Q.S Al-'Ankabut (اَلْعَنْكَبُوت) - 69 Ntalu ya Baverse

الۤمّۤ ۗ

alif lām mīm.

Alif Lam Mim.

اَحَسِبَ النَّاسُ اَنْ يُّتْرَكُوْٓا اَنْ يَّقُوْلُوْٓا اٰمَنَّا وَهُمْ لَا يُفْتَنُوْنَ

aḥasiban-nāsu ay yutrakū ay yaqūlū āmannā wa hum lā yuftanūn(a).

Keti bantu keyindulaka nde bo tabikisa bo kaka na kutuba nde, “Beto mekwikila,” ebuna bo tamekama ve?

وَلَقَدْ فَتَنَّا الَّذِيْنَ مِنْ قَبْلِهِمْ فَلَيَعْلَمَنَّ اللّٰهُ الَّذِيْنَ صَدَقُوْا وَلَيَعْلَمَنَّ الْكٰذِبِيْنَ

wa laqad fatannal-lażīna min qablihim falaya‘lamannallāhul-lażīna ṣadaqū wa laya‘lamannal-kāżibīn(a).

Mpi ya kieleka, beto me meka bantu yina vandaka na ntwala na bo, yo yina Allah me zaba kibeni bantu yina ke tubaka kieleka mpi yandi me zaba kibeni bantu yina ke tubaka luvunu.

اَمْ حَسِبَ الَّذِيْنَ يَعْمَلُوْنَ السَّيِّاٰتِ اَنْ يَّسْبِقُوْنَا ۗسَاۤءَ مَا يَحْكُمُوْنَ

am ḥasibal-lażīna ya‘malūnas-sayyi'āti ay yasbiqūnā, sā'a mā yaḥkumūn(a).

To keti bantu yina ke salaka mambu ya mbi ke yindulaka nde bo ta tina (ndola) na Beto? Yo kele mbi kibeni mambu yina bo me tula!

مَنْ كَانَ يَرْجُوْا لِقَاۤءَ اللّٰهِ فَاِنَّ اَجَلَ اللّٰهِ لَاٰتٍ ۗوَهُوَ السَّمِيْعُ الْعَلِيْمُ

man kāna yarjū liqā'allāhi fa'inna ajalallāhi la'āt(in), wa huwas-samī‘ul-‘alīm(u).

Konso muntu yina ke tula kivuvu na lukutakanu ti Allah, pana kieleka ntangu ya Allah (ya yandi silaka) ta kwisa kibeni. Mpi Yandi kele Muntu ya Kewaka Mambu Yonso, Muntu ya Kezabaka Mambu Yonso.

وَمَنْ جَاهَدَ فَاِنَّمَا يُجَاهِدُ لِنَفْسِهٖ ۗاِنَّ اللّٰهَ لَغَنِيٌّ عَنِ الْعٰلَمِيْنَ

wa man jāhada fa'innamā yujāhidu linafsih(ī), innallāha laganiyyun ‘anil-‘ālamīn(a).

Mpi konso muntu yina ke sala ngolo sambu na jihad, jihad na yandi kele kibeni sambu na yandi mosi. Ya kieleka, Allah kele Mvwama ya Kuluta (ke na mfunu ya kima ve) na kati ya bansi yonso.

وَالَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَعَمِلُوا الصّٰلِحٰتِ لَنُكَفِّرَنَّ عَنْهُمْ سَيِّاٰتِهِمْ وَلَنَجْزِيَنَّهُمْ اَحْسَنَ الَّذِيْ كَانُوْا يَعْمَلُوْنَ

wal-lażīna āmanū wa ‘amiluṣ-ṣāliḥāti lanukaffiranna ‘anhum sayyi'ātihim wa lanajziyannahum aḥsanal-lażī kānū ya‘malūn(a).

Mpi bantu yina ke kwikilaka mpi ke salaka bisalu ya mbote, beto ta katula kibeni bifu na bo mpi beto ta pesa bo kibeni lufutu ya kuluta mbote sambu na mambu yina bo ke salaka.

وَوَصَّيْنَا الْاِنْسَانَ بِوَالِدَيْهِ حُسْنًا ۗوَاِنْ جَاهَدٰكَ لِتُشْرِكَ بِيْ مَا لَيْسَ لَكَ بِهٖ عِلْمٌ فَلَا تُطِعْهُمَا ۗاِلَيَّ مَرْجِعُكُمْ فَاُنَبِّئُكُمْ بِمَا كُنْتُمْ تَعْمَلُوْنَ

wa waṣṣainal-insāna biwālidaihi ḥusnā(n), wa in jāhadāka litusyrika bī mā laisa laka bihī ‘ilmun falā tuṭi‘humā, ilayya marji‘ukum fa'unabbi'ukum bimā kuntum ta‘malūn(a).

Mpi Beto me kumisa yo nsiku sambu na bantu na (kusala) mambu ya mbote na bibuti na bo. Mpi kana bo pusa nge na ngolo na kuvukisa mono ti kima yina nge kele ve ti nzayilu, pana kulemfukila bo ve. Kaka kwa Mono i vutuka kwaku, mono si yazayisa dina wavanga.

وَالَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَعَمِلُوا الصّٰلِحٰتِ لَنُدْخِلَنَّهُمْ فِى الصّٰلِحِيْنَ

wal-lażīna āmanū wa ‘amiluṣ-ṣāliḥāti lanudkhilannahum fiṣ-ṣāliḥīn(a).

Mpi bantu yina ta kwikila mpi ta sala bisalu na bo ya mbote, beto ta kotisa bo kibeni na kati ya (kimvuka ya) bantu ya lunungu.

وَمِنَ النَّاسِ مَنْ يَّقُوْلُ اٰمَنَّا بِاللّٰهِ فَاِذَآ اُوْذِيَ فِى اللّٰهِ جَعَلَ فِتْنَةَ النَّاسِ كَعَذَابِ اللّٰهِ ۗوَلَىِٕنْ جَاۤءَ نَصْرٌ مِّنْ رَّبِّكَ لَيَقُوْلُنَّ اِنَّا كُنَّا مَعَكُمْۗ اَوَلَيْسَ اللّٰهُ بِاَعْلَمَ بِمَا فِيْ صُدُوْرِ الْعٰلَمِيْنَ

wa minan-nāsi may yaqūlu āmannā billāhi fa'iżā ūżiya fillāhi ja‘ala fitnatan-nāsi ka‘ażābillāh(i), wa la'in jā'a naṣrum mir rabbika layaqūlunna innā kunnā ma‘akum, awa laisallāhu bi'a‘lama bimā fī ṣudūril-‘ālamīn(a).

Mpi na kati ya bantu kele ti bantu ya nkaka ya ke tubaka nde: “Beto ke kwikilaka na Allah,” kansi kana yandi me lwala (sambu yandi ke kwikilaka) na Allah, yandi ke tadilaka mimekamu ya bantu bonso mpasi ya Allah. Mpi kana lusadisu me katuka na Mfumu na nge, bo ta tuba kibeni nde: “Ya kieleka, beto kele ti nge.” Keti Allah me zaba ve mbote mambu yina kele na kati ya ba ntulu ya bantu yonso?

وَلَيَعْلَمَنَّ اللّٰهُ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَلَيَعْلَمَنَّ الْمُنٰفِقِيْنَ

wa laya‘lamannallāhul-lażīna āmanū wa laya‘lamannal-munāfiqīn(a).

Mpi Allah me zaba kibeni bantu ya ke kwikilaka mpi yandi me zaba kibeni bantu ya luvunu.

وَقَالَ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا لِلَّذِيْنَ اٰمَنُوا اتَّبِعُوْا سَبِيْلَنَا وَلْنَحْمِلْ خَطٰيٰكُمْۗ وَمَا هُمْ بِحٰمِلِيْنَ مِنْ خَطٰيٰهُمْ مِّنْ شَيْءٍۗ اِنَّهُمْ لَكٰذِبُوْنَ

wa qālal-lażīna kafarū lil-lażīna āmanuttabi‘ū sabīlanā walnaḥmil khaṭāyākum, wa mā hum biḥāmilīna min khaṭāyāhum min syai'(in), innahum lakāżibūn(a).

Ye bantu ya ke kwikilaka ve ke tubaka na bantu ya ke kwikilaka nde: “Beno landa nzila na beto, ebuna beto ta nata masumu na beno,” ata bo kele ve ata fioti (na ngolo ya) kunata masumu na bo mosi. Nkutu bo kele bantu ya luvunu ya mvimba.

وَلَيَحْمِلُنَّ اَثْقَالَهُمْ وَاَثْقَالًا مَّعَ اَثْقَالِهِمْ وَلَيُسْـَٔلُنَّ يَوْمَ الْقِيٰمَةِ عَمَّا كَانُوْا يَفْتَرُوْنَ ࣖ

wa layaḥmilunna aṡqālahum wa aṡqālam ma‘a aṡqālihim wa layus'alunna yaumal-qiyāmati ‘ammā kānū yaftarūn(a).

Mpi bo ta nata kibeni masumu na bo mosi, ti masumu ya bantu ya nkaka kumosi ti masumu na bo, ye na Kilumbu ya Lufutumuku bo ta yula bo kibeni mambu ya luvunu ya bo me salaka ntangu yonso.

وَلَقَدْ اَرْسَلْنَا نُوْحًا اِلٰى قَوْمِهٖ فَلَبِثَ فِيْهِمْ اَلْفَ سَنَةٍ اِلَّا خَمْسِيْنَ عَامًا ۗفَاَخَذَهُمُ الطُّوْفَانُ وَهُمْ ظٰلِمُوْنَ

wa laqad arsalnā nūḥan ilā qaumihī falabiṡa fīhim alfa sanatin illā khamsīna ‘āmā(n), fa'akhażahumuṭ-ṭūfānu wa hum ẓālimūn(a).

Mpi kieleka, Beto tindaka Noa na bantu na yandi, yo yina yandi zingaka ti bo bamvula funda mosi to bamvula makumi tanu na nsi. I bosi, kizalu kianene kiabwa, ekolo bakala wantu a kondwa unsongi.

فَاَنْجَيْنٰهُ وَاَصْحٰبَ السَّفِيْنَةِ وَجَعَلْنٰهَآ اٰيَةً لِّلْعٰلَمِيْنَ

fa'anjaināhu wa aṣḥābas-safīnati wa ja‘alnāhā āyatal lil-‘ālamīn(a).

Yo yina beto gulusaka Noa ti bantu yina vandaka na kati ya maswa, mpi beto kumisaka (diambu yina) dilongi sambu na bantu yonso.

وَاِبْرٰهِيْمَ اِذْ قَالَ لِقَوْمِهِ اعْبُدُوا اللّٰهَ وَاتَّقُوْهُ ۗذٰلِكُمْ خَيْرٌ لَّكُمْ اِنْ كُنْتُمْ تَعْلَمُوْنَ

wa ibrāhīma iż qāla liqaumihi‘budullāha wattaqūh(u), żālikum khairul lakum in kuntum ta‘lamūn(a).

Mpi (yibuka) Abrahami, ntangu yandi tubaka na bantu na yandi nde: "Beno sambila Allah mpi beno wa yandi boma. Yo kele mbote sambu na beno, kana beno zaba kaka."

اِنَّمَا تَعْبُدُوْنَ مِنْ دُوْنِ اللّٰهِ اَوْثَانًا وَّتَخْلُقُوْنَ اِفْكًا ۗاِنَّ الَّذِيْنَ تَعْبُدُوْنَ مِنْ دُوْنِ اللّٰهِ لَا يَمْلِكُوْنَ لَكُمْ رِزْقًا فَابْتَغُوْا عِنْدَ اللّٰهِ الرِّزْقَ وَاعْبُدُوْهُ وَاشْكُرُوْا لَهٗ ۗاِلَيْهِ تُرْجَعُوْنَ

innamā ta‘budūna min dūnillāhi auṡānaw wa takhluqūna ifkā(n), innal-lażīna ta‘budūna min dūnillāhi lā yamlikūna lakum rizqan fabtagū ‘indallāhir-rizqa wa‘budūhu wasykurū lah(ū), ilaihi turja‘ūn(a).

Ya kieleka, mambu ya beno ke sambilaka katula Allah, yo kele kaka biteki, mpi beno ke salaka luvunu. Kieleka, dina nusambilanga katula Allah, ka dilendi kunuvana madia ko; Yo yina lomba Allah madia, mpi sambila Yandi mpi pesa Yandi matondo. Kwa Yandi kaka nuvutuka.

وَاِنْ تُكَذِّبُوْا فَقَدْ كَذَّبَ اُمَمٌ مِّنْ قَبْلِكُمْ ۗوَمَا عَلَى الرَّسُوْلِ اِلَّا الْبَلٰغُ الْمُبِيْنُ

wa in tukażżibū faqad każżaba umamum min qablikum, wa mā ‘alar-rasūli illal-balāgul-mubīn(u).

Mpi kana beno (ba infidèles) ke tuba luvunu, pana kieleka, bantu yina vandaka na ntwala na beno mpi vandaka kukusa (ba nsangu). Mpi mukumba ya ntumwa kele kaka ya kuzabisa (dibundu ya Nzambi) pwelele."

اَوَلَمْ يَرَوْا كَيْفَ يُبْدِئُ اللّٰهُ الْخَلْقَ ثُمَّ يُعِيْدُهٗ ۗاِنَّ ذٰلِكَ عَلَى اللّٰهِ يَسِيْرٌ

awalam yarau kaifa yubdi'ullāhul-khalqa ṡumma yu‘īduh(ū), inna żālika ‘alallāhi yasīr(un).

Mpi keti bo ke monaka ve mutindu Allah ke yantika lugangu (ya bigangwa), na nima Yandi ke vutukila yo (diaka). Ya kieleka, diambu yai kele pete sambu na Allah.

قُلْ سِيْرُوْا فِى الْاَرْضِ فَانْظُرُوْا كَيْفَ بَدَاَ الْخَلْقَ ثُمَّ اللّٰهُ يُنْشِئُ النَّشْاَةَ الْاٰخِرَةَ ۗاِنَّ اللّٰهَ عَلٰى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيْرٌ ۚ

qul sīrū fil-arḍi fanẓurū kaifa bada'al-khalqa ṡummallāhu yunsyi'un-nasy'atal-ākhirah(ta), innallāha ‘alā kulli syai'in qadīr(un).

Tuba nde: "Beno tambula na ntoto, na nima tala mutindu (Allah) ke yantika lugangu (ya bigangwa), na nima Allah ke nata mambu ya nsuka. Ya kieleka, Allah kele Nkwa-Ngolo Yonso na zulu ya bima yonso."

يُعَذِّبُ مَنْ يَّشَاۤءُ وَيَرْحَمُ مَنْ يَّشَاۤءُ ۚوَاِلَيْهِ تُقْلَبُوْنَ

yu‘ażżibu may yasyā'u wa yarḥamu may yasyā'(u), wa ilaihi tuqlabūn(a).

Yandi (Allah) ke pesa ndola na muntu ya yandi me zola mpi ke pesa mawa na muntu ya yandi me zola, mpi beno ta vutuka na yandi.

وَمَآ اَنْتُمْ بِمُعْجِزِيْنَ فِى الْاَرْضِ وَلَا فِى السَّمَاۤءِ ۖوَمَا لَكُمْ مِّنْ دُوْنِ اللّٰهِ مِنْ وَّلِيٍّ وَّلَا نَصِيْرٍ ࣖ

wa mā antum bimu‘jizīna fil-arḍi wa lā fis-samā'(i), wa mā lakum min dūnillāhi miw waliyyiw wa lā naṣīr(in).

Mpi beno lenda tina ve ata fioti (na ndola ya Allah) ata na ntoto ata na zulu, mpi ata muntu mosi ve lenda tanina beno to kusadisa beno katula kaka Allah.

وَالَّذِيْنَ كَفَرُوْا بِاٰيٰتِ اللّٰهِ وَلِقَاۤىِٕهٖٓ اُولٰۤىِٕكَ يَىِٕسُوْا مِنْ رَّحْمَتِيْ وَاُولٰۤىِٕكَ لَهُمْ عَذَابٌ اَلِيْمٌ

wal-lażīna kafarū bi'āyātillāhi wa liqā'ihī ulā'ika ya'isū mir raḥmatī wa ulā'ika lahum ‘ażābun alīm(un).

Mpi bantu yina ke buya baverse ya Allah mpi ke kutana ti yandi, bo ke vidisa kivuvu na mawa na Mono, mpi bo ta mona ndola ya mpasi.

فَمَا كَانَ جَوَابَ قَوْمِهٖٓ اِلَّآ اَنْ قَالُوا اقْتُلُوْهُ اَوْ حَرِّقُوْهُ فَاَنْجٰىهُ اللّٰهُ مِنَ النَّارِۗ اِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَاٰيٰتٍ لِّقَوْمٍ يُّؤْمِنُوْنَ

famā kāna jawāba qaumihī illā an qaluqtulūhu au ḥarriqūhu fa anjāhullāhu minan-nār(i), inna fī żālika la'āyātil liqaumiy yu'minūn(a).

Yo yina mvutu mosi ve katukaka na bantu na yandi (Ibrahim), katula kaka kutuba nde: “Beno fwa yandi to beno yoka yandi,” na nima Allah gulusaka yandi na tiya. Ya kieleka, na yina me tala kibeni bidimbu (ya bunene ya Allah) sambu na bantu yina ke kwikilaka.

وَقَالَ اِنَّمَا اتَّخَذْتُمْ مِّنْ دُوْنِ اللّٰهِ اَوْثَانًاۙ مَّوَدَّةَ بَيْنِكُمْ فِى الْحَيٰوةِ الدُّنْيَا ۚ ثُمَّ يَوْمَ الْقِيٰمَةِ يَكْفُرُ بَعْضُكُمْ بِبَعْضٍ وَّيَلْعَنُ بَعْضُكُمْ بَعْضًا ۖوَّمَأْوٰىكُمُ النَّارُ وَمَا لَكُمْ مِّنْ نّٰصِرِيْنَۖ

wa qāla innamattakhażtum min dūnillāhi auṡānam mawaddata bainikum fil-ḥayātid-dun-yā, ṡumma yaumal-qiyāmati yakfuru ba‘ḍukum biba‘ḍiw wa yal‘anu ba‘ḍukum ba‘ḍā(n), wa ma'wākumun nāru wa mā lakum min nāṣirīn(a).

Mpi yandi (Ibrahim) tubaka nde: "Ya kieleka, biteki yina beno ke sambilaka katula Allah, kele kaka sambu na kusala mawi ya zola na kati na beno na luzingu na ntoto, ebuna na Kilumbu ya Lufutumuku bankaka na kati na beno ta buya mpi ta singa muntu na muntu; mpi kuvutuka na beno ta vanda bilungi, mpi ata nsadisi mosi ve ta vanda sambu na beno."

۞ فَاٰمَنَ لَهٗ لُوْطٌۘ وَقَالَ اِنِّيْ مُهَاجِرٌ اِلٰى رَبِّيْ ۗاِنَّهٗ هُوَ الْعَزِيْزُ الْحَكِيْمُ

fa āmana lahū lūṭ(un), wa qāla innī muhājirun ilā rabbī, innahū huwal-‘azīzul-ḥakīm(u).

Yo yina Luti ndimisaka (kiprofete ya Abrahami). Yandi (Ibrahim) tubaka nde: "Ya kieleka, mono fwete kwenda na (kisika yina Mfumu na mono me pesa ntuma; kieleka, yandi kele Muntu ya Kuluta Ngolo, Muntu ya Kuluta Mayele."

وَوَهَبْنَا لَهٗٓ اِسْحٰقَ وَيَعْقُوْبَ وَجَعَلْنَا فِيْ ذُرِّيَّتِهِ النُّبُوَّةَ وَالْكِتٰبَ وَاٰتَيْنٰهُ اَجْرَهٗ فِى الدُّنْيَا ۚوَاِنَّهٗ فِى الْاٰخِرَةِ لَمِنَ الصّٰلِحِيْنَ

wa wahabnā lahū isḥāqa wa ya‘qūba wa ja‘alnā fī żurriyyatihin nubuwwata wal-kitāba wa ātaināhu ajrahū fid-dun-yā, wa innahū fil-ākhirati laminaṣ-ṣāliḥīn(a).

Beto pesaka Abrahami, Izaki ti Yakobi, mpi beto salaka mbikudi ti mukanda sambu na bana na yandi, mpi beto pesaka yandi lufutu na yandi na inza; ye kieleka yandi ta vanda na kati ya bantu ya lusambu na luzingu ya nima ya lufwa.

وَلُوْطًا اِذْ قَالَ لِقَوْمِهٖٓ اِنَّكُمْ لَتَأْتُوْنَ الْفَاحِشَةَ ۖمَا سَبَقَكُمْ بِهَا مِنْ اَحَدٍ مِّنَ الْعٰلَمِيْنَ

wa lūṭan iż qāla liqaumihī innakum lata'tūnal-fāḥisyata mā sabaqakum bihā min aḥadim minal-‘ālamīn(a).

Mpi (yibuka) ntangu Luti tubaka na bantu na yandi nde: “Beno me sala kibeni diambu mosi ya mbi kibeni (kuvukisa nitu babakala ti babakala) yina ata muntu mosi ve na kati ya bantu yina vandaka na ntwala na beno me salaka ntete ve.”

اَىِٕنَّكُمْ لَتَأْتُوْنَ الرِّجَالَ وَتَقْطَعُوْنَ السَّبِيْلَ ەۙ وَتَأْتُوْنَ فِيْ نَادِيْكُمُ الْمُنْكَرَ ۗفَمَا كَانَ جَوَابَ قَوْمِهٖٓ اِلَّآ اَنْ قَالُوا ائْتِنَا بِعَذَابِ اللّٰهِ اِنْ كُنْتَ مِنَ الصّٰدِقِيْنَ

a'innakum lata'tūnar-rijāla wa taqṭa‘ūnas-sabīl(a), wa ta'tūna fī nādīkumul-munkar(a), famā kāna jawāba qaumihī illā an qālu'tinā bi‘ażābillāhi in kunta minaṣ-ṣādiqīn(a).

Keti yo me fwana nde beno kwenda na bantu, kukusa mpi kusala mambu ya mbi na bisika na beno ya balukutakanu?” Yo yina mvutu ya bantu na yandi vandaka ve ya nkaka kansi kutuba nde: “Natila beto ndola ya Allah, kana nge kele mosi na kati ya bantu ya lunungu.”

قَالَ رَبِّ انْصُرْنِيْ عَلَى الْقَوْمِ الْمُفْسِدِيْنَ ࣖ

qāla rabbinṣurnī ‘alal-qaumil-mufsidīn(a).

Yandi (Luti) sambaka nde: "O Mfumu na mono, sadisa mono (na kupesa ndola) na kimvuka yina salaka mambu ya mbi."

وَلَمَّا جَاۤءَتْ رُسُلُنَآ اِبْرٰهِيْمَ بِالْبُشْرٰىۙ قَالُوْٓا اِنَّا مُهْلِكُوْٓا اَهْلِ هٰذِهِ الْقَرْيَةِ ۚاِنَّ اَهْلَهَا كَانُوْا ظٰلِمِيْنَ ۚ

wa lammā jā'at rusulunā ibrāhīma bil-busyrā, qālū innā muhlikū ahli hāżihil-qaryah(ti), inna ahlahā kānū ẓālimīn(a).

Mpi ntangu binati-nsangu na beto (bawanzio) kwisaka na Abrahami ti nsangu ya mbote, bo tubaka nde: “Ya kieleka, beto ta fwa bantu ya mbanza yai (Sodome) sambu bantu na yo kele kibeni bantu ya kukonda lunungu.”

قَالَ اِنَّ فِيْهَا لُوْطًا ۗقَالُوْا نَحْنُ اَعْلَمُ بِمَنْ فِيْهَا ۖ لَنُنَجِّيَنَّهٗ وَاَهْلَهٗٓ اِلَّا امْرَاَتَهٗ كَانَتْ مِنَ الْغٰبِرِيْنَ

qāla inna fīhā lūṭā(n), qālū naḥnu a‘lamu biman fīhā, lanunajjiyannahū wa ahlahū illamra'atahū kānat minal-gābirīn(a).

Ibrahim tubaka nde: “Ya kieleka, na mbanza yina kele ti Luti.” Bo (bawanzio) tubaka nde: "Beto me zaba mbote nani kele na mbanza yina. Beto ta gulusa yandi kibeni ti balandi na yandi katula kaka nkento na yandi. Yandi kele na kati ya bantu yina me bikala (me fwa)."

وَلَمَّآ اَنْ جَاۤءَتْ رُسُلُنَا لُوْطًا سِيْۤءَ بِهِمْ وَضَاقَ بِهِمْ ذَرْعًا وَّقَالُوْا لَا تَخَفْ وَلَا تَحْزَنْ ۗاِنَّا مُنَجُّوْكَ وَاَهْلَكَ اِلَّا امْرَاَتَكَ كَانَتْ مِنَ الْغٰبِرِيْنَ

wa lammā an jā'at rusulunā lūṭan sī'a bihim wa ḍāqa bihim żar‘aw wa qālū lā takhaf wa lā taḥzan, innā munajjūka wa ahlaka illamra'ataka kānat minal-gābirīn(a).

Mpi ntangu binati-nsangu na beto (bawanzio) kwisaka na Luti, yandi waka mawa sambu na (kukwisa) na bo, mpi (waka) nde yandi vandaka ve ti ngolo ya kutanina bo, mpi bo (binati-nsangu) tubaka nde: "Kuwa boma ve mpi kuwa ve (mpi) mawa. Ya kieleka, beto ta gulusa nge ti balongoki na nge, katula kaka nkento na nge, yandi kele na kati ya bantu yina me bikala."

اِنَّا مُنْزِلُوْنَ عَلٰٓى اَهْلِ هٰذِهِ الْقَرْيَةِ رِجْزًا مِّنَ السَّمَاۤءِ بِمَا كَانُوْا يَفْسُقُوْنَ

innā munzilūna ‘alā ahli hāżihil-qaryati rijzam minas-samā'i bimā kānū yafsuqūn(a).

Ya kieleka, Beto ta kulumusa ndola katuka na zulu na bantu ya mbanza yai sambu bo salaka mambu ya mbi.

وَلَقَدْ تَّرَكْنَا مِنْهَآ اٰيَةً ۢ بَيِّنَةً لِّقَوْمٍ يَّعْقِلُوْنَ

wa laqad taraknā minhā āyatam bayyinatal liqaumiy ya‘qilūn(a).

Mpi ya kieleka, ya mambu yina Beto me bika kidimbu ya pwelele sambu na bantu yina ke bakisaka.

وَاِلٰى مَدْيَنَ اَخَاهُمْ شُعَيْبًاۙ فَقَالَ يٰقَوْمِ اعْبُدُوا اللّٰهَ وَارْجُوا الْيَوْمَ الْاٰخِرَ وَلَا تَعْثَوْا فِى الْاَرْضِ مُفْسِدِيْنَ ۖ

wa ilā madyana akhāhum syu‘aibā(n), faqāla yā qaumi‘budullāha warjul-yaumal-ākhira wa lā ta‘ṡau fil-arḍi mufsidīn(a).

Na bantu ya Madyan, (Beto me tinda) mpangi na bo Shuaib, yandi tubaka nde: "O bantu na mono! Beno sambila Allah, beno tula kivuvu na (lufutu ya) kilumbu ya nsuka, mpi beno tambula-tambula ve na ntoto kusala mambu ya mbi."

فَكَذَّبُوْهُ فَاَخَذَتْهُمُ الرَّجْفَةُ فَاَصْبَحُوْا فِيْ دَارِهِمْ جٰثِمِيْنَ ۙ

fa każżabūhu fa'akhażathumur-rajfatu fa'aṣbaḥū fī dārihim jāṡimīn(a).

Bo buyaka yo (Shuaib), yo yina bo bulaka bo na kunikana ya ntoto ya ngolo, mpi na nima kuvandaka ti bamvumbi yina vandaka ya kulala na bisika yina bo vandaka kuzinga.

وَعَادًا وَّثَمُوْدَا۟ وَقَدْ تَّبَيَّنَ لَكُمْ مِّنْ مَّسٰكِنِهِمْۗ وَزَيَّنَ لَهُمُ الشَّيْطٰنُ اَعْمَالَهُمْ فَصَدَّهُمْ عَنِ السَّبِيْلِ وَكَانُوْا مُسْتَبْصِرِيْنَ ۙ

wa ‘ādaw wa ṡamūda wa qat tabayyana lakum mim masākinihim, wa zayyana lahumusy-syaiṭānu a‘mālahum faṣaddahum ‘anis-sabīli wa kānū mustabṣirīn(a).

Diaka (yibuka) bantu ya Ad ti Samud, (kufwa na bo) me monana kibeni na beno katuka na (mabulu ya) banzo na bo. Satana me sala nde bisalu na bo (ya mbi) kumonana kitoko na meso na bo, na mutindu yina yandi me kanga bo nzila ya (Allah), kansi bo kele bantu ya ke monaka mambu mbote-mbote, .

وَقَارُوْنَ وَفِرْعَوْنَ وَهَامٰنَۗ وَلَقَدْ جَاۤءَهُمْ مُّوْسٰى بِالْبَيِّنٰتِ فَاسْتَكْبَرُوْا فِى الْاَرْضِ وَمَا كَانُوْا سٰبِقِيْنَ ۚ

wa qārūna wa fir‘auna wa hāmān(a), wa laqad jā'ahum mūsā bil-bayyināti fastakbarū fil-arḍi wa mā kānū sābiqīn(a).

ye (mpi) Karuni, Farao ti Amani. Ya kieleka, Moize kwisaka na bo ti (kunata) bansangu ya pwelele. Kansi bo ke salaka mambu na lulendo yonso na ntoto, mpi bo kele bantu yina ke tinaka ve (na ndola ya Allah).

فَكُلًّا اَخَذْنَا بِذَنْۢبِهٖۙ فَمِنْهُمْ مَّنْ اَرْسَلْنَا عَلَيْهِ حَاصِبًا ۚوَمِنْهُمْ مَّنْ اَخَذَتْهُ الصَّيْحَةُ ۚوَمِنْهُمْ مَّنْ خَسَفْنَا بِهِ الْاَرْضَۚ وَمِنْهُمْ مَّنْ اَغْرَقْنَاۚ وَمَا كَانَ اللّٰهُ لِيَظْلِمَهُمْ وَلٰكِنْ كَانُوْٓا اَنْفُسَهُمْ يَظْلِمُوْنَ

fakullan akhażnā biżambih(ī), faminhum man arsalnā ‘alaihi ḥāṣibā(n), wa minhum man akhażathuṣ-ṣaiḥah(tu), wa minhum man khasafnā bihil-arḍ(a), wa minhum man agraqnā, wa mā kānallāhu liyaẓlimahum wa lākin kānū anfusahum yaẓlimūn(a).

Yo yina beto pesaka konso muntu ndola sambu na masumu na bo, bankaka na kati na bo Beto losaka bo mvula ya matadi ya fioti-fioti, bankaka na kati na bo bulaka makelele ya ngolo ya makelele ya nzasi, bankaka na kati na bo Beto kudindisaka bo na ntoto, mpi bankaka na kati na bo Beto dindisaka bo na ntoto. Allah ka zola kuba sala mbi ata fioti ve, kansi bo mosi me sala bo mbi.

مَثَلُ الَّذِيْنَ اتَّخَذُوْا مِنْ دُوْنِ اللّٰهِ اَوْلِيَاۤءَ كَمَثَلِ الْعَنْكَبُوْتِۚ اِتَّخَذَتْ بَيْتًاۗ وَاِنَّ اَوْهَنَ الْبُيُوْتِ لَبَيْتُ الْعَنْكَبُوْتِۘ لَوْ كَانُوْا يَعْلَمُوْنَ

maṡalul-lażīnattakhażū min dūnillāhi auliyā'a kamaṡalil-‘ankabūt(i), ittakhażat baitā(n), wa inna auhanal-buyūti labaitul-‘ankabūt(i), lau kānū ya‘lamūn(a).

Kingana ya bantu yina ke bakaka bantu ya nkaka ya ke taninaka bo katula Allah kele bonso nsusu yina ke salaka nzo. Mpi ya kieleka nzo ya kuluta ngolo ve kele nzo ya ba nsusu, kana bo zabaka.

اِنَّ اللّٰهَ يَعْلَمُ مَا يَدْعُوْنَ مِنْ دُوْنِهٖ مِنْ شَيْءٍۗ وَهُوَ الْعَزِيْزُ الْحَكِيْمُ

innallāha ya‘lamu mā yad‘ūna min dūnihī min syai'(in), wa huwal-‘azīzul-ḥakīm(u).

Ya kieleka, Allah me zaba mambu ya bo ke sambilaka katula yandi. Mpi Yandi kele ngolo yonso, mayele yonso.

وَتِلْكَ الْاَمْثَالُ نَضْرِبُهَا لِلنَّاسِۚ وَمَا يَعْقِلُهَآ اِلَّا الْعٰلِمُوْنَ

wa tilkal-amṡālu naḍribuhā lin-nās(i), wa mā ya‘qiluhā illal-‘ālimūn(a).

Ye bingana yai Beto salaka sambu na bantu; ke vena muntu ko obakula wo, nanga awana kaka bena ye zayi.

خَلَقَ اللّٰهُ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضَ بِالْحَقِّۗ اِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَاٰيَةً لِّلْمُؤْمِنِيْنَ ࣖ ۔

khalaqallāhus-samāwāti wal-arḍa bil-ḥaqq(i), inna fī żālika la'āyatal lil-mu'minīn(a).

Allah wavanga zulu ye ntoto ye nswa. Ya kieleka, na yina me tala kibeni bidimbu (ya bunene ya Allah) sambu na bantu yina ke kwikilaka.

اُتْلُ مَآ اُوْحِيَ اِلَيْكَ مِنَ الْكِتٰبِ وَاَقِمِ الصَّلٰوةَۗ اِنَّ الصَّلٰوةَ تَنْهٰى عَنِ الْفَحْشَاۤءِ وَالْمُنْكَرِ ۗوَلَذِكْرُ اللّٰهِ اَكْبَرُ ۗوَاللّٰهُ يَعْلَمُ مَا تَصْنَعُوْنَ

utlu mā ūḥiya ilaika minal-kitābi wa aqimiṣ-ṣalāh(ta), innaṣ-ṣalāta tanhā ‘anil-faḥsyā'i wal-munkar(i), wa lażikrullāhi akbar(u), wallāhu ya‘lamu mā taṣna‘ūn(a).

Tanga Mukanda (Al-Qur’an) yina me kwisa na nge (Muhammad) mpi sala kisambu. Ya kieleka, kisambu ke kangaka nzila na mambu ya mbi ti ya mbi (mavanga). Mpi (zaba) kuyibuka Allah (kisambu) kele nene (kifulu na yo ya ntete na zulu ya bisalu yankaka ya lusambu). Allah zaba mambu ya beno ke sala.

۞ وَلَا تُجَادِلُوْٓا اَهْلَ الْكِتٰبِ اِلَّا بِالَّتِيْ هِيَ اَحْسَنُۖ اِلَّا الَّذِيْنَ ظَلَمُوْا مِنْهُمْ وَقُوْلُوْٓا اٰمَنَّا بِالَّذِيْٓ اُنْزِلَ اِلَيْنَا وَاُنْزِلَ اِلَيْكُمْ وَاِلٰهُنَا وَاِلٰهُكُمْ وَاحِدٌ وَّنَحْنُ لَهٗ مُسْلِمُوْنَ

wa lā tujādilū ahlal-kitābi illā bil-latī hiya aḥsan(u), illal-lażīna ẓalamū minhum wa qūlū āmannā bil-lażī unzila ilainā wa unzila ilaikum wa ilāhunā wa ilāhukum wāḥiduw wa naḥnu lahū muslimūn(a).

Ye kuswana ve ti Bantu ya Mukanda, katula kaka na mutindu ya mbote, katula kaka ti bantu ya mbi na kati na bau, ye tuba nde: "Beto me kwikila na (mikanda) yina me zabisama na beto ti yina me zabisama na beno; Nzambi na beto ti Nzambi na beno kele mosi; ye na yandi mpamba beto ke lemfuka."

وَكَذٰلِكَ اَنْزَلْنَآ اِلَيْكَ الْكِتٰبَۗ فَالَّذِيْنَ اٰتَيْنٰهُمُ الْكِتٰبَ يُؤْمِنُوْنَ بِهٖۚ وَمِنْ هٰٓؤُلَاۤءِ مَنْ يُّؤْمِنُ بِهٖۗ وَمَا يَجْحَدُ بِاٰيٰتِنَآ اِلَّا الْكٰفِرُوْنَ

wa każālika anzalnā ilaikal-kitāb(a), fal-lażīna ātaināhumul-kitāba yu'minūna bih(ī), wa min hā'ulā'i may yu'minu bih(ī), wa mā yajḥadu bi'āyātinā illal-kāfirūn(a).

Mpi mutindu yina Beto tindaka Mukanda (Qur’an) na beno. Sambu na bantu ya beto me pesa Mukanda (Torah ti Nsangu ya Mbote), bo ke kwikilaka na yo (Quran), mpi na kati na bo (bantu ya ke kwikilaka ve na Mecque) kele ti bantu yina ke kwikilaka na yo. Mpi kaka bantu ya ke kwikilaka ve ke buyaka baverse na Beto.

وَمَا كُنْتَ تَتْلُوْا مِنْ قَبْلِهٖ مِنْ كِتٰبٍ وَّلَا تَخُطُّهٗ بِيَمِيْنِكَ اِذًا لَّارْتَابَ الْمُبْطِلُوْنَ

wa mā kunta tatlū min qablihī min kitābiw wa lā takhuṭṭuhū biyamīnika iżal lartābal-mubṭilūn(a).

Mpi nge (Muhammad) tangaka ntete ve mukanda na ntwala (Qur’an) mpi nge sonikaka ve (ata fioti) mukanda ti diboko na nge ya kitata; Kana (nge tangaka mpi sonikaka), bantu zolaka kutula yo ntembe.

بَلْ هُوَ اٰيٰتٌۢ بَيِّنٰتٌ فِيْ صُدُوْرِ الَّذِيْنَ اُوْتُوا الْعِلْمَۗ وَمَا يَجْحَدُ بِاٰيٰتِنَآ اِلَّا الظّٰلِمُوْنَ

bal huwa āyātum bayyinātun fī ṣudūril-lażīna ūtul-‘ilm(a), wa mā yajḥadu bi'āyātinā illaẓ-ẓālimūn(a).

Nkutu, (Quran) kele baverse yina kele pwelele na kati ya ba-ntulu ya bantu yina kele ti nzayilu. Kaka bantu ya mbi ke buyaka baverse na Beto.

وَقَالُوْا لَوْلَآ اُنْزِلَ عَلَيْهِ اٰيٰتٌ مِّنْ رَّبِّهٖ ۗ قُلْ اِنَّمَا الْاٰيٰتُ عِنْدَ اللّٰهِ ۗوَاِنَّمَآ اَنَا۠ نَذِيْرٌ مُّبِيْنٌ

wa qālū lau lā unzila ‘alaihi āyātum mir rabbih(ī), qul innamal-āyātu ‘indallāh(i), wa innamā ana nażīrum mubīn(un).

Mpi bo (bantu ya Meka yina vandaka kukwikila ve) tubaka nde: “Sambu na nki bimangu ke kulumukaka ve na Mfumu na bo?” Tuba (Muhammad), "Bimangu kele na maboko ya Allah. Mono kele kaka lukebisu ya pwelele."

اَوَلَمْ يَكْفِهِمْ اَنَّآ اَنْزَلْنَا عَلَيْكَ الْكِتٰبَ يُتْلٰى عَلَيْهِمْ ۗاِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَرَحْمَةً وَّذِكْرٰى لِقَوْمٍ يُّؤْمِنُوْنَ ࣖ

awalam yakfihim annā anzalnā ‘alaikal-kitāba yutlā ‘alaihim, inna fī żālika laraḥmataw wa żikrā liqaumiy yu'minūn(a).

Keti yo me fwana ve sambu na bo nde beto me tindila beno Mukanda (Qur’an) yina bo tangaka sambu na bo? Ya kieleka, na kati ya (Qur’an) kele ti balusakumunu mpi malongi ya nene sambu na bantu yina ke kwikilaka.

قُلْ كَفٰى بِاللّٰهِ بَيْنِيْ وَبَيْنَكُمْ شَهِيْدًاۚ يَعْلَمُ مَا فِى السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِۗ وَالَّذِيْنَ اٰمَنُوْا بِالْبَاطِلِ وَكَفَرُوْا بِاللّٰهِ اُولٰۤىِٕكَ هُمُ الْخٰسِرُوْنَ

qul kafā billāhi bainī wa bainakum syahīdā(n), ya‘lamu mā fis-samāwāti wal-arḍ(i), wal-lażīna āmanū bil-bāṭili wa kafarū billāhi ulā'ika humul-khāsirūn(a).

Tuba (Muhammad) nde: "Allah me fwana bonso mbangi na kati na mono ti nge. Yandi me zaba mambu yina kele na zulu ti na ntoto. Mpi bayina ke kwikilaka na luvunu mpi ke kwikilaka ve na Allah, bo kele bantu yina ke vidisa."

وَيَسْتَعْجِلُوْنَكَ بِالْعَذَابِۗ وَلَوْلَآ اَجَلٌ مُّسَمًّى لَّجَاۤءَهُمُ الْعَذَابُۗ وَلَيَأْتِيَنَّهُمْ بَغْتَةً وَّهُمْ لَا يَشْعُرُوْنَ

wa yasta‘jilūnaka bil-‘ażāb(i), wa lau lā ajalum musammal lajā'ahumul-‘ażāb(u), wa laya'tiyannahum bagtataw wa hum lā yasy‘urūn(a).

Mpi bo ke lomba nge na kukulumusa ndola yina nswalu. Kana yo vandaka ve sambu na ntangu ya bo me tulaka, ndola zolaka kukwisila bo kibeni, mpi (ndola yina) zolaka kukwisila bo kibeni na kintulumukina, na ntangu bo vandaka kuzaba yo ve.

يَسْتَعْجِلُوْنَكَ بِالْعَذَابِۗ وَاِنَّ جَهَنَّمَ لَمُحِيْطَةٌ ۢبِالْكٰفِرِيْنَۙ

yasta‘jilūnaka bil-‘ażāb(i), wa inna jahannama lamuḥīṭatum bil-kāfirīn(a).

Bo ke lomba nge na kukulumusa ndola yina nswalu. Mpi ya kieleka, Bilungi ta fika kibeni bantu yina ke kwikilaka ve, .

يَوْمَ يَغْشٰىهُمُ الْعَذَابُ مِنْ فَوْقِهِمْ وَمِنْ تَحْتِ اَرْجُلِهِمْ وَيَقُوْلُ ذُوْقُوْا مَا كُنْتُمْ تَعْمَلُوْنَ

yauma yagsyāhumul-‘ażābu min fauqihim wa min taḥti arjulihim wa yaqūlu żūqū mā kuntum ta‘malūn(a).

na kilumbu (ntangu) mpasi ta fika bo katuka na zulu ti na nsi ya makulu na bo mpi (Allah) ta tuba (na bo) nde: “Beno meka (lufutu ya) mambu ya beno me sala!”

يٰعِبَادِيَ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْٓا اِنَّ اَرْضِيْ وَاسِعَةٌ فَاِيَّايَ فَاعْبُدُوْنِ

yā ‘ibādiyal-lażīna āmanū inna arḍī wāsi‘atun fa iyyāya fa‘budūn(i).

O bansadi na mono ya kwikama! Ya kieleka, ntoto na Mono kele nene, yo yina beno sambila Mono (mosi).

كُلُّ نَفْسٍ ذَاۤىِٕقَةُ الْمَوْتِۗ ثُمَّ اِلَيْنَا تُرْجَعُوْنَ

kullu nafsin żā'iqatul-maut(i), ṡumma ilainā turja‘ūn(a).

Konso moyo ya moyo ta meka lufwa. I bosi, kwa Beto kaka nuvutuka.

وَالَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَعَمِلُوا الصّٰلِحٰتِ لَنُبَوِّئَنَّهُمْ مِّنَ الْجَنَّةِ غُرَفًا تَجْرِيْ مِنْ تَحْتِهَا الْاَنْهٰرُ خٰلِدِيْنَ فِيْهَاۗ نِعْمَ اَجْرُ الْعٰمِلِيْنَۖ

wal-lażīna āmanū wa ‘amiluṣ-ṣāliḥāti lanubawwi'annahum minal-jannati gurafan tajrī min taḥtihal-anhāru khālidīna fīhā, ni‘ma ajrul-‘āmilīn(a).

Mpi bantu yina ta kwikila mpi ta sala bisalu ya mbote, kieleka, beto ta tula bo na bisika ya kuzanguka (na zulu), na nsi na yo banzadi ke kulumuka, bo ta zinga kuna kimakulu. Yo yina lufutu ya kuluta mbote sambu na bantu yina kesalaka bisalu ya mbote, .

الَّذِيْنَ صَبَرُوْا وَعَلٰى رَبِّهِمْ يَتَوَكَّلُوْنَ

al-lażīna ṣabarū wa ‘alā rabbihim yatawakkalūn(a).

(disongidila) bantu yina ke kangaka ntima mpi ke tulaka ntima na bo na Mfumu na bo.

وَكَاَيِّنْ مِّنْ دَاۤبَّةٍ لَّا تَحْمِلُ رِزْقَهَاۖ اللّٰهُ يَرْزُقُهَا وَاِيَّاكُمْ وَهُوَ السَّمِيْعُ الْعَلِيْمُ

wa ka'ayyim min dābbatil lā taḥmilu rizqahā, allāhu yarzuquhā wa iyyākum, wa huwas-samī‘ul-‘alīm(u).

Mpi bigangwa ikwa ya kezingaka yina ketambulaka lenda nata ve (kukeba) madya na bo mosi. Allah kele muntu ke pesaka yandi ti beno madia. Yandi kele Muntu ya Kewaka Mambu Yonso, Muntu ya Kezabaka Mambu Yonso.

وَلَىِٕنْ سَاَلْتَهُمْ مَّنْ خَلَقَ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضَ وَسَخَّرَ الشَّمْسَ وَالْقَمَرَ لَيَقُوْلُنَّ اللّٰهُ ۗفَاَنّٰى يُؤْفَكُوْنَ

wa la'in sa'altahum man khalaqas-samāwāti wal-arḍa wa sakhkharasy-syamsa wal-qamara layaqūlunnallāh(u), fa'annā yu'fakūn(a).

Mpi kana nge yula bo nde: “Nani salaka zulu ti ntoto mpi yalaka ntangu ti ngonda?” Ya kieleka, bo ta pesa mvutu nde: “Allah.” Ebuna sambu na inki bo lenda baluka (na kieleka).

اَللّٰهُ يَبْسُطُ الرِّزْقَ لِمَنْ يَّشَاۤءُ مِنْ عِبَادِهٖ وَيَقْدِرُ لَهٗ ۗاِنَّ اللّٰهَ بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيْمٌ

allāhu yabsuṭur-rizqa limay yasyā'u min ‘ibādihī wa yaqdiru lah(ū), innallāha bikulli syai'in ‘alīm(un).

Allah ke pesaka madia na bantu yina yandi me zola na kati ya bansadi na yandi mpi yandi (mpi) ke tulaka yo ndilu sambu na yandi. Ya kieleka, Allah kele Muntu ya me zaba mambu yonso.

وَلَىِٕنْ سَاَلْتَهُمْ مَّنْ نَّزَّلَ مِنَ السَّمَاۤءِ مَاۤءً فَاَحْيَا بِهِ الْاَرْضَ مِنْۢ بَعْدِ مَوْتِهَا لَيَقُوْلُنَّ اللّٰهُ ۙقُلِ الْحَمْدُ لِلّٰهِ ۗبَلْ اَكْثَرُهُمْ لَا يَعْقِلُوْنَ ࣖ

wa la'in sa'altahum man nazzala minas-samā'i mā'an fa'aḥyā bihil-arḍa mim ba‘di mautihā layaqūlunnallāh(u), qulil-ḥamdu lillāh(i), bal akṡaruhum lā ya‘qilūn(a).

Mpi kana nge yula bo nde: “Nani kulumusaka masa katuka na zulu mpi ti yo (masa) pesaka luzingu na ntoto ya kufwa?” Ya kieleka, bo ta pesa mvutu nde: “Allah.” Tuba nde: “Lukumu kuvanda na Allah,” kansi mingi na kati na bo ke bakisa ve.

وَمَا هٰذِهِ الْحَيٰوةُ الدُّنْيَآ اِلَّا لَهْوٌ وَّلَعِبٌۗ وَاِنَّ الدَّارَ الْاٰخِرَةَ لَهِيَ الْحَيَوَانُۘ لَوْ كَانُوْا يَعْلَمُوْنَ

wa mā hāżihil-ḥayātud-dun-yā illā lahwuw wa la‘ib(un), wa innad-dāral-ākhirata lahiyal-ḥayawān(u), lau kānū ya‘lamūn(a).

Mpi luzingu ya nsi-ntoto yai kele kaka bansaka mpi bansaka. Mpi ya kyeleka, ntoto ya luzingu ya nima ya lufwa kele luzingu ya kyeleka, kana bo zabaka kaka.

فَاِذَا رَكِبُوْا فِى الْفُلْكِ دَعَوُا اللّٰهَ مُخْلِصِيْنَ لَهُ الدِّيْنَ ەۚ فَلَمَّا نَجّٰىهُمْ اِلَى الْبَرِّ اِذَا هُمْ يُشْرِكُوْنَۙ

fa'iżā rakibū fil-fulki da‘awullāha mukhliṣīna lahud-dīn(a), falammā najjāhum ilal-barri iżā hum yusyrikūn(a).

Yo yina, ntangu bo kotaka na maswa, bo sambaka Allah ti kudipesa ya mvimba (masonga) na Yandi, kansi ntangu Allah gulusaka bo na kukuma na ntoto, na kisika na bo (vutukaka) na kuvukana ti (Allah), .

لِيَكْفُرُوْا بِمَآ اٰتَيْنٰهُمْۙ وَلِيَتَمَتَّعُوْاۗ فَسَوْفَ يَعْلَمُوْنَ

liyakfurū bimā ātaināhum, fasaufa ya‘lamūn(a).

bika bo buya balusakumunu yina Beto me pesa bo mpi bika bo (zinga) na kusepela (na kukonda kukwikila). I bosi kuna kwalanda bezaya (e mfwilu mia mavangu mau).

اَوَلَمْ يَرَوْا اَنَّا جَعَلْنَا حَرَمًا اٰمِنًا وَّيُتَخَطَّفُ النَّاسُ مِنْ حَوْلِهِمْۗ اَفَبِالْبَاطِلِ يُؤْمِنُوْنَ وَبِنِعْمَةِ اللّٰهِ يَكْفُرُوْنَ

awalam yarau annā ja‘alnā ḥaraman āminaw wa yutakhaṭṭafun-nāsu min ḥaulihim, afabil-bāṭili yu'minūna wa bini‘matillāhi yakfurūn(a).

Keti bo me mona ve nde Beto me kumisa (nsi na bo) ntoto ya santu, ya lutaninu, ata bantu ya kele na nziunga na yo ke yibanaka. Sambu na nki (na nima ya kuzaba kieleka) bo ke kwikila kaka na luvunu mpi ke buya balusakumunu ya Allah?

وَمَنْ اَظْلَمُ مِمَّنِ افْتَرٰى عَلَى اللّٰهِ كَذِبًا اَوْ كَذَّبَ بِالْحَقِّ لَمَّا جَاۤءَهٗ ۗ اَلَيْسَ فِيْ جَهَنَّمَ مَثْوًى لِّلْكٰفِرِيْنَ

wa man aẓlamu mimmaniftarā ‘alallāhi każiban au każżaba bil-ḥaqqi lammā jā'ah(ū), alaisa fī jahannama maṡwal lil-kāfirīn(a).

Mpi nani kele ya kukonda lunungu kuluta muntu yina ke yidika luvunu sambu na Allah to muntu yina ke buya kieleka ntangu yo (kieleka) ke kwisila yandi? Keti kisika kele ve na Bilungi sambu na bantu yina ke kwikilaka ve?

وَالَّذِيْنَ جَاهَدُوْا فِيْنَا لَنَهْدِيَنَّهُمْ سُبُلَنَاۗ وَاِنَّ اللّٰهَ لَمَعَ الْمُحْسِنِيْنَ ࣖ

wal-lażīna jāhadū fīnā lanahdiyannahum subulanā, wa innallāha lama‘al-muḥsinīn(a).

Mpi bayina ke sala ngolo sambu na (kusosa kundimama na) Beto, Beto ta songa bo banzila na Beto. Mpi ya kieleka, Allah kele ti bantu yina ke salaka mambu ya mbote.