Qari
Murottal Audio
الۤمّۤ ۚ
alif lām mīm.
Alif Lam Mim.
غُلِبَتِ الرُّوْمُۙ
gulibatir-rūm(u).
Be kwlali Rɔmunfuɛ mun, .
فِيْٓ اَدْنَى الْاَرْضِ وَهُمْ مِّنْۢ بَعْدِ غَلَبِهِمْ سَيَغْلِبُوْنَۙ
fī adnal-arḍi wa hum mim ba‘di galabihim sayaglibūn(a).
nvle ng’ɔ mantan be kpa’n nun lɔ’n, kpɛkun kɛ bé kwlá’n, bé kwlá,
فِيْ بِضْعِ سِنِيْنَ ەۗ لِلّٰهِ الْاَمْرُ مِنْ قَبْلُ وَمِنْۢ بَعْدُ ۗوَيَوْمَىِٕذٍ يَّفْرَحُ الْمُؤْمِنُوْنَۙ
fī biḍ‘i sinīn(a), lillāhil-amru min qablu wa mim ba‘d(u), wa yauma'iżiy yafraḥul-mu'minūn(a).
afuɛ nɲɔn kun sin’n (ekun). Ndɛ’n i ɲrun’n nin i sin’n (be kwla’n) ti Allah liɛ. Cɛn sɔ’n nun’n (Rɔmunfuɛ’m be kwlalɛ’n ti’n), Ɲanmiɛn sufuɛ’m be klun jɔli.
بِنَصْرِ اللّٰهِ ۗيَنْصُرُ مَنْ يَّشَاۤءُۗ وَهُوَ الْعَزِيْزُ الرَّحِيْمُ
binaṣrillāh(i), yanṣuru may yasyā'(u), wa huwal-‘azīzur-raḥīm(u).
Ɲanmiɛn i ukalɛ’n ti. Sran ng’ɔ klo’n, ɔ ukɛ i. Ɔ ti Kpli, ɔ si aunnvuɛ dan.
وَعْدَ اللّٰهِ ۗ لَا يُخْلِفُ اللّٰهُ وَعْدَهٗ وَلٰكِنَّ اَكْثَرَ النَّاسِ لَا يَعْلَمُوْنَ
wa‘dallāh(i), lā yukhlifullāhu wa‘dahū wa lākinna akṡaran-nāsi lā ya‘lamūn(a).
(I sɔ’n yɛle kɛ) Allah i nda’n. Allah su kpɛmɛn i nda’n nun, sanngɛ sran sunman be siman.
يَعْلَمُوْنَ ظَاهِرًا مِّنَ الْحَيٰوةِ الدُّنْيَاۖ وَهُمْ عَنِ الْاٰخِرَةِ هُمْ غٰفِلُوْنَ
ya‘lamūna ẓāhiram minal-ḥayātid-dun-yā, wa hum ‘anil-ākhirati hum gāfilūn(a).
Be si like nga be wu i (m’ɔ fite’n) mɛn nun mɛn dilɛ’n nun’n; sanngɛ (mɛn’n i sin) liɛ’n, be faman be ɲin siemɛn i su.
اَوَلَمْ يَتَفَكَّرُوْا فِيْٓ اَنْفُسِهِمْ ۗ مَا خَلَقَ اللّٰهُ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضَ وَمَا بَيْنَهُمَآ اِلَّا بِالْحَقِّ وَاَجَلٍ مُّسَمًّىۗ وَاِنَّ كَثِيْرًا مِّنَ النَّاسِ بِلِقَاۤئِ رَبِّهِمْ لَكٰفِرُوْنَ
awalam yatafakkarū fī anfusihim, mā khalaqallāhus-samāwāti wal-arḍa wa mā bainahumā illā bil-ḥaqqi wa ajalim musammā(n), wa inna kaṡīram minan-nāsi biliqā'i rabbihim lakāfirūn(a).
?Yɛ ngue ti yɛ be bɔbɔ be buman (sa sɔ’n) i akunndan ɔn? Allah w’a yiman ɲanmiɛn su lɔ nin asiɛ’n nin like ng’ɔ o be afiɛn’n, sanngɛ ɔ yili i blɛ ng’ɔ ti su’n nun. Yɛ i kpa bɔbɔ’n, sran sunman be seman kɛ be nin be Ɲanmiɛn’n be yiali sakpa.
اَوَلَمْ يَسِيْرُوْا فِى الْاَرْضِ فَيَنْظُرُوْا كَيْفَ كَانَ عَاقِبَةُ الَّذِيْنَ مِنْ قَبْلِهِمْۗ كَانُوْٓا اَشَدَّ مِنْهُمْ قُوَّةً وَّاَثَارُوا الْاَرْضَ وَعَمَرُوْهَآ اَكْثَرَ مِمَّا عَمَرُوْهَا وَجَاۤءَتْهُمْ رُسُلُهُمْ بِالْبَيِّنٰتِۗ فَمَا كَانَ اللّٰهُ لِيَظْلِمَهُمْ وَلٰكِنْ كَانُوْٓا اَنْفُسَهُمْ يَظْلِمُوْنَۗ
awalam yasīrū fil-arḍi fayanẓurū kaifa kāna ‘āqibatul-lażīna min qablihim, kānū asyadda minhum quwwataw wa aṡārul-arḍa wa ‘amarūhā akṡara mimmā ‘amarūhā wa jā'athum rusuluhum bil-bayyināt(i), famā kānallāhu liyaẓlimahum wa lākin kānū anfusahum yaẓlimūn(a).
?Yɛ b’a wlanwlanman asiɛ’n su wa b’a wunman sa ng’ɔ juli be nga be dun mmua trannin be ɲrun’n (mɔ be seli akoto’n i sin’n) be su’n? Sran sɔ’m be le wunmiɛn tra be (be bɔbɔ) yɛ be dili asiɛ’n (asiɛ’n) i fie, kpɛkun be yoli maan ɔ yoli ye trali like nga be yoli’n. Yɛ be sran nga be sunmannin be’n, be bali be wun lɔ be fali sa sɔ’m be su ndɛ weiin. Ɔ maan Allah yoman be sa tɛ, sanngɛ be yɛ be yo be bɔbɔ be wun sa tɛ ɔ.
ثُمَّ كَانَ عَاقِبَةَ الَّذِيْنَ اَسَاۤءُوا السُّوْۤاٰىٓ اَنْ كَذَّبُوْا بِاٰيٰتِ اللّٰهِ وَكَانُوْا بِهَا يَسْتَهْزِءُوْنَ ࣖ
Ṡumma kāna ‘āqibatal-lażīna asā'us-sū'ā an każżabū bi'āyātillāhi wa kānū bihā yastahzi'ūn(a).
I sin’n, fɔ tulɛ tɛ kpa’n yɛle be nga be yo sa tɛ’n be awieliɛ’n. Afin be kpɛman Allah i ndɛ mma’m be ba, kpɛkun be sro be titi.
اَللّٰهُ يَبْدَؤُا الْخَلْقَ ثُمَّ يُعِيْدُهٗ ثُمَّ اِلَيْهِ تُرْجَعُوْنَ
allāhu yabda'ul-khalqa ṡumma yu‘īduhū ṡumma ilaihi turja‘ūn(a).
Allah yɛ ɔ boli ninnge’m be yilɛ’n i bo ɔ (ninnge mun), kpɛkun ɔ yili i ekun ɔn; i liɛ’n, amún sá amun sin I wun lɔ.
وَيَوْمَ تَقُوْمُ السَّاعَةُ يُبْلِسُ الْمُجْرِمُوْنَ
wa yauma taqūmus-sā‘atu yublisul-mujrimūn(a).
Yɛ cɛn (kɛ) Dɔ’n wá jú’n, sa tɛ yofuɛ mun (Ɲanmiɛn kpanngban be sufuɛ mun) bé káci blɛblɛblɛ, be wla su boman be wun.
وَلَمْ يَكُنْ لَّهُمْ مِّنْ شُرَكَاۤىِٕهِمْ شُفَعٰۤؤُا وَكَانُوْا بِشُرَكَاۤىِٕهِمْ كٰفِرِيْنَ
wa lam yakul lahum min syurakā'ihim syufa‘ā'u wa kānū bisyurakā'ihim kāfirīn(a).
Yɛ be kwlá srɛman be amuɛn mun (be uka be), sanngɛ be kpɛ be amuɛn’m be sin.
وَيَوْمَ تَقُوْمُ السَّاعَةُ يَوْمَىِٕذٍ يَّتَفَرَّقُوْنَ
wa yauma taqūmus-sā‘atu yauma'iżiy yatafarraqūn(a).
Yɛ cɛn (kɛ) mɛn’n i nunnunlɛ cɛn’n wá jú’n, cɛn sɔ’n nun’n, klɔ sran’m bé títí nun (sran akpasuaakpasua).
فَاَمَّا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَعَمِلُوا الصّٰلِحٰتِ فَهُمْ فِيْ رَوْضَةٍ يُّحْبَرُوْنَ
fa ammal-lażīna āmanū wa ‘amiluṣ-ṣāliḥāti fahum fī rauḍatiy yuḥbarūn(a).
Ɔ maan be nga be lafi su mɔ be yo sa kpa’n, be di aklunjuɛ fie’n nun (ɲanmiɛn su lɔ).
وَاَمَّا الَّذِيْنَ كَفَرُوْا وَكَذَّبُوْا بِاٰيٰتِنَا وَلِقَاۤئِ الْاٰخِرَةِ فَاُولٰۤىِٕكَ فِى الْعَذَابِ مُحْضَرُوْنَ
wa ammal-lażīna kafarū wa każżabū bi'āyātinā wa liqā'il-ākhirati fa'ulā'ika fil-‘ażābi muḥḍarūn(a).
Yɛ be nga be lafiman su mɔ be kplinman e nzɔliɛ’m be su’n, mɔ be kplinman su kɛ bé yía mɛn’n i awieliɛ lɔ’n, nn bé ká ɲrɛnnɛn (blɔlɔ) nun.
فَسُبْحٰنَ اللّٰهِ حِيْنَ تُمْسُوْنَ وَحِيْنَ تُصْبِحُوْنَ
fa subḥānallāhi ḥīna tumsūna wa ḥīna tuṣbiḥūn(a).
Ɔ maan, amun manman Allah nnɔsua nun nin nglɛmun (nglɛmun nun), .
وَلَهُ الْحَمْدُ فِى السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِ وَعَشِيًّا وَّحِيْنَ تُظْهِرُوْنَ
wa lahul-ḥamdu fis-samāwāti wal-arḍi wa ‘asyiyyaw wa ḥīna tuẓhirūn(a).
yɛ maan be manman i ɲanmiɛn su lɔ, asiɛ’n su wa, kɔnguɛ nin nnɔsua nun (midi su).
يُخْرِجُ الْحَيَّ مِنَ الْمَيِّتِ وَيُخْرِجُ الْمَيِّتَ مِنَ الْحَيِّ وَيُحْيِ الْاَرْضَ بَعْدَ مَوْتِهَا ۗوَكَذٰلِكَ تُخْرَجُوْنَ ࣖ
yukhrijul-ḥayya minal-mayyiti wa yukhrijul-mayyita minal-ḥayyi wa yuḥyil-arḍa ba‘da mautihā, wa każālika tukhrajūn(a).
Ɔ yili sran nga be o nguan nun’n be nun, kpɛkun ɔ yili be nga be wuli’n be nun, kpɛkun kɛ asiɛ’n wuli’n (ɔ wuli’n), ɔ cɛnnin nguan. Yɛ kɛ ngalɛ sa’n, bé fá amun fíte (asieliɛ’n nun lɔ).
وَمِنْ اٰيٰتِهٖٓ اَنْ خَلَقَكُمْ مِّنْ تُرَابٍ ثُمَّ اِذَآ اَنْتُمْ بَشَرٌ تَنْتَشِرُوْنَ
wa min āyātihī an khalaqakum min turābin ṡumma iżā antum basyarun tantasyirūn(a).
Yɛ I nzɔliɛ’m be nun (i dan’n) yɛle kɛ ɔ fali awunɲan’n yili amun, kpɛkun kpɛkun amun (kacili) klɔ sran mɔ be wu ba’n.
وَمِنْ اٰيٰتِهٖٓ اَنْ خَلَقَ لَكُمْ مِّنْ اَنْفُسِكُمْ اَزْوَاجًا لِّتَسْكُنُوْٓا اِلَيْهَا وَجَعَلَ بَيْنَكُمْ مَّوَدَّةً وَّرَحْمَةً ۗاِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَاٰيٰتٍ لِّقَوْمٍ يَّتَفَكَّرُوْنَ
wa min āyātihī an khalaqa lakum min anfusikum azwājal litaskunū ilaihā wa ja‘ala bainakum mawaddataw wa raḥmah(tan), inna fī żālika la'āyātil liqaumiy yatafakkarūn(a).
Yɛ I nzɔliɛ’m be nun kun (i dan’n) yɛle kɛ ɔ yili amun bɔbɔ amun wafa’n nun sran mun mannin amun, naan amun nin be w’a yo amun fɛ naan amun wun w’a yo amun fɛ, kpɛkun ɔ yili klolɛ nin klolɛ’n amun afiɛn. Nanwlɛ, kɛ mɔ nanwlɛ, nzɔliɛ (Allah i dan’n) o lɛ man sran nga be bu akunndan’n.
وَمِنْ اٰيٰتِهٖ خَلْقُ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِ وَاخْتِلَافُ اَلْسِنَتِكُمْ وَاَلْوَانِكُمْۗ اِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَاٰيٰتٍ لِّلْعٰلِمِيْنَ
wa min āyātihī khalqus-samāwāti wal-arḍi wakhtilāfu alsinatikum wa alwānikum, inna fī żālika la'āyātil lil-‘ālimīn(a).
Yɛ I nzɔliɛ like’m be nun (dan yolɛ’n) yɛle ɲanmiɛn su lɔ nin asiɛ’n be yilɛ’n, ɔ nin amun aniɛn’m be nun fanunfanun’n, ɔ nin amun kplo’n i wafa’n. Nanwlɛ, i sɔ’n ti’n, nzɔliɛ wie’m be o lɛ sakpa be man be nga be si sɔ’n.
وَمِنْ اٰيٰتِهٖ مَنَامُكُمْ بِالَّيْلِ وَالنَّهَارِ وَابْتِغَاۤؤُكُمْ مِّنْ فَضْلِهٖۗ اِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَاٰيٰتٍ لِّقَوْمٍ يَّسْمَعُوْنَ
wa min āyātihī manāmukum bil-laili wan-nahāri wabtigā'ukum min faḍlih(ī), inna fī żālika la'āyātil liqaumiy yasma‘ūn(a).
Yɛ (I dan’n) i nzɔliɛ’m be nun wie yɛle kɔnguɛ nin wia nun lafilɛ’n, ɔ nin ɔ mianmianlɛ’n naan w’a kunndɛ i aklunye wie mun’n. Nanwlɛ, ndɛ sɔ’n nun’n, nzɔliɛ wie’m be o lɛ sakpa man sran ng’ɔ ti ndɛ’n.
وَمِنْ اٰيٰتِهٖ يُرِيْكُمُ الْبَرْقَ خَوْفًا وَّطَمَعًا وَّيُنَزِّلُ مِنَ السَّمَاۤءِ مَاۤءً فَيُحْيٖ بِهِ الْاَرْضَ بَعْدَ مَوْتِهَاۗ اِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَاٰيٰتٍ لِّقَوْمٍ يَّعْقِلُوْنَ
wa min āyātihī yurīkumul-barqa khaufaw wa ṭama‘aw wa yunazzilu minas-samā'i mā'an fa yuḥyī bihil-arḍa ba‘da mautihā, inna fī żālika la'āyātil liqaumiy ya‘qilūn(a).
Yɛ i nzɔliɛ’m be nun (i dan’n), ɔ kle amun ɲanmiɛn m’ɔ la nglo lɔ plaii’n naan (ɔ man) srɛ nin lafilɛ, kpɛkun ɔ sunmannin nzue (nzue) ɲanmiɛn su lɔ, kpɛkun kɛ ɔ ko wu’n (ɔ wu’n), ɔ fa nzue sɔ’n fa cɛn asiɛ’n i nguan. Nanwlɛ, i sɔ’n ti’n, nzɔliɛ wie’m be o lɛ sakpa man sran nga be wun sa wlɛ’n.
وَمِنْ اٰيٰتِهٖٓ اَنْ تَقُوْمَ السَّمَاۤءُ وَالْاَرْضُ بِاَمْرِهٖۗ ثُمَّ اِذَا دَعَاكُمْ دَعْوَةًۖ مِّنَ الْاَرْضِ اِذَآ اَنْتُمْ تَخْرُجُوْنَ
wa min āyātihī an taqūmas-samā'u wal-arḍu bi'amrih(ī), ṡumma iżā da‘ākum da‘watam minal-arḍi iżā antum takhrujūn(a).
Yɛ i nzɔliɛ (dan dan’n) be nun kun yɛle ɲanmiɛn su lɔ nin asiɛ’n be takalɛ’n i klun sa’n su. Kpɛkun kɛ ɔ́ flɛ́ amun asiɛ’n su lɔ kpɛ kunngba’n, amun ka lɛ fin (asieliɛ’n nun lɔ).
وَلَهٗ مَنْ فِى السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِۗ كُلٌّ لَّهٗ قٰنِتُوْنَ
wa lahū man fis-samāwāti wal-arḍ(i), kullul lahū qānitūn(a).
Yɛ ɲanmiɛn su lɔ nin asiɛ’n su ninnge kwlaa be ti i liɛ. Like kwlaa o I kunngba cɛ i bo.
وَهُوَ الَّذِيْ يَبْدَؤُا الْخَلْقَ ثُمَّ يُعِيْدُهٗ وَهُوَ اَهْوَنُ عَلَيْهِۗ وَلَهُ الْمَثَلُ الْاَعْلٰى فِى السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِۚ وَهُوَ الْعَزِيْزُ الْحَكِيْمُ ࣖ
wa huwal-lażī yabda'ul-khalqa ṡumma yu‘īduhū wa huwa ahwanu ‘alaih(i), wa lahul-maṡalul-a‘lā fis-samāwāti wal-arḍ(i), wa huwal-‘azīzul-ḥakīm(u).
Yɛ I yɛ ɔ bo ninnge’m be yilɛ bo ɔ, kpɛkun ɔ yi i ekun ɔn, ɔ yo pɔpɔ mɛn i ɔ. Ɔ le Nyanmiɛn Kpli i nzuɛn ng’ɔ o ɲanmiɛn su lɔ nin asiɛ’n su wa’n. Yɛ I yɛ ɔ le kwlalɛ kpa’n niɔn, ɔ si ngwlɛlɛ kpa.
ضَرَبَ لَكُمْ مَّثَلًا مِّنْ اَنْفُسِكُمْۗ هَلْ لَّكُمْ مِّنْ مَّا مَلَكَتْ اَيْمَانُكُمْ مِّنْ شُرَكَاۤءَ فِيْ مَا رَزَقْنٰكُمْ فَاَنْتُمْ فِيْهِ سَوَاۤءٌ تَخَافُوْنَهُمْ كَخِيْفَتِكُمْ اَنْفُسَكُمْۗ كَذٰلِكَ نُفَصِّلُ الْاٰيٰتِ لِقَوْمٍ يَّعْقِلُوْنَ
Ḍaraba lakum maṡalam min anfusikum, hal lakum mim mā malakat aimānukum min syurakā'a fī mā razaqnākum fa'antum fīhi sawā'un takhāfūnahum kakhīfatikum anfusakum, każālika nufaṣṣilul-āyāti liqaumiy ya‘qilūn(a).
Ɔ fa amun bɔbɔ amun wun ɲanndra nun kle amun. ?Sɛ (amun klo kɛ) junman difuɛ nga amun le be’n, be nun wie’m be kaci amun wiengu aliɛ nga e mannin amun’n nun’n, naan amun nin be yo kun ndɛ sɔ’n nun’n, nn amun sro be kɛ amun sro amun wiengu’n sa. Ɔ maan E yiyi ndɛ mma’m be nun e kle sran nga be wun sa wlɛ’n.
بَلِ اتَّبَعَ الَّذِيْنَ ظَلَمُوْٓا اَهْوَاۤءَهُمْ بِغَيْرِ عِلْمٍۗ فَمَنْ يَّهْدِيْ مَنْ اَضَلَّ اللّٰهُ ۗوَمَا لَهُمْ مِّنْ نّٰصِرِيْنَ
balittaba‘al-lażīna ẓalamū ahwā'ahum bigairi ‘ilm(in), famay yahdī man aḍallallāh(u), wa mā lahum min nāṣirīn(a).
Sanngɛ sran nga be timan kpa’n, be nanti be klun sa’m be su, be siman like fi; ?Ɔ maan wan yɛ ɔ kwla kle sran nga Allah fali be’n be atin ɔn? Yɛ sran fi w’a ukaman be.
فَاَقِمْ وَجْهَكَ لِلدِّيْنِ حَنِيْفًاۗ فِطْرَتَ اللّٰهِ الَّتِيْ فَطَرَ النَّاسَ عَلَيْهَاۗ لَا تَبْدِيْلَ لِخَلْقِ اللّٰهِ ۗذٰلِكَ الدِّيْنُ الْقَيِّمُۙ وَلٰكِنَّ اَكْثَرَ النَّاسِ لَا يَعْلَمُوْنَۙ
fa aqim wajhaka lid-dīni ḥanīfā(n), fiṭratallāhil-latī faṭaran-nāsa ‘alaihā, lā tabdīla likhalqillāh(i), żālikad-dīnul-qayyim(u), wa lākinna akṡaran-nāsi lā ya‘lamūn(a).
Ɔ maan, amun kpɛ amun ɲrun trele Ɲanmiɛn sulɛ wafa’n (Islam); (kɛ) Allah i nzuɛn’n sa afin ɔ yili klɔ sran kɛ nga (fitrah) fa ti’n sa. Ninnge nga Ɲanmiɛn yili be’n, be kaciman. (Yɛle kɛ) Ɲanmiɛn sulɛ wafa trele’n, sanngɛ sran sunman be siman, .
۞ مُنِيْبِيْنَ اِلَيْهِ وَاتَّقُوْهُ وَاَقِيْمُوا الصَّلٰوةَ وَلَا تَكُوْنُوْا مِنَ الْمُشْرِكِيْنَۙ
munībīna ilaihi wattaqūhu wa aqīmuṣ-ṣalāta wa lā takūnū minal-musyrikīn(a).
Kɛ be sa be sin be kaci be nzuɛn’n, mɔ be sro i’n, mɔ be srɛ Ɲanmiɛn’n, mɔ nán be yo be nga be nin Allah be san nun’n be nun kun’n,
مِنَ الَّذِيْنَ فَرَّقُوْا دِيْنَهُمْ وَكَانُوْا شِيَعًا ۗ كُلُّ حِزْبٍۢ بِمَا لَدَيْهِمْ فَرِحُوْنَ
minal-lażīna farraqū dīnahum wa kānū syiya‘ā(n), kullu ḥizbim bimā ladaihim fariḥūn(a).
yɛle kɛ, sran nga be bubu be Ɲanmiɛn sulɛ wafa’n nun’n, mɔ be bubu be nun akpasuaakpasua’n. Like ng’ɔ o be akpasua’n nun’n, sran akpasua kun nin i wiengu’m be tu be wun.
وَاِذَا مَسَّ النَّاسَ ضُرٌّ دَعَوْا رَبَّهُمْ مُّنِيْبِيْنَ اِلَيْهِ ثُمَّ اِذَآ اَذَاقَهُمْ مِّنْهُ رَحْمَةً اِذَا فَرِيْقٌ مِّنْهُمْ بِرَبِّهِمْ يُشْرِكُوْنَۙ
wa iżā massan-nāsa ḍurrun da‘au rabbahum munībīna ilaihi ṡumma iżā ażāqahum minhu raḥmatan iżā farīqum minhum birabbihim yusyrikūn(a).
Yɛ kɛ sa tɛ wie tɔ sran’m be su’n, be flɛ be Min’n kɛ ɔ sɛ i sin (ɔ kaci i nzuɛn’n) i wun lɔ, kpɛkun kɛ ɔ man be i aklunye’n i kan’n, kpɛkun be nun wie’m be nin Allah be san nun.
لِيَكْفُرُوْا بِمَآ اٰتَيْنٰهُمْۗ فَتَمَتَّعُوْاۗ فَسَوْفَ تَعْلَمُوْنَ
liyakfurū bimā ātaināhum, fatamatta‘ū, fasaufa ta‘lamūn(a).
Maan be kpɛ aklunye nga E mannin be’n i ba. Yɛ amun di fɛ, i sin’n, amún sí (sa nga amun yo’n i bo’n).
اَمْ اَنْزَلْنَا عَلَيْهِمْ سُلْطٰنًا فَهُوَ يَتَكَلَّمُ بِمَا كَانُوْا بِهٖ يُشْرِكُوْنَ
am anzalnā ‘alaihim sulṭānan fahuwa yatakallamu bimā kānū bihī yusyrikūn(a).
?Annzɛ kusu E sunmannin ndɛ wie mun be sin, e yiyili nun (e jrannin) like nga be nin Ɲanmiɛn be san nun’n (tʃin kwlaa)?
وَاِذَآ اَذَقْنَا النَّاسَ رَحْمَةً فَرِحُوْا بِهَاۗ وَاِنْ تُصِبْهُمْ سَيِّئَةٌ ۢبِمَا قَدَّمَتْ اَيْدِيْهِمْ اِذَا هُمْ يَقْنَطُوْنَ
wa iżā ażaqnan-nāsa raḥmatan fariḥū bihā, wa in tuṣibhum sayyi'atum bimā qaddamat aidīhim iżā hum yaqnaṭūn(a).
Yɛ sɛ E si klɔ sran’m be aunnvuɛ’n, nanwlɛ, be klun jɔ́ i sɔ’n su (aklunye’n). Sanngɛ sɛ sanvuɛsa (sa kekle) wie tɔ be su naan be bɔbɔ be fɔ’n ti’n, be ka lɛ be wla bo be wun.
اَوَلَمْ يَرَوْا اَنَّ اللّٰهَ يَبْسُطُ الرِّزْقَ لِمَنْ يَّشَاۤءُ وَيَقْدِرُۗ اِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَاٰيٰتٍ لِّقَوْمٍ يُّؤْمِنُوْنَ
awalam yarau annallāha yabsuṭur-rizqa limay yasyā'u wa yaqdir(u), inna fī żālika la'āyātil liqaumiy yu'minūn(a).
Yɛ nán be sie i nzɔliɛ kɛ Allah man sran ng’ɔ klo’n i aliɛ, kpɛkun ɔ (kun) sie i nzɔliɛ (sran ng’ɔ klo’n). Nanwlɛ, i sɔ’n nun’n, nzɔliɛ wie’m be o lɛ sakpa (Allah i dan’n) be man Ɲanmiɛn sufuɛ mun.
فَاٰتِ ذَا الْقُرْبٰى حَقَّهٗ وَالْمِسْكِيْنَ وَابْنَ السَّبِيْلِۗ ذٰلِكَ خَيْرٌ لِّلَّذِيْنَ يُرِيْدُوْنَ وَجْهَ اللّٰهِ ۖوَاُولٰۤىِٕكَ هُمُ الْمُفْلِحُوْنَ
fa āti żal-qurbā ḥaqqahū wal-miskīna wabnas-sabīl(i), żālika khairul lil-lażīna yurīdūna wajhallāh(i), wa ulā'ika humul-mufliḥūn(a).
Ɔ maan amun fa be atin’n be man be osufuɛ kpa mun, ɔ nin yalɛfuɛ mun nin sran nga be su kɔ lika’n. I sɔ’n ti kpa man be nga be kunndɛ kɛ Allah klun jɔ be wun’n. Yɛ be yɛ be ti sran mɔ be le suɛn’n niɔn.
وَمَآ اٰتَيْتُمْ مِّنْ رِّبًا لِّيَرْبُوَا۟ فِيْٓ اَمْوَالِ النَّاسِ فَلَا يَرْبُوْا عِنْدَ اللّٰهِ ۚوَمَآ اٰتَيْتُمْ مِّنْ زَكٰوةٍ تُرِيْدُوْنَ وَجْهَ اللّٰهِ فَاُولٰۤىِٕكَ هُمُ الْمُضْعِفُوْنَ
wa mā ātaitum mir ribal liyarbuwa fī amwālin-nāsi falā yarbū ‘indallāh(i), wa mā ātaitum min zakātin turīdūna wajhallāhi fa'ulā'ika humul-muḍ‘ifūn(a).
Yɛ riba (additional) kwlaa nga amun fa man naan sran’m be aɲanbeun ninnge’m b’a sɔn’n, ɔ su yoman dan Allah ɲrun. Yɛ like nga amun fa man kɛ zakat sa’n, mɔ amun sunnzun kɛ amún ɲán Allah i klun su’n, be yɛle sran nga be sɔnnin’n (akatua’n).
اَللّٰهُ الَّذِيْ خَلَقَكُمْ ثُمَّ رَزَقَكُمْ ثُمَّ يُمِيْتُكُمْ ثُمَّ يُحْيِيْكُمْۗ هَلْ مِنْ شُرَكَاۤىِٕكُمْ مَّنْ يَّفْعَلُ مِنْ ذٰلِكُمْ مِّنْ شَيْءٍۗ سُبْحٰنَهٗ وَتَعٰلٰى عَمَّا يُشْرِكُوْنَ ࣖ
allāhul-lażī khalaqakum ṡumma razaqakum ṡumma yumītukum ṡumma yuḥyīkum, hal min syurakā'ikum may yaf‘alu min żālikum min syai'(in), subḥānahū wa ta‘ālā ‘ammā yusyrikūn(a).
Allah yili amun, i sin’n ɔ mannin amun aliɛ, i sin’n ɔ kunnin amun, i sin’n ɔ mannin amun nguan ekun. ?Be nga amun nin Allah be san nun’n, be nun wie o lɛ m’ɔ kwla yo like kɛ ngalɛ sa ɔ? Like nga be fa be wun mantan be wiengu’n, maan ɔ nin Kpli’n be ɲan ɲrun.
ظَهَرَ الْفَسَادُ فِى الْبَرِّ وَالْبَحْرِ بِمَا كَسَبَتْ اَيْدِى النَّاسِ لِيُذِيْقَهُمْ بَعْضَ الَّذِيْ عَمِلُوْا لَعَلَّهُمْ يَرْجِعُوْنَ
Żaharal-fasādu fil-barri wal-baḥri bimā kasabat aidin-nāsi liyużīqahum ba‘ḍal-lażī ‘amilū la‘allahum yarji‘ūn(a).
Be wunnin kɛ sran’m be sa nun ninnge’m be sacilɛ asiɛ’n su nin jenvie’n su lɔ; Allah kunndɛ kɛ be wun be ayeliɛ’n i nun (i bo’n) wie mun, naan b’a sa be sin (atin kpa’n su).
قُلْ سِيْرُوْا فِى الْاَرْضِ فَانْظُرُوْا كَيْفَ كَانَ عَاقِبَةُ الَّذِيْنَ مِنْ قَبْلُۗ كَانَ اَكْثَرُهُمْ مُّشْرِكِيْنَ
qul sīrū fil-arḍi fanẓurū kaifa kāna ‘āqibatul-lażīna min qabl(u), kāna akṡaruhum musyrikīn(a).
Se (Muhammad), "An sin asiɛ'n su lɔ naan amun nian wafa nga laa sran'm be awieliɛ'n yoli'n. Be nun sunman be ti sran mɔ be nin (Allah) be san nun'n."
فَاَقِمْ وَجْهَكَ لِلدِّيْنِ الْقَيِّمِ مِنْ قَبْلِ اَنْ يَّأْتِيَ يَوْمٌ لَّا مَرَدَّ لَهٗ مِنَ اللّٰهِ يَوْمَىِٕذٍ يَّصَّدَّعُوْنَ
fa'aqim lid-dīnil-qayyimi min qabli ay ya'tiya yaumul lā maradda lahū minallāhi yauma'iżiy yaṣṣadda‘ūn(a).
I sɔ’n ti’n, amun kpɛ amun ɲrun Ɲanmiɛn sulɛ wafa trele’n (Islam) su ka naan cɛn kun (Doomsday) mɔ be kwlá fuanmɛn i’n, w’a fin Allah w’a ba, cɛn sɔ’n nun yɛ bé títí nun ɔn.
مَنْ كَفَرَ فَعَلَيْهِ كُفْرُهٗۚ وَمَنْ عَمِلَ صَالِحًا فَلِاَنْفُسِهِمْ يَمْهَدُوْنَۙ
man kafara fa ‘alaihi kufruh(ū), wa man ‘amila ṣāliḥan fali'anfusihim yamhadūn(a).
Sran kwlaa ng'ɔ lafiman su'n, i kunngba cɛ yɛ ɔ su (i lafilɛ'n i bo'n niɔn); Yɛ sran kwlaa ng’ɔ yo sa kpa’n, ɔ siesie i wun (lika klanman), .
لِيَجْزِيَ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَعَمِلُوا الصّٰلِحٰتِ مِنْ فَضْلِهٖۗ اِنَّهٗ لَا يُحِبُّ الْكٰفِرِيْنَ
liyajziyal-lażīna āmanū wa ‘amiluṣ-ṣāliḥāti min faḍlih(ī), innahū lā yuḥibbul-kāfirīn(a).
Ɔ maan, be nga be lafi i su mɔ be yo sa kpa’n, Allah fá i aklunye’n fá túa be kalɛ. Nanwlɛ, Ɔ kloman be nga be lafiman su’n (be nga be lafiman Ɲanmiɛn su’n).
وَمِنْ اٰيٰتِهٖٓ اَنْ يُّرْسِلَ الرِّيٰحَ مُبَشِّرٰتٍ وَّلِيُذِيْقَكُمْ مِّنْ رَّحْمَتِهٖ وَلِتَجْرِيَ الْفُلْكُ بِاَمْرِهٖ وَلِتَبْتَغُوْا مِنْ فَضْلِهٖ وَلَعَلَّكُمْ تَشْكُرُوْنَ
wa min āyātihī ay yursilar-riyāḥa mubasysyirātiw wa liyużīqakum mir raḥmatihī wa litajriyal-fulka bi'amrihī wa litabtagū min faḍlihī wa la‘allakum tasykurūn(a).
Yɛ I nzɔliɛ’m be nun kun (i dan’n) yɛle kɛ ɔ sunmannin aunmuan’n kɛ jasin fɛ’n i bofuɛ sa naan amun a wun i aklunye’n i nun wie mun naan mmeli’m b’a kwla sin i mmla’n su naan (ekun) naan amun a kunndɛ i aklunye’n i nun wie mun, naan amun a si i su ye.
وَلَقَدْ اَرْسَلْنَا مِنْ قَبْلِكَ رُسُلًا اِلٰى قَوْمِهِمْ فَجَاۤءُوْهُمْ بِالْبَيِّنٰتِ فَانْتَقَمْنَا مِنَ الَّذِيْنَ اَجْرَمُوْاۗ وَكَانَ حَقًّاۖ عَلَيْنَا نَصْرُ الْمُؤْمِنِيْنَ
wa laqad arsalnā min qablika rusulan ilā qaumihim fajā'ūhum bil-bayyināti fantaqamnā minal-lażīna ajramū, wa kāna ḥaqqan ‘alainā naṣrul-mu'minīn(a).
Yɛ nanwlɛ, e sunmannin sran kpanngban ɔ ɲrun (Muhammad) i nvlefuɛ’m be sin, be bali i wun lɔ nin ndɛ (ng’ɔ ju’n), i sin’n, e tuli sa tɛ yofuɛ’m be klunngbɔ. Yɛ ɔ ti E atin kɛ e uka be nga be lafi su’n.
اَللّٰهُ الَّذِيْ يُرْسِلُ الرِّيٰحَ فَتُثِيْرُ سَحَابًا فَيَبْسُطُهٗ فِى السَّمَاۤءِ كَيْفَ يَشَاۤءُ وَيَجْعَلُهٗ كِسَفًا فَتَرَى الْوَدْقَ يَخْرُجُ مِنْ خِلٰلِهٖۚ فَاِذَآ اَصَابَ بِهٖ مَنْ يَّشَاۤءُ مِنْ عِبَادِهٖٓ اِذَا هُمْ يَسْتَبْشِرُوْنَۚ
allāhul-lażī yursilur-riyāḥa fatuṡīru saḥāban fayabsuṭuhū fis-samā'i kaifa yasyā'u wa yaj‘aluhū kisafan fataral-wadqa yakhruju min khilālih(ī), fa'iżā aṣāba bihī may yasyā'u min ‘ibādihī iżā hum yastabsyirūn(a).
Allah yɛ ɔ sunmannin aunmuan’n niɔn, kpɛkun aunmuan’n kpɛli ɲanmiɛn m’ɔ la nglo lɔ plaii’n nun’n, kpɛkun Allah trɛli i ɲanmiɛn su lɔ kɛ ng’ɔ klo’n sa, kpɛkun ɔ yoli maan be kacili nɲa, kpɛkun a wun kɛ nzue’n su tɔ nglo lɔ lika’m be nun, ɔ maan kɛ ɔ sunmannin i sufuɛ ng’ɔ klo’n be sin’n, kpɛkun be di aklunjuɛ.
وَاِنْ كَانُوْا مِنْ قَبْلِ اَنْ يُّنَزَّلَ عَلَيْهِمْ مِّنْ قَبْلِهٖ لَمُبْلِسِيْنَۚ
wa in kānū min qabli ay yunazzala ‘alaihim min qablihī lamublisīn(a).
I kpa bɔbɔ’n, ka naan nzue’n w’a tɔ be su bɔbɔ’n, nanwlɛ, be yacili be lafilɛ.
فَانْظُرْ اِلٰٓى اٰثٰرِ رَحْمَتِ اللّٰهِ كَيْفَ يُحْيِ الْاَرْضَ بَعْدَ مَوْتِهَاۗ اِنَّ ذٰلِكَ لَمُحْيِ الْمَوْتٰىۚ وَهُوَ عَلٰى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيْرٌ
fanẓur ilā āṡāri raḥmatillāhi kaifa yuḥyil-arḍa ba‘da mautihā, inna żālika lamuḥyil-mautā, wa huwa ‘alā kulli syai'in qadīr(un).
Ɔ maan, amun fa amun ɲin sie i Allah i aunnvuɛ silɛ’n i nzɔliɛ’m be su, wafa nga Allah cɛnnin asiɛ’n i nguan’n, kɛ ɔ wuli’n (ɔ wuli’n). Nanwlɛ, i sɔ’n kle kɛ Ɔ (lɛ kwlalɛ’n) cɛ be nga be wuli’n be nguan sakpa. Yɛ ɔ le kwlalɛ like kwlaa su.
وَلَىِٕنْ اَرْسَلْنَا رِيْحًا فَرَاَوْهُ مُصْفَرًّا لَّظَلُّوْا مِنْۢ بَعْدِهٖ يَكْفُرُوْنَ
wa la'in arsalnā rīḥan fara'auhu muṣfarral laẓallū mim ba‘dihī yakfurūn(a).
Yɛ nanwlɛ, sɛ E sunman aunmuan’n naan be wun kɛ (waka’m be kaci jranjran’n), nanwlɛ, i sin’n, be su lafiman su.
فَاِنَّكَ لَا تُسْمِعُ الْمَوْتٰى وَلَا تُسْمِعُ الصُّمَّ الدُّعَاۤءَ اِذَا وَلَّوْا مُدْبِرِيْنَ
fa innaka lā tusmi‘ul-mautā wa lā tusmi‘uṣ-ṣummad-du‘ā'a iżā wallau mudbirīn(a).
Ɔ maan nanwlɛ, sɛ be kpɛ be sin’n, amun su kwlá yoman naan sran nga be wuli’n b’a ti, yɛ amun su kwlá yoman naan bobo’m b’a ti kpanlɛ’n.
وَمَآ اَنْتَ بِهٰدِ الْعُمْيِ عَنْ ضَلٰلَتِهِمْۗ اِنْ تُسْمِعُ اِلَّا مَنْ يُّؤْمِنُ بِاٰيٰتِنَا فَهُمْ مُّسْلِمُوْنَ ࣖ
wa mā anta bihādil-‘umyi ‘an ḍalālatihim, in tusmi‘u illā may yu'minu bi'āyātinā fahum muslimūn(a).
Yɛ amun su kwlá kleman be nga be ti aɲinsifuɛ’n (be awlɛn’n i ɲinma’n) be atin be fɔnlɛ’n nun. Yɛ amun kwlá sieman amun su (Ɲanmiɛn i mmla’m be su) saan be nga be lafi E ndɛ mma’m be su’n, i sin’n, be yɛ be fa be wun man (E) ɔ.
۞ اَللّٰهُ الَّذِيْ خَلَقَكُمْ مِّنْ ضَعْفٍ ثُمَّ جَعَلَ مِنْۢ بَعْدِ ضَعْفٍ قُوَّةً ثُمَّ جَعَلَ مِنْۢ بَعْدِ قُوَّةٍ ضَعْفًا وَّشَيْبَةً ۗيَخْلُقُ مَا يَشَاۤءُۚ وَهُوَ الْعَلِيْمُ الْقَدِيْرُ
allāhul-lażī khalaqakum min ḍa‘fin ṡumma ja‘ala mim ba‘di ḍa‘fin quwwatan ṡumma ja‘ala mim ba‘di quwwatin ḍa‘faw wa syaibah(tan), yakhluqu mā yasyā'(u), wa huwal-‘alīmul-qadīr(u).
Ɔ ti Allah m’ɔ yili amun lika nga amun leman wunmiɛn’n nun’n, kpɛkun ɔ yoli maan (amun) kɛ amun leman wunmiɛn’n, amun kacili wunmiɛnfuɛ, i sin’n, kɛ amun yoli wunmiɛnfuɛ’n, amun yoli wunmiɛnfuɛ (ekun) yɛ ɔ yoli ufue. Ɔ yi like ng’ɔ klo’n. Yɛ ɔ si like kwlaa, ɔ kwla like kwlaa yo.
وَيَوْمَ تَقُوْمُ السَّاعَةُ يُقْسِمُ الْمُجْرِمُوْنَ ەۙ مَا لَبِثُوْا غَيْرَ سَاعَةٍ ۗ كَذٰلِكَ كَانُوْا يُؤْفَكُوْنَ
wa yauma taqūmus-sā‘atu yuqsimul-mujrimūn(a), mā labiṡū gaira sā‘ah(tin), każālika kānū yu'fakūn(a).
Yɛ cɛn (kɛ) Dɔ’n wá jú’n, sa tɛ yofuɛ’m be ta nda kɛ bé ká (asieliɛ’n nun) cɛn kunngba cɛ (sanngɛ). I sɔ yɛ laa’n, be fa kpɛ be sin (nanwlɛ’n su ɔ).
وَقَالَ الَّذِيْنَ اُوْتُوا الْعِلْمَ وَالْاِيْمَانَ لَقَدْ لَبِثْتُمْ فِيْ كِتٰبِ اللّٰهِ اِلٰى يَوْمِ الْبَعْثِۖ فَهٰذَا يَوْمُ الْبَعْثِ وَلٰكِنَّكُمْ كُنْتُمْ لَا تَعْلَمُوْنَ
wa qālal-lażīna ūtul-‘ilma wal-īmāna laqad labiṡtum fī kitābillāhi ilā yaumil-ba‘ṡ(i), fa hāżā yaumul-baṡi wa lākinnakum kuntum lā ta‘lamūn(a).
Yɛ be nga be mannin be silɛ nin Ɲanmiɛn sulafilɛ’n be seli (be nga be lafiman Ɲanmiɛn su’n be kɛ: "Nanwlɛ, amun kali (asieliɛ’n nun) kɛ nga Allah fa kannin’n sa, lele fa juli sran cɛnlɛ cɛn’n su. Ɔ maan sran cɛnlɛ cɛn’n yɛ ɔ o lɛ ɔ, sanngɛ (ka naan) amun lafiman (i su)."
فَيَوْمَىِٕذٍ لَّا يَنْفَعُ الَّذِيْنَ ظَلَمُوْا مَعْذِرَتُهُمْ وَلَا هُمْ يُسْتَعْتَبُوْنَ
fa yauma'iżil lā yanfa‘ul-lażīna ẓalamū ma‘żiratuhum wa lā hum yusta‘tabūn(a).
Ɔ maan cɛn sɔ’n nun’n, sa tɛ yofuɛ’m be kpata’n su ɲanman su mmlusuɛ (kun), yɛ be su manman be atin kɛ be kaci be nzuɛn’n kun.
وَلَقَدْ ضَرَبْنَا لِلنَّاسِ فِيْ هٰذَا الْقُرْاٰنِ مِنْ كُلِّ مَثَلٍۗ وَلَىِٕنْ جِئْتَهُمْ بِاٰيَةٍ لَّيَقُوْلَنَّ الَّذِيْنَ كَفَرُوْٓا اِنْ اَنْتُمْ اِلَّا مُبْطِلُوْنَ
wa laqad ḍarabnā lin-nāsi fī hāżal-qur'āni min kulli maṡal(in), wa la'in ji'tahum bi'āyatil layaqūlannal-lażīna kafarū in antum illā mubṭilūn(a).
Yɛ nanwlɛ, E yiyili ɲanndra wafawafa kwlaa nun e kleli sran mun Coran nga nun. Yɛ sɛ amun fa ndɛ mma kun be man be’n, nanwlɛ, be nga be lafiman Ɲanmiɛn su’n, bé sé kɛ: “Amun ti sran mɔ be kpɛ ato ndɛ’m be nglo’n be ngunmin.”
كَذٰلِكَ يَطْبَعُ اللّٰهُ عَلٰى قُلُوْبِ الَّذِيْنَ لَا يَعْلَمُوْنَ
każālika yaṭba‘ullāhu ‘alā qulūbil-lażīna lā ya‘lamūn(a).
Ɔ maan, Allah kata sran nga be (kloman) kɛ bé wún ndɛ’n i wlɛ’n, be awlɛn’n su.
فَاصْبِرْ اِنَّ وَعْدَ اللّٰهِ حَقٌّ وَّلَا يَسْتَخِفَّنَّكَ الَّذِيْنَ لَا يُوْقِنُوْنَ ࣖ
faṣbir inna wa‘dallāhi ḥaqquw wa lā yastakhiffannakal-lażīna lā yūqinūn(a).
Ɔ maan, tra ɔ awlɛn (O Mohamɛdi); nanwlɛ, nda nga Allah tali’n, ɔ ti nanwlɛ, nán maan be nga be lafiman (Allah i ndɛ mma’m be nanwlɛ’n su’n) be yo maan amun koko.