Qari
Murottal Audio
بَرَاۤءَةٌ مِّنَ اللّٰهِ وَرَسُوْلِهٖٓ اِلَى الَّذِيْنَ عَاهَدْتُّمْ مِّنَ الْمُشْرِكِيْنَۗ
barā'atum minallāhi wa rasūlihī ilal-lażīna ‘āhattum minal-musyrikīn(a).
(Ndɛ sɔ’n yɛle kɛ) be afiɛn’n i nunnunlɛ’n, ɔ nin Ɲanmiɛn sulɛ wafa kpanngban mɔ amun nin be trali aenguɛ’n (be afiɛn’n).
فَسِيْحُوْا فِى الْاَرْضِ اَرْبَعَةَ اَشْهُرٍ وَّاعْلَمُوْٓا اَنَّكُمْ غَيْرُ مُعْجِزِى اللّٰهِ ۙوَاَنَّ اللّٰهَ مُخْزِى الْكٰفِرِيْنَ
fasīḥū fil-arḍi arba‘ata asyhuriw wa‘lamū annakum gairu mu‘jizillāh(i), wa anallāha mukhzil-kāfirīn(a).
Ɔ maan amun (Ɲanmiɛn kpanngban be sufuɛ mun) amun nanti asiɛ’n su anglo nnan naan amun si kɛ amun kwlá yoman naan Allah w’a yoman kekle, yɛ nanwlɛ, Allah yo maan be nga be lafiman Ɲanmiɛn su’n be ɲannzuɛn kun be.
وَاَذَانٌ مِّنَ اللّٰهِ وَرَسُوْلِهٖٓ اِلَى النَّاسِ يَوْمَ الْحَجِّ الْاَكْبَرِ اَنَّ اللّٰهَ بَرِيْۤءٌ مِّنَ الْمُشْرِكِيْنَ ەۙ وَرَسُوْلُهٗ ۗفَاِنْ تُبْتُمْ فَهُوَ خَيْرٌ لَّكُمْۚ وَاِنْ تَوَلَّيْتُمْ فَاعْلَمُوْٓا اَنَّكُمْ غَيْرُ مُعْجِزِى اللّٰهِ ۗوَبَشِّرِ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا بِعَذَابٍ اَلِيْمٍۙ
wa ażānum minallāhi wa rasūlihī ilan-nāsi yaumal-ḥajjil akbari annallāha barī'um minal-musyrikīn(a), wa rasūluh(ū), fa in tubtum fa huwa khairul lakum, wa in tawallaitum fa‘lamū annakum gairu mu‘jizillāh(i), wa basysyiril-lażīna kafarū bi‘ażābin alīm(in).
Yɛ mmla (notification) kun m’ɔ fin Allah nin i sran’n be mannin klɔ sran mun Hajj dan’n i cɛn’n nun’n, kɛ nanwlɛ, Allah nin i sran’n be leman Ɲanmiɛn sufuɛ kpanngban’m be sa nun. I sin’n, sɛ amun (Ɲanmiɛn sufuɛ kpanngban’n) amun kaci amun nzuɛn’n, nn ɔ ti kpa man amun, yɛ sɛ amun kpɛ amun sin’n, nn amun si kɛ amun kwlá yoman naan Allah w’a yoman kekle. Yɛ amun bo jasin fɛ’n kle be nga be lafiman Ɲanmiɛn su’n (kɛ bé ɲán) fɔ tulɛ kekle kpa kun, .
اِلَّا الَّذِيْنَ عَاهَدْتُّمْ مِّنَ الْمُشْرِكِيْنَ ثُمَّ لَمْ يَنْقُصُوْكُمْ شَيْـًٔا وَّلَمْ يُظَاهِرُوْا عَلَيْكُمْ اَحَدًا فَاَتِمُّوْٓا اِلَيْهِمْ عَهْدَهُمْ اِلٰى مُدَّتِهِمْۗ اِنَّ اللّٰهَ يُحِبُّ الْمُتَّقِيْنَ
illal-lażīna ‘āhattum minal-musyrikīna ṡumma lam yanquṣūkum syai'aw wa lam yuẓāhirū ‘alaikum aḥadan fa atimmū ilaihim ‘ahdahum ilā muddatihim, innallāha yuḥibbul-muttaqīn(a).
saan Ɲanmiɛn kpanngban mɔ be nin amun trali aenguɛ’n, mɔ b’a kpɛman (aenguɛ’n i nun ndɛ’n) su kan’n, annzɛ (annzɛ) b’a ukaman sran ng’ɔ kpɔ amun’n, i sin’n, be liɛ’n, amun di be nda’n su lele naan blɛ’n w’a ju. Nanwlɛ, Ɲanmiɛn klo be nga be su Ɲanmiɛn’n.
فَاِذَا انْسَلَخَ الْاَشْهُرُ الْحُرُمُ فَاقْتُلُوا الْمُشْرِكِيْنَ حَيْثُ وَجَدْتُّمُوْهُمْ وَخُذُوْهُمْ وَاحْصُرُوْهُمْ وَاقْعُدُوْا لَهُمْ كُلَّ مَرْصَدٍۚ فَاِنْ تَابُوْا وَاَقَامُوا الصَّلٰوةَ وَاٰتَوُا الزَّكٰوةَ فَخَلُّوْا سَبِيْلَهُمْۗ اِنَّ اللّٰهَ غَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ
fa iżansalakhal-asyhurul-ḥurumu faqtulul-musyrikīna ḥaiṡu wajattumūhum wa khużūhum waḥṣurūhum waq‘udū lahum kulla marṣad(in), fa in tābū wa aqāmuṣ-ṣalāta wa ātawuz-zakāta fa khallū sabīlahum, innallāha gafūrur raḥīm(un).
Kɛ anglo nga be flɛ i kɛ haram’n be ko wie’n, i sin’n, lika kwlaa nga amun wun Ɲanmiɛn kpanngban’n, amun nin be kun, amun tra be, amun bo sin yia be, yɛ amun nian be su lika nga be nian be su’n be nun. Sɛ be kaci be nzuɛn’n, naan be srɛ Ɲanmiɛn, naan be tua zakat’n, nn maan be ɲan be ti. Nanwlɛ, Allah ti yaci sran wun sa cɛ i, ɔ si aunnvuɛ dan.
وَاِنْ اَحَدٌ مِّنَ الْمُشْرِكِيْنَ اسْتَجَارَكَ فَاَجِرْهُ حَتّٰى يَسْمَعَ كَلٰمَ اللّٰهِ ثُمَّ اَبْلِغْهُ مَأْمَنَهٗ ۗذٰلِكَ بِاَنَّهُمْ قَوْمٌ لَّا يَعْلَمُوْنَ ࣖ
wa in aḥadum minal-musyrikīnastajāraka fa ajirhu ḥattā yasma‘a kalāmallāhi ṡumma ablighu ma'manah(ū), żālika bi'annahum qaumul lā ya‘lamūn(a).
Yɛ sɛ Ɲanmiɛn sulɛ wafa’m be nun sran kun se amun kɛ amun sasa i’n, amun sasa i naan w’a ti Allah i ndɛ’n, kpɛkun amun fɛ i kɔ lika ng’ɔ ti kpa’n nun. (Ɔ maan) i sɔ’n ti’n, i kpa bɔbɔ’n, be ti sran mɔ be siman like’n.
كَيْفَ يَكُوْنُ لِلْمُشْرِكِيْنَ عَهْدٌ عِنْدَ اللّٰهِ وَعِنْدَ رَسُوْلِهٖٓ اِلَّا الَّذِيْنَ عَاهَدْتُّمْ عِنْدَ الْمَسْجِدِ الْحَرَامِۚ فَمَا اسْتَقَامُوْا لَكُمْ فَاسْتَقِيْمُوْا لَهُمْ ۗاِنَّ اللّٰهَ يُحِبُّ الْمُتَّقِيْنَ
kaifa yakūnu lil-musyrikīna ‘ahdun ‘indallāhi wa ‘inda rasūlihī illal-lażīna ‘āhattum ‘indal-masjidil-ḥarām(i), famastaqāmū lakum fastaqīmū lahum, innallāha yuḥibbul-muttaqīn(a).
?Wafa sɛ yɛ be nin Allah nin i sran ng’ɔ sunmɛnnin i’n be kwla tra aenguɛ (secure) be nin Ɲanmiɛn kpanngban be sufuɛ mun ɔn, saan be nga amun nin be trali aenguɛ (be nin be) mɔ be o Mosque Grande (Hudaibiyah) i wun koko lɛ’n, ɔ maan blɛ kwlaa nga be yo amun nanwlɛ’n, ɔ fata kɛ amun yo nanwlɛ (ekun) be. Nanwlɛ, Ɲanmiɛn klo be nga be su Ɲanmiɛn’n.
كَيْفَ وَاِنْ يَّظْهَرُوْا عَلَيْكُمْ لَا يَرْقُبُوْا فِيْكُمْ اِلًّا وَّلَا ذِمَّةً ۗيُرْضُوْنَكُمْ بِاَفْوَاهِهِمْ وَتَأْبٰى قُلُوْبُهُمْۚ وَاَكْثَرُهُمْ فٰسِقُوْنَۚ
kaifa wa iy yaẓharū ‘alaikum lā yarqubū fīkum illaw wa lā żimmah(tan), yurḍūnakum bi'afwāhihim wa ta'bā qulūbuhum, wa akṡaruhum fāsiqūn(a).
?Wafa sɛ yɛ ɔ kwla yo sɔ ɔ (kɛ aenguɛ sɔ’n o lɛ’n), kannzɛ bɔbɔ sɛ be kwla amun’n, be nin amun su traman amun osufuɛ’m be afiɛn’n, yɛ be su (annzɛ be su faman) aenguɛ’n su. Be nuan ndɛ’n yo ɔ fɛ, sanngɛ be awlɛn’n w’a kplinman be su. Be nun sunman be ti sran tɛ (be diman nda nga be tali’n su).
اِشْتَرَوْا بِاٰيٰتِ اللّٰهِ ثَمَنًا قَلِيْلًا فَصَدُّوْا عَنْ سَبِيْلِهٖۗ اِنَّهُمْ سَاۤءَ مَاكَانُوْا يَعْمَلُوْنَ
isytarau bi'āyātillāhi ṡaman qalīlan fa ṣaddū ‘an sabīlih(ī), innahum sā'a mā kānū ya‘malūn(a).
Be to be yo Allah i ndɛ mma’m be atɛ gua kaan sa, kpɛkun be tanndan (sran’m be ɲrun) Allah i atin’n su. Nanwlɛ, like nga be yo’n, ɔ ti tɛ dan.
لَا يَرْقُبُوْنَ فِيْ مُؤْمِنٍ اِلًّا وَّلَا ذِمَّةً ۗوَاُولٰۤىِٕكَ هُمُ الْمُعْتَدُوْنَ
lā yarqubūna fī mu'minin illaw wa lā żimmah(tan),ulā'ika humul-mu‘tadūn(a)
Be nin Ɲanmiɛn sufuɛ’m be traman janvuɛ (be afiɛn’n) yɛ be faman (annzɛ be faman) aenguɛ’m be su. Yɛ be yɛ be yo ninnge mun tratra su ɔ.
فَاِنْ تَابُوْا وَاَقَامُوا الصَّلٰوةَ وَاٰتَوُا الزَّكٰوةَ فَاِخْوَانُكُمْ فِى الدِّيْنِ ۗوَنُفَصِّلُ الْاٰيٰتِ لِقَوْمٍ يَّعْلَمُوْنَ
fa in tābū wa aqāmuṣ-ṣalāta wa ātawuz-zakāta fa ikhwānukum fid-dīn(i), wa nufaṣṣīlul-āyāti liqaumiy ya‘lamūn(a).
Yɛ sɛ be kaci be nzuɛn’n, be srɛ Ɲanmiɛn, be tua zakat’n, nn (i bo’n yɛle kɛ be) be ti amun niaan mɔ be o Ɲanmiɛn sulɛ wafa kunngba’n nun’n. E yiyi ndɛ mma’m be nun e kle sran nga be si be’n.
وَاِنْ نَّكَثُوْٓا اَيْمَانَهُمْ مِّنْۢ بَعْدِ عَهْدِهِمْ وَطَعَنُوْا فِيْ دِيْنِكُمْ فَقَاتِلُوْٓا اَىِٕمَّةَ الْكُفْرِۙ اِنَّهُمْ لَآ اَيْمَانَ لَهُمْ لَعَلَّهُمْ يَنْتَهُوْنَ
wa in nakaṡū aimānahum mim ba‘di ‘ahdihim wa ṭa‘anū fī dīnikum fa qātilū a'immatal-kufr(i), innahum lā aimāna lahum la‘allahum yantahūn(a).
Yɛ sɛ kɛ be ko tra aenguɛ’n, be kpɛ be nda’n nun’n, naan be kpɛ amun Ɲanmiɛn sulɛ wafa’n i nzowa’n, nn amun nin Ɲanmiɛn sulɛ wafa sɔ’m be su kpɛnngbɛn sɔ’m be kun. I kpa bɔbɔ’n, be ti sran mɔ be kwlá diman nda nga be tali’n su’n, be lafi su kɛ bé yáci.
اَلَا تُقَاتِلُوْنَ قَوْمًا نَّكَثُوْٓا اَيْمَانَهُمْ وَهَمُّوْا بِاِخْرَاجِ الرَّسُوْلِ وَهُمْ بَدَءُوْكُمْ اَوَّلَ مَرَّةٍۗ اَتَخْشَوْنَهُمْ ۚفَاللّٰهُ اَحَقُّ اَنْ تَخْشَوْهُ اِنْ كُنْتُمْ مُّؤْمِنِيْنَ
alā tuqātilūna qauman nakaṡū aimānahum wa hammū bi'ikhrājir-rasūli wa hum bada'ūkum awwala marrah(tin), atakhsyaunahum, fallāhu aḥaqqu an takhsyauhu in kuntum mu'minīn(a).
?Ngue ti yɛ amun nin be nga be fɔnnin be nda’n (nda’n), mɔ be fali ajalɛ kɛ bé tú sran ng’ɔ sunmɛnnin i’n, ɔ nin be nga be dun mmua kunnin amun’n, amun kunman alɛ ɔ? ?Sɛ amun ti Ɲanmiɛn sufuɛ’n, amun sro be, sanngɛ sɛ amun ti Ɲanmiɛn sufuɛ’n, Allah yɛ ɔ fata kɛ amun sro i kpa ɔ?
قَاتِلُوْهُمْ يُعَذِّبْهُمُ اللّٰهُ بِاَيْدِيْكُمْ وَيُخْزِهِمْ وَيَنْصُرْكُمْ عَلَيْهِمْ وَيَشْفِ صُدُوْرَ قَوْمٍ مُّؤْمِنِيْنَۙ
qātilūhum yu‘ażżibhumullāhu bi'aidīkum wa yukhzihim wa yanṣurkum ‘alaihim wa yasyfi ṣudūra qaumim mu'minīn(a).
Amun kun be, nanwlɛ, Allah wá klé be ɲrɛnnɛn nin amun sa’n (srɛlɛ’n) yɛ ɔ́ yó maan bé yó ɲannzuɛn, ɔ́ úka amun (nin kwlalɛ’n) be su, yɛ ɔ́ yó maan be nga be lafi i su’n, be awlɛn’n gúa ase.
وَيُذْهِبْ غَيْظَ قُلُوْبِهِمْۗ وَيَتُوْبُ اللّٰهُ عَلٰى مَنْ يَّشَاۤءُۗ وَاللّٰهُ عَلِيْمٌ حَكِيْمٌ
wa yużhib gaiẓa qulūbihim, wa yatūbullāhu ‘alā may yasyā'(u), wallāhu ‘alīmun ḥakīm(un).
yɛ Ɔ yi be awlɛn’n nun ya’n (Ɲanmiɛn sufuɛ mun). Yɛ sran ng’ɔ klo’n, Allah kplin su kɛ be kaci be nzuɛn’n. Allah si like kwlaa, ɔ si ngwlɛlɛ.
اَمْ حَسِبْتُمْ اَنْ تُتْرَكُوْا وَلَمَّا يَعْلَمِ اللّٰهُ الَّذِيْنَ جَاهَدُوْا مِنْكُمْ وَلَمْ يَتَّخِذُوْا مِنْ دُوْنِ اللّٰهِ وَلَا رَسُوْلِهٖ وَلَا الْمُؤْمِنِيْنَ وَلِيْجَةً ۗوَاللّٰهُ خَبِيْرٌۢ بِمَا تَعْمَلُوْنَ ࣖ
am ḥasibtum an tutrakū wa lammā ya‘lamillāhul-lażīna jāhadū minkum wa lam yattakhiżū min dūnillāhi wa lā rasūlihī wa lal-mu'minīna walījah(tan), wallāhu khabīrum bimā ta‘malūn(a).
?Amun bu i kɛ bé yáci amun lɛ (kɛ ngalɛ’n sa), kannzɛ bɔbɔ Allah siman be nga be mian be ɲin be yo jihad amun afiɛn’n, naan ɔ faman janvuɛ nanwlɛfuɛ mun saan Allah, nin i sran ng’ɔ sunmɛnnin i’n, ɔ nin be nga be lafi i su’n? Allah nian like nga amun yo’n su kpa.
مَا كَانَ لِلْمُشْرِكِيْنَ اَنْ يَّعْمُرُوْا مَسٰجِدَ اللّٰهِ شٰهِدِيْنَ عَلٰٓى اَنْفُسِهِمْ بِالْكُفْرِۗ اُولٰۤىِٕكَ حَبِطَتْ اَعْمَالُهُمْۚ وَ فِى النَّارِ هُمْ خٰلِدُوْنَ
mā kāna lil-musyrikīna ay ya‘murū masājidallāhi syāhidīna ‘alā anfusihim bil-kufr(i), ulā'ika ḥabiṭat a‘māluhum, wa fin-nāri hum khālidūn(a).
Ɔ nin i fataman kɛ be nga be su Ɲanmiɛn kpanngban’n, be yo kpa Allah i Ɲanmiɛn sulɛ sua’n nun, kannzɛ bɔbɔ be di i nanwlɛ kɛ be bɔbɔ be timan Ɲanmiɛn sufuɛ’n. Be sa nga be yoli’n, be ti ngbɛn, yɛ bé ká blɔlɔ’n nun tititi.
اِنَّمَا يَعْمُرُ مَسٰجِدَ اللّٰهِ مَنْ اٰمَنَ بِاللّٰهِ وَالْيَوْمِ الْاٰخِرِ وَاَقَامَ الصَّلٰوةَ وَاٰتَى الزَّكٰوةَ وَلَمْ يَخْشَ اِلَّا اللّٰهَ ۗفَعَسٰٓى اُولٰۤىِٕكَ اَنْ يَّكُوْنُوْا مِنَ الْمُهْتَدِيْنَ
innamā ya‘muru masājidallāhi man āmana billāhi wal-yaumil-ākhiri wa aqāmaṣ-ṣalāta wa ātaz-zakāta wa lam yakhsya illallāh(a), fa ‘asā ulā'ika ay yakūnū minal-muhtadīn(a).
Nanwlɛ, be nga be di junman kpa Allah i Ɲanmiɛn sulɛ sua’n nun’n, be ti be nga be lafi Allah nin cɛn kasiɛn’n be su’n, mɔ (be te) srɛ Ɲanmiɛn’n, mɔ be tua zakat’n, mɔ be sroman (like fi) saan Allah’n. Ɔ maan e lafi su kɛ bé trán be nga be ɲan atin kle be’n be nun wie.
۞ اَجَعَلْتُمْ سِقَايَةَ الْحَاۤجِّ وَعِمَارَةَ الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ كَمَنْ اٰمَنَ بِاللّٰهِ وَالْيَوْمِ الْاٰخِرِ وَجَاهَدَ فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ ۗ لَا يَسْتَوٗنَ عِنْدَ اللّٰهِ ۗوَاللّٰهُ لَا يَهْدِى الْقَوْمَ الظّٰلِمِيْنَۘ
aja‘altum siqāyatal-ḥājji wa ‘imāratal-masjidil-ḥarāmi kaman āmana billāhi wal-yaumil-ākhiri wa jāhada fī sabīlillāh(i), lā yastawūna ‘indallāh(i), wallāhu lā yahdil-qaumaẓ-ẓālimīn(a).
?Amun fa be (sran) nga be man be nga be yo Hajj’n, mɔ be nian Mosque dan’n su’n be nzan’n, be sunnzun be nga be lafi Allah nin cɛn kasiɛn’n be su’n, mɔ be mian be ɲin Allah atin’n su’n? Be timan kun Allah ɲrun. Allah manman sran nga be yoman sa kpa’n be atin.
اَلَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَهَاجَرُوْا وَجَاهَدُوْا فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ بِاَمْوَالِهِمْ وَاَنْفُسِهِمْۙ اَعْظَمُ دَرَجَةً عِنْدَ اللّٰهِ ۗوَاُولٰۤىِٕكَ هُمُ الْفَاۤىِٕزُوْنَ
allażīna āmanū wa hājarū wa jāhadū fī sabīlillāhi bi'amwālihim wa anfusihim, a‘ẓamu darajatan ‘indallāh(i), wa ulā'ika humul-fā'izūn(a).
Be nga be lafi su mɔ be tu be bo’n, mɔ be mian be ɲin be di junman Allah i atin’n su’n, ɔ nin be aɲanbeun nin be wawɛ’n, be ti sran dan kpa Allah ɲrun. Be yɛ be kwla ɔ.
يُبَشِّرُهُمْ رَبُّهُمْ بِرَحْمَةٍ مِّنْهُ وَرِضْوَانٍ وَّجَنّٰتٍ لَّهُمْ فِيْهَا نَعِيْمٌ مُّقِيْمٌۙ
yubasysyiruhum rabbuhum biraḥmatim minhu wa riḍwāniw wa jannātil lahum fīhā na‘īmum muqīm(un).
Ɲanmiɛn yo be fɛ kɛ ɔ man be aklunye’n, nin aklunjuɛ’n, ɔ nin ɲanmiɛn su lɔ’n, be ɲan anannganman aklunjuɛ’n i nun,
خٰلِدِيْنَ فِيْهَآ اَبَدًا ۗاِنَّ اللّٰهَ عِنْدَهٗٓ اَجْرٌ عَظِيْمٌ
khālidīna fīhā abadā(n), innallāha ‘indahū ajrun ‘aẓīm(un).
bé ká lɔ tititi. Nanwlɛ, akatua dan kpa o Allah i sa nun.
يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا لَا تَتَّخِذُوْٓا اٰبَاۤءَكُمْ وَاِخْوَانَكُمْ اَوْلِيَاۤءَ اِنِ اسْتَحَبُّوا الْكُفْرَ عَلَى الْاِيْمَانِۗ وَمَنْ يَّتَوَلَّهُمْ مِّنْكُمْ فَاُولٰۤىِٕكَ هُمُ الظّٰلِمُوْنَ
yā ayyuhal-lażīna āmanū lā tattakhiżū ābā'akum wa ikhwānakum auliyā'a inistaḥabbul-kufra ‘alal-īmān(i), wa may yatawallahum minkum fa ulā'ika humuẓ-ẓālimūn(a).
Amun mɔ amun lafi Ɲanmiɛn su’n! Nán amun fa amun si nin amun niaan mun be yo amun sasafuɛ, sɛ be klo kɛ be lafiman su tra kɛ bé láfi su’n. Amun nun sran kwlaa ng’ɔ fa be kɛ i sasafuɛ sa’n, nn be yɛ be yo sa tɛ’n niɔn.
قُلْ اِنْ كَانَ اٰبَاۤؤُكُمْ وَاَبْنَاۤؤُكُمْ وَاِخْوَانُكُمْ وَاَزْوَاجُكُمْ وَعَشِيْرَتُكُمْ وَاَمْوَالُ ِۨاقْتَرَفْتُمُوْهَا وَتِجَارَةٌ تَخْشَوْنَ كَسَادَهَا وَمَسٰكِنُ تَرْضَوْنَهَآ اَحَبَّ اِلَيْكُمْ مِّنَ اللّٰهِ وَرَسُوْلِهٖ وَجِهَادٍ فِيْ سَبِيْلِهٖ فَتَرَبَّصُوْا حَتّٰى يَأْتِيَ اللّٰهُ بِاَمْرِهٖۗ وَاللّٰهُ لَا يَهْدِى الْقَوْمَ الْفٰسِقِيْنَ ࣖ
qul in kāna ābā'ukum wa abnā'ukum wa ikhwānukum wa azwājukum wa ‘asyīratukum wa amwāluniqtaraftumūhā wa tijāratun takhsyauna kasādahā wa masākinu tarḍaunahā aḥabba ilaikum minallāhi wa rasūlihī wa jihādin fī sabīlihī fa tarabbaṣū ḥattā ya'tiyallāhu bi'amrih(ī), wallāhu lā yahdil-qaumal-fāsiqīn(a).
Se kɛ: “Sɛ amun si mun, amun mma mun, amun niaan mun, amun yi mun, amun awlobofuɛ mun, aɲanbeun ninnge nga amun di junman’n, aata dilɛ nga amun sro kɛ amún sáci’n, ɔ nin sua nga amun klo kɛ amún trán nun’n, amun klo be tra Allah nin i sran ng’ɔ sunmɛnnin i’n, naan amun mian amun ɲin be yo jihad i atin’n su’n, nn amun minndɛ lele naan Allah w’a fa ajalɛ.” Yɛ Allah kleman klunwifuɛ’m be atin.
لَقَدْ نَصَرَكُمُ اللّٰهُ فِيْ مَوَاطِنَ كَثِيْرَةٍۙ وَّيَوْمَ حُنَيْنٍۙ اِذْ اَعْجَبَتْكُمْ كَثْرَتُكُمْ فَلَمْ تُغْنِ عَنْكُمْ شَيْـًٔا وَّضَاقَتْ عَلَيْكُمُ الْاَرْضُ بِمَا رَحُبَتْ ثُمَّ وَلَّيْتُمْ مُّدْبِرِيْنَۚ
laqad naṣarakumullāhu fī mawāṭina kaṡīrah(tin), wa yauma ḥunain(in), iż a‘jabatkum kaṡratukum falam tugni ‘ankum syai'aw wa ḍāqat ‘alaikumul-arḍu bimā raḥubat ṡumma wallaitum mudbirīn(a).
Nanwlɛ, Allah ukali amun (Ɲanmiɛn sufuɛ mun) alɛ diwlɛ kpanngban be nun, yɛ (an wla kpɛn) Hunain alɛ’n su, kɛ amun sran kpanngban’n yoli maan amun tuli amun wun’n, sanngɛ (be sɔnnin’n) w’a yoman amun ye mlɔnmlɔn, yɛ asiɛ dan’n yoli kɛ lika kaan sa amun ɲrun’n, i sin’n, amun kpɛli amun sin, amun wanndili helter-skelter.
ثُمَّ اَنْزَلَ اللّٰهُ سَكِيْنَتَهٗ عَلٰى رَسُوْلِهٖ وَعَلَى الْمُؤْمِنِيْنَ وَاَنْزَلَ جُنُوْدًا لَّمْ تَرَوْهَا وَعَذَّبَ الَّذِيْنَ كَفَرُوْاۗ وَذٰلِكَ جَزَاۤءُ الْكٰفِرِيْنَ
Ṡumma anzalallāhu sakīnatahū ‘alā rasūlihī wa ‘alal-mu'minīna wa anzala junūdal lam tarauhā wa ‘ażżabal-lażīna kafarū, wa żālika jazā'ul-kāfirīn(a).
I sin’n, Allah sunmannin fɔundi i sran ng’ɔ sunmɛnnin i’n nin be nga be lafi i su’n be su, ɔ sunmannin sonja (anzi) mɔ amun kwlá wunman be’n, ɔ tuli be nga be lafiman Ɲanmiɛn su’n be fɔ. I sɔ’n yɛ ɔ ti be nga be lafiman Ɲanmiɛn su’n be akatua’n niɔn.
ثُمَّ يَتُوْبُ اللّٰهُ مِنْۢ بَعْدِ ذٰلِكَ عَلٰى مَنْ يَّشَاۤءُۗ وَاللّٰهُ غَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ
Ṡumma yatūbullāhu mim ba‘di żālika ‘alā may yasyā'(u), wallāhu gafūrur raḥīm(un).
Kɛ ɔ ko yo sɔ’n, Allah kplin sran ng’ɔ klo kɛ be kaci be nzuɛn’n be su. Allah ti yaci sran wun sa cɛ i, ɔ si aunnvuɛ dan.
يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْٓا اِنَّمَا الْمُشْرِكُوْنَ نَجَسٌ فَلَا يَقْرَبُوا الْمَسْجِدَ الْحَرَامَ بَعْدَ عَامِهِمْ هٰذَا ۚوَاِنْ خِفْتُمْ عَيْلَةً فَسَوْفَ يُغْنِيْكُمُ اللّٰهُ مِنْ فَضْلِهٖٓ اِنْ شَاۤءَۗ اِنَّ اللّٰهَ عَلِيْمٌ حَكِيْمٌ
yā ayyuhal-lażīna āmanū innamal-musyrikūna najasun falā yaqrabul-masjidal-ḥarāma ba‘da ‘āmihim hāżā, wa in khiftum ‘ailatan fa saufa yugnīkumullāhu min faḍlihī in syā'(a), innallāha ‘alīmun ḥakīm(un).
Amun mɔ amun lafi Ɲanmiɛn su’n! I kpa bɔbɔ’n, be nga be su Ɲanmiɛn kpanngban’n, be ti fiɛn (be ti fiɛn), i sɔ’n ti’n, kɛ afuɛ nga sin’n, ɔ fataman kɛ be mantan Ɲanmiɛn sulɛ sua dan’n. Yɛ sɛ amun koko kɛ amún yó yalɛfuɛ’n (afin be nga be lafiman Ɲanmiɛn su’n be baman’n), nn Allah fá i aklunye’n mán amun aɲanbeun ninnge mun, sɛ ɔ klo’n. Nanwlɛ, Allah si like kwlaa, ɔ si ngwlɛlɛ.
قَاتِلُوا الَّذِيْنَ لَا يُؤْمِنُوْنَ بِاللّٰهِ وَلَا بِالْيَوْمِ الْاٰخِرِ وَلَا يُحَرِّمُوْنَ مَا حَرَّمَ اللّٰهُ وَرَسُوْلُهٗ وَلَا يَدِيْنُوْنَ دِيْنَ الْحَقِّ مِنَ الَّذِيْنَ اُوْتُوا الْكِتٰبَ حَتّٰى يُعْطُوا الْجِزْيَةَ عَنْ يَّدٍ وَّهُمْ صٰغِرُوْنَ ࣖ
qātilul-lażīna lā yu'minūna billāhi wa lā bil-yaumil-ākhiri wa lā yuḥarrimūna mā ḥarramallāhu wa rasūluhū wa lā yadīnūna dīnal-ḥaqqi minal-lażīna ūtul-kitāba ḥattā yu‘ṭul-jizyata ‘ay yadiw wa hum ṣāgirūn(a).
Be nga be lafiman Allah nin cɛn kasiɛn’n be su’n, ɔ nin be nga be tanninnin like nga Allah nin i sran’n be tanninnin’n, ɔ nin be nga be lafiman Ɲanmiɛn sulɛ wafa kpafuɛ’n su’n (Allah i Ɲanmiɛn sulɛ wafa’n), (i.e. sran mun) mɔ be mannin be fluwa’n, be kun alɛ lele naan b’a tua jizyah (lapo’n) aɲinyiɛ su, blɛ mɔ be o sran’m be wun ase kanlɛ nun’n.
وَقَالَتِ الْيَهُوْدُ عُزَيْرُ ِۨابْنُ اللّٰهِ وَقَالَتِ النَّصٰرَى الْمَسِيْحُ ابْنُ اللّٰهِ ۗذٰلِكَ قَوْلُهُمْ بِاَفْوَاهِهِمْۚ يُضَاهِـُٔوْنَ قَوْلَ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا مِنْ قَبْلُ ۗقَاتَلَهُمُ اللّٰهُ ۚ اَنّٰى يُؤْفَكُوْنَ
wa qālatil-yahūdu ‘uzairunibnullāhi wa qālatin-naṣāral-masīḥubnullāh(i), żālika qauluhum bi'afwāhihim, yuḍāhi'ūna qaulal-lażīna kafarū min qabl(u), qātalahumullāh(u), annā yu'fakūn(a).
Yɛ Zuifu’m be seli kɛ: “Uzair m’ɔ ti Allah i wa’n,” yɛ Klistfuɛ’m be seli kɛ: “Mɛsi’n, m’ɔ ti Allah i wa’n.” Ndɛ sɔ mun yɛ be fin be nuan fite ɔ. Be niannin ndɛ nga be nga be lafiman Ɲanmiɛn su laa’n be kannin’n su. Allah bo be sannzan; ?Wafa sɛ yɛ be kpɛli be sin ɔn?
اِتَّخَذُوْٓا اَحْبَارَهُمْ وَرُهْبَانَهُمْ اَرْبَابًا مِّنْ دُوْنِ اللّٰهِ وَالْمَسِيْحَ ابْنَ مَرْيَمَۚ وَمَآ اُمِرُوْٓا اِلَّا لِيَعْبُدُوْٓا اِلٰهًا وَّاحِدًاۚ لَآ اِلٰهَ اِلَّا هُوَۗ سُبْحٰنَهٗ عَمَّا يُشْرِكُوْنَ
ittakhażū aḥbārahum wa ruhbānahum arbābam min dūnillāhi wal-masīḥabna maryam(a), wa mā umirū illā liya‘budū ilāhaw wāḥidā(n), lā ilāha illā huw(a), subḥānahū ‘ammā yusyrikūn(a).
Be fali sran nga be su Ɲanmiɛn’n (Zuifu mun), ɔ nin be asɔnun kpɛnngbɛn mun (Klistfuɛ mun) be yoli amuɛn ng’ɔ timan Allah’n, ɔ nin (ekun) Mɛsi’n, Mari i wa’n; kannzɛ bɔbɔ be se be kɛ be su Ɲanmiɛn Kpli’n i ngunmin’n; amuɛn uflɛ fi nunman lɛ saan I. Like nga be nin be wiengu be san nun’n, maan be mɛnmɛn i.
يُرِيْدُوْنَ اَنْ يُّطْفِـُٔوْا نُوْرَ اللّٰهِ بِاَفْوَاهِهِمْ وَيَأْبَى اللّٰهُ اِلَّآ اَنْ يُّتِمَّ نُوْرَهٗ وَلَوْ كَرِهَ الْكٰفِرُوْنَ
yurīdūna ay yuṭfi'ū nūrallāhi bi'afwāhihim wa ya'ballāhu illā ay yutimma nūrahū wa lau karihal-kāfirūn(a).
Be kunndɛli kɛ bé fá be nuan (ijɔlɛ’n) bé núnnún Allah i kpajalɛ’n (Ɲanmiɛn sulɛ wafa’n), sanngɛ Allah w’a kplinman su, sanngɛ ɔ kunndɛli kɛ ɔ́ yó naan i kpajalɛ’n w’a yo kpa, kannzɛ bɔbɔ be nga be lafiman su’n be klomɛn i sɔ’n.
هُوَ الَّذِيْٓ اَرْسَلَ رَسُوْلَهٗ بِالْهُدٰى وَدِيْنِ الْحَقِّ لِيُظْهِرَهٗ عَلَى الدِّيْنِ كُلِّهٖۙ وَلَوْ كَرِهَ الْمُشْرِكُوْنَ
huwal-lażī arsala rasūlahū bil-hudā wa dīnil-ḥaqqi liyuẓhirahū ‘alad-dīni kullih(ī), wa lau karihal-musyrikūn(a).
Ɔ ti sran ng’ɔ sunmɛnnin i sran’n kɛ ɔ kle i atin’n (Coran) ɔ nin Ɲanmiɛn sulɛ wafa nanwlɛ’n naan ɔ tra Ɲanmiɛn sulɛ wafa kwlaa’n, kannzɛ bɔbɔ Ɲanmiɛn sulɛ wafa kpanngban’m be klomɛn i’n.
۞ يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْٓا اِنَّ كَثِيْرًا مِّنَ الْاَحْبَارِ وَالرُّهْبَانِ لَيَأْكُلُوْنَ اَمْوَالَ النَّاسِ بِالْبَاطِلِ وَيَصُدُّوْنَ عَنْ سَبِيْلِ اللّٰهِ ۗوَالَّذِيْنَ يَكْنِزُوْنَ الذَّهَبَ وَالْفِضَّةَ وَلَا يُنْفِقُوْنَهَا فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ ۙفَبَشِّرْهُمْ بِعَذَابٍ اَلِيْمٍۙ
yā ayyuhal-lażīna āmanū inna kaṡīram minal-aḥbāri war-ruhbāni laya'kulūna amwālan-nāsi bil-bāṭili wa yaṣuddūna ‘an sabīlillāh(i), wal-lażīna yaknizūnaż-żahaba wal-fiḍḍata wa lā yunfiqūnahā fī sabīlillāh(i), fa basysyirhum bi‘ażābin alīm(in).
Amun mɔ amun lafi Ɲanmiɛn su’n! Nanwlɛ, Ɲanmiɛn sulɛ wafa’m be nun sunman nin be asɔnun kpɛnngbɛn’m be di sran’m be aɲanbeun ninnge’m be ato nun sakpa, kpɛkun (be) tanndan (sran’m be ɲrun) naan b’a sin Allah i atin’n su. Yɛ be nga be sie sika ɔkwlɛ nin sika ɔkwlɛ mɔ be faman be diman junman Allah i atin’n su’n, amun bo jasin fɛ’n kle be, (kɛ bé ɲán) fɔ tulɛ kekle kpa .
يَّوْمَ يُحْمٰى عَلَيْهَا فِيْ نَارِ جَهَنَّمَ فَتُكْوٰى بِهَا جِبَاهُهُمْ وَجُنُوْبُهُمْ وَظُهُوْرُهُمْۗ هٰذَا مَا كَنَزْتُمْ لِاَنْفُسِكُمْ فَذُوْقُوْا مَا كُنْتُمْ تَكْنِزُوْنَ
yauma yuḥmā ‘alaihā fī nāri jahannama fa tukwā bihā jibāhuhum wa junūbuhum wa ẓuhūruhum, hāżā mā kanaztum li'anfusikum fa żūqū mā kuntum taknizūn(a).
(An wla kpɛn su) cɛn nga be fali sika ɔkwlɛ nin sika ɔkwlɛ be doli blɔlɔ lɔ’n, kpɛkun be fali blalɛ be fa toli be ɲrun’n, ɔ nin be bue’n, ɔ nin be sin’n (kɛ bé sé be’n) kɛ: “Amun ninnge nga amun sieli be’n yɛ, ɔ maan amun di like nga amun sieli’n i (i bo’n).”
اِنَّ عِدَّةَ الشُّهُوْرِ عِنْدَ اللّٰهِ اثْنَا عَشَرَ شَهْرًا فِيْ كِتٰبِ اللّٰهِ يَوْمَ خَلَقَ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضَ مِنْهَآ اَرْبَعَةٌ حُرُمٌ ۗذٰلِكَ الدِّيْنُ الْقَيِّمُ ەۙ فَلَا تَظْلِمُوْا فِيْهِنَّ اَنْفُسَكُمْ وَقَاتِلُوا الْمُشْرِكِيْنَ كَاۤفَّةً كَمَا يُقَاتِلُوْنَكُمْ كَاۤفَّةً ۗوَاعْلَمُوْٓا اَنَّ اللّٰهَ مَعَ الْمُتَّقِيْنَ
inna ‘iddatasy-syuhūri ‘indallāhiṡnā ‘asyara syahran fī kitābillāhi yauma khalaqas-samāwāti wal-arḍa minhā arba‘atun ḥurum(un), żālikad-dīnul-qayyim(u), falā taẓlimū fīhinna anfusakum wa qātilul-musyrikīna kāffatan kamā yuqātilūnakum kāffah(tan), wa‘lamū annallāha ma‘al-muttaqīn(a).
Nanwlɛ, anglo’m be nuan’n, kɛ nga Allah fa kan’n sa’n, ɔ ti anglo blu-nin-nɲɔn (kɛ) Allah i mmla’n nun’n, kɛ ɔ yili ɲanmiɛn su lɔ nin asiɛ’n, mɔ be nun anglo nnan be ti haram’n. Yɛle kɛ (Ɲanmiɛn sulɛ wafa ng’ɔ ti trele’n i mmla’n, ɔ maan nán amun yo amun wun sa tɛ (anglo nnan su’n nun), yɛ amun nin Ɲanmiɛn kpanngban be sufuɛ’m be kwlaa be kun kɛ nga be fa kun amun kwlaa’n sa. Yɛ amun si kɛ Allah o Ɲanmiɛn sufuɛ’m be sin.
اِنَّمَا النَّسِيْۤءُ زِيَادَةٌ فِى الْكُفْرِ يُضَلُّ بِهِ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا يُحِلُّوْنَهٗ عَامًا وَّيُحَرِّمُوْنَهٗ عَامًا لِّيُوَاطِـُٔوْا عِدَّةَ مَا حَرَّمَ اللّٰهُ فَيُحِلُّوْا مَا حَرَّمَ اللّٰهُ ۗزُيِّنَ لَهُمْ سُوْۤءُ اَعْمَالِهِمْۗ وَاللّٰهُ لَا يَهْدِى الْقَوْمَ الْكٰفِرِيْنَ ࣖ
innaman-nasī'u ziyādatun fil-kufri yuḍallu bihil-lażīna kafarū yuḥillūnahū ‘āmaw wa yuḥarrimūnahū ‘āmal liyuwāṭi'ū ‘iddata mā ḥarramallāhu fa yuḥillū mā ḥarramallāh(u), zuyyina lahum sū'u a‘mālihim, wallāhu lā yahdil-qaumal-kāfirīn(a).
I kpa bɔbɔ’n, sɛ be fa (anglo nga be flɛ i kɛ haram’n) be sie i sin’n, ɔ yo maan sran’m be lafiman su kpa ekun. Be nga be lafiman su’n, be laka i sɔ’n (be fa sie i sin), be yo maan ɔ yo mmla afuɛ kun nun, kpɛkun afuɛ uflɛ nun’n, be yo maan ɔ yo mmla su, naan b’a kwla fa ninnge nga Allah tanninnin be’n be nuan’n w’a yo kun, kpɛkun blɛ kunngba’n nun’n, be yo maan like nga Allah tanninnin’n, ɔ yo mmla. (Satan) yoli maan be ayeliɛ tɛtɛ’m be yoli kɛ like klanman sa be ɲrun. Yɛ Allah kleman be nga be lafiman su’n be atin.
يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا مَا لَكُمْ اِذَا قِيْلَ لَكُمُ انْفِرُوْا فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ اثَّاقَلْتُمْ اِلَى الْاَرْضِۗ اَرَضِيْتُمْ بِالْحَيٰوةِ الدُّنْيَا مِنَ الْاٰخِرَةِۚ فَمَا مَتَاعُ الْحَيٰوةِ الدُّنْيَا فِى الْاٰخِرَةِ اِلَّا قَلِيْلٌ
yā ayyuhal-lażīna āmanū mā lakum iżā qīla lakumunfirū fī sabīlillāhiṡ-ṡāqaltum ilal-arḍ(i), araḍītum bil-ḥayātid-dun-yā minal-ākhirah(ti), famā matā‘ul-ḥayātid-dun-yā fil-ākhirati illā qalīl(un).
Amun mɔ amun lafi Ɲanmiɛn su’n! ?Ngue ti yɛ kɛ be se amun kɛ: “Kɔ (alɛ) Allah i atin’n su’n,” ɔ yo ɔ ya naan ɔ kunndɛ kɛ á ká lika nga a o lɛ’n nun ɔn? ?Mɛn nga nun tranlɛ’n yo amun fɛ tra kɛ amún trán mɛn’n i awieliɛ lɔ’n? Kannzɛ bɔbɔ mɛn nga nun mɛn dilɛ’n i su aklunjuɛ dilɛ’n (sɛ e fa sunnzun nguan’n) mɛn nga ɔ́ bá lɛ’n nun’n, ɔ ti kaan’n.
اِلَّا تَنْفِرُوْا يُعَذِّبْكُمْ عَذَابًا اَلِيْمًاۙ وَّيَسْتَبْدِلْ قَوْمًا غَيْرَكُمْ وَلَا تَضُرُّوْهُ شَيْـًٔاۗ وَاللّٰهُ عَلٰى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيْرٌ
illā tanfirū yu‘ażżibkum ‘ażāban alīmā(n), wa yastabdil qauman gairakum wa lā taḍurrūhu syai'ā(n), wallāhu ‘alā kulli syai'in qadīr(un).
Sɛ amun kɔman (alɛ kunlɛ’n), nanwlɛ, Allah wá fá ɲrɛnnɛn kekle kpa mán amun, kpɛkun ɔ́ fá sran uflɛ síe amun osu, yɛ amun su yomɛn i like tɛ kaan sa. Yɛ Allah le kwlalɛ like kwlaa su.
اِلَّا تَنْصُرُوْهُ فَقَدْ نَصَرَهُ اللّٰهُ اِذْ اَخْرَجَهُ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا ثَانِيَ اثْنَيْنِ اِذْ هُمَا فِى الْغَارِ اِذْ يَقُوْلُ لِصَاحِبِهٖ لَا تَحْزَنْ اِنَّ اللّٰهَ مَعَنَاۚ فَاَنْزَلَ اللّٰهُ سَكِيْنَتَهٗ عَلَيْهِ وَاَيَّدَهٗ بِجُنُوْدٍ لَّمْ تَرَوْهَا وَجَعَلَ كَلِمَةَ الَّذِيْنَ كَفَرُوا السُّفْلٰىۗ وَكَلِمَةُ اللّٰهِ هِيَ الْعُلْيَاۗ وَاللّٰهُ عَزِيْزٌ حَكِيْمٌ
illā tanṣurūhu faqad naṣarahullāhu iż akhrajahul-lażīna kafarū ṡāniyaṡnaini iż humā fil-gāri iż yaqūlu liṣāḥibihī lā taḥzan innallāha ma‘anā, fa anzalallāhu sakīnatahū ‘alaihi wa ayyadahū bijunūdil lam tarauhā wa ja‘ala kalimatal-lażīna kafarus-suflā, wa kalimatullāhi hiyal-‘ulyā, wallāhu ‘azīzun ḥakīm(un).
Sɛ ɔ ti kɛ amun a ukɛmɛn i (Muhammad), nanwlɛ, kɛ be nga be lafiman su’n be fuannin i (Mɛki lɔ’n), nn Allah ukɛli i (yɛle kɛ) kɛ be fuannin i’n; Kɛ ɔ́ yó sran nɲɔn be nun kun mɔ be nɲɔn’n be o yɔbuɛ kunman’n nun’n, blɛ sɔ nun’n, ɔ seli i janvuɛ’n kɛ: “Nán ɔ wla bo ɔ wun, nanwlɛ, Allah o e sin.” Ɔ maan Allah sunmannin fɔundi i (Muhammad) su, ɔ ukɛli i sonja (anzi) mɔ amun wunman be’n be nun, kpɛkun ɔ yoli maan be nga be lafiman Ɲanmiɛn su’n be flɛlɛ’n yoli kaan. Yɛ Allah i ndɛ’n yɛ ɔ ti nglo lɔ’n niɔn. Allah le kwlalɛ, ɔ si ngwlɛlɛ.
اِنْفِرُوْا خِفَافًا وَّثِقَالًا وَّجَاهِدُوْا بِاَمْوَالِكُمْ وَاَنْفُسِكُمْ فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ ۗذٰلِكُمْ خَيْرٌ لَّكُمْ اِنْ كُنْتُمْ تَعْلَمُوْنَ
infirū khifāfaw wa ṡiqālaw wa jāhidū bi'amwālikum wa anfusikum fī sabīlillāh(i), żālikum khairul lakum in kuntum ta‘lamūn(a).
Sɛ amun wun kɛ amun ti pɔpɔ annzɛ amun ti kekle’n, amun jaso, yɛ amun fa amun aɲanbeun ninnge mun nin amun wawɛ’n be di junman Allah i atin’n su. Sɛ amun si’n, i sɔ’n ti kpa man amun.
لَوْ كَانَ عَرَضًا قَرِيْبًا وَّسَفَرًا قَاصِدًا لَّاتَّبَعُوْكَ وَلٰكِنْۢ بَعُدَتْ عَلَيْهِمُ الشُّقَّةُۗ وَسَيَحْلِفُوْنَ بِاللّٰهِ لَوِ اسْتَطَعْنَا لَخَرَجْنَا مَعَكُمْۚ يُهْلِكُوْنَ اَنْفُسَهُمْۚ وَاللّٰهُ يَعْلَمُ اِنَّهُمْ لَكٰذِبُوْنَ ࣖ
lau kāna ‘araḍan qarībaw wa safaran qāṣidal lattaba‘ūka wa lākim ba‘udat ‘alaihimusy-syuqqah(tu), wa sayaḥlifūna billāhi lawistaṭa‘nā lakharajnā ma‘akum, yuhlikūna anfusahum, wallāhu ya‘lamu innahum lakāżibūn(a).
Sɛ (like nga amun flɛ i be’n) mmlusuɛ nga be kwla ɲɛn i’n, ɔ ti pɔpɔ naan atin’n timan mmua kpa’n, nanwlɛ, bé sú amun su, sanngɛ lika nga amun su kɔ’n, ɔ ti kɛ lika mmuammua kpa sa be ɲrun. Be wa ta (Allah i dunman’n) nda kɛ: “Sɛ e kwla’n, é kɔ́ amun sin sakpa.” Be sacili be wun yɛ Allah si kɛ be ti atofuɛ sakpa.
عَفَا اللّٰهُ عَنْكَۚ لِمَ اَذِنْتَ لَهُمْ حَتّٰى يَتَبَيَّنَ لَكَ الَّذِيْنَ صَدَقُوْا وَتَعْلَمَ الْكٰذِبِيْنَ
‘afallāhu ‘ank(a), lima ażinta lahum ḥattā yatabayyana lakal-lażīna ṣadaqū wa ta‘lamal-kāżibīn(a).
Allah yaci cɛ amun (Mohamed). ?Ngue ti yɛ amun mannin be atin (nán be kɔ alɛ kunlɛ’n), ka naan w’a yo weiin w’a kle amun kɛ be nga be ti sakpa’n (be tanndannin be ɲrun) naan amun a si be nga be su bua ato’n?
لَا يَسْتَأْذِنُكَ الَّذِيْنَ يُؤْمِنُوْنَ بِاللّٰهِ وَالْيَوْمِ الْاٰخِرِ اَنْ يُّجَاهِدُوْا بِاَمْوَالِهِمْ وَاَنْفُسِهِمْۗ وَاللّٰهُ عَلِيْمٌۢ بِالْمُتَّقِيْنَ
lā yasta'żinukal-lażīna yu'minūna billāhi wal-yaumil-ākhiri ay yujāhidū bi'amwālihim wa anfusihim, wallāhu ‘alīmum bil-muttaqīn(a).
Be nga be lafi Allah nin cɛn kasiɛn’n be su’n, be su seman amun kɛ amun man be atin (nán be wlu nun) naan be fa be aɲanbeun ninnge mun nin be wawɛ’n be di jihad. Allah si be nga be su Ɲanmiɛn’n .
اِنَّمَا يَسْتَأْذِنُكَ الَّذِيْنَ لَا يُؤْمِنُوْنَ بِاللّٰهِ وَالْيَوْمِ الْاٰخِرِ وَارْتَابَتْ قُلُوْبُهُمْ فَهُمْ فِيْ رَيْبِهِمْ يَتَرَدَّدُوْنَ
innamā yasta'żinukal-lażīna lā yu'minūna billāhi wal-yaumil-ākhiri wartābat qulūbuhum fahum fī raibihim yataraddadūn(a).
Nanwlɛ, be nga bé srɛ́ wɔ atin’n (Muhammad), be ti be nga be lafiman Allah nin cɛn kasiɛn’n be su’n, mɔ be awlɛn’n ti nɲɔn’n, i sɔ’n ti’n, be ɲin nɲɔn’n be jranjran titi.
۞ وَلَوْ اَرَادُوا الْخُرُوْجَ لَاَعَدُّوْا لَهٗ عُدَّةً وَّلٰكِنْ كَرِهَ اللّٰهُ انْۢبِعَاثَهُمْ فَثَبَّطَهُمْ وَقِيْلَ اقْعُدُوْا مَعَ الْقٰعِدِيْنَ
wa lau arādul-khurūja la'a‘addū lahū ‘uddataw wa lākin karihallāhumbi‘āṡahum fa ṡabbaṭahum wa qīlaq‘udū ma‘al-qā‘idīn(a).
Yɛ sɛ be kunndɛ kɛ bé kɔ́’n, nn be siesieli be wun naan b’a ɔ, sanngɛ Allah w’a kloman be kɔlɛ’n, ɔ maan ɔ yoli maan be konvi’n yoli kaan, kpɛkun be seli (be kɛ) “An tran be nga be ka lɛ’n be wun lɛ.”
لَوْ خَرَجُوْا فِيْكُمْ مَّا زَادُوْكُمْ اِلَّا خَبَالًا وَّلَاَوْضَعُوْا خِلٰلَكُمْ يَبْغُوْنَكُمُ الْفِتْنَةَۚ وَفِيْكُمْ سَمّٰعُوْنَ لَهُمْۗ وَاللّٰهُ عَلِيْمٌۢ بِالظّٰلِمِيْنَ
wa lau kharajū fīkum mā zādūkum illā khabālaw wa la'auḍa‘ū khilālakum yabgūnakumul-fitnah(ta), wa fīkum sammā‘ūna lahum, wallāhu ‘alīmum biẓ-ẓālimīn(a).
Sɛ (be nin amun kɔ’n), nanwlɛ, be su yoman naan amun (wunmiɛn’n) w’a yo dan, sanngɛ bé fá sacilɛ ngunmin, yɛ nanwlɛ, bé kɔ́ amun ɲrun lika nga be ti tɛtɛ’n be nun naan bé fá sacilɛ (amun nzɔliɛ like’m be nun); kɛ mɔ amun nun’n, sran wie’m be o lɛ mɔ be klo be (ndɛ’m be) tielɛ kpa’n. Allah si sa tɛ yofuɛ mun.
لَقَدِ ابْتَغَوُا الْفِتْنَةَ مِنْ قَبْلُ وَقَلَّبُوْا لَكَ الْاُمُوْرَ حَتّٰى جَاۤءَ الْحَقُّ وَظَهَرَ اَمْرُ اللّٰهِ وَهُمْ كٰرِهُوْنَ
laqadibtagawul-fitnata min qablu wa qallabū lakal-umūra ḥattā jā'al-ḥaqqu wa ẓahara amrullāhi wa hum kārihūn(a).
Nanwlɛ, ka naan w’a yo sɔ’n, nn be dun mmua miannin be ɲin be yoli sacilɛ nin ngwlɛlɛ wafawafa be mannin amun (be kaci ninnge mun), lele naan ndɛ nanwlɛ’n (Allah i ukalɛ’n) w’a ba, naan Allah (Ɲanmiɛn sulɛ wafa’n) ndɛ’m b’a kwla, kannzɛ bɔbɔ be klomɛn i’n.
وَمِنْهُمْ مَّنْ يَّقُوْلُ ائْذَنْ لِّيْ وَلَا تَفْتِنِّيْۗ اَلَا فِى الْفِتْنَةِ سَقَطُوْاۗ وَاِنَّ جَهَنَّمَ لَمُحِيْطَةٌ ۢ بِالْكٰفِرِيْنَ
wa minhum may yaqūlu'żal lī wa lā taftinnī, alā fil-fitnati saqaṭū, wa inna jahannama lamuḥīṭatum bil-kāfirīn(a).
Yɛ be nun kun o lɛ m’ɔ seli kɛ: “Man min atin (nan kɔman alɛ kunlɛ) naan nán maan n (Mohammad) tɔ sran’m be suɛn tɔnlɛ nun.” Amun si kɛ be tɔli sran suɛn tɔnlɛ nun. Yɛ nanwlɛ, be nga be lafiman su’n, be o Blo lɔ wie.
اِنْ تُصِبْكَ حَسَنَةٌ تَسُؤْهُمْۚ وَاِنْ تُصِبْكَ مُصِيْبَةٌ يَّقُوْلُوْا قَدْ اَخَذْنَآ اَمْرَنَا مِنْ قَبْلُ وَيَتَوَلَّوْا وَّهُمْ فَرِحُوْنَ
in tuṣibka ḥasanatun tasu'hum, wa in tuṣibka muṣībatuy yaqūlū qad akhażnā min qablu wa yatawallau wa hum fariḥūn(a).
Sɛ amun (Muhammad) amun ɲan like kpa’n, be klun jɔman; Sanngɛ sɛ sanvuɛsa wie tɔ amun su’n, be se kɛ: “Nanwlɛ, kɛ ɔ fɛ i i bo bolɛ nun’n, e niannin e wun su (nán y’a ɔman alɛ kunlɛ),” kpɛkun be kpɛ be sin (be wun) aklunjuɛ.
قُلْ لَّنْ يُّصِيْبَنَآ اِلَّا مَا كَتَبَ اللّٰهُ لَنَاۚ هُوَ مَوْلٰىنَا وَعَلَى اللّٰهِ فَلْيَتَوَكَّلِ الْمُؤْمِنُوْنَ
qul lay yuṣībanā illā mā kataballāhu lanā, huwa maulānā wa ‘alallāhi falyatawakkalil-mu'minūn(a).
Se (Muhammad) kɛ: "Like fi su tɔman e su saan like nga Allah sieli i nzɔliɛ kɛ e yo'n. Ɔ ti e sasafuɛ, yɛ Ɲanmiɛn sufuɛ'm be lafi Ɲanmiɛn su kunngba cɛ."
قُلْ هَلْ تَرَبَّصُوْنَ بِنَآ اِلَّآ اِحْدَى الْحُسْنَيَيْنِۗ وَنَحْنُ نَتَرَبَّصُ بِكُمْ اَنْ يُّصِيْبَكُمُ اللّٰهُ بِعَذَابٍ مِّنْ عِنْدِهٖٓ اَوْ بِاَيْدِيْنَاۖ فَتَرَبَّصُوْٓا اِنَّا مَعَكُمْ مُّتَرَبِّصُوْنَ
qul hal tarabbaṣūna binā illā iḥdal-ḥusnayain(i), wa naḥnu natarabbaṣu bikum ay yuṣībakumullāhu bi‘ażābim min ‘indihī au bi'aidīnā, fa tarabbaṣū innā ma‘akum mutarabbiṣūn(a).
Se (Muhammad), "Amun minndɛ e like fi, saan like kpa nɲɔn be nun kun (alɛ annzɛ martyrdom). Yɛ e su minndɛ amun kɛ Allah fa tu amun fɔ i bue su, annzɛ (adzab) e sa nun. Ɔ maan minndɛ, nanwlɛ, e nin amun e su minndɛ (ekun)."
قُلْ اَنْفِقُوْا طَوْعًا اَوْ كَرْهًا لَّنْ يُّتَقَبَّلَ مِنْكُمْ ۗاِنَّكُمْ كُنْتُمْ قَوْمًا فٰسِقِيْنَ
qul anfiqū ṭau‘an au karhal lay yutaqabbala minkum, innakum kuntum qauman fāsiqīn(a).
Se (Muhammad), "An fa amun aɲanbeun ninnge mun man amun klunklo su annzɛ amun klunklo su, sanngɛ (amun sika nga amun man’n) be su kplinman su. Nanwlɛ, amun ti sran tɛ."
وَمَا مَنَعَهُمْ اَنْ تُقْبَلَ مِنْهُمْ نَفَقٰتُهُمْ اِلَّآ اَنَّهُمْ كَفَرُوْا بِاللّٰهِ وَبِرَسُوْلِهٖ وَلَا يَأْتُوْنَ الصَّلٰوةَ اِلَّا وَهُمْ كُسَالٰى وَلَا يُنْفِقُوْنَ اِلَّا وَهُمْ كٰرِهُوْنَ
wa mā mana‘ahum an tuqbala minhum nafaqātuhum illā annahum kafarū billāhi wa birasūlihī wa lā ya'tūnaṣ-ṣalāta illā wa hum kusālā wa lā yunfiqūna illā wa hum kārihūn(a).
Yɛ like ng’ɔ yo maan be kplinman be sika nga be man’n su’n, yɛle kɛ be lafiman (be lafiman) Allah nin i sran ng’ɔ sunmannin be’n be su yɛ be srɛman Ɲanmiɛn, sanngɛ be ti sɛsɛfuɛ yɛ be faman be (aɲanbeun ninnge’m be diman junman (ekun), sanngɛ be kloman (be mianmian be).
فَلَا تُعْجِبْكَ اَمْوَالُهُمْ وَلَآ اَوْلَادُهُمْ ۗاِنَّمَا يُرِيْدُ اللّٰهُ لِيُعَذِّبَهُمْ بِهَا فِى الْحَيٰوةِ الدُّنْيَا وَتَزْهَقَ اَنْفُسُهُمْ وَهُمْ كٰفِرُوْنَ
falā tu‘jibka amwāluhum wa lā aulāduhum, innamā yurīdullāhu liyu‘ażżibahum bihā fil-ḥayātid-dun-yā wa tazhaqa anfusuhum wa hum kāfirūn(a).
Ɔ maan nán maan be aɲanbeun nin be mma’m be bo ɔ nuan. I kpa bɔbɔ’n, like nga Allah waan ɔ́ yó’n yɛle kɛ ɔ́ klé be ɲrɛnnɛn mɛn nga nun naan cɛn wie lele’n, b’a wu kɛ be lafiman Ɲanmiɛn su sa.
وَيَحْلِفُوْنَ بِاللّٰهِ اِنَّهُمْ لَمِنْكُمْۗ وَمَا هُمْ مِّنْكُمْ وَلٰكِنَّهُمْ قَوْمٌ يَّفْرَقُوْنَ
wa yaḥlifūna billāhi innahum laminkum, wa mā hum minkum wa lākinnahum qaumuy yafraqūn(a).
Yɛ be (gblɛfuɛ mun) be ta nda kɛ be o amun nun sakpa. Sanngɛ be finman amun akpasua’n nun, sanngɛ be ti sran mɔ be sro (amun) kpa’n.
لَوْ يَجِدُوْنَ مَلْجَاً اَوْ مَغٰرٰتٍ اَوْ مُدَّخَلًا لَّوَلَّوْا اِلَيْهِ وَهُمْ يَجْمَحُوْنَ
lau yajidūna malja'an au magārātin au muddakhalal lawallau ilaihi wa hum yajmaḥūn(a).
Sɛ be wun lika fiawlɛ, annzɛ yɔbuɛ sua annzɛ kunman (asiɛ’n nun lɔ’n), bé kɔ́ (be wanndi) lɔ ndɛndɛ kpa.
وَمِنْهُمْ مَّنْ يَّلْمِزُكَ فِى الصَّدَقٰتِۚ فَاِنْ اُعْطُوْا مِنْهَا رَضُوْا وَاِنْ لَّمْ يُعْطَوْا مِنْهَآ اِذَا هُمْ يَسْخَطُوْنَ
wa minhum may yalmizuka fiṣ-ṣadaqāt(i), fa in u‘ṭū minhā raḍū wa illam yu‘ṭau minhā iżā hum yaskhaṭūn(a).
Yɛ be nun wie’m be o lɛ mɔ be kan amun ndɛ tɛ (aɲanbeun ninnge’m be cɛcɛlɛ’n) su’n (zakat); sɛ be man be like’n, be klun jɔ, yɛ sɛ b’a manman be like’n, kpɛkun be fa ya .
وَلَوْ اَنَّهُمْ رَضُوْا مَآ اٰتٰىهُمُ اللّٰهُ وَرَسُوْلُهٗۙ وَقَالُوْا حَسْبُنَا اللّٰهُ سَيُؤْتِيْنَا اللّٰهُ مِنْ فَضْلِهٖ وَرَسُوْلُهٗٓ اِنَّآ اِلَى اللّٰهِ رٰغِبُوْنَ ࣖ
wa lau annahum raḍū mā ātāhumullāhu wa rasūluh(ū), wa qālū ḥasbunallāhu sayu'tīnallāhu min faḍlihī wa rasūluhū innā ilallāhi rāgibūn(a).
Yɛ sɛ like nga Allah nin i janunfuɛ’n be mannin be’n, ɔ yoli be fɛ sakpa’n, naan be seli kɛ: “Allah ju e, Allah nin i janunfuɛ’n bé fá i aklunye’n i nun wie mán e. Nanwlɛ, e ti be nga e lafi Allah su’n.”
۞ اِنَّمَا الصَّدَقٰتُ لِلْفُقَرَاۤءِ وَالْمَسٰكِيْنِ وَالْعٰمِلِيْنَ عَلَيْهَا وَالْمُؤَلَّفَةِ قُلُوْبُهُمْ وَفِى الرِّقَابِ وَالْغٰرِمِيْنَ وَفِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ وَابْنِ السَّبِيْلِۗ فَرِيْضَةً مِّنَ اللّٰهِ ۗوَاللّٰهُ عَلِيْمٌ حَكِيْمٌ
innamaṣ-ṣadaqātu lil-fuqarā'i wal-masākīni wal-‘āmilīna ‘alaihā wal-mu'allafati qulūbuhum wa fir-riqābi wal-gārimīna wa fī sabīlillāhi wabnis-sabīl(i), farīḍatam minallāh(i), wallāhu ‘alīmun ḥakīm(un).
I kpa bɔbɔ’n, zakat’n ti be nga be sa mian’n, nin yalɛfuɛ mun, nin be nga be ɲan zakat’n, mɔ be awlɛn’n w’a yo blɛblɛblɛ’n (be nga be kacili be nzuɛn’n), be liɛ (be nga be kacili be nzuɛn’n), be man (be nga be le be ti’n), be man (be nga be le be ti’n) mɔ be le kalɛ’n, be man Allah i atin’n, ɔ nin sran nga be o atin bolɛ nun’n, kɛ Allah i junman sa. Allah si like kwlaa, ɔ si ngwlɛlɛ.
وَمِنْهُمُ الَّذِيْنَ يُؤْذُوْنَ النَّبِيَّ وَيَقُوْلُوْنَ هُوَ اُذُنٌ ۗقُلْ اُذُنُ خَيْرٍ لَّكُمْ يُؤْمِنُ بِاللّٰهِ وَيُؤْمِنُ لِلْمُؤْمِنِيْنَ وَرَحْمَةٌ لِّلَّذِيْنَ اٰمَنُوْا مِنْكُمْۗ وَالَّذِيْنَ يُؤْذُوْنَ رَسُوْلَ اللّٰهِ لَهُمْ عَذَابٌ اَلِيْمٌ
wa minhumul-lażīna yu'żūnan nabiyya wa yaqūlūna huwa użun(un), qul użunu khairil lakum yu'minu billāhi wa yu'minu lil-mu'minīna wa raḥmatul lil-lażīna āmanū minkum, wal-lażīna yu'żūna rasūlallāhi lahum ‘ażābun alīm(un).
Yɛ be nun (gblɛfuɛ mun) be nun wie’m be yoli maan Ɲanmiɛn nuan ijɔfuɛ’n (Mohammad) fali ya, kpɛkun be seli kɛ: “Ɲanmiɛn nuan ijɔfuɛ’n lafili ndɛ kwlaa ng’ɔ tili’n su.” Se kɛ: “Ɔ lafi like kwlaa ng’ɔ ti kpa man amun’n su, ɔ lafi Allah su, ɔ lafi Ɲanmiɛn sufuɛ’m be su, ɔ ti aunnvuɛ sifuɛ Ɲanmiɛn sufuɛ nga be o amun afiɛn’n.” Yɛ be nga be yo Allah i nuan ijɔfuɛ’n i like yaya’n, bé ɲán fɔ kekle kpa.
يَحْلِفُوْنَ بِاللّٰهِ لَكُمْ لِيُرْضُوْكُمْ وَاللّٰهُ وَرَسُوْلُهٗٓ اَحَقُّ اَنْ يُّرْضُوْهُ اِنْ كَانُوْا مُؤْمِنِيْنَ
yaḥlifūna billāhi lakum liyurḍūkum wallāhu wa rasūluhū aḥaqqu ay yurḍūhu in kānū mu'minīn(a).
Be ta amun nda (Allah i dunman’n) kɛ bé yó amun fɛ, sanngɛ sɛ ɔ ti kɛ be ti Ɲanmiɛn sufuɛ’n, nn ɔ ti kpa kɛ Allah nin i sran ng’ɔ sunmɛnnin i’n be kunndɛ i klun sa.
اَلَمْ يَعْلَمُوْٓا اَنَّهٗ مَنْ يُّحَادِدِ اللّٰهَ وَرَسُوْلَهٗ فَاَنَّ لَهٗ نَارَ جَهَنَّمَ خَالِدًا فِيْهَاۗ ذٰلِكَ الْخِزْيُ الْعَظِيْمُ
alam ya‘lamū annahū may yuḥādidillāha wa rasūlahū fa anna lahū nāru jahannama khālidan fīhā, żālikal khizyul-‘aẓīm(u).
?Be (gblɛfuɛ mun) be siman kɛ sran kwlaa ng’ɔ tanndan Allah nin i nuan ijɔfuɛ’n be ɲrun’n, nanwlɛ, blɔlɔ’n ti blɔlɔ i liɛ, ɔ́ ká lɔ tititi. I sɔ’n ti sran ɲin cilɛ dan kpa.
يَحْذَرُ الْمُنٰفِقُوْنَ اَنْ تُنَزَّلَ عَلَيْهِمْ سُوْرَةٌ تُنَبِّئُهُمْ بِمَا فِيْ قُلُوْبِهِمْۗ قُلِ اسْتَهْزِءُوْاۚ اِنَّ اللّٰهَ مُخْرِجٌ مَّا تَحْذَرُوْنَ
yaḥżarul-munāfiqūna an tunazzala ‘alaihim sūratun tunabbi'uhum bimā fī qulūbihim, qulistahzi'ū, innallāha mukhrijum mā taḥżarūn(a).
Srɛ kun gblɛfuɛ sɔ mun kɛ sura kun m’ɔ́ yíyí ndɛ nga be fiali be awlɛn’n nun’n, ɔ́ fíte. Se (be kɛ) "An yo (Allah nin i sran ng'ɔ sunmɛnnin i'n) i srilɛ titi." Nanwlɛ, like nga amun sro’n, Allah wá yí i nglo.
وَلَىِٕنْ سَاَلْتَهُمْ لَيَقُوْلُنَّ اِنَّمَا كُنَّا نَخُوْضُ وَنَلْعَبُۗ قُلْ اَبِاللّٰهِ وَاٰيٰتِهٖ وَرَسُوْلِهٖ كُنْتُمْ تَسْتَهْزِءُوْنَ
wa la'in sa'altahum layaqūlunna innamā kunnā nakhūḍū wa nal‘ab(u), qul abillāhi wa āyātihī wa rasūlihī kuntum tastahzi'ūn(a).
Yɛ sɛ amun usa be’n, bé tɛ́ su kɛ: “I kpa bɔbɔ’n, e su di able yɛ e su di ngowa.” ?Ngue ti yɛ amun sro Allah, ɔ nin i ndɛ mma mun, ɔ nin i sran ng’ɔ sunmɛnnin i’n titi ɔ?
لَا تَعْتَذِرُوْا قَدْ كَفَرْتُمْ بَعْدَ اِيْمَانِكُمْ ۗ اِنْ نَّعْفُ عَنْ طَاۤىِٕفَةٍ مِّنْكُمْ نُعَذِّبْ طَاۤىِٕفَةً ۢ بِاَنَّهُمْ كَانُوْا مُجْرِمِيْنَ ࣖ
lā ta‘tażirū qad kafartum ba‘da īmānikum, in na‘fu ‘an ṭā'ifatim minkum nu‘ażżib ṭā'ifatam bi'annahum kānū mujrimīn(a).
Ɔ fataman kɛ amun kpata, afin kɛ amun lafili su’n, amun a lafiman su. Sɛ e yaci amun nun wie’m be wun sa cɛ be’n (afin be kacili be nzuɛn’n), nanwlɛ, é tú sran akpasua uflɛ’m be fɔ afin nanwlɛ, be ti sran mɔ be yo sa tɛ (tʃin kwlaa’n).
اَلْمُنٰفِقُوْنَ وَالْمُنٰفِقٰتُ بَعْضُهُمْ مِّنْۢ بَعْضٍۘ يَأْمُرُوْنَ بِالْمُنْكَرِ وَيَنْهَوْنَ عَنِ الْمَعْرُوْفِ وَيَقْبِضُوْنَ اَيْدِيَهُمْۗ نَسُوا اللّٰهَ فَنَسِيَهُمْ ۗ اِنَّ الْمُنٰفِقِيْنَ هُمُ الْفٰسِقُوْنَ
al-munāfiqūna wal-munāfiqātu ba‘ḍuhum mim ba‘ḍ(in), ya'murūna bil-munkari wa yanhauna ‘anil-ma‘rūfi wa yaqbiḍūna aidiyahum, nasullāha fa nasiyahum, innal-munāfiqīna humul-fāsiqūn(a).
Gblɛfuɛ mun, yasua nin bla mun, be ti (kunngba) be wiengu, be se (yo) sa tɛ yɛ be tanndan (yo) like kpa’n i ɲrun yɛ be tra be sa nun (miserly). Be wla w’a fi Allah su, ɔ maan Allah i wla w’a fi be su (be kusu). Nanwlɛ, gblɛfuɛ mun yɛ be ti klunwifuɛ mun ɔn.
وَعَدَ اللّٰهُ الْمُنٰفِقِيْنَ وَالْمُنٰفِقٰتِ وَالْكُفَّارَ نَارَ جَهَنَّمَ خٰلِدِيْنَ فِيْهَاۗ هِيَ حَسْبُهُمْ ۚوَلَعَنَهُمُ اللّٰهُ ۚوَلَهُمْ عَذَابٌ مُّقِيْمٌۙ
wa‘adallāhul-munāfiqīna wal-munāfiqāti wal-kuffāra nāra jahannama khālidīna fīhā, hiya ḥasbuhum, wa la‘anahumullāh(u), wa lahum ‘ażābum muqīm(un).
Allah ta (srɛ) yasua nin bla gblɛfuɛ mun nin be nga be lafiman Ɲanmiɛn su’n be nda kɛ ɔ́ fá blɔlɔ’n kɔ́ be ɲrun. Be ka nun titi. I sɔ’n (blɔlɔ’n) ti be liɛ. Allah boli be sannzan, yɛ bé ɲán fɔ m’ɔ leman awieliɛ’n,
كَالَّذِيْنَ مِنْ قَبْلِكُمْ كَانُوْٓا اَشَدَّ مِنْكُمْ قُوَّةً وَّاَكْثَرَ اَمْوَالًا وَّاَوْلَادًاۗ فَاسْتَمْتَعُوْا بِخَلَاقِهِمْ فَاسْتَمْتَعْتُمْ بِخَلَاقِكُمْ كَمَا اسْتَمْتَعَ الَّذِيْنَ مِنْ قَبْلِكُمْ بِخَلَاقِهِمْ وَخُضْتُمْ كَالَّذِيْ خَاضُوْاۗ اُولٰۤىِٕكَ حَبِطَتْ اَعْمَالُهُمْ فِى الدُّنْيَا وَالْاٰخِرَةِ ۚوَاُولٰۤىِٕكَ هُمُ الْخٰسِرُوْنَ
kal-lażīna min qablikum kānū asyadda minkum quwwataw wa akṡara amwālaw wa aulādā(n), fastamta‘ū bikhalāqihim fastamta‘tum bikhalāqikum kamastamta‘al-lażīna min qablikum bikhalāqihim wa khuḍtum kal-lażī khāḍū, ulā'ika ḥabiṭat amāluhum fid-dun-yā wal-ākhirah(ti), ulā'ika humul-khāsirūn(a).
(amun gblɛfuɛ mun nin amun Ɲanmiɛn sufuɛ kpanngban’m be sa’n) ɔ ti kɛ be nga be dun mmua amun ɲrun’n be liɛ’n sa, be le wunmiɛn tra amun, yɛ be le aɲanbeun nin ba kpanngban. Ɔ maan be dili be lika’n i fɛ, yɛ amun kusu amun dili amun lika’n i fɛ kɛ be nga be dun mmua trannin amun ɲrun’n sa, yɛ amun kan (atɔnvlɛ ninnge’m be ndɛ) kɛ be kan be ndɛ’n sa. Be ninnge nga be yo be mɛn nga nun’n, ɔ nin mɛn nga bé bá lɛ’n be nun’n, be ti ngbɛn. Be yɛ be saci ɔ.
اَلَمْ يَأْتِهِمْ نَبَاُ الَّذِيْنَ مِنْ قَبْلِهِمْ قَوْمِ نُوْحٍ وَّعَادٍ وَّثَمُوْدَ ەۙ وَقَوْمِ اِبْرٰهِيْمَ وَاَصْحٰبِ مَدْيَنَ وَالْمُؤْتَفِكٰتِۗ اَتَتْهُمْ رُسُلُهُمْ بِالْبَيِّنٰتِۚ فَمَا كَانَ اللّٰهُ لِيَظْلِمَهُمْ وَلٰكِنْ كَانُوْٓا اَنْفُسَهُمْ يَظْلِمُوْنَ
alam ya'tihim naba'ul-lażīna min qablihim qaumi nūḥiw wa ‘ādiw wa ṡamūd(a), wa qaumi ibrāhīma wa aṣḥābi madyana wal-mu'tafikāt(i), atathum rusuluhum bil-bayyināt(i), famā kānallāhu liyaẓlimahum wa lākin kānū anfusahum yaẓlimūn(a).
?Be nga be dun mmua trannin lɛ’n, (be yɛle) Nowe i nvle’n, nin Ad, nin Samudi, nin Abraamu i nvle’n, nin Madian i nvle’n, ɔ nin (nvle nga be sacili’n) be nunfuɛ’m be ndɛ w’a juman be wun? Be nga be sunmannin be’n, be bali be wun lɔ be fali like nga be kle kɛ ndɛ sɔ’n ti nanwlɛ’n be bali; Allah w’a yoman be sa tɛ, sanngɛ be yoli be bɔbɔ be sa tɛ.
وَالْمُؤْمِنُوْنَ وَالْمُؤْمِنٰتُ بَعْضُهُمْ اَوْلِيَاۤءُ بَعْضٍۘ يَأْمُرُوْنَ بِالْمَعْرُوْفِ وَيَنْهَوْنَ عَنِ الْمُنْكَرِ وَيُقِيْمُوْنَ الصَّلٰوةَ وَيُؤْتُوْنَ الزَّكٰوةَ وَيُطِيْعُوْنَ اللّٰهَ وَرَسُوْلَهٗ ۗاُولٰۤىِٕكَ سَيَرْحَمُهُمُ اللّٰهُ ۗاِنَّ اللّٰهَ عَزِيْزٌ حَكِيْمٌ
wal-mu'minūna wal-mu'minātu ba‘ḍuhum auliyā'u ba‘ḍ(in), ya'murūna bil-ma‘rūfi wa yanhauna ‘anil-munkari wa yuqīmūnaṣ-ṣalāta wa yu'tūnaz-zakāta wa yuṭī‘ūnallāha wa rasūlah(ū), ulā'ika sayarḥamuhumullāh(u), innallāha ‘azīzun ḥakīm(un).
Yɛ be nga be lafi su’n, yasua nin bla’m be nun wie’m be kaci sran uflɛ’m be ukafuɛ. Be se kɛ be yo like ng’ɔ ti kpa’n, yɛ be tannin like ng’ɔ timan kpa’n, be srɛ Ɲanmiɛn, be tua zakat, yɛ be nanti Allah nin i sran ng’ɔ sunmɛnnin i’n be su. Be su siman be aunnvuɛ. Nanwlɛ, Allah le kwlalɛ, ɔ si ngwlɛlɛ.
وَعَدَ اللّٰهُ الْمُؤْمِنِيْنَ وَالْمُؤْمِنٰتِ جَنّٰتٍ تَجْرِيْ مِنْ تَحْتِهَا الْاَنْهٰرُ خٰلِدِيْنَ فِيْهَا وَمَسٰكِنَ طَيِّبَةً فِيْ جَنّٰتِ عَدْنٍ ۗوَرِضْوَانٌ مِّنَ اللّٰهِ اَكْبَرُ ۗذٰلِكَ هُوَ الْفَوْزُ الْعَظِيْمُ ࣖ
wa‘adallāhul-mu'minīna wal-mu'mināti jannātin tajrī min taḥtihal-anhāru khālidīna fīhā wa masākina ṭayyibatan fī jannāti ‘adn(in), wa riḍwānum minallāhi akbar(u), żālika huwal-fauzul-‘aẓīm(u).
Allah tali Ɲanmiɛn sufuɛ’m be nda kɛ yasua nin bla’m be (bé ɲán) mɛn klanman nga nzue ba’m be sin i bo lɔ’n, bé ká lɔ tititi, yɛ (bé ɲán) lika kpa mɛn klanman’n nun ‘Adn. Yɛ Allah i klun jɔlɛ’n ti dan tra su. I sɔ’n ti kwlalɛ dan kpa .
يٰٓاَيُّهَا النَّبِيُّ جَاهِدِ الْكُفَّارَ وَالْمُنٰفِقِيْنَ وَاغْلُظْ عَلَيْهِمْ ۗوَمَأْوٰىهُمْ جَهَنَّمُ وَبِئْسَ الْمَصِيْرُ
yā ayyuhan-nabiyyu jāhidil-kuffāra wal-munāfiqīna wagluẓ ‘alaihim, wa ma'wāhum jahannamu wa bi'sal-maṣīr(u).
Ɔ Ɲanmiɛn nuan ijɔfuɛ! Amun kun alɛ (nin) be nga be lafiman Ɲanmiɛn su’n, ɔ nin be nga be ti gblɛfuɛ’n, yɛ amun yo be kekle. Be lika’n yɛle blɔlɔ’n. Yɛ lika sɔ’n yɛ ɔ ti lika tɛ kpafuɛ’n mɔ be kwla sa be sin lɔ’n niɔn .
يَحْلِفُوْنَ بِاللّٰهِ مَا قَالُوْا ۗوَلَقَدْ قَالُوْا كَلِمَةَ الْكُفْرِ وَكَفَرُوْا بَعْدَ اِسْلَامِهِمْ وَهَمُّوْا بِمَا لَمْ يَنَالُوْاۚ وَمَا نَقَمُوْٓا اِلَّآ اَنْ اَغْنٰىهُمُ اللّٰهُ وَرَسُوْلُهٗ مِنْ فَضْلِهٖ ۚفَاِنْ يَّتُوْبُوْا يَكُ خَيْرًا لَّهُمْ ۚوَاِنْ يَّتَوَلَّوْا يُعَذِّبْهُمُ اللّٰهُ عَذَابًا اَلِيْمًا فِى الدُّنْيَا وَالْاٰخِرَةِ ۚوَمَا لَهُمْ فِى الْاَرْضِ مِنْ وَّلِيٍّ وَّلَا نَصِيْرٍ
yaḥlifūna billāhi mā qālū, wa laqad qālū kalimatal-kufri wa kafarū ba‘da islāmihim wa hammū bimā lam yanālū, wa mā naqamū illā an agnāhumullāhu wa rasūluhū min faḍlih(ī), fa iy yatūbū yaku khairal lahum, wa iy yatawallau yu‘ażżibhumullāhu ‘ażāban alīman fid-dun-yā wal-ākhirah(ti), wa mā lahum fil-arḍi miw waliyyiw wa lā naṣīr(in).
Be (gblɛfuɛ mun) be ta (Allah i dunman’n) nda, kɛ be su kanman (ndɛ kwlaa ng’ɔ yo Mohamɛdi i ya’n). Nanwlɛ, be kannin ndɛ nga be kle kɛ be lafiman Ɲanmiɛn su’n, yɛ be kacili Ɲanmiɛn sulɛ wafa’n i sufuɛ kɛ be sinnin Izlaɛlifuɛ’m be sin’n, yɛ be kunndɛli like nga be kwlá ɲanmɛn i’n, yɛ sɛ ɔ ti kɛ Allah nin i sran’n be fali i aklunye’n be mannin be’n, nn b’a kanman (Allah nin i sran’n) i finfin. Sɛ be kaci be nzuɛn’n, ɔ ti kpa man be, sanngɛ sɛ be kpɛ be sin’n, Allah fá fɔ tulɛ kekle kpa mán be mɛn nga nun nin mɛn’n i awieliɛ lɔ, yɛ be su ɲanman sran m’ɔ́ sásá be annzɛ m’ɔ́ úka be’n asiɛ’n su wa.
۞ وَمِنْهُمْ مَّنْ عٰهَدَ اللّٰهَ لَىِٕنْ اٰتٰىنَا مِنْ فَضْلِهٖ لَنَصَّدَّقَنَّ وَلَنَكُوْنَنَّ مِنَ الصّٰلِحِيْنَ
wa minhum man ‘āhadallāha la'in ātānā min faḍlihī lanaṣṣaddaqanna wa lanakūnanna minaṣ-ṣāliḥīn(a).
Yɛ be nun wie’m be tali nda kɛ: “Sɛ Allah man e i aklunye’n i nun kun’n, é fá like mán sran mun, yɛ é ká sran kpa’m be nun.”
فَلَمَّآ اٰتٰىهُمْ مِّنْ فَضْلِهٖ بَخِلُوْا بِهٖ وَتَوَلَّوْا وَّهُمْ مُّعْرِضُوْنَ
falammā ātāhum min faḍlihī bakhilū bihī wa tawallau wa hum mu‘riḍūn(a).
Kɛ Allah mannin be i aklunye’n, be kacili ɲin keklefuɛ, be kpɛli be sin, kpɛkun be yoli ɲin kekle titi.
فَاَعْقَبَهُمْ نِفَاقًا فِيْ قُلُوْبِهِمْ اِلٰى يَوْمِ يَلْقَوْنَهٗ بِمَآ اَخْلَفُوا اللّٰهَ مَا وَعَدُوْهُ وَبِمَا كَانُوْا يَكْذِبُوْنَ
fa a‘qabahum nifāqan fī qulūbihim ilā yaumi yalqaunahū bimā akhlafullāha mā wa‘adūhu wa bimā kānū yakżibūn(a).
Ɔ maan, Allah fali gblɛ yolɛ’n wlali be awlɛn’n nun lele m’ɔ́ fá jú cɛn nga bé yía’n, afin be fɔnnin nda nga be tali i’n, ɔ nin ato nga be buali laa’n ti.
اَلَمْ يَعْلَمُوْٓا اَنَّ اللّٰهَ يَعْلَمُ سِرَّهُمْ وَنَجْوٰىهُمْ وَاَنَّ اللّٰهَ عَلَّامُ الْغُيُوْبِ
alam ya‘lamū annallāha ya‘lamu sirrahum wa najwāhum wa annallāha ‘allāmul-guyūb(i).
?Be siman kɛ Allah si be nvialiɛ nun ndɛ’n nin be nvialiɛ nun ndɛ’n, naan Allah si ninnge nga be wunman be’n?
اَلَّذِيْنَ يَلْمِزُوْنَ الْمُطَّوِّعِيْنَ مِنَ الْمُؤْمِنِيْنَ فِى الصَّدَقٰتِ وَالَّذِيْنَ لَا يَجِدُوْنَ اِلَّا جُهْدَهُمْ فَيَسْخَرُوْنَ مِنْهُمْ ۗسَخِرَ اللّٰهُ مِنْهُمْ ۖ وَلَهُمْ عَذَابٌ اَلِيْمٌ
allażīna yalmizūnal-muṭṭawwi‘īna minal-mu'minīna fiṣ-ṣadaqāti wal-lażīna lā yajidūna illā juhdahum fa yaskharūna minhum, sakhirallāhu minhum, wa lahum ‘ażābun alīm(un).
(Gblɛfuɛ mun) yɛle be nga be kan Ɲanmiɛn sufuɛ nga be klunklo su be man sran’m be like’n, mɔ be (klo) sran nga be ɲan like nga be kwla to’n i ngunmin’n, i sin’n, gblɛfuɛ sɔ’m be kpɛ be nzowa’n. Allah wá tú be ɲin cilɛ’n i klunngbɔ, kpɛkun bé ɲán ɲrɛnnɛn kekle kpa.
اِسْتَغْفِرْ لَهُمْ اَوْ لَا تَسْتَغْفِرْ لَهُمْۗ اِنْ تَسْتَغْفِرْ لَهُمْ سَبْعِيْنَ مَرَّةً فَلَنْ يَّغْفِرَ اللّٰهُ لَهُمْ ۗذٰلِكَ بِاَنَّهُمْ كَفَرُوْا بِاللّٰهِ وَرَسُوْلِهٖۗ وَاللّٰهُ لَا يَهْدِى الْقَوْمَ الْفٰسِقِيْنَ ࣖ
istagfir lahum au lā tastagfir lahum, in tastagfir lahum sab‘īna marratan falay yagfirallāhu lahum, żālika bi'annahum kafarū billāhi wa rasūlih(ī), wallāhu lā yahdil-qaumal-fāsiqīn(a).
(Ɔ ti kunngba’n) amun (Muhammad) amun srɛ be kɛ be yaci be wun sa cɛ be annzɛ amun srɛman kɛ be yaci be wun sa cɛ be. Sɛ amun srɛ be kpɛ ablasan bɔbɔ’n, Allah su yaciman be cɛman be. I sɔ’n ti’n, be lafiman (be lafiman) Allah nin i sran ng’ɔ sunmɛnnin i’n be su. Yɛ Allah kleman klunwifuɛ’m be atin.
فَرِحَ الْمُخَلَّفُوْنَ بِمَقْعَدِهِمْ خِلٰفَ رَسُوْلِ اللّٰهِ وَكَرِهُوْٓا اَنْ يُّجَاهِدُوْا بِاَمْوَالِهِمْ وَاَنْفُسِهِمْ فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ وَقَالُوْا لَا تَنْفِرُوْا فِى الْحَرِّۗ قُلْ نَارُ جَهَنَّمَ اَشَدُّ حَرًّاۗ لَوْ كَانُوْا يَفْقَهُوْنَ
fariḥal-mukhallafūna bimaq‘adihim khilāfa rasūlillāhi wa karihū ay yujāhidū bi'amwālihim wa anfusihim fī sabīlillāhi wa qālū lā tanfirū fil-ḥarr(i), qul nāru jahannama asyaddu ḥarrā(n), lau kānū yafqahūn(a).
Sran nga be kali lɛ’n (b’a faman be wun wlaman alɛ’n nun’n), kɛ Ɲanmiɛn nuan ijɔfuɛ’n wuli’n, be trannin ase blɛblɛblɛ’n ti’n, be dili aklunjuɛ. Be kloman kɛ bé fá be aɲanbeun ninnge mun nin be wawɛ’n bé dí alɛ Allah i atin’n su yɛ be se kɛ: “Nán amun tu ajalɛ (an kɔ alɛ kunlɛ) lika m’ɔ ti mlanwa kpa’n nun.” Sɛ ɔ ti kɛ be si sɔ’n, nn be se kɛ (Muhammad), “Blo lɔ sin’n ti tɛtɛ kpa.”
فَلْيَضْحَكُوْا قَلِيْلًا وَّلْيَبْكُوْا كَثِيْرًاۚ جَزَاۤءًۢ بِمَا كَانُوْا يَكْسِبُوْنَ
falyaḍḥakū qalīlaw walyabkū kaṡīrā(n), jazā'am bimā kānū yaksibūn(a).
Ɔ maan maan be sri kan naan be sun dan, like nga be yo titi’n i su tɛlɛ nun.
فَاِنْ رَّجَعَكَ اللّٰهُ اِلٰى طَاۤىِٕفَةٍ مِّنْهُمْ فَاسْتَأْذَنُوْكَ لِلْخُرُوْجِ فَقُلْ لَّنْ تَخْرُجُوْا مَعِيَ اَبَدًا وَّلَنْ تُقَاتِلُوْا مَعِيَ عَدُوًّاۗ اِنَّكُمْ رَضِيْتُمْ بِالْقُعُوْدِ اَوَّلَ مَرَّةٍۗ فَاقْعُدُوْا مَعَ الْخٰلِفِيْنَ
fa ir raja‘akallāhu ilā ṭā'ifatim minhum fasta'żanūka lil-khurūji faqul lan takhrujū ma‘iya abadaw wa lan tuqātilū ma‘iya ‘aduwwā(n), innakum raḍītum bil-qu‘ūdi awwala marrah(tin), faq‘udū ma‘al-khālifīn(a).
Ɔ maan sɛ Allah fa amun (Muhammad) sɛ amun sin be akpasua kun (gblɛfuɛ’m be sin’n), kpɛkun be srɛ amun kɛ amun man amun atin naan amun fite (alɛ kunlɛ), kpɛkun amun se kɛ: "Amun nin min kwlá fiteman tititi yɛ amun nin min kpɔfuɛ’m be kwlá kunman alɛ.
وَلَا تُصَلِّ عَلٰٓى اَحَدٍ مِّنْهُمْ مَّاتَ اَبَدًا وَّلَا تَقُمْ عَلٰى قَبْرِهٖۗ اِنَّهُمْ كَفَرُوْا بِاللّٰهِ وَرَسُوْلِهٖ وَمَاتُوْا وَهُمْ فٰسِقُوْنَ
wa lā tuṣalli ‘alā aḥadim minhum māta abadaw wa lā taqum ‘alā qabrih(ī), innahum kafarū billāhi wa rasūlihī wa mātū wa hum fāsiqūn(a).
Yɛ nán amun (Muhammad) srɛ sran ng’ɔ wu be nun’n (gblɛfuɛ mun), le naan nán amun jran (srɛ) i asieliɛ’n su. Nanwlɛ, be lafiliman Allah nin i sran ng’ɔ sunmɛnnin i’n be su, ɔ maan be wuli sa tɛ nun .
وَلَا تُعْجِبْكَ اَمْوَالُهُمْ وَاَوْلَادُهُمْۗ اِنَّمَا يُرِيْدُ اللّٰهُ اَنْ يُّعَذِّبَهُمْ بِهَا فِى الدُّنْيَا وَتَزْهَقَ اَنْفُسُهُمْ وَهُمْ كٰفِرُوْنَ
wa lā tu‘jibka amwāluhum wa lā aulāduhum, innamā yurīdullāhu ay yu‘ażżibahum bihā fid-dun-yā wa tazhaqa anfusuhum wa hum kāfirūn(a).
Yɛ nán maan be aɲanbeun ninnge mun nin be mma’m be bo amun nuan (Muhammad). Nanwlɛ, ɔ nin i sɔ’n, Allah kunndɛ kɛ ɔ́ klé be ɲrɛnnɛn mɛn nga nun naan be nguan’n w’a mlin, sanngɛ be o Ɲanmiɛn sulafilɛ’n i lika’n nun.
وَاِذَآ اُنْزِلَتْ سُوْرَةٌ اَنْ اٰمِنُوْا بِاللّٰهِ وَجَاهِدُوْا مَعَ رَسُوْلِهِ اسْتَأْذَنَكَ اُولُوا الطَّوْلِ مِنْهُمْ وَقَالُوْا ذَرْنَا نَكُنْ مَّعَ الْقٰعِدِيْنَ
wa iżā unzilat sūratun an āminū billāhi wa jāhidū ma‘a rasūlihista'żanaka uluṭ-ṭauli minhum wa qālū żarnā nakum ma‘al-qā‘idīn(a).
Yɛ sɛ be sunmannin surah kun (m’ɔ se gblɛfuɛ’m be kɛ, “An lafi Allah su naan amun nin i sran ng’ɔ sunmɛnnin i’n be kun alɛ’n,” nanwlɛ, be nun aɲanbeunfuɛ nin be nga be le kwlalɛ’n, bé srɛ́ amun atin (nán amun kun alɛ) naan bé sé kɛ: “Maan e nin be nga be ti lɛ’n (be tran awlo lɔ’n) e tran.”
رَضُوْا بِاَنْ يَّكُوْنُوْا مَعَ الْخَوَالِفِ وَطُبِعَ عَلٰى قُلُوْبِهِمْ فَهُمْ لَا يَفْقَهُوْنَ
raḍū bi'ay yakūnū ma‘al-khawālifi wa ṭubi‘a ‘alā qulūbihim fahum lā yafqahūn(a).
Be klo kɛ bé trán sran nga be kɔman alɛ kunlɛ’n be wun lɛ, yɛ be awlɛn’n ti mlanwa, ɔ maan be wunman (Ɲanmiɛn sulafilɛ’n nin jihad’n be aklunjuɛ’n) i wlɛ.
لٰكِنِ الرَّسُوْلُ وَالَّذِيْنَ اٰمَنُوْا مَعَهٗ جَاهَدُوْا بِاَمْوَالِهِمْ وَاَنْفُسِهِمْۗ وَاُولٰۤىِٕكَ لَهُمُ الْخَيْرٰتُ ۖوَاُولٰۤىِٕكَ هُمُ الْمُفْلِحُوْنَ
lākinir-rasūlu wal-lażīna āmanū ma‘ahū jāhadū bi'amwālihim wa anfusihim, wa ulā'ika lahumul-khairāt(u), wa ulā'ika humul-mufliḥūn(a).
Sanngɛ Ɲanmiɛn nuan ijɔfuɛ’n nin be nga be nin i be lafili Ɲanmiɛn su’n, (be) fali be aɲanbeun nin be nguan’n be kunnin jihad. Be ɲannin like kpa yolɛ. Be yɛ be ti sran mɔ be le suɛn’n niɔn.
اَعَدَّ اللّٰهُ لَهُمْ جَنّٰتٍ تَجْرِيْ مِنْ تَحْتِهَا الْاَنْهٰرُ خٰلِدِيْنَ فِيْهَاۗ ذٰلِكَ الْفَوْزُ الْعَظِيْمُ ࣖ
a‘addallāhu lahum jannātin tajrī min taḥtihal-anhāru khālidīna fīhā, żālikal-fauzul-‘aẓīm(u).
Allah siesieli fie nga nzue ba’m be sin be bo’n, bé ká lɔ tititi. I sɔ’n ti kwlalɛ dan kpa.
وَجَاۤءَ الْمُعَذِّرُوْنَ مِنَ الْاَعْرَابِ لِيُؤْذَنَ لَهُمْ وَقَعَدَ الَّذِيْنَ كَذَبُوا اللّٰهَ وَرَسُوْلَهٗ ۗسَيُصِيْبُ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا مِنْهُمْ عَذَابٌ اَلِيْمٌ
wa jā'al-mu‘ażżirūna minal-a‘rābi liyu'żana lahum wa qa‘adal-lażīna każabullāha wa rasūlah(ū), sayuṣībul-lażīna kafarū minhum ‘ażābun alīm(un).
Yɛ Arabu Bedouin’m be nun’n, be bali (Ɲanmiɛn nuan ijɔfuɛ’n i wun lɔ) be kannin sa nga ti yɛ be yo sɔ’n, naan be man be atin (nán be wɔ alɛ kunlɛ), sanngɛ be nga be tɔnnin Allah nin i sran’n be ato’n, be trannin ase blɛblɛblɛ. Cɛn wie lele’n, be nun nga be lafiman Ɲanmiɛn su’n, bé ɲán fɔ kekle kpa.
لَيْسَ عَلَى الضُّعَفَاۤءِ وَلَا عَلَى الْمَرْضٰى وَلَا عَلَى الَّذِيْنَ لَا يَجِدُوْنَ مَا يُنْفِقُوْنَ حَرَجٌ اِذَا نَصَحُوْا لِلّٰهِ وَرَسُوْلِهٖۗ مَا عَلَى الْمُحْسِنِيْنَ مِنْ سَبِيْلٍ ۗوَاللّٰهُ غَفُوْرٌ رَّحِيْمٌۙ
laisa ‘alaḍ-ḍu‘afā'i wa lā ‘alal-marḍā wa lā ‘alal-lażīna lā yajidūna mā yunfiqūna ḥarajun iżā naṣaḥū lillāhi wa rasūlih(ī), mā ‘alal-muḥsinīna min sabīl(in), wallāhu gafūrur raḥīm(un).
Sa tɛ fi nunman lɛ (alɛ kunlɛ’n ti) be nga be leman wunmiɛn’n, nin tukpacifuɛ mun, ɔ nin be nga be ɲanman like nga bé fá dí junman’n, sɛ be ti sran kpa Allah nin i sran’n be ɲrun’n. Like fi nunmɛn i sin mɔ be kwla fa sran nga be yo sa kpa’n be fɔ ɔ. Yɛ Allah ti yaci sran wun sa cɛ i, ɔ si aunnvuɛ dan,
وَّلَا عَلَى الَّذِيْنَ اِذَا مَآ اَتَوْكَ لِتَحْمِلَهُمْ قُلْتَ لَآ اَجِدُ مَآ اَحْمِلُكُمْ عَلَيْهِ ۖتَوَلَّوْا وَّاَعْيُنُهُمْ تَفِيْضُ مِنَ الدَّمْعِ حَزَنًا اَلَّا يَجِدُوْا مَا يُنْفِقُوْنَۗ
wa lā ‘alal-lażīna iżā mā atauka litaḥmilahum qulta lā ajidu mā aḥmilukum ‘alaih(i), tawallau wa a‘yunuhum tafīḍu minad dam‘i ḥazanan allā yajidū mā yunfiqūn(a).
yɛ (annzɛ sa tɛ) nunman be nga be ba ɔ wun lɔ’n (Muhammad) be su, naan w’a man be loto, kpɛkun w’a se kɛ: “N ɲanman loto n faman wɔ,” kpɛkun be sa be sin, kpɛkun be ɲinmuɛn’n su gua be ɲin su afin be wla w’a bo be wun, afin b’a ɲanman like nga bé fá dí junman’n (kɛ bé kɔ́ alɛ kunlɛ’n).
۞ اِنَّمَا السَّبِيْلُ عَلَى الَّذِيْنَ يَسْتَأْذِنُوْنَكَ وَهُمْ اَغْنِيَاۤءُۚ رَضُوْا بِاَنْ يَّكُوْنُوْا مَعَ الْخَوَالِفِۙ وَطَبَعَ اللّٰهُ عَلٰى قُلُوْبِهِمْ فَهُمْ لَا يَعْلَمُوْنَ ۔
innamas-sabīlu ‘alal-lażīna yasta'żinūnaka wa hum agniyā'(u), raḍū bi'ay yakūnū ma‘al-khawālif(i), wa ṭaba‘allāhu ‘alā qulūbihim fahum lā ya‘lamūn(a).
I kpa bɔbɔ’n, like nga ti yɛ (ɔ fata kɛ be fa fɔ’n) ɔ fin be nga be srɛli amun atin’n (nán be kɔ alɛ kunlɛ’n), kannzɛ bɔbɔ be ti aɲanbeunfuɛ’n. Be klo kɛ bé trán sran nga be diman alɛ’n mɔ Allah w’a kaci be awlɛn’n, ɔ maan be siman (be ayeliɛ’n i bo’n).
يَعْتَذِرُوْنَ اِلَيْكُمْ اِذَا رَجَعْتُمْ اِلَيْهِمْ ۗ قُلْ لَّا تَعْتَذِرُوْا لَنْ نُّؤْمِنَ لَكُمْ قَدْ نَبَّاَنَا اللّٰهُ مِنْ اَخْبَارِكُمْ وَسَيَرَى اللّٰهُ عَمَلَكُمْ وَرَسُوْلُهٗ ثُمَّ تُرَدُّوْنَ اِلٰى عٰلِمِ الْغَيْبِ وَالشَّهَادَةِ فَيُنَبِّئُكُمْ بِمَا كُنْتُمْ تَعْمَلُوْنَ
ya‘tażirūna ilaikum iżā raja‘tum ilaihim, qul lā ta‘tażirū lan nu'mina lakum qad nabba'anallāhu min akhbārikum wa sayarallāhu ‘amalakum wa rasūluhū ṡumma turaddūna ilā ‘ālimil-gaibi wasy-syahādati fa yunabbi'ukum bimā kuntum ta‘malūn(a).
Be (gblɛfuɛ nga b’a diman alɛ’n) kɛ amún sá amun sin be wun lɔ’n, bé yíyí sa nga ti yɛ be yoli sɔ’n i nun klé amun. Se (Muhammad) kɛ: "Nán fa ɔ wun jran su; e lafiman ɔ su kun, nanwlɛ, Allah w'a kan ɔ ndɛ'n w'a kle e. Yɛ Allah wá wún ɔ junman'n, (kɛ) i sran ng'ɔ sunmɛnnin i'n sa, i sin'n, á sá ɔ sin (Allah) m'ɔ si like kwlaa nga be wunmɛn i'n, ɔ nin like ng'ɔ ti nanwlɛ'n, i sin'n, ɔ́ kán like nga a yoli'n i ndɛ klé wɔ."
سَيَحْلِفُوْنَ بِاللّٰهِ لَكُمْ اِذَا انْقَلَبْتُمْ اِلَيْهِمْ لِتُعْرِضُوْا عَنْهُمْ ۗ فَاَعْرِضُوْا عَنْهُمْ ۗ اِنَّهُمْ رِجْسٌۙ وَّمَأْوٰىهُمْ جَهَنَّمُ جَزَاۤءً ۢبِمَا كَانُوْا يَكْسِبُوْنَ
sayaḥlifūna billāhi lakum iżanqalabtum ilaihim litu‘riḍū ‘anhum, fa a‘riḍū ‘anhum, innahum rijs(un), wa ma'wāhum jahannamu jazā'am bimā kānū yaksibūn(a).
Kɛ amún sá amun sin be wun lɔ’n, bé tá amun nda Ɲanmiɛn dunman nun kɛ amun kpɛ amun sin be sin. Ɔ maan amun kpɛ amun sin be sin; afin nanwlɛ, be le wawɛ fiɛnfiɛn yɛ be lika’n yɛle blɔlɔ’n, kɛ like nga be yoli’n i akatua sa.
يَحْلِفُوْنَ لَكُمْ لِتَرْضَوْا عَنْهُمْ ۚفَاِنْ تَرْضَوْا عَنْهُمْ فَاِنَّ اللّٰهَ لَا يَرْضٰى عَنِ الْقَوْمِ الْفٰسِقِيْنَ
yaḥlifūna lakum litarḍau ‘anhum, fa in tarḍau ‘anhum fa innallāha lā yarḍā ‘anil-qaumil-fāsiqīn(a).
Bé tá amun nda naan amun a sɔ be nun klanman. Sanngɛ sɛ amun kplin be su bɔbɔ’n, klunwifuɛ’m be klun su jɔman Allah su.
اَلْاَعْرَابُ اَشَدُّ كُفْرًا وَّنِفَاقًا وَّاَجْدَرُ اَلَّا يَعْلَمُوْا حُدُوْدَ مَآ اَنْزَلَ اللّٰهُ عَلٰى رَسُوْلِهٖ ۗوَاللّٰهُ عَلِيْمٌ حَكِيْمٌ
al-a‘rābu asyaddu kufraw wa nifāqaw wa ajdaru allā ya‘lamū ḥudūda mā anzalallāhu ‘alā rasūlih(ī), wallāhu ‘alīmun ḥakīm(un).
Arabu Bedouin’m be Ɲanmiɛn sulafilɛ’n nin be gblɛ dilɛ’n be ti kekle kpa, yɛ ɔ ti su kɛ be siman mmla nga Allah yili i nglo kleli i sran’n. Allah si like kwlaa, ɔ si ngwlɛlɛ.
وَمِنَ الْاَعْرَابِ مَنْ يَّتَّخِذُ مَا يُنْفِقُ مَغْرَمًا وَّيَتَرَبَّصُ بِكُمُ الدَّوَاۤىِٕرَ ۗعَلَيْهِمْ دَاۤىِٕرَةُ السَّوْءِ ۗوَاللّٰهُ سَمِيْعٌ عَلِيْمٌ
wa minal-a‘rābi may yattakhiżu mā yunfiqu magramaw wa yatarabbaṣu bikumud-dawā'ir(a), ‘alaihim dā'iratus-sau'(i), wallāhu samī‘un ‘alīm(un).
Yɛ Arabu Bedouin’m be nun’n, be nun wie’m be bu like nga be fa di junman’n (Allah i atin’n su’n) kɛ ɔ ti like m’ɔ sacili’n sa; ɔ su minndɛ kɛ sa tɛ tɔ amun su, be yɛ sa tɛ’n ɔ́ tɔ́ be su ɔ. Allah ti ndɛ kwlaa, ɔ si like kwlaa.
وَمِنَ الْاَعْرَابِ مَنْ يُّؤْمِنُ بِاللّٰهِ وَالْيَوْمِ الْاٰخِرِ وَيَتَّخِذُ مَا يُنْفِقُ قُرُبٰتٍ عِنْدَ اللّٰهِ وَصَلَوٰتِ الرَّسُوْلِ ۗ اَلَآ اِنَّهَا قُرْبَةٌ لَّهُمْ ۗ سَيُدْخِلُهُمُ اللّٰهُ فِيْ رَحْمَتِهٖ ۗاِنَّ اللّٰهَ غَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ ࣖ
wa minal-a‘rābi may yu'minu billāhi wal-yaumil-ākhiri wa yattakhiżu mā yunfiqu qurubātin ‘indallāhi wa ṣalawātir-rasūl(i), alā innahā qurbatul lahum, sayudkhiluhumullāhu fī raḥmatih(ī), innallāha gafūrur raḥīm(un).
Yɛ Arabu Bedouin’m be nun’n, be nga be lafi Allah nin cɛn kasiɛn’n be su’n, be o lɛ, kpɛkun be wun kɛ sika nga be fa di junman’n (Allah i atin’n su’n) ɔ ti atin mɔ be kwla fa be wun mantan Allah’n, ɔ nin wafa nga be kwla (ɲan) sran ng’ɔ sunmɛnnin i’n i srɛlɛ’n. Amun si kɛ, nanwlɛ, like manlɛ’n ti atin kun mɔ be fa mantan (Allah) kpa ɔ. I sin’n, Allah wá wlú be nun i aunnvuɛ silɛ’n nun (ɲanmiɛn su lɔ); Nanwlɛ, Allah ti yaci sran wun sa cɛ i, ɔ si aunnvuɛ dan.
وَالسّٰبِقُوْنَ الْاَوَّلُوْنَ مِنَ الْمُهٰجِرِيْنَ وَالْاَنْصَارِ وَالَّذِيْنَ اتَّبَعُوْهُمْ بِاِحْسَانٍۙ رَّضِيَ اللّٰهُ عَنْهُمْ وَرَضُوْا عَنْهُ وَاَعَدَّ لَهُمْ جَنّٰتٍ تَجْرِيْ تَحْتَهَا الْاَنْهٰرُ خٰلِدِيْنَ فِيْهَآ اَبَدًا ۗذٰلِكَ الْفَوْزُ الْعَظِيْمُ
was-sābiqūnal-awwalūna minal-muhājirīna wal-anṣāri wal-lażīnattaba‘ūhum bi'iḥsān(in), raḍiyallāhu ‘anhum wa raḍū ‘anhu wa a‘adda lahum jannātin tajrī taḥtahal-anhāru khālidīna fīhā abadā(n), żālikal-fauzul-‘aẓīm(u).
Yɛ be nga be dun mmua (be kacili Izlaɛlifuɛ’n) Muhajirin nin Ansar be nun’n, ɔ nin be nga be suli be su kpa’n, Allah klun jɔli be su yɛ be klun jɔli Allah su. Allah siesieli fie nga nzue ba’m be sin be bo’n, be mannin be. Bé trán lɔ tititi. I sɔ’n ti kwlalɛ dan kpa.
وَمِمَّنْ حَوْلَكُمْ مِّنَ الْاَعْرَابِ مُنٰفِقُوْنَ ۗوَمِنْ اَهْلِ الْمَدِيْنَةِ مَرَدُوْا عَلَى النِّفَاقِۗ لَا تَعْلَمُهُمْۗ نَحْنُ نَعْلَمُهُمْۗ سَنُعَذِّبُهُمْ مَّرَّتَيْنِ ثُمَّ يُرَدُّوْنَ اِلٰى عَذَابٍ عَظِيْمٍ ۚ
wa mimman ḥaulakum minal-a‘rābi munāfiqūn(a),wa min ahlil-madīnati maradū ‘alan nifāq(i), lā ta‘lamuhum, naḥnu na‘lamuhum, sanu‘ażżibuhum marrataini ṡumma yuraddūna ilā ‘ażābin ‘aẓīm(in).
Yɛ Arabu Beduin nga be (tran) amun wun lɛ’n, be nun wie’m be ti gblɛfuɛ. Yɛ Mɛdinin lɔfuɛ’m be nun’n (be gblɛfuɛ’m be o lɛ wie), be gblɛ yolɛ’n ti dan kpa. Amun (Muhammad) amun siman be, sanngɛ e si be. I sin’n, é klé be ɲrɛnnɛn kpɛ nɲɔn, i sin’n, é sá be sin fɔ dan kpa kun nun.
وَاٰخَرُوْنَ اعْتَرَفُوْا بِذُنُوْبِهِمْ خَلَطُوْا عَمَلًا صَالِحًا وَّاٰخَرَ سَيِّئًاۗ عَسَى اللّٰهُ اَنْ يَّتُوْبَ عَلَيْهِمْۗ اِنَّ اللّٰهَ غَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ
wa ākharūna‘tarafū biżunūbihim khalaṭū ‘amalan ṣāliḥaw wa ākhara sayyi'ā(n), ‘asallāhu ay yatūba ‘alaihim, innallāha gafūrur raḥīm(un).
Yɛ (ɔ le) sran uflɛ wie mɔ be di be sa tɛ’m be nanwlɛ’n, be fa junman kpa nin junman tɛ uflɛ be sanngan nun. Lafi su kɛ Allah kplín su kɛ be kaci be nzuɛn’n. Nanwlɛ, Allah ti yaci sran wun sa cɛ i, ɔ si aunnvuɛ dan.
خُذْ مِنْ اَمْوَالِهِمْ صَدَقَةً تُطَهِّرُهُمْ وَتُزَكِّيْهِمْ بِهَا وَصَلِّ عَلَيْهِمْۗ اِنَّ صَلٰوتَكَ سَكَنٌ لَّهُمْۗ وَاللّٰهُ سَمِيْعٌ عَلِيْمٌ
khuż min amwālihim ṣadaqatan tuṭahhiruhum wa tuzakkīhim bihā wa ṣalli ‘alaihim, inna ṣalātaka sakanul lahum, wallāhu samī‘un ‘alīm(un).
Fa be aɲanbeun ninnge’m be nun zakat, fa yo be sanwun, fa yo be sanwun, fa srɛ man be. Nanwlɛ, amun srɛlɛ’n (ɔ yo maan) be wla gua ase. Allah ti ndɛ kwlaa, ɔ si like kwlaa.
اَلَمْ يَعْلَمُوْٓا اَنَّ اللّٰهَ هُوَ يَقْبَلُ التَّوْبَةَ عَنْ عِبَادِهٖ وَيَأْخُذُ الصَّدَقٰتِ وَاَنَّ اللّٰهَ هُوَ التَّوَّابُ الرَّحِيْمُ
alam ya‘lamū annallāha huwa yaqbalut-taubata ‘an ‘ibādihī wa ya'khużuṣ-ṣadaqāti wa annallāha huwat-tawwābur-raḥīm(u).
?Be siman kɛ Allah kplin i sufuɛ’m be kacilɛ’n su, ɔ kplin be zakat’n su, naan Allah kplin kacilɛ’n su kpa, ɔ si aunnvuɛ kpa?
وَقُلِ اعْمَلُوْا فَسَيَرَى اللّٰهُ عَمَلَكُمْ وَرَسُوْلُهٗ وَالْمُؤْمِنُوْنَۗ وَسَتُرَدُّوْنَ اِلٰى عٰلِمِ الْغَيْبِ وَالشَّهَادَةِ فَيُنَبِّئُكُمْ بِمَا كُنْتُمْ تَعْمَلُوْنَۚ
wa quli‘malū fa sayarallāhu ‘amalakum wa rasūluhū wal-mu'minūn(a), wa saturaddūna ilā ‘ālimil-gaibi wasy-syahādati fa yunabbi'ukum bimā kuntum ta‘malūn(a).
Yɛ se kɛ: “Amun di junman, i sin’n, Allah wá wún amun junman’n, kɛ i nuan ijɔfuɛ’n nin Ɲanmiɛn sufuɛ’m be fa wun i’n sa, kpɛkun amún sá amun sin (Allah) m’ɔ si like nga be wunmɛn i’n, ɔ nin like nga be ti nanwlɛ’n, i sin’n, ɔ́ kán like nga amun yoli’n i ndɛ klé amun.”
وَاٰخَرُوْنَ مُرْجَوْنَ لِاَمْرِ اللّٰهِ اِمَّا يُعَذِّبُهُمْ وَاِمَّا يَتُوْبُ عَلَيْهِمْۗ وَاللّٰهُ عَلِيْمٌ حَكِيْمٌ
wa ākharūna murjaunal li'amrillāhi immā yu‘ażżibuhum wa immā yatūbu ‘alaihim, wallāhu ‘alīmun ḥakīm(un).
Yɛ sran uflɛ wie’m be o lɛ (ekun) be jran be junman’n su lele naan Allah w’a fa ajalɛ; atrɛkpa’n, Allah wá tú be fɔ naan atrɛkpa’n, Allah kplín su kɛ be kaci be nzuɛn’n. Allah si like kwlaa, ɔ si ngwlɛlɛ.
وَالَّذِيْنَ اتَّخَذُوْا مَسْجِدًا ضِرَارًا وَّكُفْرًا وَّتَفْرِيْقًاۢ بَيْنَ الْمُؤْمِنِيْنَ وَاِرْصَادًا لِّمَنْ حَارَبَ اللّٰهَ وَرَسُوْلَهٗ مِنْ قَبْلُ ۗوَلَيَحْلِفُنَّ اِنْ اَرَدْنَآ اِلَّا الْحُسْنٰىۗ وَاللّٰهُ يَشْهَدُ اِنَّهُمْ لَكٰذِبُوْنَ
wal-lażīnattakhażū masjidan ḍirāraw wa kufraw wa tafrīqam bainal-mu'minīna wa irṣādal liman ḥāraballāha wa rasūlahū min qabl(u), wa layaḥlifunna in aradnā illal-ḥusnā, wallāhu yasyhadu innahum lakāżibūn(a).
Yɛ (gblɛfuɛ’m be nun’n) be nun wie’m be kplan Ɲanmiɛn sulɛ sua mun naan sanvuɛsa w’a tɔ (Ɲanmiɛn sufuɛ’m be su), naan b’a lafiman Ɲanmiɛn su naan b’a bubu Ɲanmiɛn sufuɛ’m be nun, naan b’a minndɛ be nga be nin Allah nin i sran’n be kunnin alɛ w’a cɛ’n, be balɛ. Be ta nda kekle kpa kɛ, “Klunwi kpa yolɛ ngunmin yɛ e kunndɛ ɔ.” Yɛ Allah ti lalofuɛ kɛ be ti atofuɛ (be nda nun).
لَا تَقُمْ فِيْهِ اَبَدًاۗ لَمَسْجِدٌ اُسِّسَ عَلَى التَّقْوٰى مِنْ اَوَّلِ يَوْمٍ اَحَقُّ اَنْ تَقُوْمَ فِيْهِۗ فِيْهِ رِجَالٌ يُّحِبُّوْنَ اَنْ يَّتَطَهَّرُوْاۗ وَاللّٰهُ يُحِبُّ الْمُطَّهِّرِيْنَ
lā taqum fīhi abadā(n), lamasjidun ussisa ‘alat-taqwā min awwali yaumin aḥaqqu an taqūma fīh(i), fīhi rijāluy yuḥibbūna ay yataṭahharū, wallāhu yuḥibbul-muṭṭahhirīn(a).
Nán amun srɛ Ɲanmiɛn Ɲanmiɛn sulɛ sua’n nun lɔ tititi. Nanwlɛ, Ɲanmiɛn sulɛ sua kun mɔ be takali i Ɲanmiɛn sulɛ’n su’n, kɛ ɔ fɛ i cɛn klikli’n su’n, ɔ nin i fata kpa kɛ amun srɛ Ɲanmiɛn lɔ. I klun lɔ’n, sran nga be kunndɛ kɛ bé yó be wun sanwun’n, be o lɛ. Allah klo sran nga be ti sanwun’n.
اَفَمَنْ اَسَّسَ بُنْيَانَهٗ عَلٰى تَقْوٰى مِنَ اللّٰهِ وَرِضْوَانٍ خَيْرٌ اَمْ مَّنْ اَسَّسَ بُنْيَانَهٗ عَلٰى شَفَا جُرُفٍ هَارٍ فَانْهَارَ بِهٖ فِيْ نَارِ جَهَنَّمَۗ وَاللّٰهُ لَا يَهْدِى الْقَوْمَ الظّٰلِمِيْنَ
afaman assasa bun-yānahū ‘alā taqwā minallāhi wa riḍwānin khairun am man assasa bun-yānahū ‘alā syafā jurufin hārin fanhāra bihī fī nāri jahannam(a), wallāhu lā yahdil-qaumaẓ-ẓālimīn(a).
?Ɔ maan be nga be kplan sua (mosques) mɔ be su Ɲanmiɛn sulɛ’n ti’n, ɔ nin (I) klun jɔlɛ’n ti’n, be ti kpa tra be, annzɛ be nga be kplan be sua mun nzue ba kun m’ɔ bubu’n i nuan lɛ’n, kpɛkun (sua’n) ɔ bubu be nin be kɔ blɔlɔ lɔ? Allah kleman sran nga be yo sa tɛ’n be atin .
لَا يَزَالُ بُنْيَانُهُمُ الَّذِيْ بَنَوْا رِيْبَةً فِيْ قُلُوْبِهِمْ اِلَّآ اَنْ تَقَطَّعَ قُلُوْبُهُمْۗ وَاللّٰهُ عَلِيْمٌ حَكِيْمٌ ࣖ
lā yazālu bun-yānuhumul-lażī banau rībatan fī qulūbihim illā an taqaṭṭa‘a qulūbuhum, wallāhu ‘alīmun ḥakīm(un).
Sua nga be kplannin’n, ɔ yoli maan be awlɛn’n yo nɲɔnnɲɔn titi, lele be awlɛn’n kpɛli. Yɛ Allah si like kwlaa, ɔ si ngwlɛlɛ.
۞ اِنَّ اللّٰهَ اشْتَرٰى مِنَ الْمُؤْمِنِيْنَ اَنْفُسَهُمْ وَاَمْوَالَهُمْ بِاَنَّ لَهُمُ الْجَنَّةَۗ يُقَاتِلُوْنَ فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ فَيَقْتُلُوْنَ وَيُقْتَلُوْنَ وَعْدًا عَلَيْهِ حَقًّا فِى التَّوْرٰىةِ وَالْاِنْجِيْلِ وَالْقُرْاٰنِۗ وَمَنْ اَوْفٰى بِعَهْدِهٖ مِنَ اللّٰهِ فَاسْتَبْشِرُوْا بِبَيْعِكُمُ الَّذِيْ بَايَعْتُمْ بِهٖۗ وَذٰلِكَ هُوَ الْفَوْزُ الْعَظِيْمُ
innallāhasytarā minal-mu'minīna anfusahum wa amwālahum bi'anna lahumul-jannah(ta), yuqātilūna fī sabīlillāhi fa yaqtulūna wa yuqtalūna wa‘dan ‘alaihi ḥaqqan fit-taurāti wal-injīli wal-qur'ān(i), wa man aufā bi‘ahdihī minallāhi fastabsyirū bibai‘ikumul-lażī bāya‘tum bih(ī), wa żālika huwal-fauzul-‘aẓīm(u).
Nanwlɛ, Allah toli be nguan’n nin be aɲanbeun ninnge’m be kwlaa Ɲanmiɛn sufuɛ’m be sa nun, ɔ maan ɔ mannin be mɛn klanman’n. Be kun alɛ Allah i atin’n su; ɔ maan be kun sran annzɛ be kun be, (kɛ) nda nanwlɛfuɛ kun m’ɔ fin Allah m’ɔ o Torah, nin Jasin fɛ’n, ɔ nin Koran’n be nun’n sa. ?Yɛ wan yɛ ɔ nanti i nda’m be su kpa tra Allah ɔ? Ɔ maan like tolɛ nin atɛ nga amun yoli’n, ɔ yo amun fɛ, yɛ i sɔ’n ti kwlalɛ dan’n niɔn.
اَلتَّاۤىِٕبُوْنَ الْعٰبِدُوْنَ الْحٰمِدُوْنَ السَّاۤىِٕحُوْنَ الرّٰكِعُوْنَ السّٰجِدُوْنَ الْاٰمِرُوْنَ بِالْمَعْرُوْفِ وَالنَّاهُوْنَ عَنِ الْمُنْكَرِ وَالْحٰفِظُوْنَ لِحُدُوْدِ اللّٰهِ ۗوَبَشِّرِ الْمُؤْمِنِيْنَ
at tā'ibūnal-‘ābidul-ḥāmidūnas-sā'iḥūnar-rāki‘ūnas-sājidūnal-āmirūna bil-ma‘rūfi wan-nāhūna ‘anil-munkari wal-ḥāfiẓūna liḥudūdillāh(i), wa basysyiril-mu'minīn(a).
Be yɛle be nga be kaci be nzuɛn’n, mɔ be su Ɲanmiɛn’n, mɔ be manman (Allah’n), mɔ be wlanwlan (silɛ nin Ɲanmiɛn sulɛ’n ti’n), mɔ be koto’n, mɔ be koto’n, mɔ be se like kpa’n, mɔ be tanndan sa tɛ’n i ɲrun’n, mɔ be nanti Allah i mmla’m be su’n. Yɛ maan be nga be lafi su’n, be klun jɔ.
مَا كَانَ لِلنَّبِيِّ وَالَّذِيْنَ اٰمَنُوْٓا اَنْ يَّسْتَغْفِرُوْا لِلْمُشْرِكِيْنَ وَلَوْ كَانُوْٓا اُولِيْ قُرْبٰى مِنْۢ بَعْدِ مَا تَبَيَّنَ لَهُمْ اَنَّهُمْ اَصْحٰبُ الْجَحِيْمِ
mā kāna lin-nabiyyi wal-lażīna āmanū ay yastagfirū lil-musyrikīna wa lau kānū ulī qurbā mim ba‘di mā tabayyana lahum annahum aṣḥābul-jaḥīm(i).
Ɔ nin i fataman kɛ Ɲanmiɛn nuan ijɔfuɛ’n nin be nga be lafi i su’n be srɛ (Allah) kɛ ɔ yaci Ɲanmiɛn kpanngban’m be wun sa cɛ be, kannzɛ bɔbɔ be ti (i) osufuɛ’n, kɛ ɔ ko yo weiin be ɲrun kɛ Ɲanmiɛn kpanngban’m be ti blɔlɔ lɔfuɛ’n.
وَمَا كَانَ اسْتِغْفَارُ اِبْرٰهِيْمَ لِاَبِيْهِ اِلَّا عَنْ مَّوْعِدَةٍ وَّعَدَهَآ اِيَّاهُۚ فَلَمَّا تَبَيَّنَ لَهٗٓ اَنَّهٗ عَدُوٌّ لِّلّٰهِ تَبَرَّاَ مِنْهُۗ اِنَّ اِبْرٰهِيْمَ لَاَوَّاهٌ حَلِيْمٌ
wa mā kānastigfāru ibrāhīma li'abīhi illā ‘am mau‘idatiw wa‘adahā iyyāh(u), falammā tabayyana lahū annahū ‘aduwwul lillāhi tabarra'a minh(u), inna ibrāhīma la'awwāhun ḥalīm(un).
I sɔ’n ti’n, kɛ mɔ Ibrahim srɛli i baba’n i wun sa tɛ’n cɛ i (Allah’n), nán like uflɛ yɛ ɔ yoli ɔ, saan nda ng’ɔ tali i baba’n ti. Ɔ maan kɛ Abraamu wunnin i wlɛ weiin kɛ i baba ti Allah i kpɔfuɛ’n, Abraamu nin i be titili nun. Nanwlɛ, Ibrahim ti sran m’ɔ ti wɛtɛɛfuɛ kpa’n, m’ɔ ti aklunyefuɛ’n .
وَمَا كَانَ اللّٰهُ لِيُضِلَّ قَوْمًاۢ بَعْدَ اِذْ هَدٰىهُمْ حَتّٰى يُبَيِّنَ لَهُمْ مَّا يَتَّقُوْنَۗ اِنَّ اللّٰهَ بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيْمٌ
wa mā kānallāhu liyuḍilla qaumam ba‘da iż hadāhum ḥattā yubayyina lahum mā yattaqūn(a), innallāha bikulli syai'in ‘alīm(un).
Yɛ Allah su faman sran kun kɔman atin tɛ su le, kɛ ɔ ko kle be atin’n, naan like ng’ɔ fata kɛ be kpalo i’n, w’a yo weiin w’a kle be. Nanwlɛ, Allah si like kwlaa.
اِنَّ اللّٰهَ لَهٗ مُلْكُ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِۗ يُحْيٖ وَيُمِيْتُۗ وَمَا لَكُمْ مِّنْ دُوْنِ اللّٰهِ مِنْ وَّلِيٍّ وَّلَا نَصِيْرٍ
innallāha lahū mulkus-samāwāti wal-arḍ(i), yuḥyī wa yumīt(u), wa mā lakum min dūnillāhi miw waliyyiw wa lā naṣīr(in).
Nanwlɛ, Allah sie ɲanmiɛn su lɔ nin asiɛ’n. Ɔ tɛ su, kpɛkun ɔ nunnun i. Sran fi nunman lɛ m’ɔ sasa amun’n, annzɛ m’ɔ uka amun’n, saan Allah.
لَقَدْ تَّابَ اللّٰهُ عَلَى النَّبِيِّ وَالْمُهٰجِرِيْنَ وَالْاَنْصَارِ الَّذِيْنَ اتَّبَعُوْهُ فِيْ سَاعَةِ الْعُسْرَةِ مِنْۢ بَعْدِ مَا كَادَ يَزِيْغُ قُلُوْبُ فَرِيْقٍ مِّنْهُمْ ثُمَّ تَابَ عَلَيْهِمْۗ اِنَّهٗ بِهِمْ رَءُوْفٌ رَّحِيْمٌ ۙ
laqat tāballāhu ‘alan-nabiyyi wal-muhājirīna wal-anṣāril-lażīnattaba‘ūhu fī sā‘atil-‘usrati mim ba‘di mā kāda yazīgu qulūbu farīqim minhum ṡumma tāba ‘alaihim, innahū bihim ra'ūfur raḥīm(un).
Nanwlɛ, Ɲanmiɛn nuan ijɔfuɛ’n, ɔ nin Muhajirin nin Ansar mɔ blɛ kekle nun’n, be suli Ɲanmiɛn nuan ijɔfuɛ’n i sin’n, kɛ be nun akpasua kun i awlɛn’n w’a cɛman naan w’a kaci’n, i sin’n, Allah kplinnin be nzuɛn’n su. Nanwlɛ, Allah ti aklunyefuɛ dan, ɔ si be aunnvuɛ dan.
وَّعَلَى الثَّلٰثَةِ الَّذِيْنَ خُلِّفُوْاۗ حَتّٰٓى اِذَا ضَاقَتْ عَلَيْهِمُ الْاَرْضُ بِمَا رَحُبَتْ وَضَاقَتْ عَلَيْهِمْ اَنْفُسُهُمْ وَظَنُّوْٓا اَنْ لَّا مَلْجَاَ مِنَ اللّٰهِ اِلَّآ اِلَيْهِۗ ثُمَّ تَابَ عَلَيْهِمْ لِيَتُوْبُوْاۗ اِنَّ اللّٰهَ هُوَ التَّوَّابُ الرَّحِيْمُ ࣖ
wa ‘alaṡ-ṡalāṡatil-lażīna khullifū, ḥattā iżā ḍāqat ‘alaihimul-arḍu bimā raḥubat wa ḍāqat ‘alaihim anfusuhum wa ẓannū allā malja'a minallāhi illā ilaih(i), ṡumma tāba ‘alaihim liyatūbū, innallāha huwat-tawwābur-raḥīm(u).
ɔ nin sran nsan nga be kali lɛ’n be wun lɔ. Kɛ ɔ ko yo naan asiɛ’n w’a yo kɛ lika kaan sa be ɲrun’n, kannzɛ bɔbɔ asiɛ’n ti dan mɔ be wawɛ’n kusu wunnin kɛ ɔ ti kaan’n, sanngɛ be si kɛ be kwlá ɲanman be ti (Allah i ɲrɛnnɛn’n nun), sanngɛ i kunngba cɛ yɛ ɔ kwla yo maan be kaci be nzuɛn’n niɔn. Nanwlɛ, Allah sɔ sran’m be nun kpa kɛ be kaci be nzuɛn’n, ɔ si aunnvuɛ kpa.
يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوا اتَّقُوا اللّٰهَ وَكُوْنُوْا مَعَ الصّٰدِقِيْنَ
yā ayyuhal-lażīna āmanuttaqullāha wa kūnū ma‘aṣ-ṣādiqīn(a).
Amun mɔ amun lafi Ɲanmiɛn su’n! Amun sro Allah, yɛ amun nin be nga be ti kpa’n be tran.
مَا كَانَ لِاَهْلِ الْمَدِيْنَةِ وَمَنْ حَوْلَهُمْ مِّنَ الْاَعْرَابِ اَنْ يَّتَخَلَّفُوْا عَنْ رَّسُوْلِ اللّٰهِ وَلَا يَرْغَبُوْا بِاَنْفُسِهِمْ عَنْ نَّفْسِهٖۗ ذٰلِكَ بِاَنَّهُمْ لَا يُصِيْبُهُمْ ظَمَاٌ وَّلَا نَصَبٌ وَّلَا مَخْمَصَةٌ فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ وَلَا يَطَـُٔوْنَ مَوْطِئًا يَّغِيْظُ الْكُفَّارَ وَلَا يَنَالُوْنَ مِنْ عَدُوٍّ نَّيْلًا اِلَّا كُتِبَ لَهُمْ بِهٖ عَمَلٌ صَالِحٌۗ اِنَّ اللّٰهَ لَا يُضِيْعُ اَجْرَ الْمُحْسِنِيْنَ
mā kāna li'ahlil-madīnati wa man ḥaulahum minal-a‘rābi ay yatakhallafū ‘ar rasūlillāhi wa lā yargabū bi'anfusihim ‘an nafsih(ī), żālika bi'annahum lā yuṣībuhum ẓama'uw wa lā naṣabuw wa lā makhmaṣatun fī sabīlillāhi wa lā yaṭa'ūna mauṭi'ay yagīẓul-kuffāra wa lā yanālūna min ‘aduwwin nailan illā kutiba lahum bihī ‘amalun ṣāliḥ(un), innallāha lā yuḍī‘u ajral-muḥsinīn(a).
Ɔ nin i fataman kɛ Medina lɔfuɛ mun nin Arabu Bedouin mɔ be tran be wun koko lɛ’n, be nin Allah i janunfuɛ’n be kɔ (alɛ kunlɛ) yɛ ɔ nin i fataman (ekun) kɛ be klo be wun tra (klolɛ) be bɔbɔ be wun. I sɔ’n ti’n, nzue’n i nɔnlɛ’n, annzɛ fɛlɛ’n, annzɛ awe’n kwlaman be Allah i atin’n su, yɛ be (ekun) be jranman lika nga be lafiman Ɲanmiɛn su’n be ya’n su, yɛ be faman sanvuɛsa be baman be kpɔfuɛ’m be su, saan (be kwlaa) be klɛ be su kɛ like kpa sa. Nanwlɛ, Allah saciman be nga be yo sa kpa’n be akatua’n, .
وَلَا يُنْفِقُوْنَ نَفَقَةً صَغِيْرَةً وَّلَا كَبِيْرَةً وَّلَا يَقْطَعُوْنَ وَادِيًا اِلَّا كُتِبَ لَهُمْ لِيَجْزِيَهُمُ اللّٰهُ اَحْسَنَ مَا كَانُوْا يَعْمَلُوْنَ
wa lā yunfiqūna nafaqatan ṣagīrataw wa lā kabīrataw wa lā yaqṭa‘ūna wādiyan illā kutiba lahum liyajziyahumullāhu aḥsana mā kānū ya‘malūn(a).
Yɛ be manman aklunye like, sɛ ɔ ti kaan o, sɛ ɔ ti dan o, yɛ be (ekun) kpɛman jenvie’n i nuan (jihad nun), saan kɛ bé klɛ́ i su ndɛ’n bé mán be (kɛ like kpa sa), naan Allah w’a tua be kalɛ (nin) like kpa tra like nga be yoli’n.
۞ وَمَا كَانَ الْمُؤْمِنُوْنَ لِيَنْفِرُوْا كَاۤفَّةًۗ فَلَوْلَا نَفَرَ مِنْ كُلِّ فِرْقَةٍ مِّنْهُمْ طَاۤىِٕفَةٌ لِّيَتَفَقَّهُوْا فِى الدِّيْنِ وَلِيُنْذِرُوْا قَوْمَهُمْ اِذَا رَجَعُوْٓا اِلَيْهِمْ لَعَلَّهُمْ يَحْذَرُوْنَ ࣖ
wa mā kānal-mu'minūna liyanfirū kāffah(tan), falau lā nafara min kulli firqatim minhum ṭā'ifatul liyatafaqqahū fid-dīni wa liyunżirū qaumahum iżā raja‘ū ilaihim la‘allahum yaḥżarūn(a).
Yɛ ɔ nin i fataman kɛ Ɲanmiɛn sufuɛ’m be kwlaa be wɔ (alɛ diwlɛ lɔ). Nán kɛ be akpasua kunngunngun’m be nun wie’m be kɔman naan kɛ bé sá be sin’n, b’a wla be nvlefuɛ’m be su nun naan b’a kwla sasa be wun’n niɔn.
يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا قَاتِلُوا الَّذِيْنَ يَلُوْنَكُمْ مِّنَ الْكُفَّارِ وَلْيَجِدُوْا فِيْكُمْ غِلْظَةًۗ وَاعْلَمُوْٓا اَنَّ اللّٰهَ مَعَ الْمُتَّقِيْنَ
yā ayyuhal-lażīna āmanū qātilul-lażīna yalūnakum minal-kuffāri wal-yajidū fīkum gilẓah(tan), wa‘lamū annallāha ma‘al-muttaqīn(a).
Amun lafifuɛ mun! Amun kun alɛ nin be nga be lafiman su mɔ be o amun wun lɛ’n, naan be wun amun jranlɛ’n, naan be si kɛ Allah o Ɲanmiɛn sufuɛ’m be sin.
وَاِذَا مَآ اُنْزِلَتْ سُوْرَةٌ فَمِنْهُمْ مَّنْ يَّقُوْلُ اَيُّكُمْ زَادَتْهُ هٰذِهٖٓ اِيْمَانًاۚ فَاَمَّا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا فَزَادَتْهُمْ اِيْمَانًا وَّهُمْ يَسْتَبْشِرُوْنَ
wa iżā mā unzilat sūratun fa minhum may yaqūlu ayyukum zādathu hāżihī īmānā(n), fa ammal-lażīna āmanū fa zādathum īmānaw wa hum yastabsyirūn(a).
Kɛ be yili sura kun’n, be nun wie’m be seli kɛ: “?Amun nun onin yɛ ɔ yoli maan i Ɲanmiɛn sulafilɛ’n wa yoli dan kpa sura sɔ’n i yilɛ’n ti ɔ?” Be nga be lafi su’n be liɛ’n, surah sɔ’n yo maan be Ɲanmiɛn sulafilɛ’n yo dan, kpɛkun be di aklunjuɛ.
وَاَمَّا الَّذِيْنَ فِيْ قُلُوْبِهِمْ مَّرَضٌ فَزَادَتْهُمْ رِجْسًا اِلٰى رِجْسِهِمْ وَمَاتُوْا وَهُمْ كٰفِرُوْنَ
wa ammal-lażīna fī qulūbihim maraḍun fa zādathum rijsan ilā rijsihim wa mātū wa hum kāfirūn(a).
Yɛ be nga tukpacɛ o be awlɛn’n nun’n, nn (kɛ surah sɔ’n o lɛ’n) be Ɲanmiɛn sulafilɛ ng’ɔ o lɛ laa’n, ɔ́ yó dan yɛ bé wú kɛ be lafiman Ɲanmiɛn su sa.
اَوَلَا يَرَوْنَ اَنَّهُمْ يُفْتَنُوْنَ فِيْ كُلِّ عَامٍ مَّرَّةً اَوْ مَرَّتَيْنِ ثُمَّ لَا يَتُوْبُوْنَ وَلَا هُمْ يَذَّكَّرُوْنَ
awalā yarauna annahum yuftanūna fī kulli ‘āmim marrataini ṡumma lā yatūbūna wa lā hum yażżakkarūn(a).
?Yɛ be (gblɛfuɛ mun) be siemɛn i nzɔliɛ kɛ afuɛ kwlaa nun’n, be sa be nian kpɛ kun annzɛ kpɛ nɲɔn, sanngɛ be kaciman be nzuɛn’n, yɛ be suanman like fi?
وَاِذَا مَآ اُنْزِلَتْ سُوْرَةٌ نَّظَرَ بَعْضُهُمْ اِلٰى بَعْضٍۗ هَلْ يَرٰىكُمْ مِّنْ اَحَدٍ ثُمَّ انْصَرَفُوْاۗ صَرَفَ اللّٰهُ قُلُوْبَهُمْ بِاَنَّهُمْ قَوْمٌ لَّا يَفْقَهُوْنَ
wa iżā mā unzilat sūratun naẓara ba‘ḍuhum ilā ba‘ḍ(in), hal yarākum min aḥadin ṡummanṣarafū, ṣarafallāhu qulūbahum bi'annahum qaumul lā yafqahūn(a).
Yɛ kɛ be yili sura kun nglo’n, be niannin be wiengu (kɛ bé sé’n) kɛ: “?Sran wie o lɛ (m’ɔ fin Mizilman’m be nun’n) m’ɔ wun amun ɔ?” Kɛ ɔ yoli sɔ’n, be ɔli. Allah kacili be awlɛn’n, afin be ti sran mɔ be wunmɛn i wlɛ’n.
لَقَدْ جَاۤءَكُمْ رَسُوْلٌ مِّنْ اَنْفُسِكُمْ عَزِيْزٌ عَلَيْهِ مَا عَنِتُّمْ حَرِيْصٌ عَلَيْكُمْ بِالْمُؤْمِنِيْنَ رَءُوْفٌ رَّحِيْمٌ
laqad jā'akum rasūlum min anfusikum ‘azīzun ‘alaihi mā ‘anittum ḥarīṣun ‘alaikum bil-mu'minīna ra'ūfur raḥīm(un).
Nanwlɛ, sran kun m’ɔ fin amun bɔbɔ amun nvle’n nun’n, ɔ bali amun wun lɔ, ɲrɛnnɛn nga amun su wun i’n, ɔ ti kekle kpa, (ɔ) kunndɛ (Ɲanmiɛn su lafilɛ nin delɛ) sakpa man amun, ɔ ti aklunyefuɛ, ɔ si be nga be lafi i su’n be aunnvuɛ.
فَاِنْ تَوَلَّوْا فَقُلْ حَسْبِيَ اللّٰهُ لَآ اِلٰهَ اِلَّا هُوَ ۗ عَلَيْهِ تَوَكَّلْتُ وَهُوَ رَبُّ الْعَرْشِ الْعَظِيْمِ ࣖ
fa in tawallau faqul ḥasbiyallāhu lā ilāha illā huw(a), ‘alaihi tawakkaltu wa huwa rabbul-‘arsyil-‘aẓīm(i).
Ɔ maan sɛ be kpɛ be sin (Ɲanmiɛn su lafilɛ’n), maan be se kɛ (Muhammad) kɛ: "Allah ti min liɛ; Ɲanmiɛn uflɛ fi nunman lɛ saan i. I su yɛ n lafi min su ɔ, yɛ i yɛ ɔ ti e Min m’ɔ le Famiɛn bia dan’n niɔn."