Q.S Ghafir (غَافِر) - 85 Wungo ti aversê ni

حٰمۤ ۚ

Ḥā mīm.

Ha Mim

تَنْزِيْلُ الْكِتٰبِ مِنَ اللّٰهِ الْعَزِيْزِ الْعَلِيْمِۙ

tanzīlul-kitābi minallāhil-‘azīzil-‘alīm(i).

Buku so (Coran) alondo na Allah, Lo so ngangu ti lo ahon angangu kue, Lo so ahinga ye kue, .

غَافِرِ الذَّنْۢبِ وَقَابِلِ التَّوْبِ شَدِيْدِ الْعِقَابِ ذِى الطَّوْلِۗ لَآ اِلٰهَ اِلَّا هُوَ ۗاِلَيْهِ الْمَصِيْرُ

gāfiriż-żambi wa qābilit-taubi syadīdil-‘iqābi żiṭ-ṭaul(i), lā ilāha illā huw(a), ilaihil-maṣīr(u).

so ayeke pardone asiokpari na so ayeda na gbiango bê nga na ngangu punition ti Lo; so ayeke na amatabisi. Mbeni nzapa nde ayeke dä pëpe, gi Lo oko. Gi na Lo (acréature kue) si ala kiri.

مَا يُجَادِلُ فِيْٓ اٰيٰتِ اللّٰهِ اِلَّا الَّذِيْنَ كَفَرُوْا فَلَا يَغْرُرْكَ تَقَلُّبُهُمْ فِى الْبِلَادِ

mā yujādilu fī āyātillāhi illal-lażīna kafarū falā yagrurka taqallubuhum fil-bilād(i).

Zo oko ayeke dë gaba na ndo ti aversê ti Allah pëpe, gi azo so amä na bê pëpe. Tongaso, zia si mo (Mohammed) a handa mo pepe na lege ti nzoni salango ye ti ala na ya ti kodoro ni kue.

كَذَّبَتْ قَبْلَهُمْ قَوْمُ نُوْحٍ وَّالْاَحْزَابُ مِنْۢ بَعْدِهِمْ ۖوَهَمَّتْ كُلُّ اُمَّةٍۢ بِرَسُوْلِهِمْ لِيَأْخُذُوْهُ وَجَادَلُوْا بِالْبَاطِلِ لِيُدْحِضُوْا بِهِ الْحَقَّ فَاَخَذْتُهُمْ ۗفَكَيْفَ كَانَ عِقَابِ

każżabat qablahum qaumu nūḥiw wal-aḥzābu mim ba‘dihim, wa hammat kullu ummatim birasūlihim liya'khużūhu wa jādalū bil-bāṭili liyudḥiḍū bihil-ḥaqqa fa'akhażtuhum, fa kaifa kāna ‘iqāb(i).

Kozoni na ala, azo ti Noé na agroupe so abungbi oko na peko ti ala atene mvene (bazengele ni) na abungbi oko oko kue aleke (handango zo) na bazengele ti ala ti gbu lo na ala sala tënë na mvene (araison) ti futi tâ tënë; tongaso mbi gbu ala na ngbâa (na punition). Tongaso, punition ti Mbi ayeke duti ande tongana nyen (ti vundu)?

وَكَذٰلِكَ حَقَّتْ كَلِمَتُ رَبِّكَ عَلَى الَّذِيْنَ كَفَرُوْٓا اَنَّهُمْ اَصْحٰبُ النَّارِۘ

wa każālika ḥaqqat kalimatu rabbika ‘alal-lażīna kafarū annahum aṣḥābun-nār(i).

Na tongaso, ndia ti Seigneur ti mo aga biani na ngangu na ndo ti azo so amä na bê pëpe, (so ti tene) biani ala yeke azo ti enfer.

اَلَّذِيْنَ يَحْمِلُوْنَ الْعَرْشَ وَمَنْ حَوْلَهٗ يُسَبِّحُوْنَ بِحَمْدِ رَبِّهِمْ وَيُؤْمِنُوْنَ بِهٖ وَيَسْتَغْفِرُوْنَ لِلَّذِيْنَ اٰمَنُوْاۚ رَبَّنَا وَسِعْتَ كُلَّ شَيْءٍ رَّحْمَةً وَّعِلْمًا فَاغْفِرْ لِلَّذِيْنَ تَابُوْا وَاتَّبَعُوْا سَبِيْلَكَ وَقِهِمْ عَذَابَ الْجَحِيْمِ

allażīna yaḥmilūnal-‘arsya wa man ḥaulahū yusabbiḥūna biḥamdi rabbihim wa yu'minūna bihī wa yastagfirūna lil-lażīna āmanū, rabbanā wasi‘ta kulla syai'ir raḥmataw wa ‘ilman fagfir lil-lażīna tābū wattaba‘ū sabīlaka wa qihim ‘ażābal-jaḥīm(i).

(A-ange) so ayô Trône na (a-ange) so ayeke na tere ti ala ayeke mû gloire na ala wani na gondango Seigneur ti ala na ala mä na bê na Lo na ala hunda pardon ndali ti azo so amä na bê (na tenengo), "Seigneur ti e, be-nzoni na hingango ye so ayeke na yâ ti Mo agbu aye kue, tongaso mû pardon na azo so achangé bê ti ala na ala mû peko ti lege ti Mo () .

رَبَّنَا وَاَدْخِلْهُمْ جَنّٰتِ عَدْنِ ِۨالَّتِيْ وَعَدْتَّهُمْ وَمَنْ صَلَحَ مِنْ اٰبَاۤىِٕهِمْ وَاَزْوَاجِهِمْ وَذُرِّيّٰتِهِمْ ۗاِنَّكَ اَنْتَ الْعَزِيْزُ الْحَكِيْمُۙ

rabbanā wa adkhilhum jannāti ‘adninil-latī wa‘attahum wa man ṣalaḥa min ābā'ihim wa azwājihim wa żurriyyātihim, innaka antal ‘azīzul-ḥakīm(u).

O Seigneur ti e, zia ala na yâ ti paradis ti Adn so Mo mû zendo ni na ala, nga na azo ti mbilimbili na popo ti akotara ti ala, awali ti ala nga na ahale ti ala. Biani, Mo yeke Lo ti Ngangu Ahon Kue, Lo ti Ndara ti Ahon Kue, .

وَقِهِمُ السَّيِّاٰتِۗ وَمَنْ تَقِ السَّيِّاٰتِ يَوْمَىِٕذٍ فَقَدْ رَحِمْتَهٗ ۗوَذٰلِكَ هُوَ الْفَوْزُ الْعَظِيْمُ ࣖ

wa qihimus-sayyi'āt(i), wa man taqis-sayyi'āti yauma'iżin faqad raḥimtah(ū), wa żālika huwal-fauzul-‘aẓīm(u).

na bata ala yongoro na aye ti sioni (aye ti ngangu). Na azo so Mo bata ala na gbe ti sioni (aye ti ngangu) na lango ni so, biani, Mo sala be-nzoni na ala na mara ti kota songo benda tongaso.”

اِنَّ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا يُنَادَوْنَ لَمَقْتُ اللّٰهِ اَكْبَرُ مِنْ مَّقْتِكُمْ اَنْفُسَكُمْ اِذْ تُدْعَوْنَ اِلَى الْاِيْمَانِ فَتَكْفُرُوْنَ

innal-lażīna kafarū yunādauna lamaqtullāhi akbaru mim maqtikum anfusakum iż tad‘ūna ilal-īmāni fatakfurūn(a).

Biani, azo so amä na bê pëpe, a yeke iri ala ti tene (na lâ ti londongo ti awakinda), “Biani, kengo ndo ti Allah (na mbage ti ala) ayeke kota mingi ahon kengo ndo ti ala na mbage ti ala wani, na ngoi so a iri ala ti mä na bê na pekoni ala ke ni.”

قَالُوْا رَبَّنَآ اَمَتَّنَا اثْنَتَيْنِ وَاَحْيَيْتَنَا اثْنَتَيْنِ فَاعْتَرَفْنَا بِذُنُوْبِنَا فَهَلْ اِلٰى خُرُوْجٍ مِّنْ سَبِيْلٍ

qālū rabbanā amattanaṡnataini wa aḥyaitanaṡnataini fa‘tarafnā biżunūbinā fa hal ilā khurūjim min sabīl(in).

Ala kiri tënë, atene: "Seigneur ti e, Mo fâ e fani use awe na Mo kiri na e na fini fani use (nga), na pekoni e fa asiokpari ti e. Tongaso, mbeni lege ayeke dä (teti e) ti sigigi (na enfer)?"

ذٰلِكُمْ بِاَنَّهٗٓ اِذَا دُعِيَ اللّٰهُ وَحْدَهٗ كَفَرْتُمْۚ وَاِنْ يُّشْرَكْ بِهٖ تُؤْمِنُوْا ۗفَالْحُكْمُ لِلّٰهِ الْعَلِيِّ الْكَبِيْرِ

Żālikum bi'annahū iżā du‘iyallāhu waḥdahū kafartum, wa iy yusyrak bihī tu'minū, fal-ḥukmu lillāhil-‘aliyyil-kabīr(i).

A yeke ngbanga ti so mo ke biani so a iri mo ti voro gi Allah oko. Na tongana Allah abungbi na mo, mo mä na bê. Tongaso desizion (fadeso) ayeke na tïtî Allah, Lo so ayeke na nduzu na ndo ti aye kue, so ayeke kota ahon atanga ni kue.

هُوَ الَّذِيْ يُرِيْكُمْ اٰيٰتِهٖ وَيُنَزِّلُ لَكُمْ مِّنَ السَّمَاۤءِ رِزْقًا ۗوَمَا يَتَذَكَّرُ اِلَّا مَنْ يُّنِيْبُ

huwal-lażī yurīkum āyātihī wa yunazzilu lakum minas-samā'i rizqā(n), wa mā yatażakkaru illā may yunīb(u).

A yeke Lo so afa na mo afä ti Lo (ngangu) na Lo tokua kobe na yayu teti mo. Na mbeni zo nde pepe, gi azo so awara mbeni ye ti manda, ayeke azo so akiri (na Allah).

فَادْعُوا اللّٰهَ مُخْلِصِيْنَ لَهُ الدِّيْنَ وَلَوْ كَرِهَ الْكٰفِرُوْنَ

fad‘ullāha mukhliṣīna lahud-dīna wa lau karihal-kāfirūn(a).

Tongaso, voro Allah na bê ti mo kue nga na bê ti mo kue na yâ ti vorongo ti mo, même tongana azo so amä na bê pëpe aye (lo) pëpe.

رَفِيْعُ الدَّرَجٰتِ ذُو الْعَرْشِۚ يُلْقِى الرُّوْحَ مِنْ اَمْرِهٖ عَلٰى مَنْ يَّشَاۤءُ مِنْ عِبَادِهٖ لِيُنْذِرَ يَوْمَ التَّلَاقِۙ

rafī‘ud-darajāti żul-‘arsy(i), yulqir-rūḥa min amrihī ‘alā may yasyā'u min ‘ibādihī liyunżira yaumat-talāq(i).

(Lo yeke) Lo so ayeke na kota ndo, so ayeke na Trône, so atokua afango ye na komandema ti Lo na zo so Lo ye na popo ti awakua ti Lo, ti gboto mê ti (azo) na ndo lango ti bungbi (Lâ ti zingongo ti awakinda), .

يَوْمَ هُمْ بٰرِزُوْنَ ۚ لَا يَخْفٰى عَلَى اللّٰهِ مِنْهُمْ شَيْءٌ ۗلِمَنِ الْمُلْكُ الْيَوْمَ ۗ لِلّٰهِ الْوَاحِدِ الْقَهَّارِ

yauma hum bārizūn(a), lā yakhfā ‘alallāhi minhum syai'(un), limanil-mulkul-yaum(a), lillāhil-wāḥidil-qahhār(i).

(so ti tene) na lango (so) ala sigigi (na yâ ti dû ti kuâ); mbeni ye oko na yâ ti dutingo ti ala ahonde na lê ti Allah pëpe. (Na pekoni, Allah atene): “Royaume ni ayeke ti zo wa laso?” A yeke ti Allah, Lo so ngangu ti lo ahon angangu kue, Lo so ahon atanga ni kue.

اَلْيَوْمَ تُجْزٰى كُلُّ نَفْسٍۢ بِمَا كَسَبَتْ ۗ لَا ظُلْمَ الْيَوْمَ ۗاِنَّ اللّٰهَ سَرِيْعُ الْحِسَابِ

al-yauma tujzā kullu nafsim bimā kasabat, lā ẓulmal-yaum(a), innallāha sarī‘ul-ḥisāb(i).

Na lango ni so, a yeke futa zo oko oko alingbi na ye so lo sara. A sara sioni na zo oko pëpe laso. Biani, Allah ayeke sala ye hio mingi na yâ acalcul ti Lo.

وَاَنْذِرْهُمْ يَوْمَ الْاٰزِفَةِ اِذِ الْقُلُوْبُ لَدَى الْحَنَاجِرِ كٰظِمِيْنَ ەۗ مَا لِلظّٰلِمِيْنَ مِنْ حَمِيْمٍ وَّلَا شَفِيْعٍ يُّطَاعُۗ

wa anżirhum yaumal-āzifati iżil-qulūbu ladal-ḥanājiri kāẓimīn(a), mā liẓ-ẓālimīna min ḥamīmiw wa lā syafī‘iy yuṭā‘(u).

Na mû na ala gbotongo mê na ndo lango so ayeke ga ndulu (Lâ ti fango ngbanga, so ti tene) so bê (akanga) asi na go ti kanga lege na vundu. Mbeni kamarade so ayeke be-ta-zo ayeke dä pëpe teti zo so asala sioni na mbeni zo ti mungo maboko na lo so a yeda na lo (mungo maboko) ayeke dä pëpe.

يَعْلَمُ خَاۤىِٕنَةَ الْاَعْيُنِ وَمَا تُخْفِى الصُّدُوْرُ

ya‘lamu khā'inatal-a‘yuni wa mā tukhfiṣ-ṣudūr(u).

Lo hinga ye ti handa (bâ) na yâ ti lê nga na ye so ahonde na yâ ti sanduku.

وَاللّٰهُ يَقْضِيْ بِالْحَقِّ ۗوَالَّذِيْنَ يَدْعُوْنَ مِنْ دُوْنِهٖ لَا يَقْضُوْنَ بِشَيْءٍ ۗاِنَّ اللّٰهَ هُوَ السَّمِيْعُ الْبَصِيْرُ ࣖ

wallāhu yaqḍī bil-ḥaqq(i), wal-lażīna yad‘ūna min dūnihī lā yaqḍūna bisyai'(in), innallāha huwas-samī‘ul-baṣīr(u).

Na Allah ayeke mû desizion na tâ tënë. Na ngoi so azo so a voro ala nde na Lo alingbi pëpe ti mû desizion na ndo ti mbeni ye. Biani, Allah, Lo yeke Zo ti mango ye kue, Lo yeke ba ye kue.

۞ اَوَلَمْ يَسِيْرُوْا فِى الْاَرْضِ فَيَنْظُرُوْا كَيْفَ كَانَ عَاقِبَةُ الَّذِيْنَ كَانُوْا مِنْ قَبْلِهِمْ ۗ كَانُوْا هُمْ اَشَدَّ مِنْهُمْ قُوَّةً وَّاٰثَارًا فِى الْاَرْضِ فَاَخَذَهُمُ اللّٰهُ بِذُنُوْبِهِمْ ۗوَمَا كَانَ لَهُمْ مِّنَ اللّٰهِ مِنْ وَّاقٍ

awalam yasīrū fil-arḍi fayanẓurū kaifa kāna ‘āqibatul-lażīna kānū min qablihim, kānū hum asyaddu minhum quwwataw wa āṡāran fil-arḍi fa'akhażahumullāhu biżunūbihim, wa mā kāna lahum minallāhi miw wāq(in).

Na ala tambela na ndo sese pëpe, na pekoni ala bâ ye so asi na azo so ayeke kozoni na ala? Azo so ayeke na ngangu mingi ahon ala na ala yeke na (ahon) héritier (civilisation) na ndo ti sese, me Allah a punir ala ndali ti asiokpari ti ala. Na mbeni ye ti bata ala na (punition ti) Allah ayeke duti dä pepe.

ذٰلِكَ بِاَنَّهُمْ كَانَتْ تَّأْتِيْهِمْ رُسُلُهُمْ بِالْبَيِّنٰتِ فَكَفَرُوْا فَاَخَذَهُمُ اللّٰهُ ۗاِنَّهٗ قَوِيٌّ شَدِيْدُ الْعِقَابِ

Żālika bi'annahum kānat ta'tīhim rusuluhum bil-bayyināti fakafarū fa'akhażahumullāh(u), innahū qawiyyun syadīdul-‘iqāb(i).

Ye so asi ngbanga ti so azo ti tokua ni aga biani na ala na aye so afa polele so ye ni ayeke tâ tënë na pekoni ala ke ni; na pekoni Allah a punir ala. Biani, Lo yeke Ngangu Ahon Kue, Lo yeke Ngangu mingi na yâ punition ti Lo.

وَلَقَدْ اَرْسَلْنَا مُوْسٰى بِاٰيٰتِنَا وَسُلْطٰنٍ مُّبِيْنٍۙ

wa laqad arsalnā mūsā bi'āyātinā wa sulṭānim mubīn(in).

Na biani, E tokua Moïse na aversê ti E nga na atënë so ayeke polele, .

اِلٰى فِرْعَوْنَ وَهَامٰنَ وَقَارُوْنَ فَقَالُوْا سٰحِرٌ كَذَّابٌ

ilā fir‘auna wa hāmāna wa qārūna faqālū sāḥirun każżāb(un).

ti Pharaon, Haman na Karun; na pekoni ala tene: “(Moïse) ayeke zo ti magie nga zo ti mvene.”

فَلَمَّا جَاۤءَهُمْ بِالْحَقِّ مِنْ عِنْدِنَا قَالُوا اقْتُلُوْٓا اَبْنَاۤءَ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا مَعَهٗ وَاسْتَحْيُوْا نِسَاۤءَهُمْ ۗوَمَا كَيْدُ الْكٰفِرِيْنَ اِلَّا فِيْ ضَلٰلٍ

falammā jā'ahum bil-ḥaqqi min ‘indinā qāluqtulū abnā'al-lażīna āmanū ma‘ahū wastaḥyū nisā'ahum, wa mā kaidul-kāfirīna illā fī ḍalāl(in).

Tongaso, tongana lo (Moïse) aga na ala ti ga na tâ tënë so alondo na E, ala tene: “Ala fâ amolenge ti azo so amä na bê legeoko na lo na ala bata fini ti amolenge ti ala ti wali.” Me handa ti azo so amä na bê pëpe ayeke gi senge senge.

وَقَالَ فِرْعَوْنُ ذَرُوْنِيْٓ اَقْتُلْ مُوْسٰى وَلْيَدْعُ رَبَّهٗ ۚاِنِّيْٓ اَخَافُ اَنْ يُّبَدِّلَ دِيْنَكُمْ اَوْ اَنْ يُّظْهِرَ فِى الْاَرْضِ الْفَسَادَ

wa qāla fir‘aunu aqtul mūsā walyad‘u rabbah(ū), innī akhāfu ay yubaddila dīnakum au ay yuẓhira fil-arḍil-fasād(a).

Na Pharaon atene (na akota zo ti lo): "Zia mbi fâ Moïse na mbi mu yanga na lo ti voro yanga na Seigneur ti lo. Ti tâ tënë ni, mbi sara mbeto so lo yeke changé lege ti vorongo ti ala wala lo yeke sara sioni na sese."

وَقَالَ مُوْسٰىٓ اِنِّيْ عُذْتُ بِرَبِّيْ وَرَبِّكُمْ مِّنْ كُلِّ مُتَكَبِّرٍ لَّا يُؤْمِنُ بِيَوْمِ الْحِسَابِ ࣖ

wa qāla mūsā innī ‘użtu birabbī wa rabbikum min kulli mutakabbiril lā yu'minu biyaumil-ḥisāb(i).

Na (Moïse) atene: “Biani, mbi gi ndo ti bata tele ti mbi na Seigneur ti mbi na Seigneur ti mo na mbage ti azo kue ti fandara so amä na bê pëpe na lâ ti kiringo tënë.”

وَقَالَ رَجُلٌ مُّؤْمِنٌۖ مِّنْ اٰلِ فِرْعَوْنَ يَكْتُمُ اِيْمَانَهٗٓ اَتَقْتُلُوْنَ رَجُلًا اَنْ يَّقُوْلَ رَبِّيَ اللّٰهُ وَقَدْ جَاۤءَكُمْ بِالْبَيِّنٰتِ مِنْ رَّبِّكُمْ ۗوَاِنْ يَّكُ كَاذِبًا فَعَلَيْهِ كَذِبُهٗ ۚوَاِنْ يَّكُ صَادِقًا يُّصِبْكُمْ بَعْضُ الَّذِيْ يَعِدُكُمْ ۗاِنَّ اللّٰهَ لَا يَهْدِيْ مَنْ هُوَ مُسْرِفٌ كَذَّابٌ

wa qāla rajulum mu'min(um), min āli fir‘auna yaktumu īmānahū ataqtulūna rajulan ay yaqūla rabbiyallāhu wa qad jā'akum bil-bayyināti mir rabbikum, wa iy yaku kāżiban fa ‘alaihi każibuh(ū), wa iy yaku ṣādiqay yuṣibkum ba‘ḍul-lażī ya‘idukum, innallāha lā yahdī man huwa musrifun każżāb(un).

Na mbeni wamabe na popo ti sewa ti Pharaon so ahonde mabe ti lo atene: "Mo yeke gue ti fâ mbeni zo ngbanga ti so lo tene, "Seigneur ti mbi ayeke Allah," na ngoi so biani, lo ga na mo na aye so afa polele so alondo na Seigneur ti mo. mo, biani, Allah ayeke fa lege pepe na azo so ahon ndo ti akatikati na azo ti mvene.

يٰقَوْمِ لَكُمُ الْمُلْكُ الْيَوْمَ ظٰهِرِيْنَ فِى الْاَرْضِۖ فَمَنْ يَّنْصُرُنَا مِنْۢ بَأْسِ اللّٰهِ اِنْ جَاۤءَنَا ۗقَالَ فِرْعَوْنُ مَآ اُرِيْكُمْ اِلَّا مَآ اَرٰى وَمَآ اَهْدِيْكُمْ اِلَّا سَبِيْلَ الرَّشَادِ

yā qaumi lakumul-mulkul-yauma ẓāhirīna fil-arḍ(i), famay yanṣurunā mim ba'sillāhi in jā'anā, qāla fir‘aunu mā urīkum illā mā arā wa mā ahdīkum illā sabīlar-rasyād(i).

Azo ti mbi! Laso royaume ni ayeke na mo na ngangu na ndo ti sese, me zo wa la ayeke mû maboko na e na yâ ti punition ti Allah tongana (punition so) asi na e?" Pharaon atene: "Mbi yeke tene gi na mo ye so mbi pensé so ayeke nzoni, na mbi yeke fa na mo gi lege ti mbilimbili."

وَقَالَ الَّذِيْٓ اٰمَنَ يٰقَوْمِ اِنِّيْٓ اَخَافُ عَلَيْكُمْ مِّثْلَ يَوْمِ الْاَحْزَابِۙ

wa qālal-lażī āmana yā qaumi innī akhāfu ‘alaikum miṡla yaumil-aḥzāb(i).

Na wamabe ni atene: "O azo ti mbi! Biani, mbi sara mbeto so (mbeni ye ti ngangu) ayeke si na ala (mbeni ye ti ngangu) tongana lango ti futingo ti abungbi ti azo so abungbi oko, .

مِثْلَ دَأْبِ قَوْمِ نُوْحٍ وَّعَادٍ وَّثَمُوْدَ وَالَّذِيْنَ مِنْۢ بَعْدِهِمْ ۗوَمَا اللّٰهُ يُرِيْدُ ظُلْمًا لِّلْعِبَادِ

miṡla da'bi qaumi nūḥiw wa ‘ādiw wa ṡamūda wal-lażīna mim ba‘dihim, wa mallāhu yurīdu ẓulmal lil-‘ibād(i).

(so ti tene) tongana ti so a yeke sara ka na azo ti Noé, ‘Ad, Samud na azo so aga na peko ti ala. Me, Allah aye pëpe ti tene a sara ye ti kirikiri na awakua ti Lo."

وَيٰقَوْمِ اِنِّيْٓ اَخَافُ عَلَيْكُمْ يَوْمَ التَّنَادِۙ

wa yā qaumi innī akhāfu ‘alaikum yaumat-tanād(i).

Na O azo ti mbi! Biani, mbi yeke gi bê ti mbi mingi na ndo ti ala na ndo ti lango ti (pasi) ti iringo mba, .

يَوْمَ تُوَلُّوْنَ مُدْبِرِيْنَۚ مَا لَكُمْ مِّنَ اللّٰهِ مِنْ عَاصِمٍۚ وَمَنْ يُّضْلِلِ اللّٰهُ فَمَا لَهٗ مِنْ هَادٍ

yauma tuwallūna mudbirīn(a), mā lakum minallāhi min ‘āṣim(in), wa may yuḍlilillāhu famā lahū min hād(in).

(so ti tene) na lango so (so) mo kiri na peko (mo kpe), zo oko alingbi ti zi mo na (punition ti) Allah pepe. Na zo so Allah azia lege na lo ti gue kirikiri, biani mbeni ye oko alingbi ti fa lege na lo pepe."

وَلَقَدْ جَاۤءَكُمْ يُوْسُفُ مِنْ قَبْلُ بِالْبَيِّنٰتِ فَمَا زِلْتُمْ فِيْ شَكٍّ مِّمَّا جَاۤءَكُمْ بِهٖ ۗحَتّٰىٓ اِذَا هَلَكَ قُلْتُمْ لَنْ يَّبْعَثَ اللّٰهُ مِنْۢ بَعْدِهٖ رَسُوْلًا ۗ كَذٰلِكَ يُضِلُّ اللّٰهُ مَنْ هُوَ مُسْرِفٌ مُّرْتَابٌۙ

wa laqad jā'akum yūsufu min qablu bil-bayyināti famā ziltum fī syakkim mimmā jā'akum bih(ī), ḥattā iżā halaka qultum lay yab‘aṡallāhu mim ba‘dihī rasūlā(n), każālika yuḍillullāhu man huwa musrifum murtāb(un).

Na biani, Joseph aga na mo kozoni na aye so afa polele, me mo ngbâ ti dë kite na ye so lo ga na ni, même na ngoi so lo kui, mo tene: “Allah ayeke tokua mbeni zo na peko ti lo pëpe.” Tongaso, Allah azia lege na azo so ahon ndo ti ndia na so ayeke na kite, .

ۨالَّذِيْنَ يُجَادِلُوْنَ فِيْٓ اٰيٰتِ اللّٰهِ بِغَيْرِ سُلْطٰنٍ اَتٰىهُمْۗ كَبُرَ مَقْتًا عِنْدَ اللّٰهِ وَعِنْدَ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا ۗ كَذٰلِكَ يَطْبَعُ اللّٰهُ عَلٰى كُلِّ قَلْبِ مُتَكَبِّرٍ جَبَّارٍ

allażīna yujādilūna fī āyātillāhi bigairi sulṭānin atāhum, kabura maqtan ‘indallāhi wa ‘indal-lażīna āmanū, każālika yaṭba‘ullāhu ‘alā kulli qalbi mutakabbirin jabbār(in).

(so ti tene) azo so ayeke tiri na ndo ti aversê ti Allah sân ti tene mbeni ye ti fango ngbanga asi na ala. Kota ngonzo (teti ala) na gbele Allah na azo ti mabe. Tongaso, Allah a kanga bê ti azo kue so ayeke na fandara nga na azo so ayeke na fandara.

وَقَالَ فِرْعَوْنُ يٰهَامٰنُ ابْنِ لِيْ صَرْحًا لَّعَلِّيْٓ اَبْلُغُ الْاَسْبَابَۙ

wa qāla fir‘aunu yā hāmānubni lī ṣarḥal la‘allī ablugul-asbāb(a).

Faraon atene: “Haman, mo sara mbeni kota da na mbi si mbi lingbi ti si na ayanga ti gbagba ni.

اَسْبَابَ السَّمٰوٰتِ فَاَطَّلِعَ اِلٰٓى اِلٰهِ مُوْسٰى وَاِنِّيْ لَاَظُنُّهٗ كَاذِبًا ۗوَكَذٰلِكَ زُيِّنَ لِفِرْعَوْنَ سُوْۤءُ عَمَلِهٖ وَصُدَّ عَنِ السَّبِيْلِ ۗوَمَا كَيْدُ فِرْعَوْنَ اِلَّا فِيْ تَبَابٍ ࣖ

asbābas-samāwāti fa aṭṭali‘a ilā ilāhi mūsā wa innī la'aẓunnuhū kāżibā(n), wa każālika zuyyina lifir‘auna sū'u ‘amalihī wa ṣudda ‘anis-sabīl(i), wa mā kaidu fir‘auna illā fī tabāb(in).

(so ti tene) ayanga ti da ti yayu, si mbi lingbi ti ba Nzapa ti Moïse, me mbi ngbâ ti ba lo tongana zo ti mvene." Na tongaso a ga pendere teti Fir'aun so asioni kusala ti lo, na a kanga lo na lege (ti mbilimbili), na handa ti Pharaon aga na ye oko pepe gi ti buba ye.

وَقَالَ الَّذِيْٓ اٰمَنَ يٰقَوْمِ اتَّبِعُوْنِ اَهْدِكُمْ سَبِيْلَ الرَّشَادِۚ

wa qālal-lażī āmana yā qaumittabi‘ūni ahdikum sabīlar-rasyād(i).

Na mabe ni atene: "O azo ti mbi! Ala mu peko ti mbi, mbi yeke fa na ala nzoni lege."

يٰقَوْمِ اِنَّمَا هٰذِهِ الْحَيٰوةُ الدُّنْيَا مَتَاعٌ ۖوَّاِنَّ الْاٰخِرَةَ هِيَ دَارُ الْقَرَارِ

yā qaumi innamā hāżihil-ḥayātud-dun-yā matā‘(un), wa innal-ākhirata hiya dārul-qarār(i).

Azo ti mbi! Biani, fini ti sese so ayeke gi ngia (teti kete ngoi) na biani fini na peko ti kuâ ayeke mbeni sese so ayeke ngbâ lakue lakue.

مَنْ عَمِلَ سَيِّئَةً فَلَا يُجْزٰىٓ اِلَّا مِثْلَهَاۚ وَمَنْ عَمِلَ صَالِحًا مِّنْ ذَكَرٍ اَوْ اُنْثٰى وَهُوَ مُؤْمِنٌ فَاُولٰۤىِٕكَ يَدْخُلُوْنَ الْجَنَّةَ يُرْزَقُوْنَ فِيْهَا بِغَيْرِ حِسَابٍ

man ‘amila sayyi'atan falā yujzā illā miṡlahā, wa man ‘amila ṣāliḥam min żakarin au unṡā wa huwa mu'minun fa'ulā'ika yadkhulūnal-jannata yurzaqūna fīhā bigairi ḥisāb(in).

Zo so asara asioni ye, fade a yeke futa lo alingbi na sioni so lo sara. Na zo so asala anzoni kusala, atâa koli wala wali, na ngoi so lo yeke wamabe, fade ala yeke lï na yayu, fade a yeke mû na ala kobe so ayeke na nda ni pëpe na yâ ni.

۞ وَيٰقَوْمِ مَا لِيْٓ اَدْعُوْكُمْ اِلَى النَّجٰوةِ وَتَدْعُوْنَنِيْٓ اِلَى النَّارِۗ

wa yā qaumi mā lī ad‘ūkum ilan-najāti wa tad‘ūnanī ilan-nār(i).

Na O azo ti mbi! Ye so ayeke tongana nyen, mbi iri mo ti gue na salut, me mo iri mbi ti gue na enfer?

تَدْعُوْنَنِيْ لِاَكْفُرَ بِاللّٰهِ وَاُشْرِكَ بِهٖ مَا لَيْسَ لِيْ بِهٖ عِلْمٌ وَّاَنَا۠ اَدْعُوْكُمْ اِلَى الْعَزِيْزِ الْغَفَّارِ

tad‘ūnanī li'akfura billāhi wa usyrika bihī mā laisa lī bihī ‘ilmuw wa ana ad‘ūkum ilal-‘azīzil-gaffār(i).

(Ngbanga ti nyen) mo yeke iri mbi ti ke ti mä na bê na Allah na ti bungbi amba ti mo na Lo na mbeni ye so mbi hinga ni pëpe, atâa so mbi yeke iri mo (ti mä na bê) na Lo so ngangu ti lo ahon angangu kue, Lo so ayeke pardone azo mingi?

لَا جَرَمَ اَنَّمَا تَدْعُوْنَنِيْٓ اِلَيْهِ لَيْسَ لَهٗ دَعْوَةٌ فِى الدُّنْيَا وَلَا فِى الْاٰخِرَةِ وَاَنَّ مَرَدَّنَآ اِلَى اللّٰهِ وَاَنَّ الْمُسْرِفِيْنَ هُمْ اَصْحٰبُ النَّارِ

lā jarama annamā tad‘ūnanī ilaihi laisa lahū da‘watun fid-dun-yā wa lā fil-ākhirati wa anna maraddanā ilallāhi wa annal-musrifīna hum aṣḥābun-nār(i).

A yeke biani so ye so mo iri mbi na lo ayeke pëpe mbeni iri so ayeke na lege ni wala na yâ ti dunia so wala na yâ ti gigi ti kekereke. Na biani kiringo ti e ayeke biani na mbage ti Allah, na biani azo so ahon ndo ti akatikati, fade ala yeke ga azo ti enfer.

فَسَتَذْكُرُوْنَ مَآ اَقُوْلُ لَكُمْۗ وَاُفَوِّضُ اَمْرِيْٓ اِلَى اللّٰهِ ۗاِنَّ اللّٰهَ بَصِيْرٌ ۢبِالْعِبَادِ

fa satażkurūna mā aqūlu lakum, wa ufawwiḍu amrī ilallāh(i), innallāha baṣīrum bil-‘ibād(i).

Tongaso, mbeni lâ mo yeke dabe ti mo na tënë so mbi tene na mo. Na mbi zia tënë ti mbi na maboko ti Allah. Biani, Allah ayeke ba ye kue na ndo ti awakua ti Lo."

فَوَقٰىهُ اللّٰهُ سَيِّاٰتِ مَا مَكَرُوْا وَحَاقَ بِاٰلِ فِرْعَوْنَ سُوْۤءُ الْعَذَابِۚ

fa waqāhullāhu sayyi'āti mā makarū wa ḥāqa bi'āli fir‘auna sū'al-‘ażāb(i).

Tongaso, Allah abata lo na sioni ti handa ti ala, na ngoi so Fir’aun na azo ti lo angoro ala na sioni punition mingi.

اَلنَّارُ يُعْرَضُوْنَ عَلَيْهَا غُدُوًّا وَّعَشِيًّا ۚوَيَوْمَ تَقُوْمُ السَّاعَةُ ۗ اَدْخِلُوْٓا اٰلَ فِرْعَوْنَ اَشَدَّ الْعَذَابِ

an-nāru yu‘raḍūna ‘alaihā guduwwaw wa ‘asyiyyā(n), wa yauma taqūmus-sā‘ah(tu), adkhilū āla fir‘auna asyaddal-‘ażāb(i).

A fa na ala enfer, na ndapre nga na lakui, nga na lango ti L’heure. (Na pekoni, a mû yanga na ange ni), “Mo zia Pharaon na azo ti lo na gbe ti mbeni punition so ayeke ngangu mingi!”

وَاِذْ يَتَحَاۤجُّوْنَ فِى النَّارِ فَيَقُوْلُ الضُّعَفٰۤؤُا لِلَّذِيْنَ اسْتَكْبَرُوْٓا اِنَّا كُنَّا لَكُمْ تَبَعًا فَهَلْ اَنْتُمْ مُّغْنُوْنَ عَنَّا نَصِيْبًا مِّنَ النَّارِ

wa iż yataḥājjūna fin-nāri fayaqūluḍ-ḍu‘afā'u lil-lażīnastakbarū innā kunnā lakum taba‘an fahal antum mugnūna ‘annā naṣībam minan-nār(i).

Na (Dabe ti mo), tongana ala yeke tiri na enfer, azo so awoko ayeke tene na azo so ayeke pika kate ti ala, atene: “Biani, e yeke lani azo ti peko ti mo, tongaso mo lingbi ti zi ambeni (punition) ti wâ so atï na ndo ti e?”

قَالَ الَّذِيْنَ اسْتَكْبَرُوْٓا اِنَّا كُلٌّ فِيْهَآ اِنَّ اللّٰهَ قَدْ حَكَمَ بَيْنَ الْعِبَادِ

qālal-lażīnastakbarū innā kullun fīhā innallāha qad ḥakama bainal-‘ibād(i).

Azo so ayeke na fandara akiri tënë, atene: “Biani, e kue e yeke legeoko na enfer ngbanga ti so Allah amû desizion na popo ti awakua ti (Lo).”

وَقَالَ الَّذِيْنَ فِى النَّارِ لِخَزَنَةِ جَهَنَّمَ ادْعُوْا رَبَّكُمْ يُخَفِّفْ عَنَّا يَوْمًا مِّنَ الْعَذَابِ

wa qālal-lażīna fin-nāri likhazanati jahannamad‘ū rabbakum yukhaffif ‘annā yaumam minal-‘ażāb(i).

Na azo so ayeke na enfer atene na azo ti batango Enfer, ala tene: “Ala hunda na Seigneur ti ala ti sara si pasi ti e adë gi teti lango oko.”

قَالُوْٓا اَوَلَمْ تَكُ تَأْتِيْكُمْ رُسُلُكُمْ بِالْبَيِّنٰتِ ۗقَالُوْا بَلٰىۗ قَالُوْا فَادْعُوْا ۚوَمَا دُعٰۤؤُا الْكٰفِرِيْنَ اِلَّا فِيْ ضَلٰلٍ ࣖ

qālū awalam taku ta'tīkum rusulukum bil-bayyināt(i), qālū balā, qālū fad‘ū, wa mā du‘ā'ul-kāfirīna illā fī ḍalāl(in).

Tongaso (azo ti batango Enfer) atene: “Abazengele aga na mo pëpe na aye so afa ni polele?” Ala kiri tënë, atene: “En, a ga awe.” (Azo ti batango Enfer) atene: “Ala sambela (ala wani!)” Me asambela ti azo so amä na bê pëpe ayeke senge senge.

اِنَّا لَنَنْصُرُ رُسُلَنَا وَالَّذِيْنَ اٰمَنُوْا فِى الْحَيٰوةِ الدُّنْيَا وَيَوْمَ يَقُوْمُ الْاَشْهَادُۙ

innā lananṣuru rusulanā wal-lażīna āmanū fil-ḥayātid-dun-yā wa yauma yaqūmul-asyhād(u).

Biani, E yeke mû maboko na atokua ti E nga na azo so amä na bê na aye ti dunia so nga na lango ti sigingo ti atémoin (Lango ti nda ni), .

يَوْمَ لَا يَنْفَعُ الظّٰلِمِيْنَ مَعْذِرَتُهُمْ وَلَهُمُ اللَّعْنَةُ وَلَهُمْ سُوْۤءُ الدَّارِ

yauma lā yanfa‘uẓ-ẓālimīna ma‘żiratuhum wa lahumul-la‘natu wa lahum sū'ud-dār(i).

(so ti tene) lango so hundango pardon ayeke mû maboko oko pëpe na azo so asala sioni na ala wara deba nga na mbeni sioni ndo ti lango.

وَلَقَدْاٰتَيْنَا مُوْسَى الْهُدٰى وَاَوْرَثْنَا بَنِيْٓ اِسْرَاۤءِيْلَ الْكِتٰبَۙ

wa laqad ātainā mūsal-hudā wa auraṡnā banī isrā'īlal-kitāb(a).

Na biani, E mû fango lege na Moïse; na lo zia Buku (Torah) na amolenge ti Israël, .

هُدًى وَّذِكْرٰى لِاُولِى الْاَلْبَابِ

hudaw wa żikrā li'ulil-albāb(i).

ti duti mbeni ye ti fa lege na ti gboto mê ti azo so ayeke na nzoni bibe.

فَاصْبِرْ اِنَّ وَعْدَ اللّٰهِ حَقٌّ وَّاسْتَغْفِرْ لِذَنْۢبِكَ وَسَبِّحْ بِحَمْدِ رَبِّكَ بِالْعَشِيِّ وَالْاِبْكَارِ

faṣbir inna wa‘dallāhi ḥaqquw wastagfir liżambika wa sabbiḥ biḥamdi rabbika bil-‘asyiyyi wal-ibkār(i).

Tongaso, kanga bê, biani zendo ti Allah ayeke tâ tënë, na hunda pardon ndali ti asiokpari ti mo na mû gloire na mo wani na ngoi so mo yeke gonda Seigneur ti mo na lakui nga na ndapre.

اِنَّ الَّذِيْنَ يُجَادِلُوْنَ فِيْٓ اٰيٰتِ اللّٰهِ بِغَيْرِ سُلْطٰنٍ اَتٰىهُمْ ۙاِنْ فِيْ صُدُوْرِهِمْ اِلَّا كِبْرٌ مَّا هُمْ بِبَالِغِيْهِۚ فَاسْتَعِذْ بِاللّٰهِ ۗاِنَّهٗ هُوَ السَّمِيْعُ الْبَصِيْرُ

innal-lażīna yujādilūna fī āyātillāhi bigairi sulṭānin atāhum, in fī ṣudūrihim illā kibrum mā hum bibāligīh(i), fasta‘iż billāh(i), innahū huwas-samī‘ul-baṣīr(u).

Biani, azo so ayeke dë gaba na ndo ti aversê ti Allah sân ti tene raison (preuve) asi na ala, ye kue so ayeke na yâ ti bê ti ala ayeke (nzara ti) kota ye so ala yeke wara ni pëpe, na pekoni ala hunda Allah ti bata ala. Biani, Lo yeke mä ye kue, lo yeke bâ ye kue.

لَخَلْقُ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِ اَكْبَرُ مِنْ خَلْقِ النَّاسِ وَلٰكِنَّ اَكْثَرَ النَّاسِ لَا يَعْلَمُوْنَ

lakhalqus-samāwāti wal-arḍi akbaru min khalqin-nāsi wa lākinna akṡaran-nāsi lā ya‘lamūn(a).

Biani, lekengo yayu na sese ayeke kota mingi ahon lekengo azo, me mingi ti azo ahinga ni pëpe.

وَمَا يَسْتَوِى الْاَعْمٰى وَالْبَصِيْرُ ەۙ وَالَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَعَمِلُوا الصّٰلِحٰتِ وَلَا الْمُسِيْۤئُ ۗقَلِيْلًا مَّا تَتَذَكَّرُوْنَ

wa mā yastawil-a‘mā wal-baṣīr(u), wal-lażīna āmanū wa ‘amiluṣ-ṣāliḥāti wa lal-musī'(u), qalīlam mā tatażakkarūn(a).

Na azo so ayeke awaziba ayeke oko pëpe na azo so ayeke bâ ndo, nga azo so amä na bê na ala yeke sara anzoni kusala ayeke oko pëpe na azo so ayeke sara sioni. Mo yeke manda gi ye mingi pëpe.

اِنَّ السَّاعَةَ لَاٰتِيَةٌ لَّا رَيْبَ فِيْهَا ۖوَلٰكِنَّ اَكْثَرَ النَّاسِ لَا يُؤْمِنُوْنَ

innas-sā‘ata la'ātiyatul lā raiba fīhā, wa lākinna akṡaran-nāsi lā yu'minūn(a).

Biani, Lâ ti fango ngbanga ni ayeke ga biani, kite ayeke dä pëpe, me mingi ti azo amä na bê na ni pëpe.

وَقَالَ رَبُّكُمُ ادْعُوْنِيْٓ اَسْتَجِبْ لَكُمْ ۗاِنَّ الَّذِيْنَ يَسْتَكْبِرُوْنَ عَنْ عِبَادَتِيْ سَيَدْخُلُوْنَ جَهَنَّمَ دَاخِرِيْنَ ࣖ

wa qāla rabbukumud‘ūnī astajib lakum, innal-lażīna yastakbirūna ‘an ‘ibādatī sayadkhulūna jahannama dākhirīn(a).

Na Seigneur ti mo atene: "Sambela Mbi, mbi yeke mu ni na mo biani. Biani, azo so ayeke na fandara na ake ti voro Mbi, fade ala yeke lï na Enfer na yâ ti mbeni dutingo ti kamene."

اَللّٰهُ الَّذِيْ جَعَلَ لَكُمُ الَّيْلَ لِتَسْكُنُوْا فِيْهِ وَالنَّهَارَ مُبْصِرًا ۗاِنَّ اللّٰهَ لَذُوْ فَضْلٍ عَلَى النَّاسِ وَلٰكِنَّ اَكْثَرَ النَّاسِ لَا يَشْكُرُوْنَ

allāhul-lażī ja‘ala lakumul-laila litaskunū fīhi wan-nahāra mubṣirā(n), innallāha lażū faḍlin ‘alan-nāsi wa lākinna akṡaran-nāsi lā yasykurūn(a).

A yeke Allah si asala bï teti mo si mo lingbi ti wu tere dä; (na sara si) lâ ni aza. Biani, Allah ayeke biani na amatabisi so a mu na azo, me mingi ti azo ayeke na singila pepe.

ذٰلِكُمُ اللّٰهُ رَبُّكُمْ خَالِقُ كُلِّ شَيْءٍۘ لَآ اِلٰهَ اِلَّا هُوَ ۖفَاَنّٰى تُؤْفَكُوْنَ

Żālikumullāhu rabbukum khāliqu kulli syai'(in), lā ilāha illā huw(a), fa'annā tu'fakūn(a).

Tongaso, Allah, Seigneur ti mo, Wasarango ye kue, mbeni nzapa nde ayeke dä pëpe gi Lo; na pekoni, mo lingbi ti kiri na peko tongana nyen?

كَذٰلِكَ يُؤْفَكُ الَّذِيْنَ كَانُوْا بِاٰيٰتِ اللّٰهِ يَجْحَدُوْنَ

każālika yu'fakul-lażīna kānū bi'āyātillāhi yajḥadūn(a).

Tongaso, azo so ayeke ke lakue aversê ti Allah ayeke kiri na peko.

اَللّٰهُ الَّذِيْ جَعَلَ لَكُمُ الْاَرْضَ قَرَارًا وَّالسَّمَاۤءَ بِنَاۤءً وَّصَوَّرَكُمْ فَاَحْسَنَ صُوَرَكُمْ وَرَزَقَكُمْ مِّنَ الطَّيِّبٰتِ ۗذٰلِكُمُ اللّٰهُ رَبُّكُمْ ۚ فَتَبٰرَكَ اللّٰهُ رَبُّ الْعٰلَمِيْنَ

allāhul-lażī ja‘ala lakumul-arḍa qarāraw was-samā'a binā'aw wa ṣawwarakum fa'aḥsana ṣuwarakum wa razaqakum minaṭ-ṭayyibāt(i), żālikumullāhu rabbukum, fatabārakallāhu rabbul-‘ālamīn(a).

A yeke Allah si a sala sese teti mo tongana ndo ti dutingo na yayu tongana ndo ti da, na lo leke mo na lo sala si lê ti mo aga pendere na lo mu na mo nzoni ye. Mara ti Allah tongaso, Seigneur ti mo, Gloire na Allah, Seigneur ti dunia kue.

هُوَ الْحَيُّ لَآ اِلٰهَ اِلَّا هُوَ فَادْعُوْهُ مُخْلِصِيْنَ لَهُ الدِّيْنَ ۗ اَلْحَمْدُ لِلّٰهِ رَبِّ الْعٰلَمِيْنَ

huwal-ḥayyu lā ilāha illā huwa fad‘ūhu mukhliṣīna lahud-dīn(a), al-ḥamdu lillāhi rabbil-‘ālamīn(a).

Lo yeke zo so ayeke na fini lakue lakue, mbeni nzapa ayeke dä pëpe, gi Lo oko; na pekoni voro Lo na bê ti mo kue nga na bê ti mo kue na yâ ti vorongo ti mo. Gonda na Allah, Seigneur ti dunia kue.

۞ قُلْ اِنِّيْ نُهِيْتُ اَنْ اَعْبُدَ الَّذِيْنَ تَدْعُوْنَ مِنْ دُوْنِ اللّٰهِ لَمَّا جَاۤءَنِيَ الْبَيِّنٰتُ مِنْ رَّبِّيْ وَاُمِرْتُ اَنْ اُسْلِمَ لِرَبِّ الْعٰلَمِيْنَ

qul innī nuhītu an a‘budal-lażīna tad‘ūna min dūnillāhi lammā jā'aniyal-bayyinātu mir rabbī wa umirtu an uslima lirabbil-‘ālamīn(a).

Tene (Muhammad), "Biani, a kanga lege na mbi ti voro mbeni nzapa nde so ala voro nde na Allah, na peko ti so asango aga na mbi na mbage ti Seigneur ti mbi; na a mu yanga na mbi ti zia tere ti mbi na gbe ti Seigneur ti dunia kue."

هُوَ الَّذِيْ خَلَقَكُمْ مِّنْ تُرَابٍ ثُمَّ مِنْ نُّطْفَةٍ ثُمَّ مِنْ عَلَقَةٍ ثُمَّ يُخْرِجُكُمْ طِفْلًا ثُمَّ لِتَبْلُغُوْٓا اَشُدَّكُمْ ثُمَّ لِتَكُوْنُوْا شُيُوْخًا ۚوَمِنْكُمْ مَّنْ يُّتَوَفّٰى مِنْ قَبْلُ وَلِتَبْلُغُوْٓا اَجَلًا مُّسَمًّى وَّلَعَلَّكُمْ تَعْقِلُوْنَ

huwal-lażī khalaqakum min turābin ṡumma min nuṭfatin ṡumma min ‘alaqatin ṡumma yukhrijukum ṭiflan ṡumma litablugū asyuddakum ṡumma litakūnū syuyūkhā(n), wa minkum may yutawaffā min qablu wa litablugū ajalam musammaw wa la‘allakum ta‘qilūn(a).

A yeke Lo si asala mo na saleté, na pekoni na mbeni go ti ngu ti koli, na pekoni na mbeni ngbongboro mênë, na pekoni a dü mo tongana molenge, na pekoni Lo zia mo ti kono, na pekoni mo ga mbakoro. Me ambeni na popo ti ala a zi ala kozoni na ye so. (A sala ye so) si mo si na ngoi so a fa, si mo gbu nda ni.

هُوَ الَّذِيْ يُحْيٖ وَيُمِيْتُۚ فَاِذَا قَضٰىٓ اَمْرًا فَاِنَّمَا يَقُوْلُ لَهٗ كُنْ فَيَكُوْنُ ࣖ

huwal-lażī yuḥyī wa yumīt(u), fa'iżā qaḍā amran fa'innamā yaqūlu lahū kun fa yakūn(u).

Lo la lo yeke zi wâ na yâ ni nga lo yeke zi ni. Tongaso, tongana Lo ye ti fa mbeni ye, Lo tene gi na ni, “Ga!” Tongaso, a yeke ye so la.

اَلَمْ تَرَ اِلَى الَّذِيْنَ يُجَادِلُوْنَ فِيْٓ اٰيٰتِ اللّٰهِ ۗاَنّٰى يُصْرَفُوْنَۚ

alam tara ilal-lażīna yujādilūna fī āyātillāh(i), annā yuṣrafūn(a).

Mo ba pepe azo so ayeke (lakue) ti dë kite na aversê ti Allah? A lingbi ti kiri na ala na peko tongana nyen?

اَلَّذِيْنَ كَذَّبُوْا بِالْكِتٰبِ وَبِمَآ اَرْسَلْنَا بِهٖ رُسُلَنَا ۗفَسَوْفَ يَعْلَمُوْنَۙ

allażīna każżabū bil kitābi wa bimā arsalnā bihī rusulanā, fasaufa ya‘lamūn(a).

(So ​​ti tene) azo so ake Mbeti (Al-Qur’an) nga na afango ye so awatokua ti E so E tokua ala aga na ni. Na yâ ti kete ngoi, ala yeke hinga ni, .

اِذِ الْاَغْلٰلُ فِيْٓ اَعْنَاقِهِمْ وَالسَّلٰسِلُۗ يُسْحَبُوْنَۙ

iżil-aglālu fī a‘nāqihim was-salāsil(u), yusḥabūn(a).

tongana a kanga akamba na chaîne na go ti ala, tongana a yeke gboto ala, .

فِى الْحَمِيْمِ ەۙ ثُمَّ فِى النَّارِ يُسْجَرُوْنَۚ

fil-ḥamīm(i), ṡumma fin-nāri yusjarūn(a).

na yâ ti ngu so ayeke wâ mingi, na pekoni a yeke gbi ala na wâ, .

ثُمَّ قِيْلَ لَهُمْ اَيْنَ مَا كُنْتُمْ تُشْرِكُوْنَۙ

Ṡumma qīla lahum aina mā kuntum tusyrikūn(a).

Na pekoni, a tene na ala: “Ayanda wa la ala yeke bungbi oko na ala lakue?

مِنْ دُوْنِ اللّٰهِ ۗقَالُوْا ضَلُّوْا عَنَّا بَلْ لَّمْ نَكُنْ نَّدْعُوْا مِنْ قَبْلُ شَيْـًٔاۗ كَذٰلِكَ يُضِلُّ اللّٰهُ الْكٰفِرِيْنَ

min dūnillāh(i), qālū ḍallū ‘annā bal lam nakun nad‘ū min qablu syai'ā(n), każālika yuḍillullāhul-kāfirīn(a).

(so ala yeke voro lo) nde na Allah?” Ala kiri tënë, atene: “Ala hon na popo ti e awe, ti tâ tënë ni, e voro mbeni ye lâ oko pëpe kozoni, tongaso si Allah azia lege na azo so amä na bê pëpe ti gue kirikiri.”

ذٰلِكُمْ بِمَا كُنْتُمْ تَفْرَحُوْنَ فِى الْاَرْضِ بِغَيْرِ الْحَقِّ وَبِمَا كُنْتُمْ تَمْرَحُوْنَ

Żālikum bimā kuntum tafraḥūna fil-arḍi bigairil-ḥaqqi wa bimā kuntum tamraḥūn(a).

Ye so ayeke tongaso ngbanga ti so mo yeke na ngia na sese (na) mango tâ tënë pëpe nga ngbanga ti so mo yeke na ngia lakue (na kengo yanga).

اُدْخُلُوْٓا اَبْوَابَ جَهَنَّمَ خٰلِدِيْنَ فِيْهَا ۚفَبِئْسَ مَثْوَى الْمُتَكَبِّرِيْنَ

udkhlulū abwāba jahannama khālidīna fīhā, fabi'sa maṡwal-mutakabūbirīn(a).

(A tene na ala), "I lï na ayanga ti Enfer, na i yeke ngbâ dä lakue lakue. Tongaso, ndo so ayeke sioni mingi teti azo ti fandara."

فَاصْبِرْ اِنَّ وَعْدَ اللّٰهِ حَقٌّ ۚفَاِمَّا نُرِيَنَّكَ بَعْضَ الَّذِيْ نَعِدُهُمْ اَوْ نَتَوَفَّيَنَّكَ فَاِلَيْنَا يُرْجَعُوْنَ

faṣbir inna wa‘dallāhi ḥaqq(un), fa'immā nuriyannaka ba‘ḍal-lażī na‘iduhum au natawaffayannaka fa'ilainā yurja‘ūn(a).

Tongaso, kanga bê, mo (Mohammed), biani zendo ti Allah ayeke tâ tënë. Atâa so E fa na mo ambeni punition so E sara mbeto na ala, wala même E fâ mo (kozoni si kuâ asi na ala), a yeke kiri ande na E.

وَلَقَدْ اَرْسَلْنَا رُسُلًا مِّنْ قَبْلِكَ مِنْهُمْ مَّنْ قَصَصْنَا عَلَيْكَ وَمِنْهُمْ مَّنْ لَّمْ نَقْصُصْ عَلَيْكَ ۗوَمَا كَانَ لِرَسُوْلٍ اَنْ يَّأْتِيَ بِاٰيَةٍ اِلَّا بِاِذْنِ اللّٰهِ ۚفَاِذَا جَاۤءَ اَمْرُ اللّٰهِ قُضِيَ بِالْحَقِّ وَخَسِرَ هُنَالِكَ الْمُبْطِلُوْنَ ࣖ

wa laqad arsalnā rusulam min qablika minhum man qaṣaṣnā ‘alaika wa minhum mal lam naqṣuṣ ‘alaik(a), wa mā kāna lirasūlin ay ya'tiya bi'āyatin illā bi'iżnillāh(i), fa'iżā jā'a amrullāhi quḍiya bil-ḥaqqi wa khasira hunālikal-mubṭilūn(a).

Na biani, E tokua ambeni zo kozoni na mo (Mohammed), ambeni na popo ti ala E fa tënë ti ala na mo na ambeni E fa tënë ti ala na mo pëpe. Mbeni bazengele oko aga na mbeni ye ti kpene pepe, gi tongana Allah amû lege na lo. Tongaso, tongana komandema ti Allah asi awe, (teti atënë kue) a yeke mû desizion na lege ni. Na ngoi ni so, azo so agbu mvene ngangu ayeke wara ande ye ti vundu.

اَللّٰهُ الَّذِيْ جَعَلَ لَكُمُ الْاَنْعَامَ لِتَرْكَبُوْا مِنْهَا وَمِنْهَا تَأْكُلُوْنَۖ

allāhul-lażī ja‘ala lakumul-an‘āma litarkabū minhā wa minhā ta'kulūn(a).

A yeke Allah si asala anyama teti i, ambeni teti i ti kpe na ndo ni na ambeni teti i ti te.

وَلَكُمْ فِيْهَا مَنَافِعُ وَلِتَبْلُغُوْا عَلَيْهَا حَاجَةً فِيْ صُدُوْرِكُمْ وَعَلَيْهَا وَعَلَى الْفُلْكِ تُحْمَلُوْنَۗ

wa lakum fīhā manāfi‘u wa litablugū ‘alaihā ḥājatan fī ṣudūrikum wa ‘alaihā wa ‘alal-fulki tuḥmalūn(a).

Na teti mo (a yeke) ambeni ye ti nzoni nde na lege ni (anyama) na tongaso si mo lingbi ti wara mbeni bezoin (ye so mo zia na gbele mo) so a bata ni na yâ bê ti mo (na lege ti kpengo na ndo ni). Na ala yeke tambela na ndo ti anyama, na ala yeke yô ala na ndo ti abateau.

وَيُرِيْكُمْ اٰيٰتِهٖۖ فَاَيَّ اٰيٰتِ اللّٰهِ تُنْكِرُوْنَ

wa yurīkum āyātih(ī), fa ayya āyātillāhi tunkirūn(a).

Na Lo fa na mo afä (ti kota ti Lo). Tongaso, afä (kota) ti Allah wa la ala yeke ke ni?

اَفَلَمْ يَسِيْرُوْا فِى الْاَرْضِ فَيَنْظُرُوْا كَيْفَ كَانَ عَاقِبَةُ الَّذِيْنَ مِنْ قَبْلِهِمْ ۗ كَانُوْٓا اَكْثَرَ مِنْهُمْ وَاَشَدَّ قُوَّةً وَّاٰثَارًا فِى الْاَرْضِ فَمَآ اَغْنٰى عَنْهُمْ مَّا كَانُوْا يَكْسِبُوْنَ

afalam yasīrū fil-arḍi fa yanẓurū kaifa kāna ‘āqibatul-lażīna min qablihim, kānū akṡara minhum wa asyadda quwwataw wa āṡāran fil-arḍi famā agnā ‘anhum mā kānū yaksibūn(a).

Tongaso, ala tambela na ndo ti sese si na pekoni ala bâ ye so asi na azo so ayeke kozo na ala pëpe? Ala yeke mingi mingi na ala yeke na ngangu mingi nga (ahon) angbele ye ti salango ye ti ala na ndo sese, tongaso ye so ala tara alingbi ti mû maboko na ala pëpe.

فَلَمَّا جَاۤءَتْهُمْ رُسُلُهُمْ بِالْبَيِّنٰتِ فَرِحُوْا بِمَا عِنْدَهُمْ مِّنَ الْعِلْمِ وَحَاقَ بِهِمْ مَّا كَانُوْا بِهٖ يَسْتَهْزِءُوْنَ

falammā jā'athum rusuluhum bil-bayyināti fariḥū bimā ‘indahum minal-‘ilmi wa ḥāqa bihim mā kānū bihī yastahzi'ūn(a).

Tongaso, tongana abazengele ni aga na ala na aye so afa ni polele, ala yeke na ngia na hingango ye so ala yeke na ni na ala yeke ngoro (punition) so ala sara kozo awe.

فَلَمَّا رَاَوْا بَأْسَنَاۗ قَالُوْٓا اٰمَنَّا بِاللّٰهِ وَحْدَهٗ وَكَفَرْنَا بِمَا كُنَّا بِهٖ مُشْرِكِيْنَ

falammā ra'au ba'sanā qālū āmannā billāhi waḥdahū wa kafarnā bimā kunnā bihī musyrikīn(a).

Tongaso, tongana ala ba pasi ti E, ala tene: “E ma na be gi na Allah oko na e mabe pepe na vorongo so e bungbi na Allah.”

فَلَمْ يَكُ يَنْفَعُهُمْ اِيْمَانُهُمْ لَمَّا رَاَوْا بَأْسَنَا ۗسُنَّتَ اللّٰهِ الَّتِيْ قَدْ خَلَتْ فِيْ عِبَادِهٖۚ وَخَسِرَ هُنَالِكَ الْكٰفِرُوْنَ ࣖ

falam yaku yanfa‘uhum īmānuhum lammā ra'au ba'sanā, sunnatallāhil latī qad khalat fī ‘ibādih(ī), wa khasira hunālikal-kāfirūn(a).

Tongaso, mabe ti ala na ngoi so ala bâ punition ti E asara ye oko pëpe na ala. So ayeke (provision) ti Allah so a sala kusala na awakua ti Lo. Na tongana ye tongaso asi, azo so amä na bê pëpe ayeke girisa ye.