Q.S An-Najm (اَلنَّجْم) - 62 Wungo ti aversê ni

وَالنَّجْمِ اِذَا هَوٰىۙ

wan-najmi iżā hawā.

Na lege ti atongoro tongana ala linda;

مَا ضَلَّ صَاحِبُكُمْ وَمَا غَوٰىۚ

mā ḍalla ṣāḥibukum wa mā gawā.

kamarade ti mo (Mohammed) ague kirikiri pëpe wala (nga) lo sara faute pëpe, .

وَمَا يَنْطِقُ عَنِ الْهَوٰى

wa mā yanṭiqu ‘anil-hawā.

na ye so lo tene (Coran) ague oko na ye so bê ti lo aye pëpe.

اِنْ هُوَ اِلَّا وَحْيٌ يُّوْحٰىۙ

in huwa illā waḥyuy yūḥā.

Mbeni ye nde pëpe gi (Coran) ayeke mbeni ye so afa (na lo), .

عَلَّمَهٗ شَدِيْدُ الْقُوٰىۙ

‘allamahū syadīdul-quwā.

so azo so ayeke na ngangu mingi (Jibril) afa na lo, .

ذُوْ مِرَّةٍۗ فَاسْتَوٰىۙ

Żū mirrah(tin), fastawā.

so ayeke na be-biani; na pekoni (Jibril) asigigi na yâ ti kozo bango ndo ti lo (mbeni nzoni bango ndo so ayeke na ngangu) .

وَهُوَ بِالْاُفُقِ الْاَعْلٰىۗ

wa huwa bil-ufuqil-a‘lā.

Na ngoi so lo yeke na ndo ti ga.

ثُمَّ دَنَا فَتَدَلّٰىۙ

Ṡumma danā fa tadallā.

Na pekoni lo ga nduru (na Mohammed), na pekoni lo ga nduru, .

فَكَانَ قَابَ قَوْسَيْنِ اَوْ اَدْنٰىۚ

fa kāna qāba qausaini au adnā.

tongaso si yongo ni ayeke (ndulu na) flèche use wala ndulu na ni (encore).

فَاَوْحٰىٓ اِلٰى عَبْدِهٖ مَآ اَوْحٰىۗ

fa auḥā ilā ‘abdihī mā auḥā.

Na pekoni, lo fa na wakua ti lo (Mohammed) ye so Allah afa na lo.

مَا كَذَبَ الْفُؤَادُ مَا رَاٰى

mā każabal-fu'ādu mā ra'ā.

Bê ti lo ake pëpe ye so lo bâ.

اَفَتُمٰرُوْنَهٗ عَلٰى مَا يَرٰى

afa tumārūnahū ‘alā mā yarā.

Tongaso, ala (azo ti Mecque so ayeke voro anzapa mingi) ala ye ti dë gaba na lo na ndo ti ye so lo bâ?

وَلَقَدْ رَاٰهُ نَزْلَةً اُخْرٰىۙ

wa laqad ra'āhu nazlatan ukhrā.

Na biani, lo (Mohammed) abâ ni (na tâ lege ti lo) na mbeni ngoi nde, .

عِنْدَ سِدْرَةِ الْمُنْتَهٰى

‘inda sidratil-muntahā.

(so ti tene) na Sidratul Muntaha, 1999.

عِنْدَهَا جَنَّةُ الْمَأْوٰىۗ

‘indahā jannatul-ma'wā.

nduru na ndo so, a yeke wara yaka ti ndo ti lango, .

اِذْ يَغْشَى السِّدْرَةَ مَا يَغْشٰىۙ

iż yagsyas-sidrata mā yagsyā.

(Mohammed abâ Gabriel) na ngoi so Sidratul Muntaha abungbi na mbeni ye so abungbi lo, .

مَا زَاغَ الْبَصَرُ وَمَا طَغٰى

mā zāgal-baṣaru wa mā ṭagā.

bango ndo ti lo (Mohammed) ague nde pëpe na ye so lo bâ wala (wala) ahon ndo ni pëpe.

لَقَدْ رَاٰى مِنْ اٰيٰتِ رَبِّهِ الْكُبْرٰى

laqad ra'ā min āyāti rabbihil-kubrā.

Biani, lo bâ ambeni kota fä ti Seigneur ti lo.

اَفَرَءَيْتُمُ اللّٰتَ وَالْعُزّٰى

afa ra'aitumul-lāta wal-‘uzzā.

Tongaso, a lingbi ala (azo ti vorongo nzapa mingi) abâ (ayanda) Al-Lata na Al-‘Uzza, .

وَمَنٰوةَ الثَّالِثَةَ الْاُخْرٰى

wa manātaṡ-ṡāliṡatal-ukhrā.

na Manat, ota (so) aga na pekoni (tongana amolenge-wali ti Allah).

اَلَكُمُ الذَّكَرُ وَلَهُ الْاُنْثٰى

alakumuż-żakaru wa lahul-unṡā.

A yeke (alingbi) na mo tongana koli na Lo tongana wali?

تِلْكَ اِذًا قِسْمَةٌ ضِيْزٰى

tilka iżan qismatun ḍīzā.

So ayeke biani mbeni kangbingo ye so ayeke na lege ni pëpe.

اِنْ هِيَ اِلَّآ اَسْمَاۤءٌ سَمَّيْتُمُوْهَآ اَنْتُمْ وَاٰبَاۤؤُكُمْ مَّآ اَنْزَلَ اللّٰهُ بِهَا مِنْ سُلْطٰنٍۗ اِنْ يَّتَّبِعُوْنَ اِلَّا الظَّنَّ وَمَا تَهْوَى الْاَنْفُسُۚ وَلَقَدْ جَاۤءَهُمْ مِّنْ رَّبِّهِمُ الْهُدٰىۗ

in hiya illā asmā'un sammaitumūhā antum wa ābā'ukum mā anzalallāhu bihā min sulṭān(in), iy yattabi‘ūna illaẓ-ẓanna wa mā tahwal-anfus(u), wa laqad jā'ahum mir rabbihimul-hudā.

Ala yeke gi ambeni iri so mo na akotara ti mo aleke; Allah afa pepe mbeni tene teti (vorongo) lo. Ala yeke mû gi peko ti atënë ti bê ti ala nga na ye so nzara ti bê ti ala afa. Ti tâ tënë ni, fango lege alondo na Seigneur ti ala.

اَمْ لِلْاِنْسَانِ مَا تَمَنّٰىۖ

am lil-insāni mā tamannā.

Wala azo ayeke wara ande aye kue so bê ti ala aye?

فَلِلّٰهِ الْاٰخِرَةُ وَالْاُوْلٰى ࣖ

fa lillāhil-ākhiratu wal-ūlā.

(Ên-ën!) Tongaso, fini ti peko ti kuâ nga na fini ti dunia so ayeke ti Allah.

۞ وَكَمْ مِّنْ مَّلَكٍ فِى السَّمٰوٰتِ لَا تُغْنِيْ شَفَاعَتُهُمْ شَيْـًٔا اِلَّا مِنْۢ بَعْدِ اَنْ يَّأْذَنَ اللّٰهُ لِمَنْ يَّشَاۤءُ وَيَرْضٰى

wa kam mim malakin fis-samāwāti lā tugnī syafā‘atuhum syai'an illā mim ba‘di ay ya'żanallāhu limay yasyā'u wa yarḍā.

Na wungo ti a-ange so ayeke na yayu, sambela ti ala (mungo maboko) ayeke na lege ni pepe gi tongana Allah amu lege (na gi) teti zo so Lo ye na Lo yeda na lo.

اِنَّ الَّذِيْنَ لَا يُؤْمِنُوْنَ بِالْاٰخِرَةِ لَيُسَمُّوْنَ الْمَلٰۤىِٕكَةَ تَسْمِيَةَ الْاُنْثٰى

innal-lażīna lā yu'minūna bil-ākhirati layusammūnal-malā'ikata tasmiyatal-unṡā.

Biani, azo so amä na bê pëpe na fini na peko ti kuâ, biani ala zia iri ti a-ange na ndo ti awali.

وَمَا لَهُمْ بِهٖ مِنْ عِلْمٍۗ اِنْ يَّتَّبِعُوْنَ اِلَّا الظَّنَّ وَاِنَّ الظَّنَّ لَا يُغْنِيْ مِنَ الْحَقِّ شَيْـًٔاۚ

wa mā lahum bihī min ‘ilm(in), iy yattabi‘ūna illaẓ-ẓann(a), wa innaẓ-ẓanna lā yugnī minal-ḥaqqi syai'ā(n).

Na ala yeke na hingango ye oko pëpe na ndo ni. Ala yeke gi ti mû peko ti atënë ti pande, na ti tâ tënë ni, atënë ti pande so ayeke na mbeni kete ye ti nzoni pëpe na ndo tâ tënë.

فَاَعْرِضْ عَنْ مَّنْ تَوَلّٰىۙ عَنْ ذِكْرِنَا وَلَمْ يُرِدْ اِلَّا الْحَيٰوةَ الدُّنْيَاۗ

fa a‘riḍ ‘am man tawallā, ‘an żikrinā wa lam yurid illal-ḥayātad-dun-yā.

Tongaso, zia (Mohammed) zo so ague yongoro na gbotongo mê ti E, na lo ye gi fini ti sese so.

ذٰلِكَ مَبْلَغُهُمْ مِّنَ الْعِلْمِۗ اِنَّ رَبَّكَ هُوَ اَعْلَمُ بِمَنْ ضَلَّ عَنْ سَبِيْلِهٖۙ وَهُوَ اَعْلَمُ بِمَنِ اهْتَدٰى

Żālika mablaguhum minal-‘ilm(i), inna rabbaka huwa a‘lamu biman ḍalla ‘an sabīlih(ī), wa huwa a‘lamu bimanihtadā.

So ayeke nivo ti hingango ye ti ala la. Biani, Seigneur ti mo, Lo hinga nzoni mingi zo so ague yongoro na lege ti Lo na Lo hinga nga zo so a fa lege na lo.

وَلِلّٰهِ مَا فِى السَّمٰوٰتِ وَمَا فِى الْاَرْضِۗ لِيَجْزِيَ الَّذِيْنَ اَسَاۤءُوْا بِمَا عَمِلُوْا وَيَجْزِيَ الَّذِيْنَ اَحْسَنُوْا بِالْحُسْنٰىۚ

wa lillāhi mā fis-samāwāti wa mā fil-arḍ(i), liyajziyal-lażīna asā'ū bimā ‘amilū wa yajziyal-lażīna aḥsanū bil-ḥusnā.

Na ye kue so ayeke na ayayu na ye kue so ayeke na sese ayeke ti Allah. (Tongaso) Lo yeke futa azo so asara sioni alingbi na ye so ala sara nga Lo yeke futa azo so asara nzoni na mbeni futa so ayeke nzoni mingi (yayu).

اَلَّذِيْنَ يَجْتَنِبُوْنَ كَبٰۤىِٕرَ الْاِثْمِ وَالْفَوَاحِشَ اِلَّا اللَّمَمَۙ اِنَّ رَبَّكَ وَاسِعُ الْمَغْفِرَةِۗ هُوَ اَعْلَمُ بِكُمْ اِذْ اَنْشَاَكُمْ مِّنَ الْاَرْضِ وَاِذْ اَنْتُمْ اَجِنَّةٌ فِيْ بُطُوْنِ اُمَّهٰتِكُمْۗ فَلَا تُزَكُّوْٓا اَنْفُسَكُمْۗ هُوَ اَعْلَمُ بِمَنِ اتَّقٰى ࣖ

allażīna yajtanibūna kabā'iral-iṡmi wal-fawāḥisya illal-lamam(a), inna rabbaka wāsi‘ul-magfirah(ti), huwa a‘lamu bikum iż ansya'akum minal-arḍi wa iż antum ajinnatun fī buṭūni ummahātikum, falā tuzakkū anfusakum, huwa a‘lamu bimanittaqā.

So ti tene) azo so ayeke duti yongoro na akota siokpari nga na asioni kusala, gi akete kete faute. Biani, Seigneur ti mo ayeke kota mingi na yâ pardon ti Lo. Lo hinga ye na ndo ti mo, teti so Lo leke mo na sese na ngoi so mo de lani kete molenge na yâ ti mama ti mo. Tongaso, bâ tere ti mo tongana zo so ayeke nzoni-kue pëpe. Lo hinga tënë ti azo so ayeke voro Nzapa.

اَفَرَءَيْتَ الَّذِيْ تَوَلّٰىۙ

afa ra'aital-lażī tawallā.

Tongaso, mo ba pepe azo so ayeke kiri na peko (na Coran)?

وَاَعْطٰى قَلِيْلًا وَّاَكْدٰى

wa a‘ṭā qalīlaw wa akdā.

na lo mû mbeni kete (ti ye so a mû zendo ni) na pekoni lo bata tanga ni.

اَعِنْدَهٗ عِلْمُ الْغَيْبِ فَهُوَ يَرٰى

a‘indahū ‘ilmul-gaibi fahuwa yarā.

Lo yeke na hingango ye na ndo ti aye so lê abâ pëpe si lo lingbi ti bâ (ni)?

اَمْ لَمْ يُنَبَّأْ بِمَا فِيْ صُحُفِ مُوْسٰى

am lam yunabba' bimā fī ṣuḥufi mūsā.

Wala a fa (na lo) pëpe ye so ayeke na yâ ti alembeti ti (Mbeti ti nzoni-kue so a fa ni na) Moïse?

وَاِبْرٰهِيْمَ الَّذِيْ وَفّٰىٓ ۙ

wa ibrāhīmal-lażī waffā.

Na (akete mbeti ti) Abraham so ayeke sala lakue ye alingbi na azendo?

اَلَّا تَزِرُ وَازِرَةٌ وِّزْرَ اُخْرٰىۙ

allā taziru wāziratuw wizra ukhrā.

(so ti tene) so zo so asara siokpari ayeke yô siokpari ti amba ti lo pëpe, .

وَاَنْ لَّيْسَ لِلْاِنْسَانِ اِلَّا مَا سَعٰىۙ

wa al laisa lil-insāni illā mā sa‘ā.

na zo so ayeke wara gi ye so lo sara kua ndali ni, .

وَاَنَّ سَعْيَهٗ سَوْفَ يُرٰىۖ

wa anna sa‘yahū saufa yurā.

na biani a yeke fa ande ngangu so lo sala (na lo), .

ثُمَّ يُجْزٰىهُ الْجَزَاۤءَ الْاَوْفٰىۙ

Ṡumma yujzāhul-jazā'al-aufā.

na pekoni, fade a futa lo na kiringo tënë so alingbi kue, .

وَاَنَّ اِلٰى رَبِّكَ الْمُنْتَهٰىۙ

wa anna ilā rabbikal-muntahā.

na biani, nda ti (aye kue) ayeke na Seigneur ti mo, .

وَاَنَّهٗ هُوَ اَضْحَكَ وَاَبْكٰى

wa annahū huwa aḍḥaka wa abkā.

na biani, a yeke Lo so asala si azo aseka na atoto, .

وَاَنَّهٗ هُوَ اَمَاتَ وَاَحْيَاۙ

wa annahū huwa amāta wa aḥyā.

na biani, Lo yeke Lo so aga na kuâ na fini, .

وَاَنَّهٗ خَلَقَ الزَّوْجَيْنِ الذَّكَرَ وَالْاُنْثٰىۙ

wa annahū khalaqaz-zaujainiż-żakara wal-unṡā.

na biani, a yeke Lo so asala koli na wali, .

مِنْ نُّطْفَةٍ اِذَا تُمْنٰىۙ

min nuṭfatin iżā tumnā.

ti londo na ngu ti koli, tongana a sigigi na ni, .

وَاَنَّ عَلَيْهِ النَّشْاَةَ الْاُخْرٰىۙ

wa anna ‘alaihin nasy'atal-ukhrā.

na biani a yeke Lo si aleke mbeni création nde (londongo ti awakinda na peko ti kuâ), .

وَاَنَّهٗ هُوَ اَغْنٰى وَاَقْنٰىۙ

wa annahū huwa agnā wa aqnā.

na biani Lo yeke Zo so amû mosoro nga na ye so alingbi na zo.

وَاَنَّهٗ هُوَ رَبُّ الشِّعْرٰىۙ

wa annahū huwa rabbusy-syi‘rā.

na biani Lo yeke Seigneur (so ayeke na) tongoro Shi’ra .

وَاَنَّهٗٓ اَهْلَكَ عَادًا ۨالْاُوْلٰىۙ

wa annahū ahlaka ‘ādanil-ūlā.

na biani, a yeke Lo si afuti azo ti ‘Ad giriri, .

وَثَمُوْدَا۟ فَمَآ اَبْقٰىۙ

wa ṡamūda famā abqā.

na azo ti Samud, Lo zia mbeni oko pëpe (na fini), .

وَقَوْمَ نُوْحٍ مِّنْ قَبْلُۗ اِنَّهُمْ كَانُوْا هُمْ اَظْلَمَ وَاَطْغٰىۗ

wa qauma nūḥim min qabl(u), innahum kānū hum aẓlama wa aṭgā.

na (nga) azo ti Noé kozoni na ni. Biani, ala yeke azo so ayeke sara ye na lege ni pëpe nga so ayeke ke yanga mingi.

وَالْمُؤْتَفِكَةَ اَهْوٰىۙ

wal-mu'tafikata ahwā.

Na kota pupu ni afuti (sese ti azo ti mara ti Lut), .

فَغَشّٰىهَا مَا غَشّٰىۚ

fa gasysyāhā mā gasysyā.

na pekoni, lo bungbi sese ni (tongana punition) na (akete ye) so atï na ndo ni.

فَبِاَيِّ اٰلَاۤءِ رَبِّكَ تَتَمَارٰى

fa bi'ayyi ālā'i rabbika tatamārā.

Tongaso, adeba nzoni ti Seigneur ti mo wa la mo ngbâ ti dë kite na ni?

هٰذَا نَذِيْرٌ مِّنَ النُّذُرِ الْاُوْلٰى

hāżā nażīrum minan-nużuril-ūlā.

So (Mohammed) ayeke mbeni oko ti awango-tene na popo ti awango-tene so aga kozoni.

اَزِفَتِ الْاٰزِفَةُ ۚ

azifatil-āzifah(tu).

Ye so ayeke ndulu (Lango ti nda ni) ayeke ga ndulu.

لَيْسَ لَهَا مِنْ دُوْنِ اللّٰهِ كَاشِفَةٌ ۗ

laisa lahā min dūnillāhi kāsyifah(tun).

Zo oko alingbi ti fa (ye so ayeke si na lango ni so) pepe, gi Allah.

اَفَمِنْ هٰذَا الْحَدِيْثِ تَعْجَبُوْنَۙ

afamin hāżal-ḥadīṡi ta‘jabūn(a).

Tongaso, bê ti mo adö na sango so?

وَتَضْحَكُوْنَ وَلَا تَبْكُوْنَۙ

wa taḍḥakūna wa lā tabkūn(a).

na mo he ngia na mo toto pëpe, .

وَاَنْتُمْ سٰمِدُوْنَ

wa antum sāmidūn(a).

na ngoi so mo yeke sara ye na lege ni pëpe (na mbage ti lo).

فَاسْجُدُوْا لِلّٰهِ وَاعْبُدُوْا ࣖ ۩

fasjudū lillāhi wa‘budū.

Tongaso, mo kuku na gbe ti Allah na mo voro (Lo).