Qari
Murottal Audio
يٰٓاَيُّهَا النَّاسُ اتَّقُوْا رَبَّكُمْۚ اِنَّ زَلْزَلَةَ السَّاعَةِ شَيْءٌ عَظِيْمٌ
yā ayyuhan-nāsuttaqū rabbakum, inna zalzalatas-sā‘ati syai'un ‘aẓīm(un).
O bantu! Beno wa Nzambi na beno boma; Ya kieleka, nsoni (kilumbu) ya Apokalipsi kele (diambu) mosi ya nene kibeni.
يَوْمَ تَرَوْنَهَا تَذْهَلُ كُلُّ مُرْضِعَةٍ عَمَّآ اَرْضَعَتْ وَتَضَعُ كُلُّ ذَاتِ حَمْلٍ حَمْلَهَا وَتَرَى النَّاسَ سُكٰرٰى وَمَا هُمْ بِسُكٰرٰى وَلٰكِنَّ عَذَابَ اللّٰهِ شَدِيْدٌ
yauma taraunahā tażhalu kullu murḍi‘atin ‘ammā arḍa‘at wa taḍa‘u kullu żāti ḥamlin ḥamlahā wa taran-nāsa sukārā wa mā hum bisukārā wa lākinna ‘ażāballāhi syadīd(un).
(Yibuka) na kilumbu ya beno ta mona (kunikana), bankento yonso yina ke nwisa bana na bo mabele ta vanda na kikalulu ya kukonda dikebi na bana yina bo ke nwisa, mpi konso nkento ya divumu ta katula divumu na yandi, mpi beno ta mona bantu me lawuka, ata na kieleka bo me lawuka ve, kansi ndola ya Allah kele ngolo kibeni.
وَمِنَ النَّاسِ مَنْ يُّجَادِلُ فِى اللّٰهِ بِغَيْرِ عِلْمٍ وَّيَتَّبِعُ كُلَّ شَيْطٰنٍ مَّرِيْدٍۙ
wa minan-nāsi may yujādilu fillāhi bigairi ‘ilmiw wa yattabi‘u kulla syaiṭānim marīd(in).
Mpi na kati ya bantu kele ti bantu yina ke tulaka ntembe sambu na Allah kukonda kuzaba mpi ke landaka kaka bademo ya mbi kibeni.
كُتِبَ عَلَيْهِ اَنَّهٗ مَنْ تَوَلَّاهُ فَاَنَّهٗ يُضِلُّهٗ وَيَهْدِيْهِ اِلٰى عَذَابِ السَّعِيْرِ
kutiba ‘alaihi annahū man tawallāhu fa annahū yuḍilluhū wa yahdīhi ilā ‘ażābis-sa‘īr(i).
(Na yina me tala Satana), bo me zenga nde konso muntu yina ta sala kinduku ti yandi, yandi ta nata yandi na nzila ya mbi, mpi ta nata yandi na ndola ya bilungi.
يٰٓاَيُّهَا النَّاسُ اِنْ كُنْتُمْ فِيْ رَيْبٍ مِّنَ الْبَعْثِ فَاِنَّا خَلَقْنٰكُمْ مِّنْ تُرَابٍ ثُمَّ مِنْ نُّطْفَةٍ ثُمَّ مِنْ عَلَقَةٍ ثُمَّ مِنْ مُّضْغَةٍ مُّخَلَّقَةٍ وَّغَيْرِ مُخَلَّقَةٍ لِّنُبَيِّنَ لَكُمْۗ وَنُقِرُّ فِى الْاَرْحَامِ مَا نَشَاۤءُ اِلٰٓى اَجَلٍ مُّسَمًّى ثُمَّ نُخْرِجُكُمْ طِفْلًا ثُمَّ لِتَبْلُغُوْٓا اَشُدَّكُمْۚ وَمِنْكُمْ مَّنْ يُّتَوَفّٰى وَمِنْكُمْ مَّنْ يُّرَدُّ اِلٰٓى اَرْذَلِ الْعُمُرِ لِكَيْلَا يَعْلَمَ مِنْۢ بَعْدِ عِلْمٍ شَيْـًٔاۗ وَتَرَى الْاَرْضَ هَامِدَةً فَاِذَآ اَنْزَلْنَا عَلَيْهَا الْمَاۤءَ اهْتَزَّتْ وَرَبَتْ وَاَنْۢبَتَتْ مِنْ كُلِّ زَوْجٍۢ بَهِيْجٍ
yā ayyuhan-nāsu in kuntum fī raibim minal-ba‘ṡi fa innā khalaqnākum min turābin ṡumma min nuṭfatin ṡumma min ‘alaqatin ṡumma mim muḍgatim mukhallaqatiw wa gairi mukhallaqatil linubayyina lakum, wa nuqirru fil-arḥāmi mā nasyā'u ilā ajalim musamman ṡumma nukhrijukum ṭiflan ṡumma litablugū asyuddakum, wa minkum may yutawaffā wa minkum may yuraddu ilā arżalil-‘umuri likailā ya‘lama ba‘da ‘ilmin syai'ā(n), wa taral-arḍa hāmidatan fa iżā anzalnā ‘alaihal-mā'ahtazzat wa rabat wa ambatat min kulli zaujim bahīj(in).
O bantu! Kana beno ke tula ntembe (kilumbu ya) lufutumuku, pana kieleka Beto me ganga beno na putulu, na nima na ditonsi ya masa ya babakala, na nima na kitini ya menga, na nima na kitini ya nitu yina kele ya kukuka mpi yina kele ya kukonda kukuka, sambu beto tendudila beno; ye Beto tulaka beno na divumu na kulanda luzolo na beto tii na ntangu mosi ya bo me yidikaka na ntwala, na nima beto basisaka beno bonso babebe, na nima (malembe-malembe) beno kumaka bambuta, mpi bankaka na kati na beno fwaka mpi (bankaka) na kati na beno vutukaka na kimununu mingi (senilité), na mpila nde yandi zabaka diaka ve ata kima mosi. Mpi beno ke mona nde ntoto me yuma, na nima ntangu Beto ke kulumusa masa (mvula) na zulu na yo, ntoto ke kuma na luzingu mpi ke kuma mbote mpi ke yela mitindu ya mitindu ya banti ya kitoko (banti).
ذٰلِكَ بِاَنَّ اللّٰهَ هُوَ الْحَقُّ وَاَنَّهٗ يُحْيِ الْمَوْتٰى وَاَنَّهٗ عَلٰى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيْرٌ ۙ
Żālika bi'annallāha huwal-ḥaqqu wa annahū yuḥyil-mautā wa annahū ‘alā kulli syai'in qadīr(un).
Idina kadi kieleka, Allah, yandi i nkwa lunungu ye kieleka, yandi i ndiona ovananga moyo kwa lekwa yawonso yafwa, ye kieleka, yandi i Mpungu-ngolo muna lekwa yawonso.
وَّاَنَّ السَّاعَةَ اٰتِيَةٌ لَّا رَيْبَ فِيْهَاۙ وَاَنَّ اللّٰهَ يَبْعَثُ مَنْ فِى الْقُبُوْرِ
wa annas-sā‘ata ātiyatul lā raiba fīhā, wa annallāha yab‘aṡu man fil-qubūr(i).
Mpi ya kieleka, (kilumbu ya) Lusambisu ta kwisa kibeni, ntembe kele ve na yo; ye kieleka, Allah ta tedimisa konso muntu yina kele na maziamu.
وَمِنَ النَّاسِ مَنْ يُّجَادِلُ فِى اللّٰهِ بِغَيْرِ عِلْمٍ وَّلَا هُدًى وَّلَا كِتٰبٍ مُّنِيْرٍ ۙ
wa minan-nāsi may yujādilu fillāhi bigairi ‘ilmiw wa lā hudaw wa lā kitābim munīr(in).
Mpi na kati ya bantu kele ti bantu yina ke tulaka ntembe sambu na Allah kukonda nzayilu, kukonda lutwadisu mpi kukonda mukanda (kusonga) yina ke pesaka nsemo.
ثَانِيَ عِطْفِهٖ لِيُضِلَّ عَنْ سَبِيْلِ اللّٰهِ ۗ لَهٗ فِى الدُّنْيَا خِزْيٌ وَّنُذِيْقُهٗ يَوْمَ الْقِيٰمَةِ عَذَابَ الْحَرِيْقِ
Ṡāniya ‘iṭfihī liyuḍilla ‘an sabīlillāh(i), lahū fid-dun-yā khizyuw wa nużīquhū yaumal-qiyāmati ‘ażābal-ḥarīq(i).
Na ntangu yandi ke balula ndambu na yandi (na lulendo) sambu na kunata bantu na kuvila nzila ya Allah. Yandi waka nsoni mu nza yayi, ye na kilumbu ya lufutumuku Beto ta pesa yandi ntomo ya mpasi ya tiya ya bilungi.
ذٰلِكَ بِمَا قَدَّمَتْ يَدٰكَ وَاَنَّ اللّٰهَ لَيْسَ بِظَلَّامٍ لِّلْعَبِيْدِ ࣖ
Żālika bimā qaddamat yadāka wa annallāha laisa biẓallāmil lil-‘abīd(i).
(Yo ta tubama na yandi) : « Yo kele sambu na bisalu yina nge salaka ntete na maboko na nge zole, mpi Allah ke salaka ve ata fioti bansadi na yandi mbi ».
وَمِنَ النَّاسِ مَنْ يَّعْبُدُ اللّٰهَ عَلٰى حَرْفٍۚ فَاِنْ اَصَابَهٗ خَيْرُ ِۨاطْمَئَنَّ بِهٖۚ وَاِنْ اَصَابَتْهُ فِتْنَةُ ِۨانْقَلَبَ عَلٰى وَجْهِهٖۗ خَسِرَ الدُّنْيَا وَالْاٰخِرَةَۗ ذٰلِكَ هُوَ الْخُسْرَانُ الْمُبِيْنُ
wa minan-nāsi may ya‘budullāha ‘alā ḥarf(in), fa in aṣābahū khairuniṭma'anna bih(ī), wa in aṣābathu fitnatuninqalaba ‘alā wajhih(ī), khasirad-dun-yā wal-ākhirah(ta), żālika huwal-khusrānul-mubīn(u).
Mpi na kati ya bantu kele ti bantu yina ke sambilaka Allah kaka na lweka; yo yina kana yandi baka bikalulu ya mbote, yandi ke sepelaka, mpi kana yandi me kutana ti mumekamu, yandi ke vutukaka nima. Yandi ke vidisaka na nsi-ntoto yai mpi na luzingu ya nima ya lufwa. Yau kele kuvidisa ya kyeleka.
يَدْعُوْا مِنْ دُوْنِ اللّٰهِ مَا لَا يَضُرُّهٗ وَمَا لَا يَنْفَعُهٗۗ ذٰلِكَ هُوَ الضَّلٰلُ الْبَعِيْدُ ۚ
yad‘ū min dūnillāhi mā lā yaḍurruhū wa mā lā yanfa‘uh(ū), żālika huwaḍ-ḍalālul-ba‘īd(u).
Yandi ke bingaka kima ya nkaka katula Allah kima yina lenda nata ve kigonsa mpi yina ke natila yandi ve (mpi) mambote. Yo kele ntama kibeni.
يَدْعُوْا لَمَنْ ضَرُّهٗٓ اَقْرَبُ مِنْ نَّفْعِهٖۗ لَبِئْسَ الْمَوْلٰى وَلَبِئْسَ الْعَشِيْرُ
yad‘ū laman ḍarruhū aqrabu min naf‘ih(ī), labi'sal-maulā wa labi'sal-‘asyīr(u).
Yandi ke binga kima yina kigonsa na yo (ya kieleka) kele pene-pene kuluta mambote na yo. Ya kieleka, yo kele mbi bonso nsadisi mpi mbi bonso nduku.
اِنَّ اللّٰهَ يُدْخِلُ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَعَمِلُوا الصّٰلِحٰتِ جَنّٰتٍ تَجْرِيْ مِنْ تَحْتِهَا الْاَنْهٰرُۗ اِنَّ اللّٰهَ يَفْعَلُ مَا يُرِيْدُ
innallāha yudkhilul-lażīna āmanū wa ‘amiluṣ-ṣāliḥāti jannātin tajrī min taḥtihal-anhār(u), innallāha yaf‘alu mā yurīd(u).
(Ya kieleka,) Allah ta ndima bantu yina ke kwikilaka mpi ke salaka bisalu ya mbote na bilanga yina banzadi ke kulumukaka na nsi na yo. Ya kieleka, Allah ke salaka mambu yina yandi me zola.
مَنْ كَانَ يَظُنُّ اَنْ لَّنْ يَّنْصُرَهُ اللّٰهُ فِى الدُّنْيَا وَالْاٰخِرَةِ فَلْيَمْدُدْ بِسَبَبٍ اِلَى السَّمَاۤءِ ثُمَّ لْيَقْطَعْ فَلْيَنْظُرْ هَلْ يُذْهِبَنَّ كَيْدُهٗ مَا يَغِيْظُ
man kāna yaẓunnu allay yanṣurahullāhu fid-dun-yā wal-ākhirati falyamdud bisababin ilas-samā'i ṡummalyaqṭa‘ falyanẓur hal yużhibanna kaiduhū mā yagīẓ(u).
Konso muntu yina ke yindula nde Allah ta sadisa yandi ve (Muhammad) na ntoto yai ti na nima, bika yandi tandula nsinga tii na plafond,) na nima yandi kanga (yandi mosi), na nima yandi yindula kana luvunu na yandi lenda katula mambu yina ke lwadisa ntima na yandi.
وَكَذٰلِكَ اَنْزَلْنٰهُ اٰيٰتٍۢ بَيِّنٰتٍۙ وَّاَنَّ اللّٰهَ يَهْدِيْ مَنْ يُّرِيْدُ
wa każālika anzalnāhu āyātim bayyināt(in), wa annallāha yahdī may yurīd(u).
Mpi mutindu yina Beto me kulumusa yo (Qur’an) yina kele baverse ya kieleka; Ya kieleka, Allah ke twadisaka konso muntu yina yandi me zola.
اِنَّ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَالَّذِيْنَ هَادُوْا وَالصَّابِـِٕيْنَ وَالنَّصٰرٰى وَالْمَجُوْسَ وَالَّذِيْنَ اَشْرَكُوْٓا ۖاِنَّ اللّٰهَ يَفْصِلُ بَيْنَهُمْ يَوْمَ الْقِيٰمَةِۗ اِنَّ اللّٰهَ عَلٰى كُلِّ شَيْءٍ شَهِيْدٌ
innal-lażīna āmanū wal-lażīna hādū waṣ-ṣābi'īna wan-naṣārā wal-majūsa wal-lażīna asyrakū, innallāha yafṣilu bainahum yaumal-qiyāmah(ti), innallāha ‘alā kulli syai'in syahīd(un).
Ya kieleka, na kati ya bantu ya lukwikilu, Bayuda, Basabi, Bakristu, Bamagi ti bantu ya ke kwikilaka na banzambi mingi, kieleka Allah ta baka lukanu na kati na bo na Kilumbu ya Lufutumuku. Ya kieleka, Allah kele mbangi ya mambu yonso.
اَلَمْ تَرَ اَنَّ اللّٰهَ يَسْجُدُ لَهٗ مَنْ فِى السَّمٰوٰتِ وَمَنْ فِى الْاَرْضِ وَالشَّمْسُ وَالْقَمَرُ وَالنُّجُوْمُ وَالْجِبَالُ وَالشَّجَرُ وَالدَّوَاۤبُّ وَكَثِيْرٌ مِّنَ النَّاسِۗ وَكَثِيْرٌ حَقَّ عَلَيْهِ الْعَذَابُۗ وَمَنْ يُّهِنِ اللّٰهُ فَمَا لَهٗ مِنْ مُّكْرِمٍۗ اِنَّ اللّٰهَ يَفْعَلُ مَا يَشَاۤءُ ۩ۗ
alam tara annallāha yasjudu lahū man fis-samāwāti wa man fil-arḍi wasy-syamsu wal-qamaru wan-nujūmu wal-jibālu wasy-syajaru wad-dawābbu wa kaṡīrum minan-nās(i), wa kaṡīrun ḥaqqa ‘alaihil-‘ażāb(u), wa may yuhinillāhu famā lahū mim mukrim(in), innallāha yaf‘alu mā yasyā'(u).
Keti beno zaba ve nde konso muntu yina kele na zulu ti konso muntu yina kele na ntoto ke fukama na ntwala ya Allah, mpi ntangu, ngonda, bambwetete, bangumba, banti, bambisi yina ke tambulaka na zulu ya ntoto ti bantu mingi? Kansi bantu mingi (bantu) me fwana kubaka ndola. Konso muntu yina Allah ta finga, muntu mosi ve ta pesa yandi lukumu. Ya kieleka, Allah ke salaka konso kima yina yandi me zola.
۞ هٰذَانِ خَصْمٰنِ اخْتَصَمُوْا فِيْ رَبِّهِمْ فَالَّذِيْنَ كَفَرُوْا قُطِّعَتْ لَهُمْ ثِيَابٌ مِّنْ نَّارٍۗ يُصَبُّ مِنْ فَوْقِ رُءُوْسِهِمُ الْحَمِيْمُ ۚ
hāżāni khaṣmānikhtaṣamū fī rabbihim fal-lażīna kafarū quṭṭi‘at lahum ṡiyābum min nār(in), yuṣabbu min fauqi ru'ūsihimul-ḥamīm(u).
Yai kele bimvuka zole (bakwikidi ti bayina ke kwikilaka ve) yina ke nwana, bo ke nwana sambu na Nzambi na bo. Yo yina sambu na bantu yina ke kwikilaka ve, bilele ta salama sambu na bo katuka na tiya (bilungi). Bo ta tiamuna masa ya tiya na zulu ya ba-ntu na bo.
يُصْهَرُ بِهٖ مَا فِيْ بُطُوْنِهِمْ وَالْجُلُوْدُ ۗ
yuṣharu bihī mā fī buṭūnihim wal-julūd(u).
Na (masa ya tiya) yo ta bebisa mambu yina kele na divumu mpi na mpusu na bo.
وَلَهُمْ مَّقَامِعُ مِنْ حَدِيْدٍ
wa lahum maqāmi‘u min ḥadīd(in).
Mpi (ndola) sambu na bo kele fimbu ya kibende.
كُلَّمَآ اَرَادُوْٓا اَنْ يَّخْرُجُوْا مِنْهَا مِنْ غَمٍّ اُعِيْدُوْا فِيْهَا وَذُوْقُوْا عَذَابَ الْحَرِيْقِ ࣖ
kullamā arādū ay yakhrujū minhā min gammin u‘īdū fīhā, wa żūqū ‘ażābal-ḥarīq(i).
Konso ntangu ya bo ke zola kubasika na kati na yo (bilungi) sambu na mpasi, bo ke vutulaka bo (diaka) na kati na yo. (Na bo bo tubaka nde) "Beno meka mpasi yai ya tiya!"
اِنَّ اللّٰهَ يُدْخِلُ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَعَمِلُوا الصّٰلِحٰتِ جَنّٰتٍ تَجْرِيْ مِنْ تَحْتِهَا الْاَنْهٰرُ يُحَلَّوْنَ فِيْهَا مِنْ اَسَاوِرَ مِنْ ذَهَبٍ وَّلُؤْلُؤًاۗ وَلِبَاسُهُمْ فِيْهَا حَرِيْرٌ
innallāha yudkhilul-lażīna āmanū wa ‘amiluṣ-ṣāliḥāti jannātin tajrī min taḥtihal-anhāru yuḥallauna fīhā min asāwira min żahabiw wa lu'lu'ā(n), wa libāsuhum fīhā ḥarīr(un).
Ya kieleka, Allah ta ndima bantu yina ke kwikilaka mpi ke salaka bisalu ya mbote na masamba yina banzadi ke kulumukaka na nsi na yo. Kuna bo vandaka kulwata mitaku ya wolo mpi mayaka, mpi bilele na bo vandaka ya soie.
وَهُدُوْٓا اِلَى الطَّيِّبِ مِنَ الْقَوْلِۚ وَهُدُوْٓا اِلٰى صِرَاطِ الْحَمِيْدِ
wa hudū ilaṭ-ṭayyibi minal-qaul(i), wa hudū ilā ṣirāṭil-ḥamīd(i).
Mpi bo twadisaka bo na kutuba ya mbote mpi bo twadisaka bo (mpi) na nzila ya lukumu (ya Allah).
اِنَّ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا وَيَصُدُّوْنَ عَنْ سَبِيْلِ اللّٰهِ وَالْمَسْجِدِ الْحَرَامِ الَّذِيْ جَعَلْنٰهُ لِلنَّاسِ سَوَاۤءً ۨالْعَاكِفُ فِيْهِ وَالْبَادِۗ وَمَنْ يُّرِدْ فِيْهِ بِاِلْحَادٍۢ بِظُلْمٍ نُّذِقْهُ مِنْ عَذَابٍ اَلِيْمٍ ࣖ
innal-lażīna kafarū wa yaṣuddūna ‘an sabīlillāhi wal-masjidil-ḥarāmil-lażī ja‘alnāhu lin-nāsi sawā'anil-‘ākifu fīhi wal-bād(i), wa may yurid fīhi bi'ilḥādim biẓulmin nużiqhu min ‘ażābin alīm(in).
Ya kieleka, bantu yina ke kwikilaka ve mpi yina ke kangaka (bantu) nzila ya nzila ya Allah mpi ya Mosquée ya Santu yina beto me kangulaka sambu na bantu yonso, yo vanda bantu yina ke zingaka kuna to bantu yina ke katukaka na nganda mpi konso muntu yina ke zola kusala mambu ya mbi kukonda lunungu na kati na yo, beto ta pesa bo kibeni ndola ya mpasi.
وَاِذْ بَوَّأْنَا لِاِبْرٰهِيْمَ مَكَانَ الْبَيْتِ اَنْ لَّا تُشْرِكْ بِيْ شَيْـًٔا وَّطَهِّرْ بَيْتِيَ لِلطَّاۤىِٕفِيْنَ وَالْقَاۤىِٕمِيْنَ وَالرُّكَّعِ السُّجُوْدِ
wa iż bawwa'nā li'ibrāhīma makānal-baiti allā tusyrik bī syai'aw wa ṭahhir baitiya liṭ-ṭā'ifīna wal-qā'imīna war-rukka‘is-sujūd(i).
Mpi (yibuka), ntangu Beto tulaka Ibrahim na Nzo ya Allah (na kutubaka nde) "Kuvukisa ve ata kima mosi ti Mono mpi kusukula Nzo na Mono sambu na bantu yina ke salaka tawaf, mpi bantu yina ke sambilaka mpi bantu yina ke fukamaka mpi ke fukamaka."
وَاَذِّنْ فِى النَّاسِ بِالْحَجِّ يَأْتُوْكَ رِجَالًا وَّعَلٰى كُلِّ ضَامِرٍ يَّأْتِيْنَ مِنْ كُلِّ فَجٍّ عَمِيْقٍ ۙ
wa ażżin fin-nāsi bil-ḥajji ya'tūka rijālaw wa ‘alā kulli ḍāmiriy ya'tīna min kulli fajjin ‘amīq(in).
Mpi binga bantu na kusala Hajj, bo ta kwisa na nge na makulu, to na zulu ya konso shamo ya fioti, bo ta katuka na bisika yonso ya ntama.
لِّيَشْهَدُوْا مَنَافِعَ لَهُمْ وَيَذْكُرُوا اسْمَ اللّٰهِ فِيْٓ اَيَّامٍ مَّعْلُوْمٰتٍ عَلٰى مَا رَزَقَهُمْ مِّنْۢ بَهِيْمَةِ الْاَنْعَامِۚ فَكُلُوْا مِنْهَا وَاَطْعِمُوا الْبَاۤىِٕسَ الْفَقِيْرَ ۖ
liyasyhadū manāfi‘a lahum wa yażkurusmallāhi fī ayyāmim ma‘lūmātin ‘alā mā razaqahum mim bahīmatil-an‘ām(i), fa kulū minhā wa aṭ‘imul-bā'isal-faqīr(a).
Mu mpila vo ba mona nluta mia mpila mu mpila mu kuma kiau ye mu mpila vo ba yikila nkumbu a Allah mu lumbu yasikidiswa mu kuma kia madia mena kaba vana mu mpila ya bulu. Yo yina, beno dia ndambu na yo mpi (kitini ya nkaka) beno pesa yo na bansukami mpi bantu yina kele na mfunu ya lusadisu sambu bo dia.
ثُمَّ لْيَقْضُوْا تَفَثَهُمْ وَلْيُوْفُوْا نُذُوْرَهُمْ وَلْيَطَّوَّفُوْا بِالْبَيْتِ الْعَتِيْقِ
Ṡummal yaqḍū tafaṡafahum wal yūfū nużūrahum wal yaṭṭawwafū bil-baitil-‘atīq(i).
Na nima, bika bo katula mvindu (yina kele na nitu na bo), bo manisa balusilu na bo mpi bo sala tawaf na nziunga ya nzo ya ntama (Baitullah).
ذٰلِكَ وَمَنْ يُّعَظِّمْ حُرُمٰتِ اللّٰهِ فَهُوَ خَيْرٌ لَّهٗ عِنْدَ رَبِّهٖۗ وَاُحِلَّتْ لَكُمُ الْاَنْعَامُ اِلَّا مَا يُتْلٰى عَلَيْكُمْ فَاجْتَنِبُوا الرِّجْسَ مِنَ الْاَوْثَانِ وَاجْتَنِبُوْا قَوْلَ الزُّوْرِ ۙ
Żālika wa may yu‘aẓẓim ḥurumātillāhi fa huwa khairul lahū ‘inda rabbih(ī), wa uḥillat lakumul-an‘āmu illā mā yutlā ‘alaikum fajtanibur-rijsa minal-auṡāni wajtanibū qaulaz-zūr(i).
Yau kele mutindu yina (nsiku ya Nzambi). Mpi konso muntu yina ke kumisa kima ya lukumu na meso ya Allah (hurumat) pana yo kele mbote sambu na yandi na meso ya Mfumu na yandi. Mpi yo kele nswa sambu na beno yonso bitwisi, katula kaka yina ya bo me tendudila beno (haram), ebuna beno tina (lusambu ya) biteki ya mvindu mpi beno tina kutuba ya luvunu.
حُنَفَاۤءَ لِلّٰهِ غَيْرَ مُشْرِكِيْنَ بِهٖۗ وَمَنْ يُّشْرِكْ بِاللّٰهِ فَكَاَنَّمَا خَرَّ مِنَ السَّمَاۤءِ فَتَخْطَفُهُ الطَّيْرُ اَوْ تَهْوِيْ بِهِ الرِّيْحُ فِيْ مَكَانٍ سَحِيْقٍ
Ḥunafā'a lillāhi gaira musyrikīna bih(ī), wa may yusyrik billāhi fa ka'annamā kharra minas-samā'i fa takhṭafuhuṭ-ṭairu au tahwī bihir-rīḥu fī makānin saḥīq(in).
(Kusambila) na masonga yonso na Allah, kukonda kuvukisa banduku ti Yandi. Konso muntu yina ta vukisa banduku ti Allah, yo ta vanda bonso nde yandi me katuka na zulu mpi ndeke me kanga yandi, to mupepe me nata yandi na kisika mosi ya ntama.
ذٰلِكَ وَمَنْ يُّعَظِّمْ شَعَاۤىِٕرَ اللّٰهِ فَاِنَّهَا مِنْ تَقْوَى الْقُلُوْبِ
Żālika wa may yu‘aẓẓim sya‘ā'irallāhi fa innahā min taqwal-qulūb(i).
Yau kele mutindu yina (nsiku ya Nzambi). Mpi konso muntu yina ke kumisaka bidimbu ya Allah, pana kieleka, mambu yai ke katukaka na luzitu ya ntima.
لَكُمْ فِيْهَا مَنَافِعُ اِلٰٓى اَجَلٍ مُّسَمًّى ثُمَّ مَحِلُّهَآ اِلَى الْبَيْتِ الْعَتِيْقِ ࣖ
lakum fīhā manāfi‘u ilā ajalim musamman ṡumma maḥilluhā ilal-baitil-‘atīq(i).
Sambu na beno (bambisi ya hadyu) kele ti mambote mingi, tii na ntangu yina bo me tubila, na nima kisika ya kufwa kele na nziunga ya Baitul Atiq (Baitullah).
وَلِكُلِّ اُمَّةٍ جَعَلْنَا مَنْسَكًا لِّيَذْكُرُوا اسْمَ اللّٰهِ عَلٰى مَا رَزَقَهُمْ مِّنْۢ بَهِيْمَةِ الْاَنْعَامِۗ فَاِلٰهُكُمْ اِلٰهٌ وَّاحِدٌ فَلَهٗٓ اَسْلِمُوْاۗ وَبَشِّرِ الْمُخْبِتِيْنَ ۙ
wa likulli ummatin ja‘alnā mansakal liyażkurusmallāhi ‘alā mā razaqahum mim bahīmatil-an‘ām(i), fa ilāhukum ilāhuw wāḥidun fa lahū aslimū, wa basysyiril-mukhbitīn(a).
Mpi sambu na bantu yonso Beto me pesa nsiku ya kufwa (kimenga), sambu bo tanga zina ya Allah sambu na madia yina Allah me pesa bo na mutindu ya bitwisi. Yo yina Nzambi na nge kele Nzambi Nkwa-Ngolo Yonso, yo yina kudipesa na Yandi. Mpi pesa yo (Muhammad) nsangu ya mbote na bantu yina kelemfukaka na bulemfu (na Allah), .
الَّذِيْنَ اِذَا ذُكِرَ اللّٰهُ وَجِلَتْ قُلُوْبُهُمْ وَالصّٰبِرِيْنَ عَلٰى مَآ اَصَابَهُمْ وَالْمُقِيْمِى الصَّلٰوةِۙ وَمِمَّا رَزَقْنٰهُمْ يُنْفِقُوْنَ
allażīna iżā żukirallāhu wajilat qulūbuhum waṣ-ṣābirīna ‘alā mā aṣābahum wal-muqīmiṣ-ṣalāh(ti), wa mimmā razaqnāhum yunfiqūn(a).
(disongidila) bayina ntima na bo ke tekita ntangu bo ke binga zina ya Allah, bayina ke kanga ntima na mambu yina ke kumina bo, mpi bayina ke salaka bisambu mpi bayina ke lutisaka ndambu ya madia yina beto me pesaka bo.
وَالْبُدْنَ جَعَلْنٰهَا لَكُمْ مِّنْ شَعَاۤىِٕرِ اللّٰهِ لَكُمْ فِيْهَا خَيْرٌۖ فَاذْكُرُوا اسْمَ اللّٰهِ عَلَيْهَا صَوَاۤفَّۚ فَاِذَا وَجَبَتْ جُنُوْبُهَا فَكُلُوْا مِنْهَا وَاَطْعِمُوا الْقَانِعَ وَالْمُعْتَرَّۗ كَذٰلِكَ سَخَّرْنٰهَا لَكُمْ لَعَلَّكُمْ تَشْكُرُوْنَ
wal-budna ja‘alnāhā lakum min sya‘ā'irillāhi lakum fīhā khair(un), fażkurusmallāhi ‘alaihā ṣawāff(a), fa iżā wajabat junūbuhā fa kulū minhā wa aṭ‘imul-qāni‘a wal-mu‘tarr(a), każālika sakhkharnāhā lakum la‘allakum tasykurūn(a).
Mpi Beto me kumisa bashamo yai sambu na beno kitini ya nsangu ya dibundu ya Allah, beno ta baka bima mingi ya mbote na yo. Yo yina tuba zina ya Allah (ntangu nge ke kwenda kufwa yo) ntangu nge me telama (mpi makulu me kangama). I bosi, vava kibwa (fwidi), i bosi dia ndambu andi ye dikila ndioyo watoma yangalala muna kina kena kiau (kalombele ko) ye ndiona olombele. Mpila yina beto tulaka (bashamo) na nsi na beno, sambu beno pesa matondo.
لَنْ يَّنَالَ اللّٰهَ لُحُوْمُهَا وَلَا دِمَاۤؤُهَا وَلٰكِنْ يَّنَالُهُ التَّقْوٰى مِنْكُمْۗ كَذٰلِكَ سَخَّرَهَا لَكُمْ لِتُكَبِّرُوا اللّٰهَ عَلٰى مَا هَدٰىكُمْ ۗ وَبَشِّرِ الْمُحْسِنِيْنَ
lay yanālallāha luḥūmuhā wa lā dimā'uhā wa lākiy yanāluhut-taqwā minkum, każālika sakhkharahā lakum litukabbirullāha ‘alā mā hadākum, wa basysyiril-muḥsinīn(a).
Nsuni (ya mbisi ya kimenga) ti menga na yo ta kuma ve ata fioti na Allah, kansi kima ya ke kuma na Yandi kele luzitu na nge. Mpila yina yandi tulaka yo na nsi na beno sambu beno pesa lukumu na Allah sambu na lutwadisu yina yandi me pesa beno. Mpi zabisa nsangu ya mbote na bantu yina ke salaka mambu ya mbote.
۞ اِنَّ اللّٰهَ يُدَافِعُ عَنِ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْاۗ اِنَّ اللّٰهَ لَا يُحِبُّ كُلَّ خَوَّانٍ كَفُوْرٍ ࣖ
innallāha yudāfi‘u ‘anil-lażīna āmanū, innallāha lā yuḥibbu kulla khawwānin kafūr(in).
Ya kieleka, Allah ke taninaka bantu yina ke kwikilaka. Ya kieleka, Allah ke zolaka ve muntu yina ke tekaka mpi ke kwikilaka ve na balusakumunu na yandi.
اُذِنَ لِلَّذِيْنَ يُقَاتَلُوْنَ بِاَنَّهُمْ ظُلِمُوْاۗ وَاِنَّ اللّٰهَ عَلٰى نَصْرِهِمْ لَقَدِيْرٌ ۙ
użina lil-lażīna yuqātalūna bi'annahum ẓulimū, wa innallāha ‘alā naṣrihim laqadīr(un).
Yo kele nswa (ya kunwana) sambu na bantu yina bo ke nwana, sambu na kieleka bo me sala bo mbi. Mpi ya kieleka, Allah Nkwa-Ngolo Yonso ta sadisa bo, .
ۨالَّذِيْنَ اُخْرِجُوْا مِنْ دِيَارِهِمْ بِغَيْرِ حَقٍّ اِلَّآ اَنْ يَّقُوْلُوْا رَبُّنَا اللّٰهُ ۗوَلَوْلَا دَفْعُ اللّٰهِ النَّاسَ بَعْضَهُمْ بِبَعْضٍ لَّهُدِّمَتْ صَوَامِعُ وَبِيَعٌ وَّصَلَوٰتٌ وَّمَسٰجِدُ يُذْكَرُ فِيْهَا اسْمُ اللّٰهِ كَثِيْرًاۗ وَلَيَنْصُرَنَّ اللّٰهُ مَنْ يَّنْصُرُهٗۗ اِنَّ اللّٰهَ لَقَوِيٌّ عَزِيْزٌ
allażīna ukhrijū min diyārihim bigairi ḥaqqin illā ay yaqūlū rabbunallāh(u), wa lau lā daf‘ullāhin-nāsa ba‘ḍahum biba‘ḍil lahuddimat ṣawāmi‘u wa biya‘uw wa ṣalawātuw wa masājidu yużkaru fīhasmullāhi kaṡīrā(n), wa layanṣurannallāhu may yanṣuruh(ū), innallāha laqawiyyun ‘azīz(un).
(disongidila) bantu yina bo kulaka na babwala na bo kukonda kikuma ya mbote, kaka sambu bo tubaka nde: “Mfumu na beto kele Allah.” Kana Allah buyaka ve (mubulu ya) bantu ya nkaka na bantu ya nkaka, ba monastère ya bakristu, ba nzo-nzambi, banzo ya lusambu ya bayuda ti ba mosquée zolaka kufwa, na kati na yo bo ke tubilaka mbala mingi zina ya Allah. Allah ta sadisa kibeni bantu yina ke sadisaka (dibundu) na Yandi. Ya kieleka, Allah kele Nkwa-Ngolo Yonso, Nkwa-Ngolo Yonso.
اَلَّذِيْنَ اِنْ مَّكَّنّٰهُمْ فِى الْاَرْضِ اَقَامُوا الصَّلٰوةَ وَاٰتَوُا الزَّكٰوةَ وَاَمَرُوْا بِالْمَعْرُوْفِ وَنَهَوْا عَنِ الْمُنْكَرِۗ وَلِلّٰهِ عَاقِبَةُ الْاُمُوْرِ
allażīna im makkannāhum fil-arḍi aqāmuṣ-ṣalāta wa ātawuz-zakāta wa amarū bil-ma‘rūfi wa nahau ‘anil-munkar(i), wa lillāhi ‘āqibatul-umūr(i).
(Disongidila) bayina, kana Beto pesa bo kisika na ntoto, bo zolaka kusala bisambu, kufuta zakat, mpi kupesa bo ntuma ya kusala mambu ya mbote mpi kubuyisa mambu ya mbi, mpi mambu yonso ke vutukaka na Allah.
وَاِنْ يُّكَذِّبُوْكَ فَقَدْ كَذَّبَتْ قَبْلَهُمْ قَوْمُ نُوْحٍ وَّعَادٌ وَّثَمُوْدُ ۙ
wa iy yukażżibūka faqad każżabat qablahum qaumu nūḥiw wa ‘āduw wa ṡamūd(u).
Mpi kana bo (ba polytheiste) kukusaka nge (Muhammad), mutindu mosi mpi bantu yina vandaka na ntwala na bo, bantu ya Nuh, ‘Ad, ti Samud (kusaka mpi binati-nsangu na yandi), .
وَقَوْمُ اِبْرٰهِيْمَ وَقَوْمُ لُوْطٍ ۙ
wa qaumu ibrāhīma wa qaumu lūṭ(in).
ye (mutindu mosi) bantu ya Abrahami ti bantu ya Luti, .
وَّاَصْحٰبُ مَدْيَنَۚ وَكُذِّبَ مُوْسٰى فَاَمْلَيْتُ لِلْكٰفِرِيْنَ ثُمَّ اَخَذْتُهُمْۚ فَكَيْفَ كَانَ نَكِيْرِ
wa aṣḥābu madyan(a), wa kużżiba mūsā fa amlaitu lil-kāfirīna ṡumma akhażtuhum, fa kaifa kāna nakīr(i).
ye esi Madya. Mpi Moize (mpi) bo kusaka bo, kansi mono pesaka bantu yina vandaka kukwikila ve ntangu ya nlemvo, na nima mono monisaka bo mpasi, na nima mpasi na Mono vandaka nene kibeni.
فَكَاَيِّنْ مِّنْ قَرْيَةٍ اَهْلَكْنٰهَا وَهِيَ ظَالِمَةٌ فَهِيَ خَاوِيَةٌ عَلٰى عُرُوْشِهَاۖ وَبِئْرٍ مُّعَطَّلَةٍ وَّقَصْرٍ مَّشِيْدٍ
fa ka'ayyim min qaryatin ahlaknāhā wa hiya ẓālimatun fa hiya khāwiyatun ‘alā ‘urūsyihā, wa bi'rim mu‘aṭṭalatiw wa qaṣrim masyīd(in).
Ebuna bansi ikwa Beto me fwa sambu (population) na bo vandaka na kikalulu ya kukonda lunungu, na mpila nde banzo kubwaka mpi (ikwa) mabulu ya masa yambulaka mpi banzo ya kimfumu ya nda vandaka (ya kukonda bantu).
اَفَلَمْ يَسِيْرُوْا فِى الْاَرْضِ فَتَكُوْنَ لَهُمْ قُلُوْبٌ يَّعْقِلُوْنَ بِهَآ اَوْ اٰذَانٌ يَّسْمَعُوْنَ بِهَاۚ فَاِنَّهَا لَا تَعْمَى الْاَبْصَارُ وَلٰكِنْ تَعْمَى الْقُلُوْبُ الَّتِيْ فِى الصُّدُوْرِ
afalam yasīrū fil-arḍi fa takūna lahum qulūbuy ya‘qilūna bihā au āżānuy yasma‘ūna bihā, fa innahā lā ta‘mal-abṣāru wa lākin ta‘mal-qulūbul-latī fiṣ-ṣudūr(i).
Ebuna keti bo me tambulaka ntete ve na ntoto, na mpila nde ntima na bo (bikuma) kubakisa, makutu na bo kuwa? Na kutuba ya mbote, yo kele ve meso yina ke fwaka meso, kansi kima yina ke fwaka meso kele ntima yina kele na divumu.
وَيَسْتَعْجِلُوْنَكَ بِالْعَذَابِ وَلَنْ يُّخْلِفَ اللّٰهُ وَعْدَهٗۗ وَاِنَّ يَوْمًا عِنْدَ رَبِّكَ كَاَلْفِ سَنَةٍ مِّمَّا تَعُدُّوْنَ
wa yasta‘jilūnaka bil-‘ażābi wa lay yukhlifallāhu wa‘dah(ū), wa inna yauman ‘inda rabbika ka'alfi sanatim mimmā ta‘uddūn(a).
Mpi bo ke lomba nge (Muhammad) na kupesa ndola nswalu, ata Allah ta fwa ve lusilu na yandi. Mpi ya kieleka kilumbu mosi na Mfumu na nge kele bonso bamvula funda mosi na kutadila ntalu na nge.
وَكَاَيِّنْ مِّنْ قَرْيَةٍ اَمْلَيْتُ لَهَا وَهِيَ ظَالِمَةٌ ثُمَّ اَخَذْتُهَاۚ وَاِلَيَّ الْمَصِيْرُ ࣖ
wa ka'ayyim min qaryatin amlaitu lahā wa hiya ẓālimatun ṡumma akhażtuhā, wa ilayyal-maṣīr(u).
Mpi bansi ikwa mono me vingisa (kufwa), sambu bantu na yo salaka mambu ya kukonda lunungu, na nima mono pesaka bo ndola, mpi na Mono kele kuvutuka (ya bima yonso).
قُلْ يٰٓاَيُّهَا النَّاسُ اِنَّمَآ اَنَا۠ لَكُمْ نَذِيْرٌ مُّبِيْنٌ ۚ
qul yā ayyuhan-nāsu innamā ana lakum nażīrum mubīn(un).
Tuba (Muhammad) : "O bantu! Ya kieleka, mono (me tindama) na beno bonso lukebisu ya pwelele."
فَالَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَعَمِلُوا الصّٰلِحٰتِ لَهُمْ مَّغْفِرَةٌ وَّرِزْقٌ كَرِيْمٌ
fal-lażīna āmanū wa ‘amiluṣ-ṣāliḥāti lahum magfiratuw wa rizqun karīm(un).
Yo yina bantu yina ke kwikilaka mpi ke salaka bisalu ya mbote ta baka ndolula mpi madia ya lukumu.
وَالَّذِيْنَ سَعَوْا فِيْٓ اٰيٰتِنَا مُعٰجِزِيْنَ اُولٰۤىِٕكَ اَصْحٰبُ الْجَحِيْمِ
wal-lażīna sa‘au fī āyātinā mu‘ājizīna ulā'ika aṣḥābul-jaḥīm(i).
Kansi bayina ke meka kutelemina baverse na Beto ti lukanu ya kulemba (luzolo ya kukwikila), bo kele bantu ya Bilungi ya Jahim.
وَمَآ اَرْسَلْنَا مِنْ قَبْلِكَ مِنْ رَّسُوْلٍ وَّلَا نَبِيٍّ اِلَّآ اِذَا تَمَنّٰىٓ اَلْقَى الشَّيْطٰنُ فِيْٓ اُمْنِيَّتِهٖۚ فَيَنْسَخُ اللّٰهُ مَا يُلْقِى الشَّيْطٰنُ ثُمَّ يُحْكِمُ اللّٰهُ اٰيٰتِهٖۗ وَاللّٰهُ عَلِيْمٌ حَكِيْمٌ ۙ
wa mā arsalnā min qablika mir rasūliw wa lā nabiyyin illā iżā tamannā alqasy-syaiṭānu fī umniyyatih(ī), fa yansakhullāhu mā yulqisy-syaiṭānu ṡumma yuḥkimullāhu āyātih(ī), wallāhu ‘alīmun ḥakīm(un).
Mpi beto tindaka ve kinati-nsangu to mbikudi na ntwala na nge (Muhammad), kansi kana yandi vandaka na mpusa, Satana mpi kotisaka bampukumuna na mpusa na yandi. Kansi Allah ta katula yina Satana me tula na kati na yo, mpi Allah ta kumisa baverse na yandi ngolo. Mpi Allah kele Muntu ya Me Zaba Mambu Yonso, Muntu ya Mayele Yonso, .
لِّيَجْعَلَ مَا يُلْقِى الشَّيْطٰنُ فِتْنَةً لِّلَّذِيْنَ فِيْ قُلُوْبِهِمْ مَّرَضٌ وَّالْقَاسِيَةِ قُلُوْبُهُمْۗ وَاِنَّ الظّٰلِمِيْنَ لَفِيْ شِقَاقٍۢ بَعِيْدٍ ۙ
liyaj‘ala mā yulqisy-syaiṭānu fitnatal lil-lażīna fī qulūbihim maraḍuw wal-qāsiyati qulūbuhum, wa innaẓ-ẓālimīna lafī syiqāqim ba‘īd(in).
Yandi (Allah) zola kumisa mpukumuna ya Satana me nata mpukumuna sambu na bantu yina ntima na bo kele ti maladi ti bantu yina ntima na bo kele ngolo. Mpi bantu yina ke salaka mambu ya mbi ke wakana kibeni na kati na bo, .
وَّلِيَعْلَمَ الَّذِيْنَ اُوْتُوا الْعِلْمَ اَنَّهُ الْحَقُّ مِنْ رَّبِّكَ فَيُؤْمِنُوْا بِهٖ فَتُخْبِتَ لَهٗ قُلُوْبُهُمْۗ وَاِنَّ اللّٰهَ لَهَادِ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْٓا اِلٰى صِرَاطٍ مُّسْتَقِيْمٍ
wa liya‘lamal-lażīna ūtul-‘ilma annahul-ḥaqqu mir rabbika fa yu'minū bihī fa tukhbita lahū qulūbuhum, wa innallāha lahādil-lażīna āmanū ilā ṣirāṭim mustaqīm(in).
ye mpila vo awana bavewa nzayilu, bakwikila vo (Quran) i kieleka kiatuka kwa Mfumu aku, i bosi bakwikila ye ntima miau milemvokela yo. Mpi ya kieleka, Allah kele ntwadisi sambu na bantu yina ke kwikilaka na nzila ya kusungama.
وَلَا يَزَالُ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا فِيْ مِرْيَةٍ مِّنْهُ حَتّٰى تَأْتِيَهُمُ السَّاعَةُ بَغْتَةً اَوْ يَأْتِيَهُمْ عَذَابُ يَوْمٍ عَقِيْمٍ
wa lā yazālul-lażīna kafarū fī miryatim minhu ḥattā ta'tiyahumus-sā‘atu bagtatan au ya'tiyahum ‘ażābu yaumin ‘aqīm(in).
Mpi bantu ya ke kwikilaka ve vandaka ntangu yonso ti keti-keti sambu na yo (Qur’an), tii kuna ntangu (ya lufwa na bo) kwisilaka bo na kintulumukina, to ndola ya Kilumbu ya Lusambisu kwisilaka bo.
اَلْمُلْكُ يَوْمَىِٕذٍ لِّلّٰهِ ۗيَحْكُمُ بَيْنَهُمْۗ فَالَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَعَمِلُوا الصّٰلِحٰتِ فِيْ جَنّٰتِ النَّعِيْمِ
al-mulku yauma'iżil lillāh(i), yaḥkumu bainahum, fal-lażīna āmanū wa ‘amiluṣ-ṣāliḥāti fī jannātin na‘īm(i).
Ngolo na kilumbu yina kele na Allah, Yandi ke baka lukanu na kati na bo. Yo yina bantu yina ke kwikilaka mpi ke salaka bisalu ya mbote ta vanda na paladisu ya kufuluka ti kiese.
وَالَّذِيْنَ كَفَرُوْا وَكَذَّبُوْا بِاٰيٰتِنَا فَاُولٰۤىِٕكَ لَهُمْ عَذَابٌ مُّهِيْنٌ ࣖ
wal-lażīna kafarū wa każżabū bi'āyātinā fa ulā'ika lahum ‘ażābum muhīn(un).
Mpi bantu yina ta kwikila ve mpi ta buya baverse na Beto ta baka ndola ya nsoni.
وَالَّذِيْنَ هَاجَرُوْا فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ ثُمَّ قُتِلُوْٓا اَوْ مَاتُوْا لَيَرْزُقَنَّهُمُ اللّٰهُ رِزْقًا حَسَنًاۗ وَاِنَّ اللّٰهَ لَهُوَ خَيْرُ الرّٰزِقِيْنَ
wal-lażīna hājarū fī sabīlillāhi ṡumma qutilū au mātū layarzuqannahumullāhu rizqan ḥasanā(n), wa innallāha lahuwa khairur-rāziqīn(a).
Mpi bayina ke kwenda na insi ya nzenza na nzila ya Allah, na nima bo ke fwa bo to ke fwa, kieleka, Allah ta pesa bo kiese (zulu). Mpi ya kieleka, Allah kele muntu ya ke pesaka madia ya kuluta mbote.
لَيُدْخِلَنَّهُمْ مُّدْخَلًا يَّرْضَوْنَهٗۗ وَاِنَّ اللّٰهَ لَعَلِيْمٌ حَلِيْمٌ
layudkhilannahum mudkhalay yarḍaunah(ū), wa innallāha la‘alīmun ḥalīm(un).
Ya kieleka, Yandi (Allah) ta kotisa bo kibeni na kikotilu (zulu) yina bo ke zolaka. Mpi ya kieleka, Allah kele Muntu ya me zaba mambu yonso, ya ke lolulaka mingi.
۞ ذٰلِكَ وَمَنْ عَاقَبَ بِمِثْلِ مَا عُوْقِبَ بِهٖ ثُمَّ بُغِيَ عَلَيْهِ لَيَنْصُرَنَّهُ اللّٰهُ ۗاِنَّ اللّٰهَ لَعَفُوٌّ غَفُوْرٌ
Żālika wa man ‘āqaba bimiṡli mā ‘ūqiba bihī ṡumma bugiya ‘alaihi layanṣurannahullāh(u), innallāha la‘afuwwun gafūr(un).
Mpila yina, ye konso muntu yina ta vutula na kiteso ya mbangika (ya nku) ya yandi me mona mpi na nima bo me sala yandi mbi (diaka), kieleka Allah ta sadisa yandi. Ya kieleka, Allah kele Muntu ya ke lolulaka mingi, Muntu ya ke lolulaka mingi.
ذٰلِكَ بِاَنَّ اللّٰهَ يُوْلِجُ الَّيْلَ فِى النَّهَارِ وَيُوْلِجُ النَّهَارَ فِى الَّيْلِ وَاَنَّ اللّٰهَ سَمِيْعٌۢ بَصِيْرٌ
Żālika bi'annallāha yūlijul-laila fin-nahāri wa yūlijun-nahāra fil-laili wa annallāha samī‘um baṣīr(un).
Yo kele mutindu yina sambu Allah (ngolo) ke tulaka mpimpa na mwini mpi mwini na mpimpa mpi kieleka, Allah kele Muntu ya ke waka mambu yonso, ya ke monaka mambu yonso.
ذٰلِكَ بِاَنَّ اللّٰهَ هُوَ الْحَقُّ وَاَنَّ مَا يَدْعُوْنَ مِنْ دُوْنِهٖ هُوَ الْبَاطِلُ وَاَنَّ اللّٰهَ هُوَ الْعَلِيُّ الْكَبِيْرُ
Żālika bi'annallāha huwal-ḥaqqu wa anna mā yad‘ūna min dūnihī huwal-bāṭilu wa annallāha huwal-‘aliyyul-kabīr(u).
Mpila yina (bunene ya Allah) kele sambu na Allah, Yandi kele (Nzambi) Kieleka. Mpi konso kima ya bo ke bingaka katula na Yandi kele luvunu, mpi ya kieleka Allah, Yandi kele Muntu ya Kuluta Kuzanguka, Muntu ya Kuluta Nene.
اَلَمْ تَرَ اَنَّ اللّٰهَ اَنْزَلَ مِنَ السَّمَاۤءِ مَاۤءًۖ فَتُصْبِحُ الْاَرْضُ مُخْضَرَّةًۗ اِنَّ اللّٰهَ لَطِيْفٌ خَبِيْرٌ ۚ
alam tara annallāha anzala minas-samā'i mā'ā(n), fa tuṣbiḥul-arḍu mukhḍarrah(tan), innallāha laṭīfun khabīr(un).
Keti beno me mona ve nde Allah ke tindaka masa (mvula) katuka na zulu, na mpila nde ntoto kukuma masa-masa? Ya kieleka, Allah kele muntu ya kubumbana, ya me zaba mambu yonso.
لَهٗ مَا فِى السَّمٰوٰتِ وَمَا فِى الْاَرْضِۗ وَاِنَّ اللّٰهَ لَهُوَ الْغَنِيُّ الْحَمِيْدُ ࣖ
lahū mā fis-samāwāti wa mā fil-arḍ(i), wa innallāha lahuwal-ganiyyul-ḥamīd(u).
Bima yonso yina kele na zulu ti yina kele na ntoto kele ya Yandi. Mpi Allah kele kibeni Mvwama ya Kuluta, Muntu ya Kuluta Kukumisa.
اَلَمْ تَرَ اَنَّ اللّٰهَ سَخَّرَ لَكُمْ مَّا فِى الْاَرْضِ وَالْفُلْكَ تَجْرِيْ فِى الْبَحْرِ بِاَمْرِهٖۗ وَيُمْسِكُ السَّمَاۤءَ اَنْ تَقَعَ عَلَى الْاَرْضِ اِلَّا بِاِذْنِهٖۗ اِنَّ اللّٰهَ بِالنَّاسِ لَرَءُوْفٌ رَّحِيْمٌ
alam tara annallāha sakhkhara lakum mā fil-arḍi wal-fulka tajrī fil-baḥri bi'amrih(ī), wa yumsikus-samā'a an taqa‘a ‘alal-arḍi illā bi'iżnih(ī), innallāha bin-nāsi lara'ūfur raḥīm(un).
Keti beno me mona ve nde Allah me tula na nsi ya kiyeka na beno (bantu) mambu yina kele na ntoto ti bamaswa yina ke tambulaka na nzadi-mungwa na nsiku na yandi. Mpi Yandi ke kangaka (bima ya) zulu na kubwa na ntoto, katula kaka kana Yandi me pesa nswa? Ya kieleka, Allah kele Muntu ya ke wilaka bantu mawa mingi, yandi ke wilaka bantu mawa mingi.
وَهُوَ الَّذِيْٓ اَحْيَاكُمْ ۖ ثُمَّ يُمِيْتُكُمْ ثُمَّ يُحْيِيْكُمْۗ اِنَّ الْاِنْسَانَ لَكَفُوْرٌ
wa huwal-lażī aḥyākum, ṡumma yumītukum ṡumma yuḥyīkum, innal-insāna lakafūr(un).
Mpi yandi muntu pesaka nge luzingu, na nima yandi fwaka nge, na nima yandi vutulaka nge na luzingu (na kilumbu ya lufutumuku). Ya kieleka, bantu ke vandaka mpenza ve ti ntonda.
لِكُلِّ اُمَّةٍ جَعَلْنَا مَنْسَكًا هُمْ نَاسِكُوْهُ فَلَا يُنَازِعُنَّكَ فِى الْاَمْرِ وَادْعُ اِلٰى رَبِّكَۗ اِنَّكَ لَعَلٰى هُدًى مُّسْتَقِيْمٍ
likulli ummatin ja‘alnā mansakan hum nāsikūhu falā yunāzi‘unnaka fil-amri wad‘u ilā rabbik(a), innaka la‘alā hudam mustaqīm(in).
Beto me tula sambu na konso dikanda Shari’a mosi buna yina bo (fwete) sadila, yo yina yo me fwana ve nde bo tula ntembe ti nge na diambu yai (Shari’a) mpi bo binga (bo) na Mfumu na nge. Ya kieleka, nge (Muhammad) kele na nzila ya kusungama.
وَاِنْ جَادَلُوْكَ فَقُلِ اللّٰهُ اَعْلَمُ بِمَا تَعْمَلُوْنَ
wa in jādalūka fa qulillāhu a‘lamu bimā ta‘malūn(a).
Mpi kana bo ke swana ti nge, tuba nde: “Allah me zaba mbote mambu ya beno ke sala.”
اَللّٰهُ يَحْكُمُ بَيْنَكُمْ يَوْمَ الْقِيٰمَةِ فِيْمَا كُنْتُمْ فِيْهِ تَخْتَلِفُوْنَ
allāhu yaḥkumu bainakum yaumal-qiyāmati fīmā kuntum fīhi takhtalifūn(a).
Allah ta zenga mambu na kati na beno na kilumbu ya lufutumuku na yina me tala mambu ya beno vandaka kutula ntembe ntete.
اَلَمْ تَعْلَمْ اَنَّ اللّٰهَ يَعْلَمُ مَا فِى السَّمَاۤءِ وَالْاَرْضِۗ اِنَّ ذٰلِكَ فِيْ كِتٰبٍۗ اِنَّ ذٰلِكَ عَلَى اللّٰهِ يَسِيْرٌ
alam ta‘lam annallāha ya‘lamu mā fis-samā'i wal-arḍ(i), inna żālika fī kitāb(in), inna żālika ‘alallāhi yasīr(un).
Keti beno zaba ve nde Allah me zaba mambu yina kele na zulu ti na ntoto? Ya kieleka, diambu yai kele dezia na mukanda mosi (Lauh Mahfuzh). Ya kieleka, diambu yai kele pete kibeni sambu na Allah.
وَيَعْبُدُوْنَ مِنْ دُوْنِ اللّٰهِ مَا لَمْ يُنَزِّلْ بِهٖ سُلْطٰنًا وَّمَا لَيْسَ لَهُمْ بِهٖ عِلْمٌ ۗوَمَا لِلظّٰلِمِيْنَ مِنْ نَّصِيْرٍ
wa ya‘budūna min dūnillāhi mā lam yunazzil bihī sulṭānaw wa mā laisa lahum bihī ‘ilm(un), wa mā liẓ-ẓālimīna min naṣīr(in).
Mpi bo ke sambilaka kima ya nkaka katula Allah, kukonda fondasio ya pwelele sambu na yo, mpi bo kele ve ti nzayilu (mpi) na yina me tala yo. Kuna kwa akwa yimpumbulu, ke vena nsadisi ko.
وَاِذَا تُتْلٰى عَلَيْهِمْ اٰيٰتُنَا بَيِّنٰتٍ تَعْرِفُ فِيْ وُجُوْهِ الَّذِيْنَ كَفَرُوا الْمُنْكَرَۗ يَكَادُوْنَ يَسْطُوْنَ بِالَّذِيْنَ يَتْلُوْنَ عَلَيْهِمْ اٰيٰتِنَاۗ قُلْ اَفَاُنَبِّئُكُمْ بِشَرٍّ مِّنْ ذٰلِكُمْۗ اَلنَّارُۗ وَعَدَهَا اللّٰهُ الَّذِيْنَ كَفَرُوْاۗ وَبِئْسَ الْمَصِيْرُ ࣖ
wa iżā tutlā ‘alaihim āyātunā bayyinātin ta‘rifu fī wujūhil-lażīna kafarul-munkar(a), yakādūna yasṭūna bil-lażīna yatlūna ‘alaihim āyātinā, qul afa unabbi'ukum bisyarrim min żālikum, an-nār(u), wa‘adahallāhul-lażīna kafarū, wa bi'sal-maṣīr(u).
Mpi ntangu beto ta tanga na ntwala na bo baverse na beto ya pwelele, beno ta mona kibeni (bidimbu ya) kukonda bulemfu na bizizi ya bantu yina ke kwikilaka ve. Pene-pene pene-pene bo vandaka kunwanisa bantu yina vandaka kutanga baverse na Beto sambu na bo. Tuba (Muhammad), "Keti mono ta zabisa nge (na yina me tala kima mosi) ya mbi kuluta yina, (disongidila) bilungi?" Allah me bangisa yo (bilungi) na bantu ya ke kwikilaka ve. Mpi (bilungi kele) kisika ya kuluta mbi ya kuvutuka.
يٰٓاَيُّهَا النَّاسُ ضُرِبَ مَثَلٌ فَاسْتَمِعُوْا لَهٗ ۗاِنَّ الَّذِيْنَ تَدْعُوْنَ مِنْ دُوْنِ اللّٰهِ لَنْ يَّخْلُقُوْا ذُبَابًا وَّلَوِ اجْتَمَعُوْا لَهٗ ۗوَاِنْ يَّسْلُبْهُمُ الذُّبَابُ شَيْـًٔا لَّا يَسْتَنْقِذُوْهُ مِنْهُۗ ضَعُفَ الطَّالِبُ وَالْمَطْلُوْبُ
yā ayyuhan-nāsu ḍuriba maṡalum fastami‘ū lah(ū), innal-lażīna tad‘ūna min dūnillāhi lay yakhluqū żubābaw wa lawijtama‘ū lah(ū), wa iy yaslubhumuż-żubābu syai'al lā yastanqiżūhu minh(u), ḍa‘ufaṭ-ṭālibu wal-maṭlūb(u).
O bantu! Kingana mosi me salama. Yo yina, beno widikila! Ya kieleka, bima yonso ya beno ke bingaka katula kaka Allah lenda sala ve ata nsusu mosi, ata bo vukana sambu na kusala yo. Mpi kana nsusu me baka kima mosi na bo, bo ta kuka ve kuvutula yo na nsusu. Bantu yina kesambilaka ti bantu yina bo kesambilaka kele ya kulemba kiteso mosi.
مَا قَدَرُوا اللّٰهَ حَقَّ قَدْرِهٖۗ اِنَّ اللّٰهَ لَقَوِيٌّ عَزِيْزٌ
wa mā qadarullāha ḥaqqa qadrih(ī), innallāha laqawiyyun ‘azīz(un).
Bo ke kumisaka ve Allah na kieleka. Ya kieleka, Allah kele Nkwa-Ngolo Yonso, Nkwa-Ngolo Yonso.
اَللّٰهُ يَصْطَفِيْ مِنَ الْمَلٰۤىِٕكَةِ رُسُلًا وَّمِنَ النَّاسِۗ اِنَّ اللّٰهَ سَمِيْعٌۢ بَصِيْرٌ ۚ
allāhu yaṣṭafī minal-malā'ikati rusulaw wa minan-nās(i), innallāha samī‘um baṣīr(un).
Allah ponaka (Na Yandi) binati-nsangu na kati ya bawanzio ti na kati ya bantu. Ya kieleka, Allah ke waka mambu yonso, ke monaka mambu yonso.
يَعْلَمُ مَا بَيْنَ اَيْدِيْهِمْ وَمَا خَلْفَهُمْۗ وَاِلَى اللّٰهِ تُرْجَعُ الْاُمُوْرُ
ya‘lamu mā baina aidīhim wa mā khalfahum, wa ilallāhi turja‘ul-umūr(u).
Yandi (Allah) zaba yina kele na ntwala na bo ti yina kele na nima na bo. Mpi kaka na Allah mambu yonso ta vutuka.
يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوا ارْكَعُوْا وَاسْجُدُوْا وَاعْبُدُوْا رَبَّكُمْ وَافْعَلُوا الْخَيْرَ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُوْنَ ۚ۩
yā ayyuhal-lażīna āmanurka‘ū wasjudū wa‘budū rabbakum waf‘alul-khaira la‘allakum tufliḥūn(a).
O beno bantu ya ke kwikilaka! Fukama, fukama, ye sambila Mfumu aku; ye sala mbote, sambu nge vanda na chance.
وَجَاهِدُوْا فِى اللّٰهِ حَقَّ جِهَادِهٖۗ هُوَ اجْتَبٰىكُمْ وَمَا جَعَلَ عَلَيْكُمْ فِى الدِّيْنِ مِنْ حَرَجٍۗ مِلَّةَ اَبِيْكُمْ اِبْرٰهِيْمَۗ هُوَ سَمّٰىكُمُ الْمُسْلِمِيْنَ ەۙ مِنْ قَبْلُ وَفِيْ هٰذَا لِيَكُوْنَ الرَّسُوْلُ شَهِيْدًا عَلَيْكُمْ وَتَكُوْنُوْا شُهَدَاۤءَ عَلَى النَّاسِۖ فَاَقِيْمُوا الصَّلٰوةَ وَاٰتُوا الزَّكٰوةَ وَاعْتَصِمُوْا بِاللّٰهِ ۗهُوَ مَوْلٰىكُمْۚ فَنِعْمَ الْمَوْلٰى وَنِعْمَ النَّصِيْرُ ࣖ ۔
wa jāhidū fillāhi ḥaqqa jihādih(ī), huwajtabākum wa mā ja‘ala ‘alaikum fid-dīni min ḥaraj(in), millata abīkum ibrāhīm(a), huwa sammākumul-muslimīn(a), min qablu wa fī hāżā liyakūnar-rasūlu syahīdan ‘alaikum wa takūnū syuhadā'a ‘alan-nās(i), fa aqīmuṣ-ṣalāta wa ātuz-zakāta wa‘taṣimū billāh(i), huwa maulākum, fa ni‘mal-maulā wa ni‘man-naṣīr(u).
Mpi kunwana na nzila ya Allah ti jihad ya kieleka. Yandi me pona nge, mpi yandi me kumisa nge ve mpasi na mambu ya lusambu. (Landa) dibundu ya ba-nkaka na nge Abrahami. Yandi (Allah) me pesa beno zina ya ba musulmans tuka ntama, ye (mutindu mosi mpi) na (Al-Qur’an) yai, sambu Ntumwa (Muhammad) kuvanda mbangi na beno ye sambu beno yonso kukuma mbangi na bantu yonso. Yo yina, sala bisambu, futa zakat, mpi kangama ngolo na Allah. Yandi kele Ntanini na nge, Yandi kele ntanini ya kuluta mbote mpi nsadisi ya kuluta mbote.