Embrasser l'Islam, cliquez ici
Islam Al-Haq: Koran ne Hadith
(Islam nian)

Q.S Ghafir (غَافِر) - 85 Ndɛ mma’m be nuan

(Be nga be yaci sa tɛ’m be cɛ sran’n .)

Qari

Murottal Audio

1

حٰمۤ ۚ

Ḥā mīm.

Ha Mim


2

تَنْزِيْلُ الْكِتٰبِ مِنَ اللّٰهِ الْعَزِيْزِ الْعَلِيْمِۙ

tanzīlul-kitābi minallāhil-‘azīzil-‘alīm(i).

Fluwa sɔ’n (Coran) fin Allah, m’ɔ le kwlalɛ’n, m’ɔ si like kwlaa’n, .


3

غَافِرِ الذَّنْۢبِ وَقَابِلِ التَّوْبِ شَدِيْدِ الْعِقَابِ ذِى الطَّوْلِۗ لَآ اِلٰهَ اِلَّا هُوَ ۗاِلَيْهِ الْمَصِيْرُ

gāfiriż-żambi wa qābilit-taubi syadīdil-‘iqābi żiṭ-ṭaul(i), lā ilāha illā huw(a), ilaihil-maṣīr(u).

ɔ yaci sa tɛ mun cɛ sran mun, ɔ kplin su kɛ be kaci be nzuɛn’n, ɔ nin i fɔ tulɛ kekle’n; ɔ le like manlɛ. Ɲanmiɛn fi nunman lɛ saan I. I sin yɛ (ninnge kwlaa) be sa be sin ɔn.


4

مَا يُجَادِلُ فِيْٓ اٰيٰتِ اللّٰهِ اِلَّا الَّذِيْنَ كَفَرُوْا فَلَا يَغْرُرْكَ تَقَلُّبُهُمْ فِى الْبِلَادِ

mā yujādilu fī āyātillāhi illal-lażīna kafarū falā yagrurka taqallubuhum fil-bilād(i).

Sran fi siman akplowa Allah i ndɛ mma’m be su, saan be nga be lafiman su’n. Ɔ maan, nán maan amun (Muhammad) be mianmianlɛ’n i kpa yolɛ’n laka amun nvle wunmuan’n nun.


5

كَذَّبَتْ قَبْلَهُمْ قَوْمُ نُوْحٍ وَّالْاَحْزَابُ مِنْۢ بَعْدِهِمْ ۖوَهَمَّتْ كُلُّ اُمَّةٍۢ بِرَسُوْلِهِمْ لِيَأْخُذُوْهُ وَجَادَلُوْا بِالْبَاطِلِ لِيُدْحِضُوْا بِهِ الْحَقَّ فَاَخَذْتُهُمْ ۗفَكَيْفَ كَانَ عِقَابِ

każżabat qablahum qaumu nūḥiw wal-aḥzābu mim ba‘dihim, wa hammat kullu ummatim birasūlihim liya'khużūhu wa jādalū bil-bāṭili liyudḥiḍū bihil-ḥaqqa fa'akhażtuhum, fa kaifa kāna ‘iqāb(i).

Be ɲrun lɔ’n, Nowe i nvlefuɛ mun nin be sinfuɛ akpasua nga be nin i be o nun’n, be buali ato (akoto’n) yɛ nvle kwlaa fali ajalɛ (aɲinblɔɛ) be akoto’n su naan b’a trɛ i yɛ be fali ato (sa) be sieli akplowa naan b’a nunnun ndɛ nanwlɛ’n; i sɔ’n ti’n, n trali be lomuɛn (nin fɔ tulɛ). ?Ɔ maan wafa sɛ yɛ Min fɔ tulɛ’n ɔ́ yó (ya) ɔ?


6

وَكَذٰلِكَ حَقَّتْ كَلِمَتُ رَبِّكَ عَلَى الَّذِيْنَ كَفَرُوْٓا اَنَّهُمْ اَصْحٰبُ النَّارِۘ

wa każālika ḥaqqat kalimatu rabbika ‘alal-lażīna kafarū annahum aṣḥābun-nār(i).

Yɛ i sɔ’n ti’n, amun Min’n i mmla’n w’a di junman kpa be nga be lafiman Ɲanmiɛn su’n be su, (yɛle kɛ) be ti blɔlɔ lɔfuɛ sakpa.


7

اَلَّذِيْنَ يَحْمِلُوْنَ الْعَرْشَ وَمَنْ حَوْلَهٗ يُسَبِّحُوْنَ بِحَمْدِ رَبِّهِمْ وَيُؤْمِنُوْنَ بِهٖ وَيَسْتَغْفِرُوْنَ لِلَّذِيْنَ اٰمَنُوْاۚ رَبَّنَا وَسِعْتَ كُلَّ شَيْءٍ رَّحْمَةً وَّعِلْمًا فَاغْفِرْ لِلَّذِيْنَ تَابُوْا وَاتَّبَعُوْا سَبِيْلَكَ وَقِهِمْ عَذَابَ الْجَحِيْمِ

allażīna yaḥmilūnal-‘arsya wa man ḥaulahū yusabbiḥūna biḥamdi rabbihim wa yu'minūna bihī wa yastagfirūna lil-lażīna āmanū, rabbanā wasi‘ta kulla syai'ir raḥmataw wa ‘ilman fagfir lil-lażīna tābū wattaba‘ū sabīlaka wa qihim ‘ażābal-jaḥīm(i).

(Anzi mun) mɔ be fa famiɛn bia’n, ɔ nin (anzi mun) mɔ be o be wun lɛ’n, be manman be Min’n, kpɛkun be lafi i su, kpɛkun be srɛ be nga be lafi i su’n be yaci cɛ be (be se kɛ), “E Min, aunnvuɛ silɛ’n nin like silɛ ng’ɔ o ɔ nun’n, ɔ kata like kwlaa su, ɔ maan yaci be nga be kaci be nzuɛn’n, mɔ be nanti ɔ atin’n su’n, be wun sa cɛ be.


8

رَبَّنَا وَاَدْخِلْهُمْ جَنّٰتِ عَدْنِ ِۨالَّتِيْ وَعَدْتَّهُمْ وَمَنْ صَلَحَ مِنْ اٰبَاۤىِٕهِمْ وَاَزْوَاجِهِمْ وَذُرِّيّٰتِهِمْ ۗاِنَّكَ اَنْتَ الْعَزِيْزُ الْحَكِيْمُۙ

rabbanā wa adkhilhum jannāti ‘adninil-latī wa‘attahum wa man ṣalaḥa min ābā'ihim wa azwājihim wa żurriyyātihim, innaka antal ‘azīzul-ḥakīm(u).

E Min, fa be wlu ‘Adn mɛn klanman nga a tali be nda’n nun, ɔ nin sran kpa nga be o be nannan’m be nun’n, ɔ nin be yi mun, ɔ nin be anunman’m be nun. Nanwlɛ, a ti kwlafuɛ dan, a si ngwlɛlɛ kpa, .


9

وَقِهِمُ السَّيِّاٰتِۗ وَمَنْ تَقِ السَّيِّاٰتِ يَوْمَىِٕذٍ فَقَدْ رَحِمْتَهٗ ۗوَذٰلِكَ هُوَ الْفَوْزُ الْعَظِيْمُ ࣖ

wa qihimus-sayyi'āt(i), wa man taqis-sayyi'āti yauma'iżin faqad raḥimtah(ū), wa żālika huwal-fauzul-‘aẓīm(u).

yɛ ɔ sasa be sa tɛ (sanvuɛsa) be lika. Yɛ be nga a sasali be sa tɛ’m be lika cɛn sɔ’n nun’n, nanwlɛ, a sili be aunnvuɛ, yɛ i sɔ yɛ ɔ ti kwlalɛ dan’n niɔn.”


10

اِنَّ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا يُنَادَوْنَ لَمَقْتُ اللّٰهِ اَكْبَرُ مِنْ مَّقْتِكُمْ اَنْفُسَكُمْ اِذْ تُدْعَوْنَ اِلَى الْاِيْمَانِ فَتَكْفُرُوْنَ

innal-lażīna kafarū yunādauna lamaqtullāhi akbaru mim maqtikum anfusakum iż tad‘ūna ilal-īmāni fatakfurūn(a).

Nanwlɛ, be nga be lafiman su’n, bé flɛ́ be kɛ (cɛn’n nun’n), “Nanwlɛ, Allah i kpɔlɛ’n (amun) tra amun bɔbɔ amun kpɔlɛ’n lele, kɛ be flɛli amun kɛ amun lafi su’n, mɔ i sin’n amun kplinnin su’n.”


11

قَالُوْا رَبَّنَآ اَمَتَّنَا اثْنَتَيْنِ وَاَحْيَيْتَنَا اثْنَتَيْنِ فَاعْتَرَفْنَا بِذُنُوْبِنَا فَهَلْ اِلٰى خُرُوْجٍ مِّنْ سَبِيْلٍ

qālū rabbanā amattanaṡnataini wa aḥyaitanaṡnataini fa‘tarafnā biżunūbinā fa hal ilā khurūjim min sabīl(in).

Be tɛli i su kɛ: "E Min, a kunnin e kpɛ nɲɔn, a mannin e nguan kpɛ nɲɔn (ekun), i sin'n, e dili e sa tɛ'm be nanwlɛ. Ɔ maan atin o lɛ (e) naan y'a fite (blɔlɔ) nun?"


12

ذٰلِكُمْ بِاَنَّهٗٓ اِذَا دُعِيَ اللّٰهُ وَحْدَهٗ كَفَرْتُمْۚ وَاِنْ يُّشْرَكْ بِهٖ تُؤْمِنُوْا ۗفَالْحُكْمُ لِلّٰهِ الْعَلِيِّ الْكَبِيْرِ

Żālikum bi'annahū iżā du‘iyallāhu waḥdahū kafartum, wa iy yusyrak bihī tu'minū, fal-ḥukmu lillāhil-‘aliyyil-kabīr(i).

I sɔ’n ti’n, amun kplinman su sakpa kɛ be flɛli amun kɛ amun su Allah kunngba cɛ. Yɛ sɛ Allah nin amun o nun’n, amun lafi su. Ɔ maan ajalɛ’n (siɛn’n) o Allah m’ɔ ti Kpli’n, m’ɔ ti Kpli’n i sa nun.


13

هُوَ الَّذِيْ يُرِيْكُمْ اٰيٰتِهٖ وَيُنَزِّلُ لَكُمْ مِّنَ السَّمَاۤءِ رِزْقًا ۗوَمَا يَتَذَكَّرُ اِلَّا مَنْ يُّنِيْبُ

huwal-lażī yurīkum āyātihī wa yunazzilu lakum minas-samā'i rizqā(n), wa mā yatażakkaru illā may yunīb(u).

Ɔ ti sran ng’ɔ kle amun i nzɔliɛ’n (aunmuan’n) m’ɔ sunmannin aliɛ ɲanmiɛn su lɔ’n mannin amun’n. Yɛ sran uflɛ fi nunman lɛ saan be nga be ɲan like suanlɛ’n, be yɛ be sa be sin (Allah wun lɔ’n niɔn).


14

فَادْعُوا اللّٰهَ مُخْلِصِيْنَ لَهُ الدِّيْنَ وَلَوْ كَرِهَ الْكٰفِرُوْنَ

fad‘ullāha mukhliṣīna lahud-dīna wa lau karihal-kāfirūn(a).

Ɔ maan, amun su Allah nin amun Ɲanmiɛn sulɛ wafa’n nun, kannzɛ bɔbɔ be nga be lafiman su’n be klomɛn i’n.


15

رَفِيْعُ الدَّرَجٰتِ ذُو الْعَرْشِۚ يُلْقِى الرُّوْحَ مِنْ اَمْرِهٖ عَلٰى مَنْ يَّشَاۤءُ مِنْ عِبَادِهٖ لِيُنْذِرَ يَوْمَ التَّلَاقِۙ

rafī‘ud-darajāti żul-‘arsy(i), yulqir-rūḥa min amrihī ‘alā may yasyā'u min ‘ibādihī liyunżira yaumat-talāq(i).

(Ɔ ti) sran ng’ɔ le ɲrun kpa’n, m’ɔ ti famiɛn bia’n i min’n, m’ɔ fɛ i mmla’n su’n, ɔ sunmannin sran ng’ɔ klo i sufuɛ’m be nun’n, naan ɔ wla (sran’m be su nun) Aɲia Cɛn’n (Jɔlɛ Dilɛ Cɛn’n) i su.


16

يَوْمَ هُمْ بٰرِزُوْنَ ۚ لَا يَخْفٰى عَلَى اللّٰهِ مِنْهُمْ شَيْءٌ ۗلِمَنِ الْمُلْكُ الْيَوْمَ ۗ لِلّٰهِ الْوَاحِدِ الْقَهَّارِ

yauma hum bārizūn(a), lā yakhfā ‘alallāhi minhum syai'(un), limanil-mulkul-yaum(a), lillāhil-wāḥidil-qahhār(i).

(i.e.) cɛn (kɛ) be fiteli (asieliɛ’n nun lɔ’n); like fi be sa nun’n, ɔ fiaman Allah ɲrun. (Kpɛkun Allah seli kɛ) ?Wan yɛ famiɛn diwlɛ’n ti i liɛ andɛ ɔ? Ɔ ti Allah m’ɔ le kwlalɛ’n, m’ɔ kwla sran’n i liɛ.


17

اَلْيَوْمَ تُجْزٰى كُلُّ نَفْسٍۢ بِمَا كَسَبَتْ ۗ لَا ظُلْمَ الْيَوْمَ ۗاِنَّ اللّٰهَ سَرِيْعُ الْحِسَابِ

al-yauma tujzā kullu nafsim bimā kasabat, lā ẓulmal-yaum(a), innallāha sarī‘ul-ḥisāb(i).

Cɛn sɔ’n nun’n, be man sran kwlaa i like ng’ɔ yoli’n i akatua. Andɛ’n, like fi w’a yoman sran fi. Nanwlɛ, Allah bu akunndan ndɛndɛ kpa.


18

وَاَنْذِرْهُمْ يَوْمَ الْاٰزِفَةِ اِذِ الْقُلُوْبُ لَدَى الْحَنَاجِرِ كٰظِمِيْنَ ەۗ مَا لِلظّٰلِمِيْنَ مِنْ حَمِيْمٍ وَّلَا شَفِيْعٍ يُّطَاعُۗ

wa anżirhum yaumal-āzifati iżil-qulūbu ladal-ḥanājiri kāẓimīn(a), mā liẓ-ẓālimīna min ḥamīmiw wa lā syafī‘iy yuṭā‘(u).

Yɛ cɛn ng’ɔ́ wá mántan’n (Jɔlɛ Dilɛ Cɛn’n, yɛle kɛ) mɔ awlɛn’n (sran’n) ɔ́ jú i ɲinma’n nun naan w’a kwla traman awlabɔɛ’n, i su ndɛ’n, amun kan kle be. Sa tɛ yofuɛ’n i janvuɛ kpa nunman lɛ yɛ sran ng’ɔ sɔ i nun’n, i ukafuɛ (ukalɛ) nunman lɛ.


19

يَعْلَمُ خَاۤىِٕنَةَ الْاَعْيُنِ وَمَا تُخْفِى الصُّدُوْرُ

ya‘lamu khā'inatal-a‘yuni wa mā tukhfiṣ-ṣudūr(u).

Ɔ si gblɛfuɛ (nianlɛ) ng’ɔ o sran’n i ɲinma’n nun’n, ɔ nin like ng’ɔ fiali i awlɛn’n nun’n.


20

وَاللّٰهُ يَقْضِيْ بِالْحَقِّ ۗوَالَّذِيْنَ يَدْعُوْنَ مِنْ دُوْنِهٖ لَا يَقْضُوْنَ بِشَيْءٍ ۗاِنَّ اللّٰهَ هُوَ السَّمِيْعُ الْبَصِيْرُ ࣖ

wallāhu yaqḍī bil-ḥaqq(i), wal-lażīna yad‘ūna min dūnihī lā yaqḍūna bisyai'(in), innallāha huwas-samī‘ul-baṣīr(u).

Yɛ Allah fa ndɛ nanwlɛ’n fa ajalɛ. Kɛ be nga be su be ngbɛn’n, be kwlá faman ajalɛ like fi su’n. Nanwlɛ, Allah, ɔ ti ndɛ kwlaa, ɔ wun like kwlaa.


21

۞ اَوَلَمْ يَسِيْرُوْا فِى الْاَرْضِ فَيَنْظُرُوْا كَيْفَ كَانَ عَاقِبَةُ الَّذِيْنَ كَانُوْا مِنْ قَبْلِهِمْ ۗ كَانُوْا هُمْ اَشَدَّ مِنْهُمْ قُوَّةً وَّاٰثَارًا فِى الْاَرْضِ فَاَخَذَهُمُ اللّٰهُ بِذُنُوْبِهِمْ ۗوَمَا كَانَ لَهُمْ مِّنَ اللّٰهِ مِنْ وَّاقٍ

awalam yasīrū fil-arḍi fayanẓurū kaifa kāna ‘āqibatul-lażīna kānū min qablihim, kānū hum asyaddu minhum quwwataw wa āṡāran fil-arḍi fa'akhażahumullāhu biżunūbihim, wa mā kāna lahum minallāhi miw wāq(in).

?Yɛ b’a wlanwlanman asiɛ’n su wa, kpɛkun b’a wun sa ng’ɔ juli be nga be dun mmua trannin be ɲrun’n be su’n? Sran sɔ’m be le wunmiɛn tra be yɛ be le aja (sivilizasiɔn) (kpa) asiɛ’n su wa, sanngɛ be sa tɛ’m be ti’n, Allah tuli be fɔ. Yɛ like fi su sasaman be (Allah i fɔ tulɛ’n nun).


22

ذٰلِكَ بِاَنَّهُمْ كَانَتْ تَّأْتِيْهِمْ رُسُلُهُمْ بِالْبَيِّنٰتِ فَكَفَرُوْا فَاَخَذَهُمُ اللّٰهُ ۗاِنَّهٗ قَوِيٌّ شَدِيْدُ الْعِقَابِ

Żālika bi'annahum kānat ta'tīhim rusuluhum bil-bayyināti fakafarū fa'akhażahumullāh(u), innahū qawiyyun syadīdul-‘iqāb(i).

I sɔ’n yoli sɔ afin sran nga be sunmannin be’n, be bali be wun lɔ sakpa, kpɛkun be seli kɛ ndɛ sɔ’n timan su; i sin’n, Allah tuli be fɔ. Nanwlɛ, i yɛ ɔ le kwlalɛ kpa’n niɔn, i fɔ tulɛ’n ti kekle kpa.


23

وَلَقَدْ اَرْسَلْنَا مُوْسٰى بِاٰيٰتِنَا وَسُلْطٰنٍ مُّبِيْنٍۙ

wa laqad arsalnā mūsā bi'āyātinā wa sulṭānim mubīn(in).

Yɛ nanwlɛ, E sunmannin Moizi nin E ndɛ mma mun nin ndɛ weiin mun, .


24

اِلٰى فِرْعَوْنَ وَهَامٰنَ وَقَارُوْنَ فَقَالُوْا سٰحِرٌ كَذَّابٌ

ilā fir‘auna wa hāmāna wa qārūna faqālū sāḥirun każżāb(un).

Faraɔn liɛ’n, Aman nin Karun be liɛ’n; i sin’n, be seli kɛ: “(Moizi) ti batɛmun yofuɛ nin ato buafuɛ.”


25

فَلَمَّا جَاۤءَهُمْ بِالْحَقِّ مِنْ عِنْدِنَا قَالُوا اقْتُلُوْٓا اَبْنَاۤءَ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا مَعَهٗ وَاسْتَحْيُوْا نِسَاۤءَهُمْ ۗوَمَا كَيْدُ الْكٰفِرِيْنَ اِلَّا فِيْ ضَلٰلٍ

falammā jā'ahum bil-ḥaqqi min ‘indinā qāluqtulū abnā'al-lażīna āmanū ma‘ahū wastaḥyū nisā'ahum, wa mā kaidul-kāfirīna illā fī ḍalāl(in).

Ɔ maan kɛ ɔ (Moizi) bali be wun lɔ m’ɔ́ fá ndɛ nanwlɛ’n mán E’n, be seli kɛ: “An kun be nga be nin i be lafi Ɲanmiɛn su’n be mma yasua mun, yɛ amun yaci be wa bla’m be nguan’n.” Sanngɛ be nga be lafiman Ɲanmiɛn su’n be gblɛ’n yoli ngbɛn.


26

وَقَالَ فِرْعَوْنُ ذَرُوْنِيْٓ اَقْتُلْ مُوْسٰى وَلْيَدْعُ رَبَّهٗ ۚاِنِّيْٓ اَخَافُ اَنْ يُّبَدِّلَ دِيْنَكُمْ اَوْ اَنْ يُّظْهِرَ فِى الْاَرْضِ الْفَسَادَ

wa qāla fir‘aunu aqtul mūsā walyad‘u rabbah(ū), innī akhāfu ay yubaddila dīnakum au ay yuẓhira fil-arḍil-fasād(a).

Yɛ Faraɔn seli (i kpɛnngbɛn mun) kɛ: "Maan n kun Moizi naan n se i kɛ ɔ srɛ i Min'n. I kpa bɔbɔ'n, srɛ kun min kɛ ɔ́ káci amun Ɲanmiɛn sulɛ wafa'n annzɛ ɔ́ sáci asiɛ'n."


27

وَقَالَ مُوْسٰىٓ اِنِّيْ عُذْتُ بِرَبِّيْ وَرَبِّكُمْ مِّنْ كُلِّ مُتَكَبِّرٍ لَّا يُؤْمِنُ بِيَوْمِ الْحِسَابِ ࣖ

wa qāla mūsā innī ‘użtu birabbī wa rabbikum min kulli mutakabbiril lā yu'minu biyaumil-ḥisāb(i).

Yɛ (Moizi) seli kɛ: “Nanwlɛ, n kunndɛ fiawlɛ min Min’n nin amun Min’n be wun, sran kwlaa ng’ɔ tu i wun’n, m’ɔ lafiman cɛn nga bé bú be akunndan’n su’n, i lika.”


28

وَقَالَ رَجُلٌ مُّؤْمِنٌۖ مِّنْ اٰلِ فِرْعَوْنَ يَكْتُمُ اِيْمَانَهٗٓ اَتَقْتُلُوْنَ رَجُلًا اَنْ يَّقُوْلَ رَبِّيَ اللّٰهُ وَقَدْ جَاۤءَكُمْ بِالْبَيِّنٰتِ مِنْ رَّبِّكُمْ ۗوَاِنْ يَّكُ كَاذِبًا فَعَلَيْهِ كَذِبُهٗ ۚوَاِنْ يَّكُ صَادِقًا يُّصِبْكُمْ بَعْضُ الَّذِيْ يَعِدُكُمْ ۗاِنَّ اللّٰهَ لَا يَهْدِيْ مَنْ هُوَ مُسْرِفٌ كَذَّابٌ

wa qāla rajulum mu'min(um), min āli fir‘auna yaktumu īmānahū ataqtulūna rajulan ay yaqūla rabbiyallāhu wa qad jā'akum bil-bayyināti mir rabbikum, wa iy yaku kāżiban fa ‘alaihi każibuh(ū), wa iy yaku ṣādiqay yuṣibkum ba‘ḍul-lażī ya‘idukum, innallāha lā yahdī man huwa musrifun każżāb(un).

Yɛ Ɲanmiɛn sulafilɛfuɛ kun m’ɔ o Faraɔn i awlobofuɛ’m be nun m’ɔ fiali i Ɲanmiɛn sulafilɛ’n su’n, ɔ seli kɛ: “?Amun su kun sran kun kɛ ɔ seli kɛ: “Min Min’n yɛle Allah,” sanngɛ nanwlɛ, ɔ bali amun wun lɔ nin like ng’ɔ kle kɛ amun Min’n ti nanwlɛ’n. Nanwlɛ, be nga be fɔn mmla’n, mɔ be bua ato’n, be kleman be atin.


29

يٰقَوْمِ لَكُمُ الْمُلْكُ الْيَوْمَ ظٰهِرِيْنَ فِى الْاَرْضِۖ فَمَنْ يَّنْصُرُنَا مِنْۢ بَأْسِ اللّٰهِ اِنْ جَاۤءَنَا ۗقَالَ فِرْعَوْنُ مَآ اُرِيْكُمْ اِلَّا مَآ اَرٰى وَمَآ اَهْدِيْكُمْ اِلَّا سَبِيْلَ الرَّشَادِ

yā qaumi lakumul-mulkul-yauma ẓāhirīna fil-arḍ(i), famay yanṣurunā mim ba'sillāhi in jā'anā, qāla fir‘aunu mā urīkum illā mā arā wa mā ahdīkum illā sabīlar-rasyād(i).

Min nvle nunfuɛ mun! Andɛ famiɛn diwlɛ’n wo amun sa nun asiɛ’n su wa, sanngɛ sɛ (tulɛ sɔ’n) tɔ e su’n, wan yɛ ɔ́ úka e Allah i fɔ tulɛ’n nun ɔn?


30

وَقَالَ الَّذِيْٓ اٰمَنَ يٰقَوْمِ اِنِّيْٓ اَخَافُ عَلَيْكُمْ مِّثْلَ يَوْمِ الْاَحْزَابِۙ

wa qālal-lażī āmana yā qaumi innī akhāfu ‘alaikum miṡla yaumil-aḥzāb(i).

Yɛ Ɲanmiɛn sufuɛ’n seli kɛ: "Min nvlefuɛ mun! Nanwlɛ, srɛ kun min kɛ (sanvuɛsa) kun tɔ amun su (sanvuɛsa) kɛ cɛn nga bé núnnún sran nga be nin be wiengu’m be o nun’n sa.


31

مِثْلَ دَأْبِ قَوْمِ نُوْحٍ وَّعَادٍ وَّثَمُوْدَ وَالَّذِيْنَ مِنْۢ بَعْدِهِمْ ۗوَمَا اللّٰهُ يُرِيْدُ ظُلْمًا لِّلْعِبَادِ

miṡla da'bi qaumi nūḥiw wa ‘ādiw wa ṡamūda wal-lażīna mim ba‘dihim, wa mallāhu yurīdu ẓulmal lil-‘ibād(i).

(yɛle kɛ) kɛ nga Nowe i nvle’n nunfuɛ’m be fa yo’n sa, ‘Ad, nin Samud, ɔ nin be nga be bali be sin’n. Sanngɛ, Allah kunndɛman kɛ be yo i sufuɛ’m be sa tɛ.”


32

وَيٰقَوْمِ اِنِّيْٓ اَخَافُ عَلَيْكُمْ يَوْمَ التَّنَادِۙ

wa yā qaumi innī akhāfu ‘alaikum yaumat-tanād(i).

Yɛ min nvlefuɛ mun! Nanwlɛ, cɛn nga bé flɛ́ be wiengu’n (afɛ klelɛ)’n, ɔ yo min ya dan kpa, .


33

يَوْمَ تُوَلُّوْنَ مُدْبِرِيْنَۚ مَا لَكُمْ مِّنَ اللّٰهِ مِنْ عَاصِمٍۚ وَمَنْ يُّضْلِلِ اللّٰهُ فَمَا لَهٗ مِنْ هَادٍ

yauma tuwallūna mudbirīn(a), mā lakum minallāhi min ‘āṣim(in), wa may yuḍlilillāhu famā lahū min hād(in).

(yɛle kɛ) cɛn nga (kɛ) amún sá amun sin’n (an wanndi’n), sran fi su kwlá deman amun (Allah i fɔ tulɛ’n nun). Yɛ sran kwlaa nga Allah mɛnnin i atin kɛ ɔ mlin’n, nanwlɛ, like fi su kwlá klemɛn i atin.''


34

وَلَقَدْ جَاۤءَكُمْ يُوْسُفُ مِنْ قَبْلُ بِالْبَيِّنٰتِ فَمَا زِلْتُمْ فِيْ شَكٍّ مِّمَّا جَاۤءَكُمْ بِهٖ ۗحَتّٰىٓ اِذَا هَلَكَ قُلْتُمْ لَنْ يَّبْعَثَ اللّٰهُ مِنْۢ بَعْدِهٖ رَسُوْلًا ۗ كَذٰلِكَ يُضِلُّ اللّٰهُ مَنْ هُوَ مُسْرِفٌ مُّرْتَابٌۙ

wa laqad jā'akum yūsufu min qablu bil-bayyināti famā ziltum fī syakkim mimmā jā'akum bih(ī), ḥattā iżā halaka qultum lay yab‘aṡallāhu mim ba‘dihī rasūlā(n), każālika yuḍillullāhu man huwa musrifum murtāb(un).

Yɛ nanwlɛ, ka naan w’a yo sɔ’n, nn Zozɛfu w’a ba amun wun lɔ nin like ng’ɔ kle weiin’n, sanngɛ amun siman like ng’ɔ fali’n i su akplowa titi, kɛ ɔ wuli bɔbɔ’n, amun seli kɛ: “Allah su sunmanman sran fi i sin.” I sɔ yɛ Allah fa be nga be fɔn mmla’n, mɔ be akunndan’n ti nɲɔnnɲɔn’n be kɔ lika uflɛ’n niɔn.


35

ۨالَّذِيْنَ يُجَادِلُوْنَ فِيْٓ اٰيٰتِ اللّٰهِ بِغَيْرِ سُلْطٰنٍ اَتٰىهُمْۗ كَبُرَ مَقْتًا عِنْدَ اللّٰهِ وَعِنْدَ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا ۗ كَذٰلِكَ يَطْبَعُ اللّٰهُ عَلٰى كُلِّ قَلْبِ مُتَكَبِّرٍ جَبَّارٍ

allażīna yujādilūna fī āyātillāhi bigairi sulṭānin atāhum, kabura maqtan ‘indallāhi wa ‘indal-lażīna āmanū, każālika yaṭba‘ullāhu ‘alā kulli qalbi mutakabbirin jabbār(in).

(yɛle kɛ) be nga be si akplowa Allah i ndɛ mma’m be su mɔ ndɛ fi w’a juman be su’n. Allah nin Ɲanmiɛn sufuɛ’m be ya’n ti dan. I sɔ yɛ Allah fa kata sran kwlaa ng’ɔ yo i wun kpakpa’n, ɔ nin ng’ɔ yo i wun kpakpa’n be awlɛn’n su ɔ.


36

وَقَالَ فِرْعَوْنُ يٰهَامٰنُ ابْنِ لِيْ صَرْحًا لَّعَلِّيْٓ اَبْلُغُ الْاَسْبَابَۙ

wa qāla fir‘aunu yā hāmānubni lī ṣarḥal la‘allī ablugul-asbāb(a).

Faraɔn seli kɛ: “Aman, kplan sua nglonglo kun man min naan m’an kwla ju anuan’m be nun.


37

اَسْبَابَ السَّمٰوٰتِ فَاَطَّلِعَ اِلٰٓى اِلٰهِ مُوْسٰى وَاِنِّيْ لَاَظُنُّهٗ كَاذِبًا ۗوَكَذٰلِكَ زُيِّنَ لِفِرْعَوْنَ سُوْۤءُ عَمَلِهٖ وَصُدَّ عَنِ السَّبِيْلِ ۗوَمَا كَيْدُ فِرْعَوْنَ اِلَّا فِيْ تَبَابٍ ࣖ

asbābas-samāwāti fa aṭṭali‘a ilā ilāhi mūsā wa innī la'aẓunnuhū kāżibā(n), wa każālika zuyyina lifir‘auna sū'u ‘amalihī wa ṣudda ‘anis-sabīl(i), wa mā kaidu fir‘auna illā fī tabāb(in).

(yɛle kɛ) ɲanmiɛn su lɔ anuan mun, naan m’an wun Moizi i Ɲanmiɛn’n, sanngɛ n te wun i kɛ ato buafuɛ sa." Yɛ i sɔ’n ti’n, ɔ yoli fɛ kpa mannin Fir’aun kɛ i sa tɛ’m be yoli’n, mɔ be katali i atin (kpa’n) su’n, mɔ Faraɔn i gblɛ’n w’a manman like uflɛ fi saan like m’ɔ mlinnin’n.


38

وَقَالَ الَّذِيْٓ اٰمَنَ يٰقَوْمِ اتَّبِعُوْنِ اَهْدِكُمْ سَبِيْلَ الرَّشَادِۚ

wa qālal-lażī āmana yā qaumittabi‘ūni ahdikum sabīlar-rasyād(i).

Yɛ Ɲanmiɛn sulafilɛfuɛ’n seli kɛ: "Min nvlefuɛ mun! Amun su min su, ń klé amun atin kpa'n."


39

يٰقَوْمِ اِنَّمَا هٰذِهِ الْحَيٰوةُ الدُّنْيَا مَتَاعٌ ۖوَّاِنَّ الْاٰخِرَةَ هِيَ دَارُ الْقَرَارِ

yā qaumi innamā hāżihil-ḥayātud-dun-yā matā‘(un), wa innal-ākhirata hiya dārul-qarār(i).

Min nvle nunfuɛ mun! Nanwlɛ, mɛn nga nun mɛn dilɛ’n ti (blɛ kpe kan) aklunjuɛ dilɛ sa ngbɛn yɛ nanwlɛ, mɛn nga ɔ́ bá lɛ’n, ɔ ti anannganman asiɛ.


40

مَنْ عَمِلَ سَيِّئَةً فَلَا يُجْزٰىٓ اِلَّا مِثْلَهَاۚ وَمَنْ عَمِلَ صَالِحًا مِّنْ ذَكَرٍ اَوْ اُنْثٰى وَهُوَ مُؤْمِنٌ فَاُولٰۤىِٕكَ يَدْخُلُوْنَ الْجَنَّةَ يُرْزَقُوْنَ فِيْهَا بِغَيْرِ حِسَابٍ

man ‘amila sayyi'atan falā yujzā illā miṡlahā, wa man ‘amila ṣāliḥam min żakarin au unṡā wa huwa mu'minun fa'ulā'ika yadkhulūnal-jannata yurzaqūna fīhā bigairi ḥisāb(in).

Sran kwlaa ng’ɔ yo sa tɛ’n, ɔ́ ɲán akatua kɛ sa tɛ sɔ’n sa. Yɛ sran kwlaa ng’ɔ yo sa kpa’n, sɛ ɔ ti yasua annzɛ bla’n, kɛ ɔ ti Ɲanmiɛn sufuɛ’n, bé wlú ɲanmiɛn su lɔ, bé fá aliɛ ng’ɔ leman awieliɛ’n bé mán be lɔ.


41

۞ وَيٰقَوْمِ مَا لِيْٓ اَدْعُوْكُمْ اِلَى النَّجٰوةِ وَتَدْعُوْنَنِيْٓ اِلَى النَّارِۗ

wa yā qaumi mā lī ad‘ūkum ilan-najāti wa tad‘ūnanī ilan-nār(i).

Yɛ min nvlefuɛ mun! ?Ɔ yo sɛ yɛ ɔ ti sɔ-ɔ, n flɛ amun kɛ amun ko fite nun, sanngɛ amun flɛ min blɔlɔ lɔ?


42

تَدْعُوْنَنِيْ لِاَكْفُرَ بِاللّٰهِ وَاُشْرِكَ بِهٖ مَا لَيْسَ لِيْ بِهٖ عِلْمٌ وَّاَنَا۠ اَدْعُوْكُمْ اِلَى الْعَزِيْزِ الْغَفَّارِ

tad‘ūnanī li'akfura billāhi wa usyrika bihī mā laisa lī bihī ‘ilmuw wa ana ad‘ūkum ilal-‘azīzil-gaffār(i).

(Ngue ti yɛ) amun flɛ min kɛ n lafiman Allah su naan n fa like nga n simɛn i’n n san nun ɔn, kannzɛ bɔbɔ n flɛ amun (kɛ amun lafi)? Ɲanmiɛn m’ɔ le kwlalɛ’n, m’ɔ yaci sa tɛ’m be cɛ’n i su’n .


43

لَا جَرَمَ اَنَّمَا تَدْعُوْنَنِيْٓ اِلَيْهِ لَيْسَ لَهٗ دَعْوَةٌ فِى الدُّنْيَا وَلَا فِى الْاٰخِرَةِ وَاَنَّ مَرَدَّنَآ اِلَى اللّٰهِ وَاَنَّ الْمُسْرِفِيْنَ هُمْ اَصْحٰبُ النَّارِ

lā jarama annamā tad‘ūnanī ilaihi laisa lahū da‘watun fid-dun-yā wa lā fil-ākhirati wa anna maraddanā ilallāhi wa annal-musrifīna hum aṣḥābun-nār(i).

Ɔ ti su kɛ ndɛ nga amun flɛ min kɛ n ko wun i wun’n, ɔ timan flɛlɛ m’ɔ ti kpa mɛn nga nun annzɛ mɛn nga ɔ́ bá lɛ’n nun’n. Yɛ nanwlɛ, e sin salɛ’n ti Allah i wun lɔ sakpa, yɛ nanwlɛ, be nga be fɔn mmla’n, bé káci blɔlɔ lɔfuɛ.


44

فَسَتَذْكُرُوْنَ مَآ اَقُوْلُ لَكُمْۗ وَاُفَوِّضُ اَمْرِيْٓ اِلَى اللّٰهِ ۗاِنَّ اللّٰهَ بَصِيْرٌ ۢبِالْعِبَادِ

fa satażkurūna mā aqūlu lakum, wa ufawwiḍu amrī ilallāh(i), innallāha baṣīrum bil-‘ibād(i).

I liɛ’n, cɛn wie lele’n, amun wla kpɛ́n ndɛ nga n kan kleli amun’n su. Yɛ n fa min ndɛ’n n wla Allah sa nun. Nanwlɛ, Allah wun i sufuɛ’m be kwlaa.”


45

فَوَقٰىهُ اللّٰهُ سَيِّاٰتِ مَا مَكَرُوْا وَحَاقَ بِاٰلِ فِرْعَوْنَ سُوْۤءُ الْعَذَابِۚ

fa waqāhullāhu sayyi'āti mā makarū wa ḥāqa bi'āli fir‘auna sū'al-‘ażāb(i).

Ɔ maan, be gblɛ’n i tɛ’n nun’n, Allah sasali i, sanngɛ Fir’aun nin i nvlefuɛ’m be liɛ’n, fɔ tulɛ tɛ kpa’n, ɔ bo sin yiali i.


46

اَلنَّارُ يُعْرَضُوْنَ عَلَيْهَا غُدُوًّا وَّعَشِيًّا ۚوَيَوْمَ تَقُوْمُ السَّاعَةُ ۗ اَدْخِلُوْٓا اٰلَ فِرْعَوْنَ اَشَدَّ الْعَذَابِ

an-nāru yu‘raḍūna ‘alaihā guduwwaw wa ‘asyiyyā(n), wa yauma taqūmus-sā‘ah(tu), adkhilū āla fir‘auna asyaddal-‘ażāb(i).

Be kleli be blɔlɔ’n, nglɛmun nin nnɔsua nun, ɔ nin Dɔ’n i cɛn’n nun. (Kpɛkun be seli anzi’n kɛ), “An tu Faraɔn nin i nvle’n be fɔ kekle kpa!”


47

وَاِذْ يَتَحَاۤجُّوْنَ فِى النَّارِ فَيَقُوْلُ الضُّعَفٰۤؤُا لِلَّذِيْنَ اسْتَكْبَرُوْٓا اِنَّا كُنَّا لَكُمْ تَبَعًا فَهَلْ اَنْتُمْ مُّغْنُوْنَ عَنَّا نَصِيْبًا مِّنَ النَّارِ

wa iż yataḥājjūna fin-nāri fayaqūluḍ-ḍu‘afā'u lil-lażīnastakbarū innā kunnā lakum taba‘an fahal antum mugnūna ‘annā naṣībam minan-nār(i).

Yɛ (An wla kpɛn su), kɛ bé sí akplowa blɔlɔ lɔ’n, be nga be leman wunmiɛn’n bé sé be nga be tu be wun’n be kɛ: “Nanwlɛ, e ti amun sufuɛ, ɔ maan amun kwla yaci sin’n i (tulɛ) ng’ɔ tɔli e su’n i nun wie mun?”


48

قَالَ الَّذِيْنَ اسْتَكْبَرُوْٓا اِنَّا كُلٌّ فِيْهَآ اِنَّ اللّٰهَ قَدْ حَكَمَ بَيْنَ الْعِبَادِ

qālal-lażīnastakbarū innā kullun fīhā innallāha qad ḥakama bainal-‘ibād(i).

Be nga be tu be wun’n, be tɛli su kɛ: “Nanwlɛ, e kwlaa e o blɔlɔ nun afin Allah fali ajalɛ kun (I) junman difuɛ’m be afiɛn.”


49

وَقَالَ الَّذِيْنَ فِى النَّارِ لِخَزَنَةِ جَهَنَّمَ ادْعُوْا رَبَّكُمْ يُخَفِّفْ عَنَّا يَوْمًا مِّنَ الْعَذَابِ

wa qālal-lażīna fin-nāri likhazanati jahannamad‘ū rabbakum yukhaffif ‘annā yaumam minal-‘ażāb(i).

Yɛ be nga be o blɔlɔ lɔ’n, be se blɔlɔ’n i sunianfuɛ’m be kɛ: “Srɛ amun Min’n kɛ ɔ yo maan e ɲrɛnnɛn’n yo kaan cɛn kunngba cɛ.”


50

قَالُوْٓا اَوَلَمْ تَكُ تَأْتِيْكُمْ رُسُلُكُمْ بِالْبَيِّنٰتِ ۗقَالُوْا بَلٰىۗ قَالُوْا فَادْعُوْا ۚوَمَا دُعٰۤؤُا الْكٰفِرِيْنَ اِلَّا فِيْ ضَلٰلٍ ࣖ

qālū awalam taku ta'tīkum rusulukum bil-bayyināt(i), qālū balā, qālū fad‘ū, wa mā du‘ā'ul-kāfirīna illā fī ḍalāl(in).

Ɔ maan (Blo lɔ lika nianfuɛ mun) be seli kɛ: “?Akoto’m b’a baman amun wun lɔ b’a faman like ng’ɔ kle weiin’n b’a baman amun wun lɔ?” Be tɛli i su kɛ: “Ɛɛn, ɔ bali.” (Blo lɔ lika nianfuɛ mun) be seli kɛ: “An srɛ (amun bɔbɔ amun wun!)” Sanngɛ be nga be lafiman su’n be srɛlɛ’n yoli ngbɛn.


51

اِنَّا لَنَنْصُرُ رُسُلَنَا وَالَّذِيْنَ اٰمَنُوْا فِى الْحَيٰوةِ الدُّنْيَا وَيَوْمَ يَقُوْمُ الْاَشْهَادُۙ

innā lananṣuru rusulanā wal-lażīna āmanū fil-ḥayātid-dun-yā wa yauma yaqūmul-asyhād(u).

Nanwlɛ, é úka E sran nga e sunmɛnnin be’n, ɔ nin be nga be lafi mɛn nga nun mɛn dilɛ’n su’n, ɔ nin cɛn nga lalofuɛ’m bé yí be wun nglo’n (Asiɛ’n i awieliɛ cɛn’n), .


52

يَوْمَ لَا يَنْفَعُ الظّٰلِمِيْنَ مَعْذِرَتُهُمْ وَلَهُمُ اللَّعْنَةُ وَلَهُمْ سُوْۤءُ الدَّارِ

yauma lā yanfa‘uẓ-ẓālimīna ma‘żiratuhum wa lahumul-la‘natu wa lahum sū'ud-dār(i).

(yɛle kɛ) cɛn nga sa tɛ yofuɛ’m be kpata’n, ɔ yoman be ye’n, mɔ be ɲan sannzan nin tranwlɛ tɛ’n.


53

وَلَقَدْاٰتَيْنَا مُوْسَى الْهُدٰى وَاَوْرَثْنَا بَنِيْٓ اِسْرَاۤءِيْلَ الْكِتٰبَۙ

wa laqad ātainā mūsal-hudā wa auraṡnā banī isrā'īlal-kitāb(a).

Yɛ nanwlɛ, E mannin Moizi atin; ɔ fali fluwa’n (Torah) mannin Izraɛlifuɛ mun, .


54

هُدًى وَّذِكْرٰى لِاُولِى الْاَلْبَابِ

hudaw wa żikrā li'ulil-albāb(i).

kɛ ɔ yo sran nga be akunndan’n ti kpa’n be atin klefuɛ nin be afɔtuɛ manlɛ like.


55

فَاصْبِرْ اِنَّ وَعْدَ اللّٰهِ حَقٌّ وَّاسْتَغْفِرْ لِذَنْۢبِكَ وَسَبِّحْ بِحَمْدِ رَبِّكَ بِالْعَشِيِّ وَالْاِبْكَارِ

faṣbir inna wa‘dallāhi ḥaqquw wastagfir liżambika wa sabbiḥ biḥamdi rabbika bil-‘asyiyyi wal-ibkār(i).

Ɔ maan, amun tra amun awlɛn, nanwlɛ, Allah i nda’n ti nanwlɛ, yɛ amun srɛ amun sa tɛ’m be cɛlɛ naan amun manman amun wun, kpɛkun amun manman amun Min’n nnɔsua nin nglɛmun.


56

اِنَّ الَّذِيْنَ يُجَادِلُوْنَ فِيْٓ اٰيٰتِ اللّٰهِ بِغَيْرِ سُلْطٰنٍ اَتٰىهُمْ ۙاِنْ فِيْ صُدُوْرِهِمْ اِلَّا كِبْرٌ مَّا هُمْ بِبَالِغِيْهِۚ فَاسْتَعِذْ بِاللّٰهِ ۗاِنَّهٗ هُوَ السَّمِيْعُ الْبَصِيْرُ

innal-lażīna yujādilūna fī āyātillāhi bigairi sulṭānin atāhum, in fī ṣudūrihim illā kibrum mā hum bibāligīh(i), fasta‘iż billāh(i), innahū huwas-samī‘ul-baṣīr(u).

Nanwlɛ, be nga be si akplowa Allah i ndɛ mma’m be su mɔ ndɛ (sa tɛ) w’a juman be su’n, like kwlaa ng’ɔ o be awlɛn’n nun’n yɛle (be klun lɔ) dan yolɛ mɔ be su ɲanmɛn i’n, i sin’n, be srɛ Allah kɛ ɔ sasa be. Nanwlɛ, ɔ ti sa kwlaa, ɔ wun sa kwlaa.


57

لَخَلْقُ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِ اَكْبَرُ مِنْ خَلْقِ النَّاسِ وَلٰكِنَّ اَكْثَرَ النَّاسِ لَا يَعْلَمُوْنَ

lakhalqus-samāwāti wal-arḍi akbaru min khalqin-nāsi wa lākinna akṡaran-nāsi lā ya‘lamūn(a).

Nanwlɛ, ɲanmiɛn m’ɔ la nglo lɔ plaii’n nin asiɛ’n be yilɛ’n ti dan tra klɔ sran’m be yilɛ’n, sanngɛ klɔ sran’m be dan lika be siman sɔ.


58

وَمَا يَسْتَوِى الْاَعْمٰى وَالْبَصِيْرُ ەۙ وَالَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَعَمِلُوا الصّٰلِحٰتِ وَلَا الْمُسِيْۤئُ ۗقَلِيْلًا مَّا تَتَذَكَّرُوْنَ

wa mā yastawil-a‘mā wal-baṣīr(u), wal-lażīna āmanū wa ‘amiluṣ-ṣāliḥāti wa lal-musī'(u), qalīlam mā tatażakkarūn(a).

Yɛ be nga be ti aɲinsifuɛ’n, be nin be nga be wun ase’n be timan kun, yɛ be nga be lafi Ɲanmiɛn su mɔ be yo sa kpa’n, be nin be nga be yo sa tɛ’n be timan kun. Like kaan sa yɛ amun suan ɔn.


59

اِنَّ السَّاعَةَ لَاٰتِيَةٌ لَّا رَيْبَ فِيْهَا ۖوَلٰكِنَّ اَكْثَرَ النَّاسِ لَا يُؤْمِنُوْنَ

innas-sā‘ata la'ātiyatul lā raiba fīhā, wa lākinna akṡaran-nāsi lā yu'minūn(a).

Nanwlɛ, Jɔlɛ Dilɛ Cɛn’n ɔ́ bá sakpa, akplowa siman su, sanngɛ sran sunman be lafiman su.


60

وَقَالَ رَبُّكُمُ ادْعُوْنِيْٓ اَسْتَجِبْ لَكُمْ ۗاِنَّ الَّذِيْنَ يَسْتَكْبِرُوْنَ عَنْ عِبَادَتِيْ سَيَدْخُلُوْنَ جَهَنَّمَ دَاخِرِيْنَ ࣖ

wa qāla rabbukumud‘ūnī astajib lakum, innal-lażīna yastakbirūna ‘an ‘ibādatī sayadkhulūna jahannama dākhirīn(a).

Yɛ ɔ Min’n seli kɛ: "Srɛ min, ń fá mán wɔ sakpa. Nanwlɛ, be nga be tu be wun’n, mɔ be kplinman su kɛ bé sú min’n, bé wlú blɔlɔ lɔ ɲannzuɛn kunlɛ nun."


61

اَللّٰهُ الَّذِيْ جَعَلَ لَكُمُ الَّيْلَ لِتَسْكُنُوْا فِيْهِ وَالنَّهَارَ مُبْصِرًا ۗاِنَّ اللّٰهَ لَذُوْ فَضْلٍ عَلَى النَّاسِ وَلٰكِنَّ اَكْثَرَ النَّاسِ لَا يَشْكُرُوْنَ

allāhul-lażī ja‘ala lakumul-laila litaskunū fīhi wan-nahāra mubṣirā(n), innallāha lażū faḍlin ‘alan-nāsi wa lākinna akṡaran-nāsi lā yasykurūn(a).

Allah yɛ ɔ yili kɔnguɛ’n mannin amun naan amun a lo wunmiɛn nun ɔn; (kɔkun yo maan) cɛn’n kpaja. Nanwlɛ, nanwlɛ, Allah le like ng’ɔ fa mannin klɔ sran mun’n, sanngɛ klɔ sran’m be dan lika be siman silɛ.


62

ذٰلِكُمُ اللّٰهُ رَبُّكُمْ خَالِقُ كُلِّ شَيْءٍۘ لَآ اِلٰهَ اِلَّا هُوَ ۖفَاَنّٰى تُؤْفَكُوْنَ

Żālikumullāhu rabbukum khāliqu kulli syai'(in), lā ilāha illā huw(a), fa'annā tu'fakūn(a).

I sɔ yɛ Allah, amun Min’n, m’ɔ yili ninnge kwlaa’n, Ɲanmiɛn uflɛ fi nunman lɛ saan i ɔ; ?Ɔ maan wafa sɛ yɛ amun kwla kpɛ amun sin ɔn?


63

كَذٰلِكَ يُؤْفَكُ الَّذِيْنَ كَانُوْا بِاٰيٰتِ اللّٰهِ يَجْحَدُوْنَ

każālika yu'fakul-lażīna kānū bi'āyātillāhi yajḥadūn(a).

Ɔ maan sran nga be kpɛ Allah i ndɛ mma’m be ba titi’n, be kpɛ be sin.


64

اَللّٰهُ الَّذِيْ جَعَلَ لَكُمُ الْاَرْضَ قَرَارًا وَّالسَّمَاۤءَ بِنَاۤءً وَّصَوَّرَكُمْ فَاَحْسَنَ صُوَرَكُمْ وَرَزَقَكُمْ مِّنَ الطَّيِّبٰتِ ۗذٰلِكُمُ اللّٰهُ رَبُّكُمْ ۚ فَتَبٰرَكَ اللّٰهُ رَبُّ الْعٰلَمِيْنَ

allāhul-lażī ja‘ala lakumul-arḍa qarāraw was-samā'a binā'aw wa ṣawwarakum fa'aḥsana ṣuwarakum wa razaqakum minaṭ-ṭayyibāt(i), żālikumullāhu rabbukum, fatabārakallāhu rabbul-‘ālamīn(a).

Ɔ ti Allah m’ɔ yili asiɛ’n mannin amun kɛ lika mɔ amun tran’n, ɔ nin ɲanmiɛn su lɔ’n kɛ sua’n i ti su’n sa’n, m’ɔ yili amun’n, m’ɔ yoli amun ɲrun’n i klanman’n, m’ɔ mannin amun like kpa’n niɔn. I sɔfuɛ’n yɛle Allah, amun Min’n, maan be manman Allah, mɛn’n kwlaa i Min’n.


65

هُوَ الْحَيُّ لَآ اِلٰهَ اِلَّا هُوَ فَادْعُوْهُ مُخْلِصِيْنَ لَهُ الدِّيْنَ ۗ اَلْحَمْدُ لِلّٰهِ رَبِّ الْعٰلَمِيْنَ

huwal-ḥayyu lā ilāha illā huwa fad‘ūhu mukhliṣīna lahud-dīn(a), al-ḥamdu lillāhi rabbil-‘ālamīn(a).

Ɔ ti sran ng’ɔ o nguan nun tititi’n, amuɛn uflɛ fi nunman lɛ saan i; i sin’n, amun su i kpa, yɛ amun su i kpa amun Ɲanmiɛn sulɛ wafa’n nun. Maan be manman Allah m’ɔ ti mɛn’n kwlaa i Min’n.


66

۞ قُلْ اِنِّيْ نُهِيْتُ اَنْ اَعْبُدَ الَّذِيْنَ تَدْعُوْنَ مِنْ دُوْنِ اللّٰهِ لَمَّا جَاۤءَنِيَ الْبَيِّنٰتُ مِنْ رَّبِّيْ وَاُمِرْتُ اَنْ اُسْلِمَ لِرَبِّ الْعٰلَمِيْنَ

qul innī nuhītu an a‘budal-lażīna tad‘ūna min dūnillāhi lammā jā'aniyal-bayyinātu mir rabbī wa umirtu an uslima lirabbil-‘ālamīn(a).

Se (Muhammad), "Nanwlɛ, be tanninnin min kɛ n su amuɛn kwlaa nga amun su i m'ɔ timan Allah'n, kɛ min Min'n i ndɛ'n w'a ba min su'n; yɛ be seli min kɛ n fa min wun man mɛn kwlaa be Min'n."


67

هُوَ الَّذِيْ خَلَقَكُمْ مِّنْ تُرَابٍ ثُمَّ مِنْ نُّطْفَةٍ ثُمَّ مِنْ عَلَقَةٍ ثُمَّ يُخْرِجُكُمْ طِفْلًا ثُمَّ لِتَبْلُغُوْٓا اَشُدَّكُمْ ثُمَّ لِتَكُوْنُوْا شُيُوْخًا ۚوَمِنْكُمْ مَّنْ يُّتَوَفّٰى مِنْ قَبْلُ وَلِتَبْلُغُوْٓا اَجَلًا مُّسَمًّى وَّلَعَلَّكُمْ تَعْقِلُوْنَ

huwal-lażī khalaqakum min turābin ṡumma min nuṭfatin ṡumma min ‘alaqatin ṡumma yukhrijukum ṭiflan ṡumma litablugū asyuddakum ṡumma litakūnū syuyūkhā(n), wa minkum may yutawaffā min qablu wa litablugū ajalam musammaw wa la‘allakum ta‘qilūn(a).

Ɔ ti sran ng’ɔ yili wɔ fiɛn nun’n, i sin’n, ɔ fali mmoja’n i nun nzue’n, i sin’n, ɔ yili ɔ mmoja’n, i sin’n, be wuli wɔ kɛ bakan sa, i sin’n, ɔ yacili wɔ lɛ naan w’a ɲin, i sin’n, w’a yo kpɛnngbɛn. Sanngɛ ka naan w’a yo sɔ’n, be nunnunnin amun nun wie mun. (E yoli sɔ) naan amun a ju blɛ nga be sieli’n su, naan amun a wun i wlɛ.


68

هُوَ الَّذِيْ يُحْيٖ وَيُمِيْتُۚ فَاِذَا قَضٰىٓ اَمْرًا فَاِنَّمَا يَقُوْلُ لَهٗ كُنْ فَيَكُوْنُ ࣖ

huwal-lażī yuḥyī wa yumīt(u), fa'iżā qaḍā amran fa'innamā yaqūlu lahū kun fa yakūn(u).

I yɛ ɔ tɛ i su ɔ, kpɛkun ɔ nunnun i ɔ. Ɔ maan kɛ Ɔ kunndɛ kɛ ɔ́ síe like kun’n, ɔ se i kɛ: “Yo!” Ɔ maan i sɔ yɛ ɔ ti ɔ.


69

اَلَمْ تَرَ اِلَى الَّذِيْنَ يُجَادِلُوْنَ فِيْٓ اٰيٰتِ اللّٰهِ ۗاَنّٰى يُصْرَفُوْنَۚ

alam tara ilal-lażīna yujādilūna fī āyātillāh(i), annā yuṣrafūn(a).

?Amun a sieman sran nga (tʃin kwlaa) be si akplowa Allah i ndɛ mma’m be su’n, be nzɔliɛ? ?Wafa sɛ yɛ be kwla kpɛ be sin ɔn?


70

اَلَّذِيْنَ كَذَّبُوْا بِالْكِتٰبِ وَبِمَآ اَرْسَلْنَا بِهٖ رُسُلَنَا ۗفَسَوْفَ يَعْلَمُوْنَۙ

allażīna każżabū bil kitābi wa bimā arsalnā bihī rusulanā, fasaufa ya‘lamūn(a).

(Kɛ be se kɛ) be nga be kpɛ Fluwa (Al-Qur’an) nin ndɛ nga E sran nga e sunmannin be’n be yili be nglo’n be ba’n, be sin. Ɔ cɛ kan’n, bé wún i wlɛ kɛ, .


71

اِذِ الْاَغْلٰلُ فِيْٓ اَعْنَاقِهِمْ وَالسَّلٰسِلُۗ يُسْحَبُوْنَۙ

iżil-aglālu fī a‘nāqihim was-salāsil(u), yusḥabūn(a).

kɛ bé fá jrɔkɔ nin jrɔkɔ bé fá jrán be kɔmiɛn’n su’n, kɛ bé fá be’n, .


72

فِى الْحَمِيْمِ ەۙ ثُمَّ فِى النَّارِ يُسْجَرُوْنَۚ

fil-ḥamīm(i), ṡumma fin-nāri yusjarūn(a).

nzue ng’ɔ ti nzɔliɛ kpa’n nun, kpɛkun be fa sin’n be ra be, .


73

ثُمَّ قِيْلَ لَهُمْ اَيْنَ مَا كُنْتُمْ تُشْرِكُوْنَۙ

Ṡumma qīla lahum aina mā kuntum tusyrikūn(a).

Kpɛkun bé sé be ke: Amuɛn onin mun yɛ amun nin be san nun titi ɔ?


74

مِنْ دُوْنِ اللّٰهِ ۗقَالُوْا ضَلُّوْا عَنَّا بَلْ لَّمْ نَكُنْ نَّدْعُوْا مِنْ قَبْلُ شَيْـًٔاۗ كَذٰلِكَ يُضِلُّ اللّٰهُ الْكٰفِرِيْنَ

min dūnillāh(i), qālū ḍallū ‘annā bal lam nakun nad‘ū min qablu syai'ā(n), każālika yuḍillullāhul-kāfirīn(a).

(mɔ amun su i’n) ng’ɔ timan Allah’n?” Be tɛli su kɛ: “Be mlinnin e nun, i kpa bɔbɔ’n, y’a suman like fi le.”


75

ذٰلِكُمْ بِمَا كُنْتُمْ تَفْرَحُوْنَ فِى الْاَرْضِ بِغَيْرِ الْحَقِّ وَبِمَا كُنْتُمْ تَمْرَحُوْنَ

Żālikum bimā kuntum tafraḥūna fil-arḍi bigairil-ḥaqqi wa bimā kuntum tamraḥūn(a).

I sɔ’n ti’n, amun di aklunjuɛ asiɛ’n su wa (sanngɛ amun) faman ndɛ nanwlɛ’n su, yɛ amun di aklunjuɛ titi (aɲinyiɛ’n ti).


76

اُدْخُلُوْٓا اَبْوَابَ جَهَنَّمَ خٰلِدِيْنَ فِيْهَا ۚفَبِئْسَ مَثْوَى الْمُتَكَبِّرِيْنَ

udkhlulū abwāba jahannama khālidīna fīhā, fabi'sa maṡwal-mutakabūbirīn(a).

(Be seli be kɛ) "An wlu blɔlɔ anuan'm be nun, amún ká lɔ tititi. Ɔ maan lika sɔ'n yɛ ɔ ti tɛ kpa man be nga be tu be wun'n niɔn."


77

فَاصْبِرْ اِنَّ وَعْدَ اللّٰهِ حَقٌّ ۚفَاِمَّا نُرِيَنَّكَ بَعْضَ الَّذِيْ نَعِدُهُمْ اَوْ نَتَوَفَّيَنَّكَ فَاِلَيْنَا يُرْجَعُوْنَ

faṣbir inna wa‘dallāhi ḥaqq(un), fa'immā nuriyannaka ba‘ḍal-lażī na‘iduhum au natawaffayannaka fa'ilainā yurja‘ūn(a).

Ɔ maan, amun (Muhammad), amun tra amun awlɛn, nanwlɛ, Allah i nda’n ti nanwlɛ. Kannzɛ bɔbɔ E kleli amun fɔ tulɛ wie mɔ E srɛli be’n, annzɛ bɔbɔ E kunnin amun (ka naan wie’n w’a tɔ be su’n), sanngɛ bé sá be sin E wun lɔ.


78

وَلَقَدْ اَرْسَلْنَا رُسُلًا مِّنْ قَبْلِكَ مِنْهُمْ مَّنْ قَصَصْنَا عَلَيْكَ وَمِنْهُمْ مَّنْ لَّمْ نَقْصُصْ عَلَيْكَ ۗوَمَا كَانَ لِرَسُوْلٍ اَنْ يَّأْتِيَ بِاٰيَةٍ اِلَّا بِاِذْنِ اللّٰهِ ۚفَاِذَا جَاۤءَ اَمْرُ اللّٰهِ قُضِيَ بِالْحَقِّ وَخَسِرَ هُنَالِكَ الْمُبْطِلُوْنَ ࣖ

wa laqad arsalnā rusulam min qablika minhum man qaṣaṣnā ‘alaika wa minhum mal lam naqṣuṣ ‘alaik(a), wa mā kāna lirasūlin ay ya'tiya bi'āyatin illā bi'iżnillāh(i), fa'iżā jā'a amrullāhi quḍiya bil-ḥaqqi wa khasira hunālikal-mubṭilūn(a).

Yɛ nanwlɛ, e sunmannin sran kpanngban ɔ ɲrun (Muhammad), be nun wie’m be ndɛ yɛ e kannin be ndɛ kleli wɔ ɔ, wie’m be ndɛ yɛ y’a kanman be ndɛ w’a kleman wɔ ɔ. Akoto fi w’a faman abonuan sa w’a baman, saan Allah yɛ ɔ mannin be atin ɔn. Ɔ maan kɛ Allah i mmla’n wá jú’n, (sa kwlaa nun’n) bé fá ajalɛ kpa. Kpɛkun blɛ sɔ’n nun’n, be nga be tra ato ndɛ’n nun kpa’n, bé sáci like.


79

اَللّٰهُ الَّذِيْ جَعَلَ لَكُمُ الْاَنْعَامَ لِتَرْكَبُوْا مِنْهَا وَمِنْهَا تَأْكُلُوْنَۖ

allāhul-lażī ja‘ala lakumul-an‘āma litarkabū minhā wa minhā ta'kulūn(a).

Allah yɛ ɔ yili nnɛn mun mannin amun ɔ, wie mun amun fu be su, wie mun amun di be ɔ.


80

وَلَكُمْ فِيْهَا مَنَافِعُ وَلِتَبْلُغُوْا عَلَيْهَا حَاجَةً فِيْ صُدُوْرِكُمْ وَعَلَيْهَا وَعَلَى الْفُلْكِ تُحْمَلُوْنَۗ

wa lakum fīhā manāfi‘u wa litablugū ‘alaihā ḥājatan fī ṣudūrikum wa ‘alaihā wa ‘alal-fulki tuḥmalūn(a).

Yɛ amun liɛ’n (ɔ le) mmlusuɛ uflɛ wie mɔ be fin nun’n (nnɛn’m be) naan amun a kwla ɲan like kun mɔ amun sa miɛn i wun’n (akunndan bulɛ) m’ɔ o amun awlɛn’n nun’n (i su fulɛ’n nun). Be fu nnɛn kpanngɔ’m be su, yɛ be fu mmeli’m be nun.


81

وَيُرِيْكُمْ اٰيٰتِهٖۖ فَاَيَّ اٰيٰتِ اللّٰهِ تُنْكِرُوْنَ

wa yurīkum āyātih(ī), fa ayya āyātillāhi tunkirūn(a).

Yɛ ɔ kle amun (i dan’n) i nzɔliɛ mun. ?Ɔ maan, Allah i nzɔliɛ (dan’n) benin mun yɛ amun kpɛ be ba ɔ?


82

اَفَلَمْ يَسِيْرُوْا فِى الْاَرْضِ فَيَنْظُرُوْا كَيْفَ كَانَ عَاقِبَةُ الَّذِيْنَ مِنْ قَبْلِهِمْ ۗ كَانُوْٓا اَكْثَرَ مِنْهُمْ وَاَشَدَّ قُوَّةً وَّاٰثَارًا فِى الْاَرْضِ فَمَآ اَغْنٰى عَنْهُمْ مَّا كَانُوْا يَكْسِبُوْنَ

afalam yasīrū fil-arḍi fa yanẓurū kaifa kāna ‘āqibatul-lażīna min qablihim, kānū akṡara minhum wa asyadda quwwataw wa āṡāran fil-arḍi famā agnā ‘anhum mā kānū yaksibūn(a).

?Ɔ maan, b’a wlanwlanman asiɛ’n su wa b’a wun sa ng’ɔ juli be nga be dun mmua trannin be ɲrun’n be su’n? Be sɔnnin kpa yɛ be le wunmiɛn kpa yɛ be silɛ’n i nun ninnge nga be ka lɛ’n (be sɔnnin kpa) asiɛ’n su wa, ɔ maan like nga be mian be ɲin be yo’n, ɔ kwlá ukaman be.


83

فَلَمَّا جَاۤءَتْهُمْ رُسُلُهُمْ بِالْبَيِّنٰتِ فَرِحُوْا بِمَا عِنْدَهُمْ مِّنَ الْعِلْمِ وَحَاقَ بِهِمْ مَّا كَانُوْا بِهٖ يَسْتَهْزِءُوْنَ

falammā jā'athum rusuluhum bil-bayyināti fariḥū bimā ‘indahum minal-‘ilmi wa ḥāqa bihim mā kānū bihī yastahzi'ūn(a).

Ɔ maan kɛ akoto’m be fali like nga be kle kɛ ndɛ sɔ’n ti nanwlɛ’n be bali be wun lɔ’n, like silɛ nga be le i’n, ɔ yoli be fɛ yɛ (tulɛ’n) mɔ be dun mmua sroli i’n, ɔ bo sin yiali be.


84

فَلَمَّا رَاَوْا بَأْسَنَاۗ قَالُوْٓا اٰمَنَّا بِاللّٰهِ وَحْدَهٗ وَكَفَرْنَا بِمَا كُنَّا بِهٖ مُشْرِكِيْنَ

falammā ra'au ba'sanā qālū āmannā billāhi waḥdahū wa kafarnā bimā kunnā bihī musyrikīn(a).

Ɔ maan kɛ be wunnin E ɲrɛnnɛn’n, be seli kɛ: “E lafi Allah kunngba cɛ su, yɛ e lafiman Ɲanmiɛn sulɛ nga e nin Allah e o nun’n su.”


85

فَلَمْ يَكُ يَنْفَعُهُمْ اِيْمَانُهُمْ لَمَّا رَاَوْا بَأْسَنَا ۗسُنَّتَ اللّٰهِ الَّتِيْ قَدْ خَلَتْ فِيْ عِبَادِهٖۚ وَخَسِرَ هُنَالِكَ الْكٰفِرُوْنَ ࣖ

falam yaku yanfa‘uhum īmānuhum lammā ra'au ba'sanā, sunnatallāhil latī qad khalat fī ‘ibādih(ī), wa khasira hunālikal-kāfirūn(a).

Ɔ maan kɛ be wunnin E fɔ tulɛ’n, be Ɲanmiɛn sulafilɛ’n w’a yoman be ye. I sɔ’n yɛle (Allah i aliɛ’n) m’ɔ ti i sufuɛ’m be liɛ’n. Yɛ kɛ i sɔ’n wá jú’n, be nga be lafiman Ɲanmiɛn su’n, bé fɛ́ i.