Embrasser l'Islam, cliquez ici
Islam Al-Haq: Koran ne Hadith
(Islam nian)

Q.S Al-Ma'idah (اَلْمَائِدَة) - 120 Ndɛ mma’m be nuan

(Aliɛ kpon'gbo)

Qari

Murottal Audio

1

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْٓا اَوْفُوْا بِالْعُقُوْدِۗ اُحِلَّتْ لَكُمْ بَهِيْمَةُ الْاَنْعَامِ اِلَّا مَا يُتْلٰى عَلَيْكُمْ غَيْرَ مُحِلِّى الصَّيْدِ وَاَنْتُمْ حُرُمٌۗ اِنَّ اللّٰهَ يَحْكُمُ مَا يُرِيْدُ

yā ayyuhal-lażīna āmanū aufū bil-‘uqūd(i), uḥillat lakum bahīmatul-an‘āmi illā mā yutlā ‘alaikum gaira muḥilliṣ-ṣaidi wa antum ḥurum(un), innallāha yaḥkumu mā yurīd(u).

Amun mɔ amun lafi Ɲanmiɛn su’n! Amun di nda nga amun tali’n be su. Nnɛn’m be ti kpa man amun, saan kɛ bé kán klé amun’n, yɛ kɛ amun o ihram (hajj annzɛ umrah) nun’n, be manman nnɛn kunndɛlɛ. Nanwlɛ, like ng’ɔ klo’n su yɛ Allah fa sie mmla’n niɔn.


2

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا لَا تُحِلُّوْا شَعَاۤىِٕرَ اللّٰهِ وَلَا الشَّهْرَ الْحَرَامَ وَلَا الْهَدْيَ وَلَا الْقَلَاۤىِٕدَ وَلَآ اٰۤمِّيْنَ الْبَيْتَ الْحَرَامَ يَبْتَغُوْنَ فَضْلًا مِّنْ رَّبِّهِمْ وَرِضْوَانًا ۗوَاِذَا حَلَلْتُمْ فَاصْطَادُوْا ۗوَلَا يَجْرِمَنَّكُمْ شَنَاٰنُ قَوْمٍ اَنْ صَدُّوْكُمْ عَنِ الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ اَنْ تَعْتَدُوْاۘ وَتَعَاوَنُوْا عَلَى الْبِرِّ وَالتَّقْوٰىۖ وَلَا تَعَاوَنُوْا عَلَى الْاِثْمِ وَالْعُدْوَانِ ۖ وَاتَّقُوا اللّٰهَ ۗاِنَّ اللّٰهَ شَدِيْدُ الْعِقَابِ

yā ayyuhal-lażīna āmanū lā tuḥillū sya‘ā'irallāhi wa lasy-syahral-ḥarāma wa lal-hadya wa lal-qalā'ida wa lā āmmīnal-baital-ḥarāma yabtagūna faḍlam mir rabbihim wa riḍwānā(n), wa iżā ḥalaltum faṣṭādū, wa lā yajrimannakum syana'ānu qaumin an ṣaddūkum ‘anil- asjidil-ḥarāmi an ta‘tadū, wa ta‘āwanū ‘alal-birri wat-taqwā, wa lā ta‘āwanū ‘alal-iṡmi wal-‘udwān(i), wattaqullāh(a), innallāha syadīdul-‘iqāb(i).

Amun mɔ amun lafi Ɲanmiɛn su’n! Nán amun fɔn Allah i mmla ng’ɔ ti sanwun’n, yɛ nán amun (saci) anglo nga be flɛ i kɛ haram’n be ɲrun dinlɛ’n, nán amun (saci) hadyu (nnɛn nga be fa yi tɛ’n) nin qala’id (nnɛn nga be fa yi tɛ mɔ be sie be nzɔliɛ’n), yɛ nán amun (saci) sran nga be kɔ Baitulharam lɔ’n be yalɛ; be kunndɛ kɛ be Min’n i aklunye’n nin i aklunye’n yo be fɛ. Sanngɛ sɛ amun a di ihram’n, nn amun kwla ko kunndɛ nnɛn. Nán maan (amun) kpɔlɛ m’ɔ o sran kun su’n, afin be tanndan amun ɲrun kɛ amun jaso Mosquée Sacrée nun’n, ɔ wla amun fanngan kɛ amun tra amun wunmiɛn’n (be wun lɔ). Yɛ ɔ uka amun sa kpa yolɛ nin Ɲanmiɛn sulɛ’n be (yolɛ’n nun), nán maan ɔ uka amun sa tɛ nin kpɔlɛ yolɛ’n nun. Srɛ Ɲanmiɛn, nanwlɛ, Allah tu sran fɔ kekle kpa.


3

حُرِّمَتْ عَلَيْكُمُ الْمَيْتَةُ وَالدَّمُ وَلَحْمُ الْخِنْزِيْرِ وَمَآ اُهِلَّ لِغَيْرِ اللّٰهِ بِهٖ وَالْمُنْخَنِقَةُ وَالْمَوْقُوْذَةُ وَالْمُتَرَدِّيَةُ وَالنَّطِيْحَةُ وَمَآ اَكَلَ السَّبُعُ اِلَّا مَا ذَكَّيْتُمْۗ وَمَا ذُبِحَ عَلَى النُّصُبِ وَاَنْ تَسْتَقْسِمُوْا بِالْاَزْلَامِۗ ذٰلِكُمْ فِسْقٌۗ اَلْيَوْمَ يَىِٕسَ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا مِنْ دِيْنِكُمْ فَلَا تَخْشَوْهُمْ وَاخْشَوْنِۗ اَلْيَوْمَ اَكْمَلْتُ لَكُمْ دِيْنَكُمْ وَاَتْمَمْتُ عَلَيْكُمْ نِعْمَتِيْ وَرَضِيْتُ لَكُمُ الْاِسْلَامَ دِيْنًاۗ فَمَنِ اضْطُرَّ فِيْ مَخْمَصَةٍ غَيْرَ مُتَجَانِفٍ لِّاِثْمٍۙ فَاِنَّ اللّٰهَ غَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ

Ḥurrimat ‘alaikumul-maitatu wad-damu wa laḥmul-khinzīri wa mā uhilla ligairillāhi bihī wal-munkhaniqatu wal-mauqūżatu wal-mutaraddiyatu wan-naṭīḥatu wa mā akalas-sabu‘u illā mā żakkaitum, wa mā żubiḥa ‘alan-nuṣubi wa an tastaqsimū bil-azlām(i), żālikum fisq(un), al-yauma ya'isal-lażīna kafarū min dīnikum falā takhsyauhum wakhsyaun(i), al-yauma akmaltu lakum dīnakum wa atmamtu ‘alaikum ni‘matī wa raḍītu lakumul-islāma dīnā(n), fa maniḍṭurra fī makhmaṣatin gaira mutajānifil li'iṡm(in), fa innallāha gafūrur raḥīm(un).

Ɔ timan su kɛ amun (di) nnɛn nga be kunnin be’n, be mmoja’n, nin kɔkɔti’n, ɔ nin be (nnɛn’n) mɔ be kunnin be’n, be nga be bo be’n, nin be nga be tɔ’n, nin be nga be bo be’n, ɔ nin nga nnɛn ngble’m be kpɛ be nun’n, saan be nga amun le blɛ be kun be’n. Yɛ (ɔ tannin) be nga be kun be amuɛn’m be ti’n. Yɛ (ɔ timan su ekun) kɛ be fa azlam (flɛti) be fa aɲanbeun ninnge kpanngban, (afin) i sɔ’n ti sa tɛ. Andɛ’n, be nga be lafiman Ɲanmiɛn su’n, be yacili amun Ɲanmiɛn sulɛ wafa’n i su lafilɛ (be kwlalɛ), ɔ maan nán amun sro be, sanngɛ amun sro Min. Cɛn nga nun’n, n yoli amun Ɲanmiɛn sulɛ wafa’n i kpa mannin amun, yɛ n wieli Min suyralɛ’n i yo amun, yɛ n kplinnin su kɛ Izlaɛlifuɛ’m be yo amun Ɲanmiɛn sulɛ wafa’n. Sanngɛ sran kwlaa nga awe ti’n, be miɛn i’n, nán kɛ ɔ kunndɛ kɛ ɔ́ yó sa tɛ’n ti ɔ, nanwlɛ, Allah ti sran m’ɔ yaci sa tɛ’m be cɛ sran’n, m’ɔ si aunnvuɛ dan’n .


4

يَسْـَٔلُوْنَكَ مَاذَآ اُحِلَّ لَهُمْۗ قُلْ اُحِلَّ لَكُمُ الطَّيِّبٰتُۙ وَمَا عَلَّمْتُمْ مِّنَ الْجَوَارِحِ مُكَلِّبِيْنَ تُعَلِّمُوْنَهُنَّ مِمَّا عَلَّمَكُمُ اللّٰهُ فَكُلُوْا مِمَّآ اَمْسَكْنَ عَلَيْكُمْ وَاذْكُرُوا اسْمَ اللّٰهِ عَلَيْهِ ۖوَاتَّقُوا اللّٰهَ ۗاِنَّ اللّٰهَ سَرِيْعُ الْحِسَابِ

yas'alūnaka māżā uḥilla lahum, qul uḥilla lakumuṭ-ṭayyibāt(u), wa mā ‘allamtum minal-jawāriḥi mukallibīna tu‘allimūnahunna mimmā ‘allamakumullāhu fa kulū mimmā amsakna ‘alaikum ważkurusmallāhi ‘alaih(i), wattaqullāh(a), innallāha sarī‘ul-ḥisāb(i).

Be usa amun (Muhammad) kɛ: “?Ngue yɛ ɔ ti be liɛ’n su ɔ?” Kɛ be se kɛ: "Like ng'ɔ ti kpa man amun'n (yɛle) aliɛ kpa nin (nnɛn nga be tra be'n) nnɛn nga amun kleli be kɛ be kunndɛ be'n, mɔ amun kleli be kɛ nga Ɲanmiɛn kleli amun'n sa'n. Ɔ maan, amun di like ng'ɔ tra'n man amun'n, yɛ amun bo Allah i dunman'n (kɛ amún yí i nun'n). Yɛ amun sro Allah, quickning in, Allah is very


5

اَلْيَوْمَ اُحِلَّ لَكُمُ الطَّيِّبٰتُۗ وَطَعَامُ الَّذِيْنَ اُوْتُوا الْكِتٰبَ حِلٌّ لَّكُمْ ۖوَطَعَامُكُمْ حِلٌّ لَّهُمْ ۖوَالْمُحْصَنٰتُ مِنَ الْمُؤْمِنٰتِ وَالْمُحْصَنٰتُ مِنَ الَّذِيْنَ اُوْتُوا الْكِتٰبَ مِنْ قَبْلِكُمْ اِذَآ اٰتَيْتُمُوْهُنَّ اُجُوْرَهُنَّ مُحْصِنِيْنَ غَيْرَ مُسٰفِحِيْنَ وَلَا مُتَّخِذِيْٓ اَخْدَانٍۗ وَمَنْ يَّكْفُرْ بِالْاِيْمَانِ فَقَدْ حَبِطَ عَمَلُهٗ ۖوَهُوَ فِى الْاٰخِرَةِ مِنَ الْخٰسِرِيْنَ ࣖ

al-yauma uḥilla lakumuṭ-ṭayyibāt(u), wa ṭa‘āmul-lażīna ūtul-kitāba ḥillul lakum, wa ṭa‘āmukum ḥillul lahum, wal-muḥṣanātu minal-mu'mināti wal-muḥṣanātu minal-lażīna ūtul-kitāba min qablikum iżā ātaitumūhunna ujūrahunna muḥṣinīna gaira musāfiḥīna wa lā muttakhiżī akhdān(in), wa may yakfur bil-īmāni faqad ḥabiṭa ‘amaluh(ū), wa huwa fil-ākhirati minal-khāsirīn(a).

Cɛn sɔ’n nun’n, be man amun atin kɛ amun yo like kpa kwlaa. Fluwafuɛ’m be aliɛ (tɛ’n) ti halal man amun, yɛ amun aliɛ’n ti halal man be. Yɛ (ɔ ti su kɛ amun ja) bla nga be fa be ɲin sie i Ɲanmiɛn sufuɛ’m be afiɛn’n, ɔ nin bla nga be fa be wun mantan be nga be fali fluwa’n be mannin amun ka naan amun a ja’n, sɛ amun tua be aja’n naan amun a ja be’n, nán kɛ amun kunndɛ kɛ amún yó bla annzɛ bian kunndɛlɛ sukusuku’n, naan nán amun fa bla kun yo nnɛn. Sran kwlaa ng’ɔ lafiman su’n, kɛ ɔ lafili su’n, nn nanwlɛ, be ayeliɛ’n yoli ngbɛn, yɛ mɛn’n i awieliɛ lɔ’n, ɔ́ ká be nga be sacili’n be nun.


6

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْٓا اِذَا قُمْتُمْ اِلَى الصَّلٰوةِ فَاغْسِلُوْا وُجُوْهَكُمْ وَاَيْدِيَكُمْ اِلَى الْمَرَافِقِ وَامْسَحُوْا بِرُءُوْسِكُمْ وَاَرْجُلَكُمْ اِلَى الْكَعْبَيْنِۗ وَاِنْ كُنْتُمْ جُنُبًا فَاطَّهَّرُوْاۗ وَاِنْ كُنْتُمْ مَّرْضٰٓى اَوْ عَلٰى سَفَرٍ اَوْ جَاۤءَ اَحَدٌ مِّنْكُمْ مِّنَ الْغَاۤىِٕطِ اَوْ لٰمَسْتُمُ النِّسَاۤءَ فَلَمْ تَجِدُوْا مَاۤءً فَتَيَمَّمُوْا صَعِيْدًا طَيِّبًا فَامْسَحُوْا بِوُجُوْهِكُمْ وَاَيْدِيْكُمْ مِّنْهُ ۗمَا يُرِيْدُ اللّٰهُ لِيَجْعَلَ عَلَيْكُمْ مِّنْ حَرَجٍ وَّلٰكِنْ يُّرِيْدُ لِيُطَهِّرَكُمْ وَلِيُتِمَّ نِعْمَتَهٗ عَلَيْكُمْ لَعَلَّكُمْ تَشْكُرُوْنَ

yā ayyuhal-lażīna āmanū iżā qumtum ilaṣ-ṣalāti fagsilū wujūhakum wa aidiyakum ilal-marāfiqi wamsaḥū biru'ūsikum wa arjulakum ilal-ka‘bain(i), wa in kuntum junuban faṭṭahharū, wa in kuntum marḍā au ‘alā safarin au jā'a aḥadum minkum minal-gā'iṭi au lāmastumun-nisā'a falam tajidū mā'an fa tayammamū ṣa‘īdan ṭayyiban famsaḥū biwujūhikum wa aidīkum minh(u), mā yurīdullāhu liyaj‘ala ‘alaikum min ḥarajiw wa lākiy yurīdu liyuṭahhirakum wa liyutimma na‘matahū ‘alaikum la‘allakum tasykurūn(a).

Amun mɔ amun lafi Ɲanmiɛn su’n! Kɛ amun waan amún srɛ́’n, amun wunnzin amun ɲrun’n nin amun sa’m be su lele be ju amun ja’m be bo, kpɛkun amun wunnzin amun ti’n, yɛ amun (wunnzin) amun ja’m be su lele be ju amun ja’m be bo (wudhu). Sɛ amun ti junub’n, nn amun wunnzin. Yɛ sɛ tukpacɛ o amun su annzɛ amun o atin bolɛ nun annzɛ amun fin wc nun be su sɛ amun sin’n, annzɛ amun kan bla kun’n, sɛ amun ɲanman nzue’n, amun fa nɲa kpa (sanwun) be yo tayamum; fa nunnun ɔ ɲrun nin ɔ sa mun (fuɛn). Allah kunndɛman kɛ ɔ́ yó maan ninnge’m bé yó kekle mán amun, sanngɛ ɔ kunndɛ kɛ ɔ́ yó amun sanwun naan ɔ́ wíe i suyralɛ ng’ɔ fa mannin amun’n i nuan, naan amun a si i su ye.


7

وَاذْكُرُوْا نِعْمَةَ اللّٰهِ عَلَيْكُمْ وَمِيْثَاقَهُ الَّذِيْ وَاثَقَكُمْ بِهٖٓ ۙاِذْ قُلْتُمْ سَمِعْنَا وَاَطَعْنَا ۖوَاتَّقُوا اللّٰهَ ۗاِنَّ اللّٰهَ عَلِيْمٌ ۢبِذَاتِ الصُّدُوْرِ

ważkurū ni‘matallāhi ‘alaikum wa mīṡāqahul-lażī wāṡaqakum bih(ī), iż qultum sami‘nā wa aṭa‘nā, wattaqullāh(a), innallāha ‘alīmum biżātiṣ-ṣudūr(i).

Yɛ amun wla kpɛn aklunye nga Allah yoli amun’n, ɔ nin i aenguɛ ng’ɔ yoli maan amun trali’n, kɛ amun seli kɛ: “E tili, e nantili su’n.” Yɛ amun sro Ɲanmiɛn, nanwlɛ, Ɲanmiɛn si like kwlaa ng’ɔ o amun awlɛn’n nun’n.


8

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا كُوْنُوْا قَوَّامِيْنَ لِلّٰهِ شُهَدَاۤءَ بِالْقِسْطِۖ وَلَا يَجْرِمَنَّكُمْ شَنَاٰنُ قَوْمٍ عَلٰٓى اَلَّا تَعْدِلُوْا ۗاِعْدِلُوْاۗ هُوَ اَقْرَبُ لِلتَّقْوٰىۖ وَاتَّقُوا اللّٰهَ ۗاِنَّ اللّٰهَ خَبِيْرٌۢ بِمَا تَعْمَلُوْنَ

yā ayyuhal-lażīna āmanū kūnū qawwāmīna lillāhi syuhadā'a bil-qisṭi wa lā yajrimannakum syana'ānu qamin ‘alā allā ta‘dilū, i‘dilū, huwa aqrabu lit-taqwā wattaqullāh(a), innallāha khabīrum bimā ta‘malūn(a).

Amun mɔ amun lafi Ɲanmiɛn su’n! Amun yo sran nga be di ndɛ nanwlɛ’n be man Allah, (kɛ) amun ti lalofuɛ kpa’n. Yɛ nán maan sran kun mɔ amun kpɔ i’n, ɔ wla amun fanngan kɛ amun yo sa ng’ɔ timan su’n. Yo nanwlɛfuɛ. Afin (just) ɔ mantan Ɲanmiɛn sulɛ’n kpa. Yɛ amun sro Ɲanmiɛn, nanwlɛ, like nga amun yo’n, ɔ nian su kpa.


9

وَعَدَ اللّٰهُ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَعَمِلُوا الصّٰلِحٰتِۙ لَهُمْ مَّغْفِرَةٌ وَّاَجْرٌ عَظِيْمٌ

wa‘adallāhul-lażīna āmanū wa ‘amiluṣ-ṣāliḥāt(i), lahum magfiratuw wa ajrun ‘aẓīm(un).

Allah tali nda kɛ be nga be lafi su mɔ be yo sa kpa’n, (kɛ) bé yáci be wun sa cɛ be, yɛ bé ɲán akatua dan.


10

وَالَّذِيْنَ كَفَرُوْا وَكَذَّبُوْا بِاٰيٰتِنَآ اُولٰۤىِٕكَ اَصْحٰبُ الْجَحِيْمِ

wal-lażīna kafarū wa każżabū bi'āyātinā ulā'ika aṣḥābul-jaḥīm(i).

Be nga be lafiman su mɔ be kpɛ e nzɔliɛ’m be ba’n, be ti blɔlɔ lɔfuɛ mun.


11

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوا اذْكُرُوْا نِعْمَتَ اللّٰهِ عَلَيْكُمْ اِذْ هَمَّ قَوْمٌ اَنْ يَّبْسُطُوْٓا اِلَيْكُمْ اَيْدِيَهُمْ فَكَفَّ اَيْدِيَهُمْ عَنْكُمْۚ وَاتَّقُوا اللّٰهَ ۗوَعَلَى اللّٰهِ فَلْيَتَوَكَّلِ الْمُؤْمِنُوْنَ ࣖ

yā ayyuhal-lażīna āmanużkurū ni‘matallāhi ‘alaikum iż hamma qaumun ay yabsuṭū ilaikum aidiyahum fa kaffa aidiyahum ‘ankum, wattaqullāh(a), wa ‘alallāhi falyatawakkalil-mu'minūn(a).

Amun mɔ amun lafi Ɲanmiɛn su’n! Nán amun wla fi like nga Allah yoli amun’n su, kɛ sran kun waan ɔ́ fá be sa’n ɔ́ tú amun su’n, i sin’n, Allah jrannin be sa’n su amun wun. Yɛ amun sro Allah, yɛ Ɲanmiɛn sufuɛ’m be ngunmin yɛ ɔ fata kɛ be lafi be su ɔ.


12

۞ وَلَقَدْ اَخَذَ اللّٰهُ مِيْثَاقَ بَنِيْٓ اِسْرَاۤءِيْلَۚ وَبَعَثْنَا مِنْهُمُ اثْنَيْ عَشَرَ نَقِيْبًاۗ وَقَالَ اللّٰهُ اِنِّيْ مَعَكُمْ ۗ لَىِٕنْ اَقَمْتُمُ الصَّلٰوةَ وَاٰتَيْتُمُ الزَّكٰوةَ وَاٰمَنْتُمْ بِرُسُلِيْ وَعَزَّرْتُمُوْهُمْ وَاَقْرَضْتُمُ اللّٰهَ قَرْضًا حَسَنًا لَّاُكَفِّرَنَّ عَنْكُمْ سَيِّاٰتِكُمْ وَلَاُدْخِلَنَّكُمْ جَنّٰتٍ تَجْرِيْ مِنْ تَحْتِهَا الْاَنْهٰرُۚ فَمَنْ كَفَرَ بَعْدَ ذٰلِكَ مِنْكُمْ فَقَدْ ضَلَّ سَوَاۤءَ السَّبِيْلِ

wa laqad akhażallāhu mīṡāqa banī isrā'īl(a), wa ba‘aṡnā minhumuṡnai ‘asyara naqībā(n), wa qālallāhu innī ma‘akum, la'in aqamtumuṣ-ṣalāta wa ātaitumuz-zakāta wa āmantum birusulī wa ‘azzartumūhum wa aqraḍtumullāha qarḍan ḥasanal la'ukaffiranna ‘ankum sayyi'ātikum wa la'udkhilannakum jannātin tajrī min taḥtihal-anhār(u), faman kafara ba‘da żālika minkum faqad ḍalla sawā'as-sabīl(i).

Yɛ nanwlɛ, Allah fali aenguɛ’n Izraɛlifuɛ’m be sa nun, yɛ e fali kpɛnngbɛn blu-nin-nɲɔn (12) be nun. Yɛ Allah seli kɛ: “N o amun sin.” Nanwlɛ, sɛ amun srɛ Ɲanmiɛn naan amun tua zakat naan amun lafi Min sran’m be su naan amun uka be naan amun fa kalɛ kpa man Allah’n, nanwlɛ, ń núnnún amun fɔnlɛ mun, yɛ nanwlɛ, ń fá amun wlú mɛn klanman nga nzue ba’m be sin i bo lɔ’n i nun. Sanngɛ amun nun sran kwlaa ng’ɔ lafiman su’n, nn w’a mlin atin trele’n su.”


13

فَبِمَا نَقْضِهِمْ مِّيْثَاقَهُمْ لَعَنّٰهُمْ وَجَعَلْنَا قُلُوْبَهُمْ قٰسِيَةً ۚ يُحَرِّفُوْنَ الْكَلِمَ عَنْ مَّوَاضِعِهٖۙ وَنَسُوْا حَظًّا مِّمَّا ذُكِّرُوْا بِهٖۚ وَلَا تَزَالُ تَطَّلِعُ عَلٰى خَاۤىِٕنَةٍ مِّنْهُمْ اِلَّا قَلِيْلًا مِّنْهُمْ ۖ فَاعْفُ عَنْهُمْ وَاصْفَحْ ۗاِنَّ اللّٰهَ يُحِبُّ الْمُحْسِنِيْنَ

fabimā naqḍihim mīṡāqahum la‘annāhum wa ja‘alnā qulūbahum qāsiyah(tan), yuḥarrifūnal-kalima ‘am mawāḍi‘ih(ī), wa nasū ḥaẓẓam mimmā żukkirū bih(ī), wa lā tazālu taṭṭali‘u ‘alā khā'inatim minhum illā qalīlam minhum fa‘fu ‘anhum waṣfaḥ, innallāha yuḥibbul-muḥsinīn(a).

(Sanngɛ) kɛ mɔ be fɔnnin be aenguɛ’n ti’n, e boli be sannzan, yɛ e yoli maan be awlɛn’n yoli kekle. Be kaci ndɛ mma (Allah) i lika’n nun laa, kpɛkun be (be ɲinfu) be wla fi ndɛ wie mɔ be fali wlali be su nun’n, be su. A (O Muhammad) á wún gblɛ be sa nun titi saan be nun sran akpasua kaan kun (mɔ be yiman gblɛ’n), ɔ maan yaci be wun sa cɛ be naan yaci be lɛ. Nanwlɛ, be nga be yo sa kpa’n, be klo be.


14

وَمِنَ الَّذِيْنَ قَالُوْٓا اِنَّا نَصٰرٰٓى اَخَذْنَا مِيْثَاقَهُمْ فَنَسُوْا حَظًّا مِّمَّا ذُكِّرُوْا بِهٖۖ فَاَغْرَيْنَا بَيْنَهُمُ الْعَدَاوَةَ وَالْبَغْضَاۤءَ اِلٰى يَوْمِ الْقِيٰمَةِ ۗ وَسَوْفَ يُنَبِّئُهُمُ اللّٰهُ بِمَا كَانُوْا يَصْنَعُوْنَ

wa minal-lażīna qālū innā naṣārā akhażnā mīṡāqahum fa nasū ḥaẓẓam mimmā żukkirū bih(ī), fa agrainā bainahumul-‘adāwata wal-bagḍā'a ilā yaumil-qiyāmah(ti), wa saufa yunabbi'uhumullāhu bimā kānū yaṣna‘ūn(a).

Yɛ be nga be se kɛ: “E ti Klistfuɛ’n,” be nun’n, e fali be aenguɛ’n, sanngɛ be (be ɲinfu) be wla fi ndɛ wie mɔ be fa wlali be su nun’n be su, ɔ maan e kpɛli kpɔlɛ nin kpɔlɛ’n be afiɛn lele fa juli Cɛn cɛn’n su. Yɛ ɔ cɛ kan’n, Allah wá kán like nga be yoli laa’n i ndɛ klé be.


15

يٰٓاَهْلَ الْكِتٰبِ قَدْ جَاۤءَكُمْ رَسُوْلُنَا يُبَيِّنُ لَكُمْ كَثِيْرًا مِّمَّا كُنْتُمْ تُخْفُوْنَ مِنَ الْكِتٰبِ وَيَعْفُوْا عَنْ كَثِيْرٍەۗ قَدْ جَاۤءَكُمْ مِّنَ اللّٰهِ نُوْرٌ وَّكِتٰبٌ مُّبِيْنٌۙ

yā ahlal-kitābi qad jā'akum rasūlunā yubayyinu lakum kaṡīram mimmā kuntum tukhfūna minal-kitābi wa ya‘fū ‘an kaṡīr(in), qad jā'akum minallāhi nūruw wa kitābum mubīn(un).

O Fluwa’n i nunfuɛ mun! Nanwlɛ, e sran ng’ɔ sunmɛnnin i’n, ɔ bali amun wun lɔ, ɔ yiyili Fluwa nga amun fiali’n, mɔ amun fali amun ɲin sieli su’n, be nun sunman be nun kleli amun. Nanwlɛ, kpajalɛ kun m’ɔ fin Allah’n, ɔ nin fluwa kun m’ɔ ti weiin’n, be bali amun wun lɛ.


16

يَّهْدِيْ بِهِ اللّٰهُ مَنِ اتَّبَعَ رِضْوَانَهٗ سُبُلَ السَّلٰمِ وَيُخْرِجُهُمْ مِّنَ الظُّلُمٰتِ اِلَى النُّوْرِ بِاِذْنِهٖ وَيَهْدِيْهِمْ اِلٰى صِرَاطٍ مُّسْتَقِيْمٍ

yahdī bihillāhi manittaba‘a riḍwānahū subulas-salāmi wa yukhrijuhum minaẓ-ẓulumāti ilan-nūri bi'iżnihī wa yahdīhim ilā ṣirāṭim mustaqīm(in).

Ɔ fa kle be nga be nanti i klun sa’n su’n be atin’n su naan b’a ɲan be ti, yɛ (ɔ fa fluwa sɔ’n kusu) Allah fa sran sɔ’n fin aosin’n nun mlɔnmlɔn, ɔ fɛ i atin’n su, kpɛkun ɔ kle i atin trele’n.


17

لَقَدْ كَفَرَ الَّذِيْنَ قَالُوْٓا اِنَّ اللّٰهَ هُوَ الْمَسِيْحُ ابْنُ مَرْيَمَۗ قُلْ فَمَنْ يَّمْلِكُ مِنَ اللّٰهِ شَيْـًٔا اِنْ اَرَادَ اَنْ يُّهْلِكَ الْمَسِيْحَ ابْنَ مَرْيَمَ وَاُمَّهٗ وَمَنْ فِى الْاَرْضِ جَمِيْعًا ۗوَلِلّٰهِ مُلْكُ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِ وَمَا بَيْنَهُمَا ۗ يَخْلُقُ مَا يَشَاۤءُ ۗوَاللّٰهُ عَلٰى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيْرٌ

laqad kafaral-lażīna qālū innallāha huwal-masīḥubnu maryam(a), qul famay yamliku minallāhi syai'an in arāda ay yuhlikal-masīḥabna maryama wa ummahū wa man fil-arḍi jamī‘ā(n), wa lillāhi mulkus-samāwāti wal-arḍi wa mā bainahumā, yakhluqu mā yasyā'(u), wallāhu ‘alā kulli syai'in qadīr(un).

Nanwlɛ, be nga be se kɛ: “Nanwlɛ, Allah yɛ ɔ ti Mɛsi’n, Mari i wa’n, b’a lafiman su.” ?Wan yɛ ɔ kwla tanndan Allah i klun sa’n i ɲrun ɔn, sɛ ɔ kunndɛ kɛ ɔ́ núnnún Mɛsi’n, Mari i wa’n, ɔ nin i nin’n, ɔ nin (sran) kwlaa nga be o asiɛ’n su wa’n?” Yɛ ɲanmiɛn su lɔ nin asiɛ’n, ɔ nin like ng’ɔ o be afiɛn’n, be famiɛn diwlɛ’n ti Allah liɛ. Ɔ yi like ng’ɔ klo’n. Yɛ Allah le kwlalɛ like kwlaa su.


18

وَقَالَتِ الْيَهُوْدُ وَالنَّصٰرٰى نَحْنُ اَبْنٰۤؤُا اللّٰهِ وَاَحِبَّاۤؤُهٗ ۗ قُلْ فَلِمَ يُعَذِّبُكُمْ بِذُنُوْبِكُمْ ۗ بَلْ اَنْتُمْ بَشَرٌ مِّمَّنْ خَلَقَۗ يَغْفِرُ لِمَنْ يَّشَاۤءُ وَيُعَذِّبُ مَنْ يَّشَاۤءُۗ وَلِلّٰهِ مُلْكُ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِ وَمَا بَيْنَهُمَا ۖوَاِلَيْهِ الْمَصِيْرُ

wa qālatil-yahūdu wan-naṣārā naḥnu abnā'ullāhi wa aḥibbā'uh(ū), qul falima yu‘ażżibukum biżunūbikum, bal antum basyarum mimman khalaq(a), yagfiru limay yasyā'u wa yu‘ażżibu may yasyā'(u), wa lillāhi mulkus-samāwāti wal-arḍi wa mā bainahumā, wa ilaihil-maṣīr(u).

Juifs nin Klistfuɛ'm be se kɛ: "E ti Nyanmiɛn mma mun, yɛ e klo be." Se kɛ: "?Ngue ti yɛ Allah tu amun fɔ amun sa tɛ'm be ti ɔ? Tʃɛtʃɛ, amun ti sran (ngbɛnngbɛn) sran ng'ɔ yili be'n be nun. Ɔ yaci sran ng'ɔ klo'n i wun sa cɛ i, ɔ tu sran ng'ɔ klo'n i fɔ. Yɛ ɲanmiɛn su lɔ famiɛn diwlɛ'm be kwlaa nin asiɛ'n su famiɛn diwlɛ'm be kwlaa be ti Allah liɛ. Yɛ be kwlaa bé sá be sin i wun lɔ."


19

يٰٓاَهْلَ الْكِتٰبِ قَدْ جَاۤءَكُمْ رَسُوْلُنَا يُبَيِّنُ لَكُمْ عَلٰى فَتْرَةٍ مِّنَ الرُّسُلِ اَنْ تَقُوْلُوْا مَا جَاۤءَنَا مِنْۢ بَشِيْرٍ وَّلَا نَذِيْرٍۗ فَقَدْ جَاۤءَكُمْ بَشِيْرٌ وَّنَذِيْرٌ ۗوَاللّٰهُ عَلٰى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيْرٌ ࣖ

yā ahlal-kitābi qad jā'akum rasūlunā yubayyinu lakum ‘alā fatratim minar-rusuli an taqūlū mā jā'anā mim basyīriw wa lā nażīr(in), faqad jā'akum basyīruw wa nażīr(un), wallāhu ‘alā kulli syai'in qadīr(un).

O Fluwa’n i nunfuɛ mun! Nanwlɛ, e sran’n bali amun wun lɔ, ɔ yiyili (E mmla’n) nun kleli amun kɛ sran’m be (sunmanlɛ’n) kpɛli’n, naan amun a seman kɛ: “Sran fi w’a baman e wun lɔ, nán jasin bofuɛ annzɛ afɔtuɛ manfuɛ.” Nanwlɛ, sran kun m’ɔ bo jasin fɛ’n nin afɔtuɛ manfuɛ kun bali amun sin. Yɛ Allah le kwlalɛ like kwlaa su.


20

وَاِذْ قَالَ مُوْسٰى لِقَوْمِهٖ يٰقَوْمِ اذْكُرُوْا نِعْمَةَ اللّٰهِ عَلَيْكُمْ اِذْ جَعَلَ فِيْكُمْ اَنْۢبِيَاۤءَ وَجَعَلَكُمْ مُّلُوْكًاۙ وَّاٰتٰىكُمْ مَّا لَمْ يُؤْتِ اَحَدًا مِّنَ الْعٰلَمِيْنَ

wa iż qāla mūsā liqaumihī yā qaumiżkurū ni‘matallāhi ‘alaikum iż ja‘ala fīkum ambiyā'a wa ja‘alakum mulūkā(n), wa ātākum mā lam yu'ti aḥadam minal-‘ālamīn(a).

Yɛ (an wla kpɛn su) kɛ Moizi seli i nvlefuɛ mun kɛ: "Min nvlefuɛ mun! An wla kpɛn Ɲanmiɛn i aklunye ng'ɔ yoli amun su'n su, kɛ ɔ sieli amun nuan ijɔfuɛ mun amun afiɛn'n, ɔ yoli amun sran mɔ be leman be ti'n, ɔ mannin amun like nga be nin a fa manman sran fi le nvle uflɛ'm be nun'n."


21

يٰقَوْمِ ادْخُلُوا الْاَرْضَ الْمُقَدَّسَةَ الَّتِيْ كَتَبَ اللّٰهُ لَكُمْ وَلَا تَرْتَدُّوْا عَلٰٓى اَدْبَارِكُمْ فَتَنْقَلِبُوْا خٰسِرِيْنَ

yā qaumidkhulul-arḍal-muqaddasatal-latī kataballāhu lakum wa lā tartaddū ‘alā adbārikum fa tanqalibū khāsirīn(a).

Min nvle nunfuɛ mun! Wlu asiɛ sanwun (Palɛstini) nga Allah sieli i mannin amun’n i nun, nán amun kpɛ amun sin (srɛ m’ɔ kun amun’n ti), sɛ nán sɔ’n, amun yɛ amún kɔ́’n niɔn.


22

قَالُوْا يٰمُوْسٰٓى اِنَّ فِيْهَا قَوْمًا جَبَّارِيْنَۖ وَاِنَّا لَنْ نَّدْخُلَهَا حَتّٰى يَخْرُجُوْا مِنْهَاۚ فَاِنْ يَّخْرُجُوْا مِنْهَا فَاِنَّا دٰخِلُوْنَ

qālū yā mūsā inna fīhā qauman jabbārīn(a), wa innā lan nadkhulahā ḥattā yakhrujū minhā, fa iy yakhrujū minhā fa innā dākhilūn(a).

Be seli kɛ: "O Musa! Nanwlɛ, mɛn sɔ'n nun sran'm be le wunmiɛn kpa, be ti sran kunlɛfuɛ, e su wluman nun lele naan b'a jaso lɔ. Sɛ be jaso lɔ'n, é wlú lɔ sakpa."


23

قَالَ رَجُلَانِ مِنَ الَّذِيْنَ يَخَافُوْنَ اَنْعَمَ اللّٰهُ عَلَيْهِمَا ادْخُلُوْا عَلَيْهِمُ الْبَابَۚ فَاِذَا دَخَلْتُمُوْهُ فَاِنَّكُمْ غٰلِبُوْنَ ەۙ وَعَلَى اللّٰهِ فَتَوَكَّلُوْٓا اِنْ كُنْتُمْ مُّؤْمِنِيْنَ

qāla rajulāni minal-lażīna yakhāfūna an‘amallāhu ‘alaihimadkhulū ‘alaihimul-bāb(a), fa iżā dakhaltumūhu fa innakum gālibūn(a), wa ‘alallāhi fa tawakkalū in kuntum mu'minīn(a).

Be nga be su Ɲanmiɛn’n be nun sran nɲɔn mɔ Allah yoli be ye’n, be seli kɛ: "An sin (nvle’n i anuan’n nun) a tɔ be su. Sɛ amun wlu nun’n, amún kwlá sakpa. Yɛ amun lafi Allah kunngba su, sɛ amun ti Ɲanmiɛn sufuɛ’n."


24

قَالُوْا يٰمُوْسٰٓى اِنَّا لَنْ نَّدْخُلَهَآ اَبَدًا مَّا دَامُوْا فِيْهَا ۖفَاذْهَبْ اَنْتَ وَرَبُّكَ فَقَاتِلَآ اِنَّا هٰهُنَا قٰعِدُوْنَ

qālū yā mūsā innā lan nadkhulahā abadam mā dāmū fīhā, fażhab anta wa rabbuka fa qātilā innā hāhunā qā‘idūn(a).

Be seli kɛ: "O Musa! Kɛ be te o nun'n, e su wluman nun le, ɔ maan ɔ nin ɔ Min'n be kɔ, amun nin amun nɲɔn'n amun kun alɛ. Maan e ka (mindɛ) wa sa ngbɛn."


25

قَالَ رَبِّ اِنِّيْ لَآ اَمْلِكُ اِلَّا نَفْسِيْ وَاَخِيْ فَافْرُقْ بَيْنَنَا وَبَيْنَ الْقَوْمِ الْفٰسِقِيْنَ

qāla rabbi innī lā amliku illā nafsī wa akhī fafruq bainanā wa bainal-qaumil-fāsiqīn(a).

Ɔ (Moizi) seli kɛ: "Min Min, min nin min niaan bian'n be ngunmin yɛ n sie be ɔ. I sɔ'n ti'n, kpɛ e nin sran tɛ sɔ'm be nun."


26

قَالَ فَاِنَّهَا مُحَرَّمَةٌ عَلَيْهِمْ اَرْبَعِيْنَ سَنَةً ۚيَتِيْهُوْنَ فِى الْاَرْضِۗ فَلَا تَأْسَ عَلَى الْقَوْمِ الْفٰسِقِيْنَ ࣖ

qāla fa innahā muḥarramatun ‘alaihim arba‘īna sanah(tan), yatīhūna fil-arḍ(i), falā ta'sa ‘alal qaumil-fāsiqīn(a).

(Allah) seli kɛ: "(Sɛ ɔ ti sɔ'n), nn (asiɛ'n) w'a tannin be afuɛ ablanan, (blɛ sɔ'n nun'n) bé wlanwlan asiɛ'n su wa. Ɔ maan nán amun (Moizi) amun wla bo amun wun (an bu) sran tɛ sɔ'm be ɲrun lɔ sa'm be akunndan."


27

۞ وَاتْلُ عَلَيْهِمْ نَبَاَ ابْنَيْ اٰدَمَ بِالْحَقِّۘ اِذْ قَرَّبَا قُرْبَانًا فَتُقُبِّلَ مِنْ اَحَدِهِمَا وَلَمْ يُتَقَبَّلْ مِنَ الْاٰخَرِۗ قَالَ لَاَقْتُلَنَّكَ ۗ قَالَ اِنَّمَا يَتَقَبَّلُ اللّٰهُ مِنَ الْمُتَّقِيْنَ

watlu ‘alaihim naba'abnai ādama bil-ḥaqqi iż qarrabā qurbānan fa tuqubbila min aḥadihimā wa lam yutaqabbal minal-ākhar(i), qāla la'aqtulannak(a), qāla innamā yataqabbalullāhu minal-muttaqīn(a).

Yɛ kan Adam i wa nɲɔn’m be ndɛ’n i ndɛ nanwlɛ kle (Muhammad), kɛ be nɲɔn’n be yili tɛ’n, be nun kun (Habil) i (tɛ’n) sɔli nun, yɛ kun (Qabil) w’a kplinman su. Ɔ (Qabil) seli kɛ: “Nanwlɛ, ń kún wɔ sakpa!” Ɔ (Habil) seli kɛ: “Nanwlɛ, be nga be su Ɲanmiɛn’n be ngunmin cɛ yɛ Allah sɔ (aklunye) nun ɔn.”


28

لَىِٕنْۢ بَسَطْتَّ اِلَيَّ يَدَكَ لِتَقْتُلَنِيْ مَآ اَنَا۠ بِبَاسِطٍ يَّدِيَ اِلَيْكَ لِاَقْتُلَكَۚ اِنِّيْٓ اَخَافُ اللّٰهَ رَبَّ الْعٰلَمِيْنَ

la'im basaṭta ilayya yadaka litaqtulanī mā ana bibāsiṭiy yadiya ilaika li'aqtulak(a), innī akhāfullāha rabbal-‘ālamīn(a).

Nanwlɛ, sɛ a (Qabil) fa ɔ sa’n wla min su kɛ a kun min’n, n su faman min sa’n wlaman ɔ su kɛ a kun wɔ. N sro Allah, mɛn’n kwlaa i Min’n.


29

اِنِّيْٓ اُرِيْدُ اَنْ تَبُوْۤاَ بِاِثْمِيْ وَاِثْمِكَ فَتَكُوْنَ مِنْ اَصْحٰبِ النَّارِۚ وَذٰلِكَ جَزٰۤؤُا الظّٰلِمِيْنَۚ

innī urīdu an tabū'a bi'iṡmī wa iṡmika fa takūna min aṣḥābin-nār(i), wa żālika jazā'uẓ-ẓālimīn(a).

Nanwlɛ, n kunndɛ kɛ amun sa amun sin nin min sa tɛ'm (kunlɛ) ​​nin amun bɔbɔ amun sa tɛ mun, i sin'n, amún yó blɔlɔ lɔfuɛ; yɛ sa tɛ yofuɛ'm be akatua'n yɛ ɔ o lɛ ɔ.


30

فَطَوَّعَتْ لَهٗ نَفْسُهٗ قَتْلَ اَخِيْهِ فَقَتَلَهٗ فَاَصْبَحَ مِنَ الْخٰسِرِيْنَ

fa ṭawwa‘at lahū nafsuhū qatla akhīhi fa qatalahū fa aṣbaḥa minal-khāsirīn(a).

Ɔ maan konvi kpli (Qabil) tinnin i su kɛ ɔ kun i niaan bian’n, i sin’n, ɔ (nanwlɛ) kunnin i, ɔ maan ɔ kacili be nga be sacili’n be nun kun.


31

فَبَعَثَ اللّٰهُ غُرَابًا يَّبْحَثُ فِى الْاَرْضِ لِيُرِيَهٗ كَيْفَ يُوَارِيْ سَوْءَةَ اَخِيْهِ ۗ قَالَ يٰوَيْلَتٰٓى اَعَجَزْتُ اَنْ اَكُوْنَ مِثْلَ هٰذَا الْغُرَابِ فَاُوَارِيَ سَوْءَةَ اَخِيْۚ فَاَصْبَحَ مِنَ النّٰدِمِيْنَ ۛ

fa ba‘aṡallāhu gurābay yabḥaṡu fil-arḍi liyuriyahū kaifa yuwārī sau'ata akhīh(i), qāla yā wailatā a‘ajazta an akūna miṡla hāżal-gurābi fa uwāriya sau'ata akhī, fa aṣbaḥa minan-nādimīn(a).

Kpɛkun, Allah sunmannin nnɛn kpanngɔ kun kɛ ɔ fu asiɛ’n naan ɔ ko kle i (Qabil). Wafa ng’ɔ fata kɛ ɔ sie i niaan bian’n i fuɛn’n. Qabil seli kɛ: "O, min liɛ'n, min liɛ'n w'a yo min ya! Ngue ti yɛ n kwlá yoman kɛ nnɛn kpanngɔ nga sa'n, naan m'an sie min niaan bian'n i fuɛn'n niɔn?" Ɔ maan ɔ́ ká be nga bé yó be nsisɔ’n be nun wie.


32

مِنْ اَجْلِ ذٰلِكَ ۛ كَتَبْنَا عَلٰى بَنِيْٓ اِسْرَاۤءِيْلَ اَنَّهٗ مَنْ قَتَلَ نَفْسًاۢ بِغَيْرِ نَفْسٍ اَوْ فَسَادٍ فِى الْاَرْضِ فَكَاَنَّمَا قَتَلَ النَّاسَ جَمِيْعًاۗ وَمَنْ اَحْيَاهَا فَكَاَنَّمَآ اَحْيَا النَّاسَ جَمِيْعًا ۗوَلَقَدْ جَاۤءَتْهُمْ رُسُلُنَا بِالْبَيِّنٰتِ ثُمَّ اِنَّ كَثِيْرًا مِّنْهُمْ بَعْدَ ذٰلِكَ فِى الْاَرْضِ لَمُسْرِفُوْنَ

min ajli żālik(a), katabnā ‘alā banī isrā'īla annahū man qatala nafsam bigairi nafsin au fasādin fil-arḍi fa ka'annamā qatalan-nāsa jamī‘ā(n), wa man aḥyāhā fa ka'annamā aḥyan-nāsa jamī‘ā(n), wa laqad jā'athum rusulunā bil-bayyināt(i), ṡumma inna kaṡīram minhum ba‘da żālika fil-arḍi lamusrifūn(a).

I sɔ’n ti’n, e fali (mla kun) mannin Izraɛlifuɛ mun kɛ, sɛ sran kun kun sran’n, nán kɛ sran sɔ’n kunnin sran uflɛ ti ɔ, annzɛ nán kɛ ɔ yoli sa tɛ asiɛ’n su wa’n ti ɔ, ɔ ti kɛ ɔ kunnin klɔ sran’m be kwlaa sa. Sran kwlaa ng’ɔ sasa sran kun i nguan’n, ɔ ti kɛ ɔ sasa sran’m be kwlaa be nguan sa. Nanwlɛ, E sran ng’ɔ sunmɛnnin i’n, ɔ bali be wun lɔ nin ndɛ weiin (ɔ fali). Sanngɛ i sin’n, be nun sunman be ɔli asiɛ’n i nuan lɔ.


33

اِنَّمَا جَزٰۤؤُا الَّذِيْنَ يُحَارِبُوْنَ اللّٰهَ وَرَسُوْلَهٗ وَيَسْعَوْنَ فِى الْاَرْضِ فَسَادًا اَنْ يُّقَتَّلُوْٓا اَوْ يُصَلَّبُوْٓا اَوْ تُقَطَّعَ اَيْدِيْهِمْ وَاَرْجُلُهُمْ مِّنْ خِلَافٍ اَوْ يُنْفَوْا مِنَ الْاَرْضِۗ ذٰلِكَ لَهُمْ خِزْيٌ فِى الدُّنْيَا وَلَهُمْ فِى الْاٰخِرَةِ عَذَابٌ عَظِيْمٌ

innamā jazā'ul-lażīna yuḥāribūnallāha wa rasūlahū wa yas‘auna fil-arḍi fasādan ay yuqattalū au yuṣallabū au tuqaṭṭa‘a aidīhim wa arjuluhum min khilāfin au yunfau minal-arḍ(i), żālika lahum khizyun fid-dun-yā wa lahum fil-ākhirati ‘ażābun ‘aẓīm(un).

Be nga be nin Allah nin i sran’n be kun alɛ’n, mɔ be yo sa tɛ asiɛ’n su wa’n, be fɔ tulɛ’n yɛle kɛ be kun be annzɛ be bo be waka’n su, annzɛ be kpɛ be sa nin be ja’m be waka’n su, annzɛ be fuan be be awlo lɔ. I sɔ’n ti ɲannzuɛn sa mɛn nga nun, yɛ mɛn nga bé bá lɛ’n nun’n, bé tú be fɔ dan kpa.


34

اِلَّا الَّذِيْنَ تَابُوْا مِنْ قَبْلِ اَنْ تَقْدِرُوْا عَلَيْهِمْۚ فَاعْلَمُوْٓا اَنَّ اللّٰهَ غَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ ࣖ

illal-lażīna tābū min qabli an taqdirū ‘alaihim, fa‘lamū annallāha gafūrur raḥīm(un).

Saan be nga be kaci be nzuɛn’n ka naan w’a kwla sie be’n; Ɔ maan, maan amun si kɛ Allah ti yaci sran wun sa cɛ i, ɔ si aunnvuɛ dan.


35

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوا اتَّقُوا اللّٰهَ وَابْتَغُوْٓا اِلَيْهِ الْوَسِيْلَةَ وَجَاهِدُوْا فِيْ سَبِيْلِهٖ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُوْنَ

yā ayyuhal-lażīna āmanuttaqullāha wabtagū ilaihil-wasīlata wa jāhidū fī sabīlihī la‘allakum tufliḥūn(a).

Amun mɔ amun lafi Ɲanmiɛn su’n! Srɛ Allah yɛ kunndɛ wasilah (atin) naan w’a fa ɔ wun w’a mantan i, yɛ mian ɔ ɲin (alɛ) i atin’n su, naan w’a yo ye.


36

اِنَّ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا لَوْ اَنَّ لَهُمْ مَّا فِى الْاَرْضِ جَمِيْعًا وَّمِثْلَهٗ مَعَهٗ لِيَفْتَدُوْا بِهٖ مِنْ عَذَابِ يَوْمِ الْقِيٰمَةِ مَا تُقُبِّلَ مِنْهُمْ ۚ وَلَهُمْ عَذَابٌ اَلِيْمٌ

innal-lażīna kafarū lau anna lahum mā fil-arḍi jamī‘aw wa miṡlahū ma‘ahū liyaftadū bihī min ‘ażābi yaumil-qiyāmati mā tuqubbila minhum, wa lahum ‘ażābun alīm(un).

Nanwlɛ, be nga be lafiman su’n, sɛ ɔ ti kɛ be le asiɛ’n su ninnge kwlaa’n, naan be fa like sɔ’n be gua su (ɔ tra su) naan b’a de be wun fɔ tulɛ cɛn’n nun’n, nn be su sɔman (tilɛ’n) kwlaa sɔ’n nun be sa nun. Be (te) ɲan fɔ kekle kpa.


37

يُرِيْدُوْنَ اَنْ يَّخْرُجُوْا مِنَ النَّارِ وَمَا هُمْ بِخٰرِجِيْنَ مِنْهَا ۖوَلَهُمْ عَذَابٌ مُّقِيْمٌ

yurīdūna ay yakhrujū minan-nāri wa mā hum bikhārijīna minhā, wa lahum ‘ażābun muqīm(un).

Be kunndɛ kɛ bé fíte blɔlɔ’n nun, sanngɛ be su kwlá finman nun fiteman. Kpɛkun bé tú be anannganman fɔ.


38

وَالسَّارِقُ وَالسَّارِقَةُ فَاقْطَعُوْٓا اَيْدِيَهُمَا جَزَاۤءًۢ بِمَا كَسَبَا نَكَالًا مِّنَ اللّٰهِ ۗوَاللّٰهُ عَزِيْزٌ حَكِيْمٌ

was-sāriqu was-sāriqatu faqṭa‘ū aidiyahumā jazā'am bimā kasabā nakālam minallāh(i), wallāhu ‘azīzun ḥakīm(un).

Yasua nin bla nga be wua’n, amun kpɛ be sa’m be nun (kɛ) like nga be yoli’n i kalɛ sa, ɔ nin fɔ tulɛ nga Ɲanmiɛn tu be’n. Yɛ Allah le kwlalɛ, ɔ si ngwlɛlɛ.


39

فَمَنْ تَابَ مِنْۢ بَعْدِ ظُلْمِهٖ وَاَصْلَحَ فَاِنَّ اللّٰهَ يَتُوْبُ عَلَيْهِ ۗاِنَّ اللّٰهَ غَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ

faman tāba mim ba‘di ẓulmihī wa aṣlaḥa fa innallāha yatūbu ‘alaih(i), innallāha gafūrur raḥīm(un).

Sanngɛ sran kwlaa ng’ɔ kaci i nzuɛn’n, kɛ ɔ yo sa tɛ’n, m’ɔ yo i wun kpa’n, nanwlɛ, Allah kplin i nzuɛn’n su. Nanwlɛ, Allah ti yaci sran wun sa cɛ i, ɔ si aunnvuɛ dan.


40

اَلَمْ تَعْلَمْ اَنَّ اللّٰهَ لَهٗ مُلْكُ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِۗ يُعَذِّبُ مَنْ يَّشَاۤءُ وَيَغْفِرُ لِمَنْ يَّشَاۤءُ ۗوَاللّٰهُ عَلٰى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيْرٌ

alam ta‘lam annallāha lahū mulkus-samāwāti wal-arḍ(i), yu‘ażżibu may yasyā'u wa yagfiru limay yasyā'(u), wallāhu ‘alā kulli syai'in qadīr(un).

?Amun siman kɛ Allah le ɲanmiɛn su lɔ nin asiɛ’n be su famiɛn diwlɛ’n kwlaa, ɔ tu sran ng’ɔ klo’n i fɔ, yɛ ɔ yaci sran ng’ɔ klo’n i wun sa cɛ i. Allah yɛ ɔ kwla like kwlaa ɔ.


41

۞ يٰٓاَيُّهَا الرَّسُوْلُ لَا يَحْزُنْكَ الَّذِيْنَ يُسَارِعُوْنَ فِى الْكُفْرِ مِنَ الَّذِيْنَ قَالُوْٓا اٰمَنَّا بِاَفْوَاهِهِمْ وَلَمْ تُؤْمِنْ قُلُوْبُهُمْ ۛ وَمِنَ الَّذِيْنَ هَادُوْا ۛ سَمّٰعُوْنَ لِلْكَذِبِ سَمّٰعُوْنَ لِقَوْمٍ اٰخَرِيْنَۙ لَمْ يَأْتُوْكَ ۗ يُحَرِّفُوْنَ الْكَلِمَ مِنْۢ بَعْدِ مَوَاضِعِهٖۚ يَقُوْلُوْنَ اِنْ اُوْتِيْتُمْ هٰذَا فَخُذُوْهُ وَاِنْ لَّمْ تُؤْتَوْهُ فَاحْذَرُوْا ۗوَمَنْ يُّرِدِ اللّٰهُ فِتْنَتَهٗ فَلَنْ تَمْلِكَ لَهٗ مِنَ اللّٰهِ شَيْـًٔا ۗ اُولٰۤىِٕكَ الَّذِيْنَ لَمْ يُرِدِ اللّٰهُ اَنْ يُّطَهِّرَ قُلُوْبَهُمْ ۗ لَهُمْ فِى الدُّنْيَا خِزْيٌ ۖوَّلَهُمْ فِى الْاٰخِرَةِ عَذَابٌ عَظِيْمٌ

yā ayyuhar-rasūlu lā yaḥzunkal-lażīna yusāri‘ūna fil-kufri minal-lażīna qālū āmannā bi'afwāhihim wa lam tu'min qulūbuhum - wa minal-lażīna hādū - sammā‘ūna lil-każibi sammā‘ūna liqaumin ākharīna lam ya'tūk(a), yuḥarrifūnal-kalima mim ba‘di mawāḍi‘ih(ī), yaqūlūna in ūtītum hāżā fa khuż­hu wa illam tu'tauhu faḥżarū, wa may yuridillāhu fitnatahū falan tamlika lahū minallāhi syai'ā(n), ulā'ikal-lażīna lam yuridillāhu ay yuṭahhira qulūbahum, lahum fid-dun-yā khizyuw wa lahum fil-ākhirati ‘ażābun ‘aẓīm(un).

Ɔ Rasul (Mohamɛdi)! Nán amun wla bo amun wun, afin be su si akplowa be Ɲanmiɛn sulafilɛ’n nun. Yɛle kɛ be nga (gblɛfuɛ mun) be fa be nuan be se kɛ: “E lafili su,” kannzɛ bɔbɔ be awlɛn’n nin a lafiman su’n, ɔ nin Zuifu nga be klo (jasin fɛ’n) ato ndɛ’m be tilɛ sakpa’n, mɔ be klo sran uflɛ nga b’a baman amun wun lɔ le’n be ndɛ’n i tilɛ sakpa’n. Be kacili ndɛ mma (Torah) i bo kpa’n. Be seli kɛ: “Sɛ like nga be fa mannin amun’n yɛ ɔ o lɛ’n (m’ɔ kacili’n), amun sɔ nun, yɛ sɛ be man amun like ng’ɔ timan sɔ’n, amun nian amun wun su.” Sran kwlaa nga Allah kunndɛ kɛ ɔ́ yáci i nun naan ɔ mlin’n, amun su kwlá kplinman like fi su Allah (ɔ uka i) kan. Be yɛle sran mɔ Ɲanmiɛn kunndɛman kɛ ɔ́ yó be awlɛn’n i sanwun kun’n. Mɛn nga nun’n, bé wún be ɲannzuɛn yɛ cɛn wie lele’n, bé tú be fɔ dan.


42

سَمّٰعُوْنَ لِلْكَذِبِ اَكّٰلُوْنَ لِلسُّحْتِۗ فَاِنْ جَاۤءُوْكَ فَاحْكُمْ بَيْنَهُمْ اَوْ اَعْرِضْ عَنْهُمْ ۚوَاِنْ تُعْرِضْ عَنْهُمْ فَلَنْ يَّضُرُّوْكَ شَيْـًٔا ۗ وَاِنْ حَكَمْتَ فَاحْكُمْ بَيْنَهُمْ بِالْقِسْطِۗ اِنَّ اللّٰهَ يُحِبُّ الْمُقْسِطِيْنَ

sammā‘ūna lil-każibi akkālūna lis-suḥt(i), fa in jā'ūka faḥkum bainahum au a‘riḍ ‘anhum, wa in tu‘riḍ ‘anhum falay yaḍurrūka syai'ā(n), wa in ḥakamta faḥkum bainahum bil-qisṭ(i), innallāha yuḥibbul-muqsiṭīn(a).

Be klo ato ndɛ’m be tilɛ kpa, be di haram (aliɛ) kpanngban. Sɛ be (Zuifu mun) be ba amun wun lɔ (Muhammad kɛ be ko se amun kɛ amun di ndɛ’n), amun di be afiɛn jɔlɛ annzɛ amun kpɛ amun sin be sin, yɛ sɛ amun kpɛ amun sin be sin’n, be su yoman amun like tɛ kaan sa. Sanngɛ sɛ amun fa ajalɛ (be ndɛ’n), nn amun fa ajalɛ ng’ɔ ti su’n. Nanwlɛ, Allah klo be nga be yo sa kpa’n.


43

وَكَيْفَ يُحَكِّمُوْنَكَ وَعِنْدَهُمُ التَّوْرٰىةُ فِيْهَا حُكْمُ اللّٰهِ ثُمَّ يَتَوَلَّوْنَ مِنْۢ بَعْدِ ذٰلِكَ ۗوَمَآ اُولٰۤىِٕكَ بِالْمُؤْمِنِيْنَ ࣖ

wa kaifa yuḥakkimūnaka wa ‘indahumut-taurātu fīhā ḥukmullāhi ṡumma yatawallauna mim ba‘di żālik(a), wa mā ulā'ika bil-mu'minīn(a).

?Yɛ wafa sɛ yɛ bé fá wɔ bé dí jɔlɛ ɔ, kannzɛ bɔbɔ be le Torah mɔ (ɔ o) Allah i mmla’n nun’n, sanngɛ kɛ i sin’n, bé káci be sin (ɔ ajalɛ’n su’n)? Nanwlɛ, be timan Ɲanmiɛn sufuɛ.


44

اِنَّآ اَنْزَلْنَا التَّوْرٰىةَ فِيْهَا هُدًى وَّنُوْرٌۚ يَحْكُمُ بِهَا النَّبِيُّوْنَ الَّذِيْنَ اَسْلَمُوْا لِلَّذِيْنَ هَادُوْا وَالرَّبّٰنِيُّوْنَ وَالْاَحْبَارُ بِمَا اسْتُحْفِظُوْا مِنْ كِتٰبِ اللّٰهِ وَكَانُوْا عَلَيْهِ شُهَدَاۤءَۚ فَلَا تَخْشَوُا النَّاسَ وَاخْشَوْنِ وَلَا تَشْتَرُوْا بِاٰيٰتِيْ ثَمَنًا قَلِيْلًا ۗوَمَنْ لَّمْ يَحْكُمْ بِمَآ اَنْزَلَ اللّٰهُ فَاُولٰۤىِٕكَ هُمُ الْكٰفِرُوْنَ

innā anzalnat-taurāta fīhā hudaw wa nūr(un), yaḥkumu bihan-nabiyyūnal-lażīna aslamū lil-lażīna hādū war-rabbāniyyūna wal-aḥbāru bimastuḥfiẓū min kitābillāhi wa kānū ‘alaihi syuhadā'(a), falā takhsyawun-nāsa wakhsyauni wa lā tasytarū bi'āyātī ṡamanan qalīlā(n), wa mal lam yaḥkum bimā anzalallāhu fa ulā'ika humul-kāfirūn(a).

Nanwlɛ, e yɛ e sunmannin Torah fluwa’n niɔn; i nun’n (ɔ le) atin klelɛ nin kpajalɛ. Kɛ be fali fluwa sɔ’n, Ɲanmiɛn nuan ijɔfuɛ nga be fali be wun mannin Allah’n, be dili Zuifu’m be ndɛ’m be jɔlɛ kɛ be fluwa sifuɛ mun nin be Ɲanmiɛn ɲrun jranfuɛ mun sa, afin be seli be kɛ be nian Allah i fluwa’m be su, yɛ be ti be lalofuɛ. I sɔ’n ti’n, nán amun sro sran mun, (sanngɛ) amun sro Min. Yɛ nán amun yo Min ndɛ mma’m be atɛ ngbɛn. Sran kwlaa ng’ɔ nin like nga Allah yili i nglo’n be faman ajalɛ’n, nn be ti Ɲanmiɛn sufuɛ.


45

وَكَتَبْنَا عَلَيْهِمْ فِيْهَآ اَنَّ النَّفْسَ بِالنَّفْسِ وَالْعَيْنَ بِالْعَيْنِ وَالْاَنْفَ بِالْاَنْفِ وَالْاُذُنَ بِالْاُذُنِ وَالسِّنَّ بِالسِّنِّۙ وَالْجُرُوْحَ قِصَاصٌۗ فَمَنْ تَصَدَّقَ بِهٖ فَهُوَ كَفَّارَةٌ لَّهٗ ۗوَمَنْ لَّمْ يَحْكُمْ بِمَآ اَنْزَلَ اللّٰهُ فَاُولٰۤىِٕكَ هُمُ الظّٰلِمُوْنَ

wa katabnā ‘alaihim fīhā annan-nafsa bin-nafsi wal-‘aina bil-‘aini wal-anfa bil-anfi wal-użuna bil-użuni was-sinna bis-sinni wal-jurūḥa qiṣāṣ(un), faman taṣaddaqa bihī fa huwa kaffāratul lah(ū), wa mal lam yaḥkum bimā anzalallāhu fa ulā'ika humuẓ-ẓālimūn(a).

E sieli be nzɔliɛ i nun (Torah) kɛ nguan’n (be tua i kalɛ) nguan’n i ti, ɲinma’n ti ɲinma’n, bue’n ti bue’n, su’n i su’n, ɲin’n i ɲin’n, ɔ nin tukpacɛ’n (be kusu) be le qisas (i sɔ’n i su tɛlɛ kunngba’n). Sran kwlaa ng’ɔ yaci (qisas i atin’n), i sin’n, ɔ (kaci) i sa tɛ’m be ti tɛlɛ like. Sran kwlaa ng’ɔ faman ndɛ’m be su ajalɛ kɛ nga Allah fa yili i nglo’n sa’n, nn be yɛ be yo sa tɛ’n niɔn.


46

وَقَفَّيْنَا عَلٰٓى اٰثَارِهِمْ بِعِيْسَى ابْنِ مَرْيَمَ مُصَدِّقًا لِّمَا بَيْنَ يَدَيْهِ مِنَ التَّوْرٰىةِ ۖوَاٰتَيْنٰهُ الْاِنْجِيْلَ فِيْهِ هُدًى وَّنُوْرٌۙ وَّمُصَدِّقًا لِّمَا بَيْنَ يَدَيْهِ مِنَ التَّوْرٰىةِ وَهُدًى وَّمَوْعِظَةً لِّلْمُتَّقِيْنَۗ

wa qaffainā ‘alā āṡārihim bi‘īsabni maryama muṣaddiqal limā baina yadaihi minat-taurāh(ti), wa ātaināhul-injīla fīhi hudaw wa nūr(un), wa muṣaddiqal limā baina yadaihi minat-taurāti wa hudaw wa mau‘iẓatal lil-muttaqīn(a).

Yɛ E fali be ja nun titi, e sunmannin Zezi m’ɔ ti Mari i wa’n, ɔ jrannin Fluwa ng’ɔ sinnin lɛ’n, m’ɔ ti Torah’n i su. Yɛ e sunmɛnnin i jasin fɛ’n, mɔ i nun’n, atin klelɛ nin kpajalɛ’n, ɔ nin Fluwa ng’ɔ sinnin lɛ’n, mɔ yɛle Torah’n, i su kpɛnlɛ’n be o nun’n, ɔ nin atin klelɛ nin like klelɛ man Ɲanmiɛn sufuɛ mun’n.


47

وَلْيَحْكُمْ اَهْلُ الْاِنْجِيْلِ بِمَآ اَنْزَلَ اللّٰهُ فِيْهِۗ وَمَنْ لَّمْ يَحْكُمْ بِمَآ اَنْزَلَ اللّٰهُ فَاُولٰۤىِٕكَ هُمُ الْفٰسِقُوْنَ

walyaḥkum ahlul-injīli bimā anzalallāhu fīh(i), wa mal lam yaḥkum bimā anzalallāhu fa ulā'ika humul-fasiqūn(a).

Yɛ maan be nga be su jasin fɛ’n su’n, be fa ndɛ nga Allah yili i nglo i nun’n, be fa ajalɛ. Sran kwlaa ng’ɔ faman ndɛ’m be su ajalɛ kɛ nga Allah yili i nglo’n sa’n, nn be yɛ be ti klunwifuɛ mun ɔn.


48

وَاَنْزَلْنَآ اِلَيْكَ الْكِتٰبَ بِالْحَقِّ مُصَدِّقًا لِّمَا بَيْنَ يَدَيْهِ مِنَ الْكِتٰبِ وَمُهَيْمِنًا عَلَيْهِ فَاحْكُمْ بَيْنَهُمْ بِمَآ اَنْزَلَ اللّٰهُ وَلَا تَتَّبِعْ اَهْوَاۤءَهُمْ عَمَّا جَاۤءَكَ مِنَ الْحَقِّۗ لِكُلٍّ جَعَلْنَا مِنْكُمْ شِرْعَةً وَّمِنْهَاجًا ۗوَلَوْ شَاۤءَ اللّٰهُ لَجَعَلَكُمْ اُمَّةً وَّاحِدَةً وَّلٰكِنْ لِّيَبْلُوَكُمْ فِيْ مَآ اٰتٰىكُمْ فَاسْتَبِقُوا الْخَيْرٰتِۗ اِلَى اللّٰهِ مَرْجِعُكُمْ جَمِيْعًا فَيُنَبِّئُكُمْ بِمَا كُنْتُمْ فِيْهِ تَخْتَلِفُوْنَۙ

wa anzalnā ilaikal-kitāba bil-ḥaqqi muṣaddiqal limā baina yadaihi minal-kitābi wa muhaiminan ‘alaihi faḥkum bainahum bimā anzalallāhu wa lā tattabi‘ ahwā'ahum ‘ammā jā'aka minal-ḥaqq(i), likullin ja‘alnā minkum syir‘ataw wa minhājā(n), wa lau syā'allāhu laja‘alakum ummataw wāḥidataw wa lākil liyabluwakum fī mā ātākum fastabiqul-khairāt(i), ilallāhi marji‘ukum jamī‘an fa yunabbi'ukum bimā kuntum fīhi takhtalifūn(a).

Yɛ e sunmannin fluwa (Al-Qur’an) amun (Muhammad) m’ɔ fa ndɛ nanwlɛ’n ba’n, m’ɔ jran fluwa nga be yili be nglo laa’n be su’n, m’ɔ sasa be’n, ɔ maan amun fa be ndɛ’m be su ajalɛ kɛ nga Allah yili i nglo’n sa, yɛ nán amun nanti be klun sa’n su, amun yaci ndɛ nanwlɛ ng’ɔ bali amun wun lɔ’n i lɛ. Amun nun sran kwlaa, E man be mmla nin atin weiin. Sɛ ɔ ti kɛ Allah kloli’n, nn ɔ yoli amun sran kun (ngunmin), sanngɛ Allah kunndɛ kɛ ɔ́ sá amun nian like ng’ɔ mannin amun’n i su, ɔ maan amun si akplowa naan amun yo sa kpa mun. Amun kwlaa amun sa amun sin Allah i wun lɔ, kpɛkun ɔ́ fá ndɛ nga amun dun mmua kpɛli su akplowa’n, ɔ́ klé amun.


49

وَاَنِ احْكُمْ بَيْنَهُمْ بِمَآ اَنْزَلَ اللّٰهُ وَلَا تَتَّبِعْ اَهْوَاۤءَهُمْ وَاحْذَرْهُمْ اَنْ يَّفْتِنُوْكَ عَنْۢ بَعْضِ مَآ اَنْزَلَ اللّٰهُ اِلَيْكَۗ فَاِنْ تَوَلَّوْا فَاعْلَمْ اَنَّمَا يُرِيْدُ اللّٰهُ اَنْ يُّصِيْبَهُمْ بِبَعْضِ ذُنُوْبِهِمْ ۗوَاِنَّ كَثِيْرًا مِّنَ النَّاسِ لَفٰسِقُوْنَ

wa aniḥkum bainahum bimā anzalallāhu wa lā tattabi‘ ahwā'ahum waḥżarūhum ay yaftinūka ‘am ba‘ḍi mā anzalallāhu ilaik(a), fa in tawallau fa‘lam annamā yurīdullāhu ay yuṣībahum biba‘ḍi żunūbihim, wa inna kaṡīram minan-nāsi lafāsiqūn(a).

ɔ nin ndɛ nga Allah yili i nglo’n, be fa ajalɛ be afiɛn, nán be nanti be klun sa’n su. Yɛ amun nian amun wun su be lika, nán maan be laka amun like nga Allah yili i nglo kleli amun’n i bue kun nun. Sɛ be kpɛ be sin (mla nga Allah yili i nglo’n), nn amun si kɛ be sa tɛ wie’m be ti’n, Allah kunndɛ kɛ ɔ́ fá ɲrɛnnɛn mán be. Yɛ nanwlɛ, klɔ sran’m be sunman lika be ti klunwifuɛ.


50

اَفَحُكْمَ الْجَاهِلِيَّةِ يَبْغُوْنَۗ وَمَنْ اَحْسَنُ مِنَ اللّٰهِ حُكْمًا لِّقَوْمٍ يُّوْقِنُوْنَ ࣖ

afaḥukmul-jāhiliyyati yabgūn(a), wa man aḥsanu minallāhi ḥukmal liqaumiy yūqinūn(a).

?Jahiliya mmla benin yɛ be kunndɛ ɔ? ?Wan i (mla’n) ti kpa tra Allah (mla’n) man be nga be lafi (be Ɲanmiɛn sulɛ wafa’n) su’n?


51

۞ يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا لَا تَتَّخِذُوا الْيَهُوْدَ وَالنَّصٰرٰٓى اَوْلِيَاۤءَ ۘ بَعْضُهُمْ اَوْلِيَاۤءُ بَعْضٍۗ وَمَنْ يَّتَوَلَّهُمْ مِّنْكُمْ فَاِنَّهٗ مِنْهُمْ ۗ اِنَّ اللّٰهَ لَا يَهْدِى الْقَوْمَ الظّٰلِمِيْنَ

yā ayyuhal-lażīna āmanū lā tattakhiżul-yahūda wan-naṣārā auliyā'(a), ba‘ḍuhum auliyā'u ba‘ḍ(in), wa may yatawallahum minkum fa innahū minhum, innallāha lā yahdil-qaumaẓ-ẓālimīn(a).

Amun mɔ amun lafi Ɲanmiɛn su’n! Nán amun fa Zuifu nin Klistfuɛ mun be yo amun janvuɛ kpa; be sasa be wiengu. Sran ng’ɔ fa be yo janvuɛ kpa’n, nn ɔ o be nun sakpa. Nanwlɛ, Allah kleman sa tɛ yofuɛ’m be atin.


52

فَتَرَى الَّذِيْنَ فِيْ قُلُوْبِهِمْ مَّرَضٌ يُّسَارِعُوْنَ فِيْهِمْ يَقُوْلُوْنَ نَخْشٰٓى اَنْ تُصِيْبَنَا دَاۤىِٕرَةٌ ۗفَعَسَى اللّٰهُ اَنْ يَّأْتِيَ بِالْفَتْحِ اَوْ اَمْرٍ مِّنْ عِنْدِهٖ فَيُصْبِحُوْا عَلٰى مَآ اَسَرُّوْا فِيْٓ اَنْفُسِهِمْ نٰدِمِيْنَۗ

fa taral-lażīna fī qulūbihim maraḍuy yusāri‘ūna fīhim yaqūlūna nakhsyā an tuṣībanā dā'irah(tun), fa ‘asallāhu ay ya'tiya bil-fatḥi au amrim min ‘indihī fa yuṣbiḥū ‘alā mā asarrū fī anfusihim nādimīn(a).

I liɛ’n, amún wún kɛ sran nga be awlɛn’n ti tukpacɛ’n, be ka lɛ be mantan be (Zuifu nin Klistfuɛ mun), be se kɛ: “Srɛ kun e kɛ sanvuɛsa’n wá jú.” Lafi su kɛ Allah wá fá kwlalɛ’n mán (I sran ng’ɔ sunmɛnnin i’n), annzɛ ajalɛ ng’ɔ́ fá’n, naan like nga be fiali be klun lɔ’n, w’a yo be nsisɔ.


53

وَيَقُوْلُ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْٓا اَهٰٓؤُلَاۤءِ الَّذِيْنَ اَقْسَمُوْا بِاللّٰهِ جَهْدَ اَيْمَانِهِمْۙ اِنَّهُمْ لَمَعَكُمْۗ حَبِطَتْ اَعْمَالُهُمْ فَاَصْبَحُوْا خٰسِرِيْنَ

wa yaqūlul-lażīna āmanū ahā'ulā'il-lażīna aqsamū billāhi jahda aimānihim, innahum lama‘akum, ḥabiṭat a‘māluhum fa aṣbaḥū khāsirīn(a).

Yɛ be nga be lafi su’n, bé sé kɛ: “?Sran ng’ɔ ta (Allah i dunman’n) nda kekle kpa kɛ be o amun wun lɛ sakpa’n yɛ ɔ o lɛ ɔ?” Be ninnge kwlaa nga be yo’n, be ti ngbɛn, ɔ maan be kaci sran mɔ be sacili like’n.


54

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا مَنْ يَّرْتَدَّ مِنْكُمْ عَنْ دِيْنِهٖ فَسَوْفَ يَأْتِى اللّٰهُ بِقَوْمٍ يُّحِبُّهُمْ وَيُحِبُّوْنَهٗٓ ۙاَذِلَّةٍ عَلَى الْمُؤْمِنِيْنَ اَعِزَّةٍ عَلَى الْكٰفِرِيْنَۖ يُجَاهِدُوْنَ فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ وَلَا يَخَافُوْنَ لَوْمَةَ لَاۤىِٕمٍ ۗذٰلِكَ فَضْلُ اللّٰهِ يُؤْتِيْهِ مَنْ يَّشَاۤءُۗ وَاللّٰهُ وَاسِعٌ عَلِيْمٌ

yā ayyuhal-lażīna āmanū may yartadda minkum ‘an dīnihī fa saufa ya'tillāhu biqaumiy yuḥibbuhum wa yuḥibbūnah(ū), ażillatin ‘alal-mu'minīna a‘izzatin ‘alal-kāfirīn(a), yujāhidūna fī sabīlillāhi wa lā yakhāfūna laumata lā'im(in), żālika faḍlullāhi yu'tīhi may yasyā'(u), wallāhu wāsi‘un ‘alīm(un).

Amun mɔ amun lafi Ɲanmiɛn su’n! Sran kwlaa ng’ɔ kacili i Ɲanmiɛn sulɛ wafa’n, nn Allah wá fá sran kun bá, ɔ́ kló be yɛ bé kló i, yɛ ɔ́ yó wɛtɛɛfuɛ be nga be lafi i su’n be lika, sanngɛ ɔ́ yó kekle be nga be lafiman Ɲanmiɛn su’n be lika, mɔ be mian be ɲin Ɲanmiɛn i atin’n su’n, mɔ be sroman be nga be klo ndɛ tɛtɛ kanlɛ’n be ɲin cilɛ’n. I sɔ’n yɛle Allah i like ng’ɔ fa man sran ng’ɔ klo’n. Yɛ Allah ti like kwlaa (I like ng’ɔ mannin’n), ɔ si like kwlaa.


55

اِنَّمَا وَلِيُّكُمُ اللّٰهُ وَرَسُوْلُهٗ وَالَّذِيْنَ اٰمَنُوا الَّذِيْنَ يُقِيْمُوْنَ الصَّلٰوةَ وَيُؤْتُوْنَ الزَّكٰوةَ وَهُمْ رٰكِعُوْنَ

innamā waliyyukumullāhu wa rasūluhū wal-lażīna āmanul-lażīna yuqīmūnaṣ-ṣalāta wa yu'tūnaz-zakāta wa hum rāki‘ūn(a).

Nanwlɛ, amun ukafuɛ kunngba cɛ yɛle Allah, i janunfuɛ’n, ɔ nin be nga be lafi Ɲanmiɛn su’n, mɔ be srɛ Ɲanmiɛn’n, mɔ be tua zakat’n, mɔ be fa be wun mantan (Allah’n).


56

وَمَنْ يَّتَوَلَّ اللّٰهَ وَرَسُوْلَهٗ وَالَّذِيْنَ اٰمَنُوْا فَاِنَّ حِزْبَ اللّٰهِ هُمُ الْغٰلِبُوْنَ ࣖ

wa may yatawallallāha wa rasūlahū wal-lażīna āmanū fa inna ḥizballāhi humul-gālibūn(a).

Yɛ sran ng’ɔ fa Allah, nin i sran ng’ɔ sunmɛnnin i’n, ɔ nin be nga be lafi i su’n be yo i ukafuɛ’n, nanwlɛ, Allah i sɔnnzɔnfuɛ mun (Ɲanmiɛn sulɛ wafa’n) yɛ be kwla ɔ.


57

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا لَا تَتَّخِذُوا الَّذِيْنَ اتَّخَذُوْا دِيْنَكُمْ هُزُوًا وَّلَعِبًا مِّنَ الَّذِيْنَ اُوْتُوا الْكِتٰبَ مِنْ قَبْلِكُمْ وَالْكُفَّارَ اَوْلِيَاۤءَۚ وَاتَّقُوا اللّٰهَ اِنْ كُنْتُمْ مُّؤْمِنِيْنَ

yā ayyuhal-lażīna āmanū lā tattakhiżul-lażīnattakhażū dīnakum huzuwaw wa la‘ibam minal-lażīna ūtul-kitāba min qablikum wal-kuffāra auliyā'(a), wattaqullāha in kuntum mu'minīn(a).

Amun mɔ amun lafi Ɲanmiɛn su’n! Nán amun yo amun kpɛnngbɛn mun sran mɔ be yo maan amun Ɲanmiɛn sulɛ wafa’n yo srilɛ nin ngowa kanlɛ like’n, (yɛle kɛ) be nga be dun mmua mannin amun fluwa’n, ɔ nin be nga be lafiman Ɲanmiɛn su’n (Ɲanmiɛn kpanngban be sufuɛ’n) be afiɛn. Yɛ sɛ amun ti Ɲanmiɛn sufuɛ’n, amun sro Allah.


58

وَاِذَا نَادَيْتُمْ اِلَى الصَّلٰوةِ اتَّخَذُوْهَا هُزُوًا وَّلَعِبًا ۗذٰلِكَ بِاَ نَّهُمْ قَوْمٌ لَّا يَعْقِلُوْنَ

wa iżā nādaitum ilaṣ-ṣalātittakhażūhā huzuwaw wa la‘ibā(n), żālika bi'annahum qaumul lā ya‘qilūn(a).

Yɛ sɛ amun flɛ (be) kɛ be (yo) srɛlɛ’n, be yo i srilɛ nin ngowa kanlɛ like. I sɔ’n ti’n, be ti sran mɔ be wunman sa wlɛ’n.


59

قُلْ يٰٓاَهْلَ الْكِتٰبِ هَلْ تَنْقِمُوْنَ مِنَّآ اِلَّآ اَنْ اٰمَنَّا بِاللّٰهِ وَمَآ اُنْزِلَ اِلَيْنَا وَمَآ اُنْزِلَ مِنْ قَبْلُۙ وَاَنَّ اَكْثَرَكُمْ فٰسِقُوْنَ

qul yā ahlal-kitābi hal tanqimūna minnā illā an āmannā billāhi wa mā unzila ilainā wa mā unzila min qabl(u), wa anna akṡarakum fāsiqūn(a).

Se kɛ: "Amun fluwa'n i nunfuɛ mun! ?Amun bu i kɛ e timan su, afin e lafi Allah su, like nga be yili i nglo kleli e'n, ɔ nin like nga be yili i nglo ka naan b'a yi i nglo'n, be su? Nanwlɛ, amun nun sunman amun ti sran tɛ."


60

قُلْ هَلْ اُنَبِّئُكُمْ بِشَرٍّ مِّنْ ذٰلِكَ مَثُوْبَةً عِنْدَ اللّٰهِ ۗمَنْ لَّعَنَهُ اللّٰهُ وَغَضِبَ عَلَيْهِ وَجَعَلَ مِنْهُمُ الْقِرَدَةَ وَالْخَنَازِيْرَ وَعَبَدَ الطَّاغُوْتَۗ اُولٰۤىِٕكَ شَرٌّ مَّكَانًا وَّاَضَلُّ عَنْ سَوَاۤءِ السَّبِيْلِ

qul hal unabbi'ukum bisyarrim min żālika maṡūbatan ‘indallāh(i), mal la‘anahullāhu wa gaḍiba ‘alaihi wa ja‘ala minhumul-qiradata wal-khanāzīra wa ‘abadaṭ-ṭāgūt(a), ulā'ika syarrum makānaw wa aḍallu ‘an sawā'is-sabīl(i).

Sɛ (Muhammad) se kɛ: "?Nán sran nga be kalɛ’n ti tɛ tra (sran tɛ mun) Ɲanmiɛn ɲrun’n, be ndɛ n kle wɔ? Yɛle kɛ, sran nga be boli be sannzan’n, mɔ be fali ya Allah wun’n, be nun (be o lɛ) be nga be yoli be kɛ nnɛn kpanngɔ nin kɔkɔti sa’n, ɔ nin (be nga be) sɔ Thaghut’n." Be o lika tɛ kpa kun nun, yɛ be mlinnin atin trele’n su kpa.


61

وَاِذَا جَاۤءُوْكُمْ قَالُوْٓا اٰمَنَّا وَقَدْ دَّخَلُوْا بِالْكُفْرِ وَهُمْ قَدْ خَرَجُوْا بِهٖ ۗوَاللّٰهُ اَعْلَمُ بِمَا كَانُوْا يَكْتُمُوْنَ

wa iżā jā'ūkum qālū āmannā wa qad dakhalū bil-kufri wa hum qad kharajū bih(ī), wallāhu a‘lamu bimā kānū yaktumūn(a).

Kɛ be (Zuifu mun annzɛ gblɛfuɛ mun) be ba amun wun lɔ’n, be se kɛ: “E lafili su,” kannzɛ bɔbɔ be bali amun wun lɔ mɔ be lafiman su’n, sanngɛ be kusu be ɔli wie. yɛ Allah si like nga be fiali’n i kpa.


62

وَتَرٰى كَثِيْرًا مِّنْهُمْ يُسَارِعُوْنَ فِى الْاِثْمِ وَالْعُدْوَانِ وَاَكْلِهِمُ السُّحْتَۗ لَبِئْسَ مَا كَانُوْا يَعْمَلُوْنَ

wa tarā kaṡīram minhum yusāri‘ūna fil-iṡmi wal-‘udwāni wa aklihimus-suḥt(a), labi'sa mā kānū ya‘malūn(a).

Yɛ amún wún kɛ be nun sunman (Zuifu mun) be si akplowa sa tɛ yolɛ’n, nin kpɔlɛ’n, ɔ nin ninnge fiɛnfiɛn’m be dilɛ’n nun. Like nga be yoli’n, ɔ ti tɛ kpa.


63

لَوْلَا يَنْهٰىهُمُ الرَّبّٰنِيُّوْنَ وَالْاَحْبَارُ عَنْ قَوْلِهِمُ الْاِثْمَ وَاَكْلِهِمُ السُّحْتَۗ لَبِئْسَ مَا كَانُوْا يَصْنَعُوْنَ

lau lā yanhāhumur-rabbāniyyūna wal-aḥbāru ‘an qaulihimul-iṡma wa aklihimus-suḥt(a), labi'sa mā kānū yaṣna‘ūn(a).

?Ngue ti yɛ be Ɲanmiɛn sulɛ wafa’m be su kpɛnngbɛn mun nin be Ɲanmiɛn ɲrun jranfuɛ’m be tanninman be ato ndɛ kanlɛ’n, ɔ nin ninnge nga be ti haram’n be dilɛ’n niɔn? Like nga be yoli’n, ɔ ti tɛ kpa.


64

وَقَالَتِ الْيَهُوْدُ يَدُ اللّٰهِ مَغْلُوْلَةٌ ۗغُلَّتْ اَيْدِيْهِمْ وَلُعِنُوْا بِمَا قَالُوْا ۘ بَلْ يَدٰهُ مَبْسُوْطَتٰنِۙ يُنْفِقُ كَيْفَ يَشَاۤءُۗ وَلَيَزِيْدَنَّ كَثِيْرًا مِّنْهُمْ مَّآ اُنْزِلَ اِلَيْكَ مِنْ رَّبِّكَ طُغْيَانًا وَّكُفْرًاۗ وَاَلْقَيْنَا بَيْنَهُمُ الْعَدَاوَةَ وَالْبَغْضَاۤءَ اِلٰى يَوْمِ الْقِيٰمَةِۗ كُلَّمَآ اَوْقَدُوْا نَارًا لِّلْحَرْبِ اَطْفَاَهَا اللّٰهُ ۙوَيَسْعَوْنَ فِى الْاَرْضِ فَسَادًاۗ وَاللّٰهُ لَا يُحِبُّ الْمُفْسِدِيْنَ

wa qālatil-yahūdu yadullāhi maglūlah(tun), gullat aidīhim wa lu‘inū bimā qālū, bal yadāhu mabsūṭatān(i), yunfiqu kaifa yasyā'(u), wa layazīdanna kaṡīram minhum mā unzila ilaika mir rabbika ṭugyānaw wa kufrā(n), wa alqainā bainahumul-‘adāwata wal-bagḍā'a ilā yaumil-qiyāmah(ti), kullamā auqadū nāral lil-ḥarbi aṭfa'ahallāh(u), wa yas‘auna fil-arḍi fasādā(n), wallāhu lā yuḥibbul-mufsidīn(a).

Yɛ Zuifu’m be seli kɛ: “Ɲanmiɛn i sa’m be ti tɛtɛ.” I kpa bɔbɔ’n, be sa’m be yɛ be ti jrɔkɔ’n niɔn, yɛ ndɛ nga be kannin’n ti’n, be yɛ be boli sannzan’n niɔn, kannzɛ bɔbɔ Allah i sa nɲɔn’n be ti tikewa’n; Ɔ man aliɛ kɛ ng’ɔ klo’n sa. Yɛ (Coran) nga amun Min’n fali mannin amun’n, nanwlɛ, ɔ́ yó maan be nun sunman be ɲin kekle yolɛ’n nin be Ɲanmiɛn sulɛ’n ɔ́ yó dan kɔ́ i ɲrun. Yɛ E fali kpɔlɛ nin kpɔlɛ’n e sieli be afiɛn lele fa juli sran’m be cɛnlɛ cɛn’n nun. Blɛ kwlaa nga bé fá alɛ sin’n, Allah nunnun i. Yɛ be mian be ɲin (be yo maan) asiɛ’n su saci. Yɛ be nga be saci like’n, Allah kloman be.


65

وَلَوْ اَنَّ اَهْلَ الْكِتٰبِ اٰمَنُوْا وَاتَّقَوْا لَكَفَّرْنَا عَنْهُمْ سَيِّاٰتِهِمْ وَلَاَدْخَلْنٰهُمْ جَنّٰتِ النَّعِيْمِ

wa lau anna ahlal-kitābi āmanū wattaqau lakaffarnā ‘anhum sayyi'ātihim wa la'adkhalnāhum jannātin-na‘īm(i).

Yɛ sɛ ɔ ti kɛ Fluwa’n i nunfuɛ’m be lafili su naan be ti Ɲanmiɛn sufuɛ’n, nn E nunnunnin be fɔnlɛ’m be nun, kpɛkun E fali be e wluli mɛn klanman’m be nun mɔ aklunjuɛ’n w’a yi be’n.


66

وَلَوْ اَنَّهُمْ اَقَامُوا التَّوْرٰىةَ وَالْاِنْجِيْلَ وَمَآ اُنْزِلَ اِلَيْهِمْ مِّنْ رَّبِّهِمْ لَاَكَلُوْا مِنْ فَوْقِهِمْ وَمِنْ تَحْتِ اَرْجُلِهِمْۗ مِنْهُمْ اُمَّةٌ مُّقْتَصِدَةٌ ۗ وَكَثِيْرٌ مِّنْهُمْ سَاۤءَ مَا يَعْمَلُوْنَ ࣖ

wa lau annahum aqāmut-taurāta wal-injīla wa mā unzila ilaihim mir rabbihim la'akalū min fauqihim wa min taḥti arjulihim, minhum ummatum muqtaṣidah(tun), wa kaṡīrum minhum sā'a mā ya‘malūn(a).

Yɛ sɛ be nanti Torah, nin Jasin fɛ’n, ɔ nin (Coran) mɔ be Min’n sunmannin be’n be su sakpa’n, nanwlɛ, bé ɲán aliɛ be su lɔ nin be ja bo lɔ. Sran nanwlɛfuɛ nin aɲinyiɛfuɛ akpasua kun o be nun wie. Yɛ be nun sunman be sa nun ninnge nga be yo’n, be ti tɛ kpa.


67

۞ يٰٓاَيُّهَا الرَّسُوْلُ بَلِّغْ مَآ اُنْزِلَ اِلَيْكَ مِنْ رَّبِّكَ ۗوَاِنْ لَّمْ تَفْعَلْ فَمَا بَلَّغْتَ رِسٰلَتَهٗ ۗوَاللّٰهُ يَعْصِمُكَ مِنَ النَّاسِۗ اِنَّ اللّٰهَ لَا يَهْدِى الْقَوْمَ الْكٰفِرِيْنَ

yā ayyuhar-rasūlu ballig mā unzila ilaika mir rabbik(a), wa illam taf‘al famā ballagta risālatah(ū), wallāhu ya‘ṣimuka minan-nās(i), innallāha lā yahdil-qaumal-kāfirīn(a).

Ɔ Akoto! Like nga amun Min’n yili i nglo kleli amun’n, amun kan kle amun. Sɛ amun yoman (like nga be seli amun kɛ amun yo’n) i bo’n yɛle kɛ amun su bomɛn i ndɛ’n su. Yɛ Allah sasa amun klɔ sran (sa tɛ’n) i lika. Nanwlɛ, Allah kleman be nga be lafiman su’n be atin.


68

قُلْ يٰٓاَهْلَ الْكِتٰبِ لَسْتُمْ عَلٰى شَيْءٍ حَتّٰى تُقِيْمُوا التَّوْرٰىةَ وَالْاِنْجِيْلَ وَمَآ اُنْزِلَ اِلَيْكُمْ مِّنْ رَّبِّكُمْ ۗوَلَيَزِيْدَنَّ كَثِيْرًا مِّنْهُمْ مَّآ اُنْزِلَ اِلَيْكَ مِنْ رَّبِّكَ طُغْيَانًا وَّكُفْرًاۚ فَلَا تَأْسَ عَلَى الْقَوْمِ الْكٰفِرِيْنَ

qul yā ahlal-kitābi lastum ‘alā syai'in ḥattā tuqīmut-taurāta wal-injīla wa mā unzila ilaikum mir rabbikum, wa layazīdanna kaṡīram minhum mā unzila ilaika mir rabbika ṭugyānaw wa kufrā(n), falā ta'sa ‘alal-qaumil-kāfirīn(a).

Se (Muhammad) kɛ: "Amun sran nga be o fluwa'n nun'n! Be buman amun kɛ amun ti Ɲanmiɛn sulɛ wafa kan sa lele saan amun a jran Torah, nin Jasin fɛ'n, ɔ nin (Coran) be like klelɛ'n su mɔ amun Min'n yili i nglo kleli amun'n." Yɛ like nga amun Min’n yili i nglo kleli amun’n, nanwlɛ, ɔ́ yó maan be nun sunman bé yó ɲin kekle kpa, yɛ bé yó ɲin kekle kpa ekun, ɔ maan nán amun wla bo amun wun be nga be lafiman su’n be su.


69

اِنَّ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَالَّذِيْنَ هَادُوْا وَالصَّابِـُٔوْنَ وَالنَّصٰرٰى مَنْ اٰمَنَ بِاللّٰهِ وَالْيَوْمِ الْاٰخِرِ وَعَمِلَ صَالِحًا فَلَا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَلَا هُمْ يَحْزَنُوْنَ

innal-lażīna āmanū wal-lażīna hādū waṣ-ṣābi'ūna wan-naṣārā man āmana billāhi wal-yaumil-ākhiri wa ‘amila ṣāliḥan falā khaufun ‘alaihim wa lā hum yaḥzanūn(a).

Nanwlɛ, be nga be lafi Ɲanmiɛn su’n, Zuifu mun nin Shabiin mun nin Klistfuɛ mun, sran kwlaa ng’ɔ lafi Allah su’n, cɛn kasiɛn’n nun’n, m’ɔ yo sa kpa’n, i sin’n, be kokoman, yɛ be wla boman be wun.


70

لَقَدْ اَخَذْنَا مِيْثَاقَ بَنِيْٓ اِسْرَاۤءِيْلَ وَاَرْسَلْنَآ اِلَيْهِمْ رُسُلًا ۗ كُلَّمَا جَاۤءَهُمْ رَسُوْلٌۢ بِمَا لَا تَهْوٰٓى اَنْفُسُهُمْۙ فَرِيْقًا كَذَّبُوْا وَفَرِيْقًا يَّقْتُلُوْنَ

laqad akhażnā mīṡāqa banī isrā'īla wa arsalnā ilaihim rusulā(n), kullamā jā'ahum rasūlum bimā lā tahwā anfusuhum, farīqan każżabū wa farīqay yaqtulūn(a).

Nanwlɛ, E fali aenguɛ’n Izraɛlifuɛ’m be sa nun, yɛ E sunmannin sran mun be sin. Sanngɛ akoto kwlaa bali be wun lɔ nin like ng’ɔ nin be klun sa’n be kɔman likawlɛ’n, (i sɔ’n ti’n) be (akoto’m be nun) wie’m be buali ato yɛ be kunnin wie mun.


71

وَحَسِبُوْٓا اَلَّا تَكُوْنَ فِتْنَةٌ فَعَمُوْا وَصَمُّوْا ثُمَّ تَابَ اللّٰهُ عَلَيْهِمْ ثُمَّ عَمُوْا وَصَمُّوْا كَثِيْرٌ مِّنْهُمْۗ وَاللّٰهُ بَصِيْرٌۢ بِمَا يَعْمَلُوْنَ

wa ḥasibū allā takūna fitnatun fa ‘amū wa ṣammū ṡumma tāballāhu ‘alaihim ṡumma ‘amū wa ṣammū kaṡīrum minhum, wallāhu baṣīrum bimā ya‘malūn(a).

Yɛ be buli i kɛ sanvuɛsa fi su tɔman be su (be kunnin Ɲanmiɛn nuan ijɔfuɛ mun), i sɔ’n ti’n, be kacili aɲinsifuɛ nin bobofuɛ, i sin’n, Allah kplinnin be kacilɛ’n su, i sin’n, be nun sunman be kacili aɲinsifuɛ nin bobofuɛ. Yɛ Allah wun like kwlaa nga be yo’n.


72

لَقَدْ كَفَرَ الَّذِيْنَ قَالُوْٓا اِنَّ اللّٰهَ هُوَ الْمَسِيْحُ ابْنُ مَرْيَمَ ۗوَقَالَ الْمَسِيْحُ يٰبَنِيْٓ اِسْرَاۤءِيْلَ اعْبُدُوا اللّٰهَ رَبِّيْ وَرَبَّكُمْ ۗاِنَّهٗ مَنْ يُّشْرِكْ بِاللّٰهِ فَقَدْ حَرَّمَ اللّٰهُ عَلَيْهِ الْجَنَّةَ وَمَأْوٰىهُ النَّارُ ۗوَمَا لِلظّٰلِمِيْنَ مِنْ اَنْصَارٍ

laqad kafaral-lażīna qālū innallāha huwal-masīḥubnu maryam(a), wa qālal-masīḥu yā banī isrā'īla‘budullāha rabbī wa rabbakum, innahū may yusyrik billāhi faqad ḥarramallāhu ‘alaihil-jannata wa ma'wāhun nār(u), wa mā liẓ-ẓālimīna min anṣār(in).

Nanwlɛ, be nga be se kɛ: “Nanwlɛ, Allah yɛ ɔ ti Mɛsi’n, Mari i wa’n, b’a lafiman su.” Kannzɛ bɔbɔ Al-Masih (i bɔbɔ) seli kɛ: "Izraɛlifuɛ mun! Amun su Allah, min Min nin amun Min'n." Nanwlɛ, sran kwlaa ng’ɔ nin Allah be san nun’n, nn nanwlɛ, Ɲanmiɛn w’a tanndan ɲanmiɛn su lɔ kɔlɛ’n i ɲrun, yɛ i lika’n yɛle blɔlɔ. Kpɛkun nvlefuɛ nga be diman ndɛnngan’n, be leman be ukafuɛ.


73

لَقَدْ كَفَرَ الَّذِيْنَ قَالُوْٓا اِنَّ اللّٰهَ ثَالِثُ ثَلٰثَةٍ ۘ وَمَا مِنْ اِلٰهٍ اِلَّآ اِلٰهٌ وَّاحِدٌ ۗوَاِنْ لَّمْ يَنْتَهُوْا عَمَّا يَقُوْلُوْنَ لَيَمَسَّنَّ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا مِنْهُمْ عَذَابٌ اَلِيْمٌ

laqad kafaral-lażīna qālū innallāha ṡāliṡu ṡalāsah(tin), wa mā min ilāhin illā ilāhuw wāḥid(un), wa illam yantahū ‘ammā yaqūlūna layamassannal-lażīna kafarū minhum ‘ażābun alīm(un).

Nanwlɛ, be nga be se kɛ Allah ti be nsan’n be nun kun’n, be lafiman su, kannzɛ bɔbɔ amuɛn uflɛ fi nunman lɛ (m’ɔ le atin su i’n) saan Ɲanmiɛn kunngba cɛ’n. Sɛ be yaciman ndɛ nga be su kan’n i kanlɛ’n, nanwlɛ, be nun nga be lafiman su’n, bé ɲán fɔ kekle kpa.


74

اَفَلَا يَتُوْبُوْنَ اِلَى اللّٰهِ وَيَسْتَغْفِرُوْنَهٗۗ وَاللّٰهُ غَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ

afalā yatūbūna ilallāhi wa yastagfirūnah(ū), wallāhu gafūrur raḥīm(un).

?Ngue ti yɛ be kaciman be nzuɛn’n be kleman Allah naan be srɛmɛn i kɛ ɔ yaci be wun sa cɛ be ɔ? Allah ti yaci sran wun sa cɛ i, ɔ si aunnvuɛ dan.


75

مَا الْمَسِيْحُ ابْنُ مَرْيَمَ اِلَّا رَسُوْلٌۚ قَدْ خَلَتْ مِنْ قَبْلِهِ الرُّسُلُۗ وَاُمُّهٗ صِدِّيْقَةٌ ۗ كَانَا يَأْكُلَانِ الطَّعَامَ ۗ اُنْظُرْ كَيْفَ نُبَيِّنُ لَهُمُ الْاٰيٰتِ ثُمَّ انْظُرْ اَنّٰى يُؤْفَكُوْنَ

mal-masīḥubnu maryama illā rasūl(un), qad khalat min qablihir rusul(u), wa ummuhū ṣiddīqah(tun), kānā ya'kulāniṭ-ṭa‘ām(a), unẓur kaifa nubayyinu lahumul-āyāti ṡummanẓur annā yu'fakūn(a).

Mɛsi m’ɔ ti Mali i wa’n, ɔ ti Akoto sa ngbɛn. I klikli nun’n, nn akoto kpanngban be sinnin. Yɛ i nin’n ti sran kun m’ɔ jran ndɛ nanwlɛ’n su ɔ. Be nɲɔn’n be di aliɛ titi. Nian wafa nga E yiyi ndɛ mma’m be nun’n (aunmuan’n i nzɔliɛ’n) e kle be (Fluwa’n i nunfuɛ mun), kpɛkun nian wafa nga be kpɛ be sin’n (be klun sa’m be ti’n) .


76

قُلْ اَتَعْبُدُوْنَ مِنْ دُوْنِ اللّٰهِ مَا لَا يَمْلِكُ لَكُمْ ضَرًّا وَّلَا نَفْعًا ۗوَاللّٰهُ هُوَ السَّمِيْعُ الْعَلِيْمُ

qul ata‘budūna min dūnillāhi mā lā yamliku lakum ḍarraw wa lā naf‘ā(n), wallāhu huwas-samī‘ul-‘alīm(u).

?Ngue ti yɛ amun su like uflɛ m’ɔ timan Allah’n niɔn, like ng’ɔ kwlá yoman amun sanvuɛsa’n, m’ɔ yoman amun ye’n (ekun) ɔ? Yɛ Allah ti ndɛ kwlaa, ɔ si like kwlaa.


77

قُلْ يٰٓاَهْلَ الْكِتٰبِ لَا تَغْلُوْا فِيْ دِيْنِكُمْ غَيْرَ الْحَقِّ وَلَا تَتَّبِعُوْٓا اَهْوَاۤءَ قَوْمٍ قَدْ ضَلُّوْا مِنْ قَبْلُ وَاَضَلُّوْا كَثِيْرًا وَّضَلُّوْا عَنْ سَوَاۤءِ السَّبِيْلِ ࣖ

qul yā ahlal-kitābi lā taglū fī dīnikum gairal-ḥaqqi wa lā tattabi‘ū ahwā'a qaumin qad ḍallū min qablu wa aḍallū kaṡīraw wa ḍallū ‘an sawā'is-sabīl(i).

Se (Muhammad) kɛ: "Amun fluwa'n i nunfuɛ mun! Nán amun yo ninnge nga be timan nanwlɛ amun Ɲanmiɛn sulɛ wafa'n nun'n be su. Yɛ nán amun nian be nga be mlinnin lã'n, mɔ (be) fali (sran) kpanngban be mlinnin'n, mɔ be bɔbɔ be mlinnin atin trele'n su'n, be klun sa'm be su."


78

لُعِنَ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا مِنْۢ بَنِيْٓ اِسْرَاۤءِيْلَ عَلٰى لِسَانِ دَاوٗدَ وَعِيْسَى ابْنِ مَرْيَمَ ۗذٰلِكَ بِمَا عَصَوْا وَّكَانُوْا يَعْتَدُوْنَ

lu‘inal-lażīna kafarū mim banī isrā'īla ‘alā lisāni dāwūda wa ‘īsabni maryam(a), żālika bimā ‘aṣaw wa kānū ya‘tadūn(a).

Be nga be lafiman Ɲanmiɛn su’n mɔ be fin Izraɛlifuɛ’m be nun’n, be boli be sannzan Dawud nin Zezi m’ɔ ti Mari i wa’n be ndɛ’n nun. I sɔ’n ti’n, be ti ɲin keklefuɛ, yɛ be fɔn mmla’n titi.


79

كَانُوْا لَا يَتَنَاهَوْنَ عَنْ مُّنْكَرٍ فَعَلُوْهُۗ لَبِئْسَ مَا كَانُوْا يَفْعَلُوْنَ

kānū lā yatanāhauna ‘am munkarin fa‘alūh(u), labi'sa mā kānū yaf‘alūn(a).

Sa tɛtɛ nga be yo be titi’n, be tanndanman be wiengu ɲrun. Nanwlɛ, sa nga be yo’n, ɔ ti tɛ kpa.


80

تَرٰى كَثِيْرًا مِّنْهُمْ يَتَوَلَّوْنَ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا ۗ لَبِئْسَ مَا قَدَّمَتْ لَهُمْ اَنْفُسُهُمْ اَنْ سَخِطَ اللّٰهُ عَلَيْهِمْ وَفِى الْعَذَابِ هُمْ خٰلِدُوْنَ

tarā kaṡīram minhum yatawallaunal-lażīna kafarū, labi'sa mā qaddamat lahum anfusuhum an sakhiṭallāhu ‘alaihim wa fil ‘ażābi hum khālidūn(a).

A wun kɛ be nun sunman be uka be wiengu nin be nga be lafiman Ɲanmiɛn su’n (Ɲanmiɛn kpanngban be sufuɛ mun). Nanwlɛ, like nga be yo’n, ɔ ti tɛ kpa man be bɔbɔ be wun, yɛle kɛ Allah i ya falɛ’n, yɛ bé ká anannganman fɔ tulɛ’n nun.


81

وَلَوْ كَانُوْا يُؤْمِنُوْنَ بِاللّٰهِ وَالنَّبِيِّ وَمَآ اُنْزِلَ اِلَيْهِ مَا اتَّخَذُوْهُمْ اَوْلِيَاۤءَ وَلٰكِنَّ كَثِيْرًا مِّنْهُمْ فٰسِقُوْنَ

wa lau kānū yu'minūna billāhi wan-nabiyyi wa mā unzila ilaihi mattakhażūhum auliyā'a wa lākinna kaṡīram minhum fāsiqūn(a).

Yɛ sɛ ɔ ti kɛ be lafili Allah su, ɔ nin Ɲanmiɛn nuan ijɔfuɛ’n (Mohammad) su, ɔ nin like nga be yili i nglo kleli i’n, nn b’a faman Ɲanmiɛn sufuɛ kpanngban b’a yoman be janvuɛ kpa. Sanngɛ be nun kpanngban be ti klunwifuɛ.


82

۞ لَتَجِدَنَّ اَشَدَّ النَّاسِ عَدَاوَةً لِّلَّذِيْنَ اٰمَنُوا الْيَهُوْدَ وَالَّذِيْنَ اَشْرَكُوْاۚ وَلَتَجِدَنَّ اَقْرَبَهُمْ مَّوَدَّةً لِّلَّذِيْنَ اٰمَنُوا الَّذِيْنَ قَالُوْٓا اِنَّا نَصٰرٰىۗ ذٰلِكَ بِاَنَّ مِنْهُمْ قِسِّيْسِيْنَ وَرُهْبَانًا وَّاَنَّهُمْ لَا يَسْتَكْبِرُوْنَ ۔

latajidanna asyaddan-nāsi ‘adāwatal lil-lażīna āmanul-yahūda wal-lażīna asyrakū, wa latajidanna aqrabahum mawaddatal lil-lażīna āmanul-lażīna qālū innā naṣārā, żālika bi'anna minhum qissīsīna wa ruhbānaw wa annahum lā yastakbirūn(a).

Nanwlɛ, amún wún sran nga be kpɔ Ɲanmiɛn sufuɛ mun kpa’n, yɛle Zuifu mun nin Ɲanmiɛn kpanngban be sufuɛ mun. Yɛ nanwlɛ, amún wún be nga be nin be nga be lafi Ɲanmiɛn su’n be ti janvuɛ kpa’n, yɛle be nga be se kɛ: “Nanwlɛ, e ti Klistfuɛ.” I sɔ’n ti’n, be nun’n, Ɲanmiɛn ɲrun jranfuɛ nin asɔnun kpɛnngbɛn’m be o lɛ, (ekun) afin be tuman be wun.


83

وَاِذَا سَمِعُوْا مَآ اُنْزِلَ اِلَى الرَّسُوْلِ تَرٰٓى اَعْيُنَهُمْ تَفِيْضُ مِنَ الدَّمْعِ مِمَّا عَرَفُوْا مِنَ الْحَقِّۚ يَقُوْلُوْنَ رَبَّنَآ اٰمَنَّا فَاكْتُبْنَا مَعَ الشّٰهِدِيْنَ

wa iżā sami‘ū mā unzila ilar-rasūli tarā a‘yunahum tafīḍu minad-dam‘i mimmā ‘arafū minal-ḥaqq(i), yaqūlūna rabbanā āmannā faktubnā ma‘asy-syāhidīn(a).

Yɛ kɛ be tili ndɛ nga (Coran) be yili i nglo kleli sran ng’ɔ sunmɛnnin i’n (Muhammad), a wunnin kɛ be ɲinmuɛn’n guali ndɛ nanwlɛ nga be si i’n ti (be bɔbɔ be fluwa’m be nun), be seli kɛ: “E Min, e lafili su, ɔ maan fa e sie i be nga be ti lalofuɛ’n (Muhammad nin Muhammad be ndɛ nanwlɛ’n) be su.


84

وَمَا لَنَا لَا نُؤْمِنُ بِاللّٰهِ وَمَا جَاۤءَنَا مِنَ الْحَقِّۙ وَنَطْمَعُ اَنْ يُّدْخِلَنَا رَبُّنَا مَعَ الْقَوْمِ الصّٰلِحِيْنَ

wa mā lanā lā nu'minu billāhi wa mā jā'anā minal-ḥaqq(i), wa naṭma‘u ay yudkhilanā rabbunā ma‘al-qaumiṣ-ṣāliḥīn(a).

?Yɛ ngue ti yɛ e su lafiman Allah nin ndɛ nanwlɛ ng’ɔ bali e su’n be su ɔ, kannzɛ bɔbɔ e kunndɛ kpa kɛ e Min’n fa e wlɛ i sran kpa’m be nun’n?”


85

فَاَثَابَهُمُ اللّٰهُ بِمَا قَالُوْا جَنّٰتٍ تَجْرِيْ مِنْ تَحْتِهَا الْاَنْهٰرُ خٰلِدِيْنَ فِيْهَاۗ وَذٰلِكَ جَزَاۤءُ الْمُحْسِنِيْنَ

fa aṡābahumullāhu bimā qālū jannātin tajrī min taḥtihal-anhāru khālidīna fīhā, wa żālika jazā'ul-muḥsinīn(a).

Ɔ maan ndɛ nga be kannin’n ti’n, Allah fali be kalɛ, (yɛle kɛ) mɛn klanman nga nzue ba’m be sin i bo lɔ’n, bé ká lɔ tititi. Yɛ i sɔ’n yɛ ɔ ti be nga be yo sa kpa’n be akatua’n niɔn.


86

وَالَّذِيْنَ كَفَرُوْا وَكَذَّبُوْا بِاٰيٰتِنَآ اُولٰۤىِٕكَ اَصْحٰبُ الْجَحِيْمِ ࣖ

wal-lażīna kafarū wa każżabū bi'āyātinā ulā'ika aṣḥābul-jaḥīm(i).

Yɛ be nga be lafiman su mɔ be kpɛ e nzɔliɛ’m be ba’n, be yɛ be ti blɔlɔ lɔfuɛ mun ɔn .


87

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا لَا تُحَرِّمُوْا طَيِّبٰتِ مَآ اَحَلَّ اللّٰهُ لَكُمْ وَلَا تَعْتَدُوْا ۗاِنَّ اللّٰهَ لَا يُحِبُّ الْمُعْتَدِيْنَ

yā ayyuhal-lażīna āmanū lā tuḥarrimū ṭayyibāti mā aḥallallāhu lakum wa lā ta‘tadū, innallāha lā yuḥibbul-mu‘tadīn(a).

Amun mɔ amun lafi Ɲanmiɛn su’n! Nán amun tannin like kpa nga Allah mannin amun’n, yɛ nán amun tra ng’ɔ fata kɛ amun yo’n. Nanwlɛ, Allah kloman sran nga be tra mmla’n.


88

وَكُلُوْا مِمَّا رَزَقَكُمُ اللّٰهُ حَلٰلًا طَيِّبًا ۖوَّاتَّقُوا اللّٰهَ الَّذِيْٓ اَنْتُمْ بِهٖ مُؤْمِنُوْنَ

wa kulū mimmā razaqakumullāhu ḥalālan ṭayyibā(n), wattaqullāhal-lażī antum bihī mu'minūn(a).

Yɛ amun di like nga Allah mannin amun kɛ aliɛ ng’ɔ ti kpa’n, ɔ nin aliɛ kpa’n, yɛ amun sro Allah i nun.


89

لَا يُؤَاخِذُكُمُ اللّٰهُ بِاللَّغْوِ فِيْٓ اَيْمَانِكُمْ وَلٰكِنْ يُّؤَاخِذُكُمْ بِمَا عَقَّدْتُّمُ الْاَيْمَانَۚ فَكَفَّارَتُهٗٓ اِطْعَامُ عَشَرَةِ مَسٰكِيْنَ مِنْ اَوْسَطِ مَا تُطْعِمُوْنَ اَهْلِيْكُمْ اَوْ كِسْوَتُهُمْ اَوْ تَحْرِيْرُ رَقَبَةٍ ۗفَمَنْ لَّمْ يَجِدْ فَصِيَامُ ثَلٰثَةِ اَيَّامٍ ۗذٰلِكَ كَفَّارَةُ اَيْمَانِكُمْ اِذَا حَلَفْتُمْ ۗوَاحْفَظُوْٓا اَيْمَانَكُمْ ۗ كَذٰلِكَ يُبَيِّنُ اللّٰهُ لَكُمْ اٰيٰتِهٖ لَعَلَّكُمْ تَشْكُرُوْنَ

lā yu'ākhiżukumullāhu bil-lagwi fī aimānikum wa lākiy yu'ākhiżukum bimā ‘aqqattumul-aimān(a), fa kaffāratuhū iṭ‘āmu ‘asyarati masākīna min ausaṭi mā tuṭ‘imūna ahlīkum au kiswatuhum au taḥrīru raqabah(tin), famal lam yajid fa ṣiyāmu ṡalāṡati ayyām(in), żālika kaffāratu aimānikum iżā ḥalaftum, waḥfaẓū aimānakum, każālika yubayyinullāhu lakum āyātihī la‘allakum tasykurūn(a).

Allah tuman amun fɔ amun nda nga amun tali’n i ti (kɛ amun ta nda’n), sanngɛ ɔ tu amun fɔ amun nda nga amun tali’n i ti, ɔ maan kafarat (sran ng’ɔ fɔn nda’n i su sika’n) yɛle yalɛfuɛ blu be aliɛ dilɛ’n, yɛle kɛ aliɛ nga amun fa man amun awlobofuɛ mun titi’n, annzɛ amun man be tralɛ annzɛ amun de junman difuɛ kun. Sran kwlaa ng’ɔ kwlá yoman sɔ’n, nn (ng’ɔ ti tɛ’n) ɔ srɛ cɛn nsan. Kɛ amún tá nda’n, amun nda’m be wafa’n yɛ ɔ o lɛ ɔ. Yɛ nanti nda nga a tali’n su. Ɔ maan, Allah yiyi i mmla’m be nun kle amun naan amun a si (I) i ase.


90

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْٓا اِنَّمَا الْخَمْرُ وَالْمَيْسِرُ وَالْاَنْصَابُ وَالْاَزْلَامُ رِجْسٌ مِّنْ عَمَلِ الشَّيْطٰنِ فَاجْتَنِبُوْهُ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُوْنَ

yā ayyuhal-lażīna āmanū innamal-khamru wal-maisiru wal-anṣābu wal-azlāmu rijsum min ‘amalisy-syaiṭāni fajtanibūhu la‘allakum tufliḥūn(a).

Amun mɔ amun lafi Ɲanmiɛn su’n! Nanwlɛ, nzan nɔnlɛ’n, nin sika gualɛ’n, nin (amuɛn’m be tɛ yilɛ’n), ɔ nin aɲanbeun ninnge kpanngban mɔ be fa trɔ’n be fa yi’n, be ti sa tɛ kpa yɛ be o Satan i ayeliɛ’m be nun wie. Ɔ maan amun fa amun wun mantan (sa sɔ mun) naan amun a ɲan mo.


91

اِنَّمَا يُرِيْدُ الشَّيْطٰنُ اَنْ يُّوْقِعَ بَيْنَكُمُ الْعَدَاوَةَ وَالْبَغْضَاۤءَ فِى الْخَمْرِ وَالْمَيْسِرِ وَيَصُدَّكُمْ عَنْ ذِكْرِ اللّٰهِ وَعَنِ الصَّلٰوةِ فَهَلْ اَنْتُمْ مُّنْتَهُوْنَ

innamā yurīdusy-syaiṭānu ay yūqi‘a bainakumul-‘adāwata wal-bagḍā'a fil-khamri wal-maisiri wa yaṣuddakum ‘an żikrillāhi wa ‘aniṣ-ṣalāti fahal antum muntahūn(a).

?Kɛ Satan nɔn nzan’n, ɔ nin ngowa kanlɛ’n, i waan ɔ́ fá kpɔlɛ nin kpɔlɛ’n kɔ́ amun afiɛn, naan amun wla w’a fiman Allah su naan amun a srɛman Ɲanmiɛn, ɔ maan amun kunndɛman kɛ amún yáci?


92

وَاَطِيْعُوا اللّٰهَ وَاَطِيْعُوا الرَّسُوْلَ وَاحْذَرُوْا ۚفَاِنْ تَوَلَّيْتُمْ فَاعْلَمُوْٓا اَنَّمَا عَلٰى رَسُوْلِنَا الْبَلٰغُ الْمُبِيْنُ

wa aṭī‘ullāha wa aṭī‘ur-rasūla waḥżarū, fa in tawallaitum fa‘lamū annamā ‘alā rasūlinal-balāgul-mubīn(u).

Yɛ amun nanti Allah su yɛ amun nanti sran ng’ɔ sunmɛnnin i’n i su yɛ amun nian amun wun su. Sɛ amun kpɛ amun sin’n, nn amun si kɛ E sran ng’ɔ sunmɛnnin i’n i junman’n yɛle kɛ ɔ kan (ndɛ’n) weiin.


93

لَيْسَ عَلَى الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَعَمِلُوا الصّٰلِحٰتِ جُنَاحٌ فِيْمَا طَعِمُوْٓا اِذَا مَا اتَّقَوْا وَّاٰمَنُوْا وَعَمِلُوا الصّٰلِحٰتِ ثُمَّ اتَّقَوْا وَّاٰمَنُوْا ثُمَّ اتَّقَوْا وَّاَحْسَنُوْا ۗوَاللّٰهُ يُحِبُّ الْمُحْسِنِيْنَ ࣖ

laisa ‘alal-lażīna āmanū wa ‘amiluṣ-ṣāliḥāti ṡummattaqau wa āmanū ṡummattaqau wa aḥsanū, wallāhu yuḥibbul-muḥsinīn(a).

Sa tɛ fi nunman be nga be lafi su mɔ be yo sa kpa’n be su like nga be di’n i su (laa), sɛ be ti Ɲanmiɛn sufuɛ mɔ be lafi su’n, mɔ be yo sa kpa’n, nn be te yo Ɲanmiɛn sufuɛ titi yɛ be lafi su, nn be (te) le Ɲanmiɛn sulɛ wafa’n, yɛ be yo sa kpa. Yɛ be nga be yo sa kpa’n, Allah klo be.


94

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا لَيَبْلُوَنَّكُمُ اللّٰهُ بِشَيْءٍ مِّنَ الصَّيْدِ تَنَالُهٗٓ اَيْدِيْكُمْ وَرِمَاحُكُمْ لِيَعْلَمَ اللّٰهُ مَنْ يَّخَافُهٗ بِالْغَيْبِۚ فَمَنِ اعْتَدٰى بَعْدَ ذٰلِكَ فَلَهٗ عَذَابٌ اَلِيْمٌ

yā ayyuhal-lażīna āmanū layabluwannakumullāhu bisyai'im minaṣ-ṣaidi tanāluhū aidīkum wa rimāḥukum liya‘lamallāhu may yakhāfuhū bil-gaib(i), fa mani‘tadā ba‘da żālika fa lahū ‘ażābun alīm(un).

Amun mɔ amun lafi Ɲanmiɛn su’n! Nanwlɛ, Allah fá nnɛn nga amun kwla fa amun sa nin amun trɔ’n be fa ɲan be ndɛndɛ’n, ɔ́ sá amun nian naan Allah w’a si sran ng’ɔ sro i’n, kannzɛ bɔbɔ ɔ wunmɛn i’n. Sran kwlaa ng’ɔ tra ng’ɔ fata kɛ ɔ di’n, i sin’n, ɔ́ ɲán fɔ kekle kpa.


95

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا لَا تَقْتُلُوا الصَّيْدَ وَاَنْتُمْ حُرُمٌ ۗوَمَنْ قَتَلَهٗ مِنْكُمْ مُّتَعَمِّدًا فَجَزَۤاءٌ مِّثْلُ مَا قَتَلَ مِنَ النَّعَمِ يَحْكُمُ بِهٖ ذَوَا عَدْلٍ مِّنْكُمْ هَدْيًاۢ بٰلِغَ الْكَعْبَةِ اَوْ كَفَّارَةٌ طَعَامُ مَسٰكِيْنَ اَوْ عَدْلُ ذٰلِكَ صِيَامًا لِّيَذُوْقَ وَبَالَ اَمْرِهٖ ۗعَفَا اللّٰهُ عَمَّا سَلَفَ ۗوَمَنْ عَادَ فَيَنْتَقِمُ اللّٰهُ مِنْهُ ۗوَاللّٰهُ عَزِيْزٌ ذُو انْتِقَامٍ

yā ayyuhal-lażīna āmanū lā taqtuluṣ-ṣaida wa antum ḥurum(un), wa man qatalahū minkum muta‘ammidan fa jazā'um miṡlu mā qatala minan-na‘ami yaḥkumu bihī żawā ‘adlim minkum hadyam bāligal-ka‘bati au kaffāratun ṭa‘āmu masākīna au ‘adlu żālika ṣiyāmal liyażūqa wabāla amrih(ī), ‘afallāhu ‘ammā salaf(a), wa man ‘āda fa yantaqimullāhu minh(u), wallāhu ‘azīzun żuntiqām(in).

Amun mɔ amun lafi Ɲanmiɛn su’n! Kɛ amun o Ihram (Hajj annzɛ Umrah) nun’n, nán amun kun nnɛn nga be di nnɛn’n. Sɛ amun nun sran kun jran su kun i’n, nn sika ng’ɔ fata kɛ ɔ tua’n yɛle kɛ, ɔ fata kɛ be fa nnɛn ng’ɔ nin nnɛn ng’ɔ kunnin’n be kɔ likawlɛ’n be sie i osu, kɛ nga amun nun sran nɲɔn mɔ be ti sran kpa’n be fa fali’n sa, kɛ be fa hadyu be kɔ Ka’bah lɔ’n, annzɛ kafarat (be tua ti kalɛ’n) yalɛfuɛ’m be aliɛ manlɛ’n, annzɛ srɛ nun tranlɛ’n, kɛ nga aliɛ’n i bo’n gua’n sa. Allah yacili sa nga be juli laa’n be cɛli be. Yɛ sran kwlaa ng’ɔ́ sáci i yolɛ’n, nanwlɛ, Allah wá tú i fɔ. Yɛ Allah m’ɔ le kwlalɛ’n, ɔ le (tinmin) kle sran’m be ɲrɛnnɛn.


96

اُحِلَّ لَكُمْ صَيْدُ الْبَحْرِ وَطَعَامُهٗ مَتَاعًا لَّكُمْ وَلِلسَّيَّارَةِ ۚوَحُرِّمَ عَلَيْكُمْ صَيْدُ الْبَرِّ مَا دُمْتُمْ حُرُمًا ۗوَاتَّقُوا اللّٰهَ الَّذِيْٓ اِلَيْهِ تُحْشَرُوْنَ

uḥilla lakum ṣaidul-baḥri wa ṭa‘āmuhū matā‘al lakum wa lis-sayyārah(ti), wa ḥurrima ‘alaikum ṣaidul-barri mā dumtum ḥurumā(n), wattaqullāhal-lażī ilaihi tuḥsyarūn(a).

Ɔ ti atin kɛ amun kunndɛ jenvie nun nnɛn nin aliɛ (m’ɔ fin) jenvie’n nun lɔ’n, kɛ aliɛ fɛfɛ sa man amun, ɔ nin be nga be kɔ lika’n; Yɛ ɔ timan su kɛ amun (tra) asiɛ’n su nnɛn mun, blɛ kwlaa nga amun o ihram nun’n. Yɛ amun sro Allah m’ɔ́ yía amun (ekun’n) i wun lɔ’n.


97

۞ جَعَلَ اللّٰهُ الْكَعْبَةَ الْبَيْتَ الْحَرَامَ قِيٰمًا لِّلنَّاسِ وَالشَّهْرَ الْحَرَامَ وَالْهَدْيَ وَالْقَلَاۤىِٕدَ ۗذٰلِكَ لِتَعْلَمُوْٓا اَنَّ اللّٰهَ يَعْلَمُ مَا فِى السَّمٰوٰتِ وَمَا فِى الْاَرْضِۙ وَاَنَّ اللّٰهَ بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيْمٌ

ja‘alallāhul-ka‘batal-baital-ḥarāma qiyāmal lin-nāsi wasy-syahral-ḥarāma wal-hadya wal-qalā'id(a), żālika lita‘lamū annallāha ya‘lamu mā fis-samāwāti wa mā fil-arḍ(i), wa annallāha bikulli syai'in ‘alīm(un).

Allah yoli maan Kaaba’n yoli sua sanwun kun mɔ sran’m be yia lɔ’n. I wafa kunngba’n, anglo nga be flɛ i kɛ haram’n, hadyu nin qala’id. I sɔ’n ti’n, amun si kɛ Allah si ninnge nga be o ɲanmiɛn su lɔ’n, ɔ nin asiɛ’n su ninnge mun, naan Allah si like kwlaa.


98

اِعْلَمُوْٓا اَنَّ اللّٰهَ شَدِيْدُ الْعِقَابِۙ وَاَنَّ اللّٰهَ غَفُوْرٌ رَّحِيْمٌۗ

i‘lamū annallāha syadīdul-‘iqāb(i), wa annallāha gafūrur raḥīm(un).

Amun si kɛ Allah i fɔ tulɛ’n ti kekle kpa, yɛ Allah ti sran m’ɔ yaci sa tɛ’m be cɛ sran’n, m’ɔ si aunnvuɛ kpa’n.


99

مَا عَلَى الرَّسُوْلِ اِلَّا الْبَلٰغُ ۗوَاللّٰهُ يَعْلَمُ مَا تُبْدُوْنَ وَمَا تَكْتُمُوْنَ

mā ‘alar-rasūli illal-balāg(u),wallāhu ya‘lamu mā tubdūna wa mā taktumūn(a).

Like ng’ɔ fata kɛ sran ng’ɔ sunmɛnnin i’n, ɔ fata kɛ ɔ yo’n, yɛle kɛ ɔ kan (Allah i ndɛ’n), yɛ Allah si like nga amun yi i nglo’n, ɔ nin like nga amun fiɛ i’n.


100

قُلْ لَّا يَسْتَوِى الْخَبِيْثُ وَالطَّيِّبُ وَلَوْ اَعْجَبَكَ كَثْرَةُ الْخَبِيْثِۚ فَاتَّقُوا اللّٰهَ يٰٓاُولِى الْاَلْبَابِ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُوْنَ ࣖ

qul lā yastawil-khabīṡu waṭ-ṭayyibu wa lau a‘jabaka kaṡratul-khabīṡ(i), fattaqullāha yā ulil-albābi la‘allakum tufliḥūn(a).

Se (Muhammad) kɛ: "Like tɛ'n nin like kpa'n be timan kun, kannzɛ bɔbɔ like tɛ'n i dan'n tra ɔ awlɛn'n, ɔ maan amun sro Allah, amun sran nga amun si ngwlɛlɛ'n, naan amun liɛ w'a yo ye."


101

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا لَا تَسْـَٔلُوْا عَنْ اَشْيَاۤءَ اِنْ تُبْدَ لَكُمْ تَسُؤْكُمْ ۚوَاِنْ تَسْـَٔلُوْا عَنْهَا حِيْنَ يُنَزَّلُ الْقُرْاٰنُ تُبْدَ لَكُمْ ۗعَفَا اللّٰهُ عَنْهَا ۗوَاللّٰهُ غَفُوْرٌ حَلِيْمٌ

yā ayyuhal-lażīna āmanū lā tas'alū ‘an asy-yā'a in tubda lakum tasu'kum, wa in tas'alū ‘anhā ḥīna yunazzalul-qur'ānu tubda lakum, ‘afallāhu ‘anhā, wallāhu gafūrun ḥalīm(un).

Amun mɔ amun lafi Ɲanmiɛn su’n! Nán amun usa (amun Ɲanmiɛn nuan ijɔfuɛ’n) ninnge nga sɛ be yiyi nun kle amun’n, (sakpa’n) bé fá ɲrɛnnɛn mán amun’n. Sɛ amun usɛ i kɛ blɛ benin nun yɛ bé yí Coran’n i nglo’n, (sɛ ɔ timan su’n) ɔ́ yíyí nun klé amun. Allah yacili (amun) ndɛ sɔ’n cɛli i. Yɛ Allah ti sran m’ɔ yaci sa tɛ’m be cɛ sran’n, m’ɔ si aunnvuɛ kpa’n.


102

قَدْ سَاَلَهَا قَوْمٌ مِّنْ قَبْلِكُمْ ثُمَّ اَصْبَحُوْا بِهَا كٰفِرِيْنَ

qad sa'alahā qaumum min qablikum ṡumma aṣbaḥū bihā kāfirīn(a).

Nanwlɛ, ka naan amun a ju’n, sran akpasua kun o lɛ mɔ be usali ndɛ kunngba’n (be nuan ijɔfuɛ’n), i sin’n, be kacili Ɲanmiɛn sufuɛ.


103

مَا جَعَلَ اللّٰهُ مِنْۢ بَحِيْرَةٍ وَّلَا سَاۤىِٕبَةٍ وَّلَا وَصِيْلَةٍ وَّلَا حَامٍ ۙوَّلٰكِنَّ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا يَفْتَرُوْنَ عَلَى اللّٰهِ الْكَذِبَۗ وَاَكْثَرُهُمْ لَا يَعْقِلُوْنَ

mā ja‘alallāhu mim baḥīratiw wa lā sā'ibatiw wa lā waṣīlatiw wa lā ḥām(in), wa lākinnal-lażīna kafarū yaftarūna ‘alallāhil-każib(a), wa akṡaruhum lā ya‘qilūn(a).

Allah w’a seman le kɛ Bahira, nin Sa’iba, nin Wasilah, ɔ nin haam be o lɛ. Sanngɛ be nga be lafiman su’n, be kpɛ ato ndɛ be fa kle Allah, yɛ be nun sunman be wunmɛn i wlɛ.


104

وَاِذَا قِيْلَ لَهُمْ تَعَالَوْا اِلٰى مَآ اَنْزَلَ اللّٰهُ وَاِلَى الرَّسُوْلِ قَالُوْا حَسْبُنَا مَا وَجَدْنَا عَلَيْهِ اٰبَاۤءَنَا ۗ اَوَلَوْ كَانَ اٰبَاۤؤُهُمْ لَا يَعْلَمُوْنَ شَيْـًٔا وَّلَا يَهْتَدُوْنَ

wa iżā qīla lahum ta‘ālau ilā mā anzalallāhu wa ilar-rasūli qālū ḥasbunā mā wajadnā ‘alaihi ābā'anā, awalau kāna ābā'uhum lā ya‘lamūna syai'aw wa lā yahtadūn(a).

Yɛ kɛ be se be kɛ: “An bla (su) like nga Ɲanmiɛn yili i nglo’n su, yɛ (su) sran ng’ɔ sunmɛnnin i’n su.” Be tɛli su kɛ: “Like nga e wunnin kɛ e nannan’m be yo’n, ɔ ju e.” ?Kannzɛ bɔbɔ be nannan’m be siman like fi naan b’a kleman be atin (ekun)’n, sanngɛ bé sú be nannan’m be su?


105

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا عَلَيْكُمْ اَنْفُسَكُمْ ۚ لَا يَضُرُّكُمْ مَّنْ ضَلَّ اِذَا اهْتَدَيْتُمْ ۗ اِلَى اللّٰهِ مَرْجِعُكُمْ جَمِيْعًا فَيُنَبِّئُكُمْ بِمَا كُنْتُمْ تَعْمَلُوْنَ

yā ayyuhal-lażīna āmanū ‘alaikum anfusakum, lā yaḍurrukum man ḍalla iżahtadaitum, ilallāhi marji‘ukum jamī‘an fa yunabbi'ukum bimā kuntum ta‘malūn(a).

Amun mɔ amun lafi Ɲanmiɛn su’n! Amun nian amun wun lika kpa; (afin) sran ng’ɔ kle amun atin’n, sɛ be kleli amun atin’n, ɔ su yoman amun like tɛ. Saan Allah yɛ amun kwlaa amún sá amun sin ɔn, i sin’n, ɔ́ yíyí like nga amun yoli’n i nun klé amun.


106

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا شَهَادَةُ بَيْنِكُمْ اِذَا حَضَرَ اَحَدَكُمُ الْمَوْتُ حِيْنَ الْوَصِيَّةِ اثْنٰنِ ذَوَا عَدْلٍ مِّنْكُمْ اَوْ اٰخَرٰنِ مِنْ غَيْرِكُمْ اِنْ اَنْتُمْ ضَرَبْتُمْ فِى الْاَرْضِ فَاَصَابَتْكُمْ مُّصِيْبَةُ الْمَوْتِۗ تَحْبِسُوْنَهُمَا مِنْۢ بَعْدِ الصَّلٰوةِ فَيُقْسِمٰنِ بِاللّٰهِ اِنِ ارْتَبْتُمْ لَا نَشْتَرِيْ بِهٖ ثَمَنًا وَّلَوْ كَانَ ذَا قُرْبٰىۙ وَلَا نَكْتُمُ شَهَادَةَ اللّٰهِ اِنَّآ اِذًا لَّمِنَ الْاٰثِمِيْنَ

yā ayyuhal-lażīna āmanū syahādatu bainikum iżā ḥaḍara aḥadakumul-mautu ḥīnal-waṣiyyatiṡnāni żawā ‘adlim minkum au ākharāni min gairikum in antum ḍarabtum fil-arḍi fa aṣābatkum muṣībatul-maut(i), taḥbisūnahumā mim ba‘diṣ-ṣalāti fa yuqsimāni billāhi inirtabtum lā nasytarī bihī ṡamanaw wa lau kāna żā qurbā, wa lā naktumu syahādatallāhi innā iżal laminal-āṡimīn(a).

Amun mɔ amun lafi Ɲanmiɛn su’n! Sɛ amun nun kun (testamɛnti) i ɲrun’n, ɔ su wa klɛ testamɛnti’n, maan sran nɲɔn mɔ be o amun afiɛn sa ngbɛn’n, annzɛ sran nɲɔn mɔ be nin amun (Ɲanmiɛn sulɛ wafa’n) timan kun’n, be di (testamɛnti’n) i lalo. Sɛ amun su kɔ lika asiɛ’n su wa naan amun su wu’n, ɔ fata kɛ amun tra lalofuɛ nɲɔn’m be sin kɛ amun ko srɛ Ɲanmiɛn’n, naan sɛ amun akunndan’n ti nɲɔn’n, be nɲɔn’n be ta nda kɛ: “E su faman nda sɔ’n i su mmlusuɛ, kannzɛ bɔbɔ ɔ ti e osufuɛ kpa’n, yɛ e su fiaman ndɛ’n su. sa tɛ yofuɛ mun.


107

فَاِنْ عُثِرَ عَلٰٓى اَنَّهُمَا اسْتَحَقَّآ اِثْمًا فَاٰخَرٰنِ يَقُوْمٰنِ مَقَامَهُمَا مِنَ الَّذِيْنَ اسْتَحَقَّ عَلَيْهِمُ الْاَوْلَيٰنِ فَيُقْسِمٰنِ بِاللّٰهِ لَشَهَادَتُنَآ اَحَقُّ مِنْ شَهَادَتِهِمَا وَمَا اعْتَدَيْنَآ ۖاِنَّآ اِذًا لَّمِنَ الظّٰلِمِيْنَ

fa in ‘uṡira ‘alā annahumastaḥaqqā iṡman fa ākharāni yaqūmāni maqāmahumā minal-lażīnastaḥaqqa ‘alaihimul-aulayāni fa yuqsimāni billāhi lasyahādatunā aḥaqqu min syahādatihimā wa ma‘tadainā, innā iżal laminaẓ-ẓālimīn(a).

Sɛ be wun kɛ lalofuɛ nɲɔn sɔ’m be yoli sa tɛ’n, nn sran nɲɔn uflɛ bé fá be osu, yɛle kɛ be nga be le atin be di like’n be nun, yɛ be mantan sran ng’ɔ wuli’n, kpɛkun be nɲɔn’n bé tá nda Allah dunman nun kɛ: “Nanwlɛ, e ndɛ’n ti kpa tra ndɛ nga be kan’n. ɔ maan, é ká sa tɛ yofuɛ’m be nun sakpa.”


108

ذٰلِكَ اَدْنٰٓى اَنْ يَّأْتُوْا بِالشَّهَادَةِ عَلٰى وَجْهِهَآ اَوْ يَخَافُوْٓا اَنْ تُرَدَّ اَيْمَانٌۢ بَعْدَ اَيْمَانِهِمْۗ وَاتَّقُوا اللّٰهَ وَاسْمَعُوْا ۗوَاللّٰهُ لَا يَهْدِى الْقَوْمَ الْفٰسِقِيْنَ ࣖ

Żālika adnā ay ya'tū bisy-syahādati ‘alā wajhihā au yakhāfū an turadda aimānum ba‘da aimānihim, wattaqullāha wasma‘ū, wallāhu lā yahdil qaumal-fāsiqīn(a).

I lɛ nun’n, ɔ ti kpa kɛ be di be ndɛ’n kɛ nga be fa kan’n sa, kpɛkun srɛ kun be kɛ kɛ be ko ta nda’n, bé sáci be nda’n (aɲanbeunfuɛ’n i wun lɔ). Srɛ Allah yɛ sie ɔ su (I mmla’m be su). Yɛ Allah kleman klunwifuɛ’m be atin.


109

۞ يَوْمَ يَجْمَعُ اللّٰهُ الرُّسُلَ فَيَقُوْلُ مَاذَٓا اُجِبْتُمْ ۗ قَالُوْا لَا عِلْمَ لَنَا ۗاِنَّكَ اَنْتَ عَلَّامُ الْغُيُوْبِ

yauma yajma‘ullāhur-rusula fa yaqūlu māżā ujibtum, qālū lā ‘ilma lanā, innaka anta ‘allāmul-guyūb(i).

(An wla kpɛn) cɛn nga Allah yiali akoto mun’n, i sin’n, ɔ usali (be) kɛ: “?Ngue yɛ (ɔ sran’m be) tɛli ɔ (flɛlɛ’n) su ɔ?” Be (akoto mun) be tɛli su kɛ: "E siman (i sɔ'n). Nanwlɛ, a si like kwlaa nga be wunmɛn i'n."


110

اِذْ قَالَ اللّٰهُ يٰعِيْسَى ابْنَ مَرْيَمَ اذْكُرْ نِعْمَتِيْ عَلَيْكَ وَعَلٰى وَالِدَتِكَ ۘاِذْ اَيَّدْتُّكَ بِرُوْحِ الْقُدُسِۗ تُكَلِّمُ النَّاسَ فِى الْمَهْدِ وَكَهْلًا ۚوَاِذْ عَلَّمْتُكَ الْكِتٰبَ وَالْحِكْمَةَ وَالتَّوْرٰىةَ وَالْاِنْجِيْلَ ۚوَاِذْ تَخْلُقُ مِنَ الطِّيْنِ كَهَيْـَٔةِ الطَّيْرِ بِاِذْنِيْ فَتَنْفُخُ فِيْهَا فَتَكُوْنُ طَيْرًاۢ بِاِذْنِيْ وَتُبْرِئُ الْاَكْمَهَ وَالْاَبْرَصَ بِاِذْنِيْ ۚوَاِذْ تُخْرِجُ الْمَوْتٰى بِاِذْنِيْ ۚوَاِذْ كَفَفْتُ بَنِيْٓ اِسْرَاۤءِيْلَ عَنْكَ اِذْ جِئْتَهُمْ بِالْبَيِّنٰتِ فَقَالَ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا مِنْهُمْ اِنْ هٰذَآ اِلَّا سِحْرٌ مُّبِيْنٌ

iż qālallāhu yā ‘īsabna maryamażkur ni‘matī ‘alaika wa ‘alā wālidatik(a), iż ayyattuka birūḥil-qudus(i), tukallimun-nāsa fil-mahdi wa kahlā(n), wa iż ‘allamtukal-kitāba wal-ḥikmata wat-taurāta wal-injīl(a), wa iż takhluqu minaṭ-ṭīni kahai'atiṭ-ṭairi bi'iżnī fa tanfukhu fīhā fa takūnu ṭairam bi'iżnī wa tubri'ul-akmaha wal-abraṣa bi'iżnī, wa iż tukhrijul-mautā bi'iżnī, wa iż kafaftu banī isrā'īla ‘anka iż ji'tahum bil-bayyināti fa qālal-lażīna kafarū minhum in hāżā illā siḥrum mubīn(un).

Yɛ maan amun wla kpɛn blɛ nga Allah seli kɛ: "O Zezi, Mari i wa! Kɛ n fali Wawɛ’n n wlali amun fanngan’n, amun kwla kokoli yalɛ nin klɔ sran mun. Yɛ amun wla kpɛn blɛ nga n kleli amun fluwa klɛlɛ’n su, (ɔ nin kɛ) Torahme the Go And the Wisdom, the Wisdom. asiɛ’n su anunman kun nin Min atin’n, kpɛkun a fuli i su, kpɛkun ɔ kacili anunman (kpa) nin Min atin’n. kun amun) kɛ amun fali ndɛ nanwlɛ’n be kleli be’n, i sin’n, be nun Ɲanmiɛn sufuɛ nga be lafiman su’n be seli kɛ: “I sɔ’n timan like uflɛ fi saan bakanngan’m be like kpa.”


111

وَاِذْ اَوْحَيْتُ اِلَى الْحَوَارِيّٖنَ اَنْ اٰمِنُوْا بِيْ وَبِرَسُوْلِيْ ۚ قَالُوْٓا اٰمَنَّا وَاشْهَدْ بِاَنَّنَا مُسْلِمُوْنَ

wa iż auḥaitu ilal-ḥawāriyyīna an āminū bī wa birasūlī, qālū āmannā wasyhad bi'annanā muslimūn(a).

Yɛ (an wla kpɛn su), kɛ n wlali Zezi i sɔnnzɔnfuɛ nanwlɛfuɛ’m be fanngan’n, “An lafi min nin min sran’n be su.” Be tɛli i su kɛ: “E lafili su, yɛ e di lalo (O sran ng’ɔ sunmannin’n) kɛ e ti sran mɔ be fa be wun mantan (Muslim’n).”


112

اِذْ قَالَ الْحَوَارِيُّوْنَ يٰعِيْسَى ابْنَ مَرْيَمَ هَلْ يَسْتَطِيْعُ رَبُّكَ اَنْ يُّنَزِّلَ عَلَيْنَا مَاۤىِٕدَةً مِّنَ السَّمَاۤءِ ۗقَالَ اتَّقُوا اللّٰهَ اِنْ كُنْتُمْ مُّؤْمِنِيْنَ

iż qālal-ḥawāriyyūna yā ‘īsabna maryama hal yastaṭī‘u rabbuka ay yunazzila ‘alainā mā'idatam minas-samā'(i), qālattaqullāha in kuntum mu'minīn(a).

(An wla kpɛn su), kɛ Zezi i sɔnnzɔnfuɛ nanwlɛfuɛ’m be seli kɛ: "?O Zezi, Mari i wa! ?Ɔ Min’n klo kɛ ɔ́ fá aliɛ kɔ́ ɲanmiɛn su lɔ mán e?" Zezi tɛli i su kɛ: “Sɛ amun ti Ɲanmiɛn sufuɛ’n, amun sro Allah.”


113

قَالُوْا نُرِيْدُ اَنْ نَّأْكُلَ مِنْهَا وَتَطْمَىِٕنَّ قُلُوْبُنَا وَنَعْلَمَ اَنْ قَدْ صَدَقْتَنَا وَنَكُوْنَ عَلَيْهَا مِنَ الشّٰهِدِيْنَ

qālū nurīdu an na'kula minhā wa taṭma'inna qulūbunā wa na‘lama an qad ṣadaqtanā wa nakūna ‘alaihā minasy-syāhidīn(a).

Be seli kɛ: "E kunndɛ kɛ é dí aliɛ sɔ'n naan e wla w'a gua ase, naan y'a lafi su kɛ a kannin ndɛ nanwlɛ kleli e, naan y'a yo (aliɛ sɔ'n) i lalofuɛ."


114

قَالَ عِيْسَى ابْنُ مَرْيَمَ اللّٰهُمَّ رَبَّنَآ اَنْزِلْ عَلَيْنَا مَاۤىِٕدَةً مِّنَ السَّمَاۤءِ تَكُوْنُ لَنَا عِيْدًا لِّاَوَّلِنَا وَاٰخِرِنَا وَاٰيَةً مِّنْكَ وَارْزُقْنَا وَاَنْتَ خَيْرُ الرّٰزِقِيْنَ

qāla ‘īsabnu maryamallāhumma rabbanā anzil ‘alainā mā'idatam minas-samā'i takūnu lanā ‘īdal li'awwalinā wa ākhirinā wa āyatam minka warzuqnā wa anta khairur-rāziqīn(a).

Zezi, Mari i wa, srɛli kɛ: "E Min, sunman aliɛ kun ɲanmiɛn su lɔ (cɛn ng'ɔ́ tɔ́'n) ɔ́ yó cɛn dilɛ man e, yɛle kɛ be nga be nin e o lɛ dɔ nga su'n, ɔ nin be nga bé bá e sin'n, yɛ ɔ́ yó ɔ wunmiɛn'n i nzɔliɛ like; man e aliɛ, yɛ a ti aliɛ manfuɛ kpafuɛ'n."


115

قَالَ اللّٰهُ اِنِّيْ مُنَزِّلُهَا عَلَيْكُمْ ۚ فَمَنْ يَّكْفُرْ بَعْدُ مِنْكُمْ فَاِنِّيْٓ اُعَذِّبُهٗ عَذَابًا لَّآ اُعَذِّبُهٗٓ اَحَدًا مِّنَ الْعٰلَمِيْنَ ࣖ

qālallāhu innī munazziluhā ‘alaikum, famay yakfur ba‘du minkum fa innī u‘ażżibuhū ‘ażābal lā u‘ażzibuhū aḥadam minal-‘ālamīn(a).

Allah waan: “Nanwlɛ, ń fá aliɛ’n ń mán amun, sanngɛ sran kwlaa nga amun nun wie’m be lafiman su’n, kɛ (aliɛ’n sunmannin’n), nn nanwlɛ, ń fá fɔ nga m’an tumɛn i sran fi su le’n (klɔ sran’m be kwlaa).”


116

وَاِذْ قَالَ اللّٰهُ يٰعِيْسَى ابْنَ مَرْيَمَ ءَاَنْتَ قُلْتَ لِلنَّاسِ اتَّخِذُوْنِيْ وَاُمِّيَ اِلٰهَيْنِ مِنْ دُوْنِ اللّٰهِ ۗقَالَ سُبْحٰنَكَ مَا يَكُوْنُ لِيْٓ اَنْ اَقُوْلَ مَا لَيْسَ لِيْ بِحَقٍّ ۗاِنْ كُنْتُ قُلْتُهٗ فَقَدْ عَلِمْتَهٗ ۗتَعْلَمُ مَا فِيْ نَفْسِيْ وَلَآ اَعْلَمُ مَا فِيْ نَفْسِكَ ۗاِنَّكَ اَنْتَ عَلَّامُ الْغُيُوْبِ

wa iż qālallāhu yā ‘īsabna maryama a'anta qulta lin-nāsittakhiżūnī wa ummiya ilāhaini min dūnillah(i), qāla subḥānaka mā yakūnu lī an aqūla mā laisa lī biḥaqq(in), in kuntu qultuhū faqad ‘alimtah(ū), ta‘lamu mā fī nafsī wa lā a‘lamu mā fī nafsik(a), innaka anta ‘allāmul-guyūb(i).

Yɛ (an wla kpɛn su) kɛ Allah seli kɛ: "O Zezi, Mari i wa! (Isa) tɛli i su kɛ: "Maan ɔ aɲrunɲan, ɔ nin i fataman kɛ n kan ndɛ ng'ɔ timan min liɛ'n. Sɛ ɔ ti kɛ n kannin'n, nn a si. A si like ng'ɔ o min nun'n, n siman like ng'ɔ o ɔ nun'n. Nanwlɛ, a si like kwlaa nga be wunmɛn i'n."


117

مَا قُلْتُ لَهُمْ اِلَّا مَآ اَمَرْتَنِيْ بِهٖٓ اَنِ اعْبُدُوا اللّٰهَ رَبِّيْ وَرَبَّكُمْ ۚوَكُنْتُ عَلَيْهِمْ شَهِيْدًا مَّا دُمْتُ فِيْهِمْ ۚ فَلَمَّا تَوَفَّيْتَنِيْ كُنْتَ اَنْتَ الرَّقِيْبَ عَلَيْهِمْ ۗوَاَنْتَ عَلٰى كُلِّ شَيْءٍ شَهِيْدٌ

mā qultu lahum illā mā amartanī bihī ani‘budullāha rabbī wa rabbakum, wa kuntu ‘alaihim syahīdam mā dumtu fīhim, falammā tawaffaitanī kunta antar-raqība ‘alaihim, wa anta ‘alā kulli syai'in syahīd(un).

N seman be le saan ndɛ nga a seli min kɛ n yo’n (yɛle kɛ), “An su Allah, min Min nin amun Min’n,” yɛ n ti be su lalofuɛ, blɛ kwlaa nga n o be afiɛn’n. Ɔ maan kɛ A sinnin min sin’n, A yɛ a niannin be su ɔ. Yɛ A ti ninnge kwlaa be Lalofuɛ.


118

اِنْ تُعَذِّبْهُمْ فَاِنَّهُمْ عِبَادُكَ ۚوَاِنْ تَغْفِرْ لَهُمْ فَاِنَّكَ اَنْتَ الْعَزِيْزُ الْحَكِيْمُ

in tu‘ażżibhum fa innahum ‘ibāduk(a), wa in tagfir lahum fa innaka antal-‘azīzul-ḥakīm(u).

Sɛ a kle be ɲrɛnnɛn’n, nn be ti ɔ sufuɛ sakpa, yɛ sɛ a yaci be wun sa cɛ be’n, nn a ti sran m’ɔ le kwlalɛ kpa’n, m’ɔ si ngwlɛlɛ kpa’n.”


119

قَالَ اللّٰهُ هٰذَا يَوْمُ يَنْفَعُ الصّٰدِقِيْنَ صِدْقُهُمْ ۗ لَهُمْ جَنّٰتٌ تَجْرِيْ مِنْ تَحْتِهَا الْاَنْهٰرُ خٰلِدِيْنَ فِيْهَآ اَبَدًا ۗرَضِيَ اللّٰهُ عَنْهُمْ وَرَضُوْا عَنْهُ ۗذٰلِكَ الْفَوْزُ الْعَظِيْمُ

qālallāhu hāżā yaumu yanfa‘uṣ-ṣādiqīna ṣidquhum, lahum jannātun tajrī min taḥtihal-anhāru khālidīna fīhā abadā(n), raḍiyallāhu ‘anhum wa raḍū ‘anh(u), żālikal-fauzul-‘aẓīm(u).

Allah waan: "I lɛ nun yɛ sran kpa'm be ɲan i kpa yolɛ'n i su mmlusuɛ ɔ. Be ɲan fie mɔ nzue ba'm be sin be bo lɔ'n, be tran lɔ tititi. Allah klun jɔ be su yɛ be klun jɔ i wun. I sɔ'n ti kwlalɛ dan kpa."


120

لِلّٰهِ مُلْكُ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِ وَمَا فِيْهِنَّ ۗوَهُوَ عَلٰى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيْرٌ ࣖ

lillāhi mulkus-samāwāti wal-arḍi wa mā fīhinn(a), wa huwa ‘alā kulli syai'in qadīr(un).

Nyanmiɛn su lɔ nin asiɛ’n nin ninnge nga be o be nun’n, be famiɛn diwlɛ’n ti Allah liɛ; yɛ ɔ le kwlalɛ like kwlaa su.