Q.S Isra (اَلْإِسْرَاء) - 111 Ntalu ya Baverse

سُبْحٰنَ الَّذِيْٓ اَسْرٰى بِعَبْدِهٖ لَيْلًا مِّنَ الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ اِلَى الْمَسْجِدِ الْاَقْصَا الَّذِيْ بٰرَكْنَا حَوْلَهٗ لِنُرِيَهٗ مِنْ اٰيٰتِنَاۗ اِنَّهٗ هُوَ السَّمِيْعُ الْبَصِيْرُ

subḥānal-lażī asrā bi‘abdihī lailam minal-masjidil ḥarāmi ilal-masjidil-aqṣal-lażī bāraknā ḥaulahū linuriyahū min āyātinā, innahū huwas-samī‘ul-baṣīr(u).

Lukumu kuvanda na Allah, yina twadisaka nsadi na yandi (Muhammad) na mpimpa katuka na Mosquée ya Nene tii na Mosquée ya Aqsa, yina beto me sakumuna na nziunga na yo, sambu beto songa yandi mwa bidimbu (bunene) na Beto. Ya kieleka, Yandi ke waka mambu yonso, yandi ke monaka mambu yonso.

وَاٰتَيْنَا مُوْسَى الْكِتٰبَ وَجَعَلْنٰهُ هُدًى لِّبَنِيْٓ اِسْرَاۤءِيْلَ اَلَّا تَتَّخِذُوْا مِنْ دُوْنِيْ وَكِيْلًاۗ

wa ātainā mūsal-kitāba wa ja‘alnāhu hudal libanī isrā'īla allā tattakhiżū min dūnī wakīlā(n).

Mpi Beto pesaka Moize Mukanda (Torah) mpi Beto kumisaka yo nzila sambu na Bana ya Israele (ti bangogo yai), “Kubaka ve (ntanini) yankaka katula Mono.”

ذُرِّيَّةَ مَنْ حَمَلْنَا مَعَ نُوْحٍۗ اِنَّهٗ كَانَ عَبْدًا شَكُوْرًا

Żurriyyata man ḥamalnā ma‘a nūḥ(in), innahū kāna ‘abdan syakūrā(n).

(O) bana ya bantu ya Beto nataka ti Noa. Ya kieleka, yandi (Noa) vandaka nsadi (ya Allah) yina vandaka kupesa matondo mingi."

وَقَضَيْنَآ اِلٰى بَنِيْٓ اِسْرَاۤءِيْلَ فِى الْكِتٰبِ لَتُفْسِدُنَّ فِى الْاَرْضِ مَرَّتَيْنِ وَلَتَعْلُنَّ عُلُوًّا كَبِيْرًا

wa qaḍainā ilā banī isrā'īla fil-kitābi latufsidunna fil-arḍi marrataini wa lata‘lunna ‘uluwwan kabīrā(n).

Mpi beto me pesa nsiku na bana ya Israele na mukanda nde: “Beno ta sala kibeni mambu ya mbi na ntoto yai mbala zole mpi beno ta kudikumisa kibeni ti lulendo ya nene.”

فَاِذَا جَاۤءَ وَعْدُ اُوْلٰىهُمَا بَعَثْنَا عَلَيْكُمْ عِبَادًا لَّنَآ اُولِيْ بَأْسٍ شَدِيْدٍ فَجَاسُوْا خِلٰلَ الدِّيَارِۗ وَكَانَ وَعْدًا مَّفْعُوْلًا

fa iżā jā'a wa‘du ūlāhumā ba‘aṡnā ‘alaikum ‘ibādal lanā ulī ba'sin syadīdin fa jāsū khilālad-diyār(i), wa kāna wa‘dam maf‘ūlā(n).

Yo yina ntangu ya ndola ya ntete na kati ya (mambu zole) lungaka, Beto nataka beno bansadi na beto ya ngolo, na nima bo kwendaka ntinu na babwala. Mpi yo kele lukanu yina bo ta sadila kibeni.

ثُمَّ رَدَدْنَا لَكُمُ الْكَرَّةَ عَلَيْهِمْ وَاَمْدَدْنٰكُمْ بِاَمْوَالٍ وَّبَنِيْنَ وَجَعَلْنٰكُمْ اَكْثَرَ نَفِيْرًا

Ṡumma radadnā lakumul-karrata ‘alaihim wa amdadnākum bi'amwāliw wa banīna wa ja‘alnākum akṡara nafīrā(n).

I bosi twavana nkumbu mu kubasunda, twakusadisa mu kimvwama ye bana ye twakukitula buka kianene.

اِنْ اَحْسَنْتُمْ اَحْسَنْتُمْ لِاَنْفُسِكُمْ ۗوَاِنْ اَسَأْتُمْ فَلَهَاۗ فَاِذَا جَاۤءَ وَعْدُ الْاٰخِرَةِ لِيَسٗۤـُٔوْا وُجُوْهَكُمْ وَلِيَدْخُلُوا الْمَسْجِدَ كَمَا دَخَلُوْهُ اَوَّلَ مَرَّةٍ وَّلِيُتَبِّرُوْا مَا عَلَوْا تَتْبِيْرًا

in aḥsantum aḥsantum li'anfusikum, wa in asa'tum fa lahā, fa iżā jā'a wa‘dul-ākhirati liyasū'ū wujūhakum wa liyadkhulal-masjida kamā dakhalūhu awwala marratiw wa liyutabbirū mā ‘alau tatbīrā(n).

Kana nge sala mbote (disongidila) nge ke sala mbote sambu na nge mosi. Mpi kana nge sala mambu ya mbi, pana (kuvidisa mambu ya mbi) kele sambu na nge mosi. Ntangu ndola ya zole (crime) ke kwisa, (Beto ke tedimisa bambeni na nge) sambu na kupesa nsoni na luse na nge na nima bo ke kota na mosquée (Mosquée Aqsa), bonso ntangu bo kotaka na yo mbala ya ntete mpi bo ke bebisa konso kima yina bo ke yala.

عَسٰى رَبُّكُمْ اَنْ يَّرْحَمَكُمْۚ وَاِنْ عُدْتُّمْ عُدْنَاۘ وَجَعَلْنَا جَهَنَّمَ لِلْكٰفِرِيْنَ حَصِيْرًا

‘asā rabbukum ay yarḥamakum, wa in ‘uttum ‘udnā, wa ja‘alnā jahannama lil-kāfirīna ḥaṣīrā(n).

Bika Mfumu aku kuwila nkenda; kansi kana beno vutuka (sala mambu ya mbi), beto ta vutuka kibeni (kupesa beno ndola). Mpi beto kumisaka bilungi boloko sambu na bantu yina ke kwikilaka ve.

اِنَّ هٰذَا الْقُرْاٰنَ يَهْدِيْ لِلَّتِيْ هِيَ اَقْوَمُ وَيُبَشِّرُ الْمُؤْمِنِيْنَ الَّذِيْنَ يَعْمَلُوْنَ الصّٰلِحٰتِ اَنَّ لَهُمْ اَجْرًا كَبِيْرًاۙ

inna hāżal-qur'āna yahdī lil-latī hiya aqwamu wa yubasysyirul-mu'minīnal-lażīna ya‘malūnaṣ-ṣāliḥāti anna lahum ajran kabīrā(n).

Ya kieleka, Qur’an yai ke twadisaka na (nzila) ya kuluta kusungama mpi ke pesaka nsangu ya mbote na bakwikidi yina ke salaka bisalu ya mbote, nde bo ta baka matabisi ya nene, .

وَّاَنَّ الَّذِيْنَ لَا يُؤْمِنُوْنَ بِالْاٰخِرَةِ اَعْتَدْنَا لَهُمْ عَذَابًا اَلِيْمًا ࣖ

wa annal-lażīna lā yu'minūna bil-ākhirati a‘tadnā lahum ‘ażāban alīmā(n).

ye kwa bau ke kwikilaka ve na luzingu ya nima ya lufwa, beto me yidikila bau ndola ya mpasi.

وَيَدْعُ الْاِنْسَانُ بِالشَّرِّ دُعَاۤءَهٗ بِالْخَيْرِۗ وَكَانَ الْاِنْسَانُ عَجُوْلًا

wa yad‘ul-insānu bisy-syarri du‘ā'ahū bil-khair(i), wa kānal-insānu ‘ajūlā(n).

Mpi muntu (mbala mingi) ke sambaka sambu na mambu ya mbi mutindu yandi (mbala mingi) ke sambaka sambu na mambu ya mbote. Mpi ya kieleka, muntu ke salaka mambu nswalu-nswalu.

وَجَعَلْنَا الَّيْلَ وَالنَّهَارَ اٰيَتَيْنِ فَمَحَوْنَآ اٰيَةَ الَّيْلِ وَجَعَلْنَآ اٰيَةَ النَّهَارِ مُبْصِرَةً لِّتَبْتَغُوْا فَضْلًا مِّنْ رَّبِّكُمْ وَلِتَعْلَمُوْا عَدَدَ السِّنِيْنَ وَالْحِسَابَۗ وَكُلَّ شَيْءٍ فَصَّلْنٰهُ تَفْصِيْلًا

wa ja‘alnal-laila wan-nahāra āyataini fa maḥaunā āyatal-laili wa ja‘alnā āyatan-nahāri mubṣiratal litabtagū faḍlam mir rabbikum wa lita‘lamū ‘adadas-sinīna wal-ḥisāb(a), wa kulla syai'in faṣṣalnāhu tafṣīlā(n).

Beto kumisaka mpimpa ti ntangu bidimbu zole (ya bunene na beto), na nima beto fwaka kidimbu ya mpimpa mpi beto kumisaka kidimbu ya ntangu pwelele, sambu beno sosa lutondo na Mfumu na beno, mpi sambu beno zaba ntalu ya bamvula ti ntalu ya (ntangu). Mpi mambu yonso Beto me monisa yo pwelele.

وَكُلَّ اِنْسَانٍ اَلْزَمْنٰهُ طٰۤىِٕرَهٗ فِيْ عُنُقِهٖۗ وَنُخْرِجُ لَهٗ يَوْمَ الْقِيٰمَةِ كِتٰبًا يَّلْقٰىهُ مَنْشُوْرًا

wa kulla insānin alzamnāhu ṭā'irahū fī ‘unuqih(ī), wa nukhriju lahū yaumal-qiyāmati kitābay yalqāhu mansyūrā(n).

Mpi konso muntu Beto me tula bisalu na yandi na nkingu na yandi. Mpi na Kilumbu ya Lufutumuku Beto ta basisa sambu na yandi mukanda ya kukanguka.

اِقْرَأْ كِتٰبَكَۗ كَفٰى بِنَفْسِكَ الْيَوْمَ عَلَيْكَ حَسِيْبًاۗ

iqra' kitābak(a), kafā binafsikal-yauma ‘alaika ḥasībā(n).

Tanga mukanda na nge, beno mosi me fwana Kilumbu yai bonso muntu ya ke tadila beno.

مَنِ اهْتَدٰى فَاِنَّمَا يَهْتَدِيْ لِنَفْسِهٖۚ وَمَنْ ضَلَّ فَاِنَّمَا يَضِلُّ عَلَيْهَاۗ وَلَا تَزِرُ وَازِرَةٌ وِّزْرَ اُخْرٰىۗ وَمَا كُنَّا مُعَذِّبِيْنَ حَتّٰى نَبْعَثَ رَسُوْلًا

manihtadā fa innamā yahtadī linafsih(ī), wa man ḍalla fa innamā yaḍillu ‘alaihā, wa lā taziru wāziratuw wizra ukhrā, wa mā kunnā mu‘ażżibīna ḥattā nab‘aṡa rasūlā(n).

Konso muntu yina ke sala mambu na kulanda lutwadisu ya (Allah), yo kele sambu na mambote na yandi mosi; ye konso muntu yina ke vila nzila, yo kele sambu na mambote na yandi mosi. Ye muntu mosi ve yina ke nata kizitu ya muntu ya nkaka lenda nata kizitu ya muntu ya nkaka, kansi beto ke pesa ve ndola tii kuna beto ta tinda ntumwa.

وَاِذَآ اَرَدْنَآ اَنْ نُّهْلِكَ قَرْيَةً اَمَرْنَا مُتْرَفِيْهَا فَفَسَقُوْا فِيْهَا فَحَقَّ عَلَيْهَا الْقَوْلُ فَدَمَّرْنٰهَا تَدْمِيْرًا

wa iżā aradnā an nuhlika qaryatan amarnā mutrafīhā fa fasaqū fīhā fa ḥaqqa ‘alaihal-qaulu fa dammarnāhā tadmīrā(n).

Mpi kana Beto zola kufwa insi mosi, pana Beto ke pesa ntuma na bantu yina ke zingaka na kimvwama na insi yina (na kulemfukila Allah), kansi kana bo sala kukonda bulemfu na (insi) yina, pana bangogo (ndola na Beto) ta salama na bo, pana Beto ta fwa (insi yina) kimakulu.

وَكَمْ اَهْلَكْنَا مِنَ الْقُرُوْنِ مِنْۢ بَعْدِ نُوْحٍۗ وَكَفٰى بِرَبِّكَ بِذُنُوْبِ عِبَادِهٖ خَبِيْرًاۢ بَصِيْرًا

wa kam ahlaknā minal-qurūni mim ba‘di nūḥ(in), wa kafā birabbika biżunūbi ‘ibādihī khabīram baṣīrā(n).

Mpi bantu ikwa na nima ya Noa, Beto fwaka. Mpi Mfumu na nge me fwana, Yandi kele Muntu ya me zaba mambu yonso, ya ke mona mambu yonso ya masumu ya bansadi na yandi.

مَنْ كَانَ يُرِيْدُ الْعَاجِلَةَ عَجَّلْنَا لَهٗ فِيْهَا مَا نَشَاۤءُ لِمَنْ نُّرِيْدُ ثُمَّ جَعَلْنَا لَهٗ جَهَنَّمَۚ يَصْلٰىهَا مَذْمُوْمًا مَّدْحُوْرًا

man kāna yurīdul-‘ājilata ‘ajjalnā lahū fīhā mā nasyā'u liman nurīdu ṡumma ja‘alnā lahū jahannam(a), yaṣlāhā mażmūmam madḥūrā(n).

Konso muntu yina ke zola luzingu yai (ya nsi-ntoto), pana beto ta sala nswalu sambu na yandi na (nsi-ntoto) yai mambu ya beto ta zola sambu na bantu ya beto ta zola. I bosi, twakubikila (muna zingu kia nima lufwa) bilungi; yandi ta kota na kati na yo ti nsoni mpi na kimpika.

وَمَنْ اَرَادَ الْاٰخِرَةَ وَسَعٰى لَهَا سَعْيَهَا وَهُوَ مُؤْمِنٌ فَاُولٰۤىِٕكَ كَانَ سَعْيُهُمْ مَّشْكُوْرًا

wa man arādal-ākhirata wa sa‘ā lahā sa‘yahā wa huwa mu'minun fa ulā'ika kāna sa‘yuhum masykūrā(n).

Mpi konso muntu yina ke zola luzingu ya nima ya lufwa mpi ke sala ngolo sambu na kukuma na yo, na ntangu yandi ke kwikila, pana bantu yina kele bantu yina bikesa na bo ta baka lufutu ya mbote.

كُلًّا نُّمِدُّ هٰٓؤُلَاۤءِ وَهٰٓؤُلَاۤءِ مِنْ عَطَاۤءِ رَبِّكَ ۗوَمَا كَانَ عَطَاۤءُ رَبِّكَ مَحْظُوْرًا

kullan numiddu hā'ulā'i wa hā'ulā'i min ‘aṭā'i rabbik(a), wa mā kāna ‘aṭā'u rabbika maḥẓūrā(n).

Na konso (kimvuka), yo vanda (kimvuka) yai (yina ke zola nsi-ntoto) to (kimvuka) yina (yina ke zola luzingu ya nima), beto ke pesa lusadisu na kikalulu ya kukaba ya Mfumu na nge. Mpi kikalulu ya kukaba ya Mfumu na nge lenda kangama ve.

اُنْظُرْ كَيْفَ فَضَّلْنَا بَعْضَهُمْ عَلٰى بَعْضٍۗ وَلَلْاٰخِرَةُ اَكْبَرُ دَرَجٰتٍ وَّاَكْبَرُ تَفْضِيْلًا

unẓur kaifa faḍḍalnā ba‘ḍahum ‘alā ba‘ḍ(in), wa lal-ākhiratu akbaru darajātiw wa akbaru tafḍīlā(n).

Tala mutindu Beto ke zolaka bankaka na kati na bo kuluta bankaka (bankaka). Mpi luzingu na nima ya lufwa kele ti kisika ya kuluta nene mpi yo kele mfunu mingi.

لَا تَجْعَلْ مَعَ اللّٰهِ اِلٰهًا اٰخَرَ فَتَقْعُدَ مَذْمُوْمًا مَّخْذُوْلًا ࣖ

lā taj‘al ma‘allāhi ilāhan ākhara fa taq‘uda mażmūmam makhżūlā(n).

Kuganga banzambi yankaka ve katula kaka Allah, kana ve nge takuma nsoni mpi nsoni .

۞ وَقَضٰى رَبُّكَ اَلَّا تَعْبُدُوْٓا اِلَّآ اِيَّاهُ وَبِالْوَالِدَيْنِ اِحْسٰنًاۗ اِمَّا يَبْلُغَنَّ عِنْدَكَ الْكِبَرَ اَحَدُهُمَآ اَوْ كِلٰهُمَا فَلَا تَقُلْ لَّهُمَآ اُفٍّ وَّلَا تَنْهَرْهُمَا وَقُلْ لَّهُمَا قَوْلًا كَرِيْمًا

wa qaḍā rabbuka allā ta‘budū illā iyyāhu wa bil-wālidaini iḥsānā(n), immā yabluganna ‘indakal-kibara aḥaduhumā au kilāhumā falā taqul lahumā uffiw wa lā tanhar humā wa qul lahumā qaulan karīmā(n).

Mpi Mfumu na nge me songa nge na kusambila ve muntu ya nkaka katula kaka Yandi mpi na kusadila bibuti na nge mambu ya mbote. Kana mosi na kati na bo to bo zole me kuma kinunu na lusadisu na nge, pana kutuba ve ata fioti na bo zole ngogo "ah" mpi kuboka ve na bo zole, mpi tuba na bo zole mambu ya mbote.

وَاخْفِضْ لَهُمَا جَنَاحَ الذُّلِّ مِنَ الرَّحْمَةِ وَقُلْ رَّبِّ ارْحَمْهُمَا كَمَا رَبَّيٰنِيْ صَغِيْرًاۗ

wakhfiḍ lahumā janāḥaż-żulli minar-raḥmati wa qur rabbirḥamhumā kamā rabbayānī ṣagīrā(n).

Mpi kudikulumusa na ntwala na bo zole ti zola ya mingi mpi tuba nde: "O Mfumu na mono! Zola bo zole mutindu bo zole longaka mono ntangu mono vandaka mwana fioti."

رَبُّكُمْ اَعْلَمُ بِمَا فِيْ نُفُوْسِكُمْ ۗاِنْ تَكُوْنُوْا صٰلِحِيْنَ فَاِنَّهٗ كَانَ لِلْاَوَّابِيْنَ غَفُوْرًا

rabbukum a‘lamu bimā fī nufūsikum, in takūnū ṣāliḥīna fa innahū kāna lil-awwābīna gafūrā(n).

Nzambi aku otomene zaya mana mena muna ntim’aku; Kana nge kele muntu ya mbote, pana kieleka, Yandi kele Muntu ya Ke Lolulaka bantu yina ke balulaka ntima.

وَاٰتِ ذَا الْقُرْبٰى حَقَّهٗ وَالْمِسْكِيْنَ وَابْنَ السَّبِيْلِ وَلَا تُبَذِّرْ تَبْذِيْرًا

wa āti żal-qurbā ḥaqqahū wal-miskīna wabnas-sabīli wa lā tubażżir tabżīrā(n).

Mpi beno pesa bima na bo na bampangi na bo ya pene-pene, mpi na bansukami mpi na bantu yina kele na nzietelo; ye kubebisa ve (kimvwama na nge) na mutindu ya mbi.

اِنَّ الْمُبَذِّرِيْنَ كَانُوْٓا اِخْوَانَ الشَّيٰطِيْنِ ۗوَكَانَ الشَّيْطٰنُ لِرَبِّهٖ كَفُوْرًا

innal-mubażżirīna kānū ikhwānasy-syayāṭīn(i), wa kānasy-syaiṭānu lirabbihī kafūrā(n).

Ya kieleka, bantu ya ke bebisaka bima kele bampangi ya Satana mpi Satana ke kwikilaka ve kibeni Mfumu na yandi.

وَاِمَّا تُعْرِضَنَّ عَنْهُمُ ابْتِغَاۤءَ رَحْمَةٍ مِّنْ رَّبِّكَ تَرْجُوْهَا فَقُلْ لَّهُمْ قَوْلًا مَّيْسُوْرًا

wa immā tu‘riḍanna ‘anhumubtigā'a raḥmatim mir rabbika tarjūhā faqul lahum qaulam maisūrā(n).

Mpi kana nge buya bo sambu na kubaka mawa ya Mfumu na nge yina nge ke vingila, pana tuba na bo bangogo ya mawete.

وَلَا تَجْعَلْ يَدَكَ مَغْلُوْلَةً اِلٰى عُنُقِكَ وَلَا تَبْسُطْهَا كُلَّ الْبَسْطِ فَتَقْعُدَ مَلُوْمًا مَّحْسُوْرًا

wa lā taj‘al yadaka maglūlatan ilā ‘unuqika wa lā tabsuṭhā kullal-basṭi fa taq‘uda malūmam maḥsūrā(n).

Mpi kusala ve maboko na nge ya kukangama na nkingu na nge mpi kutandula yo ve (mpi) mingi (kukaba mingi) kana ve nge takuma nsoni mpi mawa.

اِنَّ رَبَّكَ يَبْسُطُ الرِّزْقَ لِمَنْ يَّشَاۤءُ وَيَقْدِرُ ۗاِنَّهٗ كَانَ بِعِبَادِهٖ خَبِيْرًاۢ بَصِيْرًا ࣖ

inna rabbaka yabsuṭur-rizqa limay yasyā'u wa yaqdir(u), innahū kāna bi‘ibādihī khabīram baṣīrā(n).

Ya kieleka, Mfumu na nge ke yalumunaka madia sambu na muntu yina yandi me zola mpi ke tulaka bandilu (sambu na muntu yina yandi me zola); Ya kieleka, Yandi me zaba mambu yonso, yandi ke monaka bansadi na yandi.

وَلَا تَقْتُلُوْٓا اَوْلَادَكُمْ خَشْيَةَ اِمْلَاقٍۗ نَحْنُ نَرْزُقُهُمْ وَاِيَّاكُمْۗ اِنَّ قَتْلَهُمْ كَانَ خِطْـًٔا كَبِيْرًا

wa lā taqtulū aulādakum khasy-yata imlāq(in), naḥnu narzuquhum wa iyyākum, inna qatlahum kāna khiṭ'an kabīrā(n).

Mpi kufwa ve bana na nge sambu na boma ya kinsukami. Beto bantu ke pesaka bo mpi beno madia ya kudia. Kufwa bo vandaka mpenza disumu ya nene.

وَلَا تَقْرَبُوا الزِّنٰىٓ اِنَّهٗ كَانَ فَاحِشَةً ۗوَسَاۤءَ سَبِيْلًا

wa lā taqrabuz-zinā innahū kāna fāḥisyah(tan), wa sā'a sabīlā(n).

Mpi beno pusana ve na bizumba; (bizumba) kele kibeni kikalulu ya mbi, mpi nzila ya mbi.

وَلَا تَقْتُلُوا النَّفْسَ الَّتِيْ حَرَّمَ اللّٰهُ اِلَّا بِالْحَقِّۗ وَمَنْ قُتِلَ مَظْلُوْمًا فَقَدْ جَعَلْنَا لِوَلِيِّهٖ سُلْطٰنًا فَلَا يُسْرِفْ فِّى الْقَتْلِۗ اِنَّهٗ كَانَ مَنْصُوْرًا

wa lā taqtulun-nafsal-latī ḥarramallāhu illā bil-ḥaqq(i), wa man qutila maẓlūman faqad ja‘alnā liwaliyyihī sulṭānan falā yusrif fil-qatl(i), innahū kāna manṣūrā(n).

Mpi beno fwa ve bantu yina Allah me buyisa (kufwa), katula kaka sambu na (kikuma) ya mbote. Ye konso muntu ya bo me fwa kukonda kikuma, pana kieleka, Beto me pesa kiyeka na nkengidi na yandi, kansi bika nkengidi na yandi kuluta ve ndilu na kufwa. Ya kieleka, yandi muntu ke bakaka lusadisu.

وَلَا تَقْرَبُوْا مَالَ الْيَتِيْمِ اِلَّا بِالَّتِيْ هِيَ اَحْسَنُ حَتّٰى يَبْلُغَ اَشُدَّهٗۖ وَاَوْفُوْا بِالْعَهْدِۖ اِنَّ الْعَهْدَ كَانَ مَسْـُٔوْلًا

wa lā taqrabū mālal-yatīmi illā bil-latī hiya aḥsanu ḥattā yabluga asyuddah(ū), wa aufū bil-‘ahd(i), innal-‘ahda kāna mas'ūlā(n).

Mpi kupusana ve penepene na kimvwama ya mwana ya me konda tata, katula kaka na mutindu ya mbote (ya mfunu) tii kuna yandi ta yela, mpi ta lungisa balusilu na nge, sambu nge ta pesa kibeni bakonti sambu na balusilu yina.

وَاَوْفُوا الْكَيْلَ اِذَا كِلْتُمْ وَزِنُوْا بِالْقِسْطَاسِ الْمُسْتَقِيْمِۗ ذٰلِكَ خَيْرٌ وَّاَحْسَنُ تَأْوِيْلًا

wa auful-kaila iżā kiltum wa zinū bil-qisṭāsil-mustaqīm(i), żālika khairuw wa aḥsanu ta'wīlā(n).

Mpi beno lungisa kitesilu na beno ntangu beno ke tesa, mpi beno tesa kilo ti bakilo ya mbote. I diau disundidi o mfunu (kwa ngeye) ye mfwilu miambote.

وَلَا تَقْفُ مَا لَيْسَ لَكَ بِهٖ عِلْمٌ ۗاِنَّ السَّمْعَ وَالْبَصَرَ وَالْفُؤَادَ كُلُّ اُولٰۤىِٕكَ كَانَ عَنْهُ مَسْـُٔوْلًا

wa lā taqfu mā laisa laka bihī ‘ilm(un), innas-sam‘a wal-baṣara wal-fu'āda kullu ulā'ika kāna ‘anhu mas'ūlā(n).

Mpi kulanda ve kima yina nge mezaba ve. Sambu kuwa, kumona ti kansansa, bo yonso ta pesa bakonti.

وَلَا تَمْشِ فِى الْاَرْضِ مَرَحًاۚ اِنَّكَ لَنْ تَخْرِقَ الْاَرْضَ وَلَنْ تَبْلُغَ الْجِبَالَ طُوْلًا

wa lā tamsyi fil-arḍi marahā(n), innaka lan takhriqal-arḍa wa lan tablugal-jibāla ṭūlā(n).

Mpi nge tambula ve na ntoto na lulendo yonso, sambu nge ta kuka ve ata fioti kutobula ntoto, nge ta kuka mpi ve kutombuka tii na zulu ya bangumba.

كُلُّ ذٰلِكَ كَانَ سَيِّئُهٗ عِنْدَ رَبِّكَ مَكْرُوْهًا

kullu żālika kāna sayyi'uhū ‘inda rabbika makrūhā(n).

Mambu yai yonso kele nzanzi na meso ya Mfumu na beno.

ذٰلِكَ مِمَّآ اَوْحٰٓى اِلَيْكَ رَبُّكَ مِنَ الْحِكْمَةِۗ وَلَا تَجْعَلْ مَعَ اللّٰهِ اِلٰهًا اٰخَرَ فَتُلْقٰى فِيْ جَهَنَّمَ مَلُوْمًا مَّدْحُوْرًا

Żālika mimmā auḥā ilaika rabbuka minal-ḥikmah(ti), wa lā taj‘al ma‘allāhi ilāhan ākhara fa tulqā fī jahannama malūmam madḥūrā(n).

Yau kele kitini ya mayele ya Nzambi me songa nge (O Muhammad). Mpi beno tula ve nzambi ya nkaka na nganda ya Allah, sambu beno losama ve na tiya, nsoni mpi beno katuka (na mawa ya Allah).

اَفَاَصْفٰىكُمْ رَبُّكُمْ بِالْبَنِيْنَ وَاتَّخَذَ مِنَ الْمَلٰۤىِٕكَةِ اِنَاثًاۗ اِنَّكُمْ لَتَقُوْلُوْنَ قَوْلًا عَظِيْمًا ࣖ

afa aṣfākum rabbukum bil-banīna wattakhaża minal-malā'ikati ināṡā(n), innakum lataqūlūna qaulan ‘aẓīmā(n).

Ebuna, keti yo kele mbote nde Nzambi kupona mwana ya bakala sambu na nge mpi kubaka mwana ya nkento na kati ya bawanzyo? Ya kieleka, nge me tuba ndinga ya nene (disumu).

وَلَقَدْ صَرَّفْنَا فِيْ هٰذَا الْقُرْاٰنِ لِيَذَّكَّرُوْاۗ وَمَا يَزِيْدُهُمْ اِلَّا نُفُوْرًا

wa laqad ṣarrafnā fī hāżal-qur'āni liyażżakkarū, wa mā yazīduhum illā nufūrā(n).

Mpe kieleka, na Qur’an yai Beto me (tendula) mbala na mbala (lukebisu), na mpila nde bo yibuka ntangu yonso. Kansi yina (lukebisu) ke yika kaka kutina na bo (na kieleka).

قُلْ لَّوْ كَانَ مَعَهٗ ٓ اٰلِهَةٌ كَمَا يَقُوْلُوْنَ اِذًا لَّابْتَغَوْا اِلٰى ذِى الْعَرْشِ سَبِيْلًا

qul lau kāna ma‘ahū ālihatun kamā yaqūlūna iżal labtagau ilā żil-‘arsyi sabīlā(n).

Tuba (Muhammad), "Kana banzambi vandaka na lweka na Yandi, mutindu bo ke tubaka, banzambi yina zolaka kusosa kibeni nzila ya kukwenda na Nzambi yina kele na Kiti ya Kimfumu."

سُبْحٰنَهٗ وَتَعٰلٰى عَمَّا يَقُوْلُوْنَ عُلُوًّا كَبِيْرًا

subḥānahū wa ta‘ālā ‘ammā yaqūlūna ‘uluwwan kabīrā(n).

Yandi kele ya lusakumunu mpi ya Kuluta Kuzanguka katuka na mambu ya bo ke tubaka, ya kuzanguka mpi ya lukumu (kufwanisa kele ve).

تُسَبِّحُ لَهُ السَّمٰوٰتُ السَّبْعُ وَالْاَرْضُ وَمَنْ فِيْهِنَّۗ وَاِنْ مِّنْ شَيْءٍ اِلَّا يُسَبِّحُ بِحَمْدِهٖ وَلٰكِنْ لَّا تَفْقَهُوْنَ تَسْبِيْحَهُمْۗ اِنَّهٗ كَانَ حَلِيْمًا غَفُوْرًا

tusabbiḥu lahus-samāwātus-sab‘u wal-arḍu wa man fīhinn(a), wa im min syai'in illā yusabbiḥu biḥamdihī wa lākil lā tafqahūna tasbīḥahum, innahū kāna ḥalīman gafūrā(n).

Zulu nsambwadi, ntoto ti bima yonso ya kele na kati na yo ke kumisaka Allah. Mpi kele ve ti kima ya nkaka katula lukumu na kukumisaka Yandi, kansi nge ke bakisaka ve tasbih na bo. Ya kieleka, Yandi kele Muntu ya Kuluta Mbote, ya Kuluta Kulolula.

وَاِذَا قَرَأْتَ الْقُرْاٰنَ جَعَلْنَا بَيْنَكَ وَبَيْنَ الَّذِيْنَ لَا يُؤْمِنُوْنَ بِالْاٰخِرَةِ حِجَابًا مَّسْتُوْرًاۙ

wa iżā qara'tal-qur'āna ja‘alnā bainaka wa bainal-lażīna lā yu'minūna bil-ākhirati ḥijābam mastūrā(n).

Mpi ntangu nge (Muhammad) ta tanga Qur’an, Beto ta sala kibaka ya kukonda kumonana na kati na nge ti bantu yina ke kwikilaka ve na luzingu ya nima ya lufwa, .

وَّجَعَلْنَا عَلٰى قُلُوْبِهِمْ اَكِنَّةً اَنْ يَّفْقَهُوْهُ وَفِيْٓ اٰذَانِهِمْ وَقْرًاۗ وَاِذَا ذَكَرْتَ رَبَّكَ فِى الْقُرْاٰنِ وَحْدَهٗ وَلَّوْا عَلٰٓى اَدْبَارِهِمْ نُفُوْرًا

wa ja‘alnā ‘alā qulūbihim akinnatan ay yafqahūhu wa fī āżānihim waqrā(n), wa iżā żakarta rabbaka fil-qur'āni waḥdahū wallau ‘alā adbārihim nufūrā(n).

Beto kangaka ntima na bo mpi makutu na bo, na mpila nde bo lendaka ve kubakisa. Mpi kana nge tubila Mfumu na nge mosi mpamba na Qur’an, bo ke vutuka na nima, bo ke tina (na kimbeni).

نَحْنُ اَعْلَمُ بِمَا يَسْتَمِعُوْنَ بِهٖٓ اِذْ يَسْتَمِعُوْنَ اِلَيْكَ وَاِذْ هُمْ نَجْوٰٓى اِذْ يَقُوْلُ الظّٰلِمُوْنَ اِنْ تَتَّبِعُوْنَ اِلَّا رَجُلًا مَّسْحُوْرًا

naḥnu a‘lamu bimā yastami‘ūna bihī iż yastami‘ūna ilaika wa iż hum najwā iż yaqūluẓ-ẓālimūna in tattabi‘ūna illā rajulam masḥūrā(n).

Beto zaba mbote mutindu bo ke widikila ntangu bo ke widikila nge (O Muhammad), mpi ntangu bo ke tuba na nsi-nsi (na nsi-nsi), ntangu muntu ya mbi ke tuba nde: “Nge ke landa kaka muntu ya bo me losaka.”

اُنْظُرْ كَيْفَ ضَرَبُوْا لَكَ الْاَمْثَالَ فَضَلُّوْا فَلَا يَسْتَطِيْعُوْنَ سَبِيْلًا

unẓur kaifa ḍarabū lakal-amṡāla fa ḍallū falā yastaṭī‘ūna sabīlā(n).

Tala mutindu bo ke sala bambandu sambu na nge (O Muhammad); yo yina bo ke vilaka nzila mpi bo ke monaka ve nzila (ya mbote).

وَقَالُوْٓا ءَاِذَا كُنَّا عِظَامًا وَّرُفَاتًا ءَاِنَّا لَمَبْعُوْثُوْنَ خَلْقًا جَدِيْدًا

wa qālū a'iżā kunnā ‘iẓāmaw wa rufātan a'innā lamab‘ūṡūna khalqan jadīdā(n).

Mpi bo ke tubaka nde: “Ntangu beto ta kuma mikwa mpi bima ya kubeba, keti beto ta futumuka kibeni bonso kigangwa ya mpa?”

۞ قُلْ كُوْنُوْا حِجَارَةً اَوْ حَدِيْدًاۙ

qul kūnū ḥijāratan au ḥadīdā(n).

Tuba (O Muhammad) : « Beno kuma matadi to kibende, .

اَوْ خَلْقًا مِّمَّا يَكْبُرُ فِيْ صُدُوْرِكُمْ ۚفَسَيَقُوْلُوْنَ مَنْ يُّعِيْدُنَاۗ قُلِ الَّذِيْ فَطَرَكُمْ اَوَّلَ مَرَّةٍۗ فَسَيُنْغِضُوْنَ اِلَيْكَ رُءُوْسَهُمْ وَيَقُوْلُوْنَ مَتٰى هُوَۗ قُلْ عَسٰٓى اَنْ يَّكُوْنَ قَرِيْبًا

au khalqam mimmā yakburu fī ṣudūrikum, fa sayaqūlūna may yu‘īdunā, qulil-lażī faṭarakum awwala marrah(tin), fa sayun-giḍūna ilaika ru'ūsahum wa yaqūlūna matā huw(a), qul ‘asā ay yakūna qarībā(n).

to kigangwa mosi ya nene (yina lenda vutuka ve na luzingu) na kutadila mabanza na nge." Na nima bo ta yula nde: "Nani ta vutula beto na luzingu?" Tuba nde, "Yandi yina gangaka nge mbala ya ntete." Na nima bo ta nikisa ntu na bo na ntwala na nge mpi ta tuba nde: "Inki ntangu (yo ta vanda)?" Tuba nde, "Mbala ya nkaka ntangu me kuma pene-pene," Tuba nde: "Yandi yina gangaka nge mbala ya ntete."

يَوْمَ يَدْعُوْكُمْ فَتَسْتَجِيْبُوْنَ بِحَمْدِهٖ وَتَظُنُّوْنَ اِنْ لَّبِثْتُمْ اِلَّا قَلِيْلًا ࣖ

yauma yad‘ūkum fa tastajībūna biḥamdihī wa taẓunnūna il labiṡtum illā qalīlā(n).

disongidila, na kilumbu (ntangu) Yandi bingaka nge, ye nge lemfukilaka Yandi na ntangu nge vandaka kukumisa Yandi ye nge yindulaka nde, (yo vandaka kumonana bonso) nge ta bikala kaka (na maziamu) sambu na ntangu fioti.

وَقُلْ لِّعِبَادِيْ يَقُوْلُوا الَّتِيْ هِيَ اَحْسَنُۗ اِنَّ الشَّيْطٰنَ يَنْزَغُ بَيْنَهُمْۗ اِنَّ الشَّيْطٰنَ كَانَ لِلْاِنْسَانِ عَدُوًّا مُّبِيْنًا

wa qul li‘ibādī yaqūlul-latī hiya aḥsan(u), innasy-syaiṭāna yanzagu bainahum, innasy-syaiṭāna kāna lil-insāni ‘aduwwam mubīnā(n).

Mpi tuba na bansadi na Mono nde: "Bika nde bo tuba bangogo ya kuluta mbote (ya kieleka). Ya kieleka, Satana (ntangu yonso) ke basisaka mavwanga na kati na bo. Ya kieleka, Satana kele mbeni ya kieleka sambu na bantu."

رَبُّكُمْ اَعْلَمُ بِكُمْ اِنْ يَّشَأْ يَرْحَمْكُمْ اَوْ اِنْ يَّشَأْ يُعَذِّبْكُمْۗ وَمَآ اَرْسَلْنٰكَ عَلَيْهِمْ وَكِيْلًا

rabbukum a‘lamu bikum, iy yasya' yarḥamkum au iy yasya' yu‘ażżibkum, wa mā arsalnāka ‘alaihim wakīlā(n).

Nzambi aku ozeye mayingi mu kuma kiaku. Kana yandi zola, yandi ta wila beno mawa kibeni, kana yandi zola, yandi ta pesa beno ndola kibeni. Mpi beto tindaka nge ve (Muhammad) sambu na kuvanda nkengidi na bo.

وَرَبُّكَ اَعْلَمُ بِمَنْ فِى السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِۗ وَلَقَدْ فَضَّلْنَا بَعْضَ النَّبِيّٖنَ عَلٰى بَعْضٍ وَّاٰتَيْنَا دَاوٗدَ زَبُوْرًا

wa rabbuka a‘lamu biman fis-samāwāti wal-arḍ(i), wa laqad faḍḍalnā ba‘ḍan nabiyyīna ‘alā ba‘ḍiw wa ātainā dāwūda zabūrā(n).

Ye Mfumu na beno me zaba mbote nani kele na zulu ti na ntoto. Mpi ya kieleka, Beto me pesa baprofete ya nkaka kiyeka na zulu ya bankaka (bankaka), .

قُلِ ادْعُوا الَّذِيْنَ زَعَمْتُمْ مِّنْ دُوْنِهٖ فَلَا يَمْلِكُوْنَ كَشْفَ الضُّرِّ عَنْكُمْ وَلَا تَحْوِيْلًا

qulid‘ul-lażīna za‘amtum min dūnihī falā yamlikūna kasyfaḍ-ḍurri ‘ankum wa lā taḥwīlā(n).

Tuba (Muhammad), "Binga bantu ya beno ke tadila (banzambi) katula Allah, bo kele ve na ngolo ya kukatula kigonsa na beno mpi bo kele ve (to) ngolo ya kusoba yo."

اُولٰۤىِٕكَ الَّذِيْنَ يَدْعُوْنَ يَبْتَغُوْنَ اِلٰى رَبِّهِمُ الْوَسِيْلَةَ اَيُّهُمْ اَقْرَبُ وَيَرْجُوْنَ رَحْمَتَهٗ وَيَخَافُوْنَ عَذَابَهٗۗ اِنَّ عَذَابَ رَبِّكَ كَانَ مَحْذُوْرًا

ulā'ikal-lażīna yad‘ūna yabtagūna ilā rabbihimul-wasīlata ayyuhum aqrabu wa yarjūna raḥmatahū wa yakhāfūna ‘ażābah(ū), inna ‘ażāba rabbika kāna maḥżūrā(n).

Bantu ya bo vandaka kubinga, bo mosi vandaka kusosa nzila ya Nzambi, nani na kati na bo vandaka pene-pene (na Allah). Bo ketulaka kivuvu nde yandi tawila bo mawa mpi bo kewaka boma ya ndola na yandi. Ya kieleka, ndola ya Mfumu na nge kele kima ya boma.”

وَاِنْ مِّنْ قَرْيَةٍ اِلَّا نَحْنُ مُهْلِكُوْهَا قَبْلَ يَوْمِ الْقِيٰمَةِ اَوْ مُعَذِّبُوْهَا عَذَابًا شَدِيْدًاۗ كَانَ ذٰلِكَ فىِ الْكِتٰبِ مَسْطُوْرًا

wa im min qaryatin illā naḥnu muhlikūhā qabla yaumil-qiyāmati au mu‘ażżibūhā ‘ażāban syadīdā(n), kāna żālika fil-kitābi masṭūrā(n).

Mpi kele ve ti insi mosi (yina bantu na yo kele bantu ya kukonda bulemfu), katula kaka kana Beto fwa yo na ntwala ya Kilumbu ya Lufutumuku to Beto pesa ndola (bantu na yo) ti ndola ya ngolo kibeni. E diambu diadi diasonekwa muna Nkanda (Lauh Mahfuzh).

وَمَا مَنَعَنَآ اَنْ نُّرْسِلَ بِالْاٰيٰتِ اِلَّآ اَنْ كَذَّبَ بِهَا الْاَوَّلُوْنَۗ وَاٰتَيْنَا ثَمُوْدَ النَّاقَةَ مُبْصِرَةً فَظَلَمُوْا بِهَاۗ وَمَا نُرْسِلُ بِالْاٰيٰتِ اِلَّا تَخْوِيْفًا

wa mā mana‘anā an nursila bil-āyāti illā an każżaba bihal-awwalūn(a), wa ātainā ṡamūdan-nāqata mubṣiratan fa ẓalamū bihā, wa mā nursilu bil-āyāti illā takhwīfā(n).

Mpi ata kima mosi ve ke kanga Beto nzila ya kutinda (na beno) bidimbu (ya ngolo na beto), katula kaka sambu (bidimbu) yina me kusamaka na bantu ya ntama. Beto pesaka bantu ya Samud shamo ya nkento (bonso kimangu) yina lendaka kumonana, kansi bo monisaka (shamo ya nkento) mpasi. Ye Beto tindaka ve bidimbu yai kansi kaka sambu na kupesa boma.

وَاِذْ قُلْنَا لَكَ اِنَّ رَبَّكَ اَحَاطَ بِالنَّاسِۗ وَمَا جَعَلْنَا الرُّءْيَا الَّتِيْٓ اَرَيْنٰكَ اِلَّا فِتْنَةً لِّلنَّاسِ وَالشَّجَرَةَ الْمَلْعُوْنَةَ فِى الْقُرْاٰنِ ۗ وَنُخَوِّفُهُمْۙ فَمَا يَزِيْدُهُمْ اِلَّا طُغْيَانًا كَبِيْرًا ࣖ

wa iż qulnā laka inna rabbaka aḥāṭa bin-nās(i), wa mā ja‘alnar-ru'yal-latī araināka illā fitnatal lin-nāsi wasy-syajaratal mal‘ūnata fil-qur'ān(i), wa nukhawwifuhum, famā yazīduhum illā ṭugyānan kabīrā(n).

Mpi (yibuka) ntangu beto songaka nge nde: “Ya kieleka, (nzayilu ya) Mfumu na nge ke fikaka bantu yonso.” Mpi beto salaka ve ndosi yina beto me songa beno, kansi bonso kumeka sambu na bantu mpi (mutindu mosi) nti ya bo me singaka (zaqqum) na kati ya Qur’an. Mpi Beto pesaka bo boma, kansi mambu yai kumisaka kaka kukonda bulemfu na bo ngolo.

وَاِذْ قُلْنَا لِلْمَلٰۤىِٕكَةِ اسْجُدُوْا لِاٰدَمَ فَسَجَدُوْٓا اِلَّآ اِبْلِيْسَۗ قَالَ ءَاَسْجُدُ لِمَنْ خَلَقْتَ طِيْنًاۚ

wa iż qulnā lil-malā'ikatisjudū li'ādama fa sajadū illā iblīs(a), qāla a'asjudu liman khalaqta ṭīnā(n).

Mpi (yibuka), ntangu Beto tubaka na bawanzio nde, “Beno fukama beno yonso na ntwala ya Adami,” na nima bo fukamaka, katula kaka Satana. Yandi (Iblis) tubaka nde: "Keti mono fwete fukama na ntwala ya muntu ya Nge gangaka na ntoto ya tuma?"

قَالَ اَرَاَيْتَكَ هٰذَا الَّذِيْ كَرَّمْتَ عَلَيَّ لَىِٕنْ اَخَّرْتَنِ اِلٰى يَوْمِ الْقِيٰمَةِ لَاَحْتَنِكَنَّ ذُرِّيَّتَهٗٓ اِلَّا قَلِيْلًا

qāla ara'aitaka hāżal-lażī karramta ‘alayya la'in akhkhartani ilā yaumil-qiyāmati la'aḥtanikanna żurriyyatahū illā qalīlā(n).

Yandi (Iblis) tubaka nde: "Tendudila mono, keti yai kele kima ya nge me pesa lukumu kuluta mono? Kana nge pesaka mono ntangu tii na Kilumbu ya Lufutumuku, mono zolaka kuvidisa bana na yandi nzila, katula kaka kitini ya fioti."

قَالَ اذْهَبْ فَمَنْ تَبِعَكَ مِنْهُمْ فَاِنَّ جَهَنَّمَ جَزَاۤؤُكُمْ جَزَاۤءً مَّوْفُوْرًا

qālażhab faman tabi‘aka minhum fa inna jahannama jazā'ukum jazā'am maufūrā(n).

Yandi (Allah) tubaka nde, “Kwenda, kansi konso muntu na kati ya bantu yina ke landa nge, pana kieleka, bilungi ta vanda lufutu na nge, bonso lufutu ya kufwana.

وَاسْتَفْزِزْ مَنِ اسْتَطَعْتَ مِنْهُمْ بِصَوْتِكَ وَاَجْلِبْ عَلَيْهِمْ بِخَيْلِكَ وَرَجِلِكَ وَشَارِكْهُمْ فِى الْاَمْوَالِ وَالْاَوْلَادِ وَعِدْهُمْۗ وَمَا يَعِدُهُمُ الشَّيْطٰنُ اِلَّا غُرُوْرًا

wastafziz manistaṭa‘ta minhum biṣautika wa ajlib ‘alaihim bikhailika wa rajilika wa syārikūhum fil-amwāli wal-aulādi wa ‘idhum, wa mā ya‘iduhumusy-syaiṭānu illā gurūrā(n).

Mpi kukusa konso muntu na kati na bo nge (Iblis) lenda ti ndinga na nge (ya kuyituka), vukisa basoda na nge sambu na kunwanisa bo, bayina kele na zulu ya bampunda ti bayina kele na makulu, mpi sala bangwisana ti bo na kimvwama ti bana mpi na nima sala balusilu na bo." Ata diabulu silaka bo kaka mayele mosi.

اِنَّ عِبَادِيْ لَيْسَ لَكَ عَلَيْهِمْ سُلْطٰنٌۗ وَكَفٰى بِرَبِّكَ وَكِيْلًا

inna ‘ibādī laisa laka ‘alaihim sulṭān(un), wa kafā birabbika wakīlā(n).

Ya kieleka (na) bansadi na mono, nge (Iblis) lenda vanda ve ti kiyeka na zulu na bo. Ye Mfumu na nge me fwana bonso nkengidi.

رَبُّكُمُ الَّذِيْ يُزْجِيْ لَكُمُ الْفُلْكَ فِى الْبَحْرِ لِتَبْتَغُوْا مِنْ فَضْلِهٖۗ اِنَّهٗ كَانَ بِكُمْ رَحِيْمًا

rabbukumul-lażī yuzjī lakumul-fulka fil-baḥri litabtagū min faḍlih(ī), innahū kāna bikum raḥīmā(n).

Mfumu na beno kele muntu ya ke nataka bamaswa na nzadi-mungwa sambu na beno, sambu beno sosa lutondo na yandi. Ya kieleka, Yandi kele Muntu ya Kuluta Mawa sambu na beno.

وَاِذَا مَسَّكُمُ الضُّرُّ فِى الْبَحْرِ ضَلَّ مَنْ تَدْعُوْنَ اِلَّآ اِيَّاهُۚ فَلَمَّا نَجّٰىكُمْ اِلَى الْبَرِّ اَعْرَضْتُمْۗ وَكَانَ الْاِنْسَانُ كَفُوْرًا

wa iżā massakumuḍ-ḍurru fil-baḥri ḍalla man tad‘ūna illā iyyāh(u), falammā najjākum ilal-barri a‘raḍtum, wa kānal-insānu kafūrā(n).

Mpi kana kigonsa me simba nge na nzadi-mungwa, nge ta vidisa kibeni bima yonso ya nge (lendaka) binga, katula kaka Yandi. Kansi ntangu Yandi pesaka beno na ntoto, beno balukaka (na Yandi). Mpi bantu ke vandaka ntangu yonso na kubuya (kukonda ntonda).

اَفَاَمِنْتُمْ اَنْ يَّخْسِفَ بِكُمْ جَانِبَ الْبَرِّ اَوْ يُرْسِلَ عَلَيْكُمْ حَاصِبًا ثُمَّ لَا تَجِدُوْا لَكُمْ وَكِيْلًا ۙ

afa amintum ay yakhsifa bikum jānibal-barri au yursila ‘alaikum ḥaṣiban ṡumma lā tajidū lakum wakīlā(n).

Yo yina, keti nge ke kudiwa na lutaninu nde Yandi ta dindisa ve ndambu ya ntoto ti nge to nde Yandi ta katulaka (mupepe ya ngolo yina ke nataka) matadi ya fioti-fioti? Mpi nge ta vanda ve ata ti muntu mosi yina ta tanina nge, .

اَمْ اَمِنْتُمْ اَنْ يُّعِيْدَكُمْ فِيْهِ تَارَةً اُخْرٰى فَيُرْسِلَ عَلَيْكُمْ قَاصِفًا مِّنَ الرِّيْحِ فَيُغْرِقَكُمْ بِمَا كَفَرْتُمْۙ ثُمَّ لَا تَجِدُوْا لَكُمْ عَلَيْنَا بِهٖ تَبِيْعًا

am amintum ay yu‘īdakum fīhi tāratan ukhrā fa yursila ‘alaikum qāṣifam minar-rīḥi fa yugriqakum bimā kafartum, ṡumma lā tajidū lakum ‘alainā bihī tabī‘ā(n).

To keti nge ke kudiwa na lutaninu nde Yandi ta vutula nge diaka ve na nzadi-mungwa, na nima Yandi ta bula mupepe ya ngolo na zulu na nge mpi ta dinda nge na masa sambu na kukonda lukwikilu na nge? Buna nge ta mona ve ata nsadisi mosi na kukutana ti (mpasi) na Beto.

۞ وَلَقَدْ كَرَّمْنَا بَنِيْٓ اٰدَمَ وَحَمَلْنٰهُمْ فِى الْبَرِّ وَالْبَحْرِ وَرَزَقْنٰهُمْ مِّنَ الطَّيِّبٰتِ وَفَضَّلْنٰهُمْ عَلٰى كَثِيْرٍ مِّمَّنْ خَلَقْنَا تَفْضِيْلًا ࣖ

wa laqad karramnā banī ādama wa ḥamalnāhum fil-barri wal-baḥri wa razaqnāhum minaṭ-ṭayyibāti wa faḍḍalnāhum ‘alā kaṡīrim mimman khalaqnā tafḍīlā(n).

Mpe ya kieleka, beto me pesa lukumu na bana ti bana ya bana ya Adami, ye beto me nata bo na ntoto ti na nzadi-mungwa, ye beto me pesa bo madia na bima ya mbote ye beto me luta bo na zulu ya bigangwa mingi ya beto me ganga ti mambote ya kukuka.

يَوْمَ نَدْعُوْا كُلَّ اُنَاسٍۢ بِاِمَامِهِمْۚ فَمَنْ اُوْتِيَ كِتٰبَهٗ بِيَمِيْنِهٖ فَاُولٰۤىِٕكَ يَقْرَءُوْنَ كِتٰبَهُمْ وَلَا يُظْلَمُوْنَ فَتِيْلًا

yauma nad‘ū kulla unāsim bi'imāmihim, faman ūtiya katābahū biyamīnihī fa ulā'ika yaqra'ūna kitābahum wa lā yuẓlamūna fatīlā(n).

(Sungamena), muna lumbu (ntangu) Twabokela konso zunga ye mfumu andi; ye konso muntu ya bo me pesa mukanda ya bisalu na yandi na diboko na yandi ya kitata, yandi ta tanga mukanda yina (mbote), mpi bo ta sala bo mbi ve ata fioti.

وَمَنْ كَانَ فِيْ هٰذِهٖٓ اَعْمٰى فَهُوَ فِى الْاٰخِرَةِ اَعْمٰى وَاَضَلُّ سَبِيْلًا

wa man kāna fī hāżihī a‘mā fa huwa fil-ākhirati a‘mā wa aḍallu sabīlā(n).

Mpi konso muntu yina kele kifwa-meso (na ntima) na ntoto yai, pana na nima ya lufwa yandi ta vanda kifwa-meso mpi ta vila ntama ti nzila (ya mbote).

وَاِنْ كَادُوْا لَيَفْتِنُوْنَكَ عَنِ الَّذِيْٓ اَوْحَيْنَآ اِلَيْكَ لِتَفْتَرِيَ عَلَيْنَا غَيْرَهٗۖ وَاِذًا لَّاتَّخَذُوْكَ خَلِيْلًا

wa in kādū layaftinūnaka ‘anil-lażī auḥainā ilaika litaftariya ‘alainā gairah(ū), wa iżal lattakhażūka khalīlā(n).

Mpi bo me kuma pene-pene ya kukatula nge (Muhammad) na mambu ya Beto me songa nge, sambu nge yidika kima ya nkaka sambu na kunwanisa Beto; mpi kana mpidina bo takumisa nge mpenza nduku ya kwikama.

وَلَوْلَآ اَنْ ثَبَّتْنٰكَ لَقَدْ كِدْتَّ تَرْكَنُ اِلَيْهِمْ شَيْـًٔا قَلِيْلًا ۙ

wa lau lā an ṡabbatnāka laqad kitta tarkanu ilaihim syai'an qalīlā(n).

Mpi kana Beto kumisaka ve (ntima) na nge ngolo, nge zolaka kukangama penepene na bo.

اِذًا لَّاَذَقْنٰكَ ضِعْفَ الْحَيٰوةِ وَضِعْفَ الْمَمَاتِ ثُمَّ لَا تَجِدُ لَكَ عَلَيْنَا نَصِيْرًا

iżal-la'ażaqnāka ḍi‘fal-ḥayāti wa ḍi‘fal-mamāti ṡumma lā tajidu laka ‘alainā naṣīrā(n).

Kana mpidina, kieleka Beto ta pesa nge (mpasi) mbala zole na nsi-ntoto yai mpi mbala zole na nima ya lufwa, mpi nge (Muhammad) ta vanda ve ata ti nsadisi mosi sambu na kunwanisa Beto.

وَاِنْ كَادُوْا لَيَسْتَفِزُّوْنَكَ مِنَ الْاَرْضِ لِيُخْرِجُوْكَ مِنْهَا وَاِذًا لَّا يَلْبَثُوْنَ خِلٰفَكَ اِلَّا قَلِيْلًا

wa in kādū layastafizzūnaka minal-arḍi liyukhrijūka minhā wa iżal lā yalbaṡūna khilāfaka illā qalīlā(n).

Mpe ya kieleka, bo ke sala pene-pene nde nge (Muhammad) kuvanda na susi na insi (Mecque) sambu nge fwete katuka na insi yina, mpi kana yo salama mutindu yina, kieleka na nima ya kukatuka na nge bo ta bikala ve (kuna), kansi kaka sambu na ntangu fioti.

سُنَّةَ مَنْ قَدْ اَرْسَلْنَا قَبْلَكَ مِنْ رُّسُلِنَا وَلَا تَجِدُ لِسُنَّتِنَا تَحْوِيْلًا ࣖ

sunnata man qad arsalnā qablaka mir rusulinā wa lā tajidu lisunnatinā taḥwīlā(n).

(Yau) kele nsiku sambu na binati-nsangu na beto ya beto tindaka na ntwala na beno, ye beno ta mona ve ata nsobolo mosi na nsiku na beto.

اَقِمِ الصَّلٰوةَ لِدُلُوْكِ الشَّمْسِ اِلٰى غَسَقِ الَّيْلِ وَقُرْاٰنَ الْفَجْرِۗ اِنَّ قُرْاٰنَ الْفَجْرِ كَانَ مَشْهُوْدًا

aqimiṣ-ṣalāta lidulūkisy-syamsi ilā gasaqil-laili wa qur'ānal-fajr(i), inna qur'ānal-fajri kāna masyhūdā(n).

Sala kisambu banda ntangu ntangu ke dinda tii na mpimpa ya mpimpa mpi (sala mpi kisambu ya Fajr). Ya kieleka, kisambu ya suka vandaka kimbangi (na bawanzio).

وَمِنَ الَّيْلِ فَتَهَجَّدْ بِهٖ نَافِلَةً لَّكَۖ عَسٰٓى اَنْ يَّبْعَثَكَ رَبُّكَ مَقَامًا مَّحْمُوْدًا

wa minal-laili fa tahajjad bihī nāfilatal lak(a), ‘asā ay yab‘aṡaka rabbuka maqāmam maḥmūdā(n).

Mpi na bampimpa yankaka, sala bisambu yankaka ya tahajjud (bonso mutindu ya lusambu) sambu na nge mosi: kivuvu kele nde Mfumu na nge tatombula nge na kisika ya lukumu.

وَقُلْ رَّبِّ اَدْخِلْنِيْ مُدْخَلَ صِدْقٍ وَّاَخْرِجْنِيْ مُخْرَجَ صِدْقٍ وَّاجْعَلْ لِّيْ مِنْ لَّدُنْكَ سُلْطٰنًا نَّصِيْرًا

wa qur rabbi adkhilnī mudkhala ṣidqiw wa akhrijnī mukhraja ṣidqiw waj‘al lī mil ladunka sulṭānan naṣīrā(n).

Mpi tuba (Muhammad), O Mfumu na mono, tula mono na kisika ya mbote ya kukota mpi basisa mono (mpi) na nzila ya mbote ya kubasika mpi pesa mono na ndambu na Nge ngolo yina lenda sadisa (mono).

وَقُلْ جَاۤءَ الْحَقُّ وَزَهَقَ الْبَاطِلُ ۖاِنَّ الْبَاطِلَ كَانَ زَهُوْقًا

wa qul jā'al-ḥaqqu wa zahaqal-bāṭil(u), innal-bāṭila kāna zahūqā(n).

Mpi kutuba nde, “Kyeleka me kwisa mpi luvunu me vila.” Ya kieleka, luvunu ta vila kibeni.

وَنُنَزِّلُ مِنَ الْقُرْاٰنِ مَا هُوَ شِفَاۤءٌ وَّرَحْمَةٌ لِّلْمُؤْمِنِيْنَۙ وَلَا يَزِيْدُ الظّٰلِمِيْنَ اِلَّا خَسَارًا

wa nunazzilu minal-qur'āni mā huwa syifā'uw wa raḥmatul lil-mu'minīn(a), wa lā yazīduẓ-ẓālimīna illā khasārā(n).

Mpi Beto me kulumusa katuka na Qur’an (kima mosi) yina kele nkisi ti mawa sambu na bantu ya ke kwikilaka, kansi sambu na bantu ya kukonda lunungu (Qur’an) yo ta yika kaka kuvidisa.

وَاِذَآ اَنْعَمْنَا عَلَى الْاِنْسَانِ اَعْرَضَ وَنَاٰ بِجَانِبِهٖۚ وَاِذَا مَسَّهُ الشَّرُّ كَانَ يَـُٔوْسًا

wa iżā an‘amnā ‘alal-insāni a‘raḍa wa na'ā bijānibih(ī), wa iżā massahusy-syarru kāna ya'ūsā(n).

Mpi ntangu Beto ta pesa kiese na muntu, yandi ta baluka kibeni mpi ta kuditanina ti lulendo; mpi kana mpasi me bwila yandi, yandi ta vidisa kibeni kivuvu.

قُلْ كُلٌّ يَّعْمَلُ عَلٰى شَاكِلَتِهٖۗ فَرَبُّكُمْ اَعْلَمُ بِمَنْ هُوَ اَهْدٰى سَبِيْلًا ࣖ

qul kulluy ya‘malu ‘alā syākilatih(ī), fa rabbukum a‘lamu biman huwa ahdā sabīlā(n).

Tuba (Muhammad), "Konso muntu ke salaka mambu na kulanda kimuntu na yandi mosi." Yo yina Mfumu na nge me zaba mbote nzila ya nani kele ya kieleka.

وَيَسْـَٔلُوْنَكَ عَنِ الرُّوْحِۗ قُلِ الرُّوْحُ مِنْ اَمْرِ رَبِّيْ وَمَآ اُوْتِيْتُمْ مِّنَ الْعِلْمِ اِلَّا قَلِيْلًا

wa yas'alūnaka ‘anir-rūḥ(i), qulir-rūḥu min amri rabbī wa mā ūtītum minal-‘ilmi illā qalīlā(n).

Mpi bo ke yula nge (Muhammad) mambu ya moyo. Tuba nde: “Mpeve kele diambu ya Mfumu na mono, kansi nge me pesamaka kaka nzayilu fioti.”

وَلَىِٕنْ شِئْنَا لَنَذْهَبَنَّ بِالَّذِيْٓ اَوْحَيْنَآ اِلَيْكَ ثُمَّ لَا تَجِدُ لَكَ بِهٖ عَلَيْنَا وَكِيْلًاۙ؉؉

wa la'in syi'nā lanażhabanna bil-lażī auḥainā ilaika ṡumma lā tajidu laka bihī ‘alainā wakīlā(n).

Mpe ya kieleka, kana beto zolaka, beto zolaka kufwa mambu ya beto me songa nge (Muhammad), nge zolaka kuzwa ve ata muntu mosi ya ke tanina beto.

اِلَّا رَحْمَةً مِّنْ رَّبِّكَۗ اِنَّ فَضْلَهٗ كَانَ عَلَيْكَ كَبِيْرًا

illā raḥmatam mir rabbik(a), inna faḍalahū kāna ‘alaika kabīrā(n).

kansi mu nlemvo wa Mfumu aku. Ya kieleka, lutondo na yandi na zulu na nge (Muhammad) kele nene kibeni.

قُلْ لَّىِٕنِ اجْتَمَعَتِ الْاِنْسُ وَالْجِنُّ عَلٰٓى اَنْ يَّأْتُوْا بِمِثْلِ هٰذَا الْقُرْاٰنِ لَا يَأْتُوْنَ بِمِثْلِهٖ وَلَوْ كَانَ بَعْضُهُمْ لِبَعْضٍ ظَهِيْرًا

qul la'inijtama‘atil-insu wal-jinnu ‘alā ay ya'tū bimiṡli hāżal-qur'āni lā ya'tūna bimiṡlihī wa lau kāna ba‘ḍuhum liba‘ḍin ẓahīrā(n).

Tuba nde: “Ya kieleka, kana bantu ti ba jinn kuvukana sambu na kusala kima mosi ya me fwanana (ti) Qur’an yai, bo zolaka ve kusala kima mosi ya me fwanana ti yo, ata bo sadisanaka.”

وَلَقَدْ صَرَّفْنَا لِلنَّاسِ فِيْ هٰذَا الْقُرْاٰنِ مِنْ كُلِّ مَثَلٍۖ فَاَبٰىٓ اَكْثَرُ النَّاسِ اِلَّا كُفُوْرًا

wa laqad ṣarrafnā lin-nāsi fī hāżal-qur'āni min kulli maṡal(in), fa abā akṡarun-nāsi illā kufūrā(n).

Mpe ya kieleka, Beto me tendula mambu yai na bantu mbala na mbala na kati ya Qur’an ti bingana ya mutindu na mutindu, kansi bantu mingi ke zolaka yo ve mpi nkutu ke buyaka (yo).

وَقَالُوْا لَنْ نُّؤْمِنَ لَكَ حَتّٰى تَفْجُرَ لَنَا مِنَ الْاَرْضِ يَنْۢبُوْعًاۙ

wa qālū lan nu'mina laka ḥattā tafjura lanā minal-arḍi yambū‘ā(n).

Bo tubaka nde: “Beto ta kwikila nge ve (Muhammad) tii kuna nge ta tinda nto ya masa sambu na beto katuka na ntoto.”

اَوْ تَكُوْنَ لَكَ جَنَّةٌ مِّنْ نَّخِيْلٍ وَّعِنَبٍ فَتُفَجِّرَ الْاَنْهٰرَ خِلٰلَهَا تَفْجِيْرًاۙ

au takūna laka jannatum min nakhīliw wa ‘inabin fa tufajjiral-anhāra khilālahā tafjīrā(n).

to nge kele ti kilanga ya badati mpi ya vinu, ebuna nge ke bika nzadi mosi ya ke kulumuka nswalu kuluta na kati na yo, .

اَوْ تُسْقِطَ السَّمَاۤءَ كَمَا زَعَمْتَ عَلَيْنَا كِسَفًا اَوْ تَأْتِيَ بِاللّٰهِ وَالْمَلٰۤىِٕكَةِ قَبِيْلًاۙ

au tusqiṭas-samā'a kamā za‘amta ‘alainā kisafan au ta'tiya billāhi wal-malā'ikati qabīlā(n).

to beno ke losa zulu na bitini-bitini na zulu na beto, mutindu beno ke tuba, to (na ntwala) beno ke nata Allah ti bawanzio meso na meso ti beto, .

اَوْ يَكُوْنَ لَكَ بَيْتٌ مِّنْ زُخْرُفٍ اَوْ تَرْقٰى فِى السَّمَاۤءِ ۗوَلَنْ نُّؤْمِنَ لِرُقِيِّكَ حَتّٰى تُنَزِّلَ عَلَيْنَا كِتٰبًا نَّقْرَؤُهٗۗ قُلْ سُبْحَانَ رَبِّيْ هَلْ كُنْتُ اِلَّا بَشَرًا رَّسُوْلًا ࣖ

au yakūna laka baitum min zukhrufin au tarqā fis-samā'(i), wa lan nu'mina liruqiyyika ḥattā tunazzila ‘alainā kitāban naqra'uh(ū), qul subḥāna rabbī hal kuntu illā basyarar rasūlā(n).

to nge kele na nzo (ya bo me sala) na wolo, to nge ke tombuka na zulu. Ye beto ta kwikila ve na kutombuka na nge tii kuna nge ta kulumusa beto mukanda sambu beto tanga." Tuba (Muhammad), "Lukumu kuvanda na Mfumu na mono, keti mono kele ve kaka muntu yina kele kinati-nsangu?"

وَمَا مَنَعَ النَّاسَ اَنْ يُّؤْمِنُوْٓا اِذْ جَاۤءَهُمُ الْهُدٰٓى اِلَّآ اَنْ قَالُوْٓا اَبَعَثَ اللّٰهُ بَشَرًا رَّسُوْلًا

wa mā mana‘an-nāsa ay yu'minū iż jā'ahumul-hudā illā an qālū aba‘aṡallāhu basyarar rasūlā(n).

Mpi ata kima mosi ve ke kanga bantu nzila ya kukwikila ntangu lutwadisu ke kwisila bo, katula kaka kutuba na bo nde: “Sambu na nki Allah tindaka muntu sambu na kuvanda kinati-nsangu?”

قُلْ لَّوْ كَانَ فِى الْاَرْضِ مَلٰۤىِٕكَةٌ يَّمْشُوْنَ مُطْمَىِٕنِّيْنَ لَنَزَّلْنَا عَلَيْهِمْ مِّنَ السَّمَاۤءِ مَلَكًا رَّسُوْلًا

qul lau kāna fil-arḍi malā'ikatuy yamsyūna muṭma'innīna lanazzalnā ‘alaihim minas-samā'i malakar rasūlā(n).

Tuba (Muhammad) : « Kana bawanzio vandaka na ntoto, ke tambula na ngemba, beto zolaka kukulumusa bo kibeni bawanzio katuka na zulu sambu na kuvanda binati-nsangu ».

قُلْ كَفٰى بِاللّٰهِ شَهِيْدًاۢ بَيْنِيْ وَبَيْنَكُمْۗ اِنَّهٗ كَانَ بِعِبَادِهٖ خَبِيْرًاۢ بَصِيْرًا

qul kafā billāhi syahīdam bainī wa bainakum, innahū kāna bi‘ibādihī khabīram baṣīrā(n).

Tuba (Muhammad) nde: "Allah me fwana bonso mbangi na kati na mono ti beno yonso. Ya kieleka, yandi kele Muntu ya me zaba mambu yonso, ya ke mona mambu yonso ya bansadi na yandi."

وَمَنْ يَّهْدِ اللّٰهُ فَهُوَ الْمُهْتَدِۚ وَمَنْ يُّضْلِلْ فَلَنْ تَجِدَ لَهُمْ اَوْلِيَاۤءَ مِنْ دُوْنِهٖۗ وَنَحْشُرُهُمْ يَوْمَ الْقِيٰمَةِ عَلٰى وُجُوْهِهِمْ عُمْيًا وَّبُكْمًا وَّصُمًّاۗ مَأْوٰىهُمْ جَهَنَّمُۗ كُلَّمَا خَبَتْ زِدْنٰهُمْ سَعِيْرًا

wa may yahdillāhu fa huwal-muhtad(i), wa may yuḍlil falan tajida lahum auliyā'a min dūnih(ī), wa naḥsyuruhum yaumal-qiyāmati ‘alā wujūhihim ‘umyaw wa bukmaw wa ṣummā(n), ma'wāhum jahannam(u), kullamā khabat zidnāhum sa‘īrā(n).

Mpi konso muntu ya ke twadisama na Allah, yandi muntu ke twadisama, mpi konso muntu ya yandi ke kusa, pana beno ta vanda ve ti nsadisi sambu na bo katula yandi. Mpi Beto ta vukisa bo na kilumbu ya lufutumuku ti bizizi na bo ya kufukama, bifwa meso, baba ti baba. Kisika na bo kele bilungi. Konso ntangu tiya ya Bilungi ke zima, Beto ke yikaka tiya ya nkaka na bo.

ذٰلِكَ جَزَاۤؤُهُمْ بِاَنَّهُمْ كَفَرُوْا بِاٰيٰتِنَا وَقَالُوْٓا ءَاِذَا كُنَّا عِظَامًا وَّرُفَاتًا ءَاِنَّا لَمَبْعُوْثُوْنَ خَلْقًا جَدِيْدًا

Żālika jazā'uhum bi'annahum kafarū bi'āyātinā wa qālū a'iżā kunnā ‘iẓāmaw wa rufātan a'innā lamab‘ūṡūna khalqan jadīdā(n).

Yau yina lufutu sambu na bau, sambu bau kwikilaka ve baverse na Beto ye (sambu bau) tubaka nde: "Kana beto me kuma mikwa ti bima ya kubukana, keti beto ta futumuka kibeni bonso bigangwa ya mpa?"

۞ اَوَلَمْ يَرَوْا اَنَّ اللّٰهَ الَّذِيْ خَلَقَ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضَ قَادِرٌ عَلٰٓى اَنْ يَّخْلُقَ مِثْلَهُمْ وَجَعَلَ لَهُمْ اَجَلًا لَّا رَيْبَ فِيْهِۗ فَاَبَى الظّٰلِمُوْنَ اِلَّا كُفُوْرًا

awalam yarau annallāhal-lażī khalaqas-samāwāti wal-arḍa qādirun ‘alā ay yakhluqa miṡlahum wa ja‘ala lahum ajalal lā raiba fīh(i), fa abaẓ-ẓālimūna illā kufūrā(n).

Mpi keti bo ke monaka ve nde Allah yina salaka zulu ti ntoto kele Nkwa-Ngolo Yonso (mpi) salaka bantu yina kele bonso bo, mpi yandi me tulaka ntangu mosi buna (ya lufwa to ya lufutumuku) sambu na bo, yina me konda ntembe? Yo yina, muntu yina me sala mbi ke buyaka yo ve katula kaka na nzila ya kukonda kukwikila.

قُلْ لَّوْ اَنْتُمْ تَمْلِكُوْنَ خَزَاۤىِٕنَ رَحْمَةِ رَبِّيْٓ اِذًا لَّاَمْسَكْتُمْ خَشْيَةَ الْاِنْفَاقِۗ وَكَانَ الْاِنْسَانُ قَتُوْرًا ࣖ

qul lau antum tamlikūna khazā'ina raḥmati rabbī iżal la'amsaktum khasy-yatal-infāq(i), wa kānal-insānu qatūrā(n).

Tuba (Muhammad), "Kana nge vandaka na kiyeka ya kimvwama ya nlemvo ya Mfumu na mono, nge zolaka kubumba yo (kimvwama), sambu na boma ya kusadila yo." Mpi bantu ke vandaka ntu-ngolo mingi.

وَلَقَدْ اٰتَيْنَا مُوْسٰى تِسْعَ اٰيٰتٍۢ بَيِّنٰتٍ فَسْـَٔلْ بَنِيْٓ اِسْرَاۤءِيْلَ اِذْ جَاۤءَهُمْ فَقَالَ لَهٗ فِرْعَوْنُ اِنِّيْ لَاَظُنُّكَ يٰمُوْسٰى مَسْحُوْرًا

wa laqad ātainā mūsā tis‘a āyātim bayyinātin fas'al banī isrā'īla iż jā'ahum fa qāla lahū fir‘aunu innī la'aẓunnuka yā mūsā masḥūrā(n).

Mpe ya kieleka, Beto me pesa Moize bimangu 9 ya pwelele yo yina beno yula bana ya Israele, ntangu Moize kwisaka na bo na nima Faraon tubilaka yandi nde: "O Musa! Ya kieleka, mono ke yindula kibeni nde nge me simbama na mazi."

قَالَ لَقَدْ عَلِمْتَ مَآ اَنْزَلَ هٰٓؤُلَاۤءِ اِلَّا رَبُّ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِ بَصَاۤىِٕرَۚ وَاِنِّيْ لَاَظُنُّكَ يٰفِرْعَوْنُ مَثْبُوْرًا

qāla laqad ‘alimta mā anzala hā'ulā'i illā rabbus-samāwāti wal-arḍi baṣā'ir(a), wa innī la'aẓunnuka yā fir‘aunu maṡbūrā(n).

Yandi (Moize) vutulaka nde: "Ya kieleka, nge me zaba dezia nde muntu mosi ve me tinda (bimangu) katula kaka Nzambi (yina ke taninaka) zulu ti ntoto bonso nzikisa ya pwelele; mpi ya kieleka, mono ke yindula kibeni nde nge ta fwa, O Farao."

فَاَرَادَ اَنْ يَّسْتَفِزَّهُمْ مِّنَ الْاَرْضِ فَاَغْرَقْنٰهُ وَمَنْ مَّعَهٗ جَمِيْعًاۙ

fa arāda ay yastafizzahum minal arḍi fa agraqnāhu wa mam ma‘ahū jamī‘ā(n).

Na nima yandi (Faraon) zolaka kubasisa bo (Moize ti bantu na yandi) na ntoto (Ezipte), yo yina beto dindisaka yandi (Faraon) ti bantu yonso yina vandaka ti yandi na masa.

وَّقُلْنَا مِنْۢ بَعْدِهٖ لِبَنِيْٓ اِسْرَاۤءِيْلَ اسْكُنُوا الْاَرْضَ فَاِذَا جَاۤءَ وَعْدُ الْاٰخِرَةِ جِئْنَا بِكُمْ لَفِيْفًاۗ

wa qulnā mim ba‘dihī libanī isrā'īlaskunul-arḍa fa iżā jā'a wa‘dul-ākhirati ji'nā bikum lafīfā(n).

Mpi na nima ya mambu yina, beto tubaka na bana ya Israele nde: “Beno bikala na insi yai, kansi ntangu ya kutelama ta lunga, beto ta vukisa beno kibeni na kikalulu ya kuvukana.”

وَبِالْحَقِّ اَنْزَلْنٰهُ وَبِالْحَقِّ نَزَلَۗ وَمَآ اَرْسَلْنٰكَ اِلَّا مُبَشِّرًا وَّنَذِيْرًاۘ

wa bil-ḥaqqi anzalnāhu wa bil-ḥaqqi nazal(a), wa mā arsalnāka illā mubasysyiraw wa nażīrā(n).

Mpi Beto tindaka (Qur’an) na kieleka mpi (Qur’an) yo kulumukaka ti (kunata) kieleka. Mpi Beto tindaka nge (Muhammad), kaka bonso muntu ya ke nataka nsangu ya mbote mpi muntu ya ke kebisaka.

وَقُرْاٰنًا فَرَقْنٰهُ لِتَقْرَاَهٗ عَلَى النَّاسِ عَلٰى مُكْثٍ وَّنَزَّلْنٰهُ تَنْزِيْلًا

wa qur'ānan faraqnāhu litaqra'ahū ‘alan-nāsi ‘alā mukṡiw wa nazzalnāhu tanzīlā(n).

Na Qur’an (Beto me zabisa yo) malembe-malembe sambu nge (Muhammad) kutanga yo na bantu malembe-malembe mpi Beto me zabisa yo malembe-malembe .

قُلْ اٰمِنُوْا بِهٖٓ اَوْ لَا تُؤْمِنُوْاۗ اِنَّ الَّذِيْنَ اُوْتُوا الْعِلْمَ مِنْ قَبْلِهٖٓ اِذَا يُتْلٰى عَلَيْهِمْ يَخِرُّوْنَ لِلْاَذْقَانِ سُجَّدًاۙ

qul āminū bihī au lā tu'minū, innal-lażīna ūtul-‘ilma min qablihī iżā yutlā ‘alaihim yakhirrūna lil-ażqāni sujjadā(n).

Tuba (Muhammad), "Kwikila yo (Quran) to nge fwete kwikila ve (yo kele mutindu mosi sambu na Allah). Ya kieleka, bantu yina bo me pesa nzayilu ya ntete, ntangu bo ke tangaka bo (Quran), bo ke kulumusaka bizizi na bo, bo ke fukamaka,"

وَّيَقُوْلُوْنَ سُبْحٰنَ رَبِّنَآ اِنْ كَانَ وَعْدُ رَبِّنَا لَمَفْعُوْلًا

wa yaqūlūna subḥāna rabbinā in kāna wa‘du rabbinā lamaf‘ūlā(n).

ye bo tubaka nde: “Lukumu na Mfumu na beto, kieleka, lusilu ya Mfumu na beto ta lungana kibeni.”

وَيَخِرُّوْنَ لِلْاَذْقَانِ يَبْكُوْنَ وَيَزِيْدُهُمْ خُشُوْعًا ۩

wa yakhirrūna lil-ażqāni yabkūna wa yazīduhum khusyū‘ā(n).

Mpi bo kulumusaka baluse na bo na kudila mpi bo kumaka ti lukumu mingi.

قُلِ ادْعُوا اللّٰهَ اَوِ ادْعُوا الرَّحْمٰنَۗ اَيًّا مَّا تَدْعُوْا فَلَهُ الْاَسْمَاۤءُ الْحُسْنٰىۚ وَلَا تَجْهَرْ بِصَلَاتِكَ وَلَا تُخَافِتْ بِهَا وَابْتَغِ بَيْنَ ذٰلِكَ سَبِيْلًا

qulid‘ullāha awid‘ur-raḥmān(a), ayyam mā tad‘ū fa lahul-asmā'ul-ḥusnā, wa lā tajhar biṣalātika wa lā tukhāfit bihā wabtagi baina żālika sabīlā(n).

Tuba (Muhammad), "Binga Allah to binga Ar-Rahman. Na konso zina yina nge lenda binga, sambu Yandi kele ti bazina ya kuluta mbote (Asma'ul Husna) mpi kutombula ve ndinga na nge na kisambu mpi kukulumusa yo ve (mpi) mpi kumeka kuzwa nzila ya kati-kati na kati ya bazina yina zole."

وَقُلِ الْحَمْدُ لِلّٰهِ الَّذِيْ لَمْ يَتَّخِذْ وَلَدًا وَّلَمْ يَكُنْ لَّهٗ شَرِيْكٌ فِى الْمُلْكِ وَلَمْ يَكُنْ لَّهٗ وَلِيٌّ مِّنَ الذُّلِّ وَكَبِّرْهُ تَكْبِيْرًا ࣖ

wa qulil-ḥamdu lillāhil-lażī lam yattakhiż waladaw wa lam yakul lahū syarīkun fil-mulki wa lam yakul lahū waliyyum minaż-żulli wa kabbirhu takbīrā(n).

Mpi tuba nde: “Lukumu kuvanda na Allah yina kele ve ti bana mpi (to) banduku ve na kimfumu na yandi mpi yandi kele ve na mfunu ya lusadisu ya nsoni mpi kutombula yandi bonso yandi kele nene.”