-lażīnastakbarū bal makrul-laili wan-nahāri iż ta'murūnanā an nakfura billāhi wa naj‘ala lahū andādā(n), wa asarrun-nadāmata lammā ra'awul-‘ażāb(a), wa ja‘alnal-aglāla fī a‘nāqil-lażīna kafarū, hal yujzauna illā mā kānū ya‘malūn(a).

Mpi bantu ya bo ke tadilaka nde bo kele bantu ya kulemba ke tuba na bantu ya lulendo nde: "(Ve!) Yo kele kibeni luvunu (na beno) na mpimpa ti na mwini (yina ke kanga beto nzila), ntangu beno ke binga beto na kukonda kukwikila na Allah mpi na kukuma banduku ti Yandi." Bo monisaka mawa ntangu bo monaka lufwa yina. Mpi Beto tulaka miniololo na nkingu ya bantu yina ke kwikilaka ve. Ke befutwanga ko kansi mun’owu wa mana bavangidi.


34

وَمَآ اَرْسَلْنَا فِيْ قَرْيَةٍ مِّنْ نَّذِيْرٍ اِلَّا قَالَ مُتْرَفُوْهَآ ۙاِنَّا بِمَآ اُرْسِلْتُمْ بِهٖ كٰفِرُوْنَ

wa mā arsalnā min qaryatim min nażīrin illā qāla mutrafūhā, innā bimā ursiltum bihī kāfirūn(a).

Mpi konso ntangu ya beto vandaka kutinda lukebisu na insi mosi, bantu yina vandaka kuzinga na kimvwama (na insi yina) vandaka kutuba nde: “Beto ke buya kibeni mambu ya nge tubaka bonso kinati-nsangu.”


35

وَقَالُوْا نَحْنُ اَكْثَرُ اَمْوَالًا وَّاَوْلَادًاۙ وَّمَا نَحْنُ بِمُعَذَّبِيْنَ

wa qālū naḥnu akṡaru amwālaw wa aulādā(n), wa mā naḥnu bimu‘ażżabīn(a).

Bo tubaka nde: “Beto kele ti kimvwama ti bana mingi (kuluta beno) mpi beto ta baka ve ndola.”


36

قُلْ اِنَّ رَبِّيْ يَبْسُطُ الرِّزْقَ لِمَنْ يَّشَاۤءُ وَيَقْدِرُ وَلٰكِنَّ اَكْثَرَ النَّاسِ لَا يَعْلَمُوْنَ ࣖ

qul inna rabbī yabsuṭur-rizqa limay yasyā'u wa yaqdiru wa lākinna akṡaran-nāsi lā ya‘lamūn(a).

Tuba nde: “Ya kieleka, Mfumu na mono ke yalumunaka madia na muntu ya yandi me zola mpi ke tulaka yo ndilu (sambu na muntu ya yandi me zola), kansi bantu mingi ke zabaka ve.”


37

وَمَآ اَمْوَالُكُمْ وَلَآ اَوْلَادُكُمْ بِالَّتِيْ تُقَرِّبُكُمْ عِنْدَنَا زُلْفٰىٓ اِلَّا مَنْ اٰمَنَ وَعَمِلَ صَالِحًاۙ فَاُولٰۤىِٕكَ لَهُمْ جَزَاۤءُ الضِّعْفِ بِمَا عَمِلُوْا وَهُمْ فِى الْغُرُفٰتِ اٰمِنُوْنَ

wa mā amwālukum wa lā aulādukum bil-latī tuqarribukum ‘indanā zulfā illā man āmana wa ‘amila ṣāliḥā(n), fa'ulā'ika lahum jazā'uḍ-ḍi‘fi bimā ‘amilū wa hum fil-gurufāti āminūn(a).

Ye ke kimvwama na nge ve to bana na nge ke pusa nge pene-pene na Beto; kansi awana bekwikilanga yo vanga mavangu mambote, yau i awana betambulanga nsendo miole mu kuma kia dina bavanga; mpi bo kele na lutaninu mpi na mavimpi ya mbote na bisika ya kuzanguka (na zulu).


38

وَالَّذِيْنَ يَسْعَوْنَ فِيْٓ اٰيٰتِنَا مُعٰجِزِيْنَ اُولٰۤىِٕكَ فِى الْعَذَابِ مُحْضَرُوْنَ

wal-lażīna yas‘auna fī āyātinā mu‘ājizīna ulā'ika fil-‘ażābi muḥḍarūn(a).

Mpi bayina ta meka kutelemina baverse na Beto sambu na kulembisa (kukanga ndola na Beto), bo ta tula bo na nsi ya ndola.


39

قُلْ اِنَّ رَبِّيْ يَبْسُطُ الرِّزْقَ لِمَنْ يَّشَاۤءُ مِنْ عِبَادِهٖ وَيَقْدِرُ لَهٗ ۗوَمَآ اَنْفَقْتُمْ مِّنْ شَيْءٍ فَهُوَ يُخْلِفُهٗ ۚوَهُوَ خَيْرُ الرّٰزِقِيْنَ

qul inna rabbī yabsuṭur-rizqa limay yasyā'u min ‘ibādihī wa yaqdiru lah(ū), wa mā anfaqtum min syai'in fahuwa yukhlifuh(ū), wa huwa khairur-rāziqīn(a).

Tuba nde: “Ya kieleka, Mfumu na mono ke pesaka madia mingi mpi ke pesaka yo bandilu na konso muntu yina yandi me zola na kati ya bansadi na yandi.” Mpi konso kima ya beno ke basisa, Allah ta yingisa yo mpi Yandi kele muntu ya kuluta mbote ya ke pesaka bima ya kudia.


40

وَيَوْمَ يَحْشُرُهُمْ جَمِيْعًا ثُمَّ يَقُوْلُ لِلْمَلٰۤىِٕكَةِ اَهٰٓؤُلَاۤءِ اِيَّاكُمْ كَانُوْا يَعْبُدُوْنَ

wa yauma yaḥsyuruhum jamī‘an ṡumma yaqūlu lil-malā'ikati ahā'ulā'i iyyākum kānū ya‘budūn(a).

Mpi (yibuka) na kilumbu (ntangu) Allah vukisaka bo yonso kisika mosi na nima yandi tubaka na bawanzio nde: “Keti bo vandaka kusambila beno ntete?”


41

قَالُوْا سُبْحٰنَكَ اَنْتَ وَلِيُّنَا مِنْ دُوْنِهِمْ ۚبَلْ كَانُوْا يَعْبُدُوْنَ الْجِنَّ اَكْثَرُهُمْ بِهِمْ مُّؤْمِنُوْنَ

qālū subḥānaka anta waliyyunā min dūnihim, bal kānū ya‘budūnal-jinna akṡaruhum bihim mu'minūn(a).

Bawanzio vutulaka nde: "Lukumu kuvanda na Nge. Nge kele ntanini na beto, bo ve; kieleka bo me sambilaka munganzi; mingi na kati na bo ke kwikilaka na munganzi."


42

فَالْيَوْمَ لَا يَمْلِكُ بَعْضُكُمْ لِبَعْضٍ نَّفْعًا وَّلَا ضَرًّا ۗوَنَقُوْلُ لِلَّذِيْنَ ظَلَمُوْا ذُوْقُوْا عَذَابَ النَّارِ الَّتِيْ كُنْتُمْ بِهَا تُكَذِّبُوْنَ

fal-yauma lā yamliku ba‘ḍukum liba‘ḍin naf‘aw wa ḍarrā(n), wa naqūlu lil-lażīna ẓalamū żūqū ‘ażāban-nāril-latī kuntum bihā tukażżibūn(a).

Yo yina bubu yai bankaka na kati na beno kele ve ti ngolo (ya kunata) mambote to (kutelemina) bantu ya nkaka mbi. Beto tubaka na bantu ya mbi nde: “Beno meka ndola ya bilungi yina beno vandaka kubuya ntete.”


43

وَاِذَا تُتْلٰى عَلَيْهِمْ اٰيٰتُنَا بَيِّنٰتٍ قَالُوْا مَا هٰذَآ اِلَّا رَجُلٌ يُّرِيْدُ اَنْ يَّصُدَّكُمْ عَمَّا كَانَ يَعْبُدُ اٰبَاۤؤُكُمْ ۚوَقَالُوْا مَا هٰذَآ اِلَّآ اِفْكٌ مُّفْتَرًىۗ وَقَالَ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا لِلْحَقِّ لَمَّا جَاۤءَهُمْۙ اِنْ هٰذَآ اِلَّا سِحْرٌ مُّبِيْنٌ

wa iżā tutlā ‘alaihim āyātunā bayyinātin qālū mā hāżā illā rajuluy yurīdu ay yaṣuddakum ‘ammā kāna ya‘budu ābā'ukum, wa qālū mā hāżā illā ifkum muftarā(n), wa qālal-lażīna kafarū lil-ḥaqqi lammā jā'ahum, in hāżā illā siḥrum mubīn(un).

Mpi ntangu bo tangaka bo baverse na Beto ya pwelele, bo tubaka nde: “Muntu yai ke zola kima ya nkaka ve katula kaka kukanga beno nzila na mambu yina ba-nkaka na beno vandaka kusambila,” mpi bo tubaka nde: “Yai (Qur’an) kele kima ya nkaka ve kansi luvunu ya bo me sala.” Mpi bantu ya ke kwikilaka ve tubaka sambu na kieleka ntangu kieleka (Quran) kwisaka na bo nde: “Yai kele kima ya nkaka ve kansi mazi ya pwelele.”


44

وَمَآ اٰتَيْنٰهُمْ مِّنْ كُتُبٍ يَّدْرُسُوْنَهَا وَمَآ اَرْسَلْنَآ اِلَيْهِمْ قَبْلَكَ مِنْ نَّذِيْرٍۗ

wa mā ātaināhum min kutubiy yadrusūnahā wa mā arsalnā ilaihim qablaka min nażīr(in).

Mpi beto pesaka bo ve ata fioti mikanda yina bo vandaka kutanga mpi beto tindaka bo ve ata fioti lukebisu na ntwala na nge (Muhammad).


45

وَكَذَّبَ الَّذِيْنَ مِنْ قَبْلِهِمْۙ وَمَا بَلَغُوْا مِعْشَارَ مَآ اٰتَيْنٰهُمْ فَكَذَّبُوْا رُسُلِيْۗ فَكَيْفَ كَانَ نَكِيْرِ ࣖ

wa każżabal-lażīna min qablihim, wa mā balagū mi‘syāra mā ātaināhum fakażżabū rusulī, fakaifa kāna nakīr(i).

Mpi bayina vandaka na ntwala na bo vandaka kukusa (bantumwa) na ntangu yina (ba-infidèle ya Mecque) vandaka me baka ntete ve ndambu ya kumi ya yina Beto pesaka na bantu yina vandaka na ntwala na bo kansi bo vandaka kukusa bantumwa na Mono. Yo yina (tala) mutindu malanda ya makasi na Mono kele ya boma.


46

۞ قُلْ اِنَّمَآ اَعِظُكُمْ بِوَاحِدَةٍۚ اَنْ تَقُوْمُوْا لِلّٰهِ مَثْنٰى وَفُرَادٰى ثُمَّ تَتَفَكَّرُوْاۗ مَا بِصَاحِبِكُمْ مِّنْ جِنَّةٍۗ اِنْ هُوَ اِلَّا نَذِيْرٌ لَّكُمْ بَيْنَ يَدَيْ عَذَابٍ شَدِيْدٍ

qul innamā a‘iẓukum biwāḥidah(tin), an taqūmū lillāhi maṡnā wa furādā ṡumma tatafakkarū, mā biṣāḥibikum min jinnah(tin), in huwa illā nażīrul lakum baina yadai ‘ażābin syadīd(in).

Tuba nde: "Mono ke zola kukebisa beno kaka kima mosi, disongidila nde beno kutana ti Allah (na masonga yonso) na zole to na mutindu mosi, na nima nde beno yindula (na yina me tala Muhammad). Nduku na beno kele ve kilawu ata fioti. Yandi kele kima ya nkaka ve kansi lukebisu sambu na beno na ntwala ya (kukutana ti) ndola ya ngolo."


47

قُلْ مَا سَاَلْتُكُمْ مِّنْ اَجْرٍ فَهُوَ لَكُمْۗ اِنْ اَجْرِيَ اِلَّا عَلَى اللّٰهِ ۚوَهُوَ عَلٰى كُلِّ شَيْءٍ شَهِيْدٌ

qul mā sa'altukum min ajrin fahuwa lakum, in ajriya illā ‘alallāh(i), wa huwa ‘alā kulli syai'in syahīd(un).

Tuba (Muhammad) nde: "Konso lufutu ya mono ke lomba nge, yo kele sambu na nge. Lufutu na mono kele kaka na Allah, mpi yandi me zaba mambu yonso."


48

قُلْ اِنَّ رَبِّيْ يَقْذِفُ بِالْحَقِّۚ عَلَّامُ الْغُيُوْبِ

qul inna rabbī yaqżifu bil-ḥaqq(i), ‘allāmul-guyūb(i).

Tuba nde: "Ya kieleka, Mfumu na mono ke monisa kieleka. Yandi me zaba mambu yonso ya ke monanaka ve."


49

قُلْ جَاۤءَ الْحَقُّ وَمَا يُبْدِئُ الْبَاطِلُ وَمَا يُعِيْدُ

qul jā'al-ḥaqqu wa mā yubdi'ul-bāṭilu wa mā yu‘īd(u).

Tuba nde: “Kyeleka me kwisa mpi luvunu ta yantika ve mpi ta vutukila ve.”


50

قُلْ اِنْ ضَلَلْتُ فَاِنَّمَآ اَضِلُّ عَلٰى نَفْسِيْۚ وَاِنِ اهْتَدَيْتُ فَبِمَا يُوْحِيْٓ اِلَيَّ رَبِّيْۗ اِنَّهٗ سَمِيْعٌ قَرِيْبٌ

qul in ḍalaltu fa'innamā aḍillu ‘alā nafsī, wa inihtadaitu fabimā yūḥī ilayya rabbī, innahū samī‘un qarīb(un).

Tuba nde: "Kana mono vila nzila, mono ke vila nzila sambu na mono mosi; mpi kana mono baka lutwadisu, yo kele sambu na mambu yina Mfumu na mono me songa mono. Ya kieleka, yandi kele Muntu ya ke waka mambu yonso, ya kele pene-pene."


51

وَلَوْ تَرٰىٓ اِذْ فَزِعُوْا فَلَا فَوْتَ وَاُخِذُوْا مِنْ مَّكَانٍ قَرِيْبٍۙ

wa lau tarā iż fazi‘ū falā fauta wa ukhiżū mim makānin qarīb(in).

Mpi (kima ya boma) kana nge mona bo (bantu ya ke kwikilaka ve) me yituka na boma (na Kilumbu ya Lufutumuku); na nima bo kukaka ve kutina mpi bo kangaka bo na kisika mosi ya penepene (sambu na kunata bo na bilungi), .


52

وَّقَالُوْٓا اٰمَنَّا بِهٖۚ وَاَنّٰى لَهُمُ التَّنَاوُشُ مِنْ مَّكَانٍۢ بَعِيْدٍۚ

wa qālū āmannā bih(ī), wa annā lahumut-tanāwusyu mim makānim ba‘īd(in).

ye (ntangu) bo tubaka nde: “Beto ke kwikila na Yandi.” Kansi nki mutindu bo lenda baka (lukwikilu) katuka ntama?


53

وَقَدْ كَفَرُوْا بِهٖ مِنْ قَبْلُۚ وَيَقْذِفُوْنَ بِالْغَيْبِ مِنْ مَّكَانٍۢ بَعِيْدٍۚ

wa qad kafarū bihī min qabl(u), wa yaqżifūna bil-gaibi mim makānim ba‘īd(in).

Mpi ya kieleka, bo buyaka Allah na ntwala ya mambu yina; mpi bo ke tubaka luvunu sambu na mambu yina ke monanaka ve katuka ntama.


54

وَحِيْلَ بَيْنَهُمْ وَبَيْنَ مَا يَشْتَهُوْنَۙ كَمَا فُعِلَ بِاَشْيَاعِهِمْ مِّنْ قَبْلُۗ اِنَّهُمْ كَانُوْا فِيْ شَكٍّ مُّرِيْبٍ ࣖ

wa ḥīla bainahum wa baina mā yasytahūn(a), kamā fu‘ila bi'asy-yā‘ihim min qabl(u), innahum fī syakkim murīb(in).

Mpi kuvandaka ti kigonsa na kati na bo ti mambu yina bo vandaka kuzola, mutindu bo vandaka kusala bantu yina vandaka kundima bo ntete. Ya kieleka, bo vandaka (na nsi-ntoto) na keti-keti ya ngolo.