Q.S An-Nur (اَلنُّور) - 64 Wungo ti aversê ni

سُوْرَةٌ اَنْزَلْنٰهَا وَفَرَضْنٰهَا وَاَنْزَلْنَا فِيْهَآ اٰيٰتٍۢ بَيِّنٰتٍ لَّعَلَّكُمْ تَذَكَّرُوْنَ

sūratun anzalnāhā wa faraḍnāhā wa anzalnā fīhā āyātim bayyinātil la‘allakum tażakkarūn(a).

(So ​​ayeke) mbeni surah so E fa na gigi na E sala si a ga obligatoire (ti sala ye alingbi na andia ti lo), na E tokua na yâ ni afä so ayeke polele, si i lingbi ti dabe ti i na ni.

اَلزَّانِيَةُ وَالزَّانِيْ فَاجْلِدُوْا كُلَّ وَاحِدٍ مِّنْهُمَا مِائَةَ جَلْدَةٍ ۖوَّلَا تَأْخُذْكُمْ بِهِمَا رَأْفَةٌ فِيْ دِيْنِ اللّٰهِ اِنْ كُنْتُمْ تُؤْمِنُوْنَ بِاللّٰهِ وَالْيَوْمِ الْاٰخِرِۚ وَلْيَشْهَدْ عَذَابَهُمَا طَاۤىِٕفَةٌ مِّنَ الْمُؤْمِنِيْنَ

az-zāniyatu waz-zānī fajlidū kulla wāḥidim minhumā mi'ata jaldah(tan), wa lā ta'khużkum bihimā ra'fatun fī dīnillāhi in kuntum tu'minūna billāhi wal-yaumil-ākhir(i), walyasyhad ‘ażābahumā ṭā'ifatum minal-mu'minīn(a).

Azo ti pitan na azo ti pitan, pika ala oko oko na akota kamba ngbangbo oko, na zia si mawa ti ala akanga lege na mo pepe ti (sala) vorongo ti Allah, tongana mo ma na be na Allah nga na Lango ti Nda ni. Na zia mbeni bungbi ti awamabe abâ punition ti ala.

اَلزَّانِيْ لَا يَنْكِحُ اِلَّا زَانِيَةً اَوْ مُشْرِكَةً ۖوَّالزَّانِيَةُ لَا يَنْكِحُهَآ اِلَّا زَانٍ اَوْ مُشْرِكٌ ۚوَحُرِّمَ ذٰلِكَ عَلَى الْمُؤْمِنِيْنَ

az-zānī lā yankiḥu illā zāniyatan au musyrikah(tan), waz-zāniyatu lā yankiḥuhā illā zānin au musyrik(un), wa ḥurrima żālika ‘alal-mu'minīn(a).

A lingbi wali so asara lango-sioni asara mariage pëpe gi na wali so asara lango-sioni wala na vorongo nzapa mingi; na a lingbi wali so asala pitan asala mariage pëpe gi na wali so asala pitan wala na vorongo anzapa mingi; na ye so a gbanzi na awamabe.

وَالَّذِيْنَ يَرْمُوْنَ الْمُحْصَنٰتِ ثُمَّ لَمْ يَأْتُوْا بِاَرْبَعَةِ شُهَدَاۤءَ فَاجْلِدُوْهُمْ ثَمٰنِيْنَ جَلْدَةً وَّلَا تَقْبَلُوْا لَهُمْ شَهَادَةً اَبَدًاۚ وَاُولٰۤىِٕكَ هُمُ الْفٰسِقُوْنَ ۙ

wal-lażīna yarmūnal-muḥṣanāti ṡumma lam ya'tū bi'arba‘ati syuhadā'a fajlidūhum ṡamānīna jaldataw wa lā taqbalū lahum syahādatan abadā(n), wa ulā'ika humul-fāsiqūn(a).

Na azo so abi tënë na li ti awali so ayeke na sioni oko pëpe me ala fa pëpe atémoin osio, ala yeke pika ala na zaza bale-omene, na ala yeke yeda na tënë ti témoin ti ala lâ oko pëpe. Azo so ayeke azo ti sioni, .

اِلَّا الَّذِيْنَ تَابُوْا مِنْۢ بَعْدِ ذٰلِكَ وَاَصْلَحُوْاۚ فَاِنَّ اللّٰهَ غَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ

illal-lażīna tābū mim ba‘di żālika wa aṣlaḥū, fa innallāha gafūrur raḥīm(un).

gi azo so achangé bê ti ala na pekoni na ala leke (ala mveni), ka biani, Allah ayeke Zo ti pardone zo, Zo ti be-nzoni mingi.

وَالَّذِيْنَ يَرْمُوْنَ اَزْوَاجَهُمْ وَلَمْ يَكُنْ لَّهُمْ شُهَدَاۤءُ اِلَّآ اَنْفُسُهُمْ فَشَهَادَةُ اَحَدِهِمْ اَرْبَعُ شَهٰدٰتٍۢ بِاللّٰهِ ۙاِنَّهٗ لَمِنَ الصّٰدِقِيْنَ

wal-lażīna yarmūna azwājahum wa lam yakul lahum syuhadā'u illā anfusuhum fa syahādatu aḥadihim arba‘u syahādātim billāh(i), innahū laminaṣ-ṣādiqīn(a).

Na azo so a bi tënë na li ti awali ti ala (so ala sara lango-sioni), atâa so ala yeke na ambeni témoin nde pëpe, gi ala wani, ka tënë ti témoin ti zo oko oko ayeke ti deba yanga fani osio na (iri ti) Allah, so biani lo yeke mbeni oko ti azo so ayeke tene tâ tënë.

وَالْخَامِسَةُ اَنَّ لَعْنَتَ اللّٰهِ عَلَيْهِ اِنْ كَانَ مِنَ الْكٰذِبِيْنَ

wal-khāmisatu anna la‘natallāhi ‘alaihi in kāna minal-kāżibīn(a).

Na oku (deba yanga) ni ayeke so deba ti Allah ayeke tï na ndo ti lo, tongana lo yeke mbeni oko ti azo so ayeke tene mvene.

وَيَدْرَؤُا عَنْهَا الْعَذَابَ اَنْ تَشْهَدَ اَرْبَعَ شَهٰدٰتٍۢ بِاللّٰهِ اِنَّهٗ لَمِنَ الْكٰذِبِيْنَ ۙ

wa yadra'u ‘anhal-‘ażāba an tasyhada arba‘a syahādātim billāhi innahū laminal-kāżibīn(a).

Na wali ni ayeke kpe ande punition tongana lo deba yanga ti lo fani osio na (iri ti) Allah so lo (koli ti lo) ayeke biani mbeni oko ti azo so ayeke tene mvene, .

وَالْخَامِسَةَ اَنَّ غَضَبَ اللّٰهِ عَلَيْهَآ اِنْ كَانَ مِنَ الصّٰدِقِيْنَ

wal-khāmisata anna gaḍaballāhi ‘alaihā in kāna minaṣ-ṣādiqīn(a).

na oku (deba yanga) so ngonzo ti Allah ayeke tï na ndo ti lo (wali), tongana lo (koli ti lo) ayeke mbeni oko ti azo so ayeke tene tâ tënë.

وَلَوْلَا فَضْلُ اللّٰهِ عَلَيْكُمْ وَرَحْمَتُهٗ وَاَنَّ اللّٰهَ تَوَّابٌ حَكِيْمٌ ࣖ

wa lau lā faḍlullāhi ‘alaikum wa raḥmatuhū wa annallāha tawwābun ḥakīm(un).

Na tongana a yeke pepe ndali ti grâce ti Allah nga na be-nzoni ti lo na mbage ti mo (mo yeke tingbi biani na akpale). Na biani, Allah ayeke Zo so ayeda na gbiango bê mingi, Lo yeke na ndara mingi.

اِنَّ الَّذِيْنَ جَاۤءُوْ بِالْاِفْكِ عُصْبَةٌ مِّنْكُمْۗ لَا تَحْسَبُوْهُ شَرًّا لَّكُمْۗ بَلْ هُوَ خَيْرٌ لَّكُمْۗ لِكُلِّ امْرِئٍ مِّنْهُمْ مَّا اكْتَسَبَ مِنَ الْاِثْمِۚ وَالَّذِيْ تَوَلّٰى كِبْرَهٗ مِنْهُمْ لَهٗ عَذَابٌ عَظِيْمٌ

innal-lażīna jā'ū bil-ifki ‘uṣbatum minkum, lā taḥsabūhu syarral lakum, bal huwa khairul lakum, likullimri'im minhum maktasaba minal-iṡm(i), wal-lażī tawallā kibrahū minhum lahū ‘ażābun ‘aẓīm(un).

Biani, azo so ayeke mû asango ti wataka ayeke ti groupe ti mo (nga). Pensé pëpe so sango ni ayeke sioni ndali ti mo, ti tâ tënë ni, a yeke nzoni ndali ti mo. Ala oko oko kue ayeke wara futa ndali ti asiokpari so ala sara. Na zo so na popo ti ala amû kota mbage (ti asiokpari so lo sara), lo yeke wara kota punition (nga).

لَوْلَآ اِذْ سَمِعْتُمُوْهُ ظَنَّ الْمُؤْمِنُوْنَ وَالْمُؤْمِنٰتُ بِاَنْفُسِهِمْ خَيْرًاۙ وَّقَالُوْا هٰذَآ اِفْكٌ مُّبِيْنٌ

lau lā iż sami‘tumūhu ẓannal-mu'minūna wal-mu'minātu bi'anfusihim khairā(n), wa qālū hāżā ifkum mubīn(un).

Ngbanga ti nyen awamabe na awamabe apensé nzoni pëpe na ndo ti ala wani, tongana mo mä atënë ti wataka na mo tene: “So ayeke (mbeni sango) tâ mvene.”

لَوْلَا جَاۤءُوْ عَلَيْهِ بِاَرْبَعَةِ شُهَدَاۤءَۚ فَاِذْ لَمْ يَأْتُوْا بِالشُّهَدَاۤءِ فَاُولٰۤىِٕكَ عِنْدَ اللّٰهِ هُمُ الْكٰذِبُوْنَ

lau lā jā'ū ‘alaihi bi'arba‘ati syuhadā'(a), fa iż lam ya'tū bisy-syuhadā'i fa ulā'ika ‘indallāhi humul-kāżibūn(a).

Ngbanga ti nyen ala (azo so abi tënë na li ti lo) aga pëpe na atémoin osio? Ndali ti so ala ga na atémoin pepe, na gbele Allah ala yeke azo ti mvene.

وَلَوْلَا فَضْلُ اللّٰهِ عَلَيْكُمْ وَرَحْمَتُهٗ فِى الدُّنْيَا وَالْاٰخِرَةِ لَمَسَّكُمْ فِيْ مَآ اَفَضْتُمْ فِيْهِ عَذَابٌ عَظِيْمٌ

wa lau lā faḍlullāhi ‘alaikum wa raḥmatuhū fid-dun-yā wal-ākhirati lamassakum fīmā afaḍtum fīhi ‘ażābun ‘aẓīm(un).

Na tongana a yeke pepe ndali ti grâce ti Allah nga na be-nzoni ti lo na mbage ti mo na yâ ti dunia so nga na yâ ti dunia ti peko, ka biani a yeke pika mo na kota punition, ndali ti so mo yeke sara tënë na ndo ni (asango ti wataka).

اِذْ تَلَقَّوْنَهٗ بِاَلْسِنَتِكُمْ وَتَقُوْلُوْنَ بِاَفْوَاهِكُمْ مَّا لَيْسَ لَكُمْ بِهٖ عِلْمٌ وَّتَحْسَبُوْنَهٗ هَيِّنًاۙ وَّهُوَ عِنْدَ اللّٰهِ عَظِيْمٌ ۚ

iż talaqqaunahū bi'alsinatikum wa taqūlūna bi'afwāhikum mā laisa lakum bihī ‘ilmuw wa taḥsabūnahū hayyinā(n), wa huwa ‘indallāhi ‘aẓīm(un).

(Dabe ti mo) na ngoi so mo wara (asango ti wataka) na yanga ti mo na mo tene na yanga ti mo ye so mo hinga pepe na kete ye, na mo ba ni tongana kete ye, atâa so na lê ti Allah a yeke mbeni kota tene.

وَلَوْلَآ اِذْ سَمِعْتُمُوْهُ قُلْتُمْ مَّا يَكُوْنُ لَنَآ اَنْ نَّتَكَلَّمَ بِهٰذَاۖ سُبْحٰنَكَ هٰذَا بُهْتَانٌ عَظِيْمٌ

wa lau lā iż sami‘tumūhu qultum mā yakūnu lanā an natakallama bihāżā, subḥānaka hāżā buhtānun ‘aẓīm(un).

Na ngbanga ti nyen mo tene pepe tongana mo ma ni, "A yeke na lege ni pepe ti tene e sala tene ti ye so. Gloire aduti na Mo, so ayeke kota mvene."

يَعِظُكُمُ اللّٰهُ اَنْ تَعُوْدُوْا لِمِثْلِهٖٓ اَبَدًا اِنْ كُنْتُمْ مُّؤْمِنِيْنَ ۚ

ya‘iẓukumullāhu an ta‘ūdū limiṡlihī abadan in kuntum mu'minīn(a).

Allah agboto mê ti mo ti (sala) pëpe ti kiri ti sala ye tongaso lakue lakue, tongana mo yeke awamabe, .

وَيُبَيِّنُ اللّٰهُ لَكُمُ الْاٰيٰتِۗ وَاللّٰهُ عَلِيْمٌ حَكِيْمٌ

wa yubayyinullāhu lakumul-āyāt(i), wallāhu ‘alīmun ḥakīm(un).

na Allah afa nda ti aversê (ti Lo) na mo. Na Allah ahinga ye kue, lo yeke na ndara.

اِنَّ الَّذِيْنَ يُحِبُّوْنَ اَنْ تَشِيْعَ الْفَاحِشَةُ فِى الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا لَهُمْ عَذَابٌ اَلِيْمٌۙ فِى الدُّنْيَا وَالْاٰخِرَةِۗ وَاللّٰهُ يَعْلَمُ وَاَنْتُمْ لَا تَعْلَمُوْنَ

innal-lażīna yuḥibbūna an tasyī‘al-fāḥisyatu fil-lażīna āmanū lahum ‘ażābun alīm(un), fid-dun-yā wal-ākhirah(ti), wallāhu ya‘lamu wa antum lā ta‘lamūn(a).

Biani, azo so aye ti zia si mara ti asioni ye tongaso (asango ti wataka) amû ndo na popo ti awamabe ayeke wara ande mbeni punition ti vundu na yâ ti dunia so nga na yâ ti gigi ti kekereke. Na Allah ahinga, na ngoi so i hinga pepe.

وَلَوْلَا فَضْلُ اللّٰهِ عَلَيْكُمْ وَرَحْمَتُهٗ وَاَنَّ اللّٰهَ رَءُوْفٌ رَّحِيْمٌ ࣖ

wa lau lā faḍlullāhi ‘alaikum wa raḥmatuhū wa annallāha ra'ūfur raḥīm(un).

Na tongana a yeke pepe ndali ti grâce nga na be-nzoni ti Allah na mbage ti mo (ka mo yeke wara biani mbeni kota punition). Biani, Allah ayeke na nzobe mingi, na be-nzoni mingi.

۞ يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا لَا تَتَّبِعُوْا خُطُوٰتِ الشَّيْطٰنِۗ وَمَنْ يَّتَّبِعْ خُطُوٰتِ الشَّيْطٰنِ فَاِنَّهٗ يَأْمُرُ بِالْفَحْشَاۤءِ وَالْمُنْكَرِۗ وَلَوْلَا فَضْلُ اللّٰهِ عَلَيْكُمْ وَرَحْمَتُهٗ مَا زَكٰى مِنْكُمْ مِّنْ اَحَدٍ اَبَدًاۙ وَّلٰكِنَّ اللّٰهَ يُزَكِّيْ مَنْ يَّشَاۤءُۗ وَاللّٰهُ سَمِيْعٌ عَلِيْمٌ

yā ayyuhal-lażīna āmanū lā tattabi‘ū khuṭuwātisy-syaiṭān(i), wa may yattabi‘ khuṭuwātisy-syaiṭāni fa innahū ya'muru bil-faḥsyā'i wal-munkar(i), wa lau lā faḍlullāhi ‘alaikum wa raḥmatuhū mā zakā minkum min aḥadin abadā(n), wa lākinnallāha yuzakkī may yasyā'(u), wallāhu samī‘un ‘alīm(un).

O ala so amä na bê! Mû peko ti gere ti Satan pëpe. Zo so amû peko ti Satan, ka biani lo (Satan) akomande asioni ye nga na asioni ye. Tongana a yeke pepe ndali ti grâce ti Allah nga na be-nzoni ti lo na mbage ti ala, ka zo oko na popo ti ala ayeke duti nzoni pëpe (na yâ ti asioni ye nga na asioni kusala so) lakue lakue, me Allah ayeke sukula zo so bê ti lo aye. Na Allah ayeke Zo ti mango ye kue, Lo hinga ye kue.

وَلَا يَأْتَلِ اُولُو الْفَضْلِ مِنْكُمْ وَالسَّعَةِ اَنْ يُّؤْتُوْٓا اُولِى الْقُرْبٰى وَالْمَسٰكِيْنَ وَالْمُهٰجِرِيْنَ فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ ۖوَلْيَعْفُوْا وَلْيَصْفَحُوْاۗ اَلَا تُحِبُّوْنَ اَنْ يَّغْفِرَ اللّٰهُ لَكُمْ ۗوَاللّٰهُ غَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ

wa lā ya'tali ulul-faḍli minkum was-sa‘ati ay yu'tū ulil-qurbā wal-masākīna wal-muhājirīna fī sabīlillāh(i), wal ya‘fū wal yaṣfaḥū, alā tuḥibbūna ay yagfirallāhu lakum, wallāhu gafūrur raḥīm(un).

Na zia pëpe si azo so ayeke na a-avantage nga na alege na popo ti ala adeba yanga ti ala pëpe so ala (yeke) mû (mû maboko pëpe) na afami (ti ala), awayere nga na azo so ague na kodoro wande na lege ti Allah, na zia ala pardone na ala kanga bê. Mo ye pëpe ti tene Allah apardone mo? Na Allah ayeke pardone zo, lo yeke sara be-nzoni mingi.

اِنَّ الَّذِيْنَ يَرْمُوْنَ الْمُحْصَنٰتِ الْغٰفِلٰتِ الْمُؤْمِنٰتِ لُعِنُوْا فِى الدُّنْيَا وَالْاٰخِرَةِۖ وَلَهُمْ عَذَابٌ عَظِيْمٌ ۙ

innal-lażīna yarmūnal-muḥṣanātil-gāfilātil-mu'mināti lu‘inū fid-dun-yā wal-ākhirah(ti), wa lahum ‘ażābun ‘aẓīm(un).

Biani, azo so abi tënë na li ti awali so ayeke na sioni oko pëpe, so ayeke bi bê pëpe, na so amä na bê (ti salango pitan) ayeke na deba na ndo sese so nga na ndo ti peko, na fade ala yeke wara mbeni sioni punition, .

يَّوْمَ تَشْهَدُ عَلَيْهِمْ اَلْسِنَتُهُمْ وَاَيْدِيْهِمْ وَاَرْجُلُهُمْ بِمَا كَانُوْا يَعْمَلُوْنَ

yauma tasyhadu ‘alaihim alsinatuhum wa aidīhim wa arjuluhum bimā kānū ya‘malūn(a).

na Lâ ni so langue ti ala, maboko ti ala nga na gere ti ala ayeke fa tënë ti témoin na terê ti ala na ndö ti ye so ala sara ândö.

يَوْمَىِٕذٍ يُّوَفِّيْهِمُ اللّٰهُ دِيْنَهُمُ الْحَقَّ وَيَعْلَمُوْنَ اَنَّ اللّٰهَ هُوَ الْحَقُّ الْمُبِيْنُ

yauma'iżiy yuwaffīhimullāhu dīnahumul-ḥaqqa wa ya‘lamūna annallāha huwal-ḥaqqul-mubīn(u).

Na lango ni so, Allah ayeke sara si ala wara futa ti ala so ayeke na lege ni, na ala yeke hinga so Allah ayeke tâ tënë, lo yeke tâ tënë polele ahon atanga ni kue.

اَلْخَبِيْثٰتُ لِلْخَبِيْثِيْنَ وَالْخَبِيْثُوْنَ لِلْخَبِيْثٰتِۚ وَالطَّيِّبٰتُ لِلطَّيِّبِيْنَ وَالطَّيِّبُوْنَ لِلطَّيِّبٰتِۚ اُولٰۤىِٕكَ مُبَرَّءُوْنَ مِمَّا يَقُوْلُوْنَۗ لَهُمْ مَّغْفِرَةٌ وَّرِزْقٌ كَرِيْمٌ ࣖ

al-khabīṡātu lil-khabīṡīna wal-khabīṡūna lil-khabīṡāt(i), waṭ-ṭayyibātu liṭ-ṭayyibīna waṭ-ṭayyibūna liṭ-ṭayyibāt(i), ulā'ika mubarra'ūna mimmā yaqūlūn(a), lahum magfiratuw wa rizqun karīm(un).

Awali ti sioni ayeke ndali ti asioni koli, na asioni koli ayeke ndali ti asioni wali, na anzoni wali ayeke ndali ti anzoni koli, na anzoni koli ayeke ndali ti anzoni wali. Ala yeke nzoni-kue na ye so azo abi tënë na li ti ala. Ti ala, a yeke wara pardon nga na mbeni pendere ye so a leke (Paradis).

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا لَا تَدْخُلُوْا بُيُوْتًا غَيْرَ بُيُوْتِكُمْ حَتّٰى تَسْتَأْنِسُوْا وَتُسَلِّمُوْا عَلٰٓى اَهْلِهَاۗ ذٰلِكُمْ خَيْرٌ لَّكُمْ لَعَلَّكُمْ تَذَكَّرُوْنَ

yā ayyuhal-lażīna āmanū lā tadkhulū buyūtan gaira buyūtikum ḥattā tasta'nisū wa tusallimū ‘alā ahlihā, żālikum khairul lakum la‘allakum tażakkarūn(a).

O ala so amä na bê! Mo lï pëpe na yâ ti ambeni da so ayeke ti mo pëpe juska mo hunda lege na mo bara azo ti yâ ni awe. So ayeke nzoni mingi ndali ti mo, si mo lingbi ti dabe ti mo.

فَاِنْ لَّمْ تَجِدُوْا فِيْهَآ اَحَدًا فَلَا تَدْخُلُوْهَا حَتّٰى يُؤْذَنَ لَكُمْ وَاِنْ قِيْلَ لَكُمُ ارْجِعُوْا فَارْجِعُوْا هُوَ اَزْكٰى لَكُمْ ۗوَاللّٰهُ بِمَا تَعْمَلُوْنَ عَلِيْمٌ

fa illam tajidū fīhā aḥadan falā tadkhulūhā ḥattā yu'żana lakum wa in qīla lakumurji‘ū farji‘ū huwa azkā lakum, wallāhu bimā ta‘malūna ‘alīm(un).

Na tongana mo wara zo na yâ ni pëpe, na pekoni mo lï pëpe juska mo wara lege ti lï dä. Na tongana a tene na mo, “Kiri!” Tongaso (zia) mo kiri. So ayeke nzoni-kue mingi teti i, na Allah ahinga ye kue so i sala.

لَيْسَ عَلَيْكُمْ جُنَاحٌ اَنْ تَدْخُلُوْا بُيُوْتًا غَيْرَ مَسْكُوْنَةٍ فِيْهَا مَتَاعٌ لَّكُمْۗ وَاللّٰهُ يَعْلَمُ مَا تُبْدُوْنَ وَمَا تَكْتُمُوْنَ

laisa ‘alaikum junāḥun an tadkhulū buyūtan gaira maskūnatin fīhā matā‘ul lakum, wallāhu ya‘lamu mā tubdūna wa mā taktumūn(a).

Siokpari ayeke na ndo ti mo pëpe ti lï na yâ ti mbeni da so zo ayeke dä pëpe, so mo yeke na mbeni ye na yâ ni; Allah ahinga ye so mo fa na gigi na ye so mo honde.

قُلْ لِّلْمُؤْمِنِيْنَ يَغُضُّوْا مِنْ اَبْصَارِهِمْ وَيَحْفَظُوْا فُرُوْجَهُمْۗ ذٰلِكَ اَزْكٰى لَهُمْۗ اِنَّ اللّٰهَ خَبِيْرٌۢ بِمَا يَصْنَعُوْنَ

qul lil-mu'minīna yaguḍḍū min abṡārihim wa yaḥfaẓū furūjahum, żālika azkā lahum, innallāha khabīrum bimā yaṣna‘ūn(a).

Tene na akoli so amä na bê, ala bata lê ti ala, na ala bata ambage ti tele ti ala; na lege so, a yeke duti nzoni-kue mingi ndali ti ala. Biani, Allah ahinga ye kue so ala yeke sala.

وَقُلْ لِّلْمُؤْمِنٰتِ يَغْضُضْنَ مِنْ اَبْصَارِهِنَّ وَيَحْفَظْنَ فُرُوْجَهُنَّ وَلَا يُبْدِيْنَ زِيْنَتَهُنَّ اِلَّا مَا ظَهَرَ مِنْهَا وَلْيَضْرِبْنَ بِخُمُرِهِنَّ عَلٰى جُيُوْبِهِنَّۖ وَلَا يُبْدِيْنَ زِيْنَتَهُنَّ اِلَّا لِبُعُوْلَتِهِنَّ اَوْ اٰبَاۤىِٕهِنَّ اَوْ اٰبَاۤءِ بُعُوْلَتِهِنَّ اَوْ اَبْنَاۤىِٕهِنَّ اَوْ اَبْنَاۤءِ بُعُوْلَتِهِنَّ اَوْ اِخْوَانِهِنَّ اَوْ بَنِيْٓ اِخْوَانِهِنَّ اَوْ بَنِيْٓ اَخَوٰتِهِنَّ اَوْ نِسَاۤىِٕهِنَّ اَوْ مَا مَلَكَتْ اَيْمَانُهُنَّ اَوِ التّٰبِعِيْنَ غَيْرِ اُولِى الْاِرْبَةِ مِنَ الرِّجَالِ اَوِ الطِّفْلِ الَّذِيْنَ لَمْ يَظْهَرُوْا عَلٰى عَوْرٰتِ النِّسَاۤءِ ۖوَلَا يَضْرِبْنَ بِاَرْجُلِهِنَّ لِيُعْلَمَ مَا يُخْفِيْنَ مِنْ زِيْنَتِهِنَّۗ وَتُوْبُوْٓا اِلَى اللّٰهِ جَمِيْعًا اَيُّهَ الْمُؤْمِنُوْنَ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُوْنَ

wa qul lil-mu'mināti yagḍuḍna min abṡārihinna wa yaḥfaẓna furūjahunna wa lā yubdīna zīnatahunna illā mā ẓahara minhā walyaḍribna bikhumurihinna ‘alā juyūbihinn(a), wa lā yubdīna zīnatahunna illā libu‘ūlatihinna au ābā'ihinna au abnā'ihinna au abnā'i bu‘ūlatihinna au ikhwānihinna au banī ikhwānihinna au nisā'ihinna au mā malakat aimānuhunna awit-tābi‘īna gairi ulil-irbati minar-rijāli awiṭ-ṭiflil-lażīna lam yaẓharū ‘alā ‘aurātin-nisā'(i), wa lā yaḍribna bi'arjulihinna liyu‘lama mā yukhfīna min zīnatihinn(a), wa tūbū ilallāhi jamī‘an ayyuhal-mu'minūna la‘allakum tufliḥūn(a).

Na tene na awali so amä na bê ti zia lê ti ala na sese na ti bata nzoni dutingo ti ala na ti fa pëpe pendere ti ala gi ye so lê abâ. Na zia ala fa voile ti ala na ndo ti kate ti ala na ala fa pëpe pendere ti ala gi na akoli ti ala, wala ababâ ti ala, wala ababâ ti akoli ti ala, wala amolenge ti ala ti koli, wala amolenge ti akoli ti ala, wala aita ti ala ti koli, wala amolenge ti ala ti koli, wala amolenge ti aita ti ala ti wali, wala awali ti ala, wala desserverly ( wala s) ti ala. awali), wala amolenge so ahinga ye pëpe na ndo ti ambage ti tere ti wali. Nga zia ala pika gere ti ala pëpe ti fa ye so ala honde. Na gbian bê ti ala na Allah, O ala so amä na bê, si ala lingbi ti wara ye ti nzoni.

وَاَنْكِحُوا الْاَيَامٰى مِنْكُمْ وَالصّٰلِحِيْنَ مِنْ عِبَادِكُمْ وَاِمَاۤىِٕكُمْۗ اِنْ يَّكُوْنُوْا فُقَرَاۤءَ يُغْنِهِمُ اللّٰهُ مِنْ فَضْلِهٖۗ وَاللّٰهُ وَاسِعٌ عَلِيْمٌ

wa ankiḥul-ayāmā minkum waṣ-ṣāliḥīna min ‘ibādikum wa imā'ikum, iy yakūnū fuqarā'a yugnihimullāhu min faḍlih(ī), wallāhu wāsi‘un ‘alīm(un).

Na ala sara mariage na azo so angbâ kumbamba na popo ti ala, nga na azo so alingbi (ti sara mariage) na awakua ti ala ti koli na ti wali. Tongana ala yeke awayere, Allah ayeke mu ngangu na ala na lege ti grâce ti lo. Na Allah ayeke Zo so agbu ye kue (matabisi ti Lo), Lo hinga ye kue.

وَلْيَسْتَعْفِفِ الَّذِيْنَ لَا يَجِدُوْنَ نِكَاحًا حَتّٰى يُغْنِيَهُمُ اللّٰهُ مِنْ فَضْلِهٖ ۗوَالَّذِيْنَ يَبْتَغُوْنَ الْكِتٰبَ مِمَّا مَلَكَتْ اَيْمَانُكُمْ فَكَاتِبُوْهُمْ اِنْ عَلِمْتُمْ فِيْهِمْ خَيْرًا وَّاٰتُوْهُمْ مِّنْ مَّالِ اللّٰهِ الَّذِيْٓ اٰتٰىكُمْ ۗوَلَا تُكْرِهُوْا فَتَيٰتِكُمْ عَلَى الْبِغَاۤءِ اِنْ اَرَدْنَ تَحَصُّنًا لِّتَبْتَغُوْا عَرَضَ الْحَيٰوةِ الدُّنْيَا ۗوَمَنْ يُّكْرِهْهُّنَّ فَاِنَّ اللّٰهَ مِنْۢ بَعْدِ اِكْرَاهِهِنَّ غَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ

walyasta‘fifil-lażīna lā yajidūna nikāḥan ḥattā yugniyahumullāhu min faḍlih(ī), wal-lażīna yabtagūnal-kitāba mimmā malakat aimānukum fa kātibūhum in ‘alimtum fīhim khairaw wa ātūhum mim mālillāhil-lażī ātākum, wa lā tukrihū fatayātikum ‘alal-bigā'i in aradna taḥaṣṣunal litabtagū ‘araḍal-ḥayātid-dun-yā, wa may yukrihhunna fa innallāha mim ba‘di ikrāhihinna gafūrur raḥīm(un).

Na azo so alingbi ti sala mariage pepe a lingbi ala bata (tele ti ala) nzoni-kue, juska Allah amu na ala ngangu na lege ti grâce ti Lo. Na tongana awakua so mo yeke na ala aye mbele (liberté), a lingbi mo sara mbele na ala, tongana mo hinga so nzoni ye ayeke na ya ti ala, na mo mu na ala ambeni mosoro ti Allah so Lo mu na mo. Nga mo gbu awakua ti mo ti wali na ngangu pëpe ti sara ndumba, na ngoi so ala wani aye ti duti na sioni oko pëpe, ndali ti so mo ye ti wara aye ti dunia so. Zo so agbu ala na ngangu, ka biani, Allah ayeke Pardone, Zo ti be-nzoni mingi (na ala) na peko ti so a gbu ala na ngangu.

وَلَقَدْ اَنْزَلْنَآ اِلَيْكُمْ اٰيٰتٍ مُّبَيِّنٰتٍ وَّمَثَلًا مِّنَ الَّذِيْنَ خَلَوْا مِنْ قَبْلِكُمْ وَمَوْعِظَةً لِّلْمُتَّقِيْنَ ࣖ

wa laqad anzalnā ilaikum āyātim mubayyinātiw wa maṡalam minal-lażīna khalau min qablikum wa mau‘iẓatal lil-muttaqīn(a).

Na biani, E tokua na mo aversê so amû nda ti atënë, nga na atapande so alondo na azo so aga kozoni na mo nga tongana mbeni ye ti manda teti azo so ayeke voro Nzapa.

۞ اَللّٰهُ نُوْرُ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِۗ مَثَلُ نُوْرِهٖ كَمِشْكٰوةٍ فِيْهَا مِصْبَاحٌۗ اَلْمِصْبَاحُ فِيْ زُجَاجَةٍۗ اَلزُّجَاجَةُ كَاَنَّهَا كَوْكَبٌ دُرِّيٌّ يُّوْقَدُ مِنْ شَجَرَةٍ مُّبٰرَكَةٍ زَيْتُوْنَةٍ لَّا شَرْقِيَّةٍ وَّلَا غَرْبِيَّةٍۙ يَّكَادُ زَيْتُهَا يُضِيْۤءُ وَلَوْ لَمْ تَمْسَسْهُ نَارٌۗ نُوْرٌ عَلٰى نُوْرٍۗ يَهْدِى اللّٰهُ لِنُوْرِهٖ مَنْ يَّشَاۤءُۗ وَيَضْرِبُ اللّٰهُ الْاَمْثَالَ لِلنَّاسِۗ وَاللّٰهُ بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيْمٌ ۙ

allāhu nūrus-samāwāti wal-arḍ(i), maṡalu nūrihī kamisykātin fīhā miṣbāḥ(un), al-miṣbāḥu fī zujājah(tin), az-zujājatu ka'annahā kaukabun durriyyuy yūqadu min syajaratim mubārakatin zaitūnatil lā syarqiyyatiw wa lā garbiyyah(tin), yakādu zaituhā yuḍī'u wa lau lam tamsashu nār(un), nūrun ‘alā nūr(in), yahdillāhu linūrihī may yasyā'(u), wa yaḍribullāhul-amṡāla lin-nās(i), wallāhu bikulli syai'in ‘alīm(un).

Allah (zo ti mungo) lumière (na) ayayu na sese. Toli ti lumière ti Lo ayeke tongana mbeni dû so zo alingbi ti lï dä pëpe, na yâ ni mbeni kota lampe ayeke dä. Lampe ni ayeke na yâ ti mbeni bozo ti verre (na) bozo ti verre ni ayeke tongana mbeni tongoro so ayeke za, so a zia wâ dä na mafuta so alondo na mbeni keke so a iri tënë nzoni na ndo ni, mbeni keke ti olive so ayeke ti mbage ti est pëpe wala ti ouest pëpe, so mafuta ti lo (gi lo oko) ayeke ndulu ti za, atâa so wâ andu ni pëpe. Lumière na ndo ti lumière (couche); Allah ayeke fa lege na lumière ti Lo na zo so Lo ye, na Allah ayeke fa atapande teti azo. Na Allah ayeke Zo so ahinga ye kue.

فِيْ بُيُوْتٍ اَذِنَ اللّٰهُ اَنْ تُرْفَعَ وَيُذْكَرَ فِيْهَا اسْمُهٗۙ يُسَبِّحُ لَهٗ فِيْهَا بِالْغُدُوِّ وَالْاٰصَالِ ۙ

fī buyūtin ażinallāhu an turfa‘a wa yużkara fīhasmuh(ū), yusabbiḥu lahū fīhā bil-guduwwi wal-āṣāl(i).

(Lumière so) na yâ ti ada so Allah amû yanga ti tene a mû gloire na ti tene iri ti Lo dä, kâ ti mû gloire (ti sara si iri ti Lo aga nzoni-kue) na ndapre nga na lakui, .

رِجَالٌ لَّا تُلْهِيْهِمْ تِجَارَةٌ وَّلَا بَيْعٌ عَنْ ذِكْرِ اللّٰهِ وَاِقَامِ الصَّلٰوةِ وَاِيْتَاۤءِ الزَّكٰوةِ ۙيَخَافُوْنَ يَوْمًا تَتَقَلَّبُ فِيْهِ الْقُلُوْبُ وَالْاَبْصَارُ ۙ

rijālul lā tulhīhim tijāratuw wa lā bai‘un ‘an żikrillāhi wa iqāmiṣ-ṣalāti wa ītā'iz-zakāh(ti), yakhāfūna yauman tataqallabu fīhil-qulūbu wal-abṣār(u).

azo so a zia ala pepe na lege ti dengo buze na vongo ye na kango ye na lege ti dabe ti ala na Allah, salango asambela, na futango zakat. Ala sara mbeto ti lango so bê ti ala na lê ti ala ayeke yengi (Lâ ti fango ngbanga), .

لِيَجْزِيَهُمُ اللّٰهُ اَحْسَنَ مَا عَمِلُوْا وَيَزِيْدَهُمْ مِّنْ فَضْلِهٖۗ وَاللّٰهُ يَرْزُقُ مَنْ يَّشَاۤءُ بِغَيْرِ حِسَابٍ

liyajziyahumullāhu aḥsana mā ‘amilū wa yazīduhum min faḍlih(ī), wallāhu yarzuqu may yasyā'u bigairi ḥisāb(in).

(ala sala tongaso) ti tene Allah afuta ala na mbeni ye so ayeke nzoni ahon ti so ala sala, na ti tene Lo kono kota nzobe ti Lo na ndo ti ala. Na Allah a mu kobe na zo so Lo ye na nda ni pepe.

وَالَّذِيْنَ كَفَرُوْٓا اَعْمَالُهُمْ كَسَرَابٍۢ بِقِيْعَةٍ يَّحْسَبُهُ الظَّمْاٰنُ مَاۤءًۗ حَتّٰىٓ اِذَا جَاۤءَهٗ لَمْ يَجِدْهُ شَيْـًٔا وَّوَجَدَ اللّٰهَ عِنْدَهٗ فَوَفّٰىهُ حِسَابَهٗ ۗ وَاللّٰهُ سَرِيْعُ الْحِسَابِ ۙ

wal-lażīna kafarū a‘māluhum kasarābim biqī‘atiy yaḥsabuhuẓ-ẓam'ānu mā'ā(n), ḥattā iżā jā'ahū lam yajidhu syai'aw wa wajadallāha ‘indahū fa waffāhu ḥisābah(ū), wallāhu sarī‘ul-ḥisāb(i).

Na azo so amä na bê pëpe, akusala ti ala ayeke tongana mbeni mirage na ndo ti sese so ayeke plat, so azo so nzara ti ngu asara ala apensé so a yeke ngu, me tongana ala ga nduru na ni, mbeni ye ayeke dä pëpe. Na lo wara decret ti Allah teti lo. Na pekoni, Allah amû na lo acalcul (akusala) so ayeke mbilimbili-kue na Allah asara ye hio mingi ti sara calcul ni.

اَوْ كَظُلُمٰتٍ فِيْ بَحْرٍ لُّجِّيٍّ يَّغْشٰىهُ مَوْجٌ مِّنْ فَوْقِهٖ مَوْجٌ مِّنْ فَوْقِهٖ سَحَابٌۗ ظُلُمٰتٌۢ بَعْضُهَا فَوْقَ بَعْضٍۗ اِذَآ اَخْرَجَ يَدَهٗ لَمْ يَكَدْ يَرٰىهَاۗ وَمَنْ لَّمْ يَجْعَلِ اللّٰهُ لَهٗ نُوْرًا فَمَا لَهٗ مِنْ نُّوْرٍ ࣖ

au kaẓulumātin fī baḥril lujjiyyiy yagsyāhu maujum min fauqihī maujum min fauqihī saḥāb(un), ẓulumātum ba‘ḍuhā fauqa ba‘ḍ(in), iżā akhraja yadahū lam yakad yarāhā, wa mal lam yaj‘alillāhu lahū nūran famā lahū min nūr(in).

Wala (dutingo ti azo so amä na bê pëpe) ayeke tongana bingo kue na yâ ti mbeni kota ngu-ingo, so akota ngu-ingo akanga ndo ni, na ndo ni (encore) avuko mbinda ayeke dä. So ayeke bingo so ayeke na yâ ti acouche. Tongana lo zi maboko ti lo lo lingbi ti bâ ni pëpe. Zo so a mu na lo lumière (fango lege) pepe na mbage ti Allah, ka lo yeke na kete lumière pepe.

اَلَمْ تَرَ اَنَّ اللّٰهَ يُسَبِّحُ لَهٗ مَنْ فِى السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِ وَالطَّيْرُ صٰۤفّٰتٍۗ كُلٌّ قَدْ عَلِمَ صَلَاتَهٗ وَتَسْبِيْحَهٗۗ وَاللّٰهُ عَلِيْمٌۢ بِمَا يَفْعَلُوْنَ

alam tara annallāha yusabbiḥu lahū man fis-samāwāti wal-arḍi waṭ-ṭairu ṣāffāt(in), kullun qad ‘alima ṣalātahū wa tasbīḥah(ū), wallāhu ‘alīmum bimā yaf‘alūn(a).

Mo (Mohammed) mo hinga pepe so ye kue so ayeke na yayu na sese ayeke ti Allah, nga na andeke so a zi a-alengo ti ala. Ala oko oko kue ahinga biani (tongana nyen ti) sambela na ti mû gloire. Allah ahinga ye kue so ala yeke sara.

وَلِلّٰهِ مُلْكُ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِۚ وَاِلَى اللّٰهِ الْمَصِيْرُ

wa lillāhi mulkus-samāwāti wal-arḍ(i), wa ilallāhil-maṣīr(u).

Na ti Allah ayeke royaume ti yayu na ti sese na ti Allah oko la ayeke kiri (acréature kue).

اَلَمْ تَرَ اَنَّ اللّٰهَ يُزْجِيْ سَحَابًا ثُمَّ يُؤَلِّفُ بَيْنَهٗ ثُمَّ يَجْعَلُهٗ رُكَامًا فَتَرَى الْوَدْقَ يَخْرُجُ مِنْ خِلٰلِهٖۚ وَيُنَزِّلُ مِنَ السَّمَاۤءِ مِنْ جِبَالٍ فِيْهَا مِنْۢ بَرَدٍ فَيُصِيْبُ بِهٖ مَنْ يَّشَاۤءُ وَيَصْرِفُهٗ عَنْ مَّنْ يَّشَاۤءُۗ يَكَادُ سَنَا بَرْقِهٖ يَذْهَبُ بِالْاَبْصَارِ ۗ

alam tara annallāha yuzjī saḥāban ṡumma yu'allifu bainahū ṡumma yaj‘aluhū rukāman fa taral-wadqa yakhruju min khilālih(ī), wa yunazzilu minas-samā'i min jibālin fīhā mim baradin fa yuṣību bihī may yasyā'u wa yaṣrifuhū ‘am may yasyā'(u), yakādu sanā barqihī yażhabu bil-abṣār(i).

Mo ba pepe so Allah asala si ambinda atambela yeke yeke, na pekoni Lo bungbi ala na ndo oko, na pekoni Lo sala si ala bungbi, na pekoni Lo ba ngu-nzapa so ayeke sigigi na yâ ti akete dû na Lo (nga) atokua (akeke ti) glace na yayu, (so ti tene) alondo na (abungbi ti ambinda tongana) ahoto Lo yeke (na pekoni) ala yongoro na zo so Lo ye. Lumière ti wâ asara si zo alingbi ti bâ ndo pëpe.

يُقَلِّبُ اللّٰهُ الَّيْلَ وَالنَّهَارَۗ اِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَعِبْرَةً لِّاُولِى الْاَبْصَارِ

yuqallibullāhul-laila wan-nahār(a), inna fī żālika la‘ibratal li'ulil-abṣār(i).

Allah amû place ti bï na lâ. Biani, na yâ ti tënë so, a lingbi mbeni ye ti manda aduti dä teti azo so ayeke na bango ndo (so akpengba).

وَاللّٰهُ خَلَقَ كُلَّ دَاۤبَّةٍ مِّنْ مَّاۤءٍۚ فَمِنْهُمْ مَّنْ يَّمْشِيْ عَلٰى بَطْنِهٖۚ وَمِنْهُمْ مَّنْ يَّمْشِيْ عَلٰى رِجْلَيْنِۚ وَمِنْهُمْ مَّنْ يَّمْشِيْ عَلٰٓى اَرْبَعٍۗ يَخْلُقُ اللّٰهُ مَا يَشَاۤءُۗ اِنَّ اللّٰهَ عَلٰى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيْرٌ

wallāhu khalaqa kulla dābbatim mim mā'(in), fa minhum may yamsyī ‘alā baṭinih(ī), wa minhum may yamsyī ‘alā rijlain(i), wa minhum may yamsyī ‘alā arba‘(in), yakhluqullāhu mā yasyā'(u), innallāha ‘alā kulli syai'in qadīr(un).

Na Allah a sala anyama kue na ngu: ambeni a yeke huru na ndo ti yâ ti ala, ambeni na ndo ti gere use, na ambeni na ndo ti gere osio. Allah a créé ye so Lo ye. Biani, Allah ayeke na ngangu na ndo ti aye kue.

لَقَدْ اَنْزَلْنَآ اٰيٰتٍ مُّبَيِّنٰتٍۗ وَاللّٰهُ يَهْدِيْ مَنْ يَّشَاۤءُ اِلٰى صِرَاطٍ مُّسْتَقِيْمٍ

laqad anzalnā āyātim mubayyināt(in), wallāhu yahdī may yasyā'u ilā ṣirāṭim mustaqīm(in).

Biani, E to afä so ayeke polele. Na Allah ayeke fa lege na zo so Lo ye na lege so ayeke droit.

وَيَقُوْلُوْنَ اٰمَنَّا بِاللّٰهِ وَبِالرَّسُوْلِ وَاَطَعْنَا ثُمَّ يَتَوَلّٰى فَرِيْقٌ مِّنْهُمْ مِّنْۢ بَعْدِ ذٰلِكَۗ وَمَآ اُولٰۤىِٕكَ بِالْمُؤْمِنِيْنَ

wa yaqūlūna āmannā billāhi wa bir-rasūli wa aṭa‘nā ṡumma yatawallā farīqum minhum mim ba‘di żālik(a), wa mā ulā'ika bil-mu'minīn(a).

Na ala (azo ti handa) atene: “E mä na bê na Allah nga na Watokua (Mohammed), na e mä yanga ti ala.” Na pekoni, mbeni bungbi ti ala atourné na peko ti ye so. Ala yeke azo ti mabe pepe.

وَاِذَا دُعُوْٓا اِلَى اللّٰهِ وَرَسُوْلِهٖ لِيَحْكُمَ بَيْنَهُمْ اِذَا فَرِيْقٌ مِّنْهُمْ مُّعْرِضُوْنَ

wa iżā du‘ū ilallāhi wa rasūlihī liyaḥkuma bainahum iżā farīqum minhum mu‘riḍūn(a).

Na tongana a iri ala na Allah na Watokua ti Lo ti fâ ngbanga na popo ti ala, mbeni bungbi ti ala ake.

وَاِنْ يَّكُنْ لَّهُمُ الْحَقُّ يَأْتُوْٓا اِلَيْهِ مُذْعِنِيْنَ

wa iy yakul lahumul-ḥaqqu ya'tū ilaihi muż‘inīn(a).

Me tongana tâ tënë ayeke na ala, ala ga na mbage ti lo na mango yanga.

اَفِيْ قُلُوْبِهِمْ مَّرَضٌ اَمِ ارْتَابُوْٓا اَمْ يَخَافُوْنَ اَنْ يَّحِيْفَ اللّٰهُ عَلَيْهِمْ وَرَسُوْلُهٗ ۗبَلْ اُولٰۤىِٕكَ هُمُ الظّٰلِمُوْنَ ࣖ

afī qulūbihim maraḍun amirtābū am yakhāfūna ay yaḥīfallāhu ‘alaihim wa rasūluh(ū), bal ulā'ika humuẓ-ẓālimūn(a).

Mbeni kobela ayeke na yâ ti bê ti ala, wala ala yeke na kite, wala ala yeke na mbeto so Allah na Watokua ti lo ayeke sara ye na ala na lege ni pëpe? Ti tâ tënë ni, ala yeke azo so asara sioni.

اِنَّمَا كَانَ قَوْلَ الْمُؤْمِنِيْنَ اِذَا دُعُوْٓا اِلَى اللّٰهِ وَرَسُوْلِهٖ لِيَحْكُمَ بَيْنَهُمْ اَنْ يَّقُوْلُوْا سَمِعْنَا وَاَطَعْنَاۗ وَاُولٰۤىِٕكَ هُمُ الْمُفْلِحُوْنَ

innamā kāna qaulal-mu'minīna iżā du‘ū ilallāhi wa rasūlihī liyaḥkuma bainahum ay yaqūlū sami‘nā wa aṭa‘nā, wa ulā'ika humul-mufliḥūn(a).

A yeke gi tene ti awamabe, so tongana a tisa ala na Allah na Watokua ti Lo ti tene Watokua ni a mu desizion (a tene) na popo ti ala, ala tene: “E ma, na e mä yanga.” Na ala yeke azo ti chance.

وَمَنْ يُّطِعِ اللّٰهَ وَرَسُوْلَهٗ وَيَخْشَ اللّٰهَ وَيَتَّقْهِ فَاُولٰۤىِٕكَ هُمُ الْفَاۤىِٕزُوْنَ

wa may yuṭi‘illāha wa rasūlahū wa yakhsyallāha wa yattaqhi fa ulā'ika humul-fā'izūn(a).

Na zo so amä yanga ti Allah na Watokua ti Lo na lo kpe mbito ti Allah na lo mu tele ti lo kue na Lo, ala yeke azo so ayeke wara ande songo benda.

۞ وَاَقْسَمُوْا بِاللّٰهِ جَهْدَ اَيْمَانِهِمْ لَىِٕنْ اَمَرْتَهُمْ لَيَخْرُجُنَّۗ قُلْ لَّا تُقْسِمُوْاۚ طَاعَةٌ مَّعْرُوْفَةٌ ۗاِنَّ اللّٰهَ خَبِيْرٌۢ بِمَا تَعْمَلُوْنَ

wa aqsamū billāhi jahda aimānihim la'in amartahum layakhrujunn(a), qul lā tuqsimū, ṭā‘atum ma‘rūfah(tun), innallāha khabīrum bimā ta‘malūn(a).

Na ala deba yanga ti ala na (iri ti) Allah na mbeni kota deba, so tongana mo tene na ala ti tiri bira, ala yeke gue biani. So (Mohammed) atene: "Mo deba yanga ti mo pepe, (ngbanga ti so ye so a hunda) ayeke nzoni mango yanga. Biani, Allah ayeke bata ye mingi na ndo ti ye so mo yeke sara."

قُلْ اَطِيْعُوا اللّٰهَ وَاَطِيْعُوا الرَّسُوْلَۚ فَاِنْ تَوَلَّوْا فَاِنَّمَا عَلَيْهِ مَا حُمِّلَ وَعَلَيْكُمْ مَّا حُمِّلْتُمْۗ وَاِنْ تُطِيْعُوْهُ تَهْتَدُوْاۗ وَمَا عَلَى الرَّسُوْلِ اِلَّا الْبَلٰغُ الْمُبِيْنُ

qul aṭī‘ullāha wa aṭī‘ur-rasūl(a), fa in tawallau fa innamā ‘alaihi mā ḥummila wa ‘alaikum mā ḥummiltum, wa in tuṭī‘ūhu tahtadū, wa mā ‘alar rasūli illal-balāgul-mubīn(u).

Mo tene: "I mä yanga ti Allah na i mä yanga ti Watokua ni; tongana mo kiri na peko, ka biani kungba ti Watokua (Muhammad) ayeke gi ye so a zia na ndo ti lo, na kungba ti mo ayeke gi ye so a zia na ndo ti mo. Tongana mo mä yanga ti lo, fade mo yeke wara biani fango lege so ayeke polele. Kusala ti Watokua ni ayeke gi ti fa na mbi (Allah)gessa'."

وَعَدَ اللّٰهُ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا مِنْكُمْ وَعَمِلُوا الصّٰلِحٰتِ لَيَسْتَخْلِفَنَّهُمْ فِى الْاَرْضِ كَمَا اسْتَخْلَفَ الَّذِيْنَ مِنْ قَبْلِهِمْۖ وَلَيُمَكِّنَنَّ لَهُمْ دِيْنَهُمُ الَّذِى ارْتَضٰى لَهُمْ وَلَيُبَدِّلَنَّهُمْ مِّنْۢ بَعْدِ خَوْفِهِمْ اَمْنًاۗ يَعْبُدُوْنَنِيْ لَا يُشْرِكُوْنَ بِيْ شَيْـًٔاۗ وَمَنْ كَفَرَ بَعْدَ ذٰلِكَ فَاُولٰۤىِٕكَ هُمُ الْفٰسِقُوْنَ

wa‘adallāhul-lażīna āmanū minkum wa ‘amiluṣ-ṣāliḥāti layastakhlifannahum fil-arḍi kamastakhlafal-lażīna min qablihim, wa layumakkinanna lahum dīnahumul-lażirtaḍā lahum wa layubaddilannahum mim ba‘di khaufihim amnā(n), ya‘budūnanī lā yusyrikūna bī syai'ā(n), wa man kafara ba‘da żālika fa ulā'ika humul-fāsiqūn(a).

Allah a mu zendo na azo ti popo ti ala so a mabe na a sala anzoni kusala, so fade Lo sala biani si ala ga amokonzi na ndo sese, tongana ti so Lo sala si azo so aga kozoni na ala aga amokonzi, na biani, Lo yeke zia na sese teti ala lege ti vorongo so Lo yeda na ni. Na Lo gbian biani (state) ti ala, ti londo na dutingo na yâ mbito ti ga dutingo na nzoni dutingo. Ala (ngbâ) ti voro Mbi na lege so ala bungbi mbeni ye na Mbi pëpe. Me zo so (angbâ) mbeni zo so amä na bê pëpe na peko ti (zendo) so, ka azo so ayeke azo ti sioni.

وَاَقِيْمُوا الصَّلٰوةَ وَاٰتُوا الزَّكٰوةَ وَاَطِيْعُوا الرَّسُوْلَ لَعَلَّكُمْ تُرْحَمُوْنَ

wa aqīmuṣ-ṣalāta wa ātuz-zakāta wa aṭī‘ur-rasūla la‘allakum turḥamūn(a).

Na sala asambela, futa zakat, na mä yanga ti Watokua (Mohammed), si a wara be-nzoni na mo.

لَا تَحْسَبَنَّ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا مُعْجِزِيْنَ فِى الْاَرْضِۚ وَمَأْوٰىهُمُ النَّارُۗ وَلَبِئْسَ الْمَصِيْرُ ࣖ

lā taḥsabannal-lażīna kafarū mu‘jizīna fil-arḍ(i), wa ma'wāhumun-nār(u), wa labi'sal-maṣīr(u).

Mo pensé pëpe so azo so amä na bê pëpe alingbi ti kpe pasi ti Allah na ndo ti sese; na ngoi so ndo ti kiringo ti ala (na peko ti kuâ) ayeke enfer. Na ndo so ayeke sioni mingi ti kiri dä.

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا لِيَسْتَأْذِنْكُمُ الَّذِيْنَ مَلَكَتْ اَيْمَانُكُمْ وَالَّذِيْنَ لَمْ يَبْلُغُوا الْحُلُمَ مِنْكُمْ ثَلٰثَ مَرّٰتٍۗ مِنْ قَبْلِ صَلٰوةِ الْفَجْرِ وَحِيْنَ تَضَعُوْنَ ثِيَابَكُمْ مِّنَ الظَّهِيْرَةِ وَمِنْۢ بَعْدِ صَلٰوةِ الْعِشَاۤءِۗ ثَلٰثُ عَوْرٰتٍ لَّكُمْۗ لَيْسَ عَلَيْكُمْ وَلَا عَلَيْهِمْ جُنَاحٌۢ بَعْدَهُنَّۗ طَوَّافُوْنَ عَلَيْكُمْ بَعْضُكُمْ عَلٰى بَعْضٍۗ كَذٰلِكَ يُبَيِّنُ اللّٰهُ لَكُمُ الْاٰيٰتِۗ وَاللّٰهُ عَلِيْمٌ حَكِيْمٌ

yā ayyuhal-lażīna āmanū liyasta'żinkumul-lażīna malakat aimānukum wal-lażīna lam yablugul-ḥuluma minkum ṡalāṡa marrāt(in), min qabli ṣalātil-fajri wa ḥīna taḍa‘ūna ṡiyābakum minaẓ-ẓahīrati wa mim ba‘di ṣalātil-‘isyā'(i), ṡalāṡu ‘aurātil lakum, laisa ‘alaikum wa lā ‘alaihim junāḥum ba‘dahunn(a), ṭawwāfūna ‘alaikum ba‘ḍukum ‘alā ba‘ḍ(in), każālika yubayyinullāhu lakumul-āyāt(i), wallāhu ‘alīmun ḥakīm(un).

O ala so amä na bê! Zia awakua ti mo (akoli na wali) so mo yeke na ni, nga na ala so ade ti kono pëpe (akota zo) na popo ti mo, ahunda lege na mo na angoi ota (angoi), so ti tene, kozoni na sambela ti Fajr, na ngoi so mo zi bongo ti mo (ti gigi) na midi, nga na peko ti sambela ti Isha. (A yeke) aurat ota (angoi) teti mo. Siokpari ayeke dä pëpe teti mo na pëpe (wala) teti ala nde na ala so (fani ota), ala lï na ala sigigi ti sala kusala na mo, ambeni na popo ti ala ahon ambeni. Tongaso, Allah afa nda ti aversê ni na mo. Na Allah ahinga ye kue, lo yeke na ndara.

وَاِذَا بَلَغَ الْاَطْفَالُ مِنْكُمُ الْحُلُمَ فَلْيَسْتَأْذِنُوْا كَمَا اسْتَأْذَنَ الَّذِيْنَ مِنْ قَبْلِهِمْۗ كَذٰلِكَ يُبَيِّنُ اللّٰهُ لَكُمْ اٰيٰتِهٖۗ وَاللّٰهُ عَلِيْمٌ حَكِيْمٌ

wa iżā balagal-aṭfālu minkumul-ḥuluma falyasta'żinū kamasta'żanal-lażīna min qablihim, każālika yubayyinullāhu lakum āyātih(ī),wallāhu ‘alīmun ḥakīm(un).

Na tongana amolenge ti mo asi na ngu ti ala awe, na pekoni zia ala (nga) ahunda lege, legeoko tongana ti so akota zo ayeke hunda lege. Tongaso, Allah ayeke fa nda ti aversê ti Lo na mo. Allah ahinga ye kue, lo yeke na ndara.

وَالْقَوَاعِدُ مِنَ النِّسَاۤءِ الّٰتِيْ لَا يَرْجُوْنَ نِكَاحًا فَلَيْسَ عَلَيْهِنَّ جُنَاحٌ اَنْ يَّضَعْنَ ثِيَابَهُنَّ غَيْرَ مُتَبَرِّجٰتٍۢ بِزِيْنَةٍۗ وَاَنْ يَّسْتَعْفِفْنَ خَيْرٌ لَّهُنَّۗ وَاللّٰهُ سَمِيْعٌ عَلِيْمٌ

wal-qawā‘idu minan-nisā'il-lātī lā yarjūna nikāḥan fa laisa ‘alaihinna junāḥun ay yaḍa‘na ṡiyābahunna gaira mutabarrijātim bizīnah(tin), wa ay yasta‘fifna khairul lahunn(a), wallāhu samī‘un ‘alīm(un).

Na ambakoro-wali so azia (ti bâ ngo na ti mû ngo) na so aye ti sara mariage pëpe (encore), ka siokpari ayeke dä pëpe ti zi bongo ti ala (ti gigi) sân ti (so ti tene) ti fa abongo ti pendere; me ti bata nengo zo ayeke nzoni mingi ndali ti ala. Allah ayeke Zo ti mango ye kue, Lo hinga ye kue.

لَيْسَ عَلَى الْاَعْمٰى حَرَجٌ وَّلَا عَلَى الْاَعْرَجِ حَرَجٌ وَّلَا عَلَى الْمَرِيْضِ حَرَجٌ وَّلَا عَلٰٓى اَنْفُسِكُمْ اَنْ تَأْكُلُوْا مِنْۢ بُيُوْتِكُمْ اَوْ بُيُوْتِ اٰبَاۤىِٕكُمْ اَوْ بُيُوْتِ اُمَّهٰتِكُمْ اَوْ بُيُوْتِ اِخْوَانِكُمْ اَوْ بُيُوْتِ اَخَوٰتِكُمْ اَوْ بُيُوْتِ اَعْمَامِكُمْ اَوْ بُيُوْتِ عَمّٰتِكُمْ اَوْ بُيُوْتِ اَخْوَالِكُمْ اَوْ بُيُوْتِ خٰلٰتِكُمْ اَوْ مَا مَلَكْتُمْ مَّفَاتِحَهٗٓ اَوْ صَدِيْقِكُمْۗ لَيْسَ عَلَيْكُمْ جُنَاحٌ اَنْ تَأْكُلُوْا جَمِيْعًا اَوْ اَشْتَاتًاۗ فَاِذَا دَخَلْتُمْ بُيُوْتًا فَسَلِّمُوْا عَلٰٓى اَنْفُسِكُمْ تَحِيَّةً مِّنْ عِنْدِ اللّٰهِ مُبٰرَكَةً طَيِّبَةً ۗ كَذٰلِكَ يُبَيِّنُ اللّٰهُ لَكُمُ الْاٰيٰتِ لَعَلَّكُمْ تَعْقِلُوْنَ ࣖ

laisa ‘alal-a‘mā ḥarajuw wa lā ‘alal-a‘raji ḥarajuw wa lā ‘alal-marīḍi ḥarajuw wa lā ‘alā anfusikum an ta'kulū mim buyūtikum au buyūti ābā'ikum au buyūti ummahātikum au buyūti ikhwānikum au buyūti akhawātikum au buyūti a‘māmikum au buyūti ‘ammātikum au buyūti akhwālikum au buyūti khālātikum au mā malaktum mafātiḥahū au ṣadīqikum, laisa ‘alaikum junāḥun an ta'kulū jamī‘an au asytātā(n), fa iżā dakhaltum buyūtan fa sallimū ‘alā anfusikum taḥiyyatam min ‘indillāhi mubārakatan ṭayyibah(tan), każālika yubayyinullāhu lakumul-āyāti la‘allakum ta‘qilūn(a).

Mbeni ye ti kanga lege na awaziba, wala azo so gere ti ala abuba, wala azo ti kobela, wala mo, tengo ye (na ala) na da ti mo wala na da ti ababâ ti mo, na da ti amama ti mo, na da ti aita ti mo ti koli, na da ti aita ti mo ti wali, na da ti aita ti mo ti wali na yâ ti da ti babâ ti mo ti koli, na yâ ti da ti babâ ti mo ti koli, na yâ ti da ti babâ ti mo ti koli. da ti aita ti mama ti mo, na da ti aita ti mama ti mo ti wali, (na da) so mo yeke na a-clé ti lo wala (na da) akamarade ti mo. Mbeni ye ti kanga lege na mo ti te kobe na ala wala ti te kobe gi mo oko ayeke dä pëpe. Tongana mo lï na yâ ti ada, a lingbi mo bara (azo so ayeke na yâ ni, so ti tene mungo bara) na ala wani, na bara so asi singo na adeba nzoni nga na anzoni ye so alondo na Allah. Tongaso, Allah afa nda ti aversê (ti Lo) na mo, si mo hinga nda ni.

اِنَّمَا الْمُؤْمِنُوْنَ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا بِاللّٰهِ وَرَسُوْلِهٖ وَاِذَا كَانُوْا مَعَهٗ عَلٰٓى اَمْرٍ جَامِعٍ لَّمْ يَذْهَبُوْا حَتّٰى يَسْتَأْذِنُوْهُۗ اِنَّ الَّذِيْنَ يَسْتَأْذِنُوْنَكَ اُولٰۤىِٕكَ الَّذِيْنَ يُؤْمِنُوْنَ بِاللّٰهِ وَرَسُوْلِهٖۚ فَاِذَا اسْتَأْذَنُوْكَ لِبَعْضِ شَأْنِهِمْ فَأْذَنْ لِّمَنْ شِئْتَ مِنْهُمْ وَاسْتَغْفِرْ لَهُمُ اللّٰهَ ۗاِنَّ اللّٰهَ غَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ

innamal-mu'minūnal-lażīna āmanū billāhi wa rasūlihī wa iżā kānū ma‘ahū ‘alā amrin jāmi‘il lam yażhabū ḥattā yasta'żinūh(u), innal-lażīna yasta'żinūnaka ulā'ikal-lażīna yu'minūna billāhi wa rasūlih(ī), fa iżasta'żanūka liba‘ḍi sya'nihim fa'żal liman syi'ta minhum wastagfir lahumullāh(a), innallāha gafūrur raḥīm(un).

(Azo so a iri ala) awamabe ayeke gi azo so amä na bê na Allah nga na Watokua ti Lo (Mohammed), na tongana ala yeke legeoko na lo (Mohammed) na yâ ti mbeni tënë so ala yeke na popo ti ala, ala yeke zia (Tokua ti Allah) pëpe kozoni si ala hunda lege na lo. Biani, azo so ahunda lege na mo (Mohammed), ala yeke azo so (biani) amä na bê na Allah nga na Watokua ti Lo. Tongaso, tongana ala hunda lege na mo ndali ti mbeni bezoin, mû lege na zo so mo ye na popo ti ala, na hunda pardon na Allah ndali ti ala. Biani, Allah ayeke pardone zo, lo yeke sara nzoni bê mingi.

لَا تَجْعَلُوْا دُعَاۤءَ الرَّسُوْلِ بَيْنَكُمْ كَدُعَاۤءِ بَعْضِكُمْ بَعْضًاۗ قَدْ يَعْلَمُ اللّٰهُ الَّذِيْنَ يَتَسَلَّلُوْنَ مِنْكُمْ لِوَاذًاۚ فَلْيَحْذَرِ الَّذِيْنَ يُخَالِفُوْنَ عَنْ اَمْرِهٖٓ اَنْ تُصِيْبَهُمْ فِتْنَةٌ اَوْ يُصِيْبَهُمْ عَذَابٌ اَلِيْمٌ

lā taj‘alū du‘ā'ar-rasūli bainakum kadu‘ā'i ba‘ḍikum ba‘ḍā(n), qad ya'lamullāhul-lażīna yatasallalūna minkum liwāżā(n), falyaḥżaril-lażīna yukhālifūna ‘an amrihī an tuṣībahum fitnatun au yuṣībahum ‘ażābun alīm(un).

I sala si iringo ndo ti Watokua (Mohammed) na popo ti i aga oko pepe na iringo ndo ti ambeni zo na popo ti i na ambeni (ambeni zo nde). Biani, Allah ahinga azo so ayeke sigigi (na) hondengo ni na popo ti ala na lege ti batango terê (na akamarade ti ala), tongaso zia azo so adoro komandema ti Watokua ti Lo asara mbeto so fade a yeke tara ala wala a yeke pika ala na mbeni punition ti vundu.

اَلَآ اِنَّ لِلّٰهِ مَا فِى السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِۗ قَدْ يَعْلَمُ مَآ اَنْتُمْ عَلَيْهِۗ وَيَوْمَ يُرْجَعُوْنَ اِلَيْهِ فَيُنَبِّئُهُمْ بِمَا عَمِلُوْاۗ وَاللّٰهُ بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيْمٌ ࣖ

alā inna lillāhi mā fis-samāwāti wal-arḍ(i), qad ya‘lamu mā antum ‘alaih(i), wa yauma yurja‘ūna ilaihi fa yunabbi'uhum bimā ‘amilū, wallāhu bikulli syai'in ‘alīm(un).

Hinga so biani, ye kue so ayeke na yayu nga na sese ayeke ti Allah. Lo hinga dutingo ti mo ti fadeso. Na (hinga nga) lango so (ala) yeke kiri ande na Lo, na pekoni Lo yeke fa na ala ye so ala sara. Na Allah ahinga ye kue.