Q.S Al-Furqan (اَلْفُرْقَان) - 77 Wungo ti aversê ni

تَبٰرَكَ الَّذِيْ نَزَّلَ الْفُرْقَانَ عَلٰى عَبْدِهٖ لِيَكُوْنَ لِلْعٰلَمِيْنَ نَذِيْرًا ۙ

tabārakal-lażī nazzalal-furqāna ‘alā ‘abdihī liyakūna lil-‘ālamīna nażīrā(n).

Gloire a yeke na Allah so atokua Furqan (Al-Qur’an) na wakua ti Lo (Mohammed), si lo lingbi ti duti mbeni gbotongo mê na azo kue (a-jinn na azo).

ۨالَّذِيْ لَهٗ مُلْكُ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِ وَلَمْ يَتَّخِذْ وَلَدًا وَّلَمْ يَكُنْ لَّهٗ شَرِيْكٌ فِى الْمُلْكِ وَخَلَقَ كُلَّ شَيْءٍ فَقَدَّرَهٗ تَقْدِيْرًا

allażī lahū mulkus-samāwāti wal-arḍi wa lam yattakhiż waladaw wa lam yakul lahū syarīkun fil-mulki wa khalaqa kulla syai'in fa qaddarahū taqdīrā(n).

Lo so ayeke na royaume ti yayu na ti sese, lo yeke na amolenge pëpe, lo yeke na mbeni mba ti Lo pëpe na yâ ti ngangu (ti Lo), na Lo créé aye kue, na pekoni lo fa mbilimbili mesure ti lo.

وَاتَّخَذُوْا مِنْ دُوْنِهٖٓ اٰلِهَةً لَّا يَخْلُقُوْنَ شَيْـًٔا وَّهُمْ يُخْلَقُوْنَ وَلَا يَمْلِكُوْنَ لِاَنْفُسِهِمْ ضَرًّا وَّلَا نَفْعًا وَّلَا يَمْلِكُوْنَ مَوْتًا وَّلَا حَيٰوةً وَّلَا نُشُوْرًا

wattakhażū min dūnihī ālihatal lā yakhluqūna syai'aw wa hum yukhlaqūna wa lā yamlikūna li'anfusihim ḍarraw wa lā naf‘aw wa lā yamlikūna mautaw wa lā ḥayātaw wa lā nusyūrā(n).

Me ala mû ambeni nzapa nde na Lo (ti voro), atâa so ala (anzapa so) aleke mbeni ye pëpe, ti tâ tënë ni ala mveni a leke ala na ala yeke na ngangu pëpe ti (ke) sioni ye na tele ti ala na ala lingbi pëpe (ti ga na) ye ti nzoni na ala yeke na ngangu pëpe ti fâ zo, ti mû fini wala (nga) ti zingo na kuâ.

وَقَالَ الَّذِيْنَ كَفَرُوْٓا اِنْ هٰذَآ اِلَّآ اِفْكُ ِۨافْتَرٰىهُ وَاَعَانَهٗ عَلَيْهِ قَوْمٌ اٰخَرُوْنَۚ فَقَدْ جَاۤءُوْ ظُلْمًا وَّزُوْرًا ۚ

wa qālal-lażīna kafarū in hāżā illā ifkuniftarāhu wa a‘ānahū ‘alaihi qaumun ākharūn(a), fa qad jā'ū ẓulmaw wa zūrā(n).

Na azo so amä na bê pëpe atene: “So (Coran) ayeke mbeni ye nde pëpe, gi mbeni mvene so lo (Mohammed) aleke, so ambeni zo nde amû maboko na lo,” Biani, ala sala ye ti kirikiri nga na kota mvene.

وَقَالُوْٓا اَسَاطِيْرُ الْاَوَّلِيْنَ اكْتَتَبَهَا فَهِيَ تُمْلٰى عَلَيْهِ بُكْرَةً وَّاَصِيْلًا

wa qālū asāṭīrul-awwalīnaktatabahā fa hiya tumlā ‘alaihi bukrataw wa aṣīlā(n).

Na ala tene: “(A yeke gi) ambaï ti azo ti giriri, so lo hunda ti sû na mbeti, na pekoni lo diko ambaï ni na lo lakue na ndapre nga na lakui.”

قُلْ اَنْزَلَهُ الَّذِيْ يَعْلَمُ السِّرَّ فِى السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِۗ اِنَّهٗ كَانَ غَفُوْرًا رَّحِيْمًا

qul anzalahul-lażī ya‘lamus-sirra fis-samāwāti wal-arḍ(i), innahū kāna gafūrar raḥīmā(n).

So (Mohammed), "(Coran) a fa ni na lege ti (Allah) so ahinga a hondengo ye ti yayu na ti sese. Biani, Lo yeke Zo ti pardone zo mingi, Lo yeke zo ti be-nzoni mingi."

وَقَالُوْا مَالِ هٰذَا الرَّسُوْلِ يَأْكُلُ الطَّعَامَ وَيَمْشِيْ فِى الْاَسْوَاقِۗ لَوْلَآ اُنْزِلَ اِلَيْهِ مَلَكٌ فَيَكُوْنَ مَعَهٗ نَذِيْرًا ۙ

wa qālū mā lihāżar-rasūli ya'kuluṭ-ṭa‘āma wa yamsyī fil-aswāq(i), lau lā unzila ‘alaihi malakun fa yakūna ma‘ahū nażīrā(n).

Na ala tene: "Ngbanga ti nyen Watokua so (Mohammed) ate kobe na lo tambela na yâ ti amagazin? Ngbanga ti nyen a tokua mbeni ange na lo pëpe (tongaso si ange ni) agboto mê ti lo legeoko na lo, .

اَوْ يُلْقٰىٓ اِلَيْهِ كَنْزٌ اَوْ تَكُوْنُ لَهٗ جَنَّةٌ يَّأْكُلُ مِنْهَاۗ وَقَالَ الظّٰلِمُوْنَ اِنْ تَتَّبِعُوْنَ اِلَّا رَجُلًا مَّسْحُوْرًا

au yulqā ilaihi kanzun au takūnu lahū jannatuy ya'kulu minhā, wa qālaẓ-ẓālimūna in tattabi‘ūna illā rajulam masḥūrā(n).

wala (ngbanga ti nyen pëpe) a tokua mosoro na lo pëpe wala (ngbanga ti nyen a zia pëpe) mbeni yaka teti lo, si lo lingbi ti te (lengo ni)?” Na azo ti kirikiri atene: “Mo yeke mû gi peko ti mbeni koli so a sara magie na lo.”

اُنْظُرْ كَيْفَ ضَرَبُوْا لَكَ الْاَمْثَالَ فَضَلُّوْا فَلَا يَسْتَطِيْعُوْنَ سَبِيْلًا ࣖ

unẓur kaifa ḍarabū lakal-amṡāla fa ḍallū falā yastaṭī‘ūna sabīlā(n).

Bâ, tongana nyen la ala yeke sara atoli na ndö ti ala, tongaso si ala girisa lege, ala lingbi pëpe (ti wara) lege (ti ke kusala ti ala ti bazengele).

تَبٰرَكَ الَّذِيْٓ اِنْ شَاۤءَ جَعَلَ لَكَ خَيْرًا مِّنْ ذٰلِكَ جَنّٰتٍ تَجْرِيْ مِنْ تَحْتِهَا الْاَنْهٰرُۙ وَيَجْعَلْ لَّكَ قُصُوْرًا

tabārakal-lażī in syā'a ja‘ala laka khairam min żālika jannātin tajrī min taḥtihal-anhār(u), wa yaj‘al laka quṣūrā(n).

Gloire na Allah, tongana Lo ye, ka Lo sala teti i ye so ayeke nzoni ahon so: ayaka so ngu ayeke sua na gbe ni, na Lo sala teti i ada ti gbia.

بَلْ كَذَّبُوْا بِالسَّاعَةِۙ وَاَعْتَدْنَا لِمَنْ كَذَّبَ بِالسَّاعَةِ سَعِيْرًا

bal każżabū bis-sā‘ah(ti), wa a‘tadnā liman każżaba bis-sā‘ati sa‘īrā(n).

Ala ke même Lâ ti fango ngbanga. Na E leke mbeni enfer so ayeke gbi ye teti zo kue so ake Lâ ti fango ngbanga.

اِذَا رَاَتْهُمْ مِّنْ مَّكَانٍۢ بَعِيْدٍ سَمِعُوْا لَهَا تَغَيُّظًا وَّزَفِيْرًا

iżā ra'athum mim makānim ba‘īdin sami‘ū lahā tagayyuẓaw wa zafīrā(n).

Tongana lo (enfer) abâ ala yongoro, ala mä go ti lo so ayeke huru na ngonzo.

وَاِذَآ اُلْقُوْا مِنْهَا مَكَانًا ضَيِّقًا مُّقَرَّنِيْنَ دَعَوْا هُنَالِكَ ثُبُوْرًا ۗ

wa iżā ulqū minhā makānan ḍayyiqam muqarranīna da‘au hunālika ṡubūrā(n).

Nga tongana a bi ala na chaîne na yâ ti mbeni kete ndo na yâ ti enfer, ala yeke dekongo kâ ti tene a futi ala.

لَا تَدْعُوا الْيَوْمَ ثُبُوْرًا وَّاحِدًا وَّادْعُوْا ثُبُوْرًا كَثِيْرًا

lā tad‘ul-yauma ṡubūraw wāḥidaw wad‘ū ṡubūran kaṡīrā(n).

(A yeke tene ande na ala): “Ala ku pëpe ti tene a futi mo laso, me mo ku ti tene a futi mo fani mingi.”

قُلْ اَذٰلِكَ خَيْرٌ اَمْ جَنَّةُ الْخُلْدِ الَّتِيْ وُعِدَ الْمُتَّقُوْنَۗ كَانَتْ لَهُمْ جَزَاۤءً وَّمَصِيْرًا

qul ażālika khairun am jannatul-khuldil-latī wu‘idal-muttaqūn(a), kānat lahum jazā'aw wa maṣīrā(n).

So (Mohammed), “Mara ti (punition) tongaso ayeke nzoni, wala paradis ti lakue lakue so a mu zendo ni na azo ti vorongo Nzapa tongana futa, na ndo ti kiringo na ala?”

لَهُمْ فِيْهَا مَا يَشَاۤءُوْنَ خٰلِدِيْنَۗ كَانَ عَلٰى رَبِّكَ وَعْدًا مَّسْـُٔوْلًا

lahum fīhā mā yasyā'ūna khālidīn(a), kāna ‘alā rabbika wa‘dam mas'ūlā(n).

Ti ala ye kue so ala ye ayeke na yâ ni (yayu), ala yeke ngbâ ande lakue lakue (na yâ ni). So ayeke zendo ti Seigneur ti mo so alingbi na sambela (na Lo).

وَيَوْمَ يَحْشُرُهُمْ وَمَا يَعْبُدُوْنَ مِنْ دُوْنِ اللّٰهِ فَيَقُوْلُ ءَاَنْتُمْ اَضْلَلْتُمْ عِبَادِيْ هٰٓؤُلَاۤءِ اَمْ هُمْ ضَلُّوا السَّبِيْلَ ۗ

wa yauma yaḥsyuruhum wa mā ya‘budūna min dūnillāhi fa yaqūlu a'antum aḍlaltum ‘ibādī hā'ulā'i am hum ḍallus-sabīl(a).

Na (dabe ti mo) na lango so (so) Allah abungbi ala na ndo oko na ye so ala voro nde na Allah, na pekoni Lo tene (na azo so a voro ala) : “Mo la mo gue na awakua ti Mbi na lege ti kirikiri, wala ala wani la ague yongoro na (tâ) lege ni?”

قَالُوْا سُبْحٰنَكَ مَا كَانَ يَنْۢبَغِيْ لَنَآ اَنْ نَّتَّخِذَ مِنْ دُوْنِكَ مِنْ اَوْلِيَاۤءَ وَلٰكِنْ مَّتَّعْتَهُمْ وَاٰبَاۤءَهُمْ حَتّٰى نَسُوا الذِّكْرَۚ وَكَانُوْا قَوْمًاۢ بُوْرًا

qālū subḥānaka mā kāna yambagī lanā an nattakhiża min dūnika min auliyā'a wa lākim matta‘tahum wa ābā'ahum ḥattā nasuż-żikr(a), wa kānū qaumam būrā(n).

Ala (so a voro ala) akiri tënë, atene: “Gloire ayeke na Mo, a lingbi pëpe ti tene e mû mbeni zo ti bata e nde na Mo, me Mo mû na ala nga na akotara ti ala ngia ti fini, si ala girisa gbotongo mê ni; na ala yeke azo so ayeke futi.”

فَقَدْ كَذَّبُوْكُمْ بِمَا تَقُوْلُوْنَۙ فَمَا تَسْتَطِيْعُوْنَ صَرْفًا وَّلَا نَصْرًاۚ وَمَنْ يَّظْلِمْ مِّنْكُمْ نُذِقْهُ عَذَابًا كَبِيْرًا

faqad każżabūkum bimā taqūlūn(a), famā tastaṭī‘ūna ṣarfaw wa lā naṣrā(n), wa may yaẓlim minkum nużiqhu ‘ażāban kabīrā(n).

Tongaso biani, azo (so a yeke voro ala) ake ye so mo tene, tongaso mo lingbi ti ke (punition ni) pepe na mo lingbi pepe ti mu maboko na (mo mveni), na zo kue na popo ti mo so asala ye ti sioni, fade E yeke mu biani kota punition na lo.

وَمَآ اَرْسَلْنَا قَبْلَكَ مِنَ الْمُرْسَلِيْنَ اِلَّآ اِنَّهُمْ لَيَأْكُلُوْنَ الطَّعَامَ وَيَمْشُوْنَ فِى الْاَسْوَاقِۗ وَجَعَلْنَا بَعْضَكُمْ لِبَعْضٍ فِتْنَةً ۗ اَتَصْبِرُوْنَۚ وَكَانَ رَبُّكَ بَصِيْرًا ࣖ ۔

wa mā arsalnā qablaka minal-mursalīna illā innahum laya'kulūnaṭ-ṭa‘āma wa yamsyūna fil aswāq(i), wa ja‘alnā ba‘ḍakum liba‘ḍin fitnah(tan), ataṣbirūn(a), wa kāna rabbuka baṣīrā(n).

Na E tokua azo pepe kozoni na mo (Mohammed), me ala yeke te kobe na ala yeke tambela na yâ ti amagazin. Na E sala si ambeni na popo ti i aga mbeni tara teti ambeni zo nde. Fade mo yeke kanga bê? Na Seigneur ti mo ayeke bâ ye kue.

۞ وَقَالَ الَّذِيْنَ لَا يَرْجُوْنَ لِقَاۤءَنَا لَوْلَآ اُنْزِلَ عَلَيْنَا الْمَلٰۤىِٕكَةُ اَوْ نَرٰى رَبَّنَا ۗ لَقَدِ اسْتَكْبَرُوْا فِيْٓ اَنْفُسِهِمْ وَعَتَوْ عُتُوًّا كَبِيْرًا

wa qālal-lażīna lā yarjūna liqā'anā lau lā unzila ‘alainal-malā'ikata au narā rabbanā, laqadistakbarū fī anfusihim wa ‘atau ‘utuwwan kabīrā(n).

Na azo so ayeke na beku ti tingbi na E pepe (na nda ti aye ti peko) atene: “Ngbanga ti nyen a tokua a-ange na e pepe, wala (ngbanga ti nyen) e ba Seigneur ti e pepe?” Biani, ala ga azo ti fandara na ala doro ndia biani (na salango ye ti kirikiri).

يَوْمَ يَرَوْنَ الْمَلٰۤىِٕكَةَ لَا بُشْرٰى يَوْمَىِٕذٍ لِّلْمُجْرِمِيْنَ وَيَقُوْلُوْنَ حِجْرًا مَّحْجُوْرًا

yauma yaraunal-malā'ikata lā busyrā yauma'iżil lil-mujrimīna wa yaqūlūna ḥijram maḥjūrā(n).

(Dabe ti mo) na Lango (so) ala yeke ba ande a-ange, na Lango ni so nzoni tene ayeke duti pepe teti azo ti sioni, na ala yeke tene, “Hijran majura.”

وَقَدِمْنَآ اِلٰى مَا عَمِلُوْا مِنْ عَمَلٍ فَجَعَلْنٰهُ هَبَاۤءً مَّنْثُوْرًا

wa qadimnā ilā mā ‘amilū min ‘amalin fa ja‘alnāhu habā'am manṡūrā(n).

Na E yeke fa na ala akusala ti ala kue, na pekoni E yeke sara si ala ga (tongana) pupu-sese so akangbi kirikiri.

اَصْحٰبُ الْجَنَّةِ يَوْمَىِٕذٍ خَيْرٌ مُّسْتَقَرًّا وَّاَحْسَنُ مَقِيْلًا

aṣḥābul-jannati yauma'iżin khairum mustaqarraw wa aḥsanu maqīlā(n).

Azo ti Paradis, na Lâ ni so, ayeke wara ande anzoni ndo ti lango nga na anzoni ndo ti wungo tere.

وَيَوْمَ تَشَقَّقُ السَّمَاۤءُ بِالْغَمَامِ وَنُزِّلَ الْمَلٰۤىِٕكَةُ تَنْزِيْلًا

wa yauma tasyaqqaqus-samā'u bil-gamāmi wa nuzzilal-malā'ikatu tanzīlā(n).

Na (dabe ti mo) na Lâ (so) yayu ayeke zi, ti sigigi na mbeni vuru mbinda, na a yeke tokua a-ange ti descend (na yâ ti) akota ngu-ingo.

اَلْمُلْكُ يَوْمَىِٕذِ ِۨالْحَقُّ لِلرَّحْمٰنِۗ وَكَانَ يَوْمًا عَلَى الْكٰفِرِيْنَ عَسِيْرًا

al-mulku yauma'iżinil-ḥaqqu lir-raḥmān(i), wa kāna yauman ‘alal-kāfirīna ‘asīrā(n).

Royaume so ayeke na droit na lango ni so ayeke ti Nzapa so ayeke sara nzoni bê na azo ahon atanga ni kue. Na lango ni so ayeke mbeni ngangu lango teti azo so amä na bê pëpe.

وَيَوْمَ يَعَضُّ الظَّالِمُ عَلٰى يَدَيْهِ يَقُوْلُ يٰلَيْتَنِى اتَّخَذْتُ مَعَ الرَّسُوْلِ سَبِيْلًا

wa yauma ya‘aḍḍuẓ-ẓālimu ‘alā yadaihi yaqūlu yā laitanittakhażtu ma‘ar-rasūli sabīlā(n).

Na (dabe ti mo) na lango so (so) zo ti mbilimbili pëpe ate amaboko ti lo use, (na regretté ye so lo sara) na ngoi so lo yeke tene: “O! Tongana fade (fani oko) mbi mû lege na Watokua ni.”

يٰوَيْلَتٰى لَيْتَنِيْ لَمْ اَتَّخِذْ فُلَانًا خَلِيْلًا

yā wailatā laitanī lam attakhiż fulānan khalīlā(n).

O, mawa na mbi! Tongana (na ngoi so ahon) mbi sara pëpe si so na so aga mbeni kota kamarade (ti mbi), .

لَقَدْ اَضَلَّنِيْ عَنِ الذِّكْرِ بَعْدَ اِذْ جَاۤءَنِيْۗ وَكَانَ الشَّيْطٰنُ لِلْاِنْسَانِ خَذُوْلًا

laqad aḍallanī ‘aniż-żikri ba‘da iż jā'anī, wa kānasy-syaiṭānu lil-insāni khażūlā(n).

biani, lo handa mbi na gbotongo mê (ti Coran) na ngoi so lo (Coran) aga na mbi. Na Satan ayeke biani mbeni zo ti kango azo.”

وَقَالَ الرَّسُوْلُ يٰرَبِّ اِنَّ قَوْمِى اتَّخَذُوْا هٰذَا الْقُرْاٰنَ مَهْجُوْرًا

wa qālar-rasūlu yā rabbi inna qaumittakhażū hāżal-qur'āna mahjūrā(n).

Na Watokua (Mohammed) atene: “O Seigneur ti mbi, biani azo ti mbi asara si Coran so aga senge senge.”

وَكَذٰلِكَ جَعَلْنَا لِكُلِّ نَبِيٍّ عَدُوًّا مِّنَ الْمُجْرِمِيْنَۗ وَكَفٰى بِرَبِّكَ هَادِيًا وَّنَصِيْرًا

wa każālika ja‘alnā likulli nabiyyin ‘aduwwam minal-mujrimīn(a), wa kafā birabbika hādiyaw wa naṣīrā(n).

Tongaso, teti prophète oko oko, A sala awato ti azo ti siokpari. Me Seigneur ti mo alingbi awe ti fa lege na mo nga ti mû maboko na mo.

وَقَالَ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا لَوْلَا نُزِّلَ عَلَيْهِ الْقُرْاٰنُ جُمْلَةً وَّاحِدَةً ۛ كَذٰلِكَ ۛ لِنُثَبِّتَ بِهٖ فُؤَادَكَ وَرَتَّلْنٰهُ تَرْتِيْلًا

wa qālal-lażīna kafarū lau lā nuzzila ‘alaihil-qur'ānu jumlataw wāḥidatan - każālika - linuṡabbita bihī fu'ādaka wa rattalnāhu tartīlā(n).

Na azo so amä na bê pëpe atene: “Ngbanga ti nyen a fa na lo pëpe Coran gi na ngoi ni so?” Tongaso, si E lingbi ti kpengba bê ti mo (Mohammed) na ni na E diko ni tartil (yeke na yeke, yeke yeke nga na lege ni).

وَلَا يَأْتُوْنَكَ بِمَثَلٍ اِلَّا جِئْنٰكَ بِالْحَقِّ وَاَحْسَنَ تَفْسِيْرًا ۗ

wa lā ya'tūnaka bimaṡalin illā ji'nāka bil-ḥaqqi wa aḥsana tafsīrā(n).

Na ala (azo so amä na bê pëpe) aga na mo pëpe (na gango na) mbeni ye ti dongo bê, me E ga na mo tâ tënë nga na nzoni fango nda ti ye.

اَلَّذِيْنَ يُحْشَرُوْنَ عَلٰى وُجُوْهِهِمْ اِلٰى جَهَنَّمَۙ اُولٰۤىِٕكَ شَرٌّ مَّكَانًا وَّاَضَلُّ سَبِيْلًا ࣖ

allażīna yuḥsyarūna ‘alā wujūhihim ilā jahannam(a), ulā'ika syarrum makānaw wa aḍallu sabīlā(n).

Azo so a bungbi ala na Enfer na lege ti fango lege na ala, ala so ayeke azo so ayeke na yâ ti sioni ndo nga so ague na ala na lege ni pëpe.

وَلَقَدْ اٰتَيْنَا مُوْسَى الْكِتٰبَ وَجَعَلْنَا مَعَهٗٓ اَخَاهُ هٰرُوْنَ وَزِيْرًا ۚ

wa laqad ātainā mūsal-kitāba wa ja‘alnā ma‘ahū akhāhu hārūna wazīrā(n).

Na biani, E mû Buku (Torah) na Moïse na E sala si Harun aga ita ti lo, lo gue na lo tongana vizier (zo ti mungo maboko).

فَقُلْنَا اذْهَبَآ اِلَى الْقَوْمِ الَّذِيْنَ كَذَّبُوْا بِاٰيٰتِنَاۗ فَدَمَّرْنٰهُمْ تَدْمِيْرًا ۗ

fa qulnażhabā ilal-qaumil-lażīna każżabū bi'āyātinā, fa dammarnāhum tadmīrā(n).

Na pekoni, E tene (na ala use kue) : “Ala use kue ala gue na mbage ti azo so ake afä ti E.” Na pekoni, E futi ala na ngangu ti e kue.

وَقَوْمَ نُوْحٍ لَّمَّا كَذَّبُوا الرُّسُلَ اَغْرَقْنٰهُمْ وَجَعَلْنٰهُمْ لِلنَّاسِ اٰيَةًۗ وَاَعْتَدْنَا لِلظّٰلِمِيْنَ عَذَابًا اَلِيْمًا ۚ

wa qauma nūḥil lammā każżabur-rusula agraqnāhum wa ja‘alnāhum lin-nāsi āyah(tan), wa a‘tadnā liẓ-ẓālimīna ‘ażāban alīmā(n).

Na (A futi) azo ti Noé na ngoi so ala tene mvene na awatokua. E mû ala na yâ ti ngu na E sara si (ambaï) ti ala aga mbeni ye ti manda ndali ti azo. Na E leke teti azo ti sioni mbeni punition so ayeke sala pasi mingi, .

وَعَادًا وَّثَمُوْدَا۟ وَاَصْحٰبَ الرَّسِّ وَقُرُوْنًاۢ بَيْنَ ذٰلِكَ كَثِيْرًا

wa ‘ādaw wa ṡamūda wa aṣḥābar-rassi wa qurūnam baina żālika kaṡīrā(n).

na (A futi) azo ti ‘Ad na Samud na azo ti Rass na gbâ ti azo (ahon) na popo ti (azo) so.

وَكُلًّا ضَرَبْنَا لَهُ الْاَمْثَالَۖ وَكُلًّا تَبَّرْنَا تَتْبِيْرًا

wa kullan ḍarabnā lahul-amṡāl(a), wa kullan tabbarnā tatbīrā(n).

Na E sala mbeni tapande ti ala oko oko kue na E futi ala oko oko kue ti si na futingo ti ala kue.

وَلَقَدْ اَتَوْا عَلَى الْقَرْيَةِ الَّتِيْٓ اُمْطِرَتْ مَطَرَ السَّوْءِۗ اَفَلَمْ يَكُوْنُوْا يَرَوْنَهَاۚ بَلْ كَانُوْا لَا يَرْجُوْنَ نُشُوْرًا

wa laqad atau ‘alal-qaryatil-latī umṭirat maṭaras-sau'(i), afalam yakūnū yaraunahā, bal kānū lā yarjūna nusyūrā(n).

Na biani, ala (azo ti vorongo nzapa mingi ti Mecque) ahon na yâ ti mbeni kodoro (Sodome) so (kozoni) sioni ngu-nzapa (ngu-nzapa ti tênë) apika na ndo ni. Ala bâ ni ape? Ti tâ tënë ni, ala ku biani lâ ti londongo ti akuâ pëpe.

وَاِذَا رَاَوْكَ اِنْ يَّتَّخِذُوْنَكَ اِلَّا هُزُوًاۗ اَهٰذَا الَّذِيْ بَعَثَ اللّٰهُ رَسُوْلًا

wa iżā ra'auka iy yattakhiżūnaka illā huzuwā(n), ahāżal-lażī ba‘aṡallāhu rasūlā(n).

Na tongana ala ba mo (Mohammed), ala yeke sala gi mbeni ye ti hengo mo (na tenengo), “So ayeke zo so Allah atokua lo tongana Watokua?

اِنْ كَادَ لَيُضِلُّنَا عَنْ اٰلِهَتِنَا لَوْلَآ اَنْ صَبَرْنَا عَلَيْهَاۗ وَسَوْفَ يَعْلَمُوْنَ حِيْنَ يَرَوْنَ الْعَذَابَ مَنْ اَضَلُّ سَبِيْلًا

in kāda layuḍillunā ‘an ālihatinā lau lā an ṣabarnā ‘alaihā, wa saufa ya‘lamūna ḥīna yaraunal-‘ażāba man aḍallu sabīlā(n).

Biani, lo yeke ndulu ti gue na e yongoro na vorongo ti e, tongana e ngbâ pëpe (ti voro) lo." Na pekoni ala yeke hinga ande tongana ala ba punition ni, zo wa ague yongoro mingi ahon.

اَرَءَيْتَ مَنِ اتَّخَذَ اِلٰهَهٗ هَوٰىهُۗ اَفَاَنْتَ تَكُوْنُ عَلَيْهِ وَكِيْلًا ۙ

ara'aita manittakhaża ilāhahū hawāh(u), afa anta takūnu ‘alaihi wakīlā(n).

Mo (Mohammed) mo ba awe mbeni zo so asala si anzara ti lo aga nzapa ti lo? Mo yeke duti ande zo ti batango lo?

اَمْ تَحْسَبُ اَنَّ اَكْثَرَهُمْ يَسْمَعُوْنَ اَوْ يَعْقِلُوْنَۗ اِنْ هُمْ اِلَّا كَالْاَنْعَامِ بَلْ هُمْ اَضَلُّ سَبِيْلًا ࣖ

am taḥsabu anna akṡarahum yasma‘ūna au ya‘qilūn(a), in hum illā kal-an‘āmi bal hum aḍallu sabīlā(n).

Wala mo pensé so mingi ti ala ayeke mä wala ala yeke gbu nda ti ye? Ala yeke gi tongana anyama, même ala yeke gue na ala na lege ni pëpe.

اَلَمْ تَرَ اِلٰى رَبِّكَ كَيْفَ مَدَّ الظِّلَّۚ وَلَوْ شَاۤءَ لَجَعَلَهٗ سَاكِنًاۚ ثُمَّ جَعَلْنَا الشَّمْسَ عَلَيْهِ دَلِيْلًا ۙ

alam tara ilā rabbika kaifa maddaẓ-ẓill(a), wa lau syā'a laja‘alahū sākinā(n), ṡumma ja‘alnasy-syamsa ‘alaihi dalīlā(n).

Mo ba pepe (création ti) Seigneur ti mo, tongana nyen Lo sala si ayanga ti gbagba ayo (na Lo sala si a ga nduru); na tongana Lo ye, ka Lo sala si ala (a-ombre) aduti lakue lakue, na pekoni E sala si lâ aga mbeni ye ti fango lege, .

ثُمَّ قَبَضْنٰهُ اِلَيْنَا قَبْضًا يَّسِيْرًا

Ṡumma qabaḍnā ilainā qabḍay yasīrā(n).

na pekoni E fa ni (ombre ni) na E yeke yeke.

وَهُوَ الَّذِيْ جَعَلَ لَكُمُ الَّيْلَ لِبَاسًا وَّالنَّوْمَ سُبَاتًا وَّجَعَلَ النَّهَارَ نُشُوْرًا

wa huwal-lażī ja‘ala lakumul-laila libāsaw wan-nauma subātaw wa ja‘alan-nahāra nusyūrā(n).

Na a yeke Lo so asala bï teti mo (tongana) bongo, na lango teti wungo tere, na Lo sala lâ teti londongo ti tiri.

وَهُوَ الَّذِيْٓ اَرْسَلَ الرِّيَاحَ بُشْرًاۢ بَيْنَ يَدَيْ رَحْمَتِهٖۚ وَاَنْزَلْنَا مِنَ السَّمَاۤءِ مَاۤءً طَهُوْرًا ۙ

wa huwal-lażī arsalar-riyāḥa busyram baina yadai raḥmatih(ī), wa anzalnā minas-samā'i mā'an ṭahūrā(n).

Na a yeke Lo so apika pupu (tongana) zo ti fango nzoni tënë kozoni si be-nzoni ti Lo (ngu-nzapa) asi; na E tokua na yayu ngu so ayeke nzoni mingi, .

لِّنُحْيِ َۧ بِهٖ بَلْدَةً مَّيْتًا وَّنُسْقِيَهٗ مِمَّا خَلَقْنَآ اَنْعَامًا وَّاَنَاسِيَّ كَثِيْرًا

linuḥyiya bihī baldatam maitaw wa nusqiyahū mimmā khalaqnā an‘āmaw wa anāsiyya kaṡīrā(n).

tongaso si (na ngu so) E mû fini na mbeni sese so akui awe (so ngu ayeke dä pëpe), na E mû ngu na ambeni ye so E leke, (na lege ti) anyama nga na azo mingi.

وَلَقَدْ صَرَّفْنٰهُ بَيْنَهُمْ لِيَذَّكَّرُوْاۖ فَاَبٰىٓ اَكْثَرُ النَّاسِ اِلَّا كُفُوْرًا

wa laqad ṣarrafnāhu bainahum liyażżakkarū, fa abā akṡarun-nāsi illā kufūrā(n).

Na biani, E hon na ni (ngu-nzapa) na popo ti ala si ala manda ye; me mingi ti azo aye pëpe ti duti (na singila), ala ke même (adeba nzoni ni).

وَلَوْ شِئْنَا لَبَعَثْنَا فِيْ كُلِّ قَرْيَةٍ نَّذِيْرًا ۖ

wa lau syi'nā laba‘aṡnā fī kulli qaryatin nażīrā(n).

Na tongana E ye, ka E tokua mbeni zo ti gboto mê ti azo na yâ ti akodoro kue.

فَلَا تُطِعِ الْكٰفِرِيْنَ وَجَاهِدْهُمْ بِهٖ جِهَادًا كَبِيْرًا

falā tuṭi‘il-kāfirīna wa jāhidhum bihī jihādan kabīrā(n).

Tongaso, mo mä yanga ti azo so amä na bê pëpe, na mo tiri bira na ala na ni (Coran) na kota (yingo ti) bira.

۞ وَهُوَ الَّذِيْ مَرَجَ الْبَحْرَيْنِ هٰذَا عَذْبٌ فُرَاتٌ وَّهٰذَا مِلْحٌ اُجَاجٌۚ وَجَعَلَ بَيْنَهُمَا بَرْزَخًا وَّحِجْرًا مَّحْجُوْرًا

wa huwal-lażī marajal-baḥraini hāżā ‘ażbun furātuw wa hāżā milḥun ujāj(un), wa ja‘ala bainahumā barzakhaw wa ḥijram maḥjūrā(n).

Na a yeke Lo so azia lege na akota ngu-ingo use so ti sua (mbage na mbage); mbeni oko so ayeke vuru na a yeke fini na mbeni ayeke na ingo mingi na a yeke vuru; na Lo sara na popo ti ala mbeni gbagba nga na mbeni yanga ti kodoro so zo alingbi ti lï dä pëpe.

وَهُوَ الَّذِيْ خَلَقَ مِنَ الْمَاۤءِ بَشَرًا فَجَعَلَهٗ نَسَبًا وَّصِهْرًاۗ وَكَانَ رَبُّكَ قَدِيْرًا

wa huwal-lażī khalaqa minal-mā'i basyaran fa ja‘alahū nasabaw wa ṣihrā(n), wa kāna rabbuka qadīrā(n).

Na Lo (nga) sala zo na ngu, na pekoni Lo sala si lo (wara) ahale na mosoro na Nzapa ti mo ayeke Lo ti Ngangu Ahon Kue.

وَيَعْبُدُوْنَ مِنْ دُوْنِ اللّٰهِ مَا لَا يَنْفَعُهُمْ وَلَا يَضُرُّهُمْۗ وَكَانَ الْكَافِرُ عَلٰى رَبِّهٖ ظَهِيْرًا

wa ya‘budūna min dūnillāhi mā lā yanfa‘uhum wa lā yaḍurruhum, wa kānal-kāfiru ‘alā rabbihī ẓahīrā(n).

Na ala voro na ndo ti Allah ye so ayeke sara nzoni na ala pëpe nga so ayeke ga na kpale na ala pëpe. Azo so amä na bê pëpe ayeke awamungo maboko (ti Satan ti ke yanga ti) Seigneur ti ala.

وَمَآ اَرْسَلْنٰكَ اِلَّا مُبَشِّرًا وَّنَذِيْرًا

wa mā arsalnāka illā mubasysyiraw wa nażīrā(n).

Na E tokua mo (Mohammed) pepe me gi tongana zo ti fango nzoni tene na zo ti gbotongo mê.

قُلْ مَآ اَسْـَٔلُكُمْ عَلَيْهِ مِنْ اَجْرٍ اِلَّا مَنْ شَاۤءَ اَنْ يَّتَّخِذَ اِلٰى رَبِّهٖ سَبِيْلًا

qul mā as'alukum ‘alaihi min ajrin illā man syā'a ay yattakhiża ilā rabbihī sabīlā(n).

Mo tene: “Mbi hunda ye oko pëpe na mbage ti mo ti kiri na ni na fango (tokua ni), me (beku so) azo ayeke mû lege ti gue na Seigneur ti ala.”

وَتَوَكَّلْ عَلَى الْحَيِّ الَّذِيْ لَا يَمُوْتُ وَسَبِّحْ بِحَمْدِهٖۗ وَكَفٰى بِهٖ بِذُنُوْبِ عِبَادِهٖ خَبِيْرًا ۚ

wa tawakkal ‘alal-ḥayyil-lażī lā yamūtu wa sabbiḥ biḥamdih(ī), wa kafā bihī biżunūbi ‘ibādihī khabīrā(n).

Na zia bê ti mo na Allah, so ayeke na fini, so akui pëpe, na mû gloire na Lo na gondango Lo. Na a lingbi awe so Lo hinga asiokpari ti awakua ti Lo kue, .

اَلَّذِيْ خَلَقَ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضَ وَمَا بَيْنَهُمَا فِيْ سِتَّةِ اَيَّامٍ ثُمَّ اسْتَوٰى عَلَى الْعَرْشِۚ اَلرَّحْمٰنُ فَسْـَٔلْ بِهٖ خَبِيْرًا

allażī khalaqas-samāwāti wal-arḍa wa mā bainahumā fī sittati ayyāmin ṡummastawā ‘alal-‘arsy(i), ar-raḥmānu fas'al bihī khabīrā(n).

so asala yayu na sese na ye so ayeke na popo ti ala na yâ ti angoi omene, na pekoni Lo duti na ndo ti Trône, (Lo yeke) Zo ti be-nzoni mingi, tongaso hunda (na ndo ti Allah) zo so ahinga ye mingi ahon (Mohammed).

وَاِذَا قِيْلَ لَهُمُ اسْجُدُوْا لِلرَّحْمٰنِ قَالُوْا وَمَا الرَّحْمٰنُ اَنَسْجُدُ لِمَا تَأْمُرُنَا وَزَادَهُمْ نُفُوْرًا ۩ ࣖ

wa iżā qīla lahumusjudū lir-raḥmāni qālū wa mar-raḥmānu anasjudu limā ta'murunā wa zādahum nufūrā(n).

Na tongana a tene na ala, "Mo kuku na gbe ti Lo so ayeke na be-nzoni mingi", ala kiri tene: "Zo wa ayeke Lo so ayeke na be-nzoni mingi? A lingbi e kuku na gbe ti Allah so mo (Mohammed) a komande na e (ti kuku na gbe ti Lo)?" Na ala kpe yongoro mingi (na lege ti tâ tënë).

تَبٰرَكَ الَّذِيْ جَعَلَ فِى السَّمَاۤءِ بُرُوْجًا وَّجَعَلَ فِيْهَا سِرٰجًا وَّقَمَرًا مُّنِيْرًا

tabārakal-lażī ja‘ala fis-samā'i burūjaw wa ja‘ala fīhā sirājaw wa qamaram munīrā(n).

Gloire a yeke na Allah so a sara atongoro na yayu na Lo sara nga si lâ na nze a su.

وَهُوَ الَّذِيْ جَعَلَ الَّيْلَ وَالنَّهَارَ خِلْفَةً لِّمَنْ اَرَادَ اَنْ يَّذَّكَّرَ اَوْ اَرَادَ شُكُوْرًا

wa huwal-lażī ja‘alal-laila wan-nahāra khilfatal liman arāda ay yażżakkara au arāda syukūrā(n).

Na Lo (nga) sala si bï na lâ ayeke gbian tele teti azo so aye ti manda ye wala so aye ti kiri singila.

وَعِبَادُ الرَّحْمٰنِ الَّذِيْنَ يَمْشُوْنَ عَلَى الْاَرْضِ هَوْنًا وَّاِذَا خَاطَبَهُمُ الْجٰهِلُوْنَ قَالُوْا سَلٰمًا

wa ‘ibādur-raḥmānil-lażīna yamsyūna ‘alal-arḍi haunaw wa iżā khāṭabahumul-jāhilūna qālū salāmā(n).

Ti awakua ti Nzapa so ayeke sara nzoni bê na azo mingi, ala yeke azo so ayeke tambela na sese na tâ be-ti-molenge na tongana azo so ahinga ye pëpe abara ala (na atënë ti zonga), ala yeke tene “salam,” .

وَالَّذِيْنَ يَبِيْتُوْنَ لِرَبِّهِمْ سُجَّدًا وَّقِيَامًا

wal-lażīna yabītūna lirabbihim sujjadaw wa qiyāmā(n).

nga azo so ayeke mû bï ni kue ti voro Nzapa ti ala na kukungo na sese nga na lutingo.

وَالَّذِيْنَ يَقُوْلُوْنَ رَبَّنَا اصْرِفْ عَنَّا عَذَابَ جَهَنَّمَۖ اِنَّ عَذَابَهَا كَانَ غَرَامًا ۖ

wal-lażīna yaqūlūna rabbanaṣrif ‘annā ‘ażāba jahannam(a), inna ‘ażābahā kāna garāmā(n).

Na azo so atene: “Seigneur ti e, zi pasi ti Enfer na ndo ti e, teti biani pasi ti lo ayeke ga na futingo ti lakue lakue.”

اِنَّهَا سَاۤءَتْ مُسْتَقَرًّا وَّمُقَامًا

innahā sā'at mustaqarraw wa muqāmā(n).

Biani, Enfer ayeke ndo so ayeke sioni mingi ti duti dä na ti duti dä.

وَالَّذِيْنَ اِذَآ اَنْفَقُوْا لَمْ يُسْرِفُوْا وَلَمْ يَقْتُرُوْا وَكَانَ بَيْنَ ذٰلِكَ قَوَامًا

wal-lażīna iżā anfaqū lam yusrifū wa lam yaqturū wa kāna baina żālika qawāmā(n).

Na (so na popo ni a yeke wara awakua ti Nzapa so ayeke sara nzoni bê na azo mingi) azo so, tongana ala mû (mosoro), ala yeke sara ye ahon ndo ni pëpe, wala ala yeke (nga) azo ti nzi pëpe, aye use so kue ayeke na lege ni, .

وَالَّذِيْنَ لَا يَدْعُوْنَ مَعَ اللّٰهِ اِلٰهًا اٰخَرَ وَلَا يَقْتُلُوْنَ النَّفْسَ الَّتِيْ حَرَّمَ اللّٰهُ اِلَّا بِالْحَقِّ وَلَا يَزْنُوْنَۚ وَمَنْ يَّفْعَلْ ذٰلِكَ يَلْقَ اَثَامًا ۙ

wal-lażīna lā yad‘ūna ma‘allāhi ilāhan ākhara wa lā yaqtulūnan nafsal-latī ḥarramallāhu illā bil-ḥaqqi wa lā yaznūn(a), wa may yaf‘al żālika yalqa aṡāmā(n).

na azo so abungbi pepe amba ti ala na Allah na ambeni nzapa nde na ala fâ pepe azo so Allah akanga lege na ala gi na lege ti droit (raison), na ala sala pitan pepe; na zo so asara tongaso, fade lo wara biani ngangu punition, .

يُّضٰعَفْ لَهُ الْعَذَابُ يَوْمَ الْقِيٰمَةِ وَيَخْلُدْ فِيْهٖ مُهَانًا ۙ

yuḍā‘af lahul-‘ażābu yaumal-qiyāmati wa yakhlud fīhī muhānā(n).

(so ti tene) punition ni ayeke gue na li ni mingi ndali ti lo na Lâ ti londongo ti awakinda na lo yeke ngbâ ande na yâ ti punition so, na yâ ti mbeni dutingo ti kamene, .

اِلَّا مَنْ تَابَ وَاٰمَنَ وَعَمِلَ عَمَلًا صَالِحًا فَاُولٰۤىِٕكَ يُبَدِّلُ اللّٰهُ سَيِّاٰتِهِمْ حَسَنٰتٍۗ وَكَانَ اللّٰهُ غَفُوْرًا رَّحِيْمًا

illā man tāba wa āmana wa ‘amila ‘amalan ṣāliḥan fa ulā'ika yubaddilullāhu sayyi'ātihim ḥasanāt(in), wa kānallāhu gafūrar raḥīmā(n).

gi azo so achangé bê ti ala, ala mä na bê na ala sara anzoni ye; na pekoni, Allah azia nzoni na place ti sioni ti ala. Allah ayeke pardone zo, lo yeke sara nzoni bê mingi.

وَمَنْ تَابَ وَعَمِلَ صَالِحًا فَاِنَّهٗ يَتُوْبُ اِلَى اللّٰهِ مَتَابًا

wa man tāba wa ‘amila ṣāliḥan fa innahū yatūbu ilallāhi matābā(n).

Na zo so agbian bê ti lo na lo sala anzoni kusala, biani lo gbian bê ti lo na Allah na tâ gbiango bê.

وَالَّذِيْنَ لَا يَشْهَدُوْنَ الزُّوْرَۙ وَاِذَا مَرُّوْا بِاللَّغْوِ مَرُّوْا كِرَامًا

wal-lażīna yasyhadūnaz-zūr(a), wa iżā marrū bil-lagwi marrū kirāmā(n).

Na azo so ayeke fa tënë ti wataka pëpe, na tongana ala tingbi na (azo) so ayeke sala akusala so ayeke na lege ni pëpe, ala yeke hon na ngoi so ala yeke bata nengo ti ala, .

وَالَّذِيْنَ اِذَا ذُكِّرُوْا بِاٰيٰتِ رَبِّهِمْ لَمْ يَخِرُّوْا عَلَيْهَا صُمًّا وَّعُمْيَانًا

wal-lażīna iżā żukkirū bi'āyāti rabbihim lam yakhirrū ‘alaihā ṣummaw wa ‘umyānā(n).

na azo so, tongana a gboto mê ti ala na lege ti aversê ti Seigneur ti ala, asala ye pëpe tongana azo so mê ti ala akanga na awaziba, .

وَالَّذِيْنَ يَقُوْلُوْنَ رَبَّنَا هَبْ لَنَا مِنْ اَزْوَاجِنَا وَذُرِّيّٰتِنَا قُرَّةَ اَعْيُنٍ وَّاجْعَلْنَا لِلْمُتَّقِيْنَ اِمَامًا

wal-lażīna yaqūlūna rabbanā hab lanā min azwājinā wa żurriyyātinā qurrata a‘yuniw waj‘alnā lil-muttaqīna imāmā(n).

Na azo so atene: “Seigneur ti e, mû na e akoli wala awali ti e nga na ahale ti e tongana ye ti ngia na yâ ti bê ti (e), na sara si e ga amokonzi ti azo so ayeke voro Nzapa.”

اُولٰۤىِٕكَ يُجْزَوْنَ الْغُرْفَةَ بِمَا صَبَرُوْا وَيُلَقَّوْنَ فِيْهَا تَحِيَّةً وَّسَلٰمًا ۙ

ulā'ika yujzaunal-gurfata bimā ṣabarū wa yulaqqauna fīhā taḥiyyataw wa salāmā(n).

A yeke futa ala na mbeni ndo so ayeke na nduzu (na yayu) ndali ti be-nze-pepe ti ala, na kâ a yeke bara ala na nengo zo nga na bara.

خٰلِدِيْنَ فِيْهَاۗ حَسُنَتْ مُسْتَقَرًّا وَّمُقَامًا

khālidīna fīhā, ḥasunat mustaqarraw wa muqāmā(n).

Ala ngbâ na yâ ni. Yayu ayeke nzoni tongana ndo ti lango nga na ndo ti lango.

قُلْ مَا يَعْبَؤُا بِكُمْ رَبِّيْ لَوْلَا دُعَاۤؤُكُمْۚ فَقَدْ كَذَّبْتُمْ فَسَوْفَ يَكُوْنُ لِزَامًا ࣖ

qul mā ya‘ba'u bikum rabbī lau lā du‘ā'ukum, faqad każżabtum fa saufa yakūnu lizāmā(n).

Tene (Mohammed, na azo ti vorongo nzapa mingi), "Seigneur ti mbi ayeke bi bê ti lo na ndo ti ala pepe, tongana a yeke pepe ndali ti vorongo ti ala. (Me tongana nyen la ala yeke voro Lo), na ngoi so biani, ala tene mvene na Lo? Tongaso, na ngoi so ayeke ga (futingo) ayeke biani (ti si na ala)."