Q.S Al-Ahz ab (اَلْأَحْزَاب) - 73 Ntalu ya Baverse

يٰٓاَيُّهَا النَّبِيُّ اتَّقِ اللّٰهَ وَلَا تُطِعِ الْكٰفِرِيْنَ وَالْمُنٰفِقِيْنَ ۗاِنَّ اللّٰهَ كَانَ عَلِيْمًا حَكِيْمًاۙ

yā ayyuhan-nabiyyuttaqillāha wa lā tuṭi‘il-kāfirīna wal-munāfiqīn(a), innallāha kāna ‘alīman ḥakīmā(n).

O Mbikudi! Beno tina Allah boma mpi beno lemfuka ve (bampusa ya) bantu ya ke kwikilaka ve mpi ya luvunu. Ya kieleka, Allah kele Muntu ya me zaba mambu yonso, ya mayele yonso, .

وَّاتَّبِعْ مَا يُوْحٰىٓ اِلَيْكَ مِنْ رَّبِّكَ ۗاِنَّ اللّٰهَ كَانَ بِمَا تَعْمَلُوْنَ خَبِيْرًاۙ

wattabi‘ mā yūḥā ilaika mir rabbik(a), innallāha kāna bimā ta‘malūna khabīrā(n).

ye landa mambu yina Mfumu na nge me songa nge. Ya kieleka, Allah ke kebaka mingi mambu ya beno ke salaka, .

وَّتَوَكَّلْ عَلَى اللّٰهِ ۗوَكَفٰى بِاللّٰهِ وَكِيْلًا

wa tawakkal ‘alallāh(i), wa kafā billāhi wakīlā(n).

ye tula ntima na nge na Allah. Mpi Allah me fwana bonso nkengidi.

مَا جَعَلَ اللّٰهُ لِرَجُلٍ مِّنْ قَلْبَيْنِ فِيْ جَوْفِهٖ ۚوَمَا جَعَلَ اَزْوَاجَكُمُ الّٰـِٕۤيْ تُظٰهِرُوْنَ مِنْهُنَّ اُمَّهٰتِكُمْ ۚوَمَا جَعَلَ اَدْعِيَاۤءَكُمْ اَبْنَاۤءَكُمْۗ ذٰلِكُمْ قَوْلُكُمْ بِاَفْوَاهِكُمْ ۗوَاللّٰهُ يَقُوْلُ الْحَقَّ وَهُوَ يَهْدِى السَّبِيْلَ

mā ja‘alallāhu lirajulim min qalbaini fī jaufih(ī), wa mā ja‘ala azwājakumul-lā'ī tuẓāhirūna minhunna ummahātikum, wa mā ja‘ala ad‘iyā'akum abnā'akum, żālikum qaulukum bi'afwāhikum, wallāhu yaqūlul-ḥaqqa wa huwa yahdis-sabīl(a).

Allah kavanga muntu ntima miole ko muna nlonga andi; ye Yandi salaka ve bankento na beno ya beno zihar bamama na beno, mpi Yandi salaka ve bana na beno ya beno me sansaka bana na beno (ya beno mosi) ya kubutuka. Yai kele kaka bangogo yina kele na munoko na nge. Allah ke tuba kieleka mpi yandi ke songa nzila (ya mbote).

اُدْعُوْهُمْ لِاٰبَاۤىِٕهِمْ هُوَ اَقْسَطُ عِنْدَ اللّٰهِ ۚ فَاِنْ لَّمْ تَعْلَمُوْٓا اٰبَاۤءَهُمْ فَاِخْوَانُكُمْ فِى الدِّيْنِ وَمَوَالِيْكُمْ ۗوَلَيْسَ عَلَيْكُمْ جُنَاحٌ فِيْمَآ اَخْطَأْتُمْ بِهٖ وَلٰكِنْ مَّا تَعَمَّدَتْ قُلُوْبُكُمْ ۗوَكَانَ اللّٰهُ غَفُوْرًا رَّحِيْمًا

ud‘ūhum li'ābā'ihim huwa aqsaṭu ‘indallāh(i), fa illam ta‘lamū ābā'ahum fa ikhwānukum fid-dīni wa mawālīkum, wa laisa ‘alaikum junāḥun fīmā akhṭa'tum bihī wa lākim mā ta‘ammadat qulūbukum, wa kānallāhu gafūrar raḥīmā(n).

Binga bo (bana yina bo me sansaka) na (kusadilaka) bazina ya batata na bo; yina kele kaka na meso ya Allah, ye kana beno zaba ve ba tata na bo, pana (binga bo bonso) bampangi na beno ya dibundu. Mpi disumu kele ve na zulu na nge kana nge sala kifu na yina, kansi (disumu kele) yina ntima na nge ke zola. Allah kele Muntu ya ke lolulaka, ya ke wilaka bantu mawa mingi.

اَلنَّبِيُّ اَوْلٰى بِالْمُؤْمِنِيْنَ مِنْ اَنْفُسِهِمْ وَاَزْوَاجُهٗٓ اُمَّهٰتُهُمْ ۗوَاُولُوا الْاَرْحَامِ بَعْضُهُمْ اَوْلٰى بِبَعْضٍ فِيْ كِتٰبِ اللّٰهِ مِنَ الْمُؤْمِنِيْنَ وَالْمُهٰجِرِيْنَ اِلَّآ اَنْ تَفْعَلُوْٓا اِلٰٓى اَوْلِيَاۤىِٕكُمْ مَّعْرُوْفًا ۗ كَانَ ذٰلِكَ فِى الْكِتٰبِ مَسْطُوْرًا

an-nabiyyu aulā bil-mu'minīna min anfusihim wa azwājuhū ummahātuhum, wa ulul-arḥāmi ba‘ḍuhum aulā biba‘ḍin fī kitābillāhi minal-mu'minīna wal-muhājirīna illā an taf‘alū ilā auliyā'ikum ma‘rūfā(n), kāna żālika fil-kitābi masṭūrā(n).

Ntumwa vandaka mfunu mingi sambu na bakwikidi kuluta bo mosi mpi bankento na yandi vandaka bamama na bo. Bantu yina kele na nguizani na kati na bau na menga kele na banswa mingi (ba héritiers) na Mukanda ya Allah kuluta ba kwikidi ti ba Muhajirin, katula kaka kana nge zola kusala mambu ya mbote na bampangi na nge (ba religieux). I mpila yoyo yasonama muna Nkanda (wa Allah).

وَاِذْ اَخَذْنَا مِنَ النَّبِيّٖنَ مِيْثَاقَهُمْ وَمِنْكَ وَمِنْ نُّوْحٍ وَّاِبْرٰهِيْمَ وَمُوْسٰى وَعِيْسَى ابْنِ مَرْيَمَ ۖوَاَخَذْنَا مِنْهُمْ مِّيْثَاقًا غَلِيْظًاۙ

wa iż akhażnā minan-nabiyyīna mīṡāqahum wa minka wa min nūḥiw wa ibrāhīma wa mūsā wa ‘īsabni maryam(a), wa akhażnā minhum mīṡāqan galīẓā(n).

Mpi (yibuka) ntangu beto bakaka kuwakana na baprofete ti na nge (nge mosi), na Noa, na Abrahami, na Moize ti na Yezu mwana ya Maria, ye beto me bakaka na bo kuwakana ya ngolo, .

لِّيَسْـَٔلَ الصّٰدِقِيْنَ عَنْ صِدْقِهِمْ ۚوَاَعَدَّ لِلْكٰفِرِيْنَ عَذَابًا اَلِيْمًا ࣖ

liyas'alaṣ-ṣādiqīna ‘an ṣidqihim, wa a‘adda lil-kāfirīna ‘ażāban alīmā(n).

sambu Yandi yula bantu ya lunungu sambu na lunungu na bo. Yandi ke pesa ndola ya mpasi sambu na bantu yina ke kwikilaka ve.

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوا اذْكُرُوْا نِعْمَةَ اللّٰهِ عَلَيْكُمْ اِذْ جَاۤءَتْكُمْ جُنُوْدٌ فَاَرْسَلْنَا عَلَيْهِمْ رِيْحًا وَّجُنُوْدًا لَّمْ تَرَوْهَا ۗوَكَانَ اللّٰهُ بِمَا تَعْمَلُوْنَ بَصِيْرًاۚ

yā ayyuhal-lażīna āmanużkurū ni‘matallāhi ‘alaikum iż jā'atkum junūdun fa'arsalnā ‘alaihim rīḥaw wa junūdal lam tarauhā, wa kānallāhu bimā ta‘malūna baṣīrā(n).

O beno bantu ya ke kwikilaka! Yibuka nlemvo ya Allah (yina yandi pesaka) na beno ntangu basoda kwisaka na beno, na nima beto tindaka na zulu na bo mupepe ya ngolo ti basoda yina beno lendaka ve kumona. Allah kele Muntu ya ke monaka mambu yonso ya beno ke salaka.

اِذْ جَاۤءُوْكُمْ مِّنْ فَوْقِكُمْ وَمِنْ اَسْفَلَ مِنْكُمْ وَاِذْ زَاغَتِ الْاَبْصَارُ وَبَلَغَتِ الْقُلُوْبُ الْحَنَاجِرَ وَتَظُنُّوْنَ بِاللّٰهِ الظُّنُوْنَا۠ ۗ

iż jā'ūkum min fauqikum wa min asfala minkum wa iż zāgatil-abṣāru wa balagatil-qulūbul-ḥanājira wa taẓunnūna billāhiẓ-ẓunūnā.

(Disongidila) ntangu bo ke kwisa na nge katuka na zulu ti na nsi na nge, mpi ntangu (meso na nge) ke kangama mpi ntima na nge ke kangama na mungungu na nge mpi nge ke vandaka ti bangindu ya mbi ya kukonda kikuma sambu na Allah.

هُنَالِكَ ابْتُلِيَ الْمُؤْمِنُوْنَ وَزُلْزِلُوْا زِلْزَالًا شَدِيْدًا

hunālikabtuliyal-mu'minūna wa zulzilū zilzālan syadīdā(n).

Kuna, bakwikidi ke mekamaka mpi ke nikanaka (ntima na bo) ti kunikana ya ngolo.

وَاِذْ يَقُوْلُ الْمُنٰفِقُوْنَ وَالَّذِيْنَ فِيْ قُلُوْبِهِمْ مَّرَضٌ مَّا وَعَدَنَا اللّٰهُ وَرَسُوْلُهٗٓ اِلَّا غُرُوْرًا

wa iż yaqūlul-munāfiqūna wal-lażīna fī qulūbihim maraḍum mā wa‘adanallāhu wa rasūluhū illā gurūrā(n).

Mpi (yibuka) ntangu bantu ya luvunu ti bayina ntima na bo vandaka kubela vandaka kutuba nde: “Mambu yina Allah ti Ntumwa na yandi silaka beto vandaka kaka luvunu.”

وَاِذْ قَالَتْ طَّاۤىِٕفَةٌ مِّنْهُمْ يٰٓاَهْلَ يَثْرِبَ لَا مُقَامَ لَكُمْ فَارْجِعُوْا ۚوَيَسْتَأْذِنُ فَرِيْقٌ مِّنْهُمُ النَّبِيَّ يَقُوْلُوْنَ اِنَّ بُيُوْتَنَا عَوْرَةٌ ۗوَمَا هِيَ بِعَوْرَةٍ ۗاِنْ يُّرِيْدُوْنَ اِلَّا فِرَارًا

wa iż qālat ṭā'ifatum minhum yā ahla yaṡriba lā muqāma lakum farji‘ū, wa yasta'żinu farīqum minhumun-nabiyya yaqūlūna inna buyūtanā ‘aurah(tun), wa mā hiya bi‘aurah(tin), iy yurīdūna illā firārā(n).

Mpi (yibuka) ntangu kimvuka mosi na kati na bo tubaka nde: "O bantu ya Yasrib (Medina)! Kisika kele ve sambu na beno, yo yina beno vutuka." Mpi bankaka na kati na bo lombaka nswa na Ntumwa (ya kuvutuka na nzo) na kutubaka nde: “Ya kieleka, banzo na beto kele ya kukanguka (bankengidi kele ve).” Ata banzo vandaka ve ya kukanguka, bo vandaka kuzola kaka kubaka ntinu.

وَلَوْ دُخِلَتْ عَلَيْهِمْ مِّنْ اَقْطَارِهَا ثُمَّ سُىِٕلُوا الْفِتْنَةَ لَاٰتَوْهَا وَمَا تَلَبَّثُوْا بِهَآ اِلَّا يَسِيْرًا

wa lau dukhilat ‘alaihim min aqṭārihā ṡumma su'ilul-fitnata la'ātauhā wa mā talabbaṡū bihā illā yasīrā(n).

Mpi kana bo nwanisa (Yasrib) na bandambu yonso, mpi bo lomba bo na kusala mubulu, bo ta sala yo kibeni; ye ntangu fioti mpamba bo vingilaka.

وَلَقَدْ كَانُوْا عَاهَدُوا اللّٰهَ مِنْ قَبْلُ لَا يُوَلُّوْنَ الْاَدْبَارَ ۗوَكَانَ عَهْدُ اللّٰهِ مَسْـُٔوْلًا

wa laqad kānū ‘āhadullāha min qablu lā yuwallūnal-adbār(a), wa kāna ‘ahdullāhi mas'ūlā(n).

Mpe ya kieleka, bo silaka ntete Allah nde bo ta vutuka ve na nima (na nima). Mpi kuwakana ti Allah ta vanda ti bakonti.

قُلْ لَّنْ يَّنْفَعَكُمُ الْفِرَارُ اِنْ فَرَرْتُمْ مِّنَ الْمَوْتِ اَوِ الْقَتْلِ وَاِذًا لَّا تُمَتَّعُوْنَ اِلَّا قَلِيْلًا

qul lay yanfa‘akumul-firāru in farartum minal-mauti awil-qatli wa iżal lā tumatta‘ūna illā qalīlā(n).

Tuba (Muhammad), "Kubaka ntinu kele na mfunu ve sambu na nge, kana nge ke tina lufwa to kufwa, ye kana mpidina (nge me guluka na lufwa) nge ta meka kaka kiese sambu na ntangu fioti."

قُلْ مَنْ ذَا الَّذِيْ يَعْصِمُكُمْ مِّنَ اللّٰهِ اِنْ اَرَادَ بِكُمْ سُوْۤءًا اَوْ اَرَادَ بِكُمْ رَحْمَةً ۗوَلَا يَجِدُوْنَ لَهُمْ مِّنْ دُوْنِ اللّٰهِ وَلِيًّا وَّلَا نَصِيْرًا

qul man żal-lażī ya‘ṣimukum minallāhi in arāda bikum sū'an au arāda bikum raḥmah(tan), wa lā yajidūna lahum min dūnillāhi waliyyaw wa lā naṣīrā(n).

Tuba nde: “Nani lenda tanina nge na (madia ya) Allah kana yandi ke zola mpasi sambu na nge to yandi ke zola mawa sambu na nge?” Bo ta vanda ve ti muntu ya ke tanina bo to ya kusadisa bo katula kaka Allah.

۞ قَدْ يَعْلَمُ اللّٰهُ الْمُعَوِّقِيْنَ مِنْكُمْ وَالْقَاۤىِٕلِيْنَ لِاِخْوَانِهِمْ هَلُمَّ اِلَيْنَا ۚوَلَا يَأْتُوْنَ الْبَأْسَ اِلَّا قَلِيْلًاۙ

qad ya‘lamullāhul-mu‘awwiqīna minkum wal-qā'ilīna li'ikhwānihim halumma ilainā, wa lā ya'tūnal-ba'sa illā qalīlā(n).

Ya kieleka, Allah me zaba bantu yina me telama na kati na beno ti bantu yina ke tuba na bampangi na bo nde: “Beno kwisa ti beto.” Kansi bo kwisaka kunwana bitumba sambu na mwa ntangu fyoti mpamba, .

اَشِحَّةً عَلَيْكُمْ ۖ فَاِذَا جَاۤءَ الْخَوْفُ رَاَيْتَهُمْ يَنْظُرُوْنَ اِلَيْكَ تَدُوْرُ اَعْيُنُهُمْ كَالَّذِيْ يُغْشٰى عَلَيْهِ مِنَ الْمَوْتِۚ فَاِذَا ذَهَبَ الْخَوْفُ سَلَقُوْكُمْ بِاَلْسِنَةٍ حِدَادٍ اَشِحَّةً عَلَى الْخَيْرِۗ اُولٰۤىِٕكَ لَمْ يُؤْمِنُوْا فَاَحْبَطَ اللّٰهُ اَعْمَالَهُمْۗ وَكَانَ ذٰلِكَ عَلَى اللّٰهِ يَسِيْرًا

asyiḥḥatan ‘alaikum, fa iżā jā'al-khaufu ra'aitahum yanẓurūna ilaika tadūru a‘yunuhum kal-lażī yugsyā ‘alaihi minal-maut(i), fa iżā żahabal-khaufu salaqūkum bi'alsinatin ḥidādin asyiḥḥatan ‘alal-khair(i), ulā'ika lam yu'minū fa aḥbaṭallāhu a‘mālahum, wa kāna żālika ‘alallāhi yasīrā(n).

bo kele ntu-ngolo sambu na nge. Kana boma (kigonsa) me kwisa, nge ke mona bo ke tala nge ti meso ya kutombula bonso bantu yina ke lemba nitu sambu bo me kuma pene-pene ya kufwa, mpi kana boma me mana, bo ke singa nge ti ludimi ya makasi, na ntangu bo ke vandaka ntu-ngolo na kusala mambu ya mbote. Bantu yina ke kwikilaka ve, ebuna Allah ke katulaka bisalu na bo. Mpi yina kele pete sambu na Allah.

يَحْسَبُوْنَ الْاَحْزَابَ لَمْ يَذْهَبُوْا ۚوَاِنْ يَّأْتِ الْاَحْزَابُ يَوَدُّوْا لَوْ اَنَّهُمْ بَادُوْنَ فِى الْاَعْرَابِ يَسْاَلُوْنَ عَنْ اَنْۢبَاۤىِٕكُمْ ۗوَلَوْ كَانُوْا فِيْكُمْ مَّا قٰتَلُوْٓا اِلَّا قَلِيْلًا ࣖ

yaḥsabūnal-aḥzāba lam yażhabū, wa iy ya'til aḥzābu yawaddū lau annahum bādūna fil a‘rābi yas'alūna ‘an ambā'ikum, wa lau kānū fīkum mā qātalū illā qalīlā(n).

Bau ke yindula (nde) bimvuka (ya kimvuka) me katuka ve, ye kana bimvuka (ya kimvuka) me vutuka, bau ta zola kibeni kuvanda na babwala ti ba Arabi Bédouin, na kulomba nsangu ya beno. Mpi kana bo vandaka ti beno, bo zolaka ve kunwana, kansi sambu na ntangu fioti mpamba.

لَقَدْ كَانَ لَكُمْ فِيْ رَسُوْلِ اللّٰهِ اُسْوَةٌ حَسَنَةٌ لِّمَنْ كَانَ يَرْجُوا اللّٰهَ وَالْيَوْمَ الْاٰخِرَ وَذَكَرَ اللّٰهَ كَثِيْرًاۗ

laqad kāna lakum fī rasūlillāhi uswatun ḥasanatul liman kāna yarjullāha wal yaumal ākhira wa żakarallāha kaṡīrā(n).

Ya kieleka, kele na (muntu ya) Ntumwa ya Allah mbandu ya mbote sambu na beno (disongidila) sambu na bantu yina ke tula kivuvu na (mawa ya) Allah ti (kukwisa ya) Kilumbu ya Lusambisu mpi bayina ke yibukaka mingi Allah.

وَلَمَّا رَاَ الْمُؤْمِنُوْنَ الْاَحْزَابَۙ قَالُوْا هٰذَا مَا وَعَدَنَا اللّٰهُ وَرَسُوْلُهٗ وَصَدَقَ اللّٰهُ وَرَسُوْلُهٗ ۖوَمَا زَادَهُمْ اِلَّآ اِيْمَانًا وَّتَسْلِيْمًاۗ

wa lammā ra'al-mu'minūnal-aḥzāb(a), qālū hāżā mā wa‘adanallāhu wa rasūluhū wa ṣadaqallāhu wa rasūluh(ū), wa mā zādahum illā īmānaw wa taslīmā(n).

Mpi ntangu bakwikidi monaka bimvuka yai (ya kimvuka), bo tubaka nde: “Yai kele mambu yina Allah ti Ntumwa na yandi silaka beto.” Mpi Allah ti Ntumwa na yandi kele ya kieleka. Mpi dyambu yai kekumisaka lukwikilu na bo ti Islam mingi.

مِنَ الْمُؤْمِنِيْنَ رِجَالٌ صَدَقُوْا مَا عَاهَدُوا اللّٰهَ عَلَيْهِ ۚ فَمِنْهُمْ مَّنْ قَضٰى نَحْبَهٗۙ وَمِنْهُمْ مَّنْ يَّنْتَظِرُ ۖوَمَا بَدَّلُوْا تَبْدِيْلًاۙ

minal-mu'minīna rijālun ṣadaqū mā ‘āhadullāha ‘alaih(i), faminhum man qaḍā naḥbah(ū), wa minhum may yantaẓir(u), wa mā baddalū tabdīlā(n).

Na kati ya bantu ya lukwikilu kele ti bantu yina ke lungisaka mambu yina bo me silaka Allah. Mpi na kati na bo kele ti bantu yina ke bwaka, mpi na kati na bo kele ti (mpi) bantu yina ke vingilaka mpi bo ke sobaka ve (balusilu na bo) ata fioti, .

لِّيَجْزِيَ اللّٰهُ الصّٰدِقِيْنَ بِصِدْقِهِمْ وَيُعَذِّبَ الْمُنٰفِقِيْنَ اِنْ شَاۤءَ اَوْ يَتُوْبَ عَلَيْهِمْ ۗاِنَّ اللّٰهَ كَانَ غَفُوْرًا رَّحِيْمًاۚ

liyajziyallāhuṣ-ṣādiqīna biṣidqihim wa yu‘ażżibal-munāfiqīna in syā'a au yatūba ‘alaihim, innallāha kāna gafūrar raḥīmā(n).

na mpila nde Allah kupesa lufutu na bantu ya lunungu sambu na lunungu na bo, ye kupesa ndola na bantu ya luvunu kana yandi zola, to kundima kubalula ntima na bo. Ya kieleka, Allah kele Muntu ya ke lolulaka, ya ke wilaka bantu mawa mingi.

وَرَدَّ اللّٰهُ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا بِغَيْظِهِمْ لَمْ يَنَالُوْا خَيْرًا ۗوَكَفَى اللّٰهُ الْمُؤْمِنِيْنَ الْقِتَالَ ۗوَكَانَ اللّٰهُ قَوِيًّا عَزِيْزًاۚ

wa raddallāhul-lażīna kafarū bigaiẓihim lam yanālū khairā(n), wa kafallāhul-mu'minīnal-qitāl(a), wa kānallāhu qawiyyan ‘azīzā(n).

Mpi Allah ke katulaka bantu yina ya ke kwikilaka ve yina kikalulu na bo me fuluka ti makasi, sambu bo (mpi) ke bakaka ve ata mambote mosi. Allah (yina ke sadisaka) me fwana na kukanga bantu ya lukwikilu nzila ya kunwana. Na Allah kele Nkwa-Ngolo Yonso, Nkwa-Ngolo Yonso.

وَاَنْزَلَ الَّذِيْنَ ظَاهَرُوْهُمْ مِّنْ اَهْلِ الْكِتٰبِ مِنْ صَيَاصِيْهِمْ وَقَذَفَ فِيْ قُلُوْبِهِمُ الرُّعْبَ فَرِيْقًا تَقْتُلُوْنَ وَتَأْسِرُوْنَ فَرِيْقًاۚ

wa anzalal-lażīna ẓāharūhum min ahlil-kitābi min ṣayāṣīhim wa qażafa fī qulūbihimur-ru‘ba farīqan taqtulūna wa ta'sirūna farīqā(n).

Mpi Yandi tindaka bantu ya Bantu ya Mukanda (Bani Quraizah) yina sadisaka bo (bimvuka ya kimvuka) katuka na banzo na bo ya ngolo, mpi Yandi tulaka boma na ntima na bo. Akaka muna yau wavonda, akaka wabaka.

وَاَوْرَثَكُمْ اَرْضَهُمْ وَدِيَارَهُمْ وَاَمْوَالَهُمْ وَاَرْضًا لَّمْ تَطَـُٔوْهَا ۗوَكَانَ اللّٰهُ عَلٰى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيْرًا ࣖ

wa auraṡakum arḍahum wa diyārahum wa amwālahum wa arḍal lam taṭa'ūhā, wa kānallāhu ‘alā kulli syai'in qadīrā(n).

Mpi Yandi bikilaka beno bantoto na bo, banzo na bo ti bima na bo, mpi (mutindu mosi) ntoto yina beno me niata ve. Mpi Allah kele Nkwa-Ngolo Yonso na zulu ya bima yonso.

يٰٓاَيُّهَا النَّبِيُّ قُلْ لِّاَزْوَاجِكَ اِنْ كُنْتُنَّ تُرِدْنَ الْحَيٰوةَ الدُّنْيَا وَزِيْنَتَهَا فَتَعَالَيْنَ اُمَتِّعْكُنَّ وَاُسَرِّحْكُنَّ سَرَاحًا جَمِيْلًا

yā ayyuhan-nabiyyu qul li'azwājika in kuntunna turidnal-ḥayātad-dun-yā wa zīnatahā fa ta‘ālaina umatti‘kunna wa usarriḥkunna sarāḥan jamīlā(n).

O Mbikudi! Tubila nkento na nge nde: "Kana nge ke zola luzingu na ntoto yai ti bima na yo ya ntalu, pana kwisa awa sambu mono pesa nge mut'ah mpi mono fwa nge na mutindu ya mbote."

وَاِنْ كُنْتُنَّ تُرِدْنَ اللّٰهَ وَرَسُوْلَهٗ وَالدَّارَ الْاٰخِرَةَ فَاِنَّ اللّٰهَ اَعَدَّ لِلْمُحْسِنٰتِ مِنْكُنَّ اَجْرًا عَظِيْمًا

wa in kuntunna turidnallāha wa rasūlahū wad-dāral-ākhirata fa innallāha a‘adda lil-muḥsināti minkunna ajran ‘aẓīmā(n).

Mpi kana beno ke zola Allah ti Ntumwa na yandi ti ntoto ya nima ya lufwa, pana kieleka Allah me yidika lufutu ya nene sambu na bantu yina ke sala mambu ya mbote na kati na beno.

يٰنِسَاۤءَ النَّبِيِّ مَنْ يَّأْتِ مِنْكُنَّ بِفَاحِشَةٍ مُّبَيِّنَةٍ يُّضٰعَفْ لَهَا الْعَذَابُ ضِعْفَيْنِۗ وَكَانَ ذٰلِكَ عَلَى اللّٰهِ يَسِيْرًا ۔

yā nisā'an-nabiyyi may ya'ti minkunna bifāḥisyatim mubayyinatiy yuḍā‘af lahal-‘ażābu ḍi‘fain(i), wa kāna żālika ‘alallāhi yasīrā(n).

E nkento za Ntumwa! Konso muntu na kati na beno yina ta sala diambu mosi ya nsoni kibeni, ndola na yandi ta vanda kibeni mbala zole sambu na yandi. Mpi yina kele pete sambu na Allah.

۞ وَمَنْ يَّقْنُتْ مِنْكُنَّ لِلّٰهِ وَرَسُوْلِهٖ وَتَعْمَلْ صَالِحًا نُّؤْتِهَآ اَجْرَهَا مَرَّتَيْنِۙ وَاَعْتَدْنَا لَهَا رِزْقًا كَرِيْمًا

wa may yaqnut minkunna lillāhi wa rasūlihī wa ta‘mal ṣāliḥan nu'tihā ajrahā marratain(i), wa a‘tadnā lahā rizqan karīmā(n).

Mpi konso muntu na kati na beno (bankento ya Ntumwa) yina ta bikala ya kulemfukila Allah ti Ntumwa na yandi mpi kusala bisalu ya mbote, beto ta pesa yandi kibeni lufutu ya mbala zole mpi beto ta pesa yandi madia ya lukumu.

يٰنِسَاۤءَ النَّبِيِّ لَسْتُنَّ كَاَحَدٍ مِّنَ النِّسَاۤءِ اِنِ اتَّقَيْتُنَّ فَلَا تَخْضَعْنَ بِالْقَوْلِ فَيَطْمَعَ الَّذِيْ فِيْ قَلْبِهٖ مَرَضٌ وَّقُلْنَ قَوْلًا مَّعْرُوْفًاۚ

yā nisā'an-nabiyyi lastunna ka'aḥadim minan-nisā'i inittaqaitunna falā takhḍa‘na bil-qauli fa yaṭma‘al-lażī fī qalbihī maraḍuw wa qulna qaulam ma‘rūfā(n).

E nkento za Ntumwa! Nge kele ve bonso bankento ya nkaka, kana nge kele muntu ya ke kudipesaka na Nzambi. Yo yina kufukama ve (kulembika ndinga na nge) na kutuba sambu bampusa ya bantu yina kele ti maladi na ntima na bo kutelama, mpi kutuba mambu ya mbote.

وَقَرْنَ فِيْ بُيُوْتِكُنَّ وَلَا تَبَرَّجْنَ تَبَرُّجَ الْجَاهِلِيَّةِ الْاُوْلٰى وَاَقِمْنَ الصَّلٰوةَ وَاٰتِيْنَ الزَّكٰوةَ وَاَطِعْنَ اللّٰهَ وَرَسُوْلَهٗ ۗاِنَّمَا يُرِيْدُ اللّٰهُ لِيُذْهِبَ عَنْكُمُ الرِّجْسَ اَهْلَ الْبَيْتِ وَيُطَهِّرَكُمْ تَطْهِيْرًاۚ

wa qarna fī buyūtikunna wa lā tabarrajna tabarrujal-jāhiliyyatil-ūlā wa aqimnaṣ-ṣalāta wa ātīnaz-zakāta wa aṭi‘nallāha wa rasūlah(ū), innamā yurīdullāhu liyużhiba ‘ankumur-rijsa ahlal-baiti wa yuṭahhirakum taṭhīrā(n).

Mpi beno fwete bikala na banzo na beno mpi kuyidika ve mpi (kusala mambu) bonso bantu ya kukonda kuzaba mambu ya ntama, mpi kusala bisambu, kufuta zakat mpi kulemfukila Allah ti Ntumwa na yandi. Ya kieleka, Allah kele ti lukanu ya kukatula disumu na nge, O Ahlul Bait, mpi ya kuyobisa nge mutindu nge lenda sala.

وَاذْكُرْنَ مَا يُتْلٰى فِيْ بُيُوْتِكُنَّ مِنْ اٰيٰتِ اللّٰهِ وَالْحِكْمَةِۗ اِنَّ اللّٰهَ كَانَ لَطِيْفًا خَبِيْرًا ࣖ

ważkurna mā yutlā fī buyūtikunna min āyātillāhi wal-ḥikmah(ti), innallāha kāna laṭīfan khabīrā(n).

Mpi yibuka mambu ya bo ke tangaka na nzo na nge katuka na baverse ya Allah ti mayele (sunnah ya Profete na nge). Ya kieleka, Allah kele Mawete, Muntu ya Me Zaba Mambu Yonso.

اِنَّ الْمُسْلِمِيْنَ وَالْمُسْلِمٰتِ وَالْمُؤْمِنِيْنَ وَالْمُؤْمِنٰتِ وَالْقٰنِتِيْنَ وَالْقٰنِتٰتِ وَالصّٰدِقِيْنَ وَالصّٰدِقٰتِ وَالصّٰبِرِيْنَ وَالصّٰبِرٰتِ وَالْخٰشِعِيْنَ وَالْخٰشِعٰتِ وَالْمُتَصَدِّقِيْنَ وَالْمُتَصَدِّقٰتِ وَالصَّاۤىِٕمِيْنَ وَالصّٰۤىِٕمٰتِ وَالْحٰفِظِيْنَ فُرُوْجَهُمْ وَالْحٰفِظٰتِ وَالذّٰكِرِيْنَ اللّٰهَ كَثِيْرًا وَّالذّٰكِرٰتِ اَعَدَّ اللّٰهُ لَهُمْ مَّغْفِرَةً وَّاَجْرًا عَظِيْمًا

innal-muslimīna wal-muslimāti wal-mu'minīna wal-mu'mināti wal-qānitīna wal-qānitāti waṣ-ṣādiqīna waṣ-ṣādiqāti waṣ-ṣābirīna waṣ-ṣābirāti wal-khāsyi‘īna wal-khāsyi‘āti wal-mutaṣaddiqīna wal-mutaṣaddiqāti waṣ-ṣā'imīna waṣ-ṣā'imāti wal-ḥāfiẓīna furūjahum wal-ḥāfiẓāti waż-żākirīnallāha kaṡīraw waż-żākirāti a‘addallāhu lahum magfirataw wa ajran ‘aẓīmā(n).

Ya kieleka, babakala ti bankento ya Bamizilma, babakala ti bankento ya ke kwikilaka, babakala ti bankento yina ke landaka kulemfuka na bo, babakala ti bankento yina kele bantu ya lunungu, babakala ti bankento yina ke kangaka ntima, babakala ti bankento yina ke kudikulumusaka, babakala ti bankento yina ke pesaka makabu ya mawa, babakala ti bankento yina ke buyaka madia, babakala ti bankento yina ke taninaka lukumu na bo, babakala ti bankento yina ke taninaka lukumu na bo, babakala ti bankento yina ke pesaka bo nave sambu na Allah ( Allah has the navemed) ye nsendo wa nene.

وَمَا كَانَ لِمُؤْمِنٍ وَّلَا مُؤْمِنَةٍ اِذَا قَضَى اللّٰهُ وَرَسُوْلُهٗٓ اَمْرًا اَنْ يَّكُوْنَ لَهُمُ الْخِيَرَةُ مِنْ اَمْرِهِمْ ۗوَمَنْ يَّعْصِ اللّٰهَ وَرَسُوْلَهٗ فَقَدْ ضَلَّ ضَلٰلًا مُّبِيْنًاۗ

wa mā kāna limu'miniw wa lā mu'minatin iżā qaḍallāhu wa rasūluhū amran ay yakūna lahumul-khiyaratu min amrihim, wa may ya‘ṣillāha wa rasūlahū faqad ḍalla ḍalālam mubīnā(n).

Mpi yo me fwana ve sambu na babakala ya lukwikilu ti bankento ya lukwikilu, kana Allah ti Ntumwa na yandi me basisa nsiku, yo ta vanda ti (nsola ya nkaka) sambu na bo na yina me tala mambu na bo. Mpi konso muntu yina ta buya Allah ti Ntumwa na yandi, pana kieleka, yandi me vila nzila, ti kifu ya pwelele.

وَاِذْ تَقُوْلُ لِلَّذِيْٓ اَنْعَمَ اللّٰهُ عَلَيْهِ وَاَنْعَمْتَ عَلَيْهِ اَمْسِكْ عَلَيْكَ زَوْجَكَ وَاتَّقِ اللّٰهَ وَتُخْفِيْ فِيْ نَفْسِكَ مَا اللّٰهُ مُبْدِيْهِ وَتَخْشَى النَّاسَۚ وَاللّٰهُ اَحَقُّ اَنْ تَخْشٰىهُ ۗ فَلَمَّا قَضٰى زَيْدٌ مِّنْهَا وَطَرًاۗ زَوَّجْنٰكَهَا لِكَيْ لَا يَكُوْنَ عَلَى الْمُؤْمِنِيْنَ حَرَجٌ فِيْٓ اَزْوَاجِ اَدْعِيَاۤىِٕهِمْ اِذَا قَضَوْا مِنْهُنَّ وَطَرًاۗ وَكَانَ اَمْرُ اللّٰهِ مَفْعُوْلًا

wa iż taqūlu lil-lażī an‘amallāhu ‘alaihi wa an‘amta ‘alaihi amsik ‘alaika zaujaka wattaqillāha wa tukhfī fī nafsika mallāhu mubdīhi wa takhsyan-nās(a), wallāhu aḥaqqu an takhsyāh(u), falammā qaḍā zaidum minhā waṭaran zawwajnākahā likai lā yakūna ‘alal-mu'minīna ḥarajun fī azwāji ad‘iyā'ihim iżā qaḍau minhunna waṭarā(n), wa kāna amrullāhi maf‘ūlā(n).

Mpi (yibuka), ntangu nge (Muhammad) tubaka na muntu yina Allah pesaka nlemvo ye nge (mpi) pesaka yandi nlemvo nde, "Beno tanina nkento na nge mpi wa Allah boma," na ntangu nge vandaka kubumba na ntima na nge mambu yina Allah ta songa, mpi nge vandaka kuwa bantu boma, ata Allah vandaka ti nswa mingi ya kuwa boma na nge. Yo yina ntangu Zaid manisaka bampusa na yandi sambu na nkento na yandi (kufwa makwela ti yandi), Beto kwelaka nge ti yandi (Zainab) sambu ata kikuma mosi ve kuvanda sambu na bakwikidi na (kukwela) bankento ya bana na bo ya bo me sansaka, kana bana yina bo me sansaka me manisa bampusa na bo sambu na bankento na bo. Mpi lukanu ya Nzambi ta lungana kibeni.

مَا كَانَ عَلَى النَّبِيِّ مِنْ حَرَجٍ فِيْمَا فَرَضَ اللّٰهُ لَهٗ ۗسُنَّةَ اللّٰهِ فِى الَّذِيْنَ خَلَوْا مِنْ قَبْلُ ۗوَكَانَ اَمْرُ اللّٰهِ قَدَرًا مَّقْدُوْرًاۙ

mā kāna ‘alan-nabiyyi min ḥarajin fīmā faraḍallāhu lah(ū), sunnatallāhi fil-lażīna khalau min qabl(u), wa kāna amrullāhi qadaram maqdūrā(n).

Ka vena ntantu ko kwa Ntumwa mu kuma kia dina kasikidiswa kwa Allah kwa yandi. (Allah me zenga mambu yai) bonso sunnah ya Allah na baprofete ya ntama. Mpi nsiku ya Nzambi kele nsiku yina ta salama kibeni, .

ۨالَّذِيْنَ يُبَلِّغُوْنَ رِسٰلٰتِ اللّٰهِ وَيَخْشَوْنَهٗ وَلَا يَخْشَوْنَ اَحَدًا اِلَّا اللّٰهَ ۗوَكَفٰى بِاللّٰهِ حَسِيْبًا

allażīna yuballigūna risālātillāhi wa yakhsyaunahū wa lā yakhsyauna aḥadan illallāh(a), wa kafā billāhi ḥasībā(n).

(disongidila) bayina ke nataka bansangu ya Allah, bo ke tinaka Yandi boma mpi bo ke tinaka ve muntu ya nkaka katula kaka Allah. Mpi Allah me fwana bonso muntu ya ke salaka ba calcul.

مَا كَانَ مُحَمَّدٌ اَبَآ اَحَدٍ مِّنْ رِّجَالِكُمْ وَلٰكِنْ رَّسُوْلَ اللّٰهِ وَخَاتَمَ النَّبِيّٖنَۗ وَكَانَ اللّٰهُ بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيْمًا ࣖ

mā kāna muḥammadun abā aḥadim mir rijālikum wa lākir rasūlallāhi wa khātaman-nabiyyīn(a), wa kānallāhu bikulli syai'in ‘alīmā(n).

Muhammad kele tata ya mosi ve na kati na beno, kansi yandi kele ntumwa ya Allah ti Kashe ya Baprofete. Mpi Allah kele Muntu ya me zaba mambu yonso.

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوا اذْكُرُوا اللّٰهَ ذِكْرًا كَثِيْرًاۙ

yā ayyuhal-lażīna āmanużkurullāha żikran kaṡīrā(n),

O beno bantu ya ke kwikilaka! Yibuka Allah, na kuyibukaka (zina na yandi) mutindu nge lenda sala, .

وَّسَبِّحُوْهُ بُكْرَةً وَّاَصِيْلًا

wa sabbiḥūhu bukrataw wa aṣīlā(n).

ye kembisa Yandi na suka ti na nkokila.

هُوَ الَّذِيْ يُصَلِّيْ عَلَيْكُمْ وَمَلٰۤىِٕكَتُهٗ لِيُخْرِجَكُمْ مِّنَ الظُّلُمٰتِ اِلَى النُّوْرِۗ وَكَانَ بِالْمُؤْمِنِيْنَ رَحِيْمًا

huwal-lażī yuṣallī ‘alaikum wa malā'ikatahū liyukhrijakum minaẓ-ẓulumāti ilan-nūr(i), wa kāna bil-mu'minīna raḥīmā(n).

Yandi ikele kupesa mawa na nge ti na bawanzio na yandi (kulomba ndolula sambu na nge), na mpila nde yandi kubasisa nge na mpimpa sambu na kukotisa nge na nsemo (nsemo). Mpi Yandi kele Muntu ya Kuluta Mawa sambu na bantu yina ke kwikilaka.

تَحِيَّتُهُمْ يَوْمَ يَلْقَوْنَهٗ سَلٰمٌ ۚوَاَعَدَّ لَهُمْ اَجْرًا كَرِيْمًا

taḥiyyatuhum yauma yalqaunahū salām(un), wa a‘adda lahum ajran karīmā(n).

Mbote na bo (ya bantu ya lukwikilu) ntangu bo kutanaka ti Yandi vandaka, “Salam,” mpi Yandi yidikilaka bo lufutu ya lukumu.

يٰٓاَيُّهَا النَّبِيُّ اِنَّآ اَرْسَلْنٰكَ شَاهِدًا وَّمُبَشِّرًا وَّنَذِيْرًاۙ

yā ayyuhan-nabiyyu innā arsalnāka syāhidaw wa mubasysyiraw wa nażīrā(n).

O Mbikudi! Ya kieleka, beto me tinda nge sambu nge vanda mbangi, muntu ya ke nataka nsangu ya mbote mpi muntu ya ke kebisaka bantu, .

وَّدَاعِيًا اِلَى اللّٰهِ بِاِذْنِهٖ وَسِرَاجًا مُّنِيْرًا

wa dā‘iyan ilallāhi bi'iżnihī wa sirājam munīrā(n).

ye kuvanda muntu ya ke bingaka (dibundu) Allah na nswa na yandi mpi bonso nsemo yina ke pesaka nsemo.

وَبَشِّرِ الْمُؤْمِنِيْنَ بِاَنَّ لَهُمْ مِّنَ اللّٰهِ فَضْلًا كَبِيْرًا

wa basysyiril-mu'minīna bi'anna lahum minallāhi faḍlan kabīrā(n).

Mpi zabisa nsangu ya mbote na bakwikidi nde kieleka sambu na bo kele dikabu ya nene ya me katuka na Allah.

وَلَا تُطِعِ الْكٰفِرِيْنَ وَالْمُنٰفِقِيْنَ وَدَعْ اَذٰىهُمْ وَتَوَكَّلْ عَلَى اللّٰهِ ۗوَكَفٰى بِاللّٰهِ وَكِيْلًا

wa lā tuṭi‘il-kāfirīna wal-munāfiqīna wa da‘ ażāhum wa tawakkal ‘alallāh(i), wa kafā billāhi wakīlā(n).

Mpi beno (Muhammad) lemfukila ve bantu yina ya ke kwikilaka ve mpi ya luvunu, beno tula ve dikebi na mavwanga na bo mpi beno tula ntima na beno na Allah. Mpi Allah me fwana bonso muntu ya ke taninaka.

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْٓا اِذَا نَكَحْتُمُ الْمُؤْمِنٰتِ ثُمَّ طَلَّقْتُمُوْهُنَّ مِنْ قَبْلِ اَنْ تَمَسُّوْهُنَّ فَمَا لَكُمْ عَلَيْهِنَّ مِنْ عِدَّةٍ تَعْتَدُّوْنَهَاۚ فَمَتِّعُوْهُنَّ وَسَرِّحُوْهُنَّ سَرَاحًا جَمِيْلًا

yā ayyuhal-lażīna āmanū iżā nakaḥtumul-mu'mināti ṡumma ṭallaqtumūhunna min qabli an tamassūhunna famā lakum ‘alaihinna min ‘iddatin ta‘taddūnahā, fa matti‘ūhunna wa sarriḥūhunna sarāḥan jamīlā(n).

O beno bantu ya ke kwikilaka! Kana nge kwela bankento ya ke kwikilaka, ebuna nge fwa makwela na bo na ntwala ya kukota na mambu na bo, ebuna kele ve ti nsungi ya idation sambu na bo yina nge fwete tadila. Kansi pesa bo mut'ah mpi bika bo kwenda na mutindu ya kuluta mbote.

يٰٓاَيُّهَا النَّبِيُّ اِنَّآ اَحْلَلْنَا لَكَ اَزْوَاجَكَ الّٰتِيْٓ اٰتَيْتَ اُجُوْرَهُنَّ وَمَا مَلَكَتْ يَمِيْنُكَ مِمَّآ اَفَاۤءَ اللّٰهُ عَلَيْكَ وَبَنٰتِ عَمِّكَ وَبَنٰتِ عَمّٰتِكَ وَبَنٰتِ خَالِكَ وَبَنٰتِ خٰلٰتِكَ الّٰتِيْ هَاجَرْنَ مَعَكَۗ وَامْرَاَةً مُّؤْمِنَةً اِنْ وَّهَبَتْ نَفْسَهَا لِلنَّبِيِّ اِنْ اَرَادَ النَّبِيُّ اَنْ يَّسْتَنْكِحَهَا خَالِصَةً لَّكَ مِنْ دُوْنِ الْمُؤْمِنِيْنَۗ قَدْ عَلِمْنَا مَا فَرَضْنَا عَلَيْهِمْ فِيْٓ اَزْوَاجِهِمْ وَمَا مَلَكَتْ اَيْمَانُهُمْ لِكَيْلَا يَكُوْنَ عَلَيْكَ حَرَجٌۗ وَكَانَ اللّٰهُ غَفُوْرًا رَّحِيْمًا

yā ayyuhan-nabiyyu innā aḥlalnā laka azwājakal-lātī ātaita ujūrahunna wa mā malakat yamīnuka mimmā afā'allāhu ‘alaika wa banāti ‘ammika wa banāti ‘ammātika wa banāti khālika wa banāti khālātikal-lātī hājarna ma‘ak(a), wamra'atam mu'minatan iw wahabat nafsahā lin-nabiyyi in arādan-nabiyyu ay yastankiḥahā, khāliṣatal laka min dūnil-mu'minīn(a), qad ‘alimnā mā faraḍnā ‘alaihim fī azwājihim wa mā malakat aimānuhum likailā yakūna ‘alaika ḥaraj(un), wa kānallāhu gafūrar raḥīmā(n).

O Mbikudi! Ya kieleka, beto me pesa nswa sambu na beno bankento na beno yina beno me pesa makabu ya makwela, mpi bampika na beno yina beno kele na yo, ti bima yina beno me baka na bitumba, yina Allah me pesa beno, mpi bana-bankento ya bampangi na beno ya tata, bana-bankento ya bampangi-bankento ya tata na beno, bana-bankento ya bampangi na beno ya mama yina me kwendaka kuzinga ti beno, mpi bana-bankento yina me kwendaka kuzinga ti beno, mpi bana-bankento yina me kwendaka kuzinga ti beno, mpi bana-bankento yina me kwendaka kuzinga na insi ya nkaka. bankento ya lukwikilu yina kudipesaka na Ntumwa kana yandi zola kukwela bo, bonso dibaku ya mbote sambu na beno mpamba, kansi sambu na bakwikidi yonso ve. Beto zaba mambu ya beto me lomba bo na yina me tala bankento na bo ti bampika yina bo kele na yo, sambu bo vanda ve kizitu na beno. Mpi Allah kele Muntu ya ke lolulaka mingi, ya ke wilaka bantu mawa mingi.

۞ تُرْجِيْ مَنْ تَشَاۤءُ مِنْهُنَّ وَتُـْٔوِيْٓ اِلَيْكَ مَنْ تَشَاۤءُۗ وَمَنِ ابْتَغَيْتَ مِمَّنْ عَزَلْتَ فَلَا جُنَاحَ عَلَيْكَۗ ذٰلِكَ اَدْنٰٓى اَنْ تَقَرَّ اَعْيُنُهُنَّ وَلَا يَحْزَنَّ وَيَرْضَيْنَ بِمَآ اٰتَيْتَهُنَّ كُلُّهُنَّۗ وَاللّٰهُ يَعْلَمُ مَا فِيْ قُلُوْبِكُمْ ۗوَكَانَ اللّٰهُ عَلِيْمًا حَلِيْمًا

turjī man tasyā'u wa tu'wī ilaika man tasyā'(u), wa manibtagaita mimman ‘azalta falā junāḥa ‘alaik(a), żālika adnā an taqarra a‘yunuhunna wa lā yaḥzanna wa yarḍaina bimā ātaitahunna kulluhunn(a), wallāhu ya‘lamu mā fī qulūbikum, wa kānallāhu ‘alīman ḥalīmā(n).

Nge lenda vingisa (kuvukisa nitu ti) konso muntu ya nge me zola na bo (bankento na nge) mpi (mpi) kukota na kuvukisa nitu ti konso muntu ya nge me zola. Mpi konso muntu yina beno ke zola kuvutula na kati ya bankento na beno yina beno me katulaka, disumu kele ve na zulu na beno. Yo kele pene-pene ya kupema na bo, mpi bo ta vanda ve na mawa, mpi bo ke sepela ti mambu yina nge me pesa bo yonso. Mpi Allah me zaba mambu yina kele na ntima na beno. Mpi Allah kele Muntu ya Me Zaba Mambu Yonso, Muntu ya Ke Kangaka Ntima Yonso.

لَا يَحِلُّ لَكَ النِّسَاۤءُ مِنْۢ بَعْدُ وَلَآ اَنْ تَبَدَّلَ بِهِنَّ مِنْ اَزْوَاجٍ وَّلَوْ اَعْجَبَكَ حُسْنُهُنَّ اِلَّا مَا مَلَكَتْ يَمِيْنُكَۗ وَكَانَ اللّٰهُ عَلٰى كُلِّ شَيْءٍ رَّقِيْبًا ࣖ

lā yaḥillu lakan-nisā'u mim ba‘du wa lā an tabaddala bihinna min azwājiw wa lau a‘jabaka ḥusnuhunna illā mā malakat yamīnuk(a), wa kānallāhu ‘alā kulli syai'ir raqībā(n).

Ka diena nsiku ko kwa ngeye (O Muhammad) mu sompa akento (bankaka) ku manima mawu, ka diena nsiku ko kwa ngeye mu yingisa bakento (ba nkaka), kana nkutu vo kitoko kiau kibenda ngeye, katula kaka bayina (bampika) bena ye moko maku ma lunene. Mpi Allah kele Muntu ya me zaba mambu yonso.

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا لَا تَدْخُلُوْا بُيُوْتَ النَّبِيِّ اِلَّآ اَنْ يُّؤْذَنَ لَكُمْ اِلٰى طَعَامٍ غَيْرَ نٰظِرِيْنَ اِنٰىهُ وَلٰكِنْ اِذَا دُعِيْتُمْ فَادْخُلُوْا فَاِذَا طَعِمْتُمْ فَانْتَشِرُوْا وَلَا مُسْتَأْنِسِيْنَ لِحَدِيْثٍۗ اِنَّ ذٰلِكُمْ كَانَ يُؤْذِى النَّبِيَّ فَيَسْتَحْيٖ مِنْكُمْ ۖوَاللّٰهُ لَا يَسْتَحْيٖ مِنَ الْحَقِّۗ وَاِذَا سَاَلْتُمُوْهُنَّ مَتَاعًا فَسْـَٔلُوْهُنَّ مِنْ وَّرَاۤءِ حِجَابٍۗ ذٰلِكُمْ اَطْهَرُ لِقُلُوْبِكُمْ وَقُلُوْبِهِنَّۗ وَمَا كَانَ لَكُمْ اَنْ تُؤْذُوْا رَسُوْلَ اللّٰهِ وَلَآ اَنْ تَنْكِحُوْٓا اَزْوَاجَهٗ مِنْۢ بَعْدِهٖٓ اَبَدًاۗ اِنَّ ذٰلِكُمْ كَانَ عِنْدَ اللّٰهِ عَظِيْمًا

yā ayyuhal-lażīna āmanū lā tadkhulū buyūtan-nabiyyi illā ay yu'żana lakum ilā ṭa‘āmin gaira nāẓirīna ināhu wa lākin iżā du‘ītum fadkhulū fa iżā ṭa‘imtum fantasyirū wa lā musta'nisīna liḥadīṡ(in), inna żālikum kāna yu'żin-nabiyya fayastaḥyī minkum, wallāhu lā yastaḥyī minal-ḥaqq(i), wa iżā sa'altumūhunna matā‘an fas'alūhunna miw warā'i ḥijāb(in), żālikum aṭharu liqulūbikum wa qulūbihinn(a), wa mā kāna lakum an tu'żū rasūlallāhi wa lā an tankiḥū azwājahū mim ba‘dihī abadā(n), inna żālikum kāna ‘indallāhi ‘aẓīmā(n).

O beno bantu ya ke kwikilaka! Kukoti mu nzo za Ntumwa ko vo ka luvene nswa wa dia lembi vingila vo madia ma lambama, kansi avo u bokelo i bosi kota ye vava lu manisa dia, vaika lembi wokesa e mbokena. Ya kieleka, yai kele kima ya ke yangisa Ntumwa na mpila nde yandi (Ntumwa) ke wa nsoni sambu na nge (ku tinda nge na nganda), mpi Allah ke wa nsoni ve (ya kutendula) mambu ya kieleka. Kana nge lomba kima mosi (bima ya mfunu) na bo (bankento ya Ntumwa), pana lomba na nima ya lele mosi. (Nzila) yina kele bunkete sambu na ntima na beno ti ntima na bo. Mpi beno fwete lwadisa ve (ntima ya) Ntumwa ya Allah mpi beno fwete (mpi) kukwela ve bankento na yandi kimakulu na nima ya (lufwa ya Ntumwa). Ya kieleka, yai kele (disumu) ya nene kibeni na meso ya Allah.

اِنْ تُبْدُوْا شَيْـًٔا اَوْ تُخْفُوْهُ فَاِنَّ اللّٰهَ كَانَ بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيْمًا

in tubdū syai'an au tukhfūhu fa'innallāha kāna bikulli syai'in ‘alīmā(n).

Kana nge zabisa kima mosi to nge bumba yo, pana kieleka Allah kele Muntu ya me zaba mambu yonso.

لَا جُنَاحَ عَلَيْهِنَّ فِيْٓ اٰبَاۤىِٕهِنَّ وَلَآ اَبْنَاۤىِٕهِنَّ وَلَآ اِخْوَانِهِنَّ وَلَآ اَبْنَاۤءِ اِخْوَانِهِنَّ وَلَآ اَبْنَاۤءِ اَخَوٰتِهِنَّ وَلَا نِسَاۤىِٕهِنَّ وَلَا مَا مَلَكَتْ اَيْمَانُهُنَّۚ وَاتَّقِيْنَ اللّٰهَ ۗاِنَّ اللّٰهَ كَانَ عَلٰى كُلِّ شَيْءٍ شَهِيْدًا

lā junāḥa ‘alaihinna fī ābā'ihinna wa lā abnā'ihinna wa lā ikhwānihinna wa lā abnā'i ikhwānihinna wa lā abnā'i akhawātihinna wa lā nisā'ihinna wa lā mā malakat aimānuhunn(a), wattaqīnallāh(a), innallāha kāna ‘alā kulli syai'in syahīdā(n).

Ka vena sumu ko muna akento a Ntumwa (mu kutana kondwa nlele) ye mase mau, wan'au, mpangi zau, wan'a mpangi zau, wan'a mpangi zau, akento au (bakwikidi) ye selo bena yau, ye kubatina ngeye (akento a Ntumwa) kwa Allah. Ya kieleka, Allah kele Mbangi ya mambu yonso.

اِنَّ اللّٰهَ وَمَلٰۤىِٕكَتَهٗ يُصَلُّوْنَ عَلَى النَّبِيِّۗ يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا صَلُّوْا عَلَيْهِ وَسَلِّمُوْا تَسْلِيْمًا

innallāha wa malā'ikatahū yuṣallūna ‘alan-nabiyy(i), yā ayyuhal-lażīna āmanū ṣallū ‘alaihi wa sallimū taslīmā(n).

Ya kieleka, Allah ti bawanzio na yandi ke pesa salawat na Ntumwa. O beno bantu ya ke kwikilaka! Salawatlah na Ntumwa mpi pesa yandi mbote na luzitu yonso.

اِنَّ الَّذِيْنَ يُؤْذُوْنَ اللّٰهَ وَرَسُوْلَهٗ لَعَنَهُمُ اللّٰهُ فِى الدُّنْيَا وَالْاٰخِرَةِ وَاَعَدَّ لَهُمْ عَذَابًا مُّهِيْنًا

innal-lażīna yu'żūnallāha wa rasūlahū la‘anahumullāhu fid-dun-yā wal-ākhirati wa a‘adda lahum ‘ażābam muhīnā(n).

Ya kieleka, (na) bantu yina ke pesa Allah ti Ntumwa na yandi makasi, Allah ta singa bo na ntoto yai ti na nima, mpi ta pesa bo ndola ya nsoni.

وَالَّذِيْنَ يُؤْذُوْنَ الْمُؤْمِنِيْنَ وَالْمُؤْمِنٰتِ بِغَيْرِ مَا اكْتَسَبُوْا فَقَدِ احْتَمَلُوْا بُهْتَانًا وَّاِثْمًا مُّبِيْنًا ࣖ

wal-lażīna yu'żūnal-mu'minīna wal-mu'mināti bigairi maktasabū faqadiḥtamalū buhtānaw wa iṡmam mubīnā(n).

Mpi bayina ke lwadisa bakwikidi ya babakala ti ya bankento, kukonda kifu mosi ya bo me sala, pana kieleka, bo me nata luvunu ti masumu ya kieleka.

يٰٓاَيُّهَا النَّبِيُّ قُلْ لِّاَزْوَاجِكَ وَبَنٰتِكَ وَنِسَاۤءِ الْمُؤْمِنِيْنَ يُدْنِيْنَ عَلَيْهِنَّ مِنْ جَلَابِيْبِهِنَّۗ ذٰلِكَ اَدْنٰىٓ اَنْ يُّعْرَفْنَ فَلَا يُؤْذَيْنَۗ وَكَانَ اللّٰهُ غَفُوْرًا رَّحِيْمًا

yā ayyuhan-nabiyyu qul li'azwājika wa banātika wa nisā'il-mu'minīna yudnīna ‘alaihinna min jalābībihinn(a), żālika adnā ay yu‘rafna falā yu'żain(a), wa kānallāhu gafūrar raḥīmā(n).

O Mbikudi! Tubila bankento na beno, bana na beno ya bankento ti bankento ya bakwikidi nde: "Bika nde bo fika nitu na bo yonso." Ediadi divangamanga kimana diakala diasazu mu kubazaya, kimana balembi kubatokanesa. Mpi Allah kele Muntu ya ke lolulaka, ya ke wilaka bantu mawa mingi.

۞ لَىِٕنْ لَّمْ يَنْتَهِ الْمُنٰفِقُوْنَ وَالَّذِيْنَ فِيْ قُلُوْبِهِمْ مَّرَضٌ وَّالْمُرْجِفُوْنَ فِى الْمَدِيْنَةِ لَنُغْرِيَنَّكَ بِهِمْ ثُمَّ لَا يُجَاوِرُوْنَكَ فِيْهَآ اِلَّا قَلِيْلًا

la'il lam yantahil-munāfiqūna wal-lażīna fī qulūbihim maraḍuw wal-murjifūna fil-madīnati lanugriyannaka bihim ṡumma lā yujāwirūnaka fīhā illā qalīlā(n).

Ya kieleka, kana bantu ya luvunu, bayina ke belaka na ntima na bo mpi bayina ke panzaka luvunu na Madina ke bika ve (na kupesa nge mpasi), beto ta pesa nge ntuma ya kieleka (na kunwanisa) bo, pana bo ta vanda diaka ve bamfinangani na bo (na Madina) katula kaka sambu na ntangu fioti, .

مَلْعُوْنِيْنَۖ اَيْنَمَا ثُقِفُوْٓا اُخِذُوْا وَقُتِّلُوْا تَقْتِيْلًا

mal‘ūnīn(a), ainamā ṡuqifū ukhiżū wa quttilū taqtīlā(n).

na kikalulu ya kuzengila nkanu. Konso kisika yina bo ta monana, bo ta kanga bo mpi ta fwa bo kukonda mawa.

سُنَّةَ اللّٰهِ فِى الَّذِيْنَ خَلَوْا مِنْ قَبْلُ ۚوَلَنْ تَجِدَ لِسُنَّةِ اللّٰهِ تَبْدِيْلًا

sunnatallāhi fil-lażīna khalau min qabl(u), wa lan tajida lisunnatillāhi tabdīlā(n).

Bonso sunnah ya Allah yina (ke tadila mpi) bantu yina kwisaka na ntwala (nge), mpi nge ta mona ve ata nsobolo mosi na sunnah ya Allah.

يَسْـَٔلُكَ النَّاسُ عَنِ السَّاعَةِۗ قُلْ اِنَّمَا عِلْمُهَا عِنْدَ اللّٰهِ ۗوَمَا يُدْرِيْكَ لَعَلَّ السَّاعَةَ تَكُوْنُ قَرِيْبًا

yas'alukan-nāsu ‘anis-sā‘ah(ti), qul innamā ‘ilmuhā ‘indallāh(i), wa mā yudrīka la‘allas-sā‘ata takūnu qarībā(n).

Bantu ke yula nge (Muhammad) mambu ya Kilumbu ya Lusambisu. Tuba nde: “Nzayilu ya Kilumbu ya Nsuka kele kaka na Allah.” Mpi keti nge mezaba, ziku Kilumbu ya Kusambisa mekuma penepene?

اِنَّ اللّٰهَ لَعَنَ الْكٰفِرِيْنَ وَاَعَدَّ لَهُمْ سَعِيْرًاۙ

innallāha la‘anal-kāfirīna wa a‘adda lahum sa‘īrā(n).

Ya kieleka, Allah me singaka bantu yina ke kwikilaka ve mpi me yidikilaka bo tiya ya ngolo (bilungi), .

خٰلِدِيْنَ فِيْهَآ اَبَدًاۚ لَا يَجِدُوْنَ وَلِيًّا وَّلَا نَصِيْرًا ۚ

khālidīna fīhā abadā(n), lā yajidūna waliyyaw wa lā naṣīrā(n).

bo ta zinga kuna kimakulu; ke bekala ye ntanini ko yovo nsadisi.

يَوْمَ تُقَلَّبُ وُجُوْهُهُمْ فِى النَّارِ يَقُوْلُوْنَ يٰلَيْتَنَآ اَطَعْنَا اللّٰهَ وَاَطَعْنَا الرَّسُوْلَا۠

yauma tuqallabu wujūhuhum fin-nāri yaqūlūna yā laitanā aṭa‘nallāha wa aṭa‘nar-rasūlā.

Na kilumbu (ntangu) baluse na bo ta baluka na bilungi, bo ta tuba nde: “O, mono zolaka nde beto lemfukila Allah mpi beto lemfukila (mpi) Ntumwa.”

وَقَالُوْا رَبَّنَآ اِنَّآ اَطَعْنَا سَادَتَنَا وَكُبَرَاۤءَنَا فَاَضَلُّوْنَا السَّبِيْلَا۠

wa qālū rabbanā innā aṭa‘nā sādatanā wa kubarā'anā fa aḍallūnas-sabīlā.

Ye bo tubaka nde: “Mfumu na beto, kieleka beto lemfukilaka bamfumu ti bamfumu na beto, na nima bo vilaka beto na nzila (ya mbote).

رَبَّنَآ اٰتِهِمْ ضِعْفَيْنِ مِنَ الْعَذَابِ وَالْعَنْهُمْ لَعْنًا كَبِيْرًا ࣖ

rabbanā ātihim ḍi‘faini minal-‘ażābi wal‘anhum la‘nan kabīrā(n).

Mfumu na beto, pesa bo ndola zole mpi singa bo ti kusinga ya nene.”

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا لَا تَكُوْنُوْا كَالَّذِيْنَ اٰذَوْا مُوْسٰى فَبَرَّاَهُ اللّٰهُ مِمَّا قَالُوْا ۗوَكَانَ عِنْدَ اللّٰهِ وَجِيْهًا ۗ

yā ayyuhal-lażīna āmanū lā takūnū kal-lażīna āżau mūsā fa barra'ahullāhu mimmā qālū, wa kāna ‘indallāhi wajīhā(n).

O beno bantu ya ke kwikilaka! Kuvanda ve bonso bantu yina salaka Moize mpasi, yo yina Allah katulaka yandi mambu yina bo fundaka yandi. Mpi yandi kele muntu yina kele na kisika ya lukumu na meso ya Allah.

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوا اتَّقُوا اللّٰهَ وَقُوْلُوْا قَوْلًا سَدِيْدًاۙ

yā ayyuhal-lażīna āmanuttaqullāha wa qūlū qaulan sadīdā(n).

O beno bantu ya ke kwikilaka! Beno wa Allah boma mpi beno tuba bangogo ya mbote, .

يُّصْلِحْ لَكُمْ اَعْمَالَكُمْ وَيَغْفِرْ لَكُمْ ذُنُوْبَكُمْۗ وَمَنْ يُّطِعِ اللّٰهَ وَرَسُوْلَهٗ فَقَدْ فَازَ فَوْزًا عَظِيْمًا

yuṣliḥ lakum a‘mālakum wa yagfir lakum żunūbakum, wa may yuṭi‘illāha wa rasūlahū faqad fāza fauzan ‘aẓīmā(n).

Allah ta tomisa kibeni bisalu na nge mpi ta lolula masumu na nge. Mpi konso muntu yina ke lemfukila Allah ti Ntumwa na yandi, pana kieleka, yandi ke nunga ti kununga ya nene.

اِنَّا عَرَضْنَا الْاَمَانَةَ عَلَى السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِ وَالْجِبَالِ فَاَبَيْنَ اَنْ يَّحْمِلْنَهَا وَاَشْفَقْنَ مِنْهَا وَحَمَلَهَا الْاِنْسَانُۗ اِنَّهٗ كَانَ ظَلُوْمًا جَهُوْلًاۙ

innā ‘araḍnal-amānata ‘alas-samāwāti wal-arḍi fa abaina ay yaḥmilnahā wa asyfaqna minhā wa ḥamalahal-insān(u), innahū kāna ẓalūman jahūlā(n).

Kieleka, Beto me pesa nsangu na zulu, na ntoto ti na bangumba; kansi bantu yonso vandaka na keti-keti sambu na kunata kiyeka yina mpi bo vandaka kudiyangisa nde bo ta lungisa yo ve (yo vandaka kilo), yo yina kiyeka yina bantu vandaka kunata. Ya kieleka, bantu kele kibeni ya kukonda lunungu mpi bazoba kibeni, .

لِّيُعَذِّبَ اللّٰهُ الْمُنٰفِقِيْنَ وَالْمُنٰفِقٰتِ وَالْمُشْرِكِيْنَ وَالْمُشْرِكٰتِ وَيَتُوْبَ اللّٰهُ عَلَى الْمُؤْمِنِيْنَ وَالْمُؤْمِنٰتِۗ وَكَانَ اللّٰهُ غَفُوْرًا رَّحِيْمًا ࣖ

liyu‘ażżiballāhul-munāfiqīna wal-munāfiqāti wal-musyrikīna wal-musyrikāti wa yatūballāhu ‘alal-mu'minīna wal-mu'mināt(i), wa kānallāhu gafūrar raḥīmā(n).

mu mpila vo Allah ka pesa ndola kwa akwa luvunu, akala ye akento, akwa nzambi zayingi, akala ye akento; ye Allah ta ndima kubalula ntima ya bakwikidi ya babakala ti ya bankento. Mpi Allah kele Muntu ya ke lolulaka, ya ke wilaka bantu mawa mingi.