Q.S Ta-Ha (طه) - 135 Ntalu ya Baverse

طٰهٰ ۚ

Ṭāhā.

Thaha

مَآ اَنْزَلْنَا عَلَيْكَ الْقُرْاٰنَ لِتَشْقٰٓى ۙ

mā anzalnā ‘alaikal-qur'āna litasyqā.

Beto me tinda ve Qur’an yai na nge (Muhammad) sambu nge vanda na mpasi;

اِلَّا تَذْكِرَةً لِّمَنْ يَّخْشٰى ۙ

illā tażkiratal limay yakhsyā.

kansi bonso lukebisu sambu na bantu yina ke waka (Allah) boma, .

تَنْزِيْلًا مِّمَّنْ خَلَقَ الْاَرْضَ وَالسَّمٰوٰتِ الْعُلٰى ۗ

tanzīlam mimman khalaqal-arḍa was-samāwātil-‘ulā.

me katuka na (Allah) yina salaka ntoto ti zulu ya zulu, .

اَلرَّحْمٰنُ عَلَى الْعَرْشِ اسْتَوٰى

ar- raḥmānu ‘alal-‘arsyistawā.

(disongidila) Muntu ya Kuluta Mawa, yina ke zingaka na ‘Kiti ya Kimfumu.’

لَهٗ مَا فِى السَّمٰوٰتِ وَمَا فِى الْاَرْضِ وَمَا بَيْنَهُمَا وَمَا تَحْتَ الثَّرٰى

lahū mā fis-samāwāti wa mā fil-arḍi wa mā bainahumā wa mā taḥtaṡ-ṡarā.

Bima yonso ya kele na zulu, bima yonso ya kele na ntoto, bima yonso ya kele na kati na yo, ti bima yonso ya kele na nsi ya ntoto kele ya yandi.

وَاِنْ تَجْهَرْ بِالْقَوْلِ فَاِنَّهٗ يَعْلَمُ السِّرَّ وَاَخْفٰى

wa in tajhar bil-qauli fa innahū ya‘lamus-sirra wa akhfā.

Mpi kana nge kumisa kutuba na nge ngolo, kieleka, Yandi me zaba kinsweki mpi mambu ya kuluta kubumbana.

اَللّٰهُ لَآ اِلٰهَ اِلَّا هُوَۗ لَهُ الْاَسْمَاۤءُ الْحُسْنٰى

allāhu lā ilāha illā huw(a), lahul-asmā'ul-ḥusnā.

(Yandi kele) Allah, nzambi kele ve katula kaka Yandi, yina kele na bazina ya kuluta mbote.

وَهَلْ اَتٰىكَ حَدِيْثُ مُوْسٰى ۘ

wa hal atāka ḥadīṡu mūsā.

Mpi keti disolo ya Moize mekuma tii na nge?

اِذْ رَاٰ نَارًا فَقَالَ لِاَهْلِهِ امْكُثُوْٓا اِنِّيْٓ اٰنَسْتُ نَارًا لَّعَلِّيْٓ اٰتِيْكُمْ مِّنْهَا بِقَبَسٍ اَوْ اَجِدُ عَلَى النَّارِ هُدًى

iż ra'ā nāran fa qāla li'ahlihimkuṡū innī ānastu nāral la‘allī ātīkum minhā biqabasin au ajidu ‘alan-nāri hudā(n).

Ntangu yandi (Moize) monaka tiya, yandi tubaka na dibuta na yandi nde: "Beno bikala (awa), kieleka mono ke mona tiya, kivuvu kele nde mono lenda nata mwa ludimi ya tiya na beno to mono ta baka lutwadisu na kisika ya tiya."

فَلَمَّآ اَتٰىهَا نُوْدِيَ يٰمُوْسٰٓى ۙ

falammā atāhā nūdiya yā mūsā.

Yo yina ntangu yandi kumaka na yandi (na kisika ya tiya) bo bingaka yandi nde, “O Musa!

اِنِّيْٓ اَنَا۠ رَبُّكَ فَاخْلَعْ نَعْلَيْكَۚ اِنَّكَ بِالْوَادِ الْمُقَدَّسِ طُوًى ۗ

innī ana rabbuka fakhla‘ na‘laika innaka bil-wādil-muqaddasi ṭuwā(n).

Ya kieleka, mono kele Nzambi na nge, yo yina bika kusinga na nge zole. Kadi kieleka ngeye wena mu nkoko wanlongo, Tuwa.

وَاَنَا اخْتَرْتُكَ فَاسْتَمِعْ لِمَا يُوْحٰى

wa anakhtartuka fastami‘ limā yūḥā.

Mpi mono me pona beno, yo yina beno widikila mambu yina ta zabisama (na beno).

اِنَّنِيْٓ اَنَا اللّٰهُ لَآ اِلٰهَ اِلَّآ اَنَا۠ فَاعْبُدْنِيْۙ وَاَقِمِ الصَّلٰوةَ لِذِكْرِيْ

innanī anallāhu lā ilāha illā ana fa‘budnī, wa aqimiṣ-ṣalāta liżikrī.

Ya kieleka, mono kele Allah, nzambi kele ve katula kaka mono, yo yina beno sambila mono mpi beno sala bisambu sambu na kuyibuka mono.

اِنَّ السَّاعَةَ اٰتِيَةٌ اَكَادُ اُخْفِيْهَا لِتُجْزٰى كُلُّ نَفْسٍۢ بِمَا تَسْعٰى

innas-sā‘ata ātiyatun akādu ukhfīhā litujzā kullu nafsim bimā tas‘ā.

Ya kieleka, Kilumbu ya Mfundusu ta kwisa, mono ta bumba (ntangu) kinsweki sambu konso muntu kubaka lufutu na kutadila kisalu yina yandi me sala.

فَلَا يَصُدَّنَّكَ عَنْهَا مَنْ لَّا يُؤْمِنُ بِهَا وَاتَّبَعَ هَوٰىهُ فَتَرْدٰى

falā yaṣuddannaka ‘anhā mal lā yu'minu bihā wattaba‘a hawāhu fa tardā.

Yo yina, beno katuka ve na (Kilumbu ya Lufwa) na bantu yina ke kwikilaka ve na yo mpi na bantu yina ke landaka bampusa na bo, yina ke salaka nde beno fwa."

وَمَا تِلْكَ بِيَمِيْنِكَ يٰمُوْسٰى

wa mā tilka biyamīnika yā mūsā.

Ye inki kele na diboko na nge ya kitata, O Musa ?

قَالَ هِيَ عَصَايَۚ اَتَوَكَّؤُا عَلَيْهَا وَاَهُشُّ بِهَا عَلٰى غَنَمِيْ وَلِيَ فِيْهَا مَاٰرِبُ اُخْرٰى

qāla hiya ‘aṣāy(a), atwakka'u ‘alaihā wa ahusysyu bihā ‘alā ganamī wa liya fīhā ma'āribu ukhrā.

Yandi (Moize) tubaka nde: "Yai kele nti na mono, mono ke tulaka ntima na yo, mpi mono ke bulaka (matiti) ti yo sambu na (madia ya) ngulu na mono, mpi sambu na mono kele kaka ti mambote ya nkaka."

قَالَ اَلْقِهَا يٰمُوْسٰى

qāla alqihā yā mūsā.

Yandi (Allah) tubaka nde: “Losa yandi, O Musa!”

فَاَلْقٰىهَا فَاِذَا هِيَ حَيَّةٌ تَسْعٰى

fa alqāhā fa iżā hiya ḥayyatun tas‘ā.

Na nima (Moize) losaka nti, mpi na mbala mosi yo kumaka nioka yina vandaka kutambula nswalu.

قَالَ خُذْهَا وَلَا تَخَفْۗ سَنُعِيْدُهَا سِيْرَتَهَا الْاُوْلٰى

qāla khużhā wa lā takhaf, sanu‘īduhā sīratahal-ūlā.

Yandi (Allah) tubaka nde: “Beno simba yandi mpi beno wa boma ve, Beto ta vutula yandi na kisika na yandi ya kisina, .

وَاضْمُمْ يَدَكَ اِلٰى جَنَاحِكَ تَخْرُجْ بَيْضَاۤءَ مِنْ غَيْرِ سُوْۤءٍ اٰيَةً اُخْرٰىۙ

waḍmum yadaka ilā janāḥika takhruj baiḍā'a min gairi sū'in āyatan ukhrā.

mpi tula diboko na nge na nsi ya ntulu, yo tabasika mpembe (ya kepela) kukonda kifu, bonso kimangu yankaka, .

لِنُرِيَكَ مِنْ اٰيٰتِنَا الْكُبْرٰى ۚ

linuriyaka min āyātinal-kubrā.

sambu beto songa nge (bankaka) bidimbu ya bunene na beto ya nene, .

اِذْهَبْ اِلٰى فِرْعَوْنَ اِنَّهٗ طَغٰى ࣖ

iżhab ilā fir‘auna innahū ṭagā.

Kwenda kwa Falao; yandi me sabuka kibeni ndilu.”

قَالَ رَبِّ اشْرَحْ لِيْ صَدْرِيْ ۙ

qāla rabbisyraḥ lī ṣadrī.

Yandi (Moize) tubaka nde, “O Mfumu na mono, kangula divumu na mono, .

وَيَسِّرْ لِيْٓ اَمْرِيْ ۙ

wa yassir lī amrī.

mpi sala nde mambu kuvanda pete sambu na mono, .

وَاحْلُلْ عُقْدَةً مِّنْ لِّسَانِيْ ۙ

waḥlul ‘uqdatam mil lisānī.

mpi katula ngolo na ludimi na mono, .

يَفْقَهُوْا قَوْلِيْ ۖ

yafqahū qaulī.

kimana babakula mambu mame, .

وَاجْعَلْ لِّيْ وَزِيْرًا مِّنْ اَهْلِيْ ۙ

waj‘al lī wazīram min ahlī.

mpi kumisa mono nsadi ya dibuta na mono, .

هٰرُوْنَ اَخِى ۙ

hārūna akhī.

(yina kele) Aroni, mpangi na mono, .

اشْدُدْ بِهٖٓ اَزْرِيْ ۙ

usydud bihī azrī.

kumisa ngolo na mono ngolo ti (kuvanda ya) yandi, .

وَاَشْرِكْهُ فِيْٓ اَمْرِيْ ۙ

wa asyrik-hu fī amrī.

ye kunkitula nkundi muna mambu mame, .

كَيْ نُسَبِّحَكَ كَثِيْرًا ۙ

kai nusabbiḥaka kaṡīrā(n).

kimana twakukembelela kikilu, .

وَّنَذْكُرَكَ كَثِيْرًا ۗ

wa nażkuraka kaṡīrā(n).

mpi kuyibuka nge mingi, .

اِنَّكَ كُنْتَ بِنَا بَصِيْرًا

innaka kunta binā baṣīrā(n).

Ya kieleka, Beno Yonso Ke Monaka (ya mambu na beto)."

قَالَ قَدْ اُوْتِيْتَ سُؤْلَكَ يٰمُوْسٰى

qāla qad ūtīta su'laka yā mūsā.

Yandi (Allah) tubaka nde: “Ya kieleka, mambu ya nge ke lomba me lungana, O Musa!

وَلَقَدْ مَنَنَّا عَلَيْكَ مَرَّةً اُخْرٰىٓ ۙ

wa laqad manannā ‘alaika marratan ukhrā.

Mpi ya kieleka, Beto me pesaka beno mambote na mabaku ya nkaka (na ntwala ya mambu yai), .

اِذْ اَوْحَيْنَآ اِلٰٓى اُمِّكَ مَا يُوْحٰىٓ ۙ

iż auḥainā ilā ummika mā yūḥā.

(disongidila) ntangu Beto pesaka mama na nge mpeve na kima mosi ya kupemama, .

اَنِ اقْذِفِيْهِ فِى التَّابُوْتِ فَاقْذِفِيْهِ فِى الْيَمِّ فَلْيُلْقِهِ الْيَمُّ بِالسَّاحِلِ يَأْخُذْهُ عَدُوٌّ لِّيْ وَعَدُوٌّ لَّهٗ ۗوَاَلْقَيْتُ عَلَيْكَ مَحَبَّةً مِّنِّيْ ەۚ وَلِتُصْنَعَ عَلٰى عَيْنِيْ ۘ

aniqżifīhi fit-tābūti faqżifīhi fil-yammi falyulqihil-yammu bis-sāḥili ya'khużhu ‘aduwwul lī wa ‘aduwwul lah(ū), wa alqaitu ‘alaika maḥabbatam minnī, wa lituṣna‘a ‘alā ‘ainī.

(disongidila), tula yandi (Moize) na kati ya sanduku, na nima losa yandi na nzadi (Nile), na nima bika nzadi (courant) kunata yandi na lweka ya nzadi, yandi ta bakama na (Faraon) mbeni na mono ti bambeni na yandi. Mono me pesa beno zola yina ke katukaka na Mono; ye vo nuatelama muna luludiku lwami.

اِذْ تَمْشِيْٓ اُخْتُكَ فَتَقُوْلُ هَلْ اَدُلُّكُمْ عَلٰى مَنْ يَّكْفُلُهٗ ۗفَرَجَعْنٰكَ اِلٰٓى اُمِّكَ كَيْ تَقَرَّ عَيْنُهَا وَلَا تَحْزَنَ ەۗ وَقَتَلْتَ نَفْسًا فَنَجَّيْنٰكَ مِنَ الْغَمِّ وَفَتَنّٰكَ فُتُوْنًا ەۗ فَلَبِثْتَ سِنِيْنَ فِيْٓ اَهْلِ مَدْيَنَ ەۙ ثُمَّ جِئْتَ عَلٰى قَدَرٍ يّٰمُوْسٰى

iż tamsyī ukhtuka fa taqūlu hal adullukum ‘alā may yakfuluh(ū), fa raja‘nāka ilā ummika kai taqarra ‘ainuhā wa lā taḥzan(a), wa qatalta nafsan fa najjaināka minal-gammi wa fatannāka futūnā(n), fa labiṡta sinīna fī ahli madyan(a), ṡumma ji'ta ‘alā qadariy yā mūsā.

(Disongidila) ntangu mpangi na nge ya nkento vandaka kutambula, ebuna yandi tubaka (na dibuta ya Farao) nde, ‘Keti mono lenda songa nge muntu yina ta keba yandi?’ Yo yina Beto me vutula nge na mama na nge, sambu yandi vanda na kiese, yandi vanda ve na mawa. Mpi nge fwaka muntu mbala mosi, na nima Beto gulusaka nge na bampasi (ya nene) mpi Beto mekaka nge ti mimekamu mingi (ya mpasi); na nima nge bikala bamvula mingi na kati ya bantu ya Madyan, na nima nge, O Musa, kwisaka na ntangu ya bo metulaka, .

وَاصْطَنَعْتُكَ لِنَفْسِيْۚ

wasṭana‘tuka linafsī.

ye mono me pona nge (sambu na kuvanda ntumwa) sambu na mono mosi.

اِذْهَبْ اَنْتَ وَاَخُوْكَ بِاٰيٰتِيْ وَلَا تَنِيَا فِيْ ذِكْرِيْۚ

iżhab anta wa akhūka bi'āyātī wa lā taniyā fī żikrī.

Kwenda ngeye ye mpangi aku nata bidimbu (ya ngolo) Mono, ye beno zole beno vila ve na kuyibuka Mono;

اِذْهَبَآ اِلٰى فِرْعَوْنَ اِنَّهٗ طَغٰىۚ

iżhabā ilā fir‘auna innahū ṭagā.

beno zole beno kwenda na Fir’aun, sambu yandi me luta kibeni bandilu;

فَقُوْلَا لَهٗ قَوْلًا لَّيِّنًا لَّعَلَّهٗ يَتَذَكَّرُ اَوْ يَخْشٰى

fa qūlā lahū qaulal layyinal la‘allahū yatażakkaru au yakhsyā.

Yo yina, solula ti yandi (Farao) ti bangogo ya mawete, ti kivuvu nde yandi ta telama to ta wa boma.

قَالَا رَبَّنَآ اِنَّنَا نَخَافُ اَنْ يَّفْرُطَ عَلَيْنَآ اَوْ اَنْ يَّطْغٰى

qālā rabbanā innanā nakhāfu ay yafruṭa ‘alainā au ay yaṭgā.

Bo zole tubaka nde: “Mfumu na beto, kieleka, beto ke wa boma nde ntama mingi ve yandi ta monisa beto mpasi to yandi ta kuma mingi kuluta ndilu.”

قَالَ لَا تَخَافَآ اِنَّنِيْ مَعَكُمَآ اَسْمَعُ وَاَرٰى

qāla lā takhāfā innanī ma‘akumā asma‘u wa arā.

Yandi (Allah) tubaka nde, “Beno kudiyangisa ve beno zole, kieleka mono kele ti beno zole, mono ke wa mpi ke mona.

فَأْتِيٰهُ فَقُوْلَآ اِنَّا رَسُوْلَا رَبِّكَ فَاَرْسِلْ مَعَنَا بَنِيْٓ اِسْرَاۤءِيْلَ ەۙ وَلَا تُعَذِّبْهُمْۗ قَدْ جِئْنٰكَ بِاٰيَةٍ مِّنْ رَّبِّكَ ۗوَالسَّلٰمُ عَلٰى مَنِ اتَّبَعَ الْهُدٰى

fa'tiyāhu fa qūlā innā rasūlā rabbika fa arsil ma‘anā banī isrā'īl(a), wa lā tu‘ażżibhum, qad ji'nāka bi'āyatim mir rabbik(a), was-salāmu ‘alā manittaba‘al-hudā.

Yo yina beno zole beno kwenda na yandi (Faraon) mpi beno tuba nde: "Ya kieleka, beto zole kele binati-nsangu ya Mfumu na beno, yo yina bika Bana ya Israele kukwenda ti beto mpi beno monisa bo ve mpasi. Ya kieleka, beto me kwisa na beno ti nzikisa (ya kintumwa na beto) ya me katuka na Mfumu na beno. Mpi luguluku me pesamaka na bantu yina ke landaka bantuma."

اِنَّا قَدْ اُوْحِيَ اِلَيْنَآ اَنَّ الْعَذَابَ عَلٰى مَنْ كَذَّبَ وَتَوَلّٰى

innā qad ūḥiya ilainā annal-‘ażāba ‘alā man każżaba wa tawallā.

Ya kieleka, bo me zabisaka beto nde ndola ke (pesamaka) na konso muntu yina ke buya (malongi ya dibundu yina beto nataka) mpi ke baluka (ke kudibanzaka ve sambu na yo)."

قَالَ فَمَنْ رَّبُّكُمَا يٰمُوْسٰى

qāla famar rabbukumā yā mūsā.

Yandi (Faraon) tubaka nde: “Nani kele Mfumu na beno zole, O Musa?”

قَالَ رَبُّنَا الَّذِيْٓ اَعْطٰى كُلَّ شَيْءٍ خَلْقَهٗ ثُمَّ هَدٰى

qāla rabbunal-lażī a‘ṭā kulla syai'in khalqahū ṡumma hadā.

Yandi (Moize) vutulaka nde: "Mfumu na beto kele (Nzambi) yina me pesa mutindu ya kusalama na bima yonso, na nima yandi me pesa yo lutwadisu."

قَالَ فَمَا بَالُ الْقُرُوْنِ الْاُوْلٰى

qāla famā bālul-qurūnil-ūlā.

Yandi (Farao) tubaka nde: “Ebuna, inki mutindu bantu ya ntama vandaka?”

قَالَ عِلْمُهَا عِنْدَ رَبِّيْ فِيْ كِتٰبٍۚ لَا يَضِلُّ رَبِّيْ وَلَا يَنْسَىۖ

qāla ‘ilmuhā ‘inda rabbī fī kitāb(in), lā yaḍillu rabbī wa lā yansā.

Yandi (Moize) vutulaka nde, “Nzayilu ya yina kele na Mfumu na mono, na Mukanda (Lauh Mahfuzh), Mfumu na mono ta sala ve kifu to kuvila ve;

الَّذِيْ جَعَلَ لَكُمُ الْاَرْضَ مَهْدًا وَّسَلَكَ لَكُمْ فِيْهَا سُبُلًا وَّاَنْزَلَ مِنَ السَّمَاۤءِ مَاۤءًۗ فَاَخْرَجْنَا بِهٖٓ اَزْوَاجًا مِّنْ نَّبَاتٍ شَتّٰى

al-lażī ja‘ala lakumul-arḍa mahdaw wa salaka lakum fīhā subulaw wa anzala minas-samā'i mā'ā(n), fa akhrajnā bihī azwājam min nabātin syattā.

(Nzambi) yina me sala ntoto kisika ya nene sambu na beno, mpi me sala banzila na zulu na yo sambu na beno, mpi yina ke kulumusa masa (mvula) katuka na zulu." Na nima beto me sala nde mitindu ya mitindu ya banti kuyela ti yo (masa ya mvula).

كُلُوْا وَارْعَوْا اَنْعَامَكُمْ ۗاِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَاٰيٰتٍ لِّاُولِى النُّهٰى ࣖ

kulū war‘au an‘āmakum, inna fī żālika la'āyātil li'ulin-nuhā.

Dia ye dia bulu yaku. Ya kieleka, na kati na yo, kele ti bidimbu (ya bunene ya Allah) sambu na bantu yina ke bakisaka.

۞ مِنْهَا خَلَقْنٰكُمْ وَفِيْهَا نُعِيْدُكُمْ وَمِنْهَا نُخْرِجُكُمْ تَارَةً اُخْرٰى

minhā khalaqnākum wa fīhā nu‘īdukum wa minhā nukhrijukum tāratan ukhrā.

I muna (ntoto) twakuvangila ye muna yo tuvutula ye muna yo tukuvaikisa muna ntangwa yankaka.

وَلَقَدْ اَرَيْنٰهُ اٰيٰتِنَا كُلَّهَا فَكَذَّبَ وَاَبٰى

wa laqad araināhu āyātinā kullahā fa każżaba wa abā.

Mpe kieleka, Beto songaka yandi (Farao) bidimbu na beto yonso (ya bunene), kansi yandi kumaka luvunu mpi yandi vandaka na keti-keti (na kundima kieleka).

قَالَ اَجِئْتَنَا لِتُخْرِجَنَا مِنْ اَرْضِنَا بِسِحْرِكَ يٰمُوْسٰى

qāla aji'tanā litukhrijanā min arḍinā bisiḥrika yā mūsā.

Yandi (Faraon) tubaka nde, “Keti nge kwisaka na beto sambu na kukula beto na insi na beto ti mazi na nge, O Musa?

فَلَنَأْتِيَنَّكَ بِسِحْرٍ مِّثْلِهٖ فَاجْعَلْ بَيْنَنَا وَبَيْنَكَ مَوْعِدًا لَّا نُخْلِفُهٗ نَحْنُ وَلَآ اَنْتَ مَكَانًا سُوًى

fa lana'tiyannaka bisiḥrim miṡlihī faj‘al bainanā wa bainaka mau‘idal lā nukhlifuhū naḥnu wa lā anta makānan suwā(n).

Yo yina beto ta natila beno kibeni mazi ya mutindu yina, yo yina beno sala kuwakana sambu na lukutakanu na kati na beto ti beno yina beto ta fwa ve mpi ata (to) beno, na kisika ya kukanguka."

قَالَ مَوْعِدُكُمْ يَوْمُ الزِّيْنَةِ وَاَنْ يُّحْشَرَ النَّاسُ ضُحًى

qāla mau‘idukum yaumuz-zīnati wa ay yuḥsyaran-nāsu ḍuḥā(n).

Yandi (Moize) tubaka nde: "Ntangu ya (kuwakana) (ya lukutakanu na beto ti beno) kele na kilumbu ya nkinsi mpi bika bantu kuvukana na suka (duha)."

فَتَوَلّٰى فِرْعَوْنُ فَجَمَعَ كَيْدَهٗ ثُمَّ اَتٰى

fa tawallā fir‘aunu fa jama‘a kaidahū ṡumma atā.

Yo yina, Farao katukaka (kisika yina), na nima yandi tulaka bapula na yandi, na nima yandi vutukaka (na kilumbu yina bo tulaka).

قَالَ لَهُمْ مُّوْسٰى وَيْلَكُمْ لَا تَفْتَرُوْا عَلَى اللّٰهِ كَذِبًا فَيُسْحِتَكُمْ بِعَذَابٍۚ وَقَدْ خَابَ مَنِ افْتَرٰى

qāla lahum mūsā wailakum lā taftarū ‘alallāhi każiban fa yusḥitakum bi‘ażab(in), wa qad khāba maniftarā.

Musa tubaka na bau (ba nganga-nkisi) nde: "Mawa na beno! Beno tuba ve luvunu na Allah, kana ve yandi ta fwa beno na ndola." Mpi yo kele mpenza kuvidisa sambu na bantu yina kesala luvunu.

فَتَنَازَعُوْٓا اَمْرَهُمْ بَيْنَهُمْ وَاَسَرُّوا النَّجْوٰى

fa tanāza‘ū amrahum bainahum wa asarrun-najwā.

Yo yina bo vandaka kuswana sambu na mambu na bo mpi bo vandaka kubumba masolo (na bo) na kinsweki.

قَالُوْٓا اِنْ هٰذٰنِ لَسَاحِرٰنِ يُرِيْدَانِ اَنْ يُّخْرِجٰكُمْ مِّنْ اَرْضِكُمْ بِسِحْرِهِمَا وَيَذْهَبَا بِطَرِيْقَتِكُمُ الْمُثْلٰى

qālū in hāżāni lasāḥirāni yurīdāni ay yukhrijākum min arḍikum bisiḥrihimā wa yażhabā biṭarīqatikumul-muṡlā.

Bo (banganga-nkisi) tubaka nde: "Kieleka, bantu yai zole kele banganga-nkisi yina ke zola kukula beno (Farao) na insi na beno ti banganga-nkisi na bo, mpi ke zola kufwa bikalulu na beno ya nene-nene."

فَاَجْمِعُوْا كَيْدَكُمْ ثُمَّ ائْتُوْا صَفًّاۚ وَقَدْ اَفْلَحَ الْيَوْمَ مَنِ اسْتَعْلٰى

fa ajmi‘ū kaidakum ṡumma'tū ṣaffā(n), wa qad aflaḥal-yauma manista‘lā.

Yo yina, vukisa mayele na nge yonso (maji), na nima kwisa na ndonga, mpi ya kieleka, muntu yina ta nunga bubu yai kele ti chance."

قَالُوْا يٰمُوْسٰٓى اِمَّآ اَنْ تُلْقِيَ وَاِمَّآ اَنْ نَّكُوْنَ اَوَّلَ مَنْ اَلْقٰى

qālū yā mūsā immā an tulqiya wa immā an nakūna awwala man alqā.

Bau tubaka nde: "O Musa! Ngeye nge losaka (ntete) to beto losaka ntete?"

قَالَ بَلْ اَلْقُوْاۚ فَاِذَا حِبَالُهُمْ وَعِصِيُّهُمْ يُخَيَّلُ اِلَيْهِ مِنْ سِحْرِهِمْ اَنَّهَا تَسْعٰى

qāla bal alqū, fa iżā ḥibāluhum wa ‘iṣiyyuhum yukhayyalu ilaihi min siḥrihim annahā tas‘ā.

Yandi (Moize) tubaka nde, “Pardo losa!” Na nima na kintulumukina bansinga na bo ti banti na bo monanaka na yandi (Moize) bonso nde yandi vandaka kutambula nswalu, sambu na mazi na bo.

فَاَوْجَسَ فِيْ نَفْسِهٖ خِيْفَةً مُّوْسٰى

fa aujasa fī nafsihī khīfatam mūsā.

Yo yina, Musa kuwaka boma na ntima na yandi.

قُلْنَا لَا تَخَفْ اِنَّكَ اَنْتَ الْاَعْلٰى

qulnā lā takhaf innaka antal-a‘lā.

Beto tubaka nde: "Kuwa boma ve! Ya kieleka, nge kele muntu ya kuluta (ya kununga).

وَاَلْقِ مَا فِيْ يَمِيْنِكَ تَلْقَفْ مَا صَنَعُوْاۗ اِنَّمَا صَنَعُوْا كَيْدُ سٰحِرٍۗ وَلَا يُفْلِحُ السَّاحِرُ حَيْثُ اَتٰى

wa alqi mā fī yamīnika talqaf mā ṣana‘ū, innamā ṣana‘ū kaidu sāḥir(in), wa lā yufliḥus-sāḥiru ḥaiṡu atā.

Mpi losa kima yina kele na diboko na nge ya kitata, yo ta mina kibeni kima yina bo ke sala. Mambu yina bo salaka vandaka kaka mayele ya mazi (mere). Mpi muntu yina ke salaka mazi ta nunga ve, ata yandi me katuka wapi.”

فَاُلْقِيَ السَّحَرَةُ سُجَّدًا قَالُوْٓا اٰمَنَّا بِرَبِّ هٰرُوْنَ وَمُوْسٰى

fa ulqiyas-saḥaratu sujjadan qālū āmannā birabbi hārūna wa mūsā.

Ebuna banganga-nkisi fukamaka mpi tubaka nde: “Beto me kwikila na Nzambi ya Aroni ti ya Moize.”

قَالَ اٰمَنْتُمْ لَهٗ قَبْلَ اَنْ اٰذَنَ لَكُمْۗ اِنَّهٗ لَكَبِيْرُكُمُ الَّذِيْ عَلَّمَكُمُ السِّحْرَۚ فَلَاُقَطِّعَنَّ اَيْدِيَكُمْ وَاَرْجُلَكُمْ مِّنْ خِلَافٍ وَّلَاُصَلِّبَنَّكُمْ فِيْ جُذُوْعِ النَّخْلِۖ وَلَتَعْلَمُنَّ اَيُّنَآ اَشَدُّ عَذَابًا وَّاَبْقٰى

qāla āmantum lahū qabla an āżana lakum, innahū lakabīrukumul-lażī ‘allamakumus-siḥr(a), fa la'uqaṭṭi‘anna aidiyakum wa arjulakum min khilāfiw wa la'uṣallibannakum fī jużū‘in-nakhl(i), wa lata‘lamunna ayyunā asyaddu ‘ażābaw wa abqā.

Yandi (Faraon) tubaka nde: "Keti nge vandaka kukwikila na yandi (Moize) na ntwala nde mono pesa nge nswa? Ya kieleka, yandi vandaka ntwadisi na nge yina longaka nge mazi. Ebuna kieleka, mono ta zenga maboko ti makulu na nge na kulunsi, mpi kieleka, mono ta sabuka nge na nsi ya nti ya dati mpi kieleka, nge ta zaba kibeni nani na kati na beto kele ti torvous mingi mpi ti griter mingi."

قَالُوْا لَنْ نُّؤْثِرَكَ عَلٰى مَا جَاۤءَنَا مِنَ الْبَيِّنٰتِ وَالَّذِيْ فَطَرَنَا فَاقْضِ مَآ اَنْتَ قَاضٍۗ اِنَّمَا تَقْضِيْ هٰذِهِ الْحَيٰوةَ الدُّنْيَا ۗ

qālū lan nu'ṡiraka ‘alā mā jā'anā minal-bayyināti wal-lażī faṭaranā faqḍi mā anta qāḍ(in), innamā taqḍī hāżihil-ḥayātad-dun-yā.

Bo (ba nganga-nkisi) tubaka nde: "Beto ta pona ve (kulemfuka) na beno na kutadila banzikisa ya pwelele (bimangu), yina me kwisa na beto mpi na (Allah) yina gangaka beto. Yo yina, beno baka lukanu ya mambu yina beno ke zola kubaka lukanu. Na kutuba ya mbote, beno lenda baka lukanu kaka na luzingu na ntoto yai."

اِنَّآ اٰمَنَّا بِرَبِّنَا لِيَغْفِرَ لَنَا خَطٰيٰنَا وَمَآ اَكْرَهْتَنَا عَلَيْهِ مِنَ السِّحْرِۗ وَاللّٰهُ خَيْرٌ وَّاَبْقٰى

innā āmannā birabbinā liyagfira lanā khaṭāyānā wa mā akrahtanā ‘alaihi minas-siḥr(i), wallāhu khairuw wa abqā.

Beto me kwikila kibeni na Nzambi na beto, sambu yandi lolula beto bifu na beto ti mazi yina nge me tula beto. Mpi Allah kele mbote (lufutu na yandi) mpi ya kukonda nsuka (ndola na yandi).”

اِنَّهٗ مَنْ يَّأْتِ رَبَّهٗ مُجْرِمًا فَاِنَّ لَهٗ جَهَنَّمَ ۗ لَا يَمُوْتُ فِيْهَا وَلَا يَحْيٰى

innahū may ya'ti rabbahū mujriman fa inna lahū jahannam(a), lā yamūtu fīhā wa lā yaḥyā.

Ya kieleka, konso muntu yina ta kwisa na Mfumu na yandi na kikalulu ya masumu, pana kieleka, sambu na yandi kele bilungi. Yandi fwaka ve (kulanda kuwa ndola) na kati na yo mpi yandi zingaka ve (to) ve (kukaka ve kubalula ntima).

وَمَنْ يَّأْتِهٖ مُؤْمِنًا قَدْ عَمِلَ الصّٰلِحٰتِ فَاُولٰۤىِٕكَ لَهُمُ الدَّرَجٰتُ الْعُلٰى ۙ

wa may ya'tihī mu'minan qad ‘amilaṣ-ṣāliḥāti fa ulā'ika lahumud-darajātul-‘ulā.

Kansi konso muntu yina ke kwisa na Yandi na kikalulu ya lukwikilu, mpi me sala bisalu ya mbote, pana bo kele bantu yina ke bakaka kisika ya zulu (noble), .

جَنّٰتُ عَدْنٍ تَجْرِيْ مِنْ تَحْتِهَا الْاَنْهٰرُ خٰلِدِيْنَ فِيْهَا ۗوَذٰلِكَ جَزَاۤءُ مَنْ تَزَكّٰى ࣖ

jannātu ‘adnin tajrī min taḥtihal-anhāru khālidīna fīhā, wa żālika jazā'u man tazakkā.

(disongidila) bapaladisu ya ‘Adn, na nsi na yo banzadi ke kulumukaka, yo ke zingaka kimakulu na kati na yo. Yo yina lufutu ya bantu yina ke kudikumisa bunkete.

وَلَقَدْ اَوْحَيْنَآ اِلٰى مُوْسٰٓى اَنْ اَسْرِ بِعِبَادِيْ فَاضْرِبْ لَهُمْ طَرِيْقًا فِى الْبَحْرِ يَبَسًاۙ لَّا تَخٰفُ دَرَكًا وَّلَا تَخْشٰى

wa laqad auḥainā ilā mūsā an asri bi‘ibādī faḍrib lahum ṭarīqan fil-baḥri yabasā(n), lā takhāfu darakaw wa lā takhsyā.

Mpi ya kieleka, Beto songaka Moize nde: “Kwenda ti bansadi na Mono (Bana ya Israele) na mpimpa, mpi bula (sala) sambu na bo nzila ya kuyuma na nzadi-mungwa, (nge) kele na mfunu ve ya kuwa boma nde bo ta kanga nge mpi nge kele na mfunu ve ya kudiyangisa (ya kufwa na masa).”

فَاَتْبَعَهُمْ فِرْعَوْنُ بِجُنُوْدِهٖ فَغَشِيَهُمْ مِّنَ الْيَمِّ مَا غَشِيَهُمْ ۗ

fa atba‘ahum fir‘aunu bijunūdihī fa gasyiyahum minal-yammi mā gasyiyahum.

Ebuna Farao ti basoda na yandi landaka bo, kansi bo nataka bo na bitembo ya nzadi-mungwa yina dindisaka bo.

وَاَضَلَّ فِرْعَوْنُ قَوْمَهٗ وَمَا هَدٰى

wa aḍalla fir‘aunu qaumahū wa mā hadā.

Mpi Farao vandaka kukusa bantu na yandi mpi kupesaka bo ve lutwadisu.

يٰبَنِيْٓ اِسْرَاۤءِيْلَ قَدْ اَنْجَيْنٰكُمْ مِّنْ عَدُوِّكُمْ وَوٰعَدْنٰكُمْ جَانِبَ الطُّوْرِ الْاَيْمَنَ وَنَزَّلْنَا عَلَيْكُمُ الْمَنَّ وَالسَّلْوٰى

yā banī isrā'īla qad anjainākum min ‘aduwwikum wa wā‘adnākum jānibaṭ-ṭūril-aimana wa nazzalnā ‘alaikumul-mannā was-salwā.

O bana ya Israele! Ya kieleka, beto me gulusa beno na bambeni na beno, mpi beto me sala kuwakana ti beno (ya kusamba) na ndambu ya diboko ya kitata ya ngumba (Mongo ya Sinai) mpi beto me kulumusa beno mann ti salwa.

كُلُوْا مِنْ طَيِّبٰتِ مَا رَزَقْنٰكُمْۙ وَلَا تَطْغَوْا فِيْهِ فَيَحِلَّ عَلَيْكُمْ غَضَبِيْۚ وَمَنْ يَّحْلِلْ عَلَيْهِ غَضَبِيْ فَقَدْ هَوٰى

kulū min ṭayyibāti mā razaqnākum, wa lā taṭgau fīhi fa yaḥilla ‘alaikum gaḍabī, wa may yaḥlil ‘alaihi gaḍabī faqad hawā.

Beno dia bima ya mbote ya beto me pesa beno, beno luta ve bandilu, mpidina beno ta sala nde makasi na Mono kubwa na zulu na beno. Konso muntu yina makasi na Mono ta bula, pana kieleka, yandi ta fwa.

وَاِنِّيْ لَغَفَّارٌ لِّمَنْ تَابَ وَاٰمَنَ وَعَمِلَ صَالِحًا ثُمَّ اهْتَدٰى

wa innī lagaffārul liman tāba wa āmana wa ‘amila ṣāliḥan ṡummahtadā.

Mpe ya kieleka, mono kele Mulolula na bantu yina ke balula ntima, ke kwikila mpi ke sala bisalu ya mbote, na nima ke bikala ya kutwadisama.

۞ وَمَآ اَعْجَلَكَ عَنْ قَوْمِكَ يٰمُوْسٰى

wa mā a‘jalaka ‘an qaumika yā mūsā.

Ye sambu na inki nge kwisaka nswalu kuluta bantu na nge, O Musa ?

قَالَ هُمْ اُولَاۤءِ عَلٰٓى اَثَرِيْ وَعَجِلْتُ اِلَيْكَ رَبِّ لِتَرْضٰى

qāla hum ulā'i ‘alā aṡarī wa ‘ajiltu ilaika rabbi litarḍā.

Yandi (Moize) tubaka nde: "Bo ke landa mono mpi mono ke kwenda nswalu na nge, O Mfumu na mono, sambu nge sepela (na mono)."

قَالَ فَاِنَّا قَدْ فَتَنَّا قَوْمَكَ مِنْۢ بَعْدِكَ وَاَضَلَّهُمُ السَّامِرِيُّ

qāla fa innā qad fatannā qaumaka mim ba‘dika wa aḍallahumus-sāmiriyy(u).

Yandi (Allah) tubaka nde: “Ya kieleka, beto me meka bantu na nge na nima ya kukwenda na nge, mpi bo vilaka nzila na Samiri.”

فَرَجَعَ مُوْسٰٓى اِلٰى قَوْمِهٖ غَضْبَانَ اَسِفًا ەۚ قَالَ يٰقَوْمِ اَلَمْ يَعِدْكُمْ رَبُّكُمْ وَعْدًا حَسَنًا ەۗ اَفَطَالَ عَلَيْكُمُ الْعَهْدُ اَمْ اَرَدْتُّمْ اَنْ يَّحِلَّ عَلَيْكُمْ غَضَبٌ مِّنْ رَّبِّكُمْ فَاَخْلَفْتُمْ مَّوْعِدِيْ

fa raja‘a mūsā ilā qaumihī gaḍbāna asifā(n), qāla yā qaumi alam ya‘idkum rabbukum wa‘dan ḥasanā(n), afaṭāla ‘alaikumul-‘ahdu am arattum ay yaḥilla ‘alaikum gaḍabum mir rabbikum fa akhlaftum mau‘idī.

I bosi, Musa wavutuka kwa nkangu andi ye makasi ye ntantu. Yandi (Moize) tubaka nde: "O bantu na mono! Keti Mfumu na beno me sila beno ve lusilu ya mbote? Keti nsungi ya kuwakana kele nda mingi sambu na beno to keti beno ke zola nde makasi ya Nzambi kubwa na zulu na beno, sambu na inki beno me fwa kuwakana na beno ti mono?"

قَالُوْا مَآ اَخْلَفْنَا مَوْعِدَكَ بِمَلْكِنَا وَلٰكِنَّا حُمِّلْنَآ اَوْزَارًا مِّنْ زِيْنَةِ الْقَوْمِ فَقَذَفْنٰهَا فَكَذٰلِكَ اَلْقَى السَّامِرِيُّ ۙ

qālū mā akhlafnā mau‘idaka bimalkinā wa lākinnā ḥummilnā auzāram min zīnatil-qaumi fa qażafnāhā fa każālika alqas-sāmiriyy(u).

Bau tubaka nde: "Beto fwaka ve kuwakana na beno na luzolo na beto mosi, kansi yo lombaka nde beto nata kizitu ya ngolo ya bima ya ntalu ya bantu ya (Farao), na nima beto losaka yo (na tiya), mpi mutindu mosi mpi Samiri losaka yo, .

فَاَخْرَجَ لَهُمْ عِجْلًا جَسَدًا لَّهٗ خُوَارٌ فَقَالُوْا هٰذَآ اِلٰهُكُمْ وَاِلٰهُ مُوْسٰى ەۙ فَنَسِيَ ۗ

fa akhraja lahum ‘ijlan jasadal lahū khuwārun fa qālū hāżā ilāhukum wa ilāhu mūsā, fa nasiy(a).

na nima (na dibulu ya tiya) yandi (Samiri) basisaka (kiteki ya) mwana-ngombe ti nitu ti ndinga sambu na bo, yo yina bo tubaka nde: "Yai Nzambi na beno mpi Nzambi ya Moize, kansi yandi (Moize) me vila."

اَفَلَا يَرَوْنَ اَلَّا يَرْجِعُ اِلَيْهِمْ قَوْلًا ەۙ وَّلَا يَمْلِكُ لَهُمْ ضَرًّا وَّلَا نَفْعًا ࣖ

afalā yarauna allā yarji‘u ilaihim qaulā(n), wa lā yamliku lahum ḍarraw wa lā naf‘ā(n).

Yo yina, keti bo monaka ve nde (kiteki ya mwana-ngombe) lendaka ve kupesa bo mvutu, mpi lendaka kutelemina ve mambu ya mbi to kunatila bo mambote?

وَلَقَدْ قَالَ لَهُمْ هٰرُوْنُ مِنْ قَبْلُ يٰقَوْمِ اِنَّمَا فُتِنْتُمْ بِهٖۚ وَاِنَّ رَبَّكُمُ الرَّحْمٰنُ فَاتَّبِعُوْنِيْ وَاَطِيْعُوْٓا اَمْرِيْ

wa laqad qāla lahum hārūnu min qablu yā qaumi innamā futintum bih(ī), wa inna rabbakumur-raḥmānu fattabi‘ūnī wa aṭī‘ū amrī.

Mpe kieleka, Harun tubaka ntete na bo nde, "O bantu na mono! Ya kieleka, beno ke pesamaka kaka kumekama (ti kiteki ya mwana-ngombe) mpi kieleka, Mfumu na beno kele (Allah) Muntu ya Kuluta Mawa, yo yina beno landa mono mpi beno zitisa bantuma na mono."

قَالُوْا لَنْ نَّبْرَحَ عَلَيْهِ عٰكِفِيْنَ حَتّٰى يَرْجِعَ اِلَيْنَا مُوْسٰى

qālū lan nabraḥa ‘alaihi ‘ākifīna ḥattā yarji‘a ilainā mūsā.

Bo vutulaka nde: “Beto ta bika yo ve (mpi) ta landa kusambila yo (kiteki ya mwana-ngombe) tii kuna Moize ta vutuka na beto.”

قَالَ يٰهٰرُوْنُ مَا مَنَعَكَ اِذْ رَاَيْتَهُمْ ضَلُّوْٓا ۙ

qāla yā hārūnu mā mana‘aka iż ra'aitahum ḍallū.

Yandi (Moize) tubaka nde: "O Harun! Inki ke kanga nge nzila ntangu nge ke mona nde bo me vila nzila, .

اَلَّا تَتَّبِعَنِۗ اَفَعَصَيْتَ اَمْرِيْ

allā tattabi‘an(i), afa ‘aṣaita amrī.

(yo yina) nge ke landa mono ve? Keti nge me (na luzolo yonso) kukonda kuzitisa bantuma na mono?”

قَالَ يَبْنَؤُمَّ لَا تَأْخُذْ بِلِحْيَتِيْ وَلَا بِرَأْسِيْۚ اِنِّيْ خَشِيْتُ اَنْ تَقُوْلَ فَرَّقْتَ بَيْنَ بَنِيْٓ اِسْرَاۤءِيْلَ وَلَمْ تَرْقُبْ قَوْلِيْ

qāla yabna'umma lā ta'khuż biliḥyatī wa lā bira'sī, innī khasyītu an taqūla farraqta baina banī isrā'īla wa lam tarqub qaulī.

Yandi (Harun) vutulaka nde: "O mwana ya mama na mono! Kusimba ve mandefu na mono kansi ntu na mono ve. Mono ke wa boma kibeni nde nge ta tuba (na mono) nde, 'Nge me kabula Bana ya Israele mpi nge me zitisa ve nsangu na mono.'"

قَالَ فَمَا خَطْبُكَ يٰسَامِرِيُّ

qāla famā khaṭbuka yā sāmiriyy(u).

Yandi (Moize) tubaka nde: “Inki kima pusaka nge (na kusala mutindu yina) O Samiri?”

قَالَ بَصُرْتُ بِمَا لَمْ يَبْصُرُوْا بِهٖ فَقَبَضْتُ قَبْضَةً مِّنْ اَثَرِ الرَّسُوْلِ فَنَبَذْتُهَا وَكَذٰلِكَ سَوَّلَتْ لِيْ نَفْسِيْ

qāla baṣurtu bimā lam yabṣurū bihī fa qabaḍtu qabḍatam min aṡarir-rasūli fa nabażtuhā wa każālika sawwalat lī nafsī.

Yandi (Samiri) vutulaka nde: "Mono zabaka kima mosi ya bo zabaka ve, yo yina mono bakaka diboko mosi (ya ntoto na) makulu ya kinati-nsangu mpi mono losaka yo (na tiya), mutindu yina nzala na mono ya mbi ndimisaka mono."

قَالَ فَاذْهَبْ فَاِنَّ لَكَ فِى الْحَيٰوةِ اَنْ تَقُوْلَ لَا مِسَاسَۖ وَاِنَّ لَكَ مَوْعِدًا لَّنْ تُخْلَفَهٗۚ وَانْظُرْ اِلٰٓى اِلٰهِكَ الَّذِيْ ظَلْتَ عَلَيْهِ عَاكِفًا ۗ لَنُحَرِّقَنَّهٗ ثُمَّ لَنَنْسِفَنَّهٗ فِى الْيَمِّ نَسْفًا

qāla fażhab fa inna laka fil-ḥayāti an taqūla lā misās(a), wa inna laka mau‘idal lan tukhlafah(ū), wanẓur ilā ilāhikal-lażī ẓalta ‘alaihi ‘ākifā(n), lanuḥarriqannahū ṡumma lanansifannahū fil-yammi nasfā(n).

Yandi (Moize) tubaka nde: "Kwenda! Yo yina kieleka na luzingu (na nsi-ntoto yai) nge (lenda kaka) kutuba nde, 'Kusimba ve (mono),'. Mpi nge ta baka kibeni (ndola) yina bo me silaka (na luzingu ya nima ya lufwa) yina nge ta kuka ve kutina, mpi tala nzambi na nge yina nge ke landa kusambila yandi scatterly burn i definited the will, putulu) mu nzadi-mungwa (mwangana).

اِنَّمَآ اِلٰهُكُمُ اللّٰهُ الَّذِيْ لَآ اِلٰهَ اِلَّا هُوَۗ وَسِعَ كُلَّ شَيْءٍ عِلْمًا

innamā ilāhukumullāhul-lażī lā ilāha illā huw(a), wasi‘a kulla syai'in ‘ilmā(n).

Kieleka, Nzambi aku i Allah kaka, ka vena nzambi ko, yandi kaka. Nzayilu na yandi ke tadila mambu yonso.”

كَذٰلِكَ نَقُصُّ عَلَيْكَ مِنْ اَنْۢبَاۤءِ مَا قَدْ سَبَقَۚ وَقَدْ اٰتَيْنٰكَ مِنْ لَّدُنَّا ذِكْرًا ۚ

każālika naquṣṣu ‘alaika min ambā'i mā sabaq(a), wa qad ātaināka mil ladunnā żikrā(n).

Mutindu yina beto ke tubila nge (Muhammad) ndambu ya masolo (ya bantu) ya me luta, ye kieleka, beto me pesa nge lukebisu (Qur’an) na ndambu na beto.

مَنْ اَعْرَضَ عَنْهُ فَاِنَّهٗ يَحْمِلُ يَوْمَ الْقِيٰمَةِ وِزْرًا

man a‘raḍa ‘anhu fa innahū yaḥmilu yaumal-qiyāmati wizrā(n).

Konso muntu yina ta buya yo (Qur’an), pana kieleka yandi ta nata kizitu ya kilo (disumu) na kilumbu ya lufutumuku, .

خٰلِدِيْنَ فِيْهِ ۗوَسَاۤءَ لَهُمْ يَوْمَ الْقِيٰمَةِ حِمْلًاۙ

khālidīna fīh(i), wa sā'a lahum yaumal-qiyāmati ḥimlā(n).

bo ke bikalaka na kikalulu yina. Mpi kizitu ya masumu ta vanda ya boma sambu na bo na Kilumbu ya Lufutumuku, .

يَّوْمَ يُنْفَخُ فِى الصُّوْرِ وَنَحْشُرُ الْمُجْرِمِيْنَ يَوْمَىِٕذٍ زُرْقًا ۖ

yauma yunfakhu fiṣ-ṣūri wa naḥsyurul-mujrimīna yauma'iżin zurqā(n).

na kilumbu ya (Kilumbu ya Lusambisu) bo ke bulaka mpungi (mbala ya zole) mpi na kilumbu yina Beto ke vukisaka bansumuki ti (bizizi) ya bule ya mawa, .

يَّتَخَافَتُوْنَ بَيْنَهُمْ اِنْ لَّبِثْتُمْ اِلَّا عَشْرًا

yatakhāfatūna bainahum il labiṡtum illā ‘asyrā(n).

bo vandaka kutuba na ndinga ya nsi-nsi nde, "Beno bikala (na nsi-ntoto) kuluta ve (bilumbu) kumi."

نَحْنُ اَعْلَمُ بِمَا يَقُوْلُوْنَ اِذْ يَقُوْلُ اَمْثَلُهُمْ طَرِيْقَةً اِنْ لَّبِثْتُمْ اِلَّا يَوْمًا ࣖ

naḥnu a‘lamu bimā yaqūlūna iż yaqūlu amṡaluhum ṭarīqatan il labiṡtum illā yaumā(n).

Beto zaba mbote mambu ya bo ta tuba, ntangu muntu ya kuluta masonga na kati ya bantu ta tuba nde: “Nge bikala (na nsi-ntoto), kuluta ve kilumbu mosi.”

وَيَسْـَٔلُوْنَكَ عَنِ الْجِبَالِ فَقُلْ يَنْسِفُهَا رَبِّيْ نَسْفًا ۙ

wa yas'alūnaka ‘anil-jibāli fa qul yansifuhā rabbī nasfā(n).

Mpi bo ke yula nge (Muhammad) sambu na bangumba, yo yina tuba nde: “Mfumu na mono ta fwa yo (na Kilumbu ya Lufutumuku) na mutindu ya mvimba, .

فَيَذَرُهَا قَاعًا صَفْصَفًا ۙ

fa yażaruhā qā‘an ṣafṣafā(n).

na nima Yandi ta kumisa (bangumba ya ntama) ntoto ya mvimba, .

لَّا تَرٰى فِيْهَا عِوَجًا وَّلَآ اَمْتًا ۗ

lā tarā fīhā ‘iwajaw wa lā amtā(n).

(yo yina) nge ta mona diaka ve bisika ya nsi mpi ya zulu kuna.”

يَوْمَىِٕذٍ يَّتَّبِعُوْنَ الدَّاعِيَ لَا عِوَجَ لَهٗ ۚوَخَشَعَتِ الْاَصْوَاتُ لِلرَّحْمٰنِ فَلَا تَسْمَعُ اِلَّا هَمْسًا

yauma'iżiy yattabi‘ūnad-dā‘iya lā ‘iwaja lah(ū), wa khasya‘atil-aṣwātu lir-raḥmāni falā tasma‘u illā hamsā(n).

Muna lumbu kiokio balanda (nkumbu a) nkumbu (wanzio) lembi vutuka (rebut); mpi ndinga yonso ke fukama na ntwala ya Nzambi ya Kuluta Mawa, na mpila nde mambu yonso ya beno ke waka kele kaka mambu ya nsi-nsi.

يَوْمَىِٕذٍ لَّا تَنْفَعُ الشَّفَاعَةُ اِلَّا مَنْ اَذِنَ لَهُ الرَّحْمٰنُ وَرَضِيَ لَهٗ قَوْلًا

yauma'iżil lā tanfa‘usy-syafā‘atu illā man ażina lahur-raḥmānu wa raḍiya lahū qaulā(n).

Na kilumbu yina, mfunu ya kusamba (lusadisu) kele ve, katula kaka bantu yina Nzambi, Muntu ya Kuluta Kuwila Bantu Mawa, me pesa nswa, mpi yina Yandi ke ndimaka bangogo na bo.

يَعْلَمُ مَا بَيْنَ اَيْدِيْهِمْ وَمَا خَلْفَهُمْ وَلَا يُحِيْطُوْنَ بِهٖ عِلْمًا

ya‘lamu mā baina aidīhim wa mā khalfahum wa lā yuḥīṭūna bihī ‘ilmā(n).

Yandi (Allah) zaba mambu yina kele na ntwala na bo (yina ta salama) ti yina kele na nima na bo (yina me salama dezia), na ntangu yina nzayilu na bo lenda kotisa ve nzayilu na yandi.

۞ وَعَنَتِ الْوُجُوْهُ لِلْحَيِّ الْقَيُّوْمِۗ وَقَدْ خَابَ مَنْ حَمَلَ ظُلْمًا

wa ‘anatil-wujūhu lil-ḥayyil-qayyūm(i), wa qad khāba man ḥamala ẓulmā(n).

Mpi baluse yonso fukamaka na ntwala ya (Allah) ya Moyo mpi ya Muntu Mosi. Yau kele kibeni kuvidisa sambu na bantu yina kesalaka mambu ya kukonda lunungu.

وَمَنْ يَّعْمَلْ مِنَ الصّٰلِحٰتِ وَهُوَ مُؤْمِنٌ فَلَا يَخٰفُ ظُلْمًا وَّلَا هَضْمًا

wa may ya‘mal minaṣ-ṣāliḥāti wa huwa mu'minun falā yakhāfu ẓulmaw wa lā haḍmā(n).

Mpi konso muntu yina ke sala bisalu ya mbote ntangu yandi kele (na kikalulu ya) lukwikilu, pana yandi ke kudiyangisa ve sambu na mambu ya kukonda lunungu (na yandi) mpi yandi ke kudiyangisa ve (mpi) sambu na kukulumusa banswa na yandi.

وَكَذٰلِكَ اَنْزَلْنٰهُ قُرْاٰنًا عَرَبِيًّا وَّصَرَّفْنَا فِيْهِ مِنَ الْوَعِيْدِ لَعَلَّهُمْ يَتَّقُوْنَ اَوْ يُحْدِثُ لَهُمْ ذِكْرًا

wa każālika anzalnāhu qur'ānan ‘arabiyyaw wa ṣarrafnā fīhi minal-wa‘īdi la‘allahum yattaqūna au yuḥdiṡu lahum żikrā(n).

Mpi mutindu yina beto me kulumusa Qur’an na ndinga ya Arabi, ye beto me tendula mbala na mbala na kati na yo ndambu ya bigonsa, sambu bo kuma na luzitu, to sambu (Qur’an) kulonga bo.

فَتَعٰلَى اللّٰهُ الْمَلِكُ الْحَقُّۚ وَلَا تَعْجَلْ بِالْقُرْاٰنِ مِنْ قَبْلِ اَنْ يُّقْضٰٓى اِلَيْكَ وَحْيُهٗ ۖوَقُلْ رَّبِّ زِدْنِيْ عِلْمًا

fa ta‘ālallāhul-malikul-ḥaqq(u), wa lā ta‘jal bil-qur'āni min qabli ay yuqḍā ilaika waḥyuh(ū), wa qur rabbi zidnī ‘ilmā(n).

Yo yina, Muntu ya Kuluta Kuzanguka kele Allah, Ntotila ya kieleka mpi ya kieleka. Mpi nge (Muhammad) kwenda ve nswalu (kutanga) Qur’an na ntwala nde yo zabisama na nge, mpi kutuba nde: “O Mfumu na mono, yika nzayilu na mono.”

وَلَقَدْ عَهِدْنَآ اِلٰٓى اٰدَمَ مِنْ قَبْلُ فَنَسِيَ وَلَمْ نَجِدْ لَهٗ عَزْمًا ࣖ

wa laqad ‘ahidnā ilā ādama min qablu fa nasiya wa lam najid lahū ‘azmā(n).

Mpi ya kieleka, beto pesaka Adami ntuma na ntwala, kansi yandi vilaka, mpi beto monaka ve luzolo ya ngolo na kati na yandi.

وَاِذْ قُلْنَا لِلْمَلٰۤىِٕكَةِ اسْجُدُوْا لِاٰدَمَ فَسَجَدُوْٓا اِلَّآ اِبْلِيْسَ اَبٰى ۗ

wa iż qulnā lil-malā'ikatisjudū li'ādama fa sajadū illā iblīsa abā.

Mpi (yibuka) ntangu Beto tubaka na bawanzio nde: “Beno fukama na ntwala ya Adami!” I bosi, bafukamene katula kaka Satana; yandi buyaka.

فَقُلْنَا يٰٓاٰدَمُ اِنَّ هٰذَا عَدُوٌّ لَّكَ وَلِزَوْجِكَ فَلَا يُخْرِجَنَّكُمَا مِنَ الْجَنَّةِ فَتَشْقٰى

fa qulnā yā ādamu inna hāżā ‘aduwwul laka wa lizaujika falā yukhrijannakumā minal-jannati fa tasyqā.

Na nima beto tubaka nde: "O Adami! Yai (Satana) kele mbeni na nge ti nkento na nge, yo yina kubika ve nde yandi kukula beno zole na Paladisu, sambu beno sala mbi ve."

اِنَّ لَكَ اَلَّا تَجُوْعَ فِيْهَا وَلَا تَعْرٰى ۙ

inna laka allā tajū‘a fīhā wa lā ta‘rā.

Ya kieleka, kele ti kivuvu sambu na nge kuna: nge ta vanda ve ti nzala to kinkonga.

وَاَنَّكَ لَا تَظْمَؤُا فِيْهَا وَلَا تَضْحٰى

wa annaka lā taẓma'u fīhā wa lā taḍḥā.

Ya kieleka, kuna nge ta wa ve nzala ya masa mpi tiya ya ntangu ta simba nge ve."

فَوَسْوَسَ اِلَيْهِ الشَّيْطٰنُ قَالَ يٰٓاٰدَمُ هَلْ اَدُلُّكَ عَلٰى شَجَرَةِ الْخُلْدِ وَمُلْكٍ لَّا يَبْلٰى

fa waswasa ilaihisy-syaiṭānu qāla yā ādamu hal adulluka ‘alā syajaratil-khuldi wa mulkil lā yablā.

Na nima Satana tubaka na ndinga ya nsi (mabanza ya mbi) na yandi nde: "O Adami! Keti mono fwete songa nge nti ya kukonda kufwa ti kimfumu yina ta fwa ve ata fioti?"

فَاَكَلَا مِنْهَا فَبَدَتْ لَهُمَا سَوْءٰتُهُمَا وَطَفِقَا يَخْصِفٰنِ عَلَيْهِمَا مِنْ وَّرَقِ الْجَنَّةِۚ وَعَصٰىٓ اٰدَمُ رَبَّهٗ فَغَوٰى ۖ

fa akalā minhā fa badat lahumā sau'ātuhumā wa ṭafiqā yakhṣifāni ‘alaihimā miw waraqil-jannah(ti), wa ‘aṣā ādamu rabbahū fa gawā.

Na nima bo zole diaka yo, na nima bo zole monaka kinkonga na bo mpi bo yantikaka kufika yo ti matiti ya (yina kele na) Paladisu, mpi Adami lemfukilaka ve Mfumu na yandi, mpi yandi vilaka nzila.

ثُمَّ اجْتَبٰىهُ رَبُّهٗ فَتَابَ عَلَيْهِ وَهَدٰى

Ṡummajtabāhu rabbuhū fa tāba ‘alaihi wa hadā.

Ebuna Mfumu na yandi ponaka yandi, yo yina Yandi ndimaka kubalula ntima na yandi mpi pesaka yandi lutwadisu.

قَالَ اهْبِطَا مِنْهَا جَمِيْعًاۢ بَعْضُكُمْ لِبَعْضٍ عَدُوٌّ ۚفَاِمَّا يَأْتِيَنَّكُمْ مِّنِّيْ هُدًى ەۙ فَمَنِ اتَّبَعَ هُدَايَ فَلَا يَضِلُّ وَلَا يَشْقٰى

qālahbiṭā minhā jamī‘am ba‘ḍukum liba‘ḍin ‘aduww(un), fa immā ya'tiyannakum minnī hudā(n), fa manittaba‘a hudāya falā yaḍillu wa lā yasyqā.

Yandi (Allah) tubaka nde: "Beno kulumuka beno zole katuka na zulu kisika mosi, bankaka na kati na beno ta vanda bambeni ya bankaka. Kana lutwadisu me kwisila beno na Mono, pana (zaba) konso muntu yina ke landa lutwadisu na Mono, yandi ta vila ve nzila mpi yandi ta sala ve mbi."

وَمَنْ اَعْرَضَ عَنْ ذِكْرِيْ فَاِنَّ لَهٗ مَعِيْشَةً ضَنْكًا وَّنَحْشُرُهٗ يَوْمَ الْقِيٰمَةِ اَعْمٰى

wa man a‘raḍa ‘an żikrī fa inna lahū ma‘īsyatan ḍankaw wa naḥsyuruhū yaumal-qiyāmati a‘mā.

Mpi konso muntu yina ta buya lukebisu na mono, yandi ta zinga luzingu ya fioti, mpi beto ta vukisa yandi na kilumbu ya lufutumuku kifwa-meso."

قَالَ رَبِّ لِمَ حَشَرْتَنِيْٓ اَعْمٰى وَقَدْ كُنْتُ بَصِيْرًا

qāla rabbi lima ḥasyartanī a‘mā wa qad kuntu baṣīrā(n).

Yandi tubaka nde: “O Mfumu na mono, sambu na nki nge me vukisa mono kifwa-meso, ntangu mono vandaka kumona ntete?”

قَالَ كَذٰلِكَ اَتَتْكَ اٰيٰتُنَا فَنَسِيْتَهَاۚ وَكَذٰلِكَ الْيَوْمَ تُنْسٰى

qāla każālika atatka āyātunā fa nasītahā, wa każālikal-yauma tunsā.

Yandi (Allah) tubaka nde: "Yo yina, na ntwala baverse na beto kwisaka na beno, ye beno vandaka kutula yo ve dikebi, yo yina (mpi) bubu yai beno ke tula yo ve dikebi."

وَكَذٰلِكَ نَجْزِيْ مَنْ اَسْرَفَ وَلَمْ يُؤْمِنْۢ بِاٰيٰتِ رَبِّهٖۗ وَلَعَذَابُ الْاٰخِرَةِ اَشَدُّ وَاَبْقٰى

wa każālika najzī man asrafa wa lam yu'mim bi'āyāti rabbih(ī), wa la‘ażābul-ākhirati asyaddu wa abqā.

Mpi mutindu yina beto ke pesaka lufutu na bantu yina ke lutaka nsiku mpi ke kwikilaka ve na bidimbu ya Mfumu na bo. Ya kieleka, ndola yina bo ta pesa na nima ya lufwa kele kilo mingi mpi ya mvula na mvula.

اَفَلَمْ يَهْدِ لَهُمْ كَمْ اَهْلَكْنَا قَبْلَهُمْ مِّنَ الْقُرُوْنِ يَمْشُوْنَ فِيْ مَسٰكِنِهِمْۗ اِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَاٰيٰتٍ لِّاُولِى النُّهٰى ࣖ

afalam yahdi lahum kam ahlaknā qablahum minal-qurūni yamsyūna fī masākinihim, inna fī żālika la'āyātil li'ulin nuhā.

Yo yina, keti yo kele ve kidimbu sambu na bo (bansambidi ya biteki) mutindu beto fwaka (bandonga) mingi na ntwala na bo, ata bo lutaka na (banzila ya) kisika na bo (ya bantu) vandaka kuzinga? Ya kieleka, na yina kele ti bidimbu (ya ngolo ya Allah) sambu na bantu ya mayele.

وَلَوْلَا كَلِمَةٌ سَبَقَتْ مِنْ رَّبِّكَ لَكَانَ لِزَامًا وَّاَجَلٌ مُّسَمًّى ۗ

wa lau lā kalimatun sabaqat mir rabbika lakāna lizāmaw wa ajalum musammā(n).

Mpi kana kuvandaka ve ti nsiku ya ntete ya Mfumu na nge mpi kuvandaka ve ti ndilu (ya lufwa) ya bo metulaka na ntwala, (mpasi) zolaka kubwila bo.

فَاصْبِرْ عَلٰى مَا يَقُوْلُوْنَ وَسَبِّحْ بِحَمْدِ رَبِّكَ قَبْلَ طُلُوْعِ الشَّمْسِ وَقَبْلَ غُرُوْبِهَا ۚوَمِنْ اٰنَاۤئِ الَّيْلِ فَسَبِّحْ وَاَطْرَافَ النَّهَارِ لَعَلَّكَ تَرْضٰى

faṣbir ‘alā mā yaqūlūna wa sabbiḥ biḥamdi rabbika qabla ṭulū‘isy-syamsi wa qabla gurūbihā, wa min ānā'il-laili fa sabbiḥ wa aṭrāfan-nahāri la‘allaka tarḍā.

Yo yina, kanga ntima na mambu ya bo ke tuba, mpi kudipesa lukumu na kukumisaka Mfumu na nge, na ntwala nde ntangu kubasika mpi na ntwala nde yo dinda; ye samba (mpi) na midi ya mpimpa ti na nsuka ya kilumbu, na mpila nde nge kudiwa pima.

وَلَا تَمُدَّنَّ عَيْنَيْكَ اِلٰى مَا مَتَّعْنَا بِهٖٓ اَزْوَاجًا مِّنْهُمْ زَهْرَةَ الْحَيٰوةِ الدُّنْيَا ەۙ لِنَفْتِنَهُمْ فِيْهِ ۗوَرِزْقُ رَبِّكَ خَيْرٌ وَّاَبْقٰى

wa lā tamuddanna ‘ainaika ilā mā matta‘nā bihī azwājam minhum zahratal-ḥayātid-dun-yā, linaftinahum fīh(i), wa rizqu rabbika khairuw wa abqā.

Mpi kutula ve meso na nge na biese yina Beto me pesa na bimvuka ya nkaka na bo, (bonso) nti ya luzingu na nsi-ntoto, sambu Beto meka bo na (kiese) yina. Nlemvo ya Nzambi na nge me luta mbote mpi ya mvula na mvula.

وَأْمُرْ اَهْلَكَ بِالصَّلٰوةِ وَاصْطَبِرْ عَلَيْهَاۗ لَا نَسْـَٔلُكَ رِزْقًاۗ نَحْنُ نَرْزُقُكَۗ وَالْعَاقِبَةُ لِلتَّقْوٰى

wa'mur ahlaka biṣ-ṣalāti waṣṭabir ‘alaihā, lā nas'aluka rizqā(n), naḥnu narzuquk(a), wal-‘āqibatu lit-taqwā.

Mpi pesa dibuta na nge ntuma ya kusala bisambu mpi kuvanda ntima-nda na kusala yo. Beto ke lomba nge ve madia, Beto kele bantu yina ke pesa nge madia. Mpi malanda (ya mbote na nima ya lufwa) kele sambu na bantu yina kele bantu ya lusambu.

وَقَالُوْا لَوْلَا يَأْتِيْنَا بِاٰيَةٍ مِّنْ رَّبِّهٖۗ اَوَلَمْ تَأْتِهِمْ بَيِّنَةُ مَا فِى الصُّحُفِ الْاُوْلٰى

wa qālū lau lā ya'tīnā bi'āyatim mir rabbih(ī), awalam ta'tihim bayyinatu mā fiṣ-ṣuḥufil-ūlā.

Bo tubaka nde: “Sambu na nki yandi natilaka beto ve kidimbu (nzikisa) ya me katuka na Mfumu na yandi?” Keti banzikisa (ya kieleka) kwisaka ve na bo bonso yina beto me tubila na mikanda yina me luta?

وَلَوْ اَنَّآ اَهْلَكْنٰهُمْ بِعَذَابٍ مِّنْ قَبْلِهٖ لَقَالُوْا رَبَّنَا لَوْلَآ اَرْسَلْتَ اِلَيْنَا رَسُوْلًا فَنَتَّبِعَ اٰيٰتِكَ مِنْ قَبْلِ اَنْ نَّذِلَّ وَنَخْزٰى

wa lau annā ahlaknāhum bi‘ażābim min qablihī laqālū rabbanā lau lā arsalta ilainā rasūlan fa nattabi‘a āyātika min qabli an nażilla wa nakhzā.

Mpi kana beto fwaka bo ti mpasi mosi ya ntete (Quran me basika), bo zolaka kutuba nde: “Mfumu na beto, sambu na inki nge tindaka ve kinati-nsangu na beto, sambu beto landa baverse na nge na ntwala nde beto kuma bantu ya kuvweza mpi ya kukonda mfunu?”

قُلْ كُلٌّ مُّتَرَبِّصٌ فَتَرَبَّصُوْاۚ فَسَتَعْلَمُوْنَ مَنْ اَصْحٰبُ الصِّرَاطِ السَّوِيِّ وَمَنِ اهْتَدٰى ࣖ ۔

qul kullum mutarabbiṣun fa tarabbaṣū, fa sata‘lamūna man aṣḥābuṣ-ṣirāṭis-sawiyyi wa manihtadā.

Tuba (Muhammad), "Konso muntu na kati na beto ke vingila, yo yina vingila nge! Mpi kilumbu mosi nge ta zaba nani ke landa nzila ya kusungama, mpi nani me twadisama."