Q.S Al-A'raf (اَلْأَعْرَاف) - 206 Wungo ti aversê ni

الۤمّۤصۤ ۚ

alif lām mīm ṣād.

Alif lam Mim shad.

كِتٰبٌ اُنْزِلَ اِلَيْكَ فَلَا يَكُنْ فِيْ صَدْرِكَ حَرَجٌ مِّنْهُ لِتُنْذِرَ بِهٖ وَذِكْرٰى لِلْمُؤْمِنِيْنَ

kitābun unzila ilaika falā yakun fī ṣadrika ḥarajum minhu litunżira bihī wa żikrā lil-mu'minīn(a).

(So ​​ayeke) Mbeti so a fa na mo (Mohammed); Tongaso, mo zia bê ti mo na ndo ni pëpe ndali ti ye so, si mo mû gbotongo mê na lege ti (Buku) so na a ga mbeni ye ti manda teti azo so amä na bê.

اِتَّبِعُوْا مَآ اُنْزِلَ اِلَيْكُمْ مِّنْ رَّبِّكُمْ وَلَا تَتَّبِعُوْا مِنْ دُوْنِهٖٓ اَوْلِيَاۤءَۗ قَلِيْلًا مَّا تَذَكَّرُوْنَ

ittabi‘ū mā unzila ilaikum mir rabbikum wa lā tattabi‘ū min dūnihī auliyā'(a), qalīlam mā tażakkarūn(a).

Mo mû peko ti ye so Seigneur ti mo atokua na mo, na mo mû peko ti mbeni zo nde pëpe gi Lo tongana mokonzi ti mo. Mo yeke mû aye ti manda mingi pëpe.

وَكَمْ مِّنْ قَرْيَةٍ اَهْلَكْنٰهَا فَجَاۤءَهَا بَأْسُنَا بَيَاتًا اَوْ هُمْ قَاۤىِٕلُوْنَ

wa kam min qaryatin ahlaknāhā fa jā'ahā ba'sunā bayātan au hum qā'ilūn(a).

A futi akodoro mingi, pasi ti E aga (na ndo ti azo ti kodoro ni) na bï, wala na ngoi so ala yeke wu tere ti ala na kota lâ.

فَمَا كَانَ دَعْوٰىهُمْ اِذْ جَاۤءَهُمْ بَأْسُنَآ اِلَّآ اَنْ قَالُوْٓا اِنَّا كُنَّا ظٰلِمِيْنَ

famā kāna da‘wāhum iż jā'ahum ba'sunā illā an qālū innā kunnā ẓālimīn(a).

Tongaso, tongana pasi ti E asi na ala, dema ti ala ayeke gi ti tene: “Biani, e yeke azo ti sioni.”

فَلَنَسْـَٔلَنَّ الَّذِيْنَ اُرْسِلَ اِلَيْهِمْ وَلَنَسْـَٔلَنَّ الْمُرْسَلِيْنَۙ

fa lanas'alannal-lażīna ursila ilaihim wa lanas'alannal-mursalīn(a).

Na pekoni, A yeke hunda biani na azo so awara iri (na mbage ti abazengele) na A yeke hunda (nga) abazengele, .

فَلَنَقُصَّنَّ عَلَيْهِمْ بِعِلْمٍ وَّمَا كُنَّا غَاۤىِٕبِيْنَ

fa lanaquṣṣanna ‘alaihim bi‘ilmiw wa mā kunnā gā'ibīn(a).

na E yeke fa ande na ala biani na lege ti hingango ye (ti E) na E yeke yongoro (na ala) pëpe.

وَالْوَزْنُ يَوْمَىِٕذِ ِۨالْحَقُّۚ فَمَنْ ثَقُلَتْ مَوَازِيْنُهٗ فَاُولٰۤىِٕكَ هُمُ الْمُفْلِحُوْنَ

wal-waznu yauma'iżinil-ḥaqq(u), faman ṡaqulat mawāzīnuhū fa ulā'ika humul-mufliḥūn(a).

Balance ti lango ni so (aga mesure ti) mbilimbili. Tongaso, azo so échelle (ti anzoni kusala) ti ala ayeke ngangu, ala la ayeke azo so awara ye ti nzoni.

وَمَنْ خَفَّتْ مَوَازِيْنُهٗ فَاُولٰۤىِٕكَ الَّذِيْنَ خَسِرُوْٓا اَنْفُسَهُمْ بِمَا كَانُوْا بِاٰيٰتِنَا يَظْلِمُوْنَ

wa man khaffat mawāzīnuhū fa ulā'ikal-lażīna khasirū anfusahum bimā kānū bi'āyātinā yaẓlimūn(a).

Na so échelle ti ala (ti nzoni kusala) ayeke lumière, ka azo so agirisa âme ti ala mveni ngbanga ti so ala ke afä ti E.

وَلَقَدْ مَكَّنّٰكُمْ فِى الْاَرْضِ وَجَعَلْنَا لَكُمْ فِيْهَا مَعَايِشَۗ قَلِيْلًا مَّا تَشْكُرُوْنَ ࣖ

wa laqad makkannākum fil-arḍi wa ja‘alnā lakum fīhā ma‘āyisy(a), qalīlam mā tasykurūn(a).

Na biani, E zia i na sese na E mu na i kobe ti tengo ni na yâ ni. (Me) a yeke kete ye si mo kiri singila.

وَلَقَدْ خَلَقْنٰكُمْ ثُمَّ صَوَّرْنٰكُمْ ثُمَّ قُلْنَا لِلْمَلٰۤىِٕكَةِ اسْجُدُوْا لِاٰدَمَ فَسَجَدُوْٓا اِلَّآ اِبْلِيْسَۗ لَمْ يَكُنْ مِّنَ السّٰجِدِيْنَ

wa laqad khalaqnākum ṡumma ṣawwarnākum ṡumma qulnā lil-malā'ikatisjudū li'ādama fa sajadū illā iblīs(a), lam yakum minas-sājidīn(a).

Na biani, E sala i, na pekoni E leke i (atele), na pekoni E tene na a-ange: “I kuku na gbe ti Adam”, tongaso ala kuku gi na Satan. Lo (Iblis) ayeke pëpe na popo ti azo so akuku.

قَالَ مَا مَنَعَكَ اَلَّا تَسْجُدَ اِذْ اَمَرْتُكَ ۗقَالَ اَنَا۠ خَيْرٌ مِّنْهُۚ خَلَقْتَنِيْ مِنْ نَّارٍ وَّخَلَقْتَهٗ مِنْ طِيْنٍ

qāla mā mana‘aka allā tasjuda iż amartuk(a), qāla ana khairum minh(u), khalaqtanī min nāriw wa khalaqtahū min ṭīn(in).

(Allah) atene: “Nyen la akanga lege na mo (ti tene) mo kuku pëpe (na Adam) na ngoi so mbi tene na mo?” (Iblis) a kiri tene, "Mbi yeke nzoni ahon lo. Mo sara mbi na wâ, na ngoi so mo sara lo na sese."

قَالَ فَاهْبِطْ مِنْهَا فَمَا يَكُوْنُ لَكَ اَنْ تَتَكَبَّرَ فِيْهَا فَاخْرُجْ اِنَّكَ مِنَ الصّٰغِرِيْنَ

qāla fahbiṭ minhā famā yakūnu laka an tatakabbara fīhā fakhruj innaka minaṣ-ṣāgirīn(a).

(Allah) atene: "Tongaso, mo descend na ndo ni (yayu); teti a lingbi mo pika kate ti mo na ndo ni pepe. Mo sigigi! Biani, mo yeke mbeni oko ti akete créature."

قَالَ اَنْظِرْنِيْٓ اِلٰى يَوْمِ يُبْعَثُوْنَ

qāla anẓirnī ilā yaumi yub‘aṡūn(a).

(Satan) akiri tënë, atene: “Mo mû na mbi mbeni ngoi, juska na lango so ala yeke zingo na kuâ.”

قَالَ اِنَّكَ مِنَ الْمُنْظَرِيْنَ

qāla innaka minal-munẓarīn(a).

(Allah) atene: “A yeke tâ tënë, mo yeke na popo ti azo so a mû na ala mbeni suspension ti ngoi.”

قَالَ فَبِمَآ اَغْوَيْتَنِيْ لَاَقْعُدَنَّ لَهُمْ صِرَاطَكَ الْمُسْتَقِيْمَۙ

qāla fabimā agwaitanī la'aq‘udanna lahum ṣirāṭakal-mustaqīm(a).

(Iblis) akiri tënë, atene: “Teti so Mo gue na mbi na lege ni pëpe, mbi yeke kanga lege lakue na ala ti hon na lege ti Mo so ayeke droit, .

ثُمَّ لَاٰتِيَنَّهُمْ مِّنْۢ بَيْنِ اَيْدِيْهِمْ وَمِنْ خَلْفِهِمْ وَعَنْ اَيْمَانِهِمْ وَعَنْ شَمَاۤىِٕلِهِمْۗ وَلَا تَجِدُ اَكْثَرَهُمْ شٰكِرِيْنَ

Ṡumma la'ātiyannahum mim baini aidīhim wa min khalfihim wa ‘an aimānihim wa ‘an syamā'ilihim, wa lā tajidu akṡarahum syākirīn(a).

na pekoni, mbi yeke londo na devant, na peko, na mbage ti maboko ti ala ti koli nga na mbage ti wali ti ala. Na mo yeke wara pëpe mingi ti ala so ayeke kiri singila.”

قَالَ اخْرُجْ مِنْهَا مَذْءُوْمًا مَّدْحُوْرًا ۗ لَمَنْ تَبِعَكَ مِنْهُمْ لَاَمْلَـَٔنَّ جَهَنَّمَ مِنْكُمْ اَجْمَعِيْنَ

qālakhruj minhā maż'ūmam madḥūrā(n), laman tabi‘aka minhum la'amla'anna jahannama minkum ajma‘īn(a).

(Allah) atene: "I sigigi kâ (yayu) na kamene nga na tombango! Biani, zo kue na popo ti ala so amû peko ti i, fade mbi yeke mû enfer na i kue biani."

وَيٰٓاٰدَمُ اسْكُنْ اَنْتَ وَزَوْجُكَ الْجَنَّةَ فَكُلَا مِنْ حَيْثُ شِئْتُمَا وَلَا تَقْرَبَا هٰذِهِ الشَّجَرَةَ فَتَكُوْنَا مِنَ الظّٰلِمِيْنَ

wa yā ādamuskun anta wa zaujukal-jannata fa kulā min ḥaiṡu syi'tumā wa lā taqrabā hāżihisy-syajarata fa takūnā minaẓ-ẓālimīn(a).

Na (Allah atene): "O Adam! Duti na wali ti mo na paradis na te ye so ala use kue aye. Me mo ga nduru na keke so pepe. (Tongana a ga nduru na ni) ala use kue ayeke duti ande na popo ti azo ti sioni."

فَوَسْوَسَ لَهُمَا الشَّيْطٰنُ لِيُبْدِيَ لَهُمَا مَا وٗرِيَ عَنْهُمَا مِنْ سَوْءٰتِهِمَا وَقَالَ مَا نَهٰىكُمَا رَبُّكُمَا عَنْ هٰذِهِ الشَّجَرَةِ اِلَّآ اَنْ تَكُوْنَا مَلَكَيْنِ اَوْ تَكُوْنَا مِنَ الْخٰلِدِيْنَ

fa waswasa lahumasy-syaiṭānu liyubdiya lahumā mā wūriya ‘anhumā min sau'ātihimā wa qāla mā nahākumā rabbukumā ‘an hāżihisy-syajarati illā an takūnā malakaini au takūnā minal-khālidīn(a).

Na pekoni, Satan atene na ala asioni pensé ti fa na gigi ambage ti tere ti ala (so a kanga ni awe). Na (Satan) atene: “Nzapa ti ala akanga gi na ala use kue ti ga nduru na keke so, si ala use kue aga a-ange pëpe wala ala ga azo ti lakue lakue pëpe (na yayu).”

وَقَاسَمَهُمَآ اِنِّيْ لَكُمَا لَمِنَ النّٰصِحِيْنَۙ

wa qāsamahumā innī lakumā laminan-nāṣiḥīn(a).

Na lo (Satan) adeba yanga ti ala use kue, lo tene: “Biani, mbi yeke biani mbeni oko ti awamungo wango ti ala.”

فَدَلّٰىهُمَا بِغُرُوْرٍۚ فَلَمَّا ذَاقَا الشَّجَرَةَ بَدَتْ لَهُمَا سَوْءٰتُهُمَا وَطَفِقَا يَخْصِفٰنِ عَلَيْهِمَا مِنْ وَّرَقِ الْجَنَّةِۗ وَنَادٰىهُمَا رَبُّهُمَآ اَلَمْ اَنْهَكُمَا عَنْ تِلْكُمَا الشَّجَرَةِ وَاَقُلْ لَّكُمَآ اِنَّ الشَّيْطٰنَ لَكُمَا عَدُوٌّ مُّبِيْنٌ

fa dallāhumā bigurūr(in), falammā żāqasy-syajarata badat lahumā sau'ātuhumā wa ṭafiqā yakhṣifāni ‘alaihimā miw waraqil-jannah(ti), wa nādāhumā rabbuhumā alam anhakumā ‘an tilkumasy-syajarati wa aqul lakumā innasy-syaiṭāna lakumā ‘aduwwum mubīn(un).

lo (zabolo) ayeke handa ala na lege ti handa. Tongana ala tara (lengo ti) keke ni, ala bâ ambage ti tere ti lo so ayeke nde, tongaso ala komanse ti kanga ni na akeke ti paradis. Nzapa airi ala, lo tene: “Mbi kanga lege na ala ti te keke so pëpe na mbi tene so Satan ayeke tâ wato ti ala use kue?”

قَالَا رَبَّنَا ظَلَمْنَآ اَنْفُسَنَا وَاِنْ لَّمْ تَغْفِرْ لَنَا وَتَرْحَمْنَا لَنَكُوْنَنَّ مِنَ الْخٰسِرِيْنَ

qālā rabbanā ẓalamnā anfusanā wa illam tagfir lanā wa tarḥamnā lanakūnanna minal-khāsirīn(a).

Ala use kue atene: "Seigneur ti e, e sara sioni na e wani. Tongana Mo pardone e pepe na Mo sara nzoni be na e pepe, fade e yeke duti biani na popo ti azo so a perdre ye."

قَالَ اهْبِطُوْا بَعْضُكُمْ لِبَعْضٍ عَدُوٌّ ۚوَلَكُمْ فِى الْاَرْضِ مُسْتَقَرٌّ وَّمَتَاعٌ اِلٰى حِيْنٍ

qālahbiṭū ba‘ḍukum liba‘ḍin ‘aduww(un), wa lakum fil-arḍi mustaqarruw wa matā‘un ilā ḥīn(in).

(Allah) atene: "Ala descend! Ala yeke duti ande na popo ti ala. Sese ayeke ndo ti lango ti ala na ngia ti ala juska na ngoi so a fa."

قَالَ فِيْهَا تَحْيَوْنَ وَفِيْهَا تَمُوْتُوْنَ وَمِنْهَا تُخْرَجُوْنَ ࣖ

qāla fīhā taḥyauna wa fīhā tamūtūna wa minhā tukhrajūn(a).

(Allah) atene: “Kâ la mo yeke duti dä, kâ la mo yeke kui, na kâ (nga) mo yeke zingo na kuâ.”

يٰبَنِيْٓ اٰدَمَ قَدْ اَنْزَلْنَا عَلَيْكُمْ لِبَاسًا يُّوَارِيْ سَوْءٰتِكُمْ وَرِيْشًاۗ وَلِبَاسُ التَّقْوٰى ذٰلِكَ خَيْرٌۗ ذٰلِكَ مِنْ اٰيٰتِ اللّٰهِ لَعَلَّهُمْ يَذَّكَّرُوْنَ

yā banī ādama qad anzalnā ‘alaikum libāsay yuwārī sau'ātikum wa rīsyā(n), wa libāsut-taqwā żālika khair(un), żālika min āyātillāhi la‘allahum yażżakkarūn(a).

Ala ahale ti Adam! Biani, E mû bongo ti kanga na tele ti mo senge nga ti sala na pendere ye teti mo. Me bongo ti vorongo Nzapa, so ayeke nzoni mingi. Mara ti ambeni fä ti Allah tongaso, peut-être ala yeke dabe ti ala na ni.

يٰبَنِيْٓ اٰدَمَ لَا يَفْتِنَنَّكُمُ الشَّيْطٰنُ كَمَآ اَخْرَجَ اَبَوَيْكُمْ مِّنَ الْجَنَّةِ يَنْزِعُ عَنْهُمَا لِبَاسَهُمَا لِيُرِيَهُمَا سَوْءٰتِهِمَا ۗاِنَّهٗ يَرٰىكُمْ هُوَ وَقَبِيْلُهٗ مِنْ حَيْثُ لَا تَرَوْنَهُمْۗ اِنَّا جَعَلْنَا الشَّيٰطِيْنَ اَوْلِيَاۤءَ لِلَّذِيْنَ لَا يُؤْمِنُوْنَ

yā banī ādama lā yaftinannakumusy-syaiṭānu kamā akhraja abawaikum minal-jannati yanzi‘u ‘anhumā libāsahumā liyuriyahumā sau'ātihimā, innahū yarākum huwa wa qabīluhū min ḥaiṡu lā taraunahum, innā ja‘alnasy-syayāṭīna auliyā'a lil-lażīna lā yu'minūn(a).

Amolenge ti Adam! Zia pëpe si Satan ahanda mo tongana ti so lo (Satan) atomba lani babâ na mama ti mo na yâ Paradis, na zingo bongo ti ala ti fa na gigi ambage ti tele ti ala ti wali. Biani, lo na azo so amû peko ti lo ayeke bâ mo na ndo so mo lingbi ti bâ ala dä pëpe. Biani, E sala si ala ga amokonzi ti azo so amä na bê pepe.

وَاِذَا فَعَلُوْا فَاحِشَةً قَالُوْا وَجَدْنَا عَلَيْهَآ اٰبَاۤءَنَا وَاللّٰهُ اَمَرَنَا بِهَاۗ قُلْ اِنَّ اللّٰهَ لَا يَأْمُرُ بِالْفَحْشَاۤءِۗ اَتَقُوْلُوْنَ عَلَى اللّٰهِ مَا لَا تَعْلَمُوْنَ

wa iżā fa‘alū fāḥisyatan qālū wajadnā ‘alaihā ābā'anā wallāhu amaranā bihā, qul innallāha lā ya'muru bil-faḥsyā'(i), ataqūlūna ‘alallāhi mā lā ta‘lamūn(a).

Na tongana ala sala mbeni ye ti sioni, ala tene: “E wara akotara ti e na salango tongaso, na Allah akomande e ti sala tongaso.” Mo tene: "Biani, Allah a komande lâ oko pepe ye ti sioni. Ngbanga ti nyen mo tene na ndo ti Allah ye so mo hinga pepe?"

قُلْ اَمَرَ رَبِّيْ بِالْقِسْطِۗ وَاَقِيْمُوْا وُجُوْهَكُمْ عِنْدَ كُلِّ مَسْجِدٍ وَّادْعُوْهُ مُخْلِصِيْنَ لَهُ الدِّيْنَ ەۗ كَمَا بَدَاَكُمْ تَعُوْدُوْنَۗ

qul amara rabbī bil-qisṭ(i), wa aqīmū wujūhakum ‘inda kulli masjidiw wad‘ūhu mukhliṣīna lahud-dīn(a), kamā bada'akum ta‘ūdūn(a).

So: "Seigneur ti mbi atene na mbi ti sara ye na lege ni. Mo tourné lê ti mo (na mbage ti Allah) na yâ ti sambela oko oko kue, na mo voro Lo na mungo vorongo ti mo gi na Lo. Fade mo yeke kiri na Lo tongana ti so a créé mo kozoni."

فَرِيْقًا هَدٰى وَفَرِيْقًا حَقَّ عَلَيْهِمُ الضَّلٰلَةُ ۗاِنَّهُمُ اتَّخَذُوا الشَّيٰطِيْنَ اَوْلِيَاۤءَ مِنْ دُوْنِ اللّٰهِ وَيَحْسَبُوْنَ اَنَّهُمْ مُّهْتَدُوْنَ

farīqan hadā wa farīqan ḥaqqa ‘alaihimuḍ-ḍalālah(tu), innahumuttakhażusy-syayāṭīna auliyā'a min dūnillāhi wa yaḥsabūna annahum muhtadūn(a).

Lo mû ambeni fango lege na ambeni a lingbi fade ti gue na lege ni pëpe. Ala sara si azabolo aga azo ti batango zo nde na Allah. Ala pensé so ala yeke na mbeni ye ti fa na ala.

۞ يٰبَنِيْٓ اٰدَمَ خُذُوْا زِيْنَتَكُمْ عِنْدَ كُلِّ مَسْجِدٍ وَّكُلُوْا وَاشْرَبُوْا وَلَا تُسْرِفُوْاۚ اِنَّهٗ لَا يُحِبُّ الْمُسْرِفِيْنَ ࣖ

yā banī ādama khużū zīnatakum ‘inda kulli masjidiw wa kulū wasyrabū wa lā tusrifū, innahū lā yuḥibbul-musrifīn(a).

Ala ahale ti Adam! Zia pendere bongo ti mo na ngoi kue so mo (lï) na yâ ti mosquée, mo te ye na mo nyon ye, me mo sara ye ahon ndo ni pëpe. Biani, Allah aye pepe azo so ayeke sala ye ahon ndo ni.

قُلْ مَنْ حَرَّمَ زِيْنَةَ اللّٰهِ الَّتِيْٓ اَخْرَجَ لِعِبَادِهٖ وَالطَّيِّبٰتِ مِنَ الرِّزْقِۗ قُلْ هِيَ لِلَّذِيْنَ اٰمَنُوْا فِى الْحَيٰوةِ الدُّنْيَا خَالِصَةً يَّوْمَ الْقِيٰمَةِۗ كَذٰلِكَ نُفَصِّلُ الْاٰيٰتِ لِقَوْمٍ يَّعْلَمُوْنَ

qul man ḥarrama zīnatallāhil-latī akhraja li‘ibādihī waṭ-ṭayyibāti minar-rizq(i), qul hiya lil-lażīna āmanū fil-ḥayātid-dun-yā khāliṣatay yaumal-qiyāmah(ti), każālika nufaṣṣilul-āyāti liqaumiy ya‘lamūn(a).

Tene (Mohammed), "Zo wa a kanga lege na abongo ti pendere so Allah a mu na awakua ti Lo nga na nzoni kobe ti tengo ni? Tene: "Aye so kue ayeke teti azo so amä na bê na fini ti sese so, na mbilimbili (teti ala gi) na lâ ti londongo ti awakinda." Tongaso, E fa nda ti aversê ni teti azo so ahinga ye.

قُلْ اِنَّمَا حَرَّمَ رَبِّيَ الْفَوَاحِشَ مَا ظَهَرَ مِنْهَا وَمَا بَطَنَ وَالْاِثْمَ وَالْبَغْيَ بِغَيْرِ الْحَقِّ وَاَنْ تُشْرِكُوْا بِاللّٰهِ مَا لَمْ يُنَزِّلْ بِهٖ سُلْطٰنًا وَّاَنْ تَقُوْلُوْا عَلَى اللّٰهِ مَا لَا تَعْلَمُوْنَ

qul innamā ḥarrama rabbiyal-fawāḥisya mā ẓahara minhā wa mā baṭana wal-iṡma wal-bagya bigairil-ḥaqqi wa an tusyrikū billāhi mā lam yunazzil bihī sulṭānaw wa an taqūlū ‘alallāhi mā lā ta‘lamūn(a).

So (Muhammad) atene: “Seigneur ti mbi akanga gi asioni kusala kue so lê abâ na so ahonde, akusala ti siokpari, akusala so ayeke na lege ni pëpe so mbeni raison ayeke dä pëpe, na (akanga lege) na mo ti bungbi amba ti mo na Allah na mbeni ye, na ngoi so Lo fa pëpe mbeni raison ndali ni, na (akanga lege) na mo ti sara tënë na ndo ti Allah ye so mo hinga pëpe.”

وَلِكُلِّ اُمَّةٍ اَجَلٌۚ فَاِذَا جَاۤءَ اَجَلُهُمْ لَا يَسْتَأْخِرُوْنَ سَاعَةً وَّلَا يَسْتَقْدِمُوْنَ

wa likulli ummatin ajal(un), fa iżā jā'a ajaluhum lā yasta'khirūna sā‘ataw wa lā yastaqdimūn(a).

Na azo kue ayeke na mbeni kuâ (ngoi so a fa). Tongana kuâ ti ala asi, ala lingbi pëpe ti hunda ti tene a zia ngoi kete wala ti tene a sara ye hio.

يٰبَنِيْٓ اٰدَمَ اِمَّا يَأْتِيَنَّكُمْ رُسُلٌ مِّنْكُمْ يَقُصُّوْنَ عَلَيْكُمْ اٰيٰتِيْۙ فَمَنِ اتَّقٰى وَاَصْلَحَ فَلَا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَلَا هُمْ يَحْزَنُوْنَ

yā banī ādama immā ya'tiyannakum rusulum minkum yaquṣṣūna ‘alaikum āyātī, famanittaqā wa aṣlaḥa falā khaufun ‘alaihim wa lā hum yaḥzanūn(a).

Ala ahale ti Adam! Tongana ambeni zo ti tokua so alondo na popo ti ala aga na ala, so afa aversê ti Mbi na ala, ka zo so ayeke mbilimbili na lo leke ye, ka mbito ti ala ayeke dä pëpe, na ala yeke sara vundu pëpe.

وَالَّذِيْنَ كَذَّبُوْا بِاٰيٰتِنَا وَاسْتَكْبَرُوْا عَنْهَآ اُولٰۤىِٕكَ اَصْحٰبُ النَّارِۚ هُمْ فِيْهَا خٰلِدُوْنَ

wal-lażīna każżabū bi'āyātinā wastakbarū ‘anhā ulā'ika aṣḥābun-nār(i), hum fīhā khālidūn(a).

Me azo so ake aversê ti E na ala yeke na fandara ndali ni, ala yeke azo ti enfer; ala yeke ngbâ dä .

فَمَنْ اَظْلَمُ مِمَّنِ افْتَرٰى عَلَى اللّٰهِ كَذِبًا اَوْ كَذَّبَ بِاٰيٰتِهٖۗ اُولٰۤىِٕكَ يَنَالُهُمْ نَصِيْبُهُمْ مِّنَ الْكِتٰبِۗ حَتّٰٓى اِذَا جَاۤءَتْهُمْ رُسُلُنَا يَتَوَفَّوْنَهُمْۙ قَالُوْٓا اَيْنَ مَا كُنْتُمْ تَدْعُوْنَ مِنْ دُوْنِ اللّٰهِ ۗقَالُوْا ضَلُّوْا عَنَّا وَشَهِدُوْا عَلٰٓى اَنْفُسِهِمْ اَنَّهُمْ كَانُوْا كٰفِرِيْنَ

faman aẓlamu mimmaniftarā ‘alallāhi każiban au każżaba bi'āyātih(ī), ulā'ika yanāluhum naṣībuhum minal-kitāb(i), ḥattā iżā jā'athum rusulunā yatawaffaunahum, qālū aina mā kuntum tad‘ūna min dūnillāh(i), qālū ḍallū ‘annā wa syahidū ‘alā anfusihim annahum kānū kāfirīn(a).

Zo wa la ayeke sara ye na lege ni pëpe ahon mbeni zo so aleke mvene na ndo ti Allah wala so ake aversê ti Lo? Ala yeke wara mbage so a fa na ya ti Mbeti ni juska atokua ti e (a-ange) aga na ala ti mu fini ti ala. Ala (a-ange) atene: “Nzapa wa la mo yeke voro ka mingi nde na Allah?” Ala (azo ti vorongo nzapa mingi) akiri tënë, atene: “Aye kue abuba na yâ ti e awe.” Na ala sala tënë ti témoin na tele ti ala mveni so ala yeke azo so amä na bê pëpe .

قَالَ ادْخُلُوْا فِيْٓ اُمَمٍ قَدْ خَلَتْ مِنْ قَبْلِكُمْ مِّنَ الْجِنِّ وَالْاِنْسِ فِى النَّارِۙ كُلَّمَا دَخَلَتْ اُمَّةٌ لَّعَنَتْ اُخْتَهَا ۗحَتّٰٓى اِذَا ادَّارَكُوْا فِيْهَا جَمِيْعًا ۙقَالَتْ اُخْرٰىهُمْ لِاُوْلٰىهُمْ رَبَّنَا هٰٓؤُلَاۤءِ اَضَلُّوْنَا فَاٰتِهِمْ عَذَابًا ضِعْفًا مِّنَ النَّارِ ەۗ قَالَ لِكُلٍّ ضِعْفٌ وَّلٰكِنْ لَّا تَعْلَمُوْنَ

qāladkhulū fī umamin qad khalat min qablikum minal-jinni wal-insi fin-nār(i), kullamā dakhalat ummatul la‘anat ukhtahā, ḥattā iżaddārakū fīhā jamī‘ā(n), qālat ukhrāhum li'ūlāhum rabbanā hā'ulā'i aḍallūnā fa ātihim ‘ażāban ḍi‘fam minan-nār(i), qāla likullin ḍi‘fuw wa lākil lā ta‘lamūn(a).

Allah atene: "Mo lï na yâ ti wâ ti enfer na bungbi ti a-jinn na azo so ayeke lani kozoni na mo. Na ngoi kue so mbeni mara alï, lo yeke deba aita ti lo, tongaso si tongana ala kue alï awe, zo so (alï) na pekoni (na) zo so (alï) kozoni, "O Seigneur ti e, ala gue na e na lege ti wataka. Ga na pasi ti wâ ti enfer fani use na ndo ti ala." Allah atene: "Ala oko oko ayeke wara (pasi) fani use, me mo hinga pepe."

وَقَالَتْ اُوْلٰىهُمْ لِاُخْرٰىهُمْ فَمَا كَانَ لَكُمْ عَلَيْنَا مِنْ فَضْلٍ فَذُوْقُوا الْعَذَابَ بِمَا كُنْتُمْ تَكْسِبُوْنَ ࣖ

wa qālat ūlāhum li'ukhrāhum famā kāna lakum ‘alainā min faḍlin fa żūqul-‘ażāba bimā kuntum taksibūn(a).

Na zo so (alï) kozoni atene na zo so (alï) na pekoni, "Mo yeke na kete ye ti nzoni na ndo ti e pëpe. Tongaso, mä punition ndali ti ye so mo sara so."

اِنَّ الَّذِيْنَ كَذَّبُوْا بِاٰيٰتِنَا وَاسْتَكْبَرُوْا عَنْهَا لَا تُفَتَّحُ لَهُمْ اَبْوَابُ السَّمَاۤءِ وَلَا يَدْخُلُوْنَ الْجَنَّةَ حَتّٰى يَلِجَ الْجَمَلُ فِيْ سَمِّ الْخِيَاطِ ۗ وَكَذٰلِكَ نَجْزِى الْمُجْرِمِيْنَ

innal-lażīna każżabū bi'āyātinā wastakbarū ‘anhā lā tufattaḥu lahum abwābus-samā'i wa lā yadkhulūnal-jannata ḥattā yalijal-jamalu fī sammil-khiyāṭ(i), wa każālika najzil-mujrimīn(a).

Biani, azo so ake afä ti E na ala yeke na fandara ndali ni, ayanga ti yayu ayeke zi na ala pëpe, nga ala yeke lï na yâ ti Paradis pëpe, juska mbeni chameau ahon na yâ ti lê ti mbeni aiguille. Tongaso, E yeke futa azo so asara sioni.

لَهُمْ مِّنْ جَهَنَّمَ مِهَادٌ وَّمِنْ فَوْقِهِمْ غَوَاشٍۗ وَكَذٰلِكَ نَجْزِى الظّٰلِمِيْنَ

lahum min jahannama mihāduw wa min fauqihim gawāsy(in), wa każālika najziẓ-ẓālimīn(a).

Ti ala, abongo ti lango ayeke ti wâ ti enfer na ndo ni a yeke wara abongo (ti wâ ti enfer). Tongaso, E yeke futa azo ti sioni.

وَالَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَعَمِلُوا الصّٰلِحٰتِ لَا نُكَلِّفُ نَفْسًا اِلَّا وُسْعَهَآ اُولٰۤىِٕكَ اَصْحٰبُ الْجَنَّةِۚ هُمْ فِيْهَا خٰلِدُوْنَ

wal-lażīna āmanū wa ‘amiluṣ-ṣāliḥāti lā nukallifu nafsan illā wus‘ahā, ulā'ika aṣḥābul-jannah(ti), hum fīhā khālidūn(a).

Na azo so amä na bê na asara anzoni kusala, E yeke yô kungba na ndo ti mbeni zo pëpe gi alingbi na ngangu ti lo. Ala yeke azo ti yayu; ala ngbâ dä, .

وَنَزَعْنَا مَا فِيْ صُدُوْرِهِمْ مِّنْ غِلٍّ تَجْرِيْ مِنْ تَحْتِهِمُ الْاَنْهٰرُۚ وَقَالُوا الْحَمْدُ لِلّٰهِ الَّذِيْ هَدٰىنَا لِهٰذَاۗ وَمَا كُنَّا لِنَهْتَدِيَ لَوْلَآ اَنْ هَدٰىنَا اللّٰهُ ۚ لَقَدْ جَاۤءَتْ رُسُلُ رَبِّنَا بِالْحَقِّۗ وَنُوْدُوْٓا اَنْ تِلْكُمُ الْجَنَّةُ اُوْرِثْتُمُوْهَا بِمَا كُنْتُمْ تَعْمَلُوْنَ

wa naza‘nā mā fī ṣudūrihim min gillin tajrī min taḥtihimul-anhār(u), wa qālul-ḥamdu lillāhil-lażī hadānā lihāżā, wa mā kunnā linahtadiya lau lā an hadānallāh(u), laqad jā'at rusulu rabbinā bil-ḥaqq(i), wa nūdū an tilkumul-jannatu ūriṡtumūhā bimā kuntum ta‘malūn(a).

na E zi futango kula na yâ ti kate ti ala, so akota ngu ayeke sua na gbe ni. Ala tene: "Gonda na Allah so afa na e ye so (yayu). E yeke wara lege pepe tongana Allah afa na e pepe. Biani, atokua ti Seigneur ti e aga ti ga na tâ tene." A tene na ala, a tene: “So ayeke paradis so a mû na ala ndali ti ye so ala sara so.”

وَنَادٰٓى اَصْحٰبُ الْجَنَّةِ اَصْحٰبَ النَّارِ اَنْ قَدْ وَجَدْنَا مَا وَعَدَنَا رَبُّنَا حَقًّا فَهَلْ وَجَدْتُّمْ مَّا وَعَدَ رَبُّكُمْ حَقًّا ۗقَالُوْا نَعَمْۚ فَاَذَّنَ مُؤَذِّنٌۢ بَيْنَهُمْ اَنْ لَّعْنَةُ اللّٰهِ عَلَى الظّٰلِمِيْنَ

wa nādā aṣḥābul-jannati aṣḥāban-nāri an qad wajadnā mā wa‘adanā rabbunā ḥaqqan fahal wajattum mā wa‘ada rabbukum ḥaqqā(n), qālū na‘am, fa ażżana mu'ażżinum bainahum al la‘natullāhi ‘alaẓ-ẓālimīn(a).

Na azo ti yayu airi azo ti enfer, atene: "Biani, e wara ye so Nzapa amu zendo ni na e so ayeke tâ tene. Ala wara ye so Nzapa amu zendo ni na ala so ayeke tâ tene?" Ala kiri tënë, atene: “A yeke tongaso.” Na pekoni, zo so airi ala (ange) afa na popo ti ala, lo tene: “Deba ti Allah ayeke na ndo ti azo ti sioni, .

اَلَّذِيْنَ يَصُدُّوْنَ عَنْ سَبِيْلِ اللّٰهِ وَيَبْغُوْنَهَا عِوَجًاۚ وَهُمْ بِالْاٰخِرَةِ كٰفِرُوْنَۘ

al-lażīna yaṣuddūna ‘an sabīlillāhi wa yabgūnahā ‘iwajā(n), wa hum bil-ākhirati kāfirūn(a).

(so ti tene) azo so akanga lege na (ambeni zo) na lege ti Allah na ala ye ti gboto ala yongoro. Ala yeke azo so ake fini na peko ti kuâ."

وَبَيْنَهُمَا حِجَابٌۚ وَعَلَى الْاَعْرَافِ رِجَالٌ يَّعْرِفُوْنَ كُلًّا ۢ بِسِيْمٰىهُمْۚ وَنَادَوْا اَصْحٰبَ الْجَنَّةِ اَنْ سَلٰمٌ عَلَيْكُمْۗ لَمْ يَدْخُلُوْهَا وَهُمْ يَطْمَعُوْنَ

wa bainahumā ḥijāb(un), wa ‘alal-a‘rāfi rijāluy ya‘rifūna kullam bisīmāhum, wa nādau aṣḥābal-jannati an salāmun ‘alaikum, lam yadkhulūhā wa hum yaṭma‘ūn(a).

Na popo ti ala use (azo ti yayu na ti enfer) mbeni voile ayeke dä na ndo ti A’raf (ndo so ayeke na nduzu mingi) azo so ahinga tere ayeke dä, zo oko oko ayeke na afä ti lo. Ala iri azo ti yayu, atene: “Salamun ‘alaikum” (siriri aduti na ndo ti ala). Ala lingbi ti lï dä pëpe, me ala ye ti (lï) hio.

۞ وَاِذَا صُرِفَتْ اَبْصَارُهُمْ تِلْقَاۤءَ اَصْحٰبِ النَّارِۙ قَالُوْا رَبَّنَا لَا تَجْعَلْنَا مَعَ الْقَوْمِ الظّٰلِمِيْنَ ࣖ

wa iżā ṣurifat abṣāruhum tilqā'a aṣḥābin-nāri qālū rabbanā lā taj‘alnā ma‘al-qaumiẓ-ẓālimīn(a).

Na tongana lê ti ala atourné na mbage ti azo ti Enfer, ala yeke tene: “Seigneur ti e, zia e pëpe na popo ti azo ti sioni so.”

وَنَادٰٓى اَصْحٰبُ الْاَعْرَافِ رِجَالًا يَّعْرِفُوْنَهُمْ بِسِيْمٰىهُمْ قَالُوْا مَآ اَغْنٰى عَنْكُمْ جَمْعُكُمْ وَمَا كُنْتُمْ تَسْتَكْبِرُوْنَ

wa nādā aṣḥābul-a‘rāfi rijālay ya‘rifūnahum bisīmāhum qālū mā agnā ‘ankum jam‘ukum wa mā kuntum tastakbirūn(a).

Na azo so ayeke na nduzu na A’raf (ndo so ayeke na nduzu mingi) airi azo so ala hinga ala na afä, ala tene: “Mosoro so mo bungbi nga na ye so mo yeke gonda ni, (a sigigi) ayeke na lege ni pëpe na mo.”

اَهٰٓؤُلَاۤءِ الَّذِيْنَ اَقْسَمْتُمْ لَا يَنَالُهُمُ اللّٰهُ بِرَحْمَةٍۗ اُدْخُلُوا الْجَنَّةَ لَا خَوْفٌ عَلَيْكُمْ وَلَآ اَنْتُمْ تَحْزَنُوْنَ

ahā'ulā'il-lażīna aqsamtum lā yanāluhumullāhu biraḥmah(tin), udkhulul-jannata lā khaufun ‘alaikum wa lā antum taḥzanūn(a).

Azo so mo deba yanga ti ala, so ala yeke wara be-nzoni ti Allah pepe?” (Allah atene), “Mo lï na yâ ti paradis! Mbeto ayeke na i pëpe, na i yeke sala vundu pëpe.”

وَنَادٰٓى اَصْحٰبُ النَّارِ اَصْحٰبَ الْجَنَّةِ اَنْ اَفِيْضُوْا عَلَيْنَا مِنَ الْمَاۤءِ اَوْ مِمَّا رَزَقَكُمُ اللّٰهُ ۗقَالُوْٓا اِنَّ اللّٰهَ حَرَّمَهُمَا عَلَى الْكٰفِرِيْنَۙ

wa nādā aṣḥābun-nāri aṣḥābal-jannati an afīḍū ‘alainā minal-mā'i au mimmā razaqakumullāh(u), qālū innallāha ḥarramahumā ‘alal-kāfirīn(a).

Azo ti enfer airi azo ti yayu, atene: “Ala tuku na e (mbeni kete) ngu wala kobe kue so Allah amû na ala.” Ala kiri tënë, atene: “Biani, Allah akanga lege na ala use kue na azo so amä na bê pëpe.”

الَّذِيْنَ اتَّخَذُوْا دِيْنَهُمْ لَهْوًا وَّلَعِبًا وَّغَرَّتْهُمُ الْحَيٰوةُ الدُّنْيَاۚ فَالْيَوْمَ نَنْسٰىهُمْ كَمَا نَسُوْا لِقَاۤءَ يَوْمِهِمْ هٰذَاۙ وَمَا كَانُوْا بِاٰيٰتِنَا يَجْحَدُوْنَ

al-lażīnattakhażū dīnahum lahwaw wa la‘ibaw wa garrathumul-ḥayātud-dun-yā, fal-yauma nansāhum kamā nasū liqā'a yaumihim hāżā, wa mā kānū bi'āyātinā yajḥadūn(a).

(so ti tene) azo so asara si vorongo ti ala aga mbeni ngia nga na mbeni ye ti ngia, na ala handa ala na lege ti aye ti dunia so. Tongaso na lango so (La ti nda ni), E girisa ala tongana ti so ala girisa kozoni bungbi ti laso, na ngbanga ti so ala ke aversê ti E.

وَلَقَدْ جِئْنٰهُمْ بِكِتٰبٍ فَصَّلْنٰهُ عَلٰى عِلْمٍ هُدًى وَّرَحْمَةً لِّقَوْمٍ يُّؤْمِنُوْنَ

wa laqad ji'nāhum bikitābin faṣṣalnāhu ‘alā ‘ilmin hudaw wa raḥmatal liqaumiy yu'minūn(a).

Biani, E ga na ala Mbeti (Coran), so E fa nda ni na ndo ti hingango ye, tongana fango lege nga na be-nzoni teti azo so amä na bê.

هَلْ يَنْظُرُوْنَ اِلَّا تَأْوِيْلَهٗۗ يَوْمَ يَأْتِيْ تَأْوِيْلُهٗ يَقُوْلُ الَّذِيْنَ نَسُوْهُ مِنْ قَبْلُ قَدْ جَاۤءَتْ رُسُلُ رَبِّنَا بِالْحَقِّۚ فَهَلْ لَّنَا مِنْ شُفَعَاۤءَ فَيَشْفَعُوْا لَنَآ اَوْ نُرَدُّ فَنَعْمَلَ غَيْرَ الَّذِيْ كُنَّا نَعْمَلُۗ قَدْ خَسِرُوْٓا اَنْفُسَهُمْ وَضَلَّ عَنْهُمْ مَّا كَانُوْا يَفْتَرُوْنَ ࣖ

hal yanẓurūna illā ta'wīlah(ū), yauma ya'tī ta'wīluhū yaqūlul-lażīna nasūhu min qablu qad jā'at rusulu rabbinā bil-ḥaqq(i), fahal lanā min syufa‘ā'a fa yasyfa‘ū lanā au nuraddu fa na‘mala gairal-lażī kunnā na‘mal(u), qad khasirū anfusahum wa ḍalla ‘anhum mā kānū yaftarūn(a).

Ala yeke ku gi pëpe ti wara mbeni ye so afa so tâ tënë ayeke tâ tënë (Coran). Na lango so preuve ti tâ tënë asi, azo so kozoni abâ ni pëpe atene: "Biani, atokua ti Seigneur ti e aga ti ga na tâ tënë. Tongaso, mbeni zo ti sambela ayeke dä ndali ti e so ayeke mû maboko na e wala tongaso si a kiri na e (na dunia) si e sara anzoni kusala so ayeke nde na ti so e sara kozo?" Ala sara biani sioni na ala wani nga aye so ala créé kozo agirisa na yâ ti ala.

اِنَّ رَبَّكُمُ اللّٰهُ الَّذِيْ خَلَقَ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضَ فِيْ سِتَّةِ اَيَّامٍ ثُمَّ اسْتَوٰى عَلَى الْعَرْشِۗ يُغْشِى الَّيْلَ النَّهَارَ يَطْلُبُهٗ حَثِيْثًاۙ وَّالشَّمْسَ وَالْقَمَرَ وَالنُّجُوْمَ مُسَخَّرٰتٍۢ بِاَمْرِهٖٓ ۙاَلَا لَهُ الْخَلْقُ وَالْاَمْرُۗ تَبٰرَكَ اللّٰهُ رَبُّ الْعٰلَمِيْنَ

inna rabbakumullāhul-lażī khalaqas-samāwāti wal-arḍa fī sittati ayyāmin ṡummastawā ‘alal-‘arsy(i), yugsyil-lailan-nahāra yaṭlubuhū ḥaṡīṡā(n), wasy-syamsa wal-qamara wan-nujūma musakhkharātim bi'amrih(ī), alā lahul-khalqu wal-amr(u), tabārakallāhu rabbul-‘ālamīn(a).

Biani, Seigneur ti mo (ayeke) Allah so asala ayayu na sese na yâ ti angoi omene, na pekoni Lo duti na ndo ti ‘Arsh. Lo kanga bï ni na lâ so aga na pekoni hio. (Lo leke) lâ, nze na atongoro so ayeke na gbe ti komandema ti Lo. Da be ti mo! Aye kue so lo créé nga na aye kue ayeke droit ti Lo. Gloire a yeke na Allah, Seigneur ti dunia kue.

اُدْعُوْا رَبَّكُمْ تَضَرُّعًا وَّخُفْيَةً ۗاِنَّهٗ لَا يُحِبُّ الْمُعْتَدِيْنَۚ

ud‘ū rabbakum taḍarru‘aw wa khufūyah(tan), innahū lā yuḥibbul-mu‘tadīn(a).

Sambela Nzapa ti mo na bê so asara terê ti mo kete nga na go so ayeke ngangu pëpe. Biani, Lo ye pëpe azo so ahon ndo ti akatikati.

وَلَا تُفْسِدُوْا فِى الْاَرْضِ بَعْدَ اِصْلَاحِهَا وَادْعُوْهُ خَوْفًا وَّطَمَعًاۗ اِنَّ رَحْمَتَ اللّٰهِ قَرِيْبٌ مِّنَ الْمُحْسِنِيْنَ

wa lā tufsidū fil-arḍi ba‘da iṣlāḥihā wad‘ūhu khaufaw wa ṭama‘ā(n), inna raḥmatallāhi qarībum minal-muḥsinīn(a).

Na sala sioni na sese pëpe na peko ti so a (créé) ni nzoni. Sambela Lo na mbito nga na beku. Biani, be-nzoni ti Allah ayeke ndulu mingi na azo so ayeke sala nzoni ye.

وَهُوَ الَّذِيْ يُرْسِلُ الرِّيٰحَ بُشْرًاۢ بَيْنَ يَدَيْ رَحْمَتِهٖۗ حَتّٰٓى اِذَآ اَقَلَّتْ سَحَابًا ثِقَالًا سُقْنٰهُ لِبَلَدٍ مَّيِّتٍ فَاَنْزَلْنَا بِهِ الْمَاۤءَ فَاَخْرَجْنَا بِهٖ مِنْ كُلِّ الثَّمَرٰتِۗ كَذٰلِكَ نُخْرِجُ الْمَوْتٰى لَعَلَّكُمْ تَذَكَّرُوْنَ

wa huwal-lażī yursilur-riyāḥa busyram baina yadai raḥmatih(ī), ḥattā iżā aqallat saḥāban ṡiqālan suqnāhu libaladim mayyitin fa anzalnā bihil-mā'a fa akhrajnā bihī min kulliṡ-ṡamarāt(i), każālika nukhrijul-mautā la‘allakum tażakkarūn(a).

A yeke Lo so ayeke huru pupu tongana zo ti fango nzoni tënë, kozoni na gango ti be-nzoni ti Lo (ngu-nzapa), tongaso si tongana pupu ni aga na ambinda, E pusu ala na mbeni ndo so ngu ayeke dä pëpe, na pekoni E tokua ngu-nzapa na ndo ni so. Na pekoni, E lë na ngu-nzapa so mara ti alengo nde nde. A yeke tongaso si A yeke zingo akuâ, na beku so mo yeke manda ye dä.

وَالْبَلَدُ الطَّيِّبُ يَخْرُجُ نَبَاتُهٗ بِاِذْنِ رَبِّهٖۚ وَالَّذِيْ خَبُثَ لَا يَخْرُجُ اِلَّا نَكِدًاۗ كَذٰلِكَ نُصَرِّفُ الْاٰيٰتِ لِقَوْمٍ يَّشْكُرُوْنَ ࣖ

wal-baladuṭ-ṭayyibu yakhruju nabātuhū bi'iżni rabbih(ī), wal-lażī khabuṡa lā yakhruju illā nakidā(n), każālika nuṣarriful-āyāti liqaumiy yasykurūn(a).

Na sese ni ayeke nzoni, akeke amaï mingi tongana Nzapa amû lege na ni; na sese so ayeke nzoni pëpe, akobe so ayeke maï ayeke woko. Tongaso, E yeke fa fani mingi afä (ti kota ti E) teti azo so ayeke kiri singila.

لَقَدْ اَرْسَلْنَا نُوْحًا اِلٰى قَوْمِهٖ فَقَالَ يٰقَوْمِ اعْبُدُوا اللّٰهَ مَا لَكُمْ مِّنْ اِلٰهٍ غَيْرُهٗۗ اِنِّيْٓ اَخَافُ عَلَيْكُمْ عَذَابَ يَوْمٍ عَظِيْمٍ

laqad arsalnā nūḥan ilā qaumihī fa qāla yā qaumi‘budullāha mā lakum min ilāhin gairuh(ū), innī akhāfu ‘alaikum ‘ażāba yaumin ‘aẓīm(in).

Biani, E tokua biani Noé na azo ti lo, na pekoni lo tene: "O azo ti mbi! Voro Allah! Mbeni nzapa (vorongo) ayeke daa pepe teti i gi Lo oko. Biani, Mbi sala mbito so fade a yeke sala pasi na i na lege ti punition na lango ti sioni (lango ti nda ni).

قَالَ الْمَلَاُ مِنْ قَوْمِهٖٓ اِنَّا لَنَرٰىكَ فِيْ ضَلٰلٍ مُّبِيْنٍ

qālal mala'u min qaumihī innā lanarāka fī ḍalālim mubīn(in).

Amokonzi ti azo ti lo atene: “Biani, e bâ so ala yeke biani na yâ ti mbeni faute so ayeke polele.”

قَالَ يٰقَوْمِ لَيْسَ بِيْ ضَلٰلَةٌ وَّلٰكِنِّيْ رَسُوْلٌ مِّنْ رَّبِّ الْعٰلَمِيْنَ

qāla yā qaumi laisa bī ḍalālatuw wa lākinnī rasūlum mir rabbil-‘ālamīn(a).

Lo (Noé) akiri tënë, lo tene: "O azo ti mbi! Mbi girisa lege pepe; me mbi yeke mbeni Watokua so alondo na Seigneur ti dunia kue."

اُبَلِّغُكُمْ رِسٰلٰتِ رَبِّيْ وَاَنْصَحُ لَكُمْ وَاَعْلَمُ مِنَ اللّٰهِ مَا لَا تَعْلَمُوْنَ

uballigukum risālāti rabbī wa anṣaḥu lakum wa a‘lamu minallāhi mā lā ta‘lamūn(a).

Mbi yeke fa na mo tokua ti Seigneur ti mbi, mbi yeke mu wango na mo, na mbi hinga na mbage ti Allah ye so mo hinga pepe."

اَوَعَجِبْتُمْ اَنْ جَاۤءَكُمْ ذِكْرٌ مِّنْ رَّبِّكُمْ عَلٰى رَجُلٍ مِّنْكُمْ لِيُنْذِرَكُمْ وَلِتَتَّقُوْا وَلَعَلَّكُمْ تُرْحَمُوْنَ

awa‘ajibtum an jā'akum żikrum mir rabbikum ‘alā rajulim minkum liyunżirakum wa litattaqū wa la‘allakum turḥamūn(a).

Na bê ti mo adö ti bâ so mbeni gbotongo mê alondo na Seigneur ti mo na lege ti mbeni koli so alondo na popo ti mo, ti gboto mê ti mo na ti tene mo ga azo ti vorongo Nzapa, si mo lingbi ti wara be-nzoni?

فَكَذَّبُوْهُ فَاَنْجَيْنٰهُ وَالَّذِيْنَ مَعَهٗ فِى الْفُلْكِ وَاَغْرَقْنَا الَّذِيْنَ كَذَّبُوْا بِاٰيٰتِنَاۗ اِنَّهُمْ كَانُوْا قَوْمًا عَمِيْنَ ࣖ

fa każżabūhu fa anjaināhu wal-lażīna ma‘ahū fil-fulki wa agraqnal-lażīna każżabū bi'āyātinā, innahum kānū qauman ‘amīn(a).

Tongaso, ala ke lo (Noé). Na pekoni, E sö lo nga na azo so ayeke na lo na yâ ti bateau ni. A yeke fâ azo so ake aversê ti E. Biani, ala yeke azo so ayeke awaziba (lê ti bê ti ala).

۞ وَاِلٰى عَادٍ اَخَاهُمْ هُوْدًاۗ قَالَ يٰقَوْمِ اعْبُدُوا اللّٰهَ مَا لَكُمْ مِّنْ اِلٰهٍ غَيْرُهٗۗ اَفَلَا تَتَّقُوْنَ

wa ilā ‘ādin akhāḥum hūdā(n), qāla yā qaumi‘budullāha mā lakum min ilāhin gairuh(ū), afalā tattaqūn(a).

Na azo ti Ad (E tokua) Hud, ita ti ala. Lo tene: "O azo ti mbi! Voro Allah! Mbeni nzapa (vorongo) ayeke daa pepe teti i gi Lo. Tongaso ngbanga ti nyen i kpe mbito ti Allah pepe?"

قَالَ الْمَلَاُ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا مِنْ قَوْمِهٖٓ اِنَّا لَنَرٰىكَ فِيْ سَفَاهَةٍ وَّاِنَّا لَنَظُنُّكَ مِنَ الْكٰذِبِيْنَ

qālal-mala'ul-lażīna kafarū min qaumihī innā lanarāka fī safāhatiw wa innā lanaẓunnuka minal-kāżibīn(a).

Amokonzi ti azo ti mara ti lo so amä na bê pëpe atene: “Biani, e bâ mo tongana zo ti buba kue na e pensé so mo yeke na popo ti azo so ayeke tene mvene.”

قَالَ يٰقَوْمِ لَيْسَ بِيْ سَفَاهَةٌ وَّلٰكِنِّيْ رَسُوْلٌ مِّنْ رَّبِّ الْعٰلَمِيْنَ

qāla yā qaumi laisa bī safāhatuw wa lākinnī rasūlum mir rabbil-‘ālamīn(a).

Lo (Hud) a kiri tene, "O azo ti mbi! A yeke pepe so mbi yeke fou, me mbi yeke Watokua ti Seigneur ti dunia kue."

اُبَلِّغُكُمْ رِسٰلٰتِ رَبِّيْ وَاَنَا۠ لَكُمْ نَاصِحٌ اَمِيْنٌ

uballigukum risālāti rabbī wa ana lakum nāṣiḥun amīn(un).

Mbi yeke fa na mo tënë ti Seigneur ti mbi nga mbi yeke mû na mo awango so mo lingbi ti zia bê dä.

اَوَعَجِبْتُمْ اَنْ جَاۤءَكُمْ ذِكْرٌ مِّنْ رَّبِّكُمْ عَلٰى رَجُلٍ مِّنْكُمْ لِيُنْذِرَكُمْۗ وَاذْكُرُوْٓا اِذْ جَعَلَكُمْ خُلَفَاۤءَ مِنْۢ بَعْدِ قَوْمِ نُوْحٍ وَّزَادَكُمْ فِى الْخَلْقِ بَصْۣطَةً ۚفَاذْكُرُوْٓا اٰلَاۤءَ اللّٰهِ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُوْنَ

awa‘ajibtum an jā'akum żikrum mir rabbikum ‘alā rajulim minkum liyunżirakum, ważkurū iż ja‘alakum khulafā'a mim ba‘di qaumi nūḥiw wa zādakum fil-khalqi basṭah(tan), fażkurū ālā'allāhi la‘allakum tufliḥūn(a).

Na bê ti mo adö ti bâ so mbeni gbotongo mê alondo na Seigneur ti mo na lege ti mbeni koli so alondo na popo ti mo, ti gboto mê ti mo? Dabe ti mo na ngoi so Lo sara si mo ga a-calife na peko ti azo ti Noé, na Lo hon mo na ngangu ti mitele nga na yongo ti mo. Tongaso, dabe ti mo na adeba nzoni ti Allah si mo wara chance. ”

قَالُوْٓا اَجِئْتَنَا لِنَعْبُدَ اللّٰهَ وَحْدَهٗ وَنَذَرَ مَا كَانَ يَعْبُدُ اٰبَاۤؤُنَاۚ فَأْتِنَا بِمَا تَعِدُنَآ اِنْ كُنْتَ مِنَ الصّٰدِقِيْنَ

qālū aji'tanā lina‘budallāha waḥdahū wa nażara mā kāna ya‘budu ābā'unā, fa'tinā bimā ta‘idunā in kunta minaṣ ṣādiqīn(a).

Ala tene: "Mo ga na e, si e voro gi Allah na e zia ye so akotara ti e ayeke voro lani? Na pekoni, fa so mo yeke na mbeto na e, tongana mo yeke na raison!"

قَالَ قَدْ وَقَعَ عَلَيْكُمْ مِّنْ رَّبِّكُمْ رِجْسٌ وَّغَضَبٌۗ اَتُجَادِلُوْنَنِيْ فِيْٓ اَسْمَاۤءٍ سَمَّيْتُمُوْهَآ اَنْتُمْ وَاٰبَاۤؤُكُمْ مَّا نَزَّلَ اللّٰهُ بِهَا مِنْ سُلْطٰنٍۗ فَانْتَظِرُوْٓا اِنِّيْ مَعَكُمْ مِّنَ الْمُنْتَظِرِيْنَ

qāla qad waqa‘a ‘alaikum mir rabbikum rijsuw wa gaḍab(un), atujādilūnanī fī asmā'in sammaitumūhā antum wa ābā'ukum mā nazzalallāhu bihā min sulṭān(in), fantaẓirū innī ma‘akum minal-muntaẓirīn(a).

Lo (Hud) akiri tënë, lo tene: "Biani, kengo ndo na ngonzo ti Nzapa ayeke tï na ndo ti mo. Mo ye ti tiri na mbi na ndo ti a-iri (ayanda) so mo na akotara ti mo aleke ala wani, atâa so Allah afa pëpe asango ndali ti ye so? Tongana a yeke tongaso, ku! Biani, mbi nga kue mbi yeke na mo na popo ti azo so ayeke ku."

فَاَنْجَيْنٰهُ وَالَّذِيْنَ مَعَهٗ بِرَحْمَةٍ مِّنَّا وَقَطَعْنَا دَابِرَ الَّذِيْنَ كَذَّبُوْا بِاٰيٰتِنَا وَمَا كَانُوْا مُؤْمِنِيْنَ ࣖ

fa anjaināhu wal-lażīna ma‘ahū biraḥmatim minnā wa qaṭa‘nā dābiral-lażīna każżabū bi'āyātinā wa mā kānū mu'minīn(a).

Tongaso, E sö lo (Hud) na azo so ayeke na lo na lege ti be-nzoni ti E na E futi juska na gunda ti ala azo so ake afä ti E. Ala yeke azo ti mabe pepe.

وَاِلٰى ثَمُوْدَ اَخَاهُمْ صٰلِحًاۘ قَالَ يٰقَوْمِ اعْبُدُوا اللّٰهَ مَا لَكُمْ مِّنْ اِلٰهٍ غَيْرُهٗۗ قَدْ جَاۤءَتْكُمْ بَيِّنَةٌ مِّنْ رَّبِّكُمْۗ هٰذِهٖ نَاقَةُ اللّٰهِ لَكُمْ اٰيَةً فَذَرُوْهَا تَأْكُلْ فِيْٓ اَرْضِ اللّٰهِ وَلَا تَمَسُّوْهَا بِسُوْۤءٍ فَيَأْخُذَكُمْ عَذَابٌ اَلِيْمٌ

wa ilā ṡamūda akhāhum ṣāliḥā(n), qāla yā qaumi‘budullāha mā lakum min ilāhin gairuh(ū), qad jā'atkum bayyinatum mir rabbikum, hāżihī nāqatullāhi lakum āyatan fa żarūhā ta'kul fī arḍillāhi wa lā tamassūhā bisū'in fa ya'khużakum ‘ażābun alīm(un).

Na azo ti Samud (A tokua) ita ti ala Saleh. Lo tene: "O azo ti mbi! Voro Allah! Mbeni nzapa (vorongo) ayeke dä pepe teti i gi Lo. Biani, mbeni ye so afa ni polele aga na i na mbage ti Seigneur ti i. So (a) wali-chameau so alondo na Allah ayeke mbeni fä teti i. Zia lo te kobe na ndo sese ti Allah, i sala sioni na lo pepe, wala tongana ye ti pekoni, i yeke wara mbeni pasi ti vundu."

وَاذْكُرُوْٓا اِذْ جَعَلَكُمْ خُلَفَاۤءَ مِنْۢ بَعْدِ عَادٍ وَّبَوَّاَكُمْ فِى الْاَرْضِ تَتَّخِذُوْنَ مِنْ سُهُوْلِهَا قُصُوْرًا وَّتَنْحِتُوْنَ الْجِبَالَ بُيُوْتًا ۚفَاذْكُرُوْٓا اٰلَاۤءَ اللّٰهِ وَلَا تَعْثَوْا فِى الْاَرْضِ مُفْسِدِيْنَ

ważkurū iż ja‘alakum khulafā'a mim ba‘di ‘ādiw wa bawwa'akum fil-arḍi tattakhiżūna min suhūlihā quṣūraw wa tanḥitūnal-jibāla buyūtā(n), fażkurū ālā'allāhi wa lā ta‘ṡau fil-arḍi mufsidīn(a).

Na dabe ti mo na ngoi so Lo sara si mo ga acalife na peko ti azo ti Ad na Lo zia mo na sese. Na ndö ti ando so ayeke kpangbala, mo leke ada ti gbia nga na ndö ti ahoto, mo leke ada dä. Tongaso, dabe ti mo na adeba nzoni ti Allah na mo sara sioni ye na ndo ti sese pëpe.

قَالَ الْمَلَاُ الَّذِيْنَ اسْتَكْبَرُوْا مِنْ قَوْمِهٖ لِلَّذِيْنَ اسْتُضْعِفُوْا لِمَنْ اٰمَنَ مِنْهُمْ اَتَعْلَمُوْنَ اَنَّ صٰلِحًا مُّرْسَلٌ مِّنْ رَّبِّهٖۗ قَالُوْٓا اِنَّا بِمَآ اُرْسِلَ بِهٖ مُؤْمِنُوْنَ

qālal-mala'ul-lażīnastakbarū min qaumihī lil-lażīnastuḍ‘ifū liman āmana minhum ata‘lamūna anna ṣāliḥam mursalum mir rabbih(ī), qālū innā bimā ursila bihī mu'minūn(a).

Akota zo ti fandara ni atene na azo so a bâ ala tongana azo so awoko, so ti tene azo so amä na bê na popo ti azo ti ala, atene: “Ala hinga so Saleh ayeke mbeni bazengele so alondo na Seigneur ti lo?” Ala kiri tënë, atene: “Biani, e mä na bê na tënë so lo tene so.”

قَالَ الَّذِيْنَ اسْتَكْبَرُوْٓا اِنَّا بِالَّذِيْٓ اٰمَنْتُمْ بِهٖ كٰفِرُوْنَ

qālal-lażīnastakbarū innā bil-lażī āmantum bihī kāfirūn(a).

Azo so ayeke pika kate ti ala atene: “Biani, e ke ye so mo mä na bê na ni.”

فَعَقَرُوا النَّاقَةَ وَعَتَوْا عَنْ اَمْرِ رَبِّهِمْ وَقَالُوْا يٰصٰلِحُ ائْتِنَا بِمَا تَعِدُنَآ اِنْ كُنْتَ مِنَ الْمُرْسَلِيْنَ

fa ‘aqarun-nāqata wa ‘atau ‘an amri rabbihim wa qālū yā ṣāliḥu'tinā bimā ta‘idunā in kunta minal-mursalīn(a).

Na pekoni, ala fâ chameau-wali ni, na ala sara ye na fandara ti ke yanga ti Seigneur ti ala. Ala tene: "O Saleh! Fa tene ti mbito ti mo na e, tongana a yeke tâ tene so mo yeke mbeni oko ti atokua ni."

فَاَخَذَتْهُمُ الرَّجْفَةُ فَاَصْبَحُوْا فِيْ دَارِهِمْ جٰثِمِيْنَ

fa akhażathumur-rajfatu fa aṣbaḥū fī dārihim jāṡimīn(a).

Na pekoni, sese ayengi ala, na ala kui ala lango na yâ ti abungu ti da ti ala.

فَتَوَلّٰى عَنْهُمْ وَقَالَ يٰقَوْمِ لَقَدْ اَبْلَغْتُكُمْ رِسَالَةَ رَبِّيْ وَنَصَحْتُ لَكُمْ وَلٰكِنْ لَّا تُحِبُّوْنَ النّٰصِحِيْنَ

fa tawallā ‘anhum wa qāla yā qaumi laqad ablagtukum risālata rabbī wa naṣaḥtu lakum wa lākil lā tuḥibbūnan-nāṣiḥīn(a).

Na pekoni, lo (Saleh) azia ala, lo tene: "O azo ti mbi! Biani, mbi fa tene ti Seigneur ti mbi na ala na mbi mu wango na ala. Me ala ye azo so ayeke mu wango pepe."

وَلُوْطًا اِذْ قَالَ لِقَوْمِهٖٓ اَتَأْتُوْنَ الْفَاحِشَةَ مَا سَبَقَكُمْ بِهَا مِنْ اَحَدٍ مِّنَ الْعٰلَمِيْنَ

wa lūṭan iż qāla liqaumihī ata'tūnal-fāḥisyata mā sabaqakum bihā min aḥadim minal-‘ālamīn(a).

Na (E tokua nga) Lut, tongana lo tene na azo ti lo, “Ngbanga ti nyen ala yeke sara mbeni ye ti sioni mingi, so zo oko asara ni kozo na ala pëpe (na yâ ti dunia so).

اِنَّكُمْ لَتَأْتُوْنَ الرِّجَالَ شَهْوَةً مِّنْ دُوْنِ النِّسَاۤءِۗ بَلْ اَنْتُمْ قَوْمٌ مُّسْرِفُوْنَ

innakum lata'tūnar-rijāla syahwatam min dūnin-nisā'(i), bal antum qaumum musrifūn(a).

Biani, mo fa nzara ti bê ti mo na mbage ti akoli, me pëpe na mbage ti awali. Mo yeke biani mbeni mara so ahon ndo ni.”

وَمَا كَانَ جَوَابَ قَوْمِهٖٓ اِلَّآ اَنْ قَالُوْٓا اَخْرِجُوْهُمْ مِّنْ قَرْيَتِكُمْۚ اِنَّهُمْ اُنَاسٌ يَّتَطَهَّرُوْنَ

wa mā kāna jawāba qaumihī illā an qālū akhrijūhum min qaryatikum, innahum unāsuy yataṭahharūn(a).

Na kiringo tene ti azo ti lo ayeke mbeni nde pepe, gi tenengo: “Tomba ala (Lut na azo ti peko ti lo) na kodoro ti mo, ala yeke azo so aba tele ti ala tongana azo so ayeke nzoni-kue.”

فَاَنْجَيْنٰهُ وَاَهْلَهٗٓ اِلَّا امْرَاَتَهٗ كَانَتْ مِنَ الْغٰبِرِيْنَ

fa anjaināhu wa ahlahū illamra'atahū kānat minal-gābirīn(a).

Na pekoni, E sö lo na azo so amû peko ti lo, gi wali ti lo oko pëpe. Lo (wali ti lo) ayeke lani mbeni oko ti azo so angbâ na peko.

وَاَمْطَرْنَا عَلَيْهِمْ مَّطَرًاۗ فَانْظُرْ كَيْفَ كَانَ عَاقِبَةُ الْمُجْرِمِيْنَ ࣖ

wa amṭarnā ‘alaihim maṭarā(n), fanẓur kaifa kāna ‘āqibatul-mujrimīn(a).

Na E tuku na ndo ti ala ngu-nzapa (atênë). Tongaso, mo bi bê ti mo na ye so ayeke si na zo so asara siokpari.

وَاِلٰى مَدْيَنَ اَخَاهُمْ شُعَيْبًاۗ قَالَ يٰقَوْمِ اعْبُدُوا اللّٰهَ مَا لَكُمْ مِّنْ اِلٰهٍ غَيْرُهٗۗ قَدْ جَاۤءَتْكُمْ بَيِّنَةٌ مِّنْ رَّبِّكُمْ فَاَوْفُوا الْكَيْلَ وَالْمِيْزَانَ وَلَا تَبْخَسُوا النَّاسَ اَشْيَاۤءَهُمْ وَلَا تُفْسِدُوْا فِى الْاَرْضِ بَعْدَ اِصْلَاحِهَاۗ ذٰلِكُمْ خَيْرٌ لَّكُمْ اِنْ كُنْتُمْ مُّؤْمِنِيْنَۚ

wa ilā madyana akhāhum syu‘aibā(n), qāla yā qaumi‘budullāha mā lakum min ilāhin gairuh(ū), qad jā'atkum bayyinatum mir rabbikum fa auful-kaila wal-mīzāna wa lā tabkhasun-nāsa asy-yā'ahum wa lā tufsidū fil-arḍi ba‘da iṣlāḥihā, żālikum khairul lakum in kuntum mu'minīn(a).

Na azo ti Madyan, E (tokua) Shuaib, ita ti ala wani. Lo tene: "O azo ti mbi! Voro Allah. Mbeni nzapa (vorongo) ayeke dä pëpe teti i gi Lo. Biani, mbeni ye so afa polele so alondo na Seigneur ti i asi na i. I sala si amesure na a-échelle aga nzoni kue, na i sala sioni na zo oko pëpe na kete ye. I sala sioni na sese pëpe na peko ti so a (sala) ni nzoni. So ayeke nzoni mingi teti i tongana i yeke."

وَلَا تَقْعُدُوْا بِكُلِّ صِرَاطٍ تُوْعِدُوْنَ وَتَصُدُّوْنَ عَنْ سَبِيْلِ اللّٰهِ مَنْ اٰمَنَ بِهٖ وَتَبْغُوْنَهَا عِوَجًاۚ وَاذْكُرُوْٓا اِذْ كُنْتُمْ قَلِيْلًا فَكَثَّرَكُمْۖ وَانْظُرُوْا كَيْفَ كَانَ عَاقِبَةُ الْمُفْسِدِيْنَ

wa lā taq‘udū bikulli ṣirāṭin tū‘idūna wa taṣuddūna ‘an sabīlillāhi man āmana bihī wa tabgūnahā ‘iwajā(n), ważkurū iż kuntum qalīlan fa kaṡṡarakum, wanẓurū kaifa kāna ‘āqibatul-mufsidīn(a).

Na duti pepe na ndo mbeni lege na mungo mbito na kangango lege na awamabe na lege ti Allah na yengo ti gboto ni yongoro. Dabe ti mo na ngoi so mo yeke kete, na pekoni Allah asara si wungo ti mo ague na li ni. Nga bi bê na ye so ayeke si na azo so ayeke sara sioni na azo.

وَاِنْ كَانَ طَاۤىِٕفَةٌ مِّنْكُمْ اٰمَنُوْا بِالَّذِيْٓ اُرْسِلْتُ بِهٖ وَطَاۤىِٕفَةٌ لَّمْ يُؤْمِنُوْا فَاصْبِرُوْا حَتّٰى يَحْكُمَ اللّٰهُ بَيْنَنَاۚ وَهُوَ خَيْرُ الْحٰكِمِيْنَ ۔

wa in kāna ṭā'ifatum minkum āmanū bil-lażī ursiltu bihī wa ṭā'ifatul lam tu'minū faṣbirū ḥattā yaḥkumallāhu bainanā, wa huwa khairul-ḥākimīn(a).

Tongana mbeni bungbi ti azo ayeke na popo ti ala so amä na bê na (afango ye) so mbi tokua ti fa ni, na mbeni bungbi ayeke dä (nga) so amä na bê pëpe, ka ala kanga bê juska Allah amû desizion na popo ti e. Lo yeke nzoni wafango ngbanga.

۞ قَالَ الْمَلَاُ الَّذِيْنَ اسْتَكْبَرُوْا مِنْ قَوْمِهٖ لَنُخْرِجَنَّكَ يٰشُعَيْبُ وَالَّذِيْنَ اٰمَنُوْا مَعَكَ مِنْ قَرْيَتِنَآ اَوْ لَتَعُوْدُنَّ فِيْ مِلَّتِنَاۗ قَالَ اَوَلَوْ كُنَّا كٰرِهِيْنَ

qālal-mala'ul-lażīnastakbarū min qaumihī lanukhrijannaka yā syu‘aibu wal-lażīna āmanū ma‘aka min qaryatinā au lata‘ūdunna fī millatinā, qāla awalau kunnā kārihīn(a).

Akota zo ti fandara ti mara ti Shuaib atene: "O Shuaib! E yeke tomba biani mo na azo ti mabe na kodoro ti e, gi tongana mo kiri na lege ti vorongo ti e." Shuaib atene: “A yeke (mo yeke tomba e), atâa so e ye ni pëpe?

قَدِ افْتَرَيْنَا عَلَى اللّٰهِ كَذِبًا اِنْ عُدْنَا فِيْ مِلَّتِكُمْ بَعْدَ اِذْ نَجّٰىنَا اللّٰهُ مِنْهَاۗ وَمَا يَكُوْنُ لَنَآ اَنْ نَّعُوْدَ فِيْهَآ اِلَّآ اَنْ يَّشَاۤءَ اللّٰهُ رَبُّنَاۗ وَسِعَ رَبُّنَا كُلَّ شَيْءٍ عِلْمًاۗ عَلَى اللّٰهِ تَوَكَّلْنَاۗ رَبَّنَا افْتَحْ بَيْنَنَا وَبَيْنَ قَوْمِنَا بِالْحَقِّ وَاَنْتَ خَيْرُ الْفٰتِحِيْنَ

qadiftarainā ‘alallāhi każiban in ‘udnā fī millatikum ba‘da iż najjānallāhu minhā, wa mā yakūnu lanā an na‘ūda fīhā illā ay yasyā'allāhu rabbunā, wasi‘a rabbunā kulla syai'in ‘ilmā(n), ‘alallāhi tawakkalnā, rabbanaftaḥ bainanā wa baina qauminā bil-ḥaqqi wa anta khairul-fātiḥīn(a).

Biani, e yeke leke fade mbeni kota mvene na ndo ti Allah, tongana e kiri na lege ti vorongo ti mo, na peko ti so Allah azi e na yâ ni awe. Na a lingbi pepe ti tene e kiri na lo, gi tongana Allah, Seigneur ti e aye. Hingango ye ti Seigneur ti e andu aye kue. Gi na Allah si e zia bê ti e. O Seigneur ti e, fâ ngbanga na popo ti e na azo ti e na lege ni (na lege ni). Mo yeke nzoni zo ti mungo adesizion."

وَقَالَ الْمَلَاُ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا مِنْ قَوْمِهٖ لَىِٕنِ اتَّبَعْتُمْ شُعَيْبًا اِنَّكُمْ اِذًا لَّخٰسِرُوْنَ

wa qālal-mala'ul-lażīna kafarū min qaumihī la'inittaba‘tum syu‘aiban innakum iżal lakhāsirūn(a).

Na amokonzi ti azo ti lo (Shuaib) so ayeke awatokua atene (na popo ti ala): “Biani, tongana ala mû peko ti Shuaib, fade ala yeke biani azo so ayeke girisa ye.”

فَاَخَذَتْهُمُ الرَّجْفَةُ فَاَصْبَحُوْا فِيْ دَارِهِمْ جٰثِمِيْنَۙ

fa akhażathumur-rajfatu fa aṣbaḥū fī dārihim jāṡimīn(a).

Na pekoni, sese ayengi ala, na ala kui ala lango na yâ ti abungu ti da ti ala.

الَّذِيْنَ كَذَّبُوْا شُعَيْبًا كَاَنْ لَّمْ يَغْنَوْا فِيْهَاۚ اَلَّذِيْنَ كَذَّبُوْا شُعَيْبًا كَانُوْا هُمُ الْخٰسِرِيْنَ

al-lażīna każżabū syu‘aiban ka'allam yagnau fīhā, al-lażīna każżabū syu‘aiban kānū humul-khāsirīn(a).

Azo so ake Shuaib ayeke mo bâ mo tene ala lango lâ oko pëpe na yâ ti (kodoro) so. Azo so ake Shuaib ayeke azo so ahon.

فَتَوَلّٰى عَنْهُمْ وَقَالَ يٰقَوْمِ لَقَدْ اَبْلَغْتُكُمْ رِسٰلٰتِ رَبِّيْ وَنَصَحْتُ لَكُمْۚ فَكَيْفَ اٰسٰى عَلٰى قَوْمٍ كٰفِرِيْنَ ࣖ

fa tawallā ‘anhum wa qāla yā qaumi laqad ablagtukum risālāti rabbī wa naṣaḥtu lakum, fa kaifa āsā ‘alā qaumin kāfirīn(a).

Tongaso, Shuaib azia ala, lo tene: "O azo ti mbi! Biani, mbi fa tene ti Seigneur ti mbi na ala na mbi mu wango na ala. Tongaso, mbi yeke sara vundu tongana nyen ndali ti azo so amä na bê pepe?"

وَمَآ اَرْسَلْنَا فِيْ قَرْيَةٍ مِّنْ نَّبِيٍّ اِلَّآ اَخَذْنَآ اَهْلَهَا بِالْبَأْسَاۤءِ وَالضَّرَّاۤءِ لَعَلَّهُمْ يَضَّرَّعُوْنَ

wa mā arsalnā fī qaryatim min nabiyyin illā akhażnā ahlahā bil-ba'sā'i waḍ-ḍarrā'i la‘allahum yaḍḍarra‘ūn(a).

Na E tokua mbeni prophète pëpe na mbeni kodoro, (na azo ti kodoro ni ake prophète so), me E mû na azo ti kodoro ni kpale na pasi si ala (mä yanga na lege ti) salango tele ti ala kete.

ثُمَّ بَدَّلْنَا مَكَانَ السَّيِّئَةِ الْحَسَنَةَ حَتّٰى عَفَوْا وَّقَالُوْا قَدْ مَسَّ اٰبَاۤءَنَا الضَّرَّاۤءُ وَالسَّرَّاۤءُ فَاَخَذْنٰهُمْ بَغْتَةً وَّهُمْ لَا يَشْعُرُوْنَ

Ṡumma baddalnā makānas-sayyi'atil-ḥasanata ḥattā ‘afau wa qālū qad massa ābā'anaḍ-ḍarrā'u was-sarrā'u fa akhażnāhum bagtataw wa hum lā yasy‘urūn(a).

Na pekoni, E zia na place ti pasi ni ngia (tongaso si ahale ti ala na mosoro ti ala) ague na li ni, na pekoni ala tene: “Biani, akotara ti e awara pasi na ngia”, tongaso E zia pasi na ala gi hio tongaso sân ti tene ala hinga ni.

وَلَوْ اَنَّ اَهْلَ الْقُرٰٓى اٰمَنُوْا وَاتَّقَوْا لَفَتَحْنَا عَلَيْهِمْ بَرَكٰتٍ مِّنَ السَّمَاۤءِ وَالْاَرْضِ وَلٰكِنْ كَذَّبُوْا فَاَخَذْنٰهُمْ بِمَا كَانُوْا يَكْسِبُوْنَ

wa lau anna ahlal-qurā āmanū wattaqau lafataḥnā ‘alaihim barakātim minas-samā'i wal ardḍi wa lākin każżabū fa akhażnāhum bimā kānū yaksibūn(a).

Na tongana azo ti kodoro ni amä na bê na ala yeke azo ti vorongo Nzapa, ka E mû na ala adeba nzoni so alondo na yayu nga na sese, me ala ga mvene (aversê ti e), tongaso E punir ala alingbi na ye so ala sara.

اَفَاَمِنَ اَهْلُ الْقُرٰٓى اَنْ يَّأْتِيَهُمْ بَأْسُنَا بَيَاتًا وَّهُمْ نَاۤىِٕمُوْنَۗ

afa amina ahlul-qurā ay ya'tiyahum ba'sunā bayātaw wa hum nā'imūn(a).

Tongaso, azo ti kodoro ni so abâ so ala yeke na nzoni seni pëpe na gbe ti pasi ti Wa so ayeke ga na bï na ngoi so ala yeke lango?

اَوَاَمِنَ اَهْلُ الْقُرٰٓى اَنْ يَّأْتِيَهُمْ بَأْسُنَا ضُحًى وَّهُمْ يَلْعَبُوْنَ

awa amina ahlul-qurā ay ya'tiyahum ba'sunā ḍuḥaw wa hum yal‘abūn(a).

Wala azo ti kodoro ni so abâ so ala yeke na kpale pëpe na gbe ti pasi ti Wa so ayeke ga na ndapre na ngoi so ala yeke sara ngia?

اَفَاَمِنُوْا مَكْرَ اللّٰهِۚ فَلَا يَأْمَنُ مَكْرَ اللّٰهِ اِلَّا الْقَوْمُ الْخٰسِرُوْنَ ࣖ

afa aminū makrallāh(i), falā ya'manu makrallāhi illal-qaumul khāsirūn(a).

Wala ala bâ so ala yeke na nzoni seni na gbe ti pasi ti Allah (so ala ku tere ti ala na ni pëpe)? Zo oko abâ so lo yeke na nzoni seni pëpe na yâ ti pasi ti Allah gi azo so agirisa.

اَوَلَمْ يَهْدِ لِلَّذِيْنَ يَرِثُوْنَ الْاَرْضَ مِنْۢ بَعْدِ اَهْلِهَآ اَنْ لَّوْ نَشَاۤءُ اَصَبْنٰهُمْ بِذُنُوْبِهِمْۚ وَنَطْبَعُ عَلٰى قُلُوْبِهِمْ فَهُمْ لَا يَسْمَعُوْنَ

awalam yahdi lil-lażīna yariṡūnal-arḍa mim ba‘di ahlihā allau nasyā'u aṣabnāhum biżunūbihim, wa naṭba‘u ‘alā qulūbihim fahum lā yasma‘ūn(a).

Wala a yeke polele pëpe na azo so awara héritier ti mbeni kodoro na peko ti so azo ti kodoro ni (agirisa)? So tongana E ye, ka E punir ala ndali ti asiokpari ti ala; na E kanga bê ti ala si ala lingbi ti mä (ye ti manda ni) pëpe.

تِلْكَ الْقُرٰى نَقُصُّ عَلَيْكَ مِنْ اَنْۢبَاۤىِٕهَاۚ وَلَقَدْ جَاۤءَتْهُمْ رُسُلُهُمْ بِالْبَيِّنٰتِۚ فَمَا كَانُوْا لِيُؤْمِنُوْا بِمَا كَذَّبُوْا مِنْ قَبْلُۗ كَذٰلِكَ يَطْبَعُ اللّٰهُ عَلٰى قُلُوْبِ الْكٰفِرِيْنَ

tilkal-qurā naquṣṣu ‘alaika min ambā'ihā, wa laqad jā'athum rusuluhum bil-bayyināt(i), famā kānū liyu'minū bimā każżabū min qabl(u), każālika yaṭba‘ullāhu ‘alā qulūbil-kāfirīn(a).

A yeke akodoro so (so E futi ni), E fa na mo ambeni mbaï ti ala. Azo ti tokua ti ala aga biani na ala na aye so afa ni polele. Me ala mä na bê pëpe (nga) na ye so ala ke kozoni. Tongaso, Allah akanga bê ti azo so amä na bê pëpe.

وَمَا وَجَدْنَا لِاَكْثَرِهِمْ مِّنْ عَهْدٍۚ وَاِنْ وَّجَدْنَآ اَكْثَرَهُمْ لَفٰسِقِيْنَ

wa mā wajadnā li'akṡarihim min ‘ahd(in), wa iw wajadnā akṡarahum lafāsiqīn(a).

Na a yeke wara pëpe mingi ti ala so ayeke sala ye alingbi na azendo ti ala. Nde na so, ye so e wara ayeke so mingi ti ala ayeke biani azo ti sioni.

ثُمَّ بَعَثْنَا مِنْۢ بَعْدِهِمْ مُّوْسٰى بِاٰيٰتِنَآ اِلٰى فِرْعَوْنَ وَمَلَا۟ىِٕهٖ فَظَلَمُوْا بِهَاۚ فَانْظُرْ كَيْفَ كَانَ عَاقِبَةُ الْمُفْسِدِيْنَ

Ṡumma ba‘aṡnā mim ba‘dihim mūsā bi'āyātinā ilā fir‘auna wa mala'ihī fa ẓalamū bihā, fanẓur kaifa kāna ‘āqibatul-mufsidīn(a).

Na peko ti ala, E tokua Moïse na a-preuve ti E na Pharaon nga na amokonzi ti azo ti lo, na pekoni ala ke a-preuve ni. Tongaso, bi bê na ye so ayeke si na azo so ayeke buba ye.

وَقَالَ مُوْسٰى يٰفِرْعَوْنُ اِنِّيْ رَسُوْلٌ مِّنْ رَّبِّ الْعٰلَمِيْنَۙ

wa qāla mūsa yā fir‘aunu innī rasūlum mir rabbil-‘ālamīn(a).

Musa atene: “O Pharaon! Biani, mbi yeke watokua so alondo na Seigneur ti dunia kue;

حَقِيْقٌ عَلٰٓى اَنْ لَّآ اَقُوْلَ عَلَى اللّٰهِ اِلَّا الْحَقَّۗ قَدْ جِئْتُكُمْ بِبَيِّنَةٍ مِّنْ رَّبِّكُمْ فَاَرْسِلْ مَعِيَ بَنِيْٓ اِسْرَاۤءِيْلَ ۗ

Ḥaqīqun ‘alā allā aqūla ‘alallāhi illal-ḥaqq(a), qad ji'tukum bibayyinatim mir rabbikum fa arsil ma‘iya banī isrā'īl(a).

Mo yeke na kungba ti tene tâ tënë na ndo ti Allah. Biani, mbi ga na mo na mbeni ye so afa polele so alondo na Seigneur ti mo, tongaso zia amolenge ti Israël (ague) na mbi.”

قَالَ اِنْ كُنْتَ جِئْتَ بِاٰيَةٍ فَأْتِ بِهَآ اِنْ كُنْتَ مِنَ الصّٰدِقِيْنَ

qāla in kunta ji'ta bi'āyatin fa'ti bihā in kunta minaṣ ṣādiqīn(a).

Lo (Pharaon) akiri tënë, lo tene: “Tongana a yeke tâ tënë so mo ga na mbeni ye ti fa ni, fa ni, so mo yeke mbeni oko ti azo so ayeke tene tâ tënë.”

فَاَلْقٰى عَصَاهُ فَاِذَا هِيَ ثُعْبَانٌ مُّبِيْنٌ ۖ

fa alqā ‘aṣāhu fa iżā hiya ṡu‘bānum mubīn(un).

Na pekoni (Moïse) abi keke ti lo, gi hio tongaso keke ni aga mbeni tâ kota ngbo.

وَّنَزَعَ يَدَهٗ فَاِذَا هِيَ بَيْضَاۤءُ لِلنّٰظِرِيْنَ ࣖ

wa naza‘a yadahū fa iżā hiya baiḍā'u lin-nāẓirīn(a).

Na lo zi maboko ti lo, na gi hio tongaso a ga vuru (so aza) teti azo so abâ ni.

قَالَ الْمَلَاُ مِنْ قَوْمِ فِرْعَوْنَ اِنَّ هٰذَا لَسٰحِرٌ عَلِيْمٌۙ

qālal-mala'u min qaumi fir‘auna inna hāżā lasāḥirum ‘alīm(un).

Amakonzi ti azo ti Faraon atene: “Biani, koli so ayeke zo ti mazi so ayeke na mayele mingi.

يُّرِيْدُ اَنْ يُّخْرِجَكُمْ مِّنْ اَرْضِكُمْ ۚ فَمَاذَا تَأْمُرُوْنَ

yurīdu ay yukhrijakum min arḍikum, fa māżā ta'murūn(a).

so aye ti tomba mo na ya ti kodro ti mo." (Pharaon atene), "Tongaso, mo yeke tene nyen?"

قَالُوْآ اَرْجِهْ وَاَخَاهُ وَاَرْسِلْ فِى الْمَدَاۤىِٕنِ حٰشِرِيْنَۙ

qālū arjih wa akhāhu wa arsil fil-madā'ini ḥāsyirīn(a).

(Akota zo ni) akiri tënë, atene: “Ala kanga lo na ita ti lo (teti kete ngoi) na ala tokua azo mingi na yâ ti agbata ti bungbi (azo ti magie), .

يَأْتُوْكَ بِكُلِّ سٰحِرٍ عَلِيْمٍ

ya'tūka bikulli sāḥirin ‘alīm(in).

si ala ga na azo ti mazi kue so ayeke na mayele mingi na mo.”

وَجَاۤءَ السَّحَرَةُ فِرْعَوْنَ قَالُوْٓا اِنَّ لَنَا لَاَجْرًا اِنْ كُنَّا نَحْنُ الْغٰلِبِيْنَ

wa jā'as-saḥaratu fir‘auna qālū inna lanā la'ajran in kunnā naḥnul-gālibīn(a).

Azo ti mazi aga na ndo ti Faraon. Ala tene, “(E yeke) wara ande mbeni futa, tongana e sö benda?”

قَالَ نَعَمْ وَاِنَّكُمْ لَمِنَ الْمُقَرَّبِيْنَ

qāla na‘am wa innakum laminal-muqarrabīn(a).

Lo (Pharaon) akiri tënë, lo tene: “En, ti tâ tënë ni, a lingbi mo duti na popo ti azo so ayeke nduru (na mbi).”

قَالُوْا يٰمُوْسٰٓى اِمَّآ اَنْ تُلْقِيَ وَاِمَّآ اَنْ نَّكُوْنَ نَحْنُ الْمُلْقِيْنَ

qālū yā mūsā immā an tulqiya wa immā an nakūna naḥnul-mulqīn(a).

Ala (azo ti magie) atene: "O Musa! Mo yeke bi kozoni, wala e yeke bi?"

قَالَ اَلْقُوْاۚ فَلَمَّآ اَلْقَوْا سَحَرُوْٓا اَعْيُنَ النَّاسِ وَاسْتَرْهَبُوْهُمْ وَجَاۤءُوْ بِسِحْرٍ عَظِيْمٍ

qāla alqū, falammā alqau saḥarū a‘yunan-nāsi wastarhabūhum wa jā'ū bisiḥrin ‘aẓīm(in).

Lo (Moïse) akiri tënë, lo tene: “Mo bi ni (kozoni)!” Tongaso, na peko ti so ala bi ni awe, ala sara magie na lê ti azo ni nga ala sara si mbeto asara azo ni, ndali ti so ala sara kota magie (ye ti dongo bê).

۞ وَاَوْحَيْنَآ اِلٰى مُوْسٰٓى اَنْ اَلْقِ عَصَاكَۚ فَاِذَا هِيَ تَلْقَفُ مَا يَأْفِكُوْنَۚ

wa auḥainā ilā mūsā an alqi ‘aṣāk(a), fa iżā hiya talqafu mā ya'fikūn(a).

Na E fa na Moïse, “Bi keke ti mo na sese!” Tongaso, gi hio tongaso, lo mene amvene ti ala kue.

فَوَقَعَ الْحَقُّ وَبَطَلَ مَا كَانُوْا يَعْمَلُوْنَۚ

fa waqa‘al-ḥaqqu wa baṭala mā kānū ya‘malūn(a).

Na pekoni, a hinga tâ tënë, na aye kue so ala sara ayeke senge senge.

فَغُلِبُوْا هُنَالِكَ وَانْقَلَبُوْا صٰغِرِيْنَۚ

fa gulibū hunālika wanqalabū ṣāgirīn(a).

Tongaso, a sö benda na ndö ti ala na ndo ni so si ala ga mbeni mara so azo ake ni mingi.

وَاُلْقِيَ السَّحَرَةُ سٰجِدِيْنَۙ

wa ulqiyas-saḥaratu sājidīn(a).

Na hio, azo ti magie ni atï na sese na ala kuku na sese.

قَالُوْٓا اٰمَنَّا بِرَبِّ الْعٰلَمِيْنَۙ

qālū āmannā birabbil-‘ālamīn(a).

Ala tene: “E mä na bê na Seigneur ti aye kue, .

رَبِّ مُوْسٰى وَهٰرُوْنَ

rabbi mūsā wa hārūn(a).

(so ti tene) Nzapa ti Moïse na ti Aaron.”

قَالَ فِرْعَوْنُ اٰمَنْتُمْ بِهٖ قَبْلَ اَنْ اٰذَنَ لَكُمْۚ اِنَّ هٰذَا لَمَكْرٌ مَّكَرْتُمُوْهُ فِى الْمَدِيْنَةِ لِتُخْرِجُوْا مِنْهَآ اَهْلَهَاۚ فَسَوْفَ تَعْلَمُوْنَ

qāla fir‘aunu āmantum bihī qabla an āżana lakum, inna hāżā lamakrum makartumūhu fil-madīnati litukhrijū minhā ahlahā, fa saufa ta‘lamūn(a).

Pharaon atene: "Ngbanga ti nyen la mo mä na bê na lo kozoni si mbi mû lege na mo? Ti tâ tënë ni, so ayeke biani mbeni mayele so mo leke na yâ ti gbata so, ti tomba azo ti yâ ni. Na pekoni mo yeke hinga (ye ti peko ti sarango ye ti mo) .

لَاُقَطِّعَنَّ اَيْدِيَكُمْ وَاَرْجُلَكُمْ مِّنْ خِلَافٍ ثُمَّ لَاُصَلِّبَنَّكُمْ اَجْمَعِيْنَ

la'uqaṭṭi‘anna aidiyakum wa arjulakum min khilāfin ṡumma la'uṣallibannakum ajma‘īn(a).

Mbi yeke fâ biani maboko na gere ti ala na croix (maboko ti koli na gere ti wali wala vice versa), na pekoni mbi yeke fâ ala kue na ndo ti keke."

قَالُوْٓا اِنَّآ اِلٰى رَبِّنَا مُنْقَلِبُوْنَۙ

qālū innā ilā rabbinā munqalibūn(a).

Ala (azo ti magie) akiri tënë, atene: “Biani, e yeke kiri na Seigneur ti e.

وَمَا تَنْقِمُ مِنَّآ اِلَّآ اَنْ اٰمَنَّا بِاٰيٰتِ رَبِّنَا لَمَّا جَاۤءَتْنَا ۗرَبَّنَآ اَفْرِغْ عَلَيْنَا صَبْرًا وَّتَوَفَّنَا مُسْلِمِيْنَ ࣖ

wa mā tanqimu minnā illā an āmannā bi'āyāti rabbinā lammā jā'atnā, rabanā afrig ‘alainā ṣabraw wa tawaffanā muslimīn(a).

Na mo kiri sioni na e pepe, me ngbanga ti so e ma na be na aversê ti Seigneur ti e na ngoi so ala ga na e." (Ala sambela), "Seigneur ti e, mu na e be-nze-pepe na e kui tongana aMusulman (so a mu tele ti e na Mo)."

وَقَالَ الْمَلَاُ مِنْ قَوْمِ فِرْعَوْنَ اَتَذَرُ مُوْسٰى وَقَوْمَهٗ لِيُفْسِدُوْا فِى الْاَرْضِ وَيَذَرَكَ وَاٰلِهَتَكَۗ قَالَ سَنُقَتِّلُ اَبْنَاۤءَهُمْ وَنَسْتَحْيٖ نِسَاۤءَهُمْۚ وَاِنَّا فَوْقَهُمْ قٰهِرُوْنَ

wa qālal-mala'u min qaumi fir‘auna atażaru mūsā wa qaumahū liyufsidū fil-arḍi wa yażaraka wa ālihatak(a), qāla sanuqattilu abnā'ahum wa nastaḥyī nisā'ahum, wa innā fauqahum qāhirūn(a).

Na amokonzi ti azo ti Pharaon atene: “Mo yeke zia lege na Moïse na azo ti lo ti sara sioni na kodoro so (Égypte) na ti zia mo na anzapa ti mo?” (Pharaon) akiri tënë, atene: “E yeke fâ amolenge ti ala ti koli na e yeke zia amolenge ti ala ti wali na fini na biani e yeke na ngangu kue na ndo ti ala.”

قَالَ مُوْسٰى لِقَوْمِهِ اسْتَعِيْنُوْا بِاللّٰهِ وَاصْبِرُوْاۚ اِنَّ الْاَرْضَ لِلّٰهِ ۗيُوْرِثُهَا مَنْ يَّشَاۤءُ مِنْ عِبَادِهٖۗ وَالْعَاقِبَةُ لِلْمُتَّقِيْنَ

qāla mūsā liqaumihista‘īnū billāhi waṣbirū, innal-arḍa lillāh(i), yūriṡuhā may yasyā'u min ‘ibādih(ī), wal-‘āqibatu lil-muttaqīn(a).

Musa atene na azo ti lo: "I hunda mungo maboko na Allah na i kanga bê. Biani (sese so) ayeke ti Allah; Lo yeke mu ni na zo so Lo ye na popo ti awakua ti Lo. Na (nzoni) nda ni ayeke teti azo so ayeke voro Nzapa."

قَالُوْٓا اُوْذِيْنَا مِنْ قَبْلِ اَنْ تَأْتِيَنَا وَمِنْۢ بَعْدِ مَا جِئْتَنَا ۗقَالَ عَسٰى رَبُّكُمْ اَنْ يُّهْلِكَ عَدُوَّكُمْ وَيَسْتَخْلِفَكُمْ فِى الْاَرْضِ فَيَنْظُرَ كَيْفَ تَعْمَلُوْنَ ࣖ

qālū ūżīnā min qabli an ta'tiyanā wa mim ba‘di mā ji'tanā, qāla ‘asā rabbukum ay yuhlika ‘aduwwakum wa yastakhlifakum fil-arḍi fa yanẓura kaifa ta‘malūn(a).

Ala (azo ti Moïse) atene: “A sara pasi na e (na Pharaon) kozoni si mo ga na e nga na peko ti so mo ga.” (Moïse) akiri tënë, lo tene: “E yeke na beku so Seigneur ti mo ayeke futi awato ti mo na lo yeke sara si mo ga calife na sese; na pekoni lo yeke bâ tongana nyen la mo yeke sara ye.”

وَلَقَدْ اَخَذْنَآ اٰلَ فِرْعَوْنَ بِالسِّنِيْنَ وَنَقْصٍ مِّنَ الثَّمَرٰتِ لَعَلَّهُمْ يَذَّكَّرُوْنَ

wa laqad akhażnā āla fir‘auna bis-sinīna wa naqṣim minaṡ-ṡamarāti la‘allahum yażżakkarūn(a).

Na biani, E punir Pharaon na azo ti lo na (gango na) angu mingi ti hungo kobe na ti mankengo le-kobe, si ala manda mbeni ye ti manda.

فَاِذَا جَاۤءَتْهُمُ الْحَسَنَةُ قَالُوْا لَنَا هٰذِهٖ ۚوَاِنْ تُصِبْهُمْ سَيِّئَةٌ يَّطَّيَّرُوْا بِمُوْسٰى وَمَنْ مَّعَهٗۗ اَلَآ اِنَّمَا طٰۤىِٕرُهُمْ عِنْدَ اللّٰهِ وَلٰكِنَّ اَكْثَرَهُمْ لَا يَعْلَمُوْنَ

fa iżā jā'athumul-ḥasanatu qālū lanā hāżihī, wa in tuṣibhum sayyi'atuy yaṭṭayyarū bimūsā wa mam ma‘ah(ū), alā innamā ṭā'iruhum ‘indallāhi wa lākinna aksṡarahum lā ya‘lamūn(a).

Na pekoni tongana nzoni (mosoro) aga na ala, ala tene: “So ayeke ngbanga ti (ngangu so e sara).” Na tongana ala yeke na yâ ti kpale, ala bi tënë ti kpale ni na li ti Moïse nga na azo so amû peko ti lo. Hinga so destin ti ala ayeke na maboko ti Allah, me mingi ti ala ahinga pepe.

وَقَالُوْا مَهْمَا تَأْتِنَا بِهٖ مِنْ اٰيَةٍ لِّتَسْحَرَنَا بِهَاۙ فَمَا نَحْنُ لَكَ بِمُؤْمِنِيْنَ

wa qālū mahmā ta'tinā bihī min āyatil litasḥaranā bihā, famā naḥnu laka bimu'minīn(a).

Na ala tene (na Moïse), atene: “Aye kue so mo fa na e ti sara si e sara magie, e yeke mä na bê na mo pëpe.”

فَاَرْسَلْنَا عَلَيْهِمُ الطُّوْفَانَ وَالْجَرَادَ وَالْقُمَّلَ وَالضَّفَادِعَ وَالدَّمَ اٰيٰتٍ مُّفَصَّلٰتٍۗ فَاسْتَكْبَرُوْا وَكَانُوْا قَوْمًا مُّجْرِمِيْنَ

fa arsalnā ‘alaihimuṭ-ṭūfāna wal-jarāda wal-qummala waḍ-ḍafādi‘a wad-dama āyātim mufaṣṣalāt(in), fastakbarū wa kānū qaumam mujrimīn(a).

Tongaso, E tokua na ala akota pupu, asusu, asusu, asusu nga na mênë (ngu ti nyongo ni so aga mênë) tongana aye so afa ni polele, me ala ngbâ ti gonda tere ti ala na ala yeke azo ti siokpari.

وَلَمَّا وَقَعَ عَلَيْهِمُ الرِّجْزُ قَالُوْا يٰمُوْسَى ادْعُ لَنَا رَبَّكَ بِمَا عَهِدَ عِنْدَكَۚ لَىِٕنْ كَشَفْتَ عَنَّا الرِّجْزَ لَنُؤْمِنَنَّ لَكَ وَلَنُرْسِلَنَّ مَعَكَ بَنِيْٓ اِسْرَاۤءِيْلَ ۚ

wa lammā waqa‘a ‘alihimur-rijzu qālū yā mūsad‘u lanā rabbaka bimā ‘ahida ‘indak(a), la'in kasyafta ‘annar-rijza lanu'minanna laka wa lanursilanna ma‘aka banī isrā'īl(a).

Na ngoi so ala wara punition (so a fa nda ni awe) ala tene: "O Musa! Hunda e na Seigneur ti mo alingbi na zendo so Lo mu na mo. Tongana mo lingbi ti zi punition so na ndo ti e, fade e yeke ma na be biani na mo na e yeke zia biani si amolenge ti Israël ague na mo."

فَلَمَّا كَشَفْنَا عَنْهُمُ الرِّجْزَ اِلٰٓى اَجَلٍ هُمْ بَالِغُوْهُ اِذَا هُمْ يَنْكُثُوْنَ

falammā kasyafnā ‘anhumur-rijza ilā ajalin hum bāligūhu iżā hum yankuṡūn(a).

Me na peko ti so E zi punition ni na ndo ti ala juska ngoi so a lingbi ala sara ye alingbi na ni aga tâ ye, ala doro zendo ti ala.

فَانْتَقَمْنَا مِنْهُمْ فَاَغْرَقْنٰهُمْ فِى الْيَمِّ بِاَنَّهُمْ كَذَّبُوْا بِاٰيٰتِنَا وَكَانُوْا عَنْهَا غٰفِلِيْنَ

fantaqamnā minhum fa agraqnāhum fil-yammi bi'annahum każżabū bi'āyātinā wa kānū ‘anhā gāfilīn(a).

Tongaso, E punir ambeni na popo ti ala, na pekoni E yôro ala na yâ ti ngu-ingo ndali ti so ala ke aversê ti E nga ala bi bê pëpe na aversê ti E.

وَاَوْرَثْنَا الْقَوْمَ الَّذِيْنَ كَانُوْا يُسْتَضْعَفُوْنَ مَشَارِقَ الْاَرْضِ وَمَغَارِبَهَا الَّتِيْ بٰرَكْنَا فِيْهَاۗ وَتَمَّتْ كَلِمَتُ رَبِّكَ الْحُسْنٰى عَلٰى بَنِيْٓ اِسْرَاۤءِيْلَۙ بِمَا صَبَرُوْاۗ وَدَمَّرْنَا مَا كَانَ يَصْنَعُ فِرْعَوْنُ وَقَوْمُهٗ وَمَا كَانُوْا يَعْرِشُوْنَ

wa auraṡnal-qaumal-lażīna kānū yustaḍ‘afūna masyāriqal-arḍi wa magāribahal-latī bāraknā fīhā, wa tammat kalimatu rabbikal-ḥusnā ‘alā banī isrā'īl(a), bimā ṣabarū, wa dammarnā mā kāna yaṣna‘u fir‘aunu wa qaumuhū wa mā kānū ya‘risyūn(a).

Na E zia na azo so a sala ngangu na ala mbage ti est na ti ouest ti sese so E sala tufa na ndo ni. Na tënë ti nzoni Seigneur ti mo aga nzoni-kue (tongana zendo) ndali ti amolenge ti Israël ndali ti be-nze-pepe ti ala. Na E futi ye so Pharaon na azo ti lo aleke na ye so ala leke.

وَجَاوَزْنَا بِبَنِيْٓ اِسْرَاۤءِيْلَ الْبَحْرَ فَاَتَوْا عَلٰى قَوْمٍ يَّعْكُفُوْنَ عَلٰٓى اَصْنَامٍ لَّهُمْ ۚقَالُوْا يٰمُوْسَى اجْعَلْ لَّنَآ اِلٰهًا كَمَا لَهُمْ اٰلِهَةٌ ۗقَالَ اِنَّكُمْ قَوْمٌ تَجْهَلُوْنَ

wa jāwaznā bibanī isrā'īlal-baḥra fa atau ‘alā qaumiy ya‘kufūna ‘alā aṣnāmil lahum, qālū yā mūsaj‘al lanā ilāhan kamā lahum ālihah(tun), qāla innakum qaumun tajhalūn(a).

Na A sö amolenge ti Israël na mbage ti ngu-ingo so (mbage ti nord ti Ngu-ingo ti Bengba). Tongana ala si na mbeni mara so angbâ ti voro ayanda, ala (Amolenge ti Israël) atene: "O Musa! Mo sara na e mbeni nzapa (yanda) tongana ti so ala yeke na anzapa (yanda) mingi." (Moïse) akiri tënë, atene: “Biani, ala yeke azo ti buba.”

اِنَّ هٰٓؤُلَاۤءِ مُتَبَّرٌ مَّا هُمْ فِيْهِ وَبٰطِلٌ مَّا كَانُوْا يَعْمَلُوْنَ

inna hā'ulā'i mutabbarum mā hum fīhi wa bāṭilum mā kānū ya‘malūn(a).

Biani, a yeke futi ala (na lege ti atënë ti mabe) so ala yeke na ni, na ye so ala sala ayeke duti ande senge senge.

قَالَ اَغَيْرَ اللّٰهِ اَبْغِيْكُمْ اِلٰهًا وَّهُوَ فَضَّلَكُمْ عَلَى الْعٰلَمِيْنَ

qāla agairallāhi abgīkum ilāhaw wa huwa faḍḍalakum ‘alal-‘ālamīn(a).

Lo (Moïse) atene: “Mbi yeke gi mbeni seigneur nde ndali ti ala so ayeke pëpe Allah, na ngoi so Lo sara nzoni bê na ala ahon azo kue (na ngoi ni so)?”

وَاِذْ اَنْجَيْنٰكُمْ مِّنْ اٰلِ فِرْعَوْنَ يَسُوْمُوْنَكُمْ سُوْۤءَ الْعَذَابِۚ يُقَتِّلُوْنَ اَبْنَاۤءَكُمْ وَيَسْتَحْيُوْنَ نِسَاۤءَكُمْۗ وَفِيْ ذٰلِكُمْ بَلَاۤءٌ مِّنْ رَّبِّكُمْ عَظِيْمٌ ࣖ

wa iż anjainākum min āli fir‘auna yasūmūnakum sū'al-‘ażāb(i), yuqattilūna abnā'akum wa yastaḥyūna nisā'akum wa fī żālikum balā'um mir rabbikum ‘aẓīm(un).

Na (dabe ti i, O Amolenge ti Israël) tongana E zi i na tïtî (Pharaon) na azo ti lo, so azia ala na gbe ti angangu pasi, ala fâ amolenge ti i ti koli na ala bata fini ti amolenge ti i ti wali. Na yâ ti ye so, a yeke mbeni kota tara so alondo na Seigneur ti mo.

۞ وَوٰعَدْنَا مُوْسٰى ثَلٰثِيْنَ لَيْلَةً وَّاَتْمَمْنٰهَا بِعَشْرٍ فَتَمَّ مِيْقَاتُ رَبِّهٖٓ اَرْبَعِيْنَ لَيْلَةً ۚوَقَالَ مُوْسٰى لِاَخِيْهِ هٰرُوْنَ اخْلُفْنِيْ فِيْ قَوْمِيْ وَاَصْلِحْ وَلَا تَتَّبِعْ سَبِيْلَ الْمُفْسِدِيْنَ

wa wā‘adnā mūsā ṡalāṡīna lailataw wa atmamnāhā bi‘asyrin fa tamma mīqātu rabbihī arba‘īna lailah(tan), wa qāla mūsā li'akhīhi hārūnakhlufnī fī qaumī wa aṣliḥ wa lā tattabi‘ sabīlal-mufsidīn(a).

Na E mû zendo na Moïse (so amû Torah) na bï bale-ota, na E hunzi wungo ti abï ni na bï bale-oko (ambeni bï nde), tongaso ngoi so Nzapa azia na sese teti abï bale-osio ayeke mbilimbili-kue. Na Musa atene na ita ti lo (so ti tene) Harun, “Mo mû place ti mbi na yâ ti (fango lege) na azo ti mbi, na mo leke (mo wani nga na azo ti mo), na mo mû peko ti lege ti azo so ayeke sara sioni pëpe.”

وَلَمَّا جَاۤءَ مُوْسٰى لِمِيْقَاتِنَا وَكَلَّمَهٗ رَبُّهٗۙ قَالَ رَبِّ اَرِنِيْٓ اَنْظُرْ اِلَيْكَۗ قَالَ لَنْ تَرٰىنِيْ وَلٰكِنِ انْظُرْ اِلَى الْجَبَلِ فَاِنِ اسْتَقَرَّ مَكَانَهٗ فَسَوْفَ تَرٰىنِيْۚ فَلَمَّا تَجَلّٰى رَبُّهٗ لِلْجَبَلِ جَعَلَهٗ دَكًّا وَّخَرَّ مُوْسٰى صَعِقًاۚ فَلَمَّآ اَفَاقَ قَالَ سُبْحٰنَكَ تُبْتُ اِلَيْكَ وَاَنَا۠ اَوَّلُ الْمُؤْمِنِيْنَ

wa lammā jā'a mūsā limīqātinā wa kallamahū rabbuh(ū), qāla rabbi arinī anẓur ilaik(a), qāla lan tarānī wa lākininẓur ilal-jabali fa inistaqarra makānahū fa saufa tarānī, falammā tajallā rabbuhū lil-jabali ja‘alahū dakkaw wa kharra mūsā ṣa‘iqā(n), falammā afāqa qāla subḥānaka tubtu ilaika wa ana awwalul-mu'minīn(a).

Na ngoi so Moïse asi na (munajat) na ngoi so E fa na Nzapa na Nzapa asara tënë (directement) na lo, (Moïse) atene: “O Seigneur ti mbi, fa tere ti mo (Mo wani) na mbi si mbi lingbi ti bâ Mo.” (Allah) atene: “Mo yeke (lingbi) ti ba Mbi pepe, me mo ba hoto ni, tongana a ngbâ na place ti lo (tongana ti so mo yeke sala ka) mo yeke wara lege ti ba Mbi biani.” Tongaso, tongana Seigneur ti lo afa (kota ti lo) na hoto ni, hoto ni abuba na Musa atï na sese na lo hinga ndo pëpe. Na peko ti so Moïse akiri awara hingango ye, lo tene: “Gloire na Mo, mbi changé bê ti mbi na Mo na mbi yeke kozo zo ti mä na bê.”

قَالَ يٰمُوْسٰٓى اِنِّى اصْطَفَيْتُكَ عَلَى النَّاسِ بِرِسٰلٰتِيْ وَبِكَلَامِيْ ۖفَخُذْ مَآ اٰتَيْتُكَ وَكُنْ مِّنَ الشّٰكِرِيْنَ

qāla yā mūsā inniṣṭafaituka ‘alan-nāsi birisālātī wa bikalāmī, fa khuż mā ātaituka wa kum minasy-syākirīn(a).

(Allah) atene: "O Musa! Biani, Mbi soro (Mbi ye) mo na popo ti ambeni zo (na ngoi ti mo) ti gue na tokua ti Mbi na tene ti Mbi, tongaso gbu ngangu na ndo ti ye so Mbi mu na mo na mo duti na popo ti azo so ayeke kiri singila."

وَكَتَبْنَا لَهٗ فِى الْاَلْوَاحِ مِنْ كُلِّ شَيْءٍ مَّوْعِظَةً وَّتَفْصِيْلًا لِّكُلِّ شَيْءٍۚ فَخُذْهَا بِقُوَّةٍ وَّأْمُرْ قَوْمَكَ يَأْخُذُوْا بِاَحْسَنِهَا ۗسَاُورِيْكُمْ دَارَ الْفٰسِقِيْنَ

wa katabnā lahū fil-alwāḥi min kulli syai'im mau‘iẓataw wa tafṣīlal likulli syai'(in), fa khużhā biquwwatiw wa'mur qaumaka ya'khużū bi'aḥsanihā, sa'urīkum dāral-fāsiqīn(a).

Na E sû na Moïse na yâ ti atableau (Torah) aye kue tongana mbeni ye ti manda nga na mbeni fango nda ti ye teti aye kue; so (A tene), “Mo gbu ni ngangu na mo tene na azo ti mo ti gbu ni ngangu tongana ti so ala lingbi ti sara, mbi yeke fa na mo kodoro ti azo ti sioni.”

سَاَصْرِفُ عَنْ اٰيٰتِيَ الَّذِيْنَ يَتَكَبَّرُوْنَ فِى الْاَرْضِ بِغَيْرِ الْحَقِّۗ وَاِنْ يَّرَوْا كُلَّ اٰيَةٍ لَّا يُؤْمِنُوْا بِهَاۚ وَاِنْ يَّرَوْا سَبِيْلَ الرُّشْدِ لَا يَتَّخِذُوْهُ سَبِيْلًاۚ وَاِنْ يَّرَوْا سَبِيْلَ الْغَيِّ يَتَّخِذُوْهُ سَبِيْلًاۗ ذٰلِكَ بِاَنَّهُمْ كَذَّبُوْا بِاٰيٰتِنَا وَكَانُوْا عَنْهَا غٰفِلِيْنَ

sa'aṣrifu ‘an āyātiyal-lażīna yatakabbarūna fil-arḍi bigairil-ḥaqq(i), wa iy yarau kulla āyatil lā yu'minū bihā, wa iy yarau sabīlar-rusydi lā yattakhiżūhu sabīlā(n), wa iy yarau sabīlal-gayyi yattakhiżūhu sabīlā(n), żālika bi'annahum każżabū bi'āyātinā wa kānū ‘anhā gāfilīn(a).

Mbi yeke zi lege na afä (ti ngangu ti Mbi) ti azo so ayeke pika kate ti ala na ndo ti sese sân ti tene mbeni nzoni raison aduti dä. Même tongana ala bâ afä kue (ti ngangu ti Mbi) ala yeke ngbâ ti mä na bê na ni pëpe. Na tongana ala bâ mbeni lege so ague na ala ti wara fango lege, ala yeke (yeke) mû pekoni pëpe, me tongana ala bâ mbeni lege ti faute, ala yeke mû pekoni. Ye so ayeke ngbanga ti so ala ke afä ti E na ala yeke bi bê lakue na ndo ni pëpe.

وَالَّذِيْنَ كَذَّبُوْا بِاٰيٰتِنَا وَلِقَاۤءِ الْاٰخِرَةِ حَبِطَتْ اَعْمَالُهُمْۗ هَلْ يُجْزَوْنَ اِلَّا مَا كَانُوْا يَعْمَلُوْنَ ࣖ

wal-lażīna każżabū bi'āyātinā wa liqā'il-ākhirati ḥabiṭat a‘māluhum, hal yujzauna illā mā kānū ya‘malūn(a).

Na azo so ake afä ti E (ngangu) na (ake) dutingo ti fini ti peko, kusala ti ala ayeke senge senge. A yeke futa ala alingbi na ye so ala sara.

وَاتَّخَذَ قَوْمُ مُوْسٰى مِنْۢ بَعْدِهٖ مِنْ حُلِيِّهِمْ عِجْلًا جَسَدًا لَّهٗ خُوَارٌۗ اَلَمْ يَرَوْا اَنَّهٗ لَا يُكَلِّمُهُمْ وَلَا يَهْدِيْهِمْ سَبِيْلًاۘ اِتَّخَذُوْهُ وَكَانُوْا ظٰلِمِيْنَ

wattakhaża mūsā mim ba‘dihī min ḥuliyyihim ‘ijlan jasadal lahū khuwār(un), alam yarau annahū lā yukallimuhum wa lā yahdīhim sabīlā(n), ittakhażūhu wa kānū ẓālimīn(a).

Na azo ti Moïse, na peko ti so (Moïse ague na Hoto ti Sinaï) ala sara mbeni statue ti mbeni molenge ti ngombe so ayeke na tere na ala lingbi ti moo (son) na lege ti (lor) abongo ti pendere. Ala hinga pëpe so molenge ti bagara ni alingbi pëpe ti sara tënë na ala nga ti fa lege na ala pëpe? Ala sara ni (tongana offrande). Ala yeke azo so ayeke sara ye na lege ni ape.

وَلَمَّا سُقِطَ فِيْٓ اَيْدِيْهِمْ وَرَاَوْا اَنَّهُمْ قَدْ ضَلُّوْاۙ قَالُوْا لَىِٕنْ لَّمْ يَرْحَمْنَا رَبُّنَا وَيَغْفِرْ لَنَا لَنَكُوْنَنَّ مِنَ الْخٰسِرِيْنَ

wa lammā suqiṭa fī aidīhim wa ra'au annahum qad ḍallū, qālū la'il lam yarḥamnā rabbunā wa yagfir lanā lanakūnanna minal-khāsirīn(a).

Na peko ti so ala regretté asarango ye ti ala na ala hinga so ala gue na lege ni pëpe, ala tene: “Biani, tongana Seigneur ti e asara nzoni bê na e pëpe nga lo pardone e pëpe, e yeke duti biani azo so agirisa ye.”

وَلَمَّا رَجَعَ مُوْسٰٓى اِلٰى قَوْمِهٖ غَضْبَانَ اَسِفًاۙ قَالَ بِئْسَمَا خَلَفْتُمُوْنِيْ مِنْۢ بَعْدِيْۚ اَعَجِلْتُمْ اَمْرَ رَبِّكُمْۚ وَاَلْقَى الْاَلْوَاحَ وَاَخَذَ بِرَأْسِ اَخِيْهِ يَجُرُّهٗٓ اِلَيْهِ ۗقَالَ ابْنَ اُمَّ اِنَّ الْقَوْمَ اسْتَضْعَفُوْنِيْ وَكَادُوْا يَقْتُلُوْنَنِيْۖ فَلَا تُشْمِتْ بِيَ الْاَعْدَاۤءَ وَلَا تَجْعَلْنِيْ مَعَ الْقَوْمِ الظّٰلِمِيْنَ

wa lammā raja‘a mūsā ilā qaumihī gaḍbāna asifā(n), qāla bi'samā khalaftumūnī mim ba‘dī, a‘ajiltum amra rabbikum, wa alqal-alwāḥa wa akhaża bira'si akhīhi yajurruhū ilaih(i), qālabna umma innal-qaumastaḍ‘afūnī wa kādū yaqtulūnanī, falā tusymit biyal-a‘dā'a wa lā taj‘alnī ma‘al-qaumiẓ-ẓālimīn(a).

Na ngoi so Moïse akiri na azo ti lo, ngonzo agbu lo nga lo yeke na vundu, lo tene: “Asioni ye wa la ala sara na ngoi so mbi yeke yongoro! Ala ye ti gue nde na zendo ti Seigneur ti ala?” Moïse abi tableau (Torah) na sese na lo gbu li ti ita ti lo (Harun) na ngoi so lo yeke fa ni na mbage ti lo. (Harun) atene: "O molenge ti mama ti mbi! Azo so abâ mbi tongana zo so awoko na ala ngbâ kete ti fâ mbi, tongaso mo sara si awato ti mo asara ngia pëpe ndali ti kpale ti mbi, nga mo sara pëpe si mbi ga mbeni zo so ayeke sara ye na lege ni pëpe."

قَالَ رَبِّ اغْفِرْ لِيْ وَلِاَخِيْ وَاَدْخِلْنَا فِيْ رَحْمَتِكَ ۖوَاَنْتَ اَرْحَمُ الرّٰحِمِيْنَ ࣖ

qāla rabbigfirlī wa li'akhī wa adkhilnā fī raḥmatik(a), wa anta arḥamur-rāḥimīn(a).

Lo (Moïse) asambela, lo tene: “O Seigneur ti mbi, pardonné mbi na ita ti mbi na mo lï na yâ ti be-nzoni ti Mo, na Mo yeke Zo ti be-nzoni ahon azo kue so ayeke sara be-nzoni na azo.”

اِنَّ الَّذِيْنَ اتَّخَذُوا الْعِجْلَ سَيَنَالُهُمْ غَضَبٌ مِّنْ رَّبِّهِمْ وَذِلَّةٌ فِى الْحَيٰوةِ الدُّنْيَاۗ وَكَذٰلِكَ نَجْزِى الْمُفْتَرِيْنَ

innal-lażīnattakhażul-‘ijla sayanāluhum gaḍabum mir rabbihim wa żillatun fil-ḥayātid-dun-yā, wa każālika najzil-muftarīn(a).

Biani, azo so asala (mbeni statue ti) mbeni molenge ti ngombe (tongana vorongo ti ala), mbeni lâ ayeke wara ande ngonzo ti Seigneur ti ala nga na kamene na yâ fini ti sese so. Tongaso, E yeke futa azo so ayeke tene mvene.

وَالَّذِيْنَ عَمِلُوا السَّيِّاٰتِ ثُمَّ تَابُوْا مِنْۢ بَعْدِهَا وَاٰمَنُوْٓا اِنَّ رَبَّكَ مِنْۢ بَعْدِهَا لَغَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ

wal-lażīna ‘amilus-sayyi'āti ṡumma tābū mim ba‘dihā wa āmanū inna rabbaka mim ba‘dihā lagafūrur raḥīm(un).

Na azo so asala sioni, na pekoni ala gbian bê ti ala na ala mä na bê, biani na pekoni, Seigneur ti ala ayeke Zo ti pardone mingi, Zo ti be-nzoni mingi.

وَلَمَّا سَكَتَ عَنْ مُّوْسَى الْغَضَبُ اَخَذَ الْاَلْوَاحَۖ وَفِيْ نُسْخَتِهَا هُدًى وَّرَحْمَةٌ لِّلَّذِيْنَ هُمْ لِرَبِّهِمْ يَرْهَبُوْنَ

wa lammā sakata ‘am mūsal-gaḍabu akhażal-alwāḥ(a), wa fī nuskhatihā hudaw wa raḥmatul lil-lażīna hum lirabbihim yarhabūn(a).

Na peko ti so ngonzo ti Moïse adë, lo mû (na peko) atênë (Torah); Na yâ ti ambeti ti lo, a yeke wara fango lege nga na be-nzoni ndali ti azo so akpe mbeto ti Seigneur ti ala.

وَاخْتَارَ مُوْسٰى قَوْمَهٗ سَبْعِيْنَ رَجُلًا لِّمِيْقَاتِنَا ۚفَلَمَّآ اَخَذَتْهُمُ الرَّجْفَةُ قَالَ رَبِّ لَوْ شِئْتَ اَهْلَكْتَهُمْ مِّنْ قَبْلُ وَاِيَّايَۗ اَتُهْلِكُنَا بِمَا فَعَلَ السُّفَهَاۤءُ مِنَّاۚ اِنْ هِيَ اِلَّا فِتْنَتُكَۗ تُضِلُّ بِهَا مَنْ تَشَاۤءُ وَتَهْدِيْ مَنْ تَشَاۤءُۗ اَنْتَ وَلِيُّنَا فَاغْفِرْ لَنَا وَارْحَمْنَا وَاَنْتَ خَيْرُ الْغٰفِرِيْنَ

wakhtāra mūsā qaumahū sab‘īna rajulal limīqātinā, falammā akhażathumur-rajfatu qāla rabbi lau syi'ta ahlaktahum min qablu wa iyyāy(a), atuhlikunā bimā fa‘alas-sufahā'u minnā, in hiya illā fitnatuk(a), tuḍillu bihā man tasyā'u wa tahdī man tasyā'(u), anta waliyyunā fagfir lanā warḥamnā wa anta khairul-gāfirīn(a).

Na Moïse a soro azo bale mbasambala na popo ti azo ti lo ti (hunda na E ti changé bê ti ala) na ngoi so E fa. Na ngoi so mbeni yengingo ti sese apika ala, Moïse atene: "O Seigneur ti mbi, tongana Mo ye, ka Mo futi ala na mbi kozoni na ye so. Mo yeke futi e ndali ti asalango ye ti azo so ayeke na hingango ye pepe na popo ti e? So ayeke gi mbeni tara so alondo na Mo, Mo yeke handa zo na tara so Mo ye na Mo yeke fa lege na zo so Mo ye, Mo yeke gi e tongana mokonzi. zo ti pardone zo."

۞ وَاكْتُبْ لَنَا فِيْ هٰذِهِ الدُّنْيَا حَسَنَةً وَّفِى الْاٰخِرَةِ اِنَّا هُدْنَآ اِلَيْكَۗ قَالَ عَذَابِيْٓ اُصِيْبُ بِهٖ مَنْ اَشَاۤءُۚ وَرَحْمَتِيْ وَسِعَتْ كُلَّ شَيْءٍۗ فَسَاَكْتُبُهَا لِلَّذِيْنَ يَتَّقُوْنَ وَيُؤْتُوْنَ الزَّكٰوةَ وَالَّذِيْنَ هُمْ بِاٰيٰتِنَا يُؤْمِنُوْنَۚ

waktub lanā fī hāżihid-dun-yā ḥasanataw wa fil-ākhirati innā hudnā ilaik(a), qāla ‘ażābī uṣību bihī man asyā'(u), wa raḥmatī wasi‘at kulla syai'(in), fa sa'aktubuhā lil-lażīna yattaqūna wa yu'tūnaz-zakāta wal-lażīna hum bi'āyātinā yu'minūn(a).

Na leke nzoni ye teti e na yâ ti dunia so nga na yâ ti gigi ti kekereke. Biani, e kiri (e gbian bê ti e) na Mo. (Allah) atene: "Mbi yeke mu punition ti mbi na zo so mbi ye na be-nzoni ti mbi a kanga ndo ti ye kue. Tongaso, mbi yeke mu be-nzoni ti mbi na azo so ayeke na nzara ti vorongo Nzapa, so ayeke futa zakat nga na azo so amä na bê na aversê ti e."

اَلَّذِيْنَ يَتَّبِعُوْنَ الرَّسُوْلَ النَّبِيَّ الْاُمِّيَّ الَّذِيْ يَجِدُوْنَهٗ مَكْتُوْبًا عِنْدَهُمْ فِى التَّوْرٰىةِ وَالْاِنْجِيْلِ يَأْمُرُهُمْ بِالْمَعْرُوْفِ وَيَنْهٰىهُمْ عَنِ الْمُنْكَرِ وَيُحِلُّ لَهُمُ الطَّيِّبٰتِ وَيُحَرِّمُ عَلَيْهِمُ الْخَبٰۤىِٕثَ وَيَضَعُ عَنْهُمْ اِصْرَهُمْ وَالْاَغْلٰلَ الَّتِيْ كَانَتْ عَلَيْهِمْۗ فَالَّذِيْنَ اٰمَنُوْا بِهٖ وَعَزَّرُوْهُ وَنَصَرُوْهُ وَاتَّبَعُوا النُّوْرَ الَّذِيْٓ اُنْزِلَ مَعَهٗٓ ۙاُولٰۤىِٕكَ هُمُ الْمُفْلِحُوْنَ ࣖ

al-lażīna yattabi‘ūnar-rasūlan nabiyyal-ummiyyal-lażī yajidūnahū maktūban ‘indahum fit-taurāti wal-injīli ya'muruhum bil-ma‘rūfi wa yanhāhum ‘anil-munkari wa yuḥillu lahumuṭ-ṭayyibāti wa yuḥarrimu ‘alaihimul-khabā'iṡa wa yaḍa‘u ‘anhum iṣrahum wal-aglālal-latī kānat ‘alaihim, fal-lażīna āmanū bihī wa ‘azzarūhu wa naṣarūhu wattaba‘un nūral-lażī unzila ma‘ah(ū), ulā'ika humul-mufliḥūn(a).

(So ​​ti tene) azo so amû peko ti Watokua ni, Prophète so ayeke ummi (alingbi ti diko na ti sû mbeti pëpe) so (iri ti lo) ala wara so a sû ni na yâ ti Torah nga na Évangile so ala yeke na ni, so akomande ala ti sara ye so ayeke nzoni na ti kanga lege na ye so ayeke sioni, na so amû lege na aye kue so ayeke nzoni ndali ti ala nga so akanga lege na ala ti sara aye kue so ayeke nzoni ndali ti ala nga ti zi ala na ndo ti aye kue so ayeke ndali ti . ala. Ti azo so amä na bê na lo, so amû gloire na lo, so amû maboko na lo nga so amû peko ti lumière so aza mingi so a fa na lo (Coran), ala yeke azo ti chance.

قُلْ يٰٓاَيُّهَا النَّاسُ اِنِّيْ رَسُوْلُ اللّٰهِ اِلَيْكُمْ جَمِيْعًا ۨالَّذِيْ لَهٗ مُلْكُ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِۚ لَآ اِلٰهَ اِلَّا هُوَ يُحْيٖ وَيُمِيْتُۖ فَاٰمِنُوْا بِاللّٰهِ وَرَسُوْلِهِ النَّبِيِّ الْاُمِّيِّ الَّذِيْ يُؤْمِنُ بِاللّٰهِ وَكَلِمٰتِهٖ وَاتَّبِعُوْهُ لَعَلَّكُمْ تَهْتَدُوْنَ

qul yā ayyuhan-nāsu innī rasūlullāhi ilaikum jamī‘anil-lażī lahū mulkus-samāwāti wal-arḍ(i), lā ilāha illā huwa yuḥyī wa yumīt(u), fa āminū billāhi wa rasūlihin-nabiyyil-ummiyyil-lażī yu'minu billāhi wa kalimatihī wattabi‘ūhu la‘allakum tahtadūn(a).

So (Muhammad), "O azo! Biani, mbi yeke watokua ti Allah na ala kue, so ayeke na royaume ti yayu na ti sese; mbeni nzapa (so ayeke na droit ti voro lo) ayeke dä pepe, gi Lo, Lo so a mu fini na a sala si kuâ, tongaso i mä na bê na Allah na Watokua ti Lo ( Himmina u Allahs) atënë (abuku ti Lo).

وَمِنْ قَوْمِ مُوْسٰٓى اُمَّةٌ يَّهْدُوْنَ بِالْحَقِّ وَبِهٖ يَعْدِلُوْنَ

wa min qaumi mūsā ummatuy yahdūna bil-ḥaqqi wa bihī ya‘dilūn(a).

Na popo ti azo ti Moïse, mbeni mara ayeke dä so afa lege na (azo) na (gunda ti) tâ tënë nga na lege so (nga) ala sara ye na lege ni nga ala sara ye alingbi na ndia.

وَقَطَّعْنٰهُمُ اثْنَتَيْ عَشْرَةَ اَسْبَاطًا اُمَمًاۗ وَاَوْحَيْنَآ اِلٰى مُوْسٰٓى اِذِ اسْتَسْقٰىهُ قَوْمُهٗٓ اَنِ اضْرِبْ بِّعَصَاكَ الْحَجَرَۚ فَانْۢبَجَسَتْ مِنْهُ اثْنَتَا عَشْرَةَ عَيْنًاۗ قَدْ عَلِمَ كُلُّ اُنَاسٍ مَّشْرَبَهُمْۗ وَظَلَّلْنَا عَلَيْهِمُ الْغَمَامَ وَاَنْزَلْنَا عَلَيْهِمُ الْمَنَّ وَالسَّلْوٰىۗ كُلُوْا مِنْ طَيِّبٰتِ مَا رَزَقْنٰكُمْۗ وَمَا ظَلَمُوْنَا وَلٰكِنْ كَانُوْٓا اَنْفُسَهُمْ يَظْلِمُوْنَ

wa qaṭṭa‘nāhumuṡnatai ‘asyrata asbāṭan umamā(n), wa auḥainā ilā mūsā iżistasqāhu qaumuhū aniḍrib bi‘aṣākal-ḥajar(a), fambajasat minhuṡnatā ‘asyrata ‘ainā(n), qad ‘alima kullu unāsim masyrabahum, wa ẓallalnā ‘alaihimul-gamāma wa anzalnā ‘alaihimul-manna was-salwā, kulū min ṭayyibāti mā razaqnākum, wa mā ẓalamūnā wa lākin kānū anfusahum yaẓlimūn(a).

Na E kangbi yâ ti ala na yâ ti amara bale-oko na use, wungo ti ala oko oko ayeke mingi, na E fa na Moïse na ngoi so azo ti lo ahunda ngu na lo, e tene: “Mo pika tênë ni na keke ti mo!” Tongaso, akota ngu bale-oko na use asigigi na yâ ti (tênë ni) so. Mara oko oko ahinga ndo ti nyongo sämba ti lo wani. Na E sala si ala duti na ndo ti mbinda na E tokua na ala mann na salwa. (E tene): “Ala te nzoni kobe so E mû na ala.” Ala sara sioni na E pëpe, me ala yeke azo so ayeke sara sioni na ala wani lakue.

وَاِذْ قِيْلَ لَهُمُ اسْكُنُوْا هٰذِهِ الْقَرْيَةَ وَكُلُوْا مِنْهَا حَيْثُ شِئْتُمْ وَقُوْلُوْا حِطَّةٌ وَّادْخُلُوا الْبَابَ سُجَّدًا نَّغْفِرْ لَكُمْ خَطِيْۤـٰٔتِكُمْۗ سَنَزِيْدُ الْمُحْسِنِيْنَ

wa iżā qīla lahumuskunū hāżihil-qaryata wa kulū minhā ḥaiṡu syi'tum wa qūlū ḥiṭṭatuw wadkhulul-bāba sujjadan nagfir lakum khaṭī'ātikum, sanazīdul-muḥsinīn(a).

Na (dabe ti mo), tongana a tene na ala (amolenge ti Israël), “Ala duti na kodoro so (Baitulmaqdis) na ala te (akobe ti lo) na ndo kue so ala ye.” Na tene: “Zia e na yâ ti asiokpari ti e na lï na yanga ti gbagba ni na ngoi so mo yeke kuku, na E yeke pardone afaute ti mo.” Na pekoni E yeke kono (futa) na azo so asara nzoni ye.

فَبَدَّلَ الَّذِيْنَ ظَلَمُوْا مِنْهُمْ قَوْلًا غَيْرَ الَّذِيْ قِيْلَ لَهُمْ فَاَرْسَلْنَا عَلَيْهِمْ رِجْزًا مِّنَ السَّمَاۤءِ بِمَا كَانُوْا يَظْلِمُوْنَ ࣖ

fa baddalal-lażīna ẓalamū minhum qaulan gairal-lażī qīla lahum fa arsalnā ‘alaihim rijzam minas-samā'i bimā kānū yaẓlimūn(a).

Tongaso, azo ti sioni so ayeke na popo ti ala azia na place ti (atënë so) atënë so a tene na ala pëpe, tongaso E mû na ala punition so alondo na yayu ndali ti so ala sara ye na lege ni pëpe.

وَسْـَٔلْهُمْ عَنِ الْقَرْيَةِ الَّتِيْ كَانَتْ حَاضِرَةَ الْبَحْرِۘ اِذْ يَعْدُوْنَ فِى السَّبْتِ اِذْ تَأْتِيْهِمْ حِيْتَانُهُمْ يَوْمَ سَبْتِهِمْ شُرَّعًا وَّيَوْمَ لَا يَسْبِتُوْنَۙ لَا تَأْتِيْهِمْ ۛ كَذٰلِكَ ۛنَبْلُوْهُمْ بِمَا كَانُوْا يَفْسُقُوْنَ

was'alhum ‘anil-qaryatil-latī kānat ḥāḍiratal-baḥr(i), iż ya‘dūna fis-sabti iż ta'tīhim ḥītānuhum yauma sabtihim syurra‘aw wa yauma lā yasbitūn(a), lā ta'tīhim - każālika - nablūhum bimā kānū yafsuqūn(a).

Na hunda Amolenge ti Israël na ndo ti sese so ayeke nduru na ngu-ingo na ngoi so ala doro andia na samedi, (so ti tene) tongana asusu aga na ala (so ayeke nduru na ala) ala yeke huru na ndo ti ngu ni, atâa so na alango so ayeke pëpe lango ti Sabbat asusu ni aga na ala pëpe. Tongaso, E tara ala ngbanga ti so ala sara ye ti sioni.

وَاِذْ قَالَتْ اُمَّةٌ مِّنْهُمْ لِمَ تَعِظُوْنَ قَوْمًاۙ ۨاللّٰهُ مُهْلِكُهُمْ اَوْ مُعَذِّبُهُمْ عَذَابًا شَدِيْدًاۗ قَالُوْا مَعْذِرَةً اِلٰى رَبِّكُمْ وَلَعَلَّهُمْ يَتَّقُوْنَ

wa iż qālat ummatum minhum lima ta‘iẓūna qaumā(n), allāhu muhlikuhum au mu‘ażżibuhum ‘ażāban syadīdā(n), qālū ma‘żiratan ilā rabbikum wa la‘allahum yattaqūn(a).

Na (dabe ti mo) tongana mbeni mara na popo ti ala atene: “Ngbanga ti nyen mo yeke mu wango na mbeni mara so fade Allah ayeke futi ala wala ayeke punir ala na mbeni punition so ayeke ngangu mingi?” Ala kiri tënë, atene: “Tongaso si e lingbi ti wara mbeni raison (so e yeke na kungba pëpe) na mbage ti Seigneur ti mo, na si ala duti azo ti vorongo Nzapa.”

فَلَمَّا نَسُوْا مَا ذُكِّرُوْا بِهٖٓ اَنْجَيْنَا الَّذِيْنَ يَنْهَوْنَ عَنِ السُّوْۤءِ وَاَخَذْنَا الَّذِيْنَ ظَلَمُوْا بِعَذَابٍۢ بَـِٔيْسٍۢ بِمَا كَانُوْا يَفْسُقُوْنَ

falammā nasū mā żukkirū bihī anjainal-lażīna yanhauna ‘anis-sū'i wa akhażnal-lażīna ẓalamū bi‘ażābim ba'īsim bimā kānū yafsuqūn(a).

Tongaso, na peko ti so ala girisa ye so a gboto mê ti ala na ndo ni, E zi azo so akanga lege na azo ti sara sioni na E mû ngangu punition na azo so asara sioni, ndali ti so ala yeke sara sioni lakue.

فَلَمَّا عَتَوْا عَنْ مَّا نُهُوْا عَنْهُ قُلْنَا لَهُمْ كُوْنُوْا قِرَدَةً خٰسِـِٕيْنَ

falammā ‘atau ‘am mā nuhū ‘anhu qulnā lahum kūnū qiradatan khāsi'īn(a).

Tongaso na peko ti so ala ga azo ti fandara na ndo ti aye kue so a gbanzi na ala. E tene na ala, e tene: “Ala sara terê ti ala kete.”

وَاِذْ تَاَذَّنَ رَبُّكَ لَيَبْعَثَنَّ عَلَيْهِمْ اِلٰى يَوْمِ الْقِيٰمَةِ مَنْ يَّسُوْمُهُمْ سُوْۤءَ الْعَذَابِۗ اِنَّ رَبَّكَ لَسَرِيْعُ الْعِقَابِۖ وَاِنَّهٗ لَغَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ

wa iż ta'ażżana rabbuka layab‘aṡanna ‘alaihim ilā yaumil-qiyāmati may yasūmuhum sū'al-‘ażāb(i), inna rabbaka lasarī‘ul-‘iqāb(i), wa innahū lagafūrur raḥīm(un).

Na (dabe ti mo), tongana Seigneur ti mo afa so biani, Lo yeke tokua azo so ayeke mû ande punition so ayeke sioni mingi na ala (aJuif) juska na Lâ ti londongo ti awakinda. Biani, Seigneur ti mo ayeke mû punition hio mingi, na biani Lo yeke Zo ti pardone zo mingi, Lo yeke sara nzoni bê mingi.

وَقَطَّعْنٰهُمْ فِى الْاَرْضِ اُمَمًاۚ مِنْهُمُ الصّٰلِحُوْنَ وَمِنْهُمْ دُوْنَ ذٰلِكَ ۖوَبَلَوْنٰهُمْ بِالْحَسَنٰتِ وَالسَّيِّاٰتِ لَعَلَّهُمْ يَرْجِعُوْنَ

wa qaṭṭa‘nāhum fil-arḍi umamā(n), minhumuṣ-ṣāliḥūna wa minhum dūna żālik(a), wa balaunāhum bil-ḥasanāti was-sayyi'āti la‘allahum yarji‘ūn(a).

Na E kangbi yâ ti ala na yâ ti dunia so na yâ ti agroupe mingi; na popo ti ala azo ti vorongo Nzapa ayeke dä nga ambeni ayeke dä so ayeke voro Nzapa pëpe. Na E tara ala na nzoni (ye ti nzoni) nga na sioni (aye ti ngangu), si ala kiri (na tâ tënë).

فَخَلَفَ مِنْۢ بَعْدِهِمْ خَلْفٌ وَّرِثُوا الْكِتٰبَ يَأْخُذُوْنَ عَرَضَ هٰذَا الْاَدْنٰى وَيَقُوْلُوْنَ سَيُغْفَرُ لَنَاۚ وَاِنْ يَّأْتِهِمْ عَرَضٌ مِّثْلُهٗ يَأْخُذُوْهُۗ اَلَمْ يُؤْخَذْ عَلَيْهِمْ مِّيْثَاقُ الْكِتٰبِ اَنْ لَّا يَقُوْلُوْا عَلَى اللّٰهِ اِلَّا الْحَقَّ وَدَرَسُوْا مَا فِيْهِۗ وَالدَّارُ الْاٰخِرَةُ خَيْرٌ لِّلَّذِيْنَ يَتَّقُوْنَۗ اَفَلَا تَعْقِلُوْنَ

fa khalafa mim ba‘dihim khalfuw wariṡul-kitāba ya'khużūna ‘araḍa hāżal-adnā wa yaqūlūna sayugfaru lanā, wa iy ya'tihim ‘araḍum miṡluhū ya'khużūh(u), alam yu'khaż ‘alaihim mīṡāqul-kitābi allā yaqūlū ‘alallāhi illal-ḥaqqa wa darasū mā fīh(i), wad-dārul-ākhiratu khairul lil-lażīna yattaqūn(a), afalā ta‘qilūn(a).

Tongaso, na peko ti ala, azo ti ngoi ti (sioni) so awara héritier ti Torah aga, so amû aye ti sese so ayeke na lege ni pëpe. Na pekoni, ala tene: “A yeke pardonné e.” Na yâ ti angoi so ayeke ga, tongana mosoro ti dunia so mingi tongaso aga na ala (nga), ala yeke mû ni biani (nga). A kanga ala pepe na mbeni mbele na ya ti mbeti (Torah) so ala yeke tene tene pepe na ndo ti Allah gi tene ti tâ tene, atâa so ala manda ye so ayeke na yâ ni awe? Ndo ti lango ti peko ayeke nzoni mingi teti azo so akpe mbito ti Allah. Tongaso, ala mä yâ ti tënë ni ape?

وَالَّذِيْنَ يُمَسِّكُوْنَ بِالْكِتٰبِ وَاَقَامُوا الصَّلٰوةَۗ اِنَّا لَا نُضِيْعُ اَجْرَ الْمُصْلِحِيْنَ

wal-lażīna yumassikūna bil-kitābi wa aqāmuṣ-ṣalāh(ta), innā lā nuḍī‘u ajral-muṣliḥīn(a).

Na azo so agbu ngangu na ndo ti Mbeti (Torah) na so azia na sese sambela (ayeke wara ande futa ni). Biani, E yeke gbanzi pëpe azo ti mbilimbili ti wara futa ti ala.

۞ وَاِذْ نَتَقْنَا الْجَبَلَ فَوْقَهُمْ كَاَنَّهٗ ظُلَّةٌ وَّظَنُّوْٓا اَنَّهٗ وَاقِعٌۢ بِهِمْۚ خُذُوْا مَآ اٰتَيْنٰكُمْ بِقُوَّةٍ وَّاذْكُرُوْا مَا فِيْهِ لَعَلَّكُمْ تَتَّقُوْنَ ࣖ

wa iż nataqnal-jabala fauqahum ka'annahum ẓullatuw wa ẓannū annahū wāqi‘um bihim, khużū mā ātainākum biquwwatiw ważkurū mā fīhi la‘allakum tattaqūn(a).

Na (dabe ti mo) tongana E yôro hoto ni na ndo ti ala, a yeke mo bâ mo tene (hoto ni) ayeke na yâ ti mbeni mbinda na ala hinga biani so (hoto ni) ayeke tï na ndo ti ala. (Na E tene na ala): “I gbu ngangu ye so E mu na i, na i dabe i lakue (sala kusala) na ye so ayeke na yâ ni si i ga azo ti vorongo Nzapa.”

وَاِذْ اَخَذَ رَبُّكَ مِنْۢ بَنِيْٓ اٰدَمَ مِنْ ظُهُوْرِهِمْ ذُرِّيَّتَهُمْ وَاَشْهَدَهُمْ عَلٰٓى اَنْفُسِهِمْۚ اَلَسْتُ بِرَبِّكُمْۗ قَالُوْا بَلٰىۛ شَهِدْنَا ۛاَنْ تَقُوْلُوْا يَوْمَ الْقِيٰمَةِ اِنَّا كُنَّا عَنْ هٰذَا غٰفِلِيْنَۙ

wa iż akhaża rabbuka mim banī ādama min ẓuhūrihim żurriyyatahum wa asyhadahum ‘alā anfusihim, alastu birabbikum, qālū balā - syahidnā - an taqūlū yaumal-qiyāmati innā kunnā ‘an hāżā gāfilīn(a).

Na (dabe ti mo) na ngoi so Seigneur ti mo asigigi na yâ cervix (spine) ahale ti Adam ahale ti ala na Allah amû tënë ti témoin na ndo ti ayingo ti ala (lo tene), “Mbi yeke Seigneur ti mo pëpe?” Ala kiri tënë, atene: “En (Mo yeke Seigneur ti e), e sara tënë ti témoin ti mo.” (E sala tongaso) si na Lâ ti Zingongo ti awakinda, mo tene pëpe: “Biani, na ngoi ni kâ e yeke bi bê pëpe na ndo ye so.”

اَوْ تَقُوْلُوْٓا اِنَّمَآ اَشْرَكَ اٰبَاۤؤُنَا مِنْ قَبْلُ وَكُنَّا ذُرِّيَّةً مِّنْۢ بَعْدِهِمْۚ اَفَتُهْلِكُنَا بِمَا فَعَلَ الْمُبْطِلُوْنَ

au taqūlū innamā asyraka ābā'unā min qablu wa kunnā żurriyyatam mim ba‘dihim, afatuhlikunā bimā fa‘alal-mubṭilūn(a).

Wala ti tene mo tene pepe: "Biani, akotara ti e asala songo na Nzapa giriri, na ngoi so e yeke ahale so (aga) na peko ti ala. Tongaso, mo yeke futi e ngbanga ti akusala ti azo (kozoni) so ague kirikiri?"

وَكَذٰلِكَ نُفَصِّلُ الْاٰيٰتِ وَلَعَلَّهُمْ يَرْجِعُوْنَ

wa każālika nufaṣṣilul-āyāti wa la‘allahum yarji‘ūn(a).

Na tongaso E fa nda ti aversê ni, si ala kiri (na tâ tënë).

وَاتْلُ عَلَيْهِمْ نَبَاَ الَّذِيْٓ اٰتَيْنٰهُ اٰيٰتِنَا فَانْسَلَخَ مِنْهَا فَاَتْبَعَهُ الشَّيْطٰنُ فَكَانَ مِنَ الْغَاوِيْنَ

watlu ‘alaihim naba'al-lażī ātaināhu āyātinā fansalakha minhā fa atba‘ahusy-syaiṭānu fa kāna minal-gāwīn(a).

Na diko (Mohammed) na ala, sango ti zo so E mu na lo aversê ti e, na pekoni lo zi tere ti lo na aversê ni, na pekoni Satan amû peko ti lo (juska lo tara lo), na pekoni lo ga mbeni oko ti azo so ague kirikiri.

وَلَوْ شِئْنَا لَرَفَعْنٰهُ بِهَا وَلٰكِنَّهٗٓ اَخْلَدَ اِلَى الْاَرْضِ وَاتَّبَعَ هَوٰىهُۚ فَمَثَلُهٗ كَمَثَلِ الْكَلْبِۚ اِنْ تَحْمِلْ عَلَيْهِ يَلْهَثْ اَوْ تَتْرُكْهُ يَلْهَثْۗ ذٰلِكَ مَثَلُ الْقَوْمِ الَّذِيْنَ كَذَّبُوْا بِاٰيٰتِنَاۚ فَاقْصُصِ الْقَصَصَ لَعَلَّهُمْ يَتَفَكَّرُوْنَ

wa lau syi'nā larafa‘nāhu bihā wa lākinnahū akhlada ilal-arḍi wattaba‘a hawāh(u), fa maṡaluhū kamaṡalil-kalb(i), in taḥmil ‘alaihi yalhaṡ au tatrukūhu yalhaṡ, żālika maṡalul-qaumil-lażīna każżabū bi'āyātinā, faqṣuṣil-qaṣaṣa la‘allahum yatafakkarūn(a).

Na tongana E ye fade, ka E yôro (niveau ti lo) na nduzu na (versê) so, me lo yeke pensé na mbage ti dunia so na lo mû peko ti anzara ti lo (ti gbe ni), ka tapande ti lo ayeke tongana mbeni ngbo, tongana mo tomba lo mo yeke zi yanga ti lo na tongana mo zia lo lo yeke zi yanga ti lo (nga). Mara ti toli tongaso ayeke ti azo so ake aversê ti Wa. Tongaso, fa ambaï so ti tene ala gbu li ti ala.

سَاۤءَ مَثَلًا ۨالْقَوْمُ الَّذِيْنَ كَذَّبُوْا بِاٰيٰتِنَا وَاَنْفُسَهُمْ كَانُوْا يَظْلِمُوْنَ

sā'a maṡalanil-qaumul-lażīna każżabū bi'āyātinā wa anfusahum kānū yaẓlimūn(a).

Sioni mingi ayeke tapande ti azo so ake aversê ti Wa; ala sara sioni na terê ti ala wani.

مَنْ يَّهْدِ اللّٰهُ فَهُوَ الْمُهْتَدِيْۚ وَمَنْ يُّضْلِلْ فَاُولٰۤىِٕكَ هُمُ الْخٰسِرُوْنَ

may yahdillāhu fa huwal-muhtadī, wa may yuḍlil fa ulā'ika humul-khāsirūn(a).

Zo so Allah afa lege na lo, fade lo yeke zo so a fa lege na lo; na zo kue so Allah ague na lo na lege ti wataka, ka ala yeke azo so agirisa .

وَلَقَدْ ذَرَأْنَا لِجَهَنَّمَ كَثِيْرًا مِّنَ الْجِنِّ وَالْاِنْسِۖ لَهُمْ قُلُوْبٌ لَّا يَفْقَهُوْنَ بِهَاۖ وَلَهُمْ اَعْيُنٌ لَّا يُبْصِرُوْنَ بِهَاۖ وَلَهُمْ اٰذَانٌ لَّا يَسْمَعُوْنَ بِهَاۗ اُولٰۤىِٕكَ كَالْاَنْعَامِ بَلْ هُمْ اَضَلُّ ۗ اُولٰۤىِٕكَ هُمُ الْغٰفِلُوْنَ

wa laqad żara'nā lijahannama kaṡīram minal-jinni wal-ins(i), lahum qulūbul lā yafqahūna bihā wa lahum a‘yunul lā yabṣirūna bihā wa lahum āżānul lā yasma‘ūna bihā, ulā'ika kal-an‘āmi bal hum aḍall(u), ulā'ika humul-gāfilūn(a).

Na biani, A yeke sala si enfer asi singo na enfer, na punir mingi ti a-jinn na azo. Ala yeke na bê, me ala yeke na ni pëpe ti hinga ye (aversê ti Allah) na ala yeke na lê (me) ala yeke na ni pëpe ti bâ (afä ti ngangu ti Allah), na ala yeke na mê (me) ala yeke na ni pëpe ti mä (aversê ti Allah). Ala yeke tongana anyama, même ala yeke kirikiri mingi ahon. Ala yeke azo so ayeke sara hange pëpe.

وَلِلّٰهِ الْاَسْمَاۤءُ الْحُسْنٰى فَادْعُوْهُ بِهَاۖ وَذَرُوا الَّذِيْنَ يُلْحِدُوْنَ فِيْٓ اَسْمَاۤىِٕهٖۗ سَيُجْزَوْنَ مَا كَانُوْا يَعْمَلُوْنَ ۖ

wa lillāhil-asmā'ul-ḥusnā fad‘ūhu bihā, wa żarul-lażīna yulḥidūna fī asmā'ih(ī), sayujzauna mā kānū ya‘malūn(a).

Na Allah ayeke na Asma’ul-husna (iri so ayeke nzoni mingi), tongaso hunda Lo na iringo ni Asma’ul husna na zia azo so ayeke fa nda ti iri ti Lo na lege ni pepe. Na pekoni, ala yeke wara futa ndali ti ye so ala sara so.

وَمِمَّنْ خَلَقْنَآ اُمَّةٌ يَّهْدُوْنَ بِالْحَقِّ وَبِهٖ يَعْدِلُوْنَ ࣖ

wa mimman khalaqnā ummatuy yahdūna bil-ḥaqqi wa bihī ya‘dilūn(a).

Na popo ti azo so E leke, a yeke wara azo so ayeke fa lege na tâ tënë nga so ayeke sara ye na lege ni.

وَالَّذِيْنَ كَذَّبُوْا بِاٰيٰتِنَا سَنَسْتَدْرِجُهُمْ مِّنْ حَيْثُ لَا يَعْلَمُوْنَ

wal-lażīna każżabū bi'āyātinā sanastadrijuhum min ḥaiṡu lā ya‘lamūn(a).

Na azo so ake afä ti E, fade E yeke zia ala ti descend yeke yeke (na mbage ti futingo) na alege so ala hinga pepe.

وَاُمْلِيْ لَهُمْ ۗاِنَّ كَيْدِيْ مَتِيْنٌ

wa umlī lahum, inna kaidī matīn(un).

Na mbi yeke mû na ala mbeni ngoi. Biani, ye so Mbi leke ti sala ayeke ngangu.

اَوَلَمْ يَتَفَكَّرُوْا مَا بِصَاحِبِهِمْ مِّنْ جِنَّةٍۗ اِنْ هُوَ اِلَّا نَذِيْرٌ مُّبِيْنٌ

awalam yatafakkarū mā biṣāḥibihim min jinnah(tin), in huwa illā nażīrum mubīn(un).

Na ala ba pepe so kamarade ti ala (Mohammed) ayeke fou pepe. Lo (Mohammed) ayeke gi mbeni zo ti gbotongo mê so ayeke polele.

اَوَلَمْ يَنْظُرُوْا فِيْ مَلَكُوْتِ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِ وَمَا خَلَقَ اللّٰهُ مِنْ شَيْءٍ وَّاَنْ عَسٰٓى اَنْ يَّكُوْنَ قَدِ اقْتَرَبَ اَجَلُهُمْۖ فَبِاَيِّ حَدِيْثٍۢ بَعْدَهٗ يُؤْمِنُوْنَ

awalam yanẓurū fī malakūtis-samāwāti wal-arḍi wa mā khalaqallāhu min syai'iw wa an ‘asā ay yakūna qadiqtaraba ajaluhum, fa bi'ayyi ḥadīṡim ba‘dahū yu'minūn(a).

Na ala ba pepe royaume ti yayu na ti sese na ye kue so Allah aleke, na peut-être ngoi ti ala (ti futingo) aga ndulu awe? Na pekoni, tënë wa la ala yeke mä na bê na ni na peko ti ye so?

مَنْ يُّضْلِلِ اللّٰهُ فَلَا هَادِيَ لَهٗ ۖوَيَذَرُهُمْ فِيْ طُغْيَانِهِمْ يَعْمَهُوْنَ

may yuḍlilillāhu falā hādiya lah(ū), wa yażaruhum fī ṭugyānihim ya‘mahūn(a).

Zo so Allah azia lo na lege ti kirikiri, zo ti fa lege na lo ayeke dä pëpe. Allah azia lo na yâ ti faute.

يَسْـَٔلُوْنَكَ عَنِ السَّاعَةِ اَيَّانَ مُرْسٰىهَاۗ قُلْ اِنَّمَا عِلْمُهَا عِنْدَ رَبِّيْۚ لَا يُجَلِّيْهَا لِوَقْتِهَآ اِلَّا هُوَۘ ثَقُلَتْ فِى السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِۗ لَا تَأْتِيْكُمْ اِلَّا بَغْتَةً ۗيَسْـَٔلُوْنَكَ كَاَنَّكَ حَفِيٌّ عَنْهَاۗ قُلْ اِنَّمَا عِلْمُهَا عِنْدَ اللّٰهِ وَلٰكِنَّ اَكْثَرَ النَّاسِ لَا يَعْلَمُوْنَ

yas'alūnaka ‘anis-sā‘ati ayyāna mursāhā, qul innamā ‘ilmuhā ‘inda rabbī, lā yujallīhā liwaqtihā illā huw(a), ṡaqulat fis-samāwāti wal-arḍ(i), lā ta'tīkum illā bagtah(tan), yas'alūnaka ka'annaka ḥafiyyun ‘anhā, qul innamā ‘ilmuhā ‘indallāhi wa lākinna akṡaran nāsi lā ya‘lamūn(a).

Ala hunda mo (Mohammed) na ndo ti L’heure ni, ala tene: “A yeke si ande lawa?” So: "Biani, hingango ye ti Apocalypse ayeke na Seigneur ti mbi; zo oko (zo oko) alingbi ti fa nda ti ngoi ti singo ti lo pepe gi Lo oko. (Apocalypse) ayeke ngangu mingi (wusuwusu ti lo teti acréature) so na yayu nga na sese, ayeke ga na mo pepe gi hio tongaso." Ala hunda mo mo bâ mo tene mo hinga. So (Mohammed) atene: “Biani, hingango ye ti (lango ti fango ngbanga) ayeke na tïtî Allah, me mingi ti azo ahinga ni pëpe.”

قُلْ لَّآ اَمْلِكُ لِنَفْسِيْ نَفْعًا وَّلَا ضَرًّا اِلَّا مَا شَاۤءَ اللّٰهُ ۗوَلَوْ كُنْتُ اَعْلَمُ الْغَيْبَ لَاسْتَكْثَرْتُ مِنَ الْخَيْرِۛ وَمَا مَسَّنِيَ السُّوْۤءُ ۛاِنْ اَنَا۠ اِلَّا نَذِيْرٌ وَّبَشِيْرٌ لِّقَوْمٍ يُّؤْمِنُوْنَ ࣖ

qul lā amliku linafsī naf‘aw wa lā ḍarran illā mā syā'allāh(u), wa lau kuntu a‘lamul gaiba-lastakṡartu minal-khair(i) - wa mā massaniyas-sū'(u) - in ana illā nażīruw wa basyīrul liqaumiy yu'minūn(a).

So (Muhammad), "Mbi yeke na ngangu pepe ti ga na ye ti nzoni wala ti kanga lege na sioni na mbi mveni gi ye so Allah aye. Tongana mbi hinga ye so zo abâ pepe, ka mbi yeke sala nzoni mingi tongana lege ayeke dä na mbeni ye ti sioni ayeke si na mbi pepe. Mbi yeke gi mbeni zo ti gbotongo mê, na mbeni zo ti fango nzoni tene na azo so amä na bê."

۞ هُوَ الَّذِيْ خَلَقَكُمْ مِّنْ نَّفْسٍ وَّاحِدَةٍ وَّجَعَلَ مِنْهَا زَوْجَهَا لِيَسْكُنَ اِلَيْهَاۚ فَلَمَّا تَغَشّٰىهَا حَمَلَتْ حَمْلًا خَفِيْفًا فَمَرَّتْ بِهٖ ۚفَلَمَّآ اَثْقَلَتْ دَّعَوَا اللّٰهَ رَبَّهُمَا لَىِٕنْ اٰتَيْتَنَا صَالِحًا لَّنَكُوْنَنَّ مِنَ الشّٰكِرِيْنَ

huwal-lażī khalaqakum min nafsiw wāḥidatiw waja‘ala minhā zaujahā liyaskuna ilaihā, falammā tagasysyāhā ḥamalat ḥamlan khafīfan fa marrat bih(ī), falammā aṡqalad da‘awallāha rabbahumā la'in ātaitanā ṣāliḥan lanakūnanna minasy-syākirīn(a).

A yeke Lo so asara mo na lege ti âme oko (Adam) na lo sara koli wala wali ti lo, tongaso si lo nzere na lo. Tongaso, na peko ti so lo mélangé ni, (wali ti lo) awara mbeni ngo so ayeke ngangu pëpe, na lo ngbâ ti bâ so lo yeke ngangu pëpe (teti mbeni ngoi). Na pekoni, tongana lo bâ so lo yeke na kilo, ala use kue (koli na wali) ahunda Allah, Seigneur ti ala (ala tene), “Tongana Mo mû na e mbeni molenge so ayeke sara ye na lege ni pëpe, biani, e yeke kiri singila lakue.”

فَلَمَّآ اٰتٰىهُمَا صَالِحًا جَعَلَا لَهٗ شُرَكَاۤءَ فِيْمَآ اٰتٰىهُمَا ۚفَتَعٰلَى اللّٰهُ عَمَّا يُشْرِكُوْنَ

falammā ātāhumā ṣāliḥan ja‘alā lahū syurakā'a fīmā ātāhumā, fa ta‘ālallāhu ‘ammā yusyrikūn(a).

Tongaso, na peko ti so Lo mû na ala use kue mbeni molenge so ayeke voro Nzapa, ala sara kamarade na Allah na yâ ti molenge so Lo mû na ala. Tongaso, Allah ayeke na nduzu mingi na ndo ti ye so ala bungbi na popo ti ala.

اَيُشْرِكُوْنَ مَا لَا يَخْلُقُ شَيْـًٔا وَّهُمْ يُخْلَقُوْنَۖ

ayusyrikūna mā lā yakhluqu syai'aw wa hum yukhlaqūn(a).

Ngbanga ti nyen ala bungbi (Allah na) mbeni ye (mbeni yanda) so alingbi ti leke ye pepe? Atâa so kue (ayanda) ni wani la a leke ni.

وَلَا يَسْتَطِيْعُوْنَ لَهُمْ نَصْرًا وَّلَآ اَنْفُسَهُمْ يَنْصُرُوْنَ

wa lā yastaṭī‘ūna lahum naṣraw wa lā anfusahum yanṣurūn(a).

Na (ayanda) so alingbi pëpe ti mû maboko na azo so ayeke voro ala, nga ala lingbi pëpe ti mû maboko na ala wani.

وَاِنْ تَدْعُوْهُمْ اِلَى الْهُدٰى لَا يَتَّبِعُوْكُمْۗ سَوَۤاءٌ عَلَيْكُمْ اَدَعَوْتُمُوْهُمْ اَمْ اَنْتُمْ صٰمِتُوْنَ

wa in tad‘ūhum ilal-hudā lā yattabi‘ūkum, sawā'un ‘alaikum ada‘autumūhum am antum ṣāmitūn(a).

Na tongana i (O azo ti vorongo nzapa mingi) i iri ala (a-yanda) ti fa lege na i, ayanda ni ayeke lingbi ande pëpe ti yeda na iringo ndo ti i; a yeke legeoko (résultat) wala mo iri ala wala mo duti kpô.

اِنَّ الَّذِيْنَ تَدْعُوْنَ مِنْ دُوْنِ اللّٰهِ عِبَادٌ اَمْثَالُكُمْ فَادْعُوْهُمْ فَلْيَسْتَجِيْبُوْا لَكُمْ اِنْ كُنْتُمْ صٰدِقِيْنَ

innal-lażīna tad‘ūna min dūnillāhi ‘ibādun amṡālukum fad‘ūhum falyastajībū lakum in kuntum ṣādiqīn(a).

Biani, azo (ayanda) so ala yeke iri ala nde na Allah ayeke (azo so awoko) acréature so ayeke nga legeoko na ala. Tongaso, iri ala na zia ala mû ye so mo hunda, tongana mo yeke mbeni zo so ayeke tene tâ tënë.

اَلَهُمْ اَرْجُلٌ يَّمْشُوْنَ بِهَآ ۖ اَمْ لَهُمْ اَيْدٍ يَّبْطِشُوْنَ بِهَآ ۖ اَمْ لَهُمْ اَعْيُنٌ يُّبْصِرُوْنَ بِهَآ ۖ اَمْ لَهُمْ اٰذَانٌ يَّسْمَعُوْنَ بِهَاۗ قُلِ ادْعُوْا شُرَكَاۤءَكُمْ ثُمَّ كِيْدُوْنِ فَلَا تُنْظِرُوْنِ

alahum arjuluy yamsyūna bihā am lahum aidiy yabṭisyūna bihā am lahum a‘yunuy yubṣirūna bihā am lahum āżānuy yasma‘ūna bihā, qulid‘ū syurakā'akum ṡumma kīdūni falā tunẓirūn(i).

Ala (ayanda) ayeke na agere ti tambela, wala maboko ti gbungo na ngangu, wala lê ti bâ ndo, wala mê ti mängo ye? Tene (Mohammed) : “Iri (ayanda ti i) so i ba ala tongana amba ti Allah, na pekoni i sala mbeni ye ti handa (ti sala sioni na) mbi, na i zia ngoi nde pepe.”

اِنَّ وَلِيِّ َۧ اللّٰهُ الَّذِيْ نَزَّلَ الْكِتٰبَۖ وَهُوَ يَتَوَلَّى الصّٰلِحِيْنَ

inna waliyyiyallāhul-lażī nazzalal-kitāb(a), wa huwa yatawallaṣ-ṣāliḥīn(a).

Biani, zo ti batango mbi ayeke Allah so atokua mbeti (Al-Qur’an). Lo bata azo ti vorongo Nzapa .

وَالَّذِيْنَ تَدْعُوْنَ مِنْ دُوْنِهٖ لَا يَسْتَطِيْعُوْنَ نَصْرَكُمْ وَلَآ اَنْفُسَهُمْ يَنْصُرُوْنَ

wal-lażīna tad‘ūna min dūnihī lā yastaṭī‘ūna naṣrakum wa lā anfusahum yanṣurūn(a).

Na ayanda so mo yeke voro ni nde na Allah alingbi ti mu maboko na mo pepe, ala lingbi même ti mu maboko na ala mveni pepe."

وَاِنْ تَدْعُوْهُمْ اِلَى الْهُدٰى لَا يَسْمَعُوْاۗ وَتَرٰىهُمْ يَنْظُرُوْنَ اِلَيْكَ وَهُمْ لَا يُبْصِرُوْنَ

wa in tad‘ūhum ilal-hudā lā yasma‘ū, wa tarāhum yanẓurūna ilaika wa hum lā yubṣirūn(a).

Na tongana mo iri ala (ayanda) ti fa lege na mo, ala lingbi ti mä ni pëpe. Na mo bâ ala yeke bâ mo atâa so ala yeke bâ ndo pëpe.

خُذِ الْعَفْوَ وَأْمُرْ بِالْعُرْفِ وَاَعْرِضْ عَنِ الْجٰهِلِيْنَ

khużil-‘afwa wa'mur bil-‘urfi wa a‘riḍ ‘anil-jāhilīn(a).

Mo pardone zo nga mo tene na azo ti sara ye na lege ti ndara, mo bi bê ti mo pëpe na azo ti buba.

وَاِمَّا يَنْزَغَنَّكَ مِنَ الشَّيْطٰنِ نَزْغٌ فَاسْتَعِذْ بِاللّٰهِ ۗاِنَّهٗ سَمِيْعٌ عَلِيْمٌ

wa immā yanzagannaka minasy-syaiṭāni nazgun fasta‘iż billāh(i), innahū samī‘un ‘alīm(un).

Na tongana Satan aga ti tara mo, mo kpe na mbage ti Allah. Biani, Lo yeke mä ye kue, lo hinga ye kue.

اِنَّ الَّذِيْنَ اتَّقَوْا اِذَا مَسَّهُمْ طٰۤىِٕفٌ مِّنَ الشَّيْطٰنِ تَذَكَّرُوْا فَاِذَا هُمْ مُّبْصِرُوْنَۚ

innal-lażīnattaqau iżā massahum ṭā'ifum minasy-syaiṭāni tażakkarū fa iżā hum mubṣirūn(a).

Biani, azo so ayeke na vorongo Nzapa, tongana asioni bibe (ti salango siokpari) so alondo na Satan agbu bê ti ala, hio ala dabe ti ala na Allah, na pekoni na ngoi ni so ala ba (faute ti afaute ti ala).

وَاِخْوَانُهُمْ يَمُدُّوْنَهُمْ فِى الْغَيِّ ثُمَّ لَا يُقْصِرُوْنَ

wa ikhwānuhum yamuddūnahum fil-gayyi ṡumma lā yuqṣirūn(a).

Na akamarade ti ala (a-infidèle na azo ti sioni) amû maboko na azabolo ti gue na ala na lege ti wataka na ala zia lâ oko pëpe (ti handa ala).

وَاِذَا لَمْ تَأْتِهِمْ بِاٰيَةٍ قَالُوْا لَوْلَا اجْتَبَيْتَهَاۗ قُلْ اِنَّمَآ اَتَّبِعُ مَا يُوْحٰٓى اِلَيَّ مِنْ رَّبِّيْۗ هٰذَا بَصَاۤىِٕرُ مِنْ رَّبِّكُمْ وَهُدًى وَّرَحْمَةٌ لِّقَوْمٍ يُّؤْمِنُوْنَ

wa iżā lam ta'tihim bi'āyatin qālū lau lajtabaitahā, qul inamā attabi‘u mā yūḥā ilayya mir rabbī, hāżā baṣā'iru mir rabbikum wa hudaw wa raḥmatul liqaumiy yu'minūn(a).

Na tongana mo (Mohammed) mo diko mbeni versê na ala pepe, ala tene: “Ngbanga ti nyen mo mveni mo leke versê ni pepe?” Tene (Muhammad), "Biani, mbi yeke mu peko gi ti ye so Seigneur ti mbi afa na mbi. (Al-Qur'an) a yeke a ye so afa polele so alondo na Seigneur ti mo, fango lege na be-nzoni teti azo so amä na bê."

وَاِذَا قُرِئَ الْقُرْاٰنُ فَاسْتَمِعُوْا لَهٗ وَاَنْصِتُوْا لَعَلَّكُمْ تُرْحَمُوْنَ

wa iżā quri'al-qur'ānu fastami‘ū lahū wa anṣitū la‘allakum turḥamūn(a).

Na ngoi so a yeke diko Coran, na pekoni mä na duti kpô, si mo wara be-nzoni.

وَاذْكُرْ رَّبَّكَ فِيْ نَفْسِكَ تَضَرُّعًا وَّخِيْفَةً وَّدُوْنَ الْجَهْرِ مِنَ الْقَوْلِ بِالْغُدُوِّ وَالْاٰصَالِ وَلَا تَكُنْ مِّنَ الْغٰفِلِيْنَ

ważkur rabbaka fī nafsika taḍarru‘aw wa khīfataw wa dūnal-jahri minal-qauli bil-guduwwi wal-āṣāli wa lā takum minal-gāfilīn(a).

Na dabe ti mo na Seigneur ti mo na yâ bê ti mo na tâ be-ti-molenge nga na mbito, na ziango go ti mo na nduzu pëpe, na ndapelele na lakui, na mo duti pëpe mbeni oko ti azo so ayeke bi bê pëpe.

اِنَّ الَّذِيْنَ عِنْدَ رَبِّكَ لَا يَسْتَكْبِرُوْنَ عَنْ عِبَادَتِهٖ وَيُسَبِّحُوْنَهٗ وَلَهٗ يَسْجُدُوْنَ ࣖ ۩

innal-lażīna ‘inda rabbika lā yastakbirūna ‘an ‘ibādatihī wa yusabbiḥūnahū wa lahū yasjudūn(a).

Biani, azo so ayeke na tere ti Seigneur ti mo ayeke sara mbeto pëpe ti voro Allah na ala yeke sukula Lo na gi na Lo la ala yeke kuku.