Q.S An-Nisa (اَلنِّسَاء) - 176 Kukuji lɛ Ayibɔ

يٰٓاَيُّهَا النَّاسُ اتَّقُوْا رَبَّكُمُ الَّذِيْ خَلَقَكُمْ مِّنْ نَّفْسٍ وَّاحِدَةٍ وَّخَلَقَ مِنْهَا زَوْجَهَا وَبَثَّ مِنْهُمَا رِجَالًا كَثِيْرًا وَّنِسَاۤءً ۚ وَاتَّقُوا اللّٰهَ الَّذِيْ تَسَاۤءَلُوْنَ بِهٖ وَالْاَرْحَامَ ۗ اِنَّ اللّٰهَ كَانَ عَلَيْكُمْ رَقِيْبًا

yā ayyuhan-nāsuttaqū rabbakumul-lażī khalaqakum min nafsiw wāḥidatiw wa khalaqa minhā zaujahā wa baṡṡa minhumā rijālan kaṡīraw wa nisā'ā(n), wattaqullāhal-lażī tasā'alūna bihī wal-arḥām(a), innallāha kāna ‘alaikum raqībā(n).

Oo gbɔmɛi! She o-Nuŋtsɔ ni bɔ bo kɛjɛ gbɔmɔ kome (Adam) mli lɛ gbeyei, ni (Allah) bɔ ehefatalɔ (Hawa) kɛjɛ (lɛ diɛŋtsɛ); ni kɛjɛ amɛyi enyɔ lɛ fɛɛ mli lɛ, Allah jie hii kɛ yei babaoo kpo. Gbeyeishemɔ Allah ni nyɛbiɔ nyɛhe yɛ Egbɛi mli lɛ, ni (okwɛ) weku wekukpaai anɔ. Anɔkwale, Allah buɔ ohe ni ekwɛɔ onɔ be fɛɛ be.

وَاٰتُوا الْيَتٰمٰىٓ اَمْوَالَهُمْ وَلَا تَتَبَدَّلُوا الْخَبِيْثَ بِالطَّيِّبِ ۖ وَلَا تَأْكُلُوْٓا اَمْوَالَهُمْ اِلٰٓى اَمْوَالِكُمْ ۗ اِنَّهٗ كَانَ حُوْبًا كَبِيْرًا

wa ātul-yatāmā amwālahum wa lā tatabaddalul-khabīṡa biṭ-ṭayyib(i), wa lā ta'kulū amwālahum ilā amwālikum, innahū kāna ḥūban kabīrā(n).

Ni nyɛhaa ohiafoi (ni ji onukpai lɛ) amɛnii, nyɛkatsakea ekpakpa kɛ efɔŋ, ni nyɛkayea amɛnii kɛ nyɛ nɔ lɛ. Anɔkwale, (nifeemɔ ni ji tsakemɔ kɛ niyenii) ji esha kpele.

وَاِنْ خِفْتُمْ اَلَّا تُقْسِطُوْا فِى الْيَتٰمٰى فَانْكِحُوْا مَا طَابَ لَكُمْ مِّنَ النِّسَاۤءِ مَثْنٰى وَثُلٰثَ وَرُبٰعَ ۚ فَاِنْ خِفْتُمْ اَلَّا تَعْدِلُوْا فَوَاحِدَةً اَوْ مَا مَلَكَتْ اَيْمَانُكُمْ ۗ ذٰلِكَ اَدْنٰٓى اَلَّا تَعُوْلُوْاۗ

wa in khiftum allā tuqsiṭū fil-yatāmā fankiḥū mā ṭāba lakum minan-nisā'i maṡnā wa ṡulāṡa wa rubā‘(a), fa in khiftum allā ta‘dilū fa wāḥidatan au mā malakat aimānukum, żālika adnā allā ta‘ūlū.

Ni kɛji akɛ ohao akɛ onyɛŋ oye jalɛsaneyeli oha (hegbɛi ni) yei ni bɛ fɔlɔi yɔɔ lɛ (kɛji okɛ amɛ bote gbalashihilɛ mli lɛ), no lɛ bote gbalashihilɛ mli kɛ yei (krokomɛi) ni osumɔɔ: enyɔ, etɛ loo ejwɛ. Shi kɛji akɛ ohao akɛ onyɛŋ oye jalɛ sane lɛ, no lɛ (bote gbalashihilɛ mli) mɔ kome pɛ, loo nyɔŋ yoo ni oyɔɔ lɛ. No bɛŋkɛ bɔni afee ni okafee jalɛsane ni ayeee.

وَاٰتُوا النِّسَاۤءَ صَدُقٰتِهِنَّ نِحْلَةً ۗ فَاِنْ طِبْنَ لَكُمْ عَنْ شَيْءٍ مِّنْهُ نَفْسًا فَكُلُوْهُ هَنِيْۤـًٔا مَّرِيْۤـًٔا

wa ātun-nisā'a ṣaduqātihinna niḥlah(tan), fa in ṭibna lakum ‘an syai'im minhu nafsan fa kulūhu hanī'am marī'ā(n).

Ni okɛ shika (dowry) aha yoo (ni okɛbote gbalashihilɛ mli) lɛ akɛ nikeenii ni jɛ tsuiŋ. No sɛɛ lɛ, kɛji amɛkɛ miishɛɛ ha bo efã ko (dowry) lɛ, no lɛ kpɛlɛmɔ nɔ ni okɛ miishɛɛ aná nikeenii lɛ he miishɛɛ.

وَلَا تُؤْتُوا السُّفَهَاۤءَ اَمْوَالَكُمُ الَّتِيْ جَعَلَ اللّٰهُ لَكُمْ قِيٰمًا وَّارْزُقُوْهُمْ فِيْهَا وَاكْسُوْهُمْ وَقُوْلُوْا لَهُمْ قَوْلًا مَّعْرُوْفًا

wa lā tu'tus-sufahā'a amwālakumul-latī ja‘alallāhu lakum qiyāmaw warzuqūhum fīhā waksūhum wa qūlū lahum qaulam ma‘rūfā(n).

Ni okɛ onibii (mɛi ni yɔɔ hewalɛ) ni Allah kɛfee wala shishitoo lɛ akahã mɛi ni amɛjwɛŋmɔi eyeko emuu lolo lɛ. Ha amɛ jarayeli kɛ atadei (kɛjɛ ninamɔ lɛ mli nyɔmɔwoo lɛ mli) ni okɛ amɛ awie wiemɔi kpakpai.

وَابْتَلُوا الْيَتٰمٰى حَتّٰىٓ اِذَا بَلَغُوا النِّكَاحَۚ فَاِنْ اٰنَسْتُمْ مِّنْهُمْ رُشْدًا فَادْفَعُوْٓا اِلَيْهِمْ اَمْوَالَهُمْ ۚ وَلَا تَأْكُلُوْهَآ اِسْرَافًا وَّبِدَارًا اَنْ يَّكْبَرُوْا ۗ وَمَنْ كَانَ غَنِيًّا فَلْيَسْتَعْفِفْ ۚ وَمَنْ كَانَ فَقِيْرًا فَلْيَأْكُلْ بِالْمَعْرُوْفِ ۗ فَاِذَا دَفَعْتُمْ اِلَيْهِمْ اَمْوَالَهُمْ فَاَشْهِدُوْا عَلَيْهِمْ ۗ وَكَفٰى بِاللّٰهِ حَسِيْبًا

wabtalul-yatāmā ḥattā iżā balagun-nikāḥ(a), fa in ānastum minhum rusydan fadfa‘ū ilaihim amwālahum, wa lā ta'kulūhā isrāfaw wa bidāran ay yakbarū, wa man kāna ganiyyan falyasta‘fif, wa man kāna faqīran falya'kul bil-ma‘rūf(i), fa iżā dafa‘tum ilaihim amwālahum fa asyhidū ‘alaihim, wa kafā billāhi ḥasībā(n).

Ni nyɛkaa awusãi lɛ nyɛkwɛa kɛyashi amɛdara bɔ ni sa ni amɛbaanyɛ amɛbote gbalashihilɛ mli. No sɛɛ lɛ, kɛji akɛ yɛ osusumɔ naa lɛ amɛji nileelɔi (ni amɛle ninamɔi akwɛmɔ jogbaŋŋ) lɛ, no lɛ okɛ amɛnibii lɛ aha amɛ. Ni kaaye (bii ni bɛ fɔlɔi anibii) fe husu ni sa ni (kaa)fee oya (kɛha) dani amɛdara. Mɔ fɛɛ mɔ (yɛ kwɛlɔi lɛ ateŋ) ni baanyɛ atsu nii lɛ, no lɛ ha ekpa (gbekɛ ni bɛ fɔlɔi lɛ anibii ni eyeɔ lɛ) ni mɔ fɛɛ mɔ ni ji ohiafo lɛ, no lɛ ebaanyɛ eye nibii lɛ yɛ gbɛ ni sa nɔ. No sɛɛ lɛ, kɛ́ okɛ shikpɔŋ lɛ miiha amɛ lɛ, esa akɛ okɛ odasefoi aba. Ni Allah fa bɔ ni sa akɛ nɔkwɛlɔ.

لِلرِّجَالِ نَصِيْبٌ مِّمَّا تَرَكَ الْوَالِدٰنِ وَالْاَقْرَبُوْنَۖ وَلِلنِّسَاۤءِ نَصِيْبٌ مِّمَّا تَرَكَ الْوَالِدٰنِ وَالْاَقْرَبُوْنَ مِمَّا قَلَّ مِنْهُ اَوْ كَثُرَ ۗ نَصِيْبًا مَّفْرُوْضًا

lir-rijāli naṣībum mimmā tarakal-wālidāni wal-aqrabūn(a), wa lin-nisā'i naṣībum mimmā tarakal-wālidāni wal-aqrabūna mimmā qalla minhu au kaṡur(a), naṣībam mafrūḍā(n).

Yɛ hii agbɛfaŋ lɛ, hegbɛ yɛ akɛ amɛbaajara nibii ni amɛfɔlɔi kɛ amɛwekumɛi adɛŋ lɛ amli gbɛfaŋnɔ, ni yɛ yei agbɛfaŋ lɛ, hegbɛ yɛ akɛ amɛbaajara (agbɛnɛ hu) nibii ni amɛfɔlɔi kɛ amɛwekumɛi adɛŋ lɛ amli gbɛfaŋnɔ, kɛji eji fioo loo babaoo yɛ fã ni ato lɛ naa.

وَاِذَا حَضَرَ الْقِسْمَةَ اُولُوا الْقُرْبٰى وَالْيَتٰمٰى وَالْمَسٰكِيْنُ فَارْزُقُوْهُمْ مِّنْهُ وَقُوْلُوْا لَهُمْ قَوْلًا مَّعْرُوْفًا

wa iżā ḥaḍaral-qismata ulul-qurbā wal-yatāmā wal-masākīnu farzuqūhum minhu wa qūlū lahum qaulam ma‘rūfā(n).

Ni kɛji akɛ yɛ mlijaa lɛ mli lɛ, wekumɛi, ohiafoi kɛ ohiafoi komɛi yɛ jɛmɛ lɛ, no lɛ ha amɛ (fioo pɛ) nibii lɛ ni okɛɛ amɛ wiemɔi kpakpai.

وَلْيَخْشَ الَّذِيْنَ لَوْ تَرَكُوْا مِنْ خَلْفِهِمْ ذُرِّيَّةً ضِعٰفًا خَافُوْا عَلَيْهِمْۖ فَلْيَتَّقُوا اللّٰهَ وَلْيَقُوْلُوْا قَوْلًا سَدِيْدًا

walyakhsyal-lażīna lau tarakū min khalfihim żurriyyatan ḍi‘āfan khāfū ‘alaihim, falyattaqullāha walyaqūlū qaulan sadīdā(n).

Ni nyɛshea (Allah) mɛi ni esa akɛ amɛshi seshibii ni bɛ hewalɛ ni amɛsheɔ amɛ (hilɛ-kɛhamɔ) gbeyei lɛ gbeyei. No hewɔ lɛ, nyɛhaa amɛshea Allah gbeyei, ni nyɛhaa amɛkɛ wiemɔi ni ja awiea.

اِنَّ الَّذِيْنَ يَأْكُلُوْنَ اَمْوَالَ الْيَتٰمٰى ظُلْمًا اِنَّمَا يَأْكُلُوْنَ فِيْ بُطُوْنِهِمْ نَارًا ۗ وَسَيَصْلَوْنَ سَعِيْرًا ࣖ

innal-lażīna ya'kulūna amwālal-yatāmā ẓulman innamā ya'kulūna fī buṭūnihim nārā(n), wa sayaṣlauna sa‘īrā(n).

Anɔkwale, mɛi ni yeɔ gbekɛbii ni bɛ fɔlɔi anibii yɛ gbɛ ni ejaaa nɔ lɛ, yɛ anɔkwale mli lɛ amɛmiɔ la yɛ amɛmli ni amɛbaabote la ni tsoɔ lɛ mli (hɛl).

يُوْصِيْكُمُ اللّٰهُ فِيْٓ اَوْلَادِكُمْ لِلذَّكَرِ مِثْلُ حَظِّ الْاُنْثَيَيْنِ ۚ فَاِنْ كُنَّ نِسَاۤءً فَوْقَ اثْنَتَيْنِ فَلَهُنَّ ثُلُثَا مَا تَرَكَ ۚ وَاِنْ كَانَتْ وَاحِدَةً فَلَهَا النِّصْفُ ۗ وَلِاَبَوَيْهِ لِكُلِّ وَاحِدٍ مِّنْهُمَا السُّدُسُ مِمَّا تَرَكَ اِنْ كَانَ لَهٗ وَلَدٌ ۚ فَاِنْ لَّمْ يَكُنْ لَّهٗ وَلَدٌ وَّوَرِثَهٗٓ اَبَوٰهُ فَلِاُمِّهِ الثُّلُثُ ۚ فَاِنْ كَانَ لَهٗٓ اِخْوَةٌ فَلِاُمِّهِ السُّدُسُ مِنْۢ بَعْدِ وَصِيَّةٍ يُّوْصِيْ بِهَآ اَوْ دَيْنٍ ۗ اٰبَاۤؤُكُمْ وَاَبْنَاۤؤُكُمْۚ لَا تَدْرُوْنَ اَيُّهُمْ اَقْرَبُ لَكُمْ نَفْعًا ۗ فَرِيْضَةً مِّنَ اللّٰهِ ۗ اِنَّ اللّٰهَ كَانَ عَلِيْمًا حَكِيْمًا

yūṣīkumullāhu fī aulādikum liż-żakari miṡlu ḥaẓẓil-unṡayain(i), fa in kunna nisā'an fauqaṡnataini fa lahunna ṡuluṡā mā tarak(a), wa in kānat wāḥidatan fa lahan-niṣf(u), wa li abawaihi likulli wāḥidim minhumas-sudusu mimmā taraka in kāna lahū walad(un), fa illam yakul lahū waladuw wa wariṡahū abawāhu fa li'ummihiṡ-ṡuluṡ(u), fa in kāna lahū ikhwatun fa li'ummihis-sudusu mim ba‘di waṣiyyatiy yūṣī bihā au dain(in), ābā'ukum wa abnā'ukum, lā tadrūna ayyuhum aqrabu lakum naf‘ā(n), farīḍatam minallāh(i), innallāha kāna ‘alīman ḥakīmā(n).

Allah eto gbɛjianɔ eha bo yɛ obii lɛ gboshinii he akɛ: bi nuu gbɛfaŋnɔ kɛ biyei enyɔ gbɛfaŋnɔ yeɔ egbɔ. Kɛji amɛ fɛɛ amɛji biyei, ni fe enyɔ lɛ, no lɛ amɛgbɛfaŋnɔ ji gboshinii lɛ mlijaa etɛ mli enyɔ. Kɛji biyoo kome pɛ yɔɔ lɛ, no lɛ enine shɛɔ fã nɔ. Ni kɛha fɔlɔi lɛ, amɛteŋ mɔ fɛɛ mɔ nine shɛɔ gboshinii lɛ mlijaa enumɔ mli ekome nɔ, kɛji eyɛ bii. Kɛji ebɛ bii ni efɔlɔi pɛ yeɔ gboshinii lɛ, no lɛ emami nine shɛɔ mlijaa etɛ mli ekome nɔ. Kɛji eyɛ nyɛmimɛi lɛ, no lɛ emami nine shɛɔ mlijaa ekpaa mli ekome nɔ. (Mligbalamɔi nɛɛ ji) yɛ (e-wolo lɛ mlibaa) loo (kɛ nyɔmɔwoo) ni ewo lɛ sɛɛ. (Yɛ) ofɔlɔi kɛ obii lɛ ahe lɛ, oleee amɛteŋ nɔ ni he baaba sɛɛnamɔ kɛha bo fe fɛɛ. Enɛ ji Allah famɔ. Anɔkwale, Allah ji mɔ ni le nɔ fɛɛ nɔ, ni ji mɔ ni le nii fɛɛ.

۞ وَلَكُمْ نِصْفُ مَا تَرَكَ اَزْوَاجُكُمْ اِنْ لَّمْ يَكُنْ لَّهُنَّ وَلَدٌ ۚ فَاِنْ كَانَ لَهُنَّ وَلَدٌ فَلَكُمُ الرُّبُعُ مِمَّا تَرَكْنَ مِنْۢ بَعْدِ وَصِيَّةٍ يُّوْصِيْنَ بِهَآ اَوْ دَيْنٍ ۗ وَلَهُنَّ الرُّبُعُ مِمَّا تَرَكْتُمْ اِنْ لَّمْ يَكُنْ لَّكُمْ وَلَدٌ ۚ فَاِنْ كَانَ لَكُمْ وَلَدٌ فَلَهُنَّ الثُّمُنُ مِمَّا تَرَكْتُمْ مِّنْۢ بَعْدِ وَصِيَّةٍ تُوْصُوْنَ بِهَآ اَوْ دَيْنٍ ۗ وَاِنْ كَانَ رَجُلٌ يُّوْرَثُ كَلٰلَةً اَوِ امْرَاَةٌ وَّلَهٗٓ اَخٌ اَوْ اُخْتٌ فَلِكُلِّ وَاحِدٍ مِّنْهُمَا السُّدُسُۚ فَاِنْ كَانُوْٓا اَكْثَرَ مِنْ ذٰلِكَ فَهُمْ شُرَكَاۤءُ فِى الثُّلُثِ مِنْۢ بَعْدِ وَصِيَّةٍ يُّوْصٰى بِهَآ اَوْ دَيْنٍۙ غَيْرَ مُضَاۤرٍّ ۚ وَصِيَّةً مِّنَ اللّٰهِ ۗ وَاللّٰهُ عَلِيْمٌ حَلِيْمٌۗ

wa lakum niṣfu mā taraka azwājukum illam yakul lahunna walad(un), fa in kāna lahunna waladun fa lakumur-rubu‘u mimmā tarakna mim ba‘di waṣiyyatiy yūṣīna bihā au dain(in), wa lahunnar-rubu‘u mimmā taraktum illam yakul lakum walad(un), fa in kāna lakum waladun fa lahunnaṡ-ṡumunu mimmā taraktum mim ba‘di waṣiyyatiy tūṣūna bihā au dain(in), wa in kāna rajuluy yūraṡu kalālatan awimra'atuw wa lahū akhun au ukhtun fa likulli wāḥidatim minhumas-sudus(u), fa in kānū akṡara min żālika fa hum syurakā'u fiṡ-ṡuluṡi mim ba‘di waṣiyyatiy yūṣā bihā au dain(in), gaira muḍārr(in), waṣiyyatam minallāh(i), wallāhu ‘alīmun ḥalīm(un).

Ni nyɛgbɛfaŋnɔ (wumɛi) lɛ ji nibii ni nyɛŋamɛi lɛ eshi lɛ fã, kɛji amɛbɛ bii. Kɛji amɛ (oŋamɛi lɛ) fɔ bii lɛ, no lɛ onine shɛɔ nibii ni amɛshiɔ lɛ mlijaa ejwɛ nɔ beni (amɛtsu) gboshinii ni amɛfee lɛ he nii loo (ni amɛwo) amɛnyɔmɔwoo lɛ sɛɛ. Ŋamɛi nine shɛɔ nibii ni oshiɔ lɛ mlijaa ejwɛ nɔ kɛji obɛ bii. Kɛji oyɛ bii lɛ, no lɛ oŋamɛi lɛ nine shɛɔ nibii ni oshiɔ lɛ mlijaa kpaanyɔ mli ekome nɔ (beni otsuɔ gboshinii ni ofee lɛ he nii loo (ni owo) nyɔmɔ ni owo lɛ sɛɛ. Kɛji mɔ ko gbo, nuu loo yoo, ni eshiko tsɛ ni ebɛ bii, shi eyɛ nyɛmi nuu (seibu) loo nyɛmi yoo (seibu) lɛ, no lɛ nyɛmimɛi hii enyɔ lɛ ateŋ mɔ fɛɛ mɔ nibii lɛ mlijaa ekpaa mli ekome. Shi kɛji akɛ nyɛmi nuu ni fe ekome yɛ lɛ, no lɛ amɛfeɔ ekome kɛjaa gbɛfaŋnɔ ni ji etɛ lɛ, yɛ (ni amɛtsu gboshinii lɛ he nii) ni efee lɛ sɛɛ loo (ni amɛwo) nyɔmɔ ni nɔ ko nɔ ko bɛ he (kɛha gboshiniyelɔi lɛ). Nakai ji Nyɔŋmɔ gbɛjianɔi. Allah le nɔ fɛɛ nɔ, ekɛ eshai keɔ fe fɛɛ.

تِلْكَ حُدُوْدُ اللّٰهِ ۗ وَمَنْ يُّطِعِ اللّٰهَ وَرَسُوْلَهٗ يُدْخِلْهُ جَنّٰتٍ تَجْرِيْ مِنْ تَحْتِهَا الْاَنْهٰرُ خٰلِدِيْنَ فِيْهَا ۗ وَذٰلِكَ الْفَوْزُ الْعَظِيْمُ

tilka ḥudūdullāh(i), wa may yuṭi‘illāha wa rasūlahū yudkhilhu jannātin tajrī min taḥtihal-anhāru khālidīna fīhā, wa żālikal-fauzul-‘aẓīm(u).

Nomɛi ji Allah husui (mla) lɛ. Mɔ fɛɛ mɔ ni baabo Allah kɛ E-bɔfo lɛ toi lɛ, ebaabote amɛ abɔɔi ni faai hoɔ yɛ shishi lɛ amli, amɛbaahi mli kɛya naanɔ. Ni no ji kunimyeli kpele.

وَمَنْ يَّعْصِ اللّٰهَ وَرَسُوْلَهٗ وَيَتَعَدَّ حُدُوْدَهٗ يُدْخِلْهُ نَارًا خَالِدًا فِيْهَاۖ وَلَهٗ عَذَابٌ مُّهِيْنٌ ࣖ

wa may ya‘ṣillāha wa rasūlahū wa yata‘adda ḥudūdahū yudkhilhu nāran khālidan fīhā, wa lahū ‘ażābum muhīn(un).

Ni mɔ fɛɛ mɔ ni booo Allah kɛ E-bɔfo lɛ toi ni eku E-mla lɛ husui lɛ amli lɛ, anɔkwale mli lɛ, Allah kɛ lɛ baawo hɛl la mli, ebaahi jɛmɛ kɛya naanɔ ni ebaaná toigbalamɔ ni woɔ mɔ hiɛgbele.

وَالّٰتِيْ يَأْتِيْنَ الْفَاحِشَةَ مِنْ نِّسَاۤىِٕكُمْ فَاسْتَشْهِدُوْا عَلَيْهِنَّ اَرْبَعَةً مِّنْكُمْ ۚ فَاِنْ شَهِدُوْا فَاَمْسِكُوْهُنَّ فِى الْبُيُوْتِ حَتّٰى يَتَوَفّٰىهُنَّ الْمَوْتُ اَوْ يَجْعَلَ اللّٰهُ لَهُنَّ سَبِيْلًا

wal-lātī ya'tīnal-fāḥisyata min nisā'ikum fastasyhidū ‘alaihinna arba‘atam minkum, fa in syahidū fa amsikūhunna fil-buyūti ḥattā yatawaffāhunnal-mautu au yaj‘alallāhu lahunna sabīlā(n).

Ni yei ni feɔ nibii ni yɔɔ nyaŋemɔ yɛ nyɛyei lɛ ateŋ lɛ, nyɛhaa amɛnáa odasefoi ejwɛ yɛ nyɛteŋ (ni yeɔ he odase). Kɛji amɛye odase lɛ, no lɛ nyɛtswaa amɛ (yei lɛ) yɛ shĩa lɛ mli kɛyashi amɛbaagboi, loo kɛyashi Allah baafee gbɛ (kroko) eha amɛ.

وَالَّذٰنِ يَأْتِيٰنِهَا مِنْكُمْ فَاٰذُوْهُمَا ۚ فَاِنْ تَابَا وَاَصْلَحَا فَاَعْرِضُوْا عَنْهُمَا ۗ اِنَّ اللّٰهَ كَانَ تَوَّابًا رَّحِيْمًا

wal-lażāni ya'tiyānihā minkum fa āżūhumā, fa in tābā wa aṣlaḥā fa a‘riḍū ‘anhumā, innallāha kāna tawwābar raḥīmā(n).

Ni mɛi enyɔ ni feɔ nyaŋemɔ nii yɛ nyɛteŋ lɛ, nyɛgbaa amɛyi enyɔ lɛ fɛɛ atoi. Kɛji amɛyi enyɔ lɛ fɛɛ amɛtsake amɛtsui ni amɛfee amɛhe jogbaŋŋ lɛ, no lɛ ha amɛfee nakai. Anɔkwale, Allah ji mɔ ni kpɛlɛɔ tsuitsakemɔ nɔ fe fɛɛ, mɔ ni naa mɔbɔ fe fɛɛ.

اِنَّمَا التَّوْبَةُ عَلَى اللّٰهِ لِلَّذِيْنَ يَعْمَلُوْنَ السُّوْۤءَ بِجَهَالَةٍ ثُمَّ يَتُوْبُوْنَ مِنْ قَرِيْبٍ فَاُولٰۤىِٕكَ يَتُوْبُ اللّٰهُ عَلَيْهِمْ ۗ وَكَانَ اللّٰهُ عَلِيْمًا حَكِيْمًا

innamat-taubatu ‘alallāhi lil-lażīna ya‘malūnas-sū'a bijahālatin ṡumma yatūbūna min qarībin fa ulā'ika yatūbullāhu ‘alaihim, wa kānallāhu ‘alīman ḥakīmā(n).

Anɔkwale, tsuitsakemɔ kɛha Allah ji (ni sa) kɛha mɛi ni feɔ awuiyeli ejaakɛ amɛnuuu shishi, no sɛɛ lɛ amɛtsakeɔ amɛtsui amrɔ nɔŋŋ lɛ pɛ. Amɛtsuitsakemɔ lɛ ji nɔ ni Allah kpɛlɛɔ nɔ. Allah ji Mɔ ni le nɔ fɛɛ nɔ, ni le nii fɛɛ.

وَلَيْسَتِ التَّوْبَةُ لِلَّذِيْنَ يَعْمَلُوْنَ السَّيِّاٰتِۚ حَتّٰىٓ اِذَا حَضَرَ اَحَدَهُمُ الْمَوْتُ قَالَ اِنِّيْ تُبْتُ الْـٰٔنَ وَلَا الَّذِيْنَ يَمُوْتُوْنَ وَهُمْ كُفَّارٌ ۗ اُولٰۤىِٕكَ اَعْتَدْنَا لَهُمْ عَذَابًا اَلِيْمًا

wa laisatit-taubatu lil-lażīna ya‘malūnas-sayyi'āt(i), ḥattā iżā ḥaḍara aḥadahumul-mautu qāla innī tubtul-āna wa lal-lażīna yamūtūna wa hum kuffār(un), ulā'ika a‘tadnā lahum ‘ażāban alīmā(n).

Ni tsuitsakemɔ jeee (Allah kpɛlɛɔ nɔ) kɛjɛɔ mɛi ni feɔ awuiyeli lɛ adɛŋ kɛyashi be mli ni gbele baa amɛteŋ mɔ ko nɔ, (no sɛɛ lɛ) ekɛɛ, "Mitsake mitsui diɛŋtsɛ bianɛ." Ni akpɛlɛɛɛ tsuitsakemɔ nɔ kɛjɛɛɛ mɛi ni gboi beni amɛyɔɔ hemɔkɛyeli ni bɛ mli lɛ adɛŋ. Wɔto toigbalamɔ ni yeɔ mɔ awui wɔha nakai gbɔmɛi lɛ.

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا لَا يَحِلُّ لَكُمْ اَنْ تَرِثُوا النِّسَاۤءَ كَرْهًا ۗ وَلَا تَعْضُلُوْهُنَّ لِتَذْهَبُوْا بِبَعْضِ مَآ اٰتَيْتُمُوْهُنَّ اِلَّآ اَنْ يَّأْتِيْنَ بِفَاحِشَةٍ مُّبَيِّنَةٍ ۚ وَعَاشِرُوْهُنَّ بِالْمَعْرُوْفِ ۚ فَاِنْ كَرِهْتُمُوْهُنَّ فَعَسٰٓى اَنْ تَكْرَهُوْا شَيْـًٔا وَّيَجْعَلَ اللّٰهُ فِيْهِ خَيْرًا كَثِيْرًا

yā ayyuhal-lażīna āmanū lā yaḥillu lakum an tariṡun-nisā'a karhā(n), wa lā ta‘ḍulūhunna litażhabū biba‘ḍi mā ātaitumūhunna illā ay ya'tīna bifāḥisyatim mubayyinah(tin), wa ‘āsyirūhunna bil-ma‘rūf(i), fa in karihtumūhunna fa ‘asā an takrahū syai'aw wa yaj‘alallāhu fīhi khairan kaṡīrā(n).

Oo heyelilɔi! Mla eŋmɛɛɛ gbɛ akɛ okɛ yiwalɛ aŋɔ yei gboshinii ni okɛ haomɔ akahã amɛ ejaakɛ amɛmiisumɔ ni amɛhe nɔ ni okɛha amɛ lɛ fã ko ekoŋŋ, ja amɛfee nɔ ko ni yɔɔ gbeyei diɛŋtsɛ. Ni okɛ amɛ abɔ yɛ gbɛ ni sa nɔ. Kɛji akɛ osumɔɔɔ amɛ lɛ, (no lɛ too otsui shi) ejaakɛ ekolɛ osumɔɔɔ nɔ ko, eyɛ mli akɛ Allah efee lɛ kpakpa babaoo moŋ.

وَاِنْ اَرَدْتُّمُ اسْتِبْدَالَ زَوْجٍ مَّكَانَ زَوْجٍۙ وَّاٰتَيْتُمْ اِحْدٰىهُنَّ قِنْطَارًا فَلَا تَأْخُذُوْا مِنْهُ شَيْـًٔا ۗ اَتَأْخُذُوْنَهٗ بُهْتَانًا وَّاِثْمًا مُّبِيْنًا

wa in arattumustibdāla zaujim makāna zauj(in), wa ātaitum iḥdāhunna qinṭāran falā ta'khużū minhu syai'ā(n), ata'khużūnahū buhtānaw wa iṡmam mubīnā(n).

Ni kɛ́ oosumɔ ni okɛ mɔ kroko awo oŋamɛi lɛ ateŋ mɔ kome najiaŋ, ni okɛ nii babaoo ohã amɛteŋ mɔ kome lɛ, kaaŋɔ eko kwraa kɛku sɛɛ. Ani obaaŋɔ ekoŋŋ kɛtsɔ apasa naatsii kɛ esha ni jeɔ kpo faŋŋ (ni ooowo) lɛ nɔ?

وَكَيْفَ تَأْخُذُوْنَهٗ وَقَدْ اَفْضٰى بَعْضُكُمْ اِلٰى بَعْضٍ وَّاَخَذْنَ مِنْكُمْ مِّيْثَاقًا غَلِيْظًا

wa kaifa ta'khużūnahū wa qad afḍā ba‘ḍukum ilā ba‘ḍiw wa akhażna minkum mīṡāqan galīẓā(n).

Ni te ooofee tɛŋŋ okɛku sɛɛ kɛba beni okɛ ohe ehi shi (akɛ wu kɛ ŋa) lɛ. Ni amɛ (oŋamɛi lɛ) ejie kpaŋmɔ ni mli wa (ni kɔɔ gbalashihilɛ he) kɛjɛ odɛŋ.

وَلَا تَنْكِحُوْا مَا نَكَحَ اٰبَاۤؤُكُمْ مِّنَ النِّسَاۤءِ اِلَّا مَا قَدْ سَلَفَ ۗ اِنَّهٗ كَانَ فَاحِشَةً وَّمَقْتًاۗ وَسَاۤءَ سَبِيْلًا ࣖ

wa lā tankiḥū mā nakaḥa ābā'ukum minan-nisā'i illā mā qad salaf(a), innahū kāna fāḥisyataw wa maqtā(n), wa sā'a sabīlā(n).

Ni nyɛkɛ yei ni nyɛtsɛmɛi kɛ amɛ bote gbalashihilɛ mli lɛ akabote gbalashihilɛ mli, ja (kɛha nɔ ko ni ba yɛ be ni eho lɛ mli). Anɔkwale, no ji nifeemɔ ni yɔɔ hiɛgbele ni (Allah) nyɛɔ lɛ kɛ gbɛ fɔŋ (ni esa akɛ anyiɛ sɛɛ).

حُرِّمَتْ عَلَيْكُمْ اُمَّهٰتُكُمْ وَبَنٰتُكُمْ وَاَخَوٰتُكُمْ وَعَمّٰتُكُمْ وَخٰلٰتُكُمْ وَبَنٰتُ الْاَخِ وَبَنٰتُ الْاُخْتِ وَاُمَّهٰتُكُمُ الّٰتِيْٓ اَرْضَعْنَكُمْ وَاَخَوٰتُكُمْ مِّنَ الرَّضَاعَةِ وَاُمَّهٰتُ نِسَاۤىِٕكُمْ وَرَبَاۤىِٕبُكُمُ الّٰتِيْ فِيْ حُجُوْرِكُمْ مِّنْ نِّسَاۤىِٕكُمُ الّٰتِيْ دَخَلْتُمْ بِهِنَّۖ فَاِنْ لَّمْ تَكُوْنُوْا دَخَلْتُمْ بِهِنَّ فَلَا جُنَاحَ عَلَيْكُمْ ۖ وَحَلَاۤىِٕلُ اَبْنَاۤىِٕكُمُ الَّذِيْنَ مِنْ اَصْلَابِكُمْۙ وَاَنْ تَجْمَعُوْا بَيْنَ الْاُخْتَيْنِ اِلَّا مَا قَدْ سَلَفَ ۗ اِنَّ اللّٰهَ كَانَ غَفُوْرًا رَّحِيْمًا ۔

Ḥurrimat ‘alaikum ummahātukum wa banātukum wa akhawātukum wa ‘ammātukum wa khālātukum wa banātul-akhi wa banātul-ukhti wa ummahātukumul-lātī arḍa‘nakum wa akhawātukum minar-raḍā‘ati wa ummahātu nisā'ikum wa rabā'ibukumul-lātī fī ḥujūrikum min nisā'ikumul-lātī dakhaltum bihinn(a), fa illam takūnū dakhaltum bihinna falā junāḥa ‘alaikum, wa ḥalā'ilu abnā'ikumul-lażīna min aṣlābikum, wa an tajma‘ū bainal-ukhtaini illā mā qad salaf(a), innallāha kāna gafūrar raḥīmā(n).

Agu bo (gbalashihilɛ) ji onyɛmɛi, obiyei, onyɛmimɛi yei, otsɛ nyɛmimɛi yei, onyɛmimɛi yei, onyɛmimɛi yei, onyɛmimɛi yei, onyɛmɛi ni ha bo nu, onyɛmimɛi yei kɛtsɔ fɔmɔ nɔ, oŋamɛi anyɛmɛi (in-laws the daughren your) ŋamɛi ni okɛ amɛ ebɔ, shi kɛji akɛ okɛ amɛ ebɔko (ni ogbala amɛ gbala), no lɛ esha ko bɛ onɔ (ni okɛ amɛ abote gbalashihilɛ mli), (ni agu bo) ji bo diɛŋtsɛ obii hii (oshiamɛi) aŋamɛi, ni (agu) ni okɛ nyɛmimɛi yei enyɔ aba (yɛ gbalashihilɛ mli) kɛji akɛ pa lɛ eba mli, except. Anɔkwale, Allah ji mɔ ni kɛ eshai keɔ, mɔbɔnalɔ fe fɛɛ

۞ وَالْمُحْصَنٰتُ مِنَ النِّسَاۤءِ اِلَّا مَا مَلَكَتْ اَيْمَانُكُمْ ۚ كِتٰبَ اللّٰهِ عَلَيْكُمْ ۚ وَاُحِلَّ لَكُمْ مَّا وَرَاۤءَ ذٰلِكُمْ اَنْ تَبْتَغُوْا بِاَمْوَالِكُمْ مُّحْصِنِيْنَ غَيْرَ مُسٰفِحِيْنَ ۗ فَمَا اسْتَمْتَعْتُمْ بِهٖ مِنْهُنَّ فَاٰتُوْهُنَّ اُجُوْرَهُنَّ فَرِيْضَةً ۗوَلَا جُنَاحَ عَلَيْكُمْ فِيْمَا تَرَاضَيْتُمْ بِهٖ مِنْۢ بَعْدِ الْفَرِيْضَةِۗ اِنَّ اللّٰهَ كَانَ عَلِيْمًا حَكِيْمًا

wal-muḥṣanātu minan-nisā'i illā mā malakat aimānukum, kitāballāhi ‘alaikum, wa uḥilla lakum mā warā'a żālikum an tabtagū bi'amwālikum muḥṣinīna gaira musāfiḥīn(a), famastamta‘tum bihī minhunna fa ātūhunna ujūrahunna farīḍah(tan), wa lā junāḥa ‘alaikum fīmā tarāḍaitum bihī mim ba‘dil-farīḍah(ti), innallāha kāna ‘alīman ḥakīmā(n).

Ni (agu nyɛ) ji yei ni ebote gbalashihilɛ mli, ja nakai nyɔji yei (ta mli nyɔŋyelii) ni nyɛyɔɔ akɛ Allah famɔ yɛ nyɛnɔ lɛ pɛ. Ni mla eŋmɛ gbɛ akɛ okɛ yei krokomɛi abote gbalashihilɛ mli kɛfata enɛɛmɛi ahe, kɛji okɛ oninaa nii bɔɔ mɔdɛŋ ni okɛ amɛ abote gbalashihilɛ mli, shi jeee ni okɛ amɛ abɔ gbala. No hewɔ lɛ, yɛ miishɛɛ ni oná kɛjɛ amɛdɛŋ lɛ hewɔ lɛ, okɛ amɛŋayeli nyɔmɔwoo lɛ aha amɛ akɛ gbɛnaa nii. Shi nɔ fɔŋ ko bɛ he kɛji akɛ oye ohe yɛ amɛteŋ beni akpɛ yiŋ yɛ he sɛɛ. Anɔkwale, Allah ji mɔ ni le nɔ fɛɛ nɔ, ni ji mɔ ni le nii fɛɛ.

وَمَنْ لَّمْ يَسْتَطِعْ مِنْكُمْ طَوْلًا اَنْ يَّنْكِحَ الْمُحْصَنٰتِ الْمُؤْمِنٰتِ فَمِنْ مَّا مَلَكَتْ اَيْمَانُكُمْ مِّنْ فَتَيٰتِكُمُ الْمُؤْمِنٰتِۗ وَاللّٰهُ اَعْلَمُ بِاِيْمَانِكُمْ ۗ بَعْضُكُمْ مِّنْۢ بَعْضٍۚ فَانْكِحُوْهُنَّ بِاِذْنِ اَهْلِهِنَّ وَاٰتُوْهُنَّ اُجُوْرَهُنَّ بِالْمَعْرُوْفِ مُحْصَنٰتٍ غَيْرَ مُسٰفِحٰتٍ وَّلَا مُتَّخِذٰتِ اَخْدَانٍ ۚ فَاِذَآ اُحْصِنَّ فَاِنْ اَتَيْنَ بِفَاحِشَةٍ فَعَلَيْهِنَّ نِصْفُ مَا عَلَى الْمُحْصَنٰتِ مِنَ الْعَذَابِۗ ذٰلِكَ لِمَنْ خَشِيَ الْعَنَتَ مِنْكُمْ ۗ وَاَنْ تَصْبِرُوْا خَيْرٌ لَّكُمْ ۗ وَاللّٰهُ غَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ ࣖ

wa mal lam yastaṭi‘ minkum ṭaulan ay yankiḥal-muḥṣanātil-mu'mināti fa mim mā malakat aimānukum min fatayātikumul-mu'mināt(i), wallāhu a‘lamu bi'īmānikum, ba‘ḍukum mim ba‘ḍ(in), fankiḥūhunna bi'iżni ahlihinna wa ātūhunna ujūrahunna bil-ma‘rūfi muḥṣanātin gaira musāfiḥātiw wa lā muttakhiżāti akhdān(in), fa iżā uḥṣinna fa in ataina bifāḥisyatin fa ‘alaihinna niṣfu mā ‘alal-muḥṣanāti minal-‘ażāb(i), żālika limay khasyial-‘anata minkum, wa an taṣbirū khairul lakum, wallāhu gafūrur raḥīm(un).

Ni mɔ fɛɛ mɔ ni nyɛteŋ nyɛnyɛŋ ekɛ yoo ni yeɔ ehe ni heɔ eyeɔ abote gbalashihilɛ mli lɛ, no lɛ (mla eŋmɛ gbɛ akɛ ekɛ yoo ni heɔ yeɔ ni jɛ nyɛnyɔji ateŋ lɛ abote gbalashihilɛ mli. Allah le ohemɔkɛyeli lɛ. Nyɛteŋ mɛi komɛi jɛ nyɛteŋ mɔ kroko mli (Adam kɛ Hawa seshibii kome too lɛ nɔŋŋ), no hewɔ lɛ nyɛkɛ amɛ abote gbalashihilɛ mli kɛtsɔ amɛnuŋtsɔmɛi lɛ agbɛŋmɛɛ nɔ ni nyɛhaa amɛ shika ni sa, ejaakɛ amɛji yei ni buɔ amɛhe, jeee gbalafitelɔi, loo (agbɛnɛ hu) yei ni kɛ hii krokomɛi feɔ amɛshia kooloi. Kɛji amɛbote gbalashihilɛ mli momo (amɛbote gbalashihilɛ mli), shi amɛfee nifeemɔ ko ni yɔɔ gbeyei (zina), no lɛ (toigbalamɔ) ni akɛhaa amɛ lɛ ji nɔ ni (toigbalamɔ) ni akɛhaa yei ni eye amɛhe (ni eboteee gbalashihilɛ mli) lɛ fã. (Nyɛmɔ ni akɛboteɔ gbalashihilɛ mli kɛ tsulɔ) ji kɛha gbɔmɛi ni sheɔ naagbai ni yɔɔ amɛhebuu mli (kɛjɛ gbalafitemɔ mli) lɛ gbeyei. Se ke o to o tsui si ɔ, e maa hi ha mo. Allah ji mɔ ni kɛ eshai keɔ, mɔ ni naa mɔbɔ fe fɛɛ.

يُرِيْدُ اللّٰهُ لِيُبَيِّنَ لَكُمْ وَيَهْدِيَكُمْ سُنَنَ الَّذِيْنَ مِنْ قَبْلِكُمْ وَيَتُوْبَ عَلَيْكُمْ ۗ وَاللّٰهُ عَلِيْمٌ حَكِيْمٌ

yurīdullāhu liyubayyina lakum wa yahdiyakum sunanal-lażīna min qablikum wa yatūba ‘alaikum, wallāhu ‘alīmun ḥakīm(un).

Allah miisumɔ ni etsɔɔ (Emla lɛ) mli etsɔɔ bo, ni etsɔɔ bo gbɛi (shihilɛ) ni mɛi ni tsɔ ohiɛ (gbalɔi kɛ Nyɔŋmɔjalɔi) lɛ yɔɔ lɛ ni Ekpɛlɛɔ otsuitsakemɔ lɛ nɔ. Allah ji Mɔ ni le nɔ fɛɛ nɔ, ni le nii fɛɛ.

وَاللّٰهُ يُرِيْدُ اَنْ يَّتُوْبَ عَلَيْكُمْ ۗ وَيُرِيْدُ الَّذِيْنَ يَتَّبِعُوْنَ الشَّهَوٰتِ اَنْ تَمِيْلُوْا مَيْلًا عَظِيْمًا

wallāhu yurīdu ay yatūba ‘alaikum, wa yurīdul-lażīna yattabi‘ūnasy-syahawāti an tamīlū mailan ‘aẓīmā(n).

Ni Allah baakpɛlɛ otsuitsakemɔ lɛ nɔ, yɛ be mli ni mɛi ni nyiɛɔ amɛshwelɛi asɛɛ lɛ miisumɔ ni otsi ohe kɛya shɔŋŋ bɔ ni ooonyɛ (kɛjɛ anɔkwale lɛ mli).

يُرِيْدُ اللّٰهُ اَنْ يُّخَفِّفَ عَنْكُمْ ۚ وَخُلِقَ الْاِنْسَانُ ضَعِيْفًا

yurīdullāhu ay yukhaffifa ‘ankum, wa khuliqal-insānu ḍa‘īfā(n).

Allah miisumɔ ni eha bo hejɔɔmɔ, ejaakɛ abɔ adesai (adebɔɔ) ni bɛ hewalɛ.

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا لَا تَأْكُلُوْٓا اَمْوَالَكُمْ بَيْنَكُمْ بِالْبَاطِلِ اِلَّآ اَنْ تَكُوْنَ تِجَارَةً عَنْ تَرَاضٍ مِّنْكُمْ ۗ وَلَا تَقْتُلُوْٓا اَنْفُسَكُمْ ۗ اِنَّ اللّٰهَ كَانَ بِكُمْ رَحِيْمًا

yā ayyuhal-lażīna āmanū lā ta'kulū amwālakum bainakum bil-bāṭili illā an takūna tijāratan ‘an tarāḍim minkum, wa lā taqtulū anfusakum, innallāha kāna bikum raḥīmā(n).

Nyɛ mɛi ni heɔ nyɛyeɔ lɛ! Nyɛkayea nyɛteŋ mɔ fɛɛ mɔ ninamɔ yɛ amale gbɛ nɔ, ja jarayeli ni damɔ nyɛteŋ mɔ fɛɛ mɔ kpɛlɛmɔ nɔ. Ni kaagbe ohe. Anɔkwale, Allah ji Mɔbɔnalɔ fe fɛɛ kɛha nyɛ.

وَمَنْ يَّفْعَلْ ذٰلِكَ عُدْوَانًا وَّظُلْمًا فَسَوْفَ نُصْلِيْهِ نَارًا ۗوَكَانَ ذٰلِكَ عَلَى اللّٰهِ يَسِيْرًا

wa may yaf‘al żālika ‘udwānaw wa ẓulman fa saufa nuṣlīhi nārā(n), wa kāna żālika ‘alallāhi yasīrā(n).

Ni mɔ fɛɛ mɔ ni feɔ enɛ yɛ gbɛ ni teɔ shi ewoɔ mla ni ejaaa nɔ lɛ, Wɔkɛ lɛ baawo hɛl. No ji nɔ ni yɔɔ mlɛo kɛha Allah

اِنْ تَجْتَنِبُوْا كَبَاۤىِٕرَ مَا تُنْهَوْنَ عَنْهُ نُكَفِّرْ عَنْكُمْ سَيِّاٰتِكُمْ وَنُدْخِلْكُمْ مُّدْخَلًا كَرِيْمًا

in tajtanibū kabā'ira mā tunhauna ‘anhu nukaffir ‘ankum sayyi'ātikum wa nudkhilkum mudkhalan karīmā(n).

Kɛji otsi ohe kɛjɛ eshai wuji ni agu bo akɛ ofee lɛ ahe lɛ, Wɔkɛ ohe eshai lɛ baake bo ni wɔkɛ bo baaya shihilɛhe ko ni hi jogbaŋŋ (Paradeiso).

وَلَا تَتَمَنَّوْا مَا فَضَّلَ اللّٰهُ بِهٖ بَعْضَكُمْ عَلٰى بَعْضٍ ۗ لِلرِّجَالِ نَصِيْبٌ مِّمَّا اكْتَسَبُوْا ۗ وَلِلنِّسَاۤءِ نَصِيْبٌ مِّمَّا اكْتَسَبْنَ ۗوَسْـَٔلُوا اللّٰهَ مِنْ فَضْلِهٖ ۗ اِنَّ اللّٰهَ كَانَ بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيْمًا

wa lā tatamannau mā faḍḍalallāhu bihī ba‘ḍakum ‘alā ba‘ḍ(in), lir-rijāli naṣībum mimmaktasabū, wa lin-nisā'i naṣībum mimmaktasabn(a), was'alullāha min faḍlih(ī), innallāha kāna bikulli syai'in ‘alīmā(n).

Ni nyɛkashweɔ jweremɔ nii ni Allah kɛha nyɛteŋ mɛi komɛi fe mɛi krokomɛi lɛ. Kɛha hii lɛ, nɔ ni amɛtsu lɛ mli gbɛfaŋnɔ yɛ, ni yei lɛ, nɔ ni amɛtsu lɛ mli gbɛfaŋnɔ yɛ. Bi Allah E-jurɔfeemɔ lɛ. Anɔkwale, Allah ji mɔ ni le nibii fɛɛ.

وَلِكُلٍّ جَعَلْنَا مَوَالِيَ مِمَّا تَرَكَ الْوَالِدٰنِ وَالْاَقْرَبُوْنَ ۗ وَالَّذِيْنَ عَقَدَتْ اَيْمَانُكُمْ فَاٰتُوْهُمْ نَصِيْبَهُمْ ۗ اِنَّ اللّٰهَ كَانَ عَلٰى كُلِّ شَيْءٍ شَهِيْدًا ࣖ

wa likullin ja‘alnā mawāliya mimmā tarakal-wālidāni wal-aqrabūn(a), wal-lażīna ‘aqadat aimānukum fa ātūhum naṣībahum, innallāha kāna ‘alā kulli syai'in syahīdā(n).

Ni wɔhala gboshiniyelɔi kɛha mɔ fɛɛ mɔ (nuu kɛ yoo) kɛha nɔ ni efɔlɔi kɛ ewekumɛi eshi lɛ. Ni mɛi ni okã amɛ kitã akɛ obaaye amɛ anɔkwa lɛ, ha amɛ amɛgbɛfaŋnɔ. Anɔkwale, Allah ji nibii fɛɛ he Odasefonyo.

اَلرِّجَالُ قَوَّامُوْنَ عَلَى النِّسَاۤءِ بِمَا فَضَّلَ اللّٰهُ بَعْضَهُمْ عَلٰى بَعْضٍ وَّبِمَآ اَنْفَقُوْا مِنْ اَمْوَالِهِمْ ۗ فَالصّٰلِحٰتُ قٰنِتٰتٌ حٰفِظٰتٌ لِّلْغَيْبِ بِمَا حَفِظَ اللّٰهُ ۗوَالّٰتِيْ تَخَافُوْنَ نُشُوْزَهُنَّ فَعِظُوْهُنَّ وَاهْجُرُوْهُنَّ فِى الْمَضَاجِعِ وَاضْرِبُوْهُنَّ ۚ فَاِنْ اَطَعْنَكُمْ فَلَا تَبْغُوْا عَلَيْهِنَّ سَبِيْلًا ۗاِنَّ اللّٰهَ كَانَ عَلِيًّا كَبِيْرًا

ar-rijālu qawwāmūna ‘alan-nisā'i bimā faḍḍalallāhu ba‘ḍahum ‘alā ba‘ḍiw wa bimā anfaqū min amwālihim, faṣ-ṣāliḥātu qānitātun ḥāfiẓātul lil-gaibi bimā ḥafiẓallāh(u), wal-lātī takhāfūna nusyūzahunna fa ‘iẓūhunna wahjurūhunna fil-maḍāji‘i waḍribūhunn(a), fa in aṭa‘nakum falā tabgū ‘alaihinna sabīlā(n), innallāha kāna ‘aliyyan kabīrā(n).

Hii ji yei ahebulɔi ejaakɛ Allah eha amɛteŋ mɛi komɛi etsɔ mɛi krokomɛi anɔ, ni amɛfiteɔ amɛnii kɛjɛɔ amɛnibii amli. No hewɔ lɛ, yei jalɔi lɛ boɔ toi ni amɛbuɔ amɛhe yɛ be mli ni ebɛ lɛ ejaakɛ Allah ebu amɛhe. Kɛha yei ni ohaoɔ yɛ nusyuz he lɛ, esa akɛ owo amɛ ŋaa, oshi amɛ yɛ saatso nɔ (saji ni yɔɔ srɔtoi), ni (kɛ ehe miihia lɛ) otswa amɛ. Shi kɛji amɛbo bo toi lɛ, no lɛ kaatao yiŋtoi ni okɛbaagba amɛnaa. Anɔkwale, Allah ji mɔ ni nɔ kwɔ fe fɛɛ, mɔ ni fe fɛɛ.

وَاِنْ خِفْتُمْ شِقَاقَ بَيْنِهِمَا فَابْعَثُوْا حَكَمًا مِّنْ اَهْلِهٖ وَحَكَمًا مِّنْ اَهْلِهَا ۚ اِنْ يُّرِيْدَآ اِصْلَاحًا يُّوَفِّقِ اللّٰهُ بَيْنَهُمَا ۗ اِنَّ اللّٰهَ كَانَ عَلِيْمًا خَبِيْرًا

wa in khiftum syiqāqa bainihimā fab‘aṡū ḥakamam min ahlihī wa ḥakamam min ahlihā, iy yurīdā iṣlāḥay yuwaffiqillāhu bainahumā, innallāha kāna ‘alīman khabīrā(n).

Ni kɛji ohao akɛ béi baaba amɛyi enyɔ lɛ ateŋ lɛ, no lɛ tsu toiŋjɔlɛ taolɔ ko kɛjɛ nuu lɛ weku lɛ mli kɛ yoo lɛ weku lɛ mli toiŋjɔlɛ taolɔ ko kɛba. Kɛji amɛyi enyɔ lɛ fɛɛ (toiŋjɔlɛfeelɔi lɛ) to amɛyiŋ akɛ amɛbaafee tsakemɔi lɛ, no lɛ, Allah baaha wu lɛ kɛ ŋa lɛ taufik diɛŋtsɛ. Anɔkwale, Allah le nɔ fɛɛ nɔ, ni le nɔ fɛɛ nɔ.

۞ وَاعْبُدُوا اللّٰهَ وَلَا تُشْرِكُوْا بِهٖ شَيْـًٔا وَّبِالْوَالِدَيْنِ اِحْسَانًا وَّبِذِى الْقُرْبٰى وَالْيَتٰمٰى وَالْمَسٰكِيْنِ وَالْجَارِ ذِى الْقُرْبٰى وَالْجَارِ الْجُنُبِ وَالصَّاحِبِ بِالْجَنْۢبِ وَابْنِ السَّبِيْلِۙ وَمَا مَلَكَتْ اَيْمَانُكُمْ ۗ اِنَّ اللّٰهَ لَا يُحِبُّ مَنْ كَانَ مُخْتَالًا فَخُوْرًاۙ

wa‘budullāha wa lā tusyrikū bihī syai'aw wa bil-wālidaini iḥsānaw wa biżil-qurbā wal-yatāmā wal-masākīni wal-jāri żil-qurbā wal-jāril-junubi waṣ-ṣāḥibi bil-jambi wabnis-sabīl(i), wa mā malakat aimānukum, innallāha lā yuḥibbu man kāna mukhtālan fakhūrā(n).

Ni nyɛjáa Allah ni nyɛkɛ nɔ ko akafataaa lɛ he. Ni jiemɔ mlihilɛ kpo otsɔɔ fɔlɔi, wekumɛi ni bɛŋkɛ bo kpaakpa, gbekɛbii ni bɛ fɔlɔi, ohiafoi, akutsoŋbii ni bɛŋkɛ kɛ shɔŋŋ, nanemɛi nitsulɔi, Ibn Sabil kɛ tsuji fɛɛ tsuji ni oyɔɔ lɛ. Anɔkwale, Allah sumɔɔɔ mɛi ni woɔ amɛhe nɔ ni amɛwoɔ amɛhe nɔ, .

ۨالَّذِيْنَ يَبْخَلُوْنَ وَيَأْمُرُوْنَ النَّاسَ بِالْبُخْلِ وَيَكْتُمُوْنَ مَآ اٰتٰىهُمُ اللّٰهُ مِنْ فَضْلِهٖۗ وَاَعْتَدْنَا لِلْكٰفِرِيْنَ عَذَابًا مُّهِيْنًاۚ

al-lażīna yabkhalūna wa ya'murūnan-nāsa bil-bukhli wa yaktumūna mā ātāhumullāhu min faḍlih(ī), wa a‘tadnā lil-kāfirīna ‘ażābam muhīnā(n).

(ni ji) mɔ ni kwɛɔ mɔ nɔ, ni efãa mɛi krokomɛi koni amɛfee mɛi ni kwɛɔ mɔ nɔ, ni ekɛ nikeenii ni Allah kɛha lɛ lɛ teeɔ. Wɔsaa toigbalamɔ ni baa mɔ shi wɔha mɛi ni heee yeee lɛ.

وَالَّذِيْنَ يُنْفِقُوْنَ اَمْوَالَهُمْ رِئَاۤءَ النَّاسِ وَلَا يُؤْمِنُوْنَ بِاللّٰهِ وَلَا بِالْيَوْمِ الْاٰخِرِ ۗ وَمَنْ يَّكُنِ الشَّيْطٰنُ لَهٗ قَرِيْنًا فَسَاۤءَ قَرِيْنًا

wal-lażīna yunfiqūna amwālahum ri'ā'an-nasi wa lā yu'minūna billāhi wa lā bil-yaumil ākhir(i), wa may yakunisy-syaiṭānu lahū qarīnan fasā'a qarīnā(n).

Ni (agbɛnɛ hu) mɛi ni kɛ amɛnibii tsuɔ nii kɛhaa hiɛtserɛjiemɔ kɛ gbɔmɛi krokomɛi (ni miisumɔ ni ana amɛ ni ajie amɛyi), kɛ mɛi ni heee Allah kɛ Naagbee Gbi lɛ amɛyeee lɛ. Mɔ fɛɛ mɔ ni kɛ abonsam feɔ enaanyo lɛ, no lɛ (le) lɛ (abonsa) ji naanyo fɔŋ waa.

وَمَاذَا عَلَيْهِمْ لَوْ اٰمَنُوْا بِاللّٰهِ وَالْيَوْمِ الْاٰخِرِ وَاَنْفَقُوْا مِمَّا رَزَقَهُمُ اللّٰهُ ۗوَكَانَ اللّٰهُ بِهِمْ عَلِيْمًا

wa māżā ‘alaihim lau āmanū billāhi wal-yaumil-ākhiri wa anfaqū mimmā razaqahumullāh(u), wa kānallāhu bihim ‘alīmā(n).

Ni mɛni (shitee-kɛ-woo) amɛbaaná kɛji amɛhe Allah kɛ Naagbee Gbi lɛ amɛye ni amɛfite niyenii ni Allah kɛha amɛ lɛ eko? Ni Allah le amɛshihilɛ lɛ fɛɛ.

اِنَّ اللّٰهَ لَا يَظْلِمُ مِثْقَالَ ذَرَّةٍ ۚوَاِنْ تَكُ حَسَنَةً يُّضٰعِفْهَا وَيُؤْتِ مِنْ لَّدُنْهُ اَجْرًا عَظِيْمًا

innallāha lā yaẓlimu miṡqāla żarrah(tin), wa in taku ḥasanatay yuḍā‘ifhā wa yu'ti mil ladunhu ajran ‘aẓīmā(n).

Anɔkwale, Allah efeŋ mɔ ko ni da tamɔ dzarrah po efɔŋ, ni kɛji jeŋba kpakpa ko yɛ (ni ji bibioo tamɔ dzarrah) lɛ, no lɛ, anɔkwale mli lɛ, Allah baafee babaoo ni ekɛ nyɔmɔwoo kpele baaha kɛjɛ E-gbɛfaŋ.

فَكَيْفَ اِذَا جِئْنَا مِنْ كُلِّ اُمَّةٍۢ بِشَهِيْدٍ وَّجِئْنَا بِكَ عَلٰى هٰٓؤُلَاۤءِ شَهِيْدًاۗ

fa kaifa iżā ji'nā min kulli ummatim bisyahīdiw wa ji'nā bika ‘alā hā'ulā'i syahīdā(n).

Ni mɛni ji (mɛi ni heee yeee lɛ ashihilɛ) kɛji Wɔkɛ odasefonyo (Rasul) kɛjɛ maŋ fɛɛ maŋ mli ba ni Wɔkɛ bo (Muhammad) ba akɛ odasefonyo yɛ amɛnɔ?

يَوْمَىِٕذٍ يَّوَدُّ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا وَعَصَوُا الرَّسُوْلَ لَوْ تُسَوّٰى بِهِمُ الْاَرْضُۗ وَلَا يَكْتُمُوْنَ اللّٰهَ حَدِيْثًا ࣖ

yauma'iżiy yawaddul-lażīna kafarū wa ‘aṣawur-rasūla lau tusawwā bihimul-arḍ(u), wa lā yaktumūnallāha ḥadīṡā(n).

Yɛ nakai gbi lɛ nɔ lɛ, mɛi ni heee yeee kɛ mɛi ni booo Bɔfo (Muhammad) lɛ toi lɛ, hiɛ kã nɔ akɛ abaafolɔ amɛ shikpɔŋ (abaafu amɛ loo abaakpãtã amɛ shikpɔŋ), eyɛ mli akɛ amɛnyɛŋ amɛkɛ nɔ ko ni ba lɛ ato Allah he moŋ.

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا لَا تَقْرَبُوا الصَّلٰوةَ وَاَنْتُمْ سُكٰرٰى حَتّٰى تَعْلَمُوْا مَا تَقُوْلُوْنَ وَلَا جُنُبًا اِلَّا عَابِرِيْ سَبِيْلٍ حَتّٰى تَغْتَسِلُوْا ۗوَاِنْ كُنْتُمْ مَّرْضٰٓى اَوْ عَلٰى سَفَرٍ اَوْ جَاۤءَ اَحَدٌ مِّنْكُمْ مِّنَ الْغَاۤىِٕطِ اَوْ لٰمَسْتُمُ النِّسَاۤءَ فَلَمْ تَجِدُوْا مَاۤءً فَتَيَمَّمُوْا صَعِيْدًا طَيِّبًا فَامْسَحُوْا بِوُجُوْهِكُمْ وَاَيْدِيْكُمْ ۗ اِنَّ اللّٰهَ كَانَ عَفُوًّا غَفُوْرًا

yā ayyuhal-lażīna āmanū lā taqrabuṣ-ṣalāta wa antum sukārā ḥattā ta‘lamū mā taqūlūna wa lā junuban illā ‘ābirī sabīlin ḥattā tagtasilū, wa in kuntum marḍā au ‘alā safarin au jā'a aḥadum minkum minal-gā'iṭi au lāmastumun-nisā'a falam tajidū mā'an fa tayammamū ṣa‘īdan ṭayyiban famsaḥū biwujūhikum wa aidīkum, innnallāha kāna ‘afuwwan gafūrā(n).

Oo heyelilɔi! Kaabɛŋkɛ sɔlemɔ beni otɔ dãa, kɛyashi obaale nɔ ni owieɔ lɛ, ni kaa (obɛŋkɛ sɔlemɔtsu lɛ he beni oyɔɔ) yɛ junub shihilɛ mli ja otsɔ gbɛ lɛ nɔ kɛkɛ, dani okɛ ohe awo mli (bath junub). Shi kɛji hela mɔ bo loo oyɛ gbɛfaa mli loo okɛ ohe wo shwiili mli loo ota yoo ko he, ni obɛ nu lɛ, no lɛ okɛ sũ kpakpa (ni he tse) afee tayammum; okɛ (sũ) tsumɔ ohiɛ kɛ oniji ahe. Anɔkwale, Allah ji mɔ ni kɛ eshai keɔ fe fɛɛ, ni ekɛ eshai keɔ fe fɛɛ.

اَلَمْ تَرَ اِلَى الَّذِيْنَ اُوْتُوْا نَصِيْبًا مِّنَ الْكِتٰبِ يَشْتَرُوْنَ الضَّلٰلَةَ وَيُرِيْدُوْنَ اَنْ تَضِلُّوا السَّبِيْلَۗ

alam tara ilal-lażīna ūtū naṣībam minal-kitābi yasytarūnaḍ-ḍalālata wa yurīdūna an taḍillus-sabīl(a).

Ani okɛ ojwɛŋmɔ emaaa mɛi ni aha amɛ Wolo lɛ fã ko (Torah) lɛ anɔ? Amɛhe tɔmɔ ni amɛmiisumɔ ni otsi ohe (otsi ohe) kɛjɛ (ja) gbɛ lɛ nɔ.

وَاللّٰهُ اَعْلَمُ بِاَعْدَاۤىِٕكُمْ ۗوَكَفٰى بِاللّٰهِ وَلِيًّا ۙوَّكَفٰى بِاللّٰهِ نَصِيْرًا

wallāhu a‘lamu bi'a‘dā'ikum, wa kafā billāhi waliyyaw wa kafā billāhi naṣīrā(n).

Ni Allah le ohenyɛlɔi lɛ ahe nii jogbaŋŋ. Allah fa bɔ ni sa akɛ ebaafee hebulɔ ni Allah fa bɔ ni sa akɛ ebaafee yelikɛbualɔ (kɛha bo).

مِنَ الَّذِيْنَ هَادُوْا يُحَرِّفُوْنَ الْكَلِمَ عَنْ مَّوَاضِعِهٖ وَيَقُوْلُوْنَ سَمِعْنَا وَعَصَيْنَا وَاسْمَعْ غَيْرَ مُسْمَعٍ وَّرَاعِنَا لَيًّاۢ بِاَلْسِنَتِهِمْ وَطَعْنًا فِى الدِّيْنِۗ وَلَوْ اَنَّهُمْ قَالُوْا سَمِعْنَا وَاَطَعْنَا وَاسْمَعْ وَانْظُرْنَا لَكَانَ خَيْرًا لَّهُمْ وَاَقْوَمَۙ وَلٰكِنْ لَّعَنَهُمُ اللّٰهُ بِكُفْرِهِمْ فَلَا يُؤْمِنُوْنَ اِلَّا قَلِيْلًا

minal-lażīna hādū yuḥarrifūnal-kalima ‘am mawāḍi‘ihī wa yaqūlūna sami‘nā wa ‘aṣainā wasma‘ gaira musmi‘iw wa rā‘inā layyam bi'alsinatihim wa ṭa‘nan fid-dīn(i), wa lau annahum qālū sami‘nā wa aṭa‘nā wasma‘ wanẓurnā lakāna khairal lahum wa aqwam(a), wa lākil la‘anahumullāhu bikufrihim falā yu'minūna illā qalīlā(n).

(Ni ji) yɛ Yudafoi lɛ ateŋ, ni amɛtsakeɔ wiemɔi lɛ kɛjɛɔ amɛhe ni amɛyɔɔ lɛ. Ni amɛkɛɛ akɛ: “Wɔnu, shi wɔbooo toi.” Ni (amɛ hu amɛkɛɛ), “Bo toi,” yɛ be mli ni (bo Muhammad diɛŋtsɛ) onuuu nɔ ko nɔ ko. Ni (amɛkɛɔ akɛ), “Raa’ina” miitsɔ elilɛi nɔ ni ewieɔ eshiɔ jamɔ. Eji amɛkɛɛ akɛ, "Wɔnuɔ ni wɔboɔ toi, ni wɔboɔ toi, ni wɔkɛ wɔjwɛŋmɔ maa wɔnɔ" kulɛ, no baafee nɔ ni hi aha amɛ ni eja fe tsutsu lɛ, shi Allah loomɔ amɛ, yɛ amɛhemɔkɛyeli ni bɛ lɛ hewɔ. Amɛheee amɛyeee ja mɛi fioo ko pɛ.

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اُوْتُوا الْكِتٰبَ اٰمِنُوْا بِمَا نَزَّلْنَا مُصَدِّقًا لِّمَا مَعَكُمْ مِّنْ قَبْلِ اَنْ نَّطْمِسَ وُجُوْهًا فَنَرُدَّهَا عَلٰٓى اَدْبَارِهَآ اَوْ نَلْعَنَهُمْ كَمَا لَعَنَّآ اَصْحٰبَ السَّبْتِ ۗ وَكَانَ اَمْرُ اللّٰهِ مَفْعُوْلًا

yā ayyuhal-lażīna ūtul-kitāba āminū bimā nazzalnā muṣaddiqal limā ma‘akum min qabli an naṭmisa wujūhan fa naruddahā ‘alā adbārihā au nal‘anahum kamā la‘annā aṣḥābas-sabt(i), wa kāna amrullāhi maf‘ūlā(n).

O gbɔmɛi ni akɛ Wolo lɛ eha amɛ! Hemɔ nɔ ni Wɔkɛba shi (Qur’an) ni maa Wolo ni yɔɔ nyɛŋɔɔ lɛ nɔ mi lɛ nyɛyea, dani Wɔbaatsake (o)hiɛi, no sɛɛ lɛ Wɔkuɔ amɛsɛɛ loo Wɔloɔ amɛ tamɔ bɔ ni Wɔlomɔ mɛi (ni feɔ jeŋba shara) yɛ Hejɔɔmɔ Gbi (Hɔgbaa) lɛ nɔ lɛ. Ni Nyɔŋmɔ mla lɛ baatsu nii diɛŋtsɛ.

اِنَّ اللّٰهَ لَا يَغْفِرُ اَنْ يُّشْرَكَ بِهٖ وَيَغْفِرُ مَا دُوْنَ ذٰلِكَ لِمَنْ يَّشَاۤءُ ۚ وَمَنْ يُّشْرِكْ بِاللّٰهِ فَقَدِ افْتَرٰٓى اِثْمًا عَظِيْمًا

innallāha lā yagfiru ay yusyraka bihī wa yagfiru mā dūna żālika limay yasyā'(u), wa may yusyrik billāhi fa qadiftarā iṡman ‘aẓīmā(n).

Anɔkwale, Allah kɛ (esha) ni akɛ lɛ feɔ ekome lɛ ekeŋ (shirk), ni Ekɛ nɔ ni (esha) ji nɔ kroko fe (shirk) lɛ keɔ mɔ ni Esumɔɔ. Mɔ fɛɛ mɔ ni kɛ Allah feɔ ekome lɛ, no lɛ, lɛɛlɛŋ, efee esha kpele.

اَلَمْ تَرَ اِلَى الَّذِيْنَ يُزَكُّوْنَ اَنْفُسَهُمْ ۗ بَلِ اللّٰهُ يُزَكِّيْ مَنْ يَّشَاۤءُ وَلَا يُظْلَمُوْنَ فَتِيْلًا

alam tara ilal-lażīna yuzakkūna anfusahum, balillāhu yuzakkī may yasyā'u wa lā yuẓlamūna fatīlā(n).

Ani okɛ ojwɛŋmɔ emaaa gbɔmɛi ni buɔ amɛhe krɔŋkrɔŋi (Yudafoi kɛ Kristofoi) lɛ anɔ? Yɛ anɔkwale mli lɛ, Allah tsuɔ mɔ ni Esumɔɔ lɛ he ni amɛfeee nɔ ko nɔ ko kwraa.

اُنْظُرْ كَيْفَ يَفْتَرُوْنَ عَلَى اللّٰهِ الْكَذِبَۗ وَكَفٰى بِهٖٓ اِثْمًا مُّبِيْنًا ࣖ

unẓur kaifa yaftarūna ‘alallāhil-każib(a), wa kafā bihī iṡmam mubīnā(n).

Naa bɔ ni amɛtoɔ amalei amɛshiɔ Nyɔŋmɔ amɛhaa! Ni eshɛ bɔ ni sa akɛ nakai nifeemɔ lɛ baatsɔ esha diɛŋtsɛ (kɛha amɛ).

اَلَمْ تَرَ اِلَى الَّذِيْنَ اُوْتُوْا نَصِيْبًا مِّنَ الْكِتٰبِ يُؤْمِنُوْنَ بِالْجِبْتِ وَالطَّاغُوْتِ وَيَقُوْلُوْنَ لِلَّذِيْنَ كَفَرُوْا هٰٓؤُلَاۤءِ اَهْدٰى مِنَ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا سَبِيْلًا

alam tara ilal-lażīna ūtū naṣībam minal-kitābi yu'minūna bil-jibti waṭ-ṭāgūti wa yaqūlūna lil-lażīna kafarū hā'ulā'i ahdā minal-lażīna āmanū sabīlā(n).

Ani okɛ ojwɛŋmɔ emaaa mɛi ni aha amɛ Wolo lɛ fã ko (Torah) lɛ anɔ? Amɛhe Jibt kɛ taghut amɛye, ni amɛkɛɛ mɛi ni heee yeee (Mecca nyɔŋmɔi babaoo ahe jalɔi lɛ), akɛ amɛja yɛ amɛgbɛ lɛ nɔ fe heyelilɔi lɛ.

اُولٰۤىِٕكَ الَّذِيْنَ لَعَنَهُمُ اللّٰهُ ۗوَمَنْ يَّلْعَنِ اللّٰهُ فَلَنْ تَجِدَ لَهٗ نَصِيْرًا

ulā'ikal-lażīna la‘anahumullāh(u), wa may yal‘anillāhu falan tajida lahū naṣīrā(n).

Mɛi nɛɛ ji mɛi ni Allah loo amɛ. Ni mɔ fɛɛ mɔ ni Allah loomɔ lɛ, nyɛbɛ yelikɛbualɔ ko kɛha lɛ.

اَمْ لَهُمْ نَصِيْبٌ مِّنَ الْمُلْكِ فَاِذًا لَّا يُؤْتُوْنَ النَّاسَ نَقِيْرًاۙ

am lahum naṣībum minal-mulki fa iżal lā yu'tūnan-nāsa naqīrā(n).

Aloo amɛyɛ maŋtsɛyeli lɛ fã (hewalɛ), eyɛ mli akɛ amɛkɛ (su kpakpa) bibioo ko po haŋ adesai, .

اَمْ يَحْسُدُوْنَ النَّاسَ عَلٰى مَآ اٰتٰىهُمُ اللّٰهُ مِنْ فَضْلِهٖۚ فَقَدْ اٰتَيْنَآ اٰلَ اِبْرٰهِيْمَ الْكِتٰبَ وَالْحِكْمَةَ وَاٰتَيْنٰهُمْ مُّلْكًا عَظِيْمًا

am yaḥsudūnan-nāsa ‘alā mā ātāhumullāhu min faḍlih(ī), faqad ātainā āla ibrāhīmal-kitāba wal-ḥikmata wa ātaināhum mulkan ‘aẓīmā(n).

Aloo amɛyeɔ gbɔmɔ (Muhammad) he awuŋa yɛ nikeenii ni Allah kɛha lɛ lɛ hewɔ? Anɔkwale, Wɔkɛ Wolo lɛ kɛ Nilee eha Abraham weku lɛ, ni Wɔha amɛ maŋtsɛyeli (hewalɛ) kpeteŋkpele.

فَمِنْهُمْ مَّنْ اٰمَنَ بِهٖ وَمِنْهُمْ مَّنْ صَدَّ عَنْهُ ۗ وَكَفٰى بِجَهَنَّمَ سَعِيْرًا

fa minhum man āmana bihī wa minhum man ṣadda ‘anh(u), wa kafā bijahannama sa‘īrā(n).

No hewɔ lɛ yɛ mɛi (ni ŋmiŋmi yeɔ lɛ) ateŋ lɛ, mɛi komɛi yɛ ni heɔ lɛ amɛyeɔ ni mɛi komɛi hu yɛ ni tsiɔ (mɛi ni amɛheɔ amɛyeɔ) lɛ anaa. Nɔ ni fa (kɛha amɛ) ji Hell ni ela lɛ shãa lɛ.

اِنَّ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا بِاٰيٰتِنَا سَوْفَ نُصْلِيْهِمْ نَارًاۗ كُلَّمَا نَضِجَتْ جُلُوْدُهُمْ بَدَّلْنٰهُمْ جُلُوْدًا غَيْرَهَا لِيَذُوْقُوا الْعَذَابَۗ اِنَّ اللّٰهَ كَانَ عَزِيْزًا حَكِيْمًا

innal-lażīna kafarū bi'āyātinā sanuṣlīhim nārā(n), kullamā naḍijat julūduhum baddalnāhum julūdan gairahā liyażūqul-‘ażāb(a), innallāha kāna ‘azīzan ḥakīmā(n).

Anɔkwale, mɛi ni heee Wɔ kukuji lɛ amɛyeee lɛ, Wɔkɛ amɛ baawo hɛl. Be fɛɛ be ni amɛhewolo lɛ baashã lɛ, Wɔkɛ hewolo kroko yeɔ najiaŋ, koni amɛka toigbalamɔ lɛ amɛkwɛ. Anɔkwale, Allah ji mɔ ni he wa fe fɛɛ, nilelɔ fe fɛɛ.

وَالَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَعَمِلُوا الصّٰلِحٰتِ سَنُدْخِلُهُمْ جَنّٰتٍ تَجْرِيْ مِنْ تَحْتِهَا الْاَنْهٰرُ خٰلِدِيْنَ فِيْهَآ اَبَدًاۗ لَهُمْ فِيْهَآ اَزْوَاجٌ مُّطَهَّرَةٌ ۙ وَّنُدْخِلُهُمْ ظِلًّا ظَلِيْلًا

wal-lażīna āmanū wa ‘amiluṣ-ṣāliḥāti sanudkhiluhum jannātin tajrī min taḥtihal-anhāru khālidīna fīhā abadā(n), lahum fīhā azwājum muṭahharah(tun), wa nudkhiluhum ẓillan ẓalīlā(n).

Shi mɛi ni heɔ amɛyeɔ ni amɛtsuɔ nibii kpakpai lɛ, Wɔbaawo amɛ abɔɔi ni faai hoɔ yɛ shishi lɛ amli, he ni amɛbaahi kɛya naanɔ. Jɛmɛ ji he ni amɛyɔɔ hefatalɔi ni he tse, ni Wɔkɛ amɛ wo he ko ni yɔɔ ŋmɔlɔŋmɔlɔ ni amɛhe jɔ.

۞ اِنَّ اللّٰهَ يَأْمُرُكُمْ اَنْ تُؤَدُّوا الْاَمٰنٰتِ اِلٰٓى اَهْلِهَاۙ وَاِذَا حَكَمْتُمْ بَيْنَ النَّاسِ اَنْ تَحْكُمُوْا بِالْعَدْلِ ۗ اِنَّ اللّٰهَ نِعِمَّا يَعِظُكُمْ بِهٖ ۗ اِنَّ اللّٰهَ كَانَ سَمِيْعًاۢ بَصِيْرًا

innallāha ya'murukum an tu'addul-amānāti ilā ahlihā, wa iżā ḥakamtum bainan-nāsi an taḥkumū bil-‘adl(i), innallāha ni‘immā ya‘iẓukum bih(ī), innallāha kāna samī‘am baṣīrā(n).

Anɔkwale, Allah fãa bo akɛ okɛ sane ko ayaha mɛi ni sa akɛ amɛná lɛ, ni kɛ́ oto mla yɛ gbɔmɛi ateŋ lɛ, esa akɛ oto yɛ jalɛ gbɛ nɔ. Anɔkwale, Allah ji mɔ ni hi fe fɛɛ ni tsɔɔ bo nii. Anɔkwale, Allah ji mɔ ni nuɔ nii fɛɛ, ni enaa nɔ fɛɛ nɔ.

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْٓا اَطِيْعُوا اللّٰهَ وَاَطِيْعُوا الرَّسُوْلَ وَاُولِى الْاَمْرِ مِنْكُمْۚ فَاِنْ تَنَازَعْتُمْ فِيْ شَيْءٍ فَرُدُّوْهُ اِلَى اللّٰهِ وَالرَّسُوْلِ اِنْ كُنْتُمْ تُؤْمِنُوْنَ بِاللّٰهِ وَالْيَوْمِ الْاٰخِرِۗ ذٰلِكَ خَيْرٌ وَّاَحْسَنُ تَأْوِيْلًا ࣖ

yā ayyuhal-lażīna āmanū aṭī‘ullāha wa aṭī‘ur-rasūla wa ulil-amri minkum, fa in tanāza‘tum fī syai'in fa rudd­hu ilallāhi war-rasūli in kuntum tu'minūna billāhi wal-yaumil-ākhir(i), żālika khairuw wa aḥsanu ta'wīlā(n).

Nyɛ mɛi ni heɔ nyɛyeɔ lɛ! Bo Allah toi ni obo Gbɔfo (Muhammad), kɛ Ulil Amri (hegbɛ) ni yɔɔ nyɛteŋ lɛ toi. No sɛɛ lɛ, kɛji akɛ nyɛsusumɔi srɔtoi yɛ nɔ ko he lɛ, no lɛ nyɛkua nyɛhaa Allah (Qur’an) kɛ Bɔfo lɛ (E-Sunnah), kɛji nyɛheɔ Allah kɛ Naagbee Gbi lɛ nyɛyeɔ. No he hiaa fe fɛɛ (kɛha bo) ni nɔ ni jɛɔ mli baa lɛ hi fe no.

اَلَمْ تَرَ اِلَى الَّذِيْنَ يَزْعُمُوْنَ اَنَّهُمْ اٰمَنُوْا بِمَآ اُنْزِلَ اِلَيْكَ وَمَآ اُنْزِلَ مِنْ قَبْلِكَ يُرِيْدُوْنَ اَنْ يَّتَحَاكَمُوْٓا اِلَى الطَّاغُوْتِ وَقَدْ اُمِرُوْٓا اَنْ يَّكْفُرُوْا بِهٖ ۗوَيُرِيْدُ الشَّيْطٰنُ اَنْ يُّضِلَّهُمْ ضَلٰلًا ۢ بَعِيْدًا

alam tara ilal-lażīna yaz‘umūna annahum āmanū bimā unzila ilaika wa mā unzila min qablika yurīdūna ay yataḥākamū ilaṭ-ṭāgūti wa qad umirū ay yakfurū bih(ī), wa yurīdusy-syaiṭānu ay yuḍillahum ḍalālam ba‘īdā(n).

Ani bo (Muhammad) kɛ ojwɛŋmɔ emaaa mɛi ni kɛɔ akɛ amɛhe nɔ ni ajie lɛ kpo atsɔɔ bo kɛ nɔ ni ajie lɛ kpo dani oba lɛ amɛye lɛ anɔ? Shi amɛmiitao mla naa gbɛjianɔtoo kɛha taghut lɛ lolo, eyɛ mli akɛ afã amɛ akɛ amɛkpoo taghut lɛ moŋ. Ni Satan eto eyiŋ akɛ ebaalaka amɛ (kɛ) gbɛ ni ejaaa nɔ bɔ ni eeenyɛ.

وَاِذَا قِيْلَ لَهُمْ تَعَالَوْا اِلٰى مَآ اَنْزَلَ اللّٰهُ وَاِلَى الرَّسُوْلِ رَاَيْتَ الْمُنٰفِقِيْنَ يَصُدُّوْنَ عَنْكَ صُدُوْدًاۚ

wa iżā qīla lahum ta‘ālau ilā mā anzalallāhu wa ilar-rasūli ra'aital-munāfiqīna yaṣuddūna ‘anka ṣudūdā(n).

Ni kɛ akɛɛ amɛ akɛ, "Nyɛbaa (boa) nɔ ni Allah ejie lɛ kpo lɛ toi ni (boo) Gbɔfo lɛ toi," (ŋwanejee ko bɛ he) bo (Muhammad) obaana osatofoi lɛ ni amɛmiitsi bo gbɛ waa.

فَكَيْفَ اِذَآ اَصَابَتْهُمْ مُّصِيْبَةٌ ۢبِمَا قَدَّمَتْ اَيْدِيْهِمْ ثُمَّ جَاۤءُوْكَ يَحْلِفُوْنَ بِاللّٰهِ ۖاِنْ اَرَدْنَآ اِلَّآ اِحْسَانًا وَّتَوْفِيْقًا

fa kaifa iżā aṣābathum muṣībatum bimā qaddamat aidīhim ṡumma jā'ūka yaḥlifūna billāh(i), in aradnā illā iḥsānaw wa taufīqā(n).

No hewɔ lɛ, nɔ ni baaba kɛji (wɔsɛɛ) oshara ko ba amɛnɔ (osatofoi lɛ) yɛ amɛ diɛŋtsɛ amɛniji anifeemɔi ahewɔ lɛ, no lɛ amɛbaa oŋɔɔ (Muhammad) yɛ be mli ni amɛkaa kitã akɛ, "Kɛ Allah, wɔsumɔɔɔ nɔ kroko kɔkɔɔkɔ fe kpakpafeemɔ kɛ toiŋjɔlɛ."

اُولٰۤىِٕكَ الَّذِيْنَ يَعْلَمُ اللّٰهُ مَا فِيْ قُلُوْبِهِمْ فَاَعْرِضْ عَنْهُمْ وَعِظْهُمْ وَقُلْ لَّهُمْ فِيْٓ اَنْفُسِهِمْ قَوْلًا ۢ بَلِيْغًا

ulā'ikal-lażīna ya‘lamullāhu mā fī qulūbihim fa a‘riḍ ‘anhum wa ‘iẓhum wa qul lahum fī anfusihim qaulam balīgā(n).

Amɛji gbɔmɛi ni (anɔkwale) Allah le nɔ ni yɔɔ amɛtsuii amli. No hewɔ lɛ, tsɔ osɛɛ oha amɛ, ni owo amɛ ŋaa, ni okɛ amɛ awie wiemɔi ni baaha amɛsusumai aná he miishɛɛ.

وَمَآ اَرْسَلْنَا مِنْ رَّسُوْلٍ اِلَّا لِيُطَاعَ بِاِذْنِ اللّٰهِ ۗوَلَوْ اَنَّهُمْ اِذْ ظَّلَمُوْٓا اَنْفُسَهُمْ جَاۤءُوْكَ فَاسْتَغْفَرُوا اللّٰهَ وَاسْتَغْفَرَ لَهُمُ الرَّسُوْلُ لَوَجَدُوا اللّٰهَ تَوَّابًا رَّحِيْمًا

wa mā arsalnā mir rasūlin illā liyuṭā‘a bi'iżnillāh(i), wa lau annahum iẓ ẓalamū anfusahum jā'ūka fastagfarullāha wastagfara lahumur-rasūlu lawajadullāha tawwābar raḥīmā(n).

Ni Wɔtsuuu bɔfo ko, ja abo lɛ toi kɛtsɔ Allah gbɛŋmɛɛ nɔ. Ni lɛɛlɛŋ, kɛji amɛ, beni amɛfee amɛhe nɔ ko ni ejaaa sɛɛ lɛ, amɛba bo (Muhammad) ŋɔɔ, ni amɛbi Allah eshaifaa, ni Bɔfo lɛ hu bi eshaifaa eha amɛ lɛ, no lɛ, amɛbaana Allah Mɔ ni Kpɛlɛɔ Tsuitsakemɔ nɔ Fe Fɛɛ, Mɔ ni Naa Mɔbɔ Fe Fɛɛ lɛ diɛŋtsɛ.

فَلَا وَرَبِّكَ لَا يُؤْمِنُوْنَ حَتّٰى يُحَكِّمُوْكَ فِيْمَا شَجَرَ بَيْنَهُمْ ثُمَّ لَا يَجِدُوْا فِيْٓ اَنْفُسِهِمْ حَرَجًا مِّمَّا قَضَيْتَ وَيُسَلِّمُوْا تَسْلِيْمًا

falā wa rabbika lā yu'minūna ḥattā yuḥakkimūka fīmā syajara bainahum ṡumma lā yajidū fī anfusihim ḥarajam mimmā qaḍaita wa yusallimū taslīmā(n).

No hewɔ lɛ, kɛtsɔ o-Nuŋtsɔ lɛ nɔ lɛ, amɛheee amɛyeŋ kɛyashi amɛbaafee bo (Muhammad) kojolɔ yɛ sane ni amɛteɔ shi amɛwoɔ lɛ mli, (koni) no sɛɛ lɛ, shitee-kɛ-woo ko akafee yɛ amɛtsuii amli yɛ yiŋkpɛɛ ni okɛhaa lɛ he, ni amɛbaakpɛlɛ nɔ kwraa.

وَلَوْ اَنَّا كَتَبْنَا عَلَيْهِمْ اَنِ اقْتُلُوْٓا اَنْفُسَكُمْ اَوِ اخْرُجُوْا مِنْ دِيَارِكُمْ مَّا فَعَلُوْهُ اِلَّا قَلِيْلٌ مِّنْهُمْ ۗوَلَوْ اَنَّهُمْ فَعَلُوْا مَا يُوْعَظُوْنَ بِهٖ لَكَانَ خَيْرًا لَّهُمْ وَاَشَدَّ تَثْبِيْتًاۙ

wa lau annā katabnā ‘alaihim aniqtulū anfusakum awikhrujū min diyārikum mā fa‘alūhu illā qalīlum minhum, wa lau annahum fa‘alū mā yū‘aẓūna bihī lakāna khairal lahum wa asyadda taṡbītā(n).

Ni eyɛ mli akɛ Wɔfã amɛ akɛ, "Nyɛgbea nyɛhe loo nyɛjea nyɛshiai amli" moŋ, shi amɛfeŋ nakai, ja amɛteŋ mɛi fioo ko pɛ. Ni eji amɛtsu famɔi ni akɛha lɛ ahe nii diɛŋtsɛ kulɛ, ebaahi aha amɛ ni ebaawaje (amɛhemɔkɛyeli lɛ), .

وَّاِذًا لَّاٰتَيْنٰهُمْ مِّنْ لَّدُنَّآ اَجْرًا عَظِيْمًاۙ

wa iżal la'ātaināhum mil ladunnā ajran ‘aẓīmā(n).

ni no hewɔ lɛ, Wɔbaahã amɛ nyɔmɔwoo kpele kɛjɛ Wɔdɛŋ, .

وَّلَهَدَيْنٰهُمْ صِرَاطًا مُّسْتَقِيْمًا

wa lahadaināhum ṣirāṭam mustaqīmā(n).

ni Wɔbaatsɔɔ amɛ gbɛ ni ja lɛ diɛŋtsɛ.

وَمَنْ يُّطِعِ اللّٰهَ وَالرَّسُوْلَ فَاُولٰۤىِٕكَ مَعَ الَّذِيْنَ اَنْعَمَ اللّٰهُ عَلَيْهِمْ مِّنَ النَّبِيّٖنَ وَالصِّدِّيْقِيْنَ وَالشُّهَدَاۤءِ وَالصّٰلِحِيْنَ ۚ وَحَسُنَ اُولٰۤىِٕكَ رَفِيْقًا

wa may yuṭi‘illāha war-rasūla fa ulā'ika ma‘al-lażīna an‘amallāhu ‘alaihim minan-nabiyyīna waṣ-ṣiddīqīna wasy-syuhadā'i waṣ-ṣāliḥīn(a), wa ḥasuna ulā'ika rafīqā(n).

Ni mɔ fɛɛ mɔ ni baabo Allah kɛ Bɔfo (Muhammad) lɛ toi lɛ, no lɛ amɛkɛ mɛi ni Allah eha amɛ duromɔ lɛ baahi shi, (ni ji) gbalɔi lɛ, anɔkwale suɔlɔi lɛ, martyrs kɛ Nyɔŋmɔjalɔi lɛ. Amɛji nanemɛi ni hi fe fɛɛ.

ذٰلِكَ الْفَضْلُ مِنَ اللّٰهِ ۗوَكَفٰى بِاللّٰهِ عَلِيْمًا ࣖ

Żālikal-faḍlu minallāh(i), wa kafā billāhi ‘alīmā(n).

Enɛ ji nikeenii ni jɛ Allah ŋɔɔ, ni Allah, Mɔ ni Le Nɔ Fɛɛ Nɔ lɛ ji mɔ ni fa.

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا خُذُوْا حِذْرَكُمْ فَانْفِرُوْا ثُبَاتٍ اَوِ انْفِرُوْا جَمِيْعًا

yā ayyuhal-lażīna āmanū khużū ḥiżrakum fanfirū ṡubātin awinfirū jamī‘ā(n).

Nyɛ mɛi ni heɔ nyɛyeɔ lɛ! Feemɔ klalo, ni oya hiɛ (kɛya ta lɛ mli) yɛ kui amli, loo oya hiɛ yɛ ekomefeemɔ mli (yɛ be kome mli).

وَاِنَّ مِنْكُمْ لَمَنْ لَّيُبَطِّئَنَّۚ فَاِنْ اَصَابَتْكُمْ مُّصِيْبَةٌ قَالَ قَدْ اَنْعَمَ اللّٰهُ عَلَيَّ اِذْ لَمْ اَكُنْ مَّعَهُمْ شَهِيْدًا

wa inna minkum lamal layubaṭṭi'ann(a), fa in aṣābatkum muṣībatun qāla qad an‘amallāhu ‘alayya iż lam akum ma‘ahum syahīdā(n).

Ni lɛɛlɛŋ esa akɛ mɛi ni sumɔɔɔ waa (ni amɛyaa tawuu) lɛ ahi nyɛteŋ. No sɛɛ lɛ, kɛji oshara ko ba onɔ lɛ, ebaakɛɛ akɛ: “Anɔkwale, Allah eha mi duromɔ ejaakɛ mikɛ amɛ ewuuu.”

وَلَىِٕنْ اَصَابَكُمْ فَضْلٌ مِّنَ اللّٰهِ لَيَقُوْلَنَّ كَاَنْ لَّمْ تَكُنْۢ بَيْنَكُمْ وَبَيْنَهٗ مَوَدَّةٌ يّٰلَيْتَنِيْ كُنْتُ مَعَهُمْ فَاَفُوْزَ فَوْزًا عَظِيْمًا

wa la'in aṣābakum faḍlum minallāhi layaqūlanna ka'allam takum bainakum wa bainahū mawaddattuy yā laitanī kuntu ma‘ahum fa afūza fauzan ‘aẓīmā(n).

Ni lɛɛlɛŋ, kɛji onine shɛ duromɔ (kunimyeli) nɔ kɛjɛ Allah dɛŋ lɛ, lɛɛlɛŋ ebaakɛɛ tamɔ nɔ ni suɔmɔ wekukpaa ko bɛ bo kɛ lɛ teŋ pɛŋ, "O, kɛji mikɛ amɛ yɔɔ kulɛ, kulɛ miye kunim kpele (mi hu)."

۞ فَلْيُقَاتِلْ فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ الَّذِيْنَ يَشْرُوْنَ الْحَيٰوةَ الدُّنْيَا بِالْاٰخِرَةِ ۗ وَمَنْ يُّقَاتِلْ فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ فَيُقْتَلْ اَوْ يَغْلِبْ فَسَوْفَ نُؤْتِيْهِ اَجْرًا عَظِيْمًا

falyuqātil fī sabīlillāhil-lażīna yasytarūnal-ḥayātad-dun-yā bil-ākhirah(ti), wa may yuqātil fī sabīlillāhi fa yuqtal au yaglib fa saufa nu'tīhi ajran ‘aẓīmā(n).

No hewɔ lɛ, nyɛhaa mɛi ni hɔ̃ɔ amɛjeŋ wala kɛhaa sɛɛ shihilɛ lɛ awuu yɛ Allah gbɛ nɔ. Ni mɔ fɛɛ mɔ ni baawu yɛ Allah gbɛ nɔ, ni egbee shi loo eye kunim lɛ, Wɔbaahã lɛ nyɔmɔwoo kpele.

وَمَا لَكُمْ لَا تُقَاتِلُوْنَ فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ وَالْمُسْتَضْعَفِيْنَ مِنَ الرِّجَالِ وَالنِّسَاۤءِ وَالْوِلْدَانِ الَّذِيْنَ يَقُوْلُوْنَ رَبَّنَآ اَخْرِجْنَا مِنْ هٰذِهِ الْقَرْيَةِ الظَّالِمِ اَهْلُهَاۚ وَاجْعَلْ لَّنَا مِنْ لَّدُنْكَ وَلِيًّاۚ وَاجْعَلْ لَّنَا مِنْ لَّدُنْكَ نَصِيْرًا

wa mā lakum lā tuqātilūna fī sabīlillāhi wal-mustaḍ‘afīna minar-rijāli wan-nisā'i wal-wildānil-lażīna yaqūlūna rabbanā akhrijnā min hāżihil-qaryatiẓ-ẓālimi ahluhā, waj‘al lanā mil ladunka waliyyā(n), waj‘al lanā mil ladunka naṣīrā(n).

Ni mɛni hewɔ osumɔɔɔ ni owuɔ yɛ Allah gbɛ nɔ ni (ofãa) mɛi ni bɛ hewalɛ lɛ ahe, kɛji hii, yei loo gbekɛbii ni sɔleɔ akɛ, "Wɔ-Nuŋtsɔ, jiemɔ wɔ kɛjɛ shikpɔŋ nɛɛ nɔ (Mecca) ni enɔ bii lɛ ejaaa. Ha wɔ hebulɔ kɛjɛ Ogbɛfaŋ, ni oha wɔ yelikɛbualɔ kɛjɛ Ogbɛfaŋ."

اَلَّذِيْنَ اٰمَنُوْا يُقَاتِلُوْنَ فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ ۚ وَالَّذِيْنَ كَفَرُوْا يُقَاتِلُوْنَ فِيْ سَبِيْلِ الطَّاغُوْتِ فَقَاتِلُوْٓا اَوْلِيَاۤءَ الشَّيْطٰنِ ۚ اِنَّ كَيْدَ الشَّيْطٰنِ كَانَ ضَعِيْفًا ۚ ࣖ

al-lażīna āmanū yuqātilūna fī sabīlillāh(i), wal-lażīna kafarū yuqātilūna fī sabīliṭ-ṭāgūti fa qātilū auliyā'asy-syaiṭān(i), inna kaidasy-syaiṭāni kāna ḍa‘īfā(n).

Mɛi ni heɔ amɛyeɔ lɛ wuɔ yɛ Allah gbɛ nɔ, ni mɛi ni heee yeee lɛ hu wuɔ yɛ taghut gbɛ nɔ, no hewɔ lɛ nyɛwua abonsam nanemɛi lɛ, (ejaakɛ) anɔkwale mli lɛ, abonsam ŋaa gbɛi lɛ bɛ hewalɛ.

اَلَمْ تَرَ اِلَى الَّذِيْنَ قِيْلَ لَهُمْ كُفُّوْٓا اَيْدِيَكُمْ وَاَقِيْمُوا الصَّلٰوةَ وَاٰتُوا الزَّكٰوةَۚ فَلَمَّا كُتِبَ عَلَيْهِمُ الْقِتَالُ اِذَا فَرِيْقٌ مِّنْهُمْ يَخْشَوْنَ النَّاسَ كَخَشْيَةِ اللّٰهِ اَوْ اَشَدَّ خَشْيَةً ۚ وَقَالُوْا رَبَّنَا لِمَ كَتَبْتَ عَلَيْنَا الْقِتَالَۚ لَوْلَآ اَخَّرْتَنَآ اِلٰٓى اَجَلٍ قَرِيْبٍۗ قُلْ مَتَاعُ الدُّنْيَا قَلِيْلٌۚ وَالْاٰخِرَةُ خَيْرٌ لِّمَنِ اتَّقٰىۗ وَلَا تُظْلَمُوْنَ فَتِيْلًا

alam tara ilal-lażīna qīla lahum kuffū aidiyakum wa aqīmuṣ-ṣalāta wa ātuz-zakāt(a), fa lammā kutiba ‘alaihimul-qitālu iżā farīqum minhum yakhsyaunan-nāsa kakhasy-yatillāhi au asyadda khasy-yah(tan), wa qālū rabbanā lima katabta ‘alainal-qitāl(a), lau lā akhkhartanā ilā ajalin qarīb(in), qul matā‘ud-dun-yā qalīl(un), wal-ākhiratu khairul limanittaqā, wa lā tuẓlamūna fatīlā(n).

Ani okɛ ojwɛŋmɔ emaaa mɛi ni akɛɛ amɛ akɛ, "Nyɛtsia nyɛdɛŋ (kɛjɛ tawuu mli), nyɛsɔlea ni nyɛwoa zakat!" Beni ehe bahia ni amɛwu lɛ, trukaa lɛ amɛteŋ mɛi komɛi (osatofoi lɛ) she adesai (henyɛlɔi) gbeyei, taakɛ amɛsheɔ Allah gbeyei lɛ, amɛshe gbeyei fe nakai po (fe nakai). Amɛkɛɛ, "Wɔ-Nuŋtsɔ, mɛni hewɔ Okɛ gbɛnaa nii ewo wɔ nɔ akɛ wɔwu? Mɛni hewɔ Okɛ (gbɛnaa nii ni ji tawuu) lɛ efɔɔɔ wɔ sɛɛ be ko?" Kɛɛmɔ akɛ, "Miishɛɛ fioo pɛ yɔɔ je nɛɛ mli ni gbele sɛɛ shihilɛ hi aha mɛi ni ji Nyɔŋmɔ gbeyeishelɔi (ni amɛnáa nyɔmɔwoo kɛha tawuu) ni afeee bo nɔ ko kwraa."

اَيْنَ مَا تَكُوْنُوْا يُدْرِكْكُّمُ الْمَوْتُ وَلَوْ كُنْتُمْ فِيْ بُرُوْجٍ مُّشَيَّدَةٍ ۗ وَاِنْ تُصِبْهُمْ حَسَنَةٌ يَّقُوْلُوْا هٰذِهٖ مِنْ عِنْدِ اللّٰهِ ۚ وَاِنْ تُصِبْهُمْ سَيِّئَةٌ يَّقُوْلُوْا هٰذِهٖ مِنْ عِنْدِكَ ۗ قُلْ كُلٌّ مِّنْ عِنْدِ اللّٰهِ ۗ فَمَالِ هٰٓؤُلَاۤءِ الْقَوْمِ لَا يَكَادُوْنَ يَفْقَهُوْنَ حَدِيْثًا

aina mā takūnū yudrikkumul-mautu wa lau kuntum fī burūjim musyayyadah(tin), wa in tuṣibhum ḥasanatuy yaqūlū hāżihī min ‘indillāh(i), wa in tuṣibhum sayyi'atuy yaqūlū hāżihī min ‘indik(a), qul kullum min ‘indillāh(i), famā lihā'ulā'il-qaumi lā yakādūna yafqahūna ḥadīṡā(n).

He fɛɛ he ni oyɔɔ lɛ, gbele baaye onɔ, kɛji oyɛ mɔɔ ni nɔ kwɔ ni mli wa mli po. Kɛji amɛná nɔ kpakpa lɛ, amɛkɛɛ, "Enɛ jɛ Allah ŋɔɔ," ni kɛji nɔ fɔŋ ko ba amɛnɔ lɛ, amɛkɛɛ, "Enɛ jɛ bo (Muham-mad) ŋɔɔ." Kɛɛmɔ akɛ, "Nɔ fɛɛ nɔ (jɛɔ) Allah ŋɔɔ." No hewɔ lɛ mɛni hewɔ nakai gbɔmɛi lɛ (osatofoi) lɛ nuuu sanegbaa lɛ shishi jogbaŋŋ (kɛji nɔ ko fioo po) lɛ?”

مَآ اَصَابَكَ مِنْ حَسَنَةٍ فَمِنَ اللّٰهِ ۖ وَمَآ اَصَابَكَ مِنْ سَيِّئَةٍ فَمِنْ نَّفْسِكَ ۗ وَاَرْسَلْنٰكَ لِلنَّاسِ رَسُوْلًا ۗ وَكَفٰى بِاللّٰهِ شَهِيْدًا

mā aṣābaka min ḥasanatin fa minallāh(i), wa mā aṣābaka min sayyi'atin fa min nafsik(a), wa arsalnāka lin-nāsi rasūlā(n), wa kafā billāhi syahīdā(n).

Nɔ fɛɛ nɔ ni hi ni onine shɛɔ nɔ lɛ, jɛ Allah ŋɔɔ, ni nɔ fɔŋ fɛɛ ni baa onɔ lɛ, jɛ bo diɛŋtsɛ (tɔmɔ) ŋɔɔ. Wɔtsu bo (Muhammad) akɛ Bɔfo kɛtee (fɛɛ) adesai aŋɔɔ. Ni Allah fa akɛ odasefonyo.

مَنْ يُّطِعِ الرَّسُوْلَ فَقَدْ اَطَاعَ اللّٰهَ ۚ وَمَنْ تَوَلّٰى فَمَآ اَرْسَلْنٰكَ عَلَيْهِمْ حَفِيْظًا ۗ

may yuṭi‘ir-rasūla faqad aṭā‘allāh(a), wa man tawallā famā arsalnāka ‘alaihim ḥafīẓā(n).

Mɔ fɛɛ mɔ ni boɔ bɔfo (Muhammad) lɛ toi lɛ, no lɛ, lɛɛlɛŋ, ebo Allah toi. Ni mɔ fɛɛ mɔ ni baatsɔ ehe kɛjɛ nakai toiboo lɛ he lɛ, no lɛ (le) Wɔtsuuu bo (Muhammad) koni ofee amɛkwɛlɔ .

وَيَقُوْلُوْنَ طَاعَةٌ ۖ فَاِذَا بَرَزُوْا مِنْ عِنْدِكَ بَيَّتَ طَاۤىِٕفَةٌ مِّنْهُمْ غَيْرَ الَّذِيْ تَقُوْلُ ۗ وَاللّٰهُ يَكْتُبُ مَا يُبَيِّتُوْنَ ۚ فَاَعْرِضْ عَنْهُمْ وَتَوَكَّلْ عَلَى اللّٰهِ ۗ وَكَفٰى بِاللّٰهِ وَكِيْلًا

wa yaqūlūna ṭā‘ah(tun), fa iżā barazū min ‘indika bayyata ṭā'ifatum minhum gairal-lażī taqūl(u), wallāhu yaktubu mā yubayyitūn(a), fa a‘riḍ ‘anhum wa tawakkal ‘alallāh(i), wa kafā billāhi wakīlā(n).

Ni amɛ (osatofoi) kɛɛ, "(Wɔ gbɛnaa nii ji pɛ) ni wɔbo toi." Shi, beni amɛshi ogbɛfaŋ (Muhammad) lɛ, amɛteŋ mɛi komɛi to gbɛi ahe gbɛjianɔ gbɛkɛ (amɛkpɛ amɛyiŋ) ni jeee nɔ ni amɛwie tsutsu lɛ. Allah ŋmaa gbɛi ni amɛto nakai gbɛkɛ lɛ ewo shi, no hewɔ lɛ tsi ohe kɛjɛ amɛhe ni okɛ ohe afɔ̃ Allah nɔ. Allah fa bɔ ni sa akɛ hebulɔ.

اَفَلَا يَتَدَبَّرُوْنَ الْقُرْاٰنَ ۗ وَلَوْ كَانَ مِنْ عِنْدِ غَيْرِ اللّٰهِ لَوَجَدُوْا فِيْهِ اخْتِلَافًا كَثِيْرًا

afalā yatadabbarūnal-qur'ān(a), wa lau kāna min ‘indi gairillāhi lawajadū fīhikhtilāfan kaṡīrā(n).

No hewɔ lɛ ani amɛhiɛ esɔɔɔ (kasemɔ) Koran lɛ? Kɛji (Qur’an lɛ) jɛɛɛ Allah ŋɔɔ lɛ, no lɛ, anɔkwale mli lɛ, amɛbaana nibii babaoo ni teɔ shi woɔ amɛhe yɛ mli.

وَاِذَا جَاۤءَهُمْ اَمْرٌ مِّنَ الْاَمْنِ اَوِ الْخَوْفِ اَذَاعُوْا بِهٖ ۗ وَلَوْ رَدُّوْهُ اِلَى الرَّسُوْلِ وَاِلٰٓى اُولِى الْاَمْرِ مِنْهُمْ لَعَلِمَهُ الَّذِيْنَ يَسْتَنْۢبِطُوْنَهٗ مِنْهُمْ ۗ وَلَوْلَا فَضْلُ اللّٰهِ عَلَيْكُمْ وَرَحْمَتُهٗ لَاتَّبَعْتُمُ الشَّيْطٰنَ اِلَّا قَلِيْلًا

wa iżā jā'ahum amrum minal-amni awil-khaufi ażā‘ū bih(ī), wa lau ruddūhu ilar-rasūli wa ilā ulil-amri minhum la‘alimahul-lażīna yastambiṭūnahū minhum, wa lau lā faḍlullāhi ‘alaikum wa raḥmatuhū lattaba‘tumusy-syaiṭāna illā qalīlā(n).

Ni kɛji shweshweeshwefeemɔ loo gbeyeishemɔ he adafitswaa shɛ amɛŋɔɔ lɛ, amɛ (amrɔ nɔŋŋ) amɛtswaa he adafi. (Yɛ anɔkwale mli lɛ) kɛji amɛkɛwo Rasul kɛ Ulil Amri ni yɔɔ amɛteŋ lɛ dɛŋ lɛ, anɔkwale mli lɛ, gbɔmɛi ni miisumɔ ni amɛle anɔkwale lɛ (baanyɛ) ana (yɛ gbɛ ni sa nɔ) kɛjɛ amɛ (Rasul kɛ Ulil Amri) adɛŋ. Eji jeee Allah duromɔ kɛ mɔbɔnalɛ ni eyɔɔ kɛha nyɛ lɛ kulɛ, nyɛnyiɛ Satan sɛɛ, ja mɛi fioo ko pɛ (ni yɔɔ nyɛteŋ).

فَقَاتِلْ فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ ۚ لَا تُكَلَّفُ اِلَّا نَفْسَكَ وَحَرِّضِ الْمُؤْمِنِيْنَ ۚ عَسَى اللّٰهُ اَنْ يَّكُفَّ بَأْسَ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا ۗوَاللّٰهُ اَشَدُّ بَأْسًا وَّاَشَدُّ تَنْكِيْلًا

faqātil fī sabīlillāh(i), lā tukallafu illā nafsaka wa ḥarriḍil-mu'minīn(a), ‘asallāhu ay yakuffa ba'sal lażīna kafarū, wallāhu asyaddu ba'saw wa asyaddu tankīlā(n).

No hewɔ lɛ, nyɛwua nyɛ (Muhammad) yɛ Allah gbɛ nɔ, jeee jatsu ko kã onɔ shi moŋ bo diɛŋtsɛ onɔ. Inflame it (Mumɔ ni ji) heyelilɔi lɛ (koni amɛwu). Ekolɛ Allah baashwie (efo) mɛi ni heee yeee lɛ atuatsemɔ lɛ. Allah ji Kpeteŋkpele yɛ Hewalɛ mli ni Eyɛ Toigbalamɔ Mli Wa.

مَنْ يَّشْفَعْ شَفَاعَةً حَسَنَةً يَّكُنْ لَّهٗ نَصِيْبٌ مِّنْهَا ۚ وَمَنْ يَّشْفَعْ شَفَاعَةً سَيِّئَةً يَّكُنْ لَّهٗ كِفْلٌ مِّنْهَا ۗ وَكَانَ اللّٰهُ عَلٰى كُلِّ شَيْءٍ مُّقِيْتًا

may yasyfa‘ syafā‘atan ḥasanatay yakul lahū naṣībum minhā, wa may yasyfa‘ syafā‘atan sayyi'atay yakul lahū kiflum minhā, wa kānallāhu ‘alā kulli syai'im muqītā(n).

Mɔ fɛɛ mɔ ni yeɔ ebuaa kɛ yelikɛbuamɔ kpakpa lɛ, lɛɛlɛŋ, ebaaná egbɛfaŋnɔ (nyɔmɔwoo). Ni mɔ fɛɛ mɔ ni yeɔ ebuaa kɛ yelikɛbuamɔ fɔŋ lɛ, lɛɛlɛŋ, ebaawo e (esha) lɛ mli gbɛfaŋnɔ. Allah ji Hewalɛtsɛ yɛ nibii fɛɛ nɔ.

وَاِذَا حُيِّيْتُمْ بِتَحِيَّةٍ فَحَيُّوْا بِاَحْسَنَ مِنْهَآ اَوْ رُدُّوْهَا ۗ اِنَّ اللّٰهَ كَانَ عَلٰى كُلِّ شَيْءٍ حَسِيْبًا

wa iżā ḥuyyītum bitaḥiyyatin fa ḥayyū bi'aḥsana minhā au ruddūhā, innallāha kāna ‘alā kulli syai'in ḥasībā(n).

Ni kɛji akɛ awo bo hiɛ nyam kɛ bulɛ (ŋamɔ) ko lɛ, no lɛ okɛ bulɛ ni hi fe no aku sɛɛ aha bo, loo okɛ bulɛ (bulɛ, ni kɛ lɛ kpãa gbee lɛ) aku sɛɛ aha bo. Anɔkwale, Allah susuɔ nɔ fɛɛ nɔ he.

اَللّٰهُ لَآ اِلٰهَ اِلَّا هُوَۗ لَيَجْمَعَنَّكُمْ اِلٰى يَوْمِ الْقِيٰمَةِ لَا رَيْبَ فِيْهِ ۗ وَمَنْ اَصْدَقُ مِنَ اللّٰهِ حَدِيْثًا ࣖ

allāhu lā ilāha illā huw(a), layajma‘annakum ilā yaumil-qiyāmati lā raiba fīh(i), wa man aṣdaqu minallāhi ḥadīṡā(n).

Allah, nyɔŋmɔ ko bɛ ja Lɛ. Ebaabua nyɛ naa diɛŋtsɛ yɛ Kojomɔ Gbi ni ŋwanejee ko bɛ he lɛ nɔ. Namɔ ji anɔkwale yɛ ewiemɔi amli fe Allah?

۞ فَمَا لَكُمْ فِى الْمُنٰفِقِيْنَ فِئَتَيْنِ وَاللّٰهُ اَرْكَسَهُمْ بِمَا كَسَبُوْا ۗ اَتُرِيْدُوْنَ اَنْ تَهْدُوْا مَنْ اَضَلَّ اللّٰهُ ۗوَمَنْ يُّضْلِلِ اللّٰهُ فَلَنْ تَجِدَ لَهٗ سَبِيْلًا

famā lakum fil-munāfiqīna fi'ataini wallāhu arkasahum bimā kasabū, aturīdūna an tahdū man aḍallallāh(u), wa may yuḍlilillāhu falan tajida lahū sabīlā(n).

No hewɔ lɛ mɛni hewɔ nyɛ (ja) nyɛwo kui enyɔ mli yɛ (kɛ hiɛ) osatofoi lɛ amli, eyɛ mli akɛ Allah eku esɛɛ eba (kɛtee hemɔkɛyeli ni bɛ mli), yɛ amɛ diɛŋtsɛ amɛ mɔdɛŋbɔɔ hewɔ? Ani okɛ ojwɛŋmɔ ema nɔ akɛ obaaha gbɛtsɔɔmɔ aha gbɔmɛi ni Allah eŋmɛ gbɛ ni amɛtsɔ gbɛ ni ejaaa nɔ lɛ? Mɔ fɛɛ mɔ ni Allah ŋmɛɔ gbɛ ni etsɔ gbɛ kroko nɔ lɛ, onaaa gbɛ (ni oootsɔ nɔ otsɔɔ lɛ gbɛ).

وَدُّوْا لَوْ تَكْفُرُوْنَ كَمَا كَفَرُوْا فَتَكُوْنُوْنَ سَوَاۤءً فَلَا تَتَّخِذُوْا مِنْهُمْ اَوْلِيَاۤءَ حَتّٰى يُهَاجِرُوْا فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ ۗ فَاِنْ تَوَلَّوْا فَخُذُوْهُمْ وَاقْتُلُوْهُمْ حَيْثُ وَجَدْتُّمُوْهُمْ ۖ وَلَا تَتَّخِذُوْا مِنْهُمْ وَلِيًّا وَّلَا نَصِيْرًاۙ

waddū lau takfurūna kamā kafarū fa takūnūna sawā'an falā tattakhiżū minhum auliyā'a ḥattā yuhājirū fī sabīlillāh(i), fa in tawallau fa khużūhum waqtulūhum ḥaiṡu wajattumūhum, wa lā tattakhiżū minhum waliyyaw wa lā naṣīrā(n).

Amɛmiisumɔ ni nyɛtsɔmɔ mɛi ni heee yeee tamɔ bɔ ni amɛ hu amɛbatsɔmɔ mɛi ni heee yeee lɛ, koni nyɛ hu nyɛtsɔmɔ (kɛ amɛ). Kaafee amɛteŋ mɔ ko mɔ ko onanemɛi kɛyashi amɛbaatsɔ amɛhe kɛya Allah gbɛ lɛ nɔ. Kɛji amɛku amɛsɛɛ lɛ, no lɛ, ŋɔɔ amɛ gboklɛfoi, ni ogbe amɛ yɛ he fɛɛ he ni obaana amɛ yɛ, ni kaafee amɛteŋ mɔ ko naanyo anɔkwafo loo yelikɛbualɔ, .

اِلَّا الَّذِيْنَ يَصِلُوْنَ اِلٰى قَوْمٍۢ بَيْنَكُمْ وَبَيْنَهُمْ مِّيْثَاقٌ اَوْ جَاۤءُوْكُمْ حَصِرَتْ صُدُوْرُهُمْ اَنْ يُّقَاتِلُوْكُمْ اَوْ يُقَاتِلُوْا قَوْمَهُمْ ۗ وَلَوْ شَاۤءَ اللّٰهُ لَسَلَّطَهُمْ عَلَيْكُمْ فَلَقَاتَلُوْكُمْ ۚ فَاِنِ اعْتَزَلُوْكُمْ فَلَمْ يُقَاتِلُوْكُمْ وَاَلْقَوْا اِلَيْكُمُ السَّلَمَ ۙ فَمَا جَعَلَ اللّٰهُ لَكُمْ عَلَيْهِمْ سَبِيْلًا

illal lażīna yaṣilūna ilā qaumim bainakum wa bainahum mīṡāqun au jā'ūkum ḥaṣirat ṣudūruhum ay yuqātilūkum au yuqātilū qaumahum, wa lau syā'allāhu lasallaṭahum ‘alaikum fa laqātalūkum, fa ini‘tazalūkum falam yuqātilūkum wa alqau ilaikumus-salam(a), famā ja‘alallāhu lakum ‘alaihim sabīlā(n).

ja mɛi ni biɔ hebuu kɛjɛ gbɔmɛi ko adɛŋ yɛ nyɛ kɛ nakai gbɔmɛi lɛ ateŋ lɛ, kpaŋmɔ ko eba (toiŋjɔlɛ) loo gbɔmɛi ni baa bo ŋɔɔ ni amɛtsuii nuɔ he akɛ amɛsumɔɔɔ ni amɛkɛ bo baawu loo amɛkɛ amɛmaŋbii lɛ baawu. Eji Allah sumɔɔ kulɛ, ebaaha amɛ hewalɛ ni amɛkɛ bo akpee, no hewɔ lɛ amɛkɛ bo baawu. Shi kɛji amɛshi bo pɛ, ni amɛkɛ bo ewuuu ni amɛhaaa bo toiŋjɔlɛ (he ni amɛha) lɛ, no lɛ Allah efeee gbɛ ehako bo (koni omɔmɔ ni ogbe) amɛ.

سَتَجِدُوْنَ اٰخَرِيْنَ يُرِيْدُوْنَ اَنْ يَّأْمَنُوْكُمْ وَيَأْمَنُوْا قَوْمَهُمْ ۗ كُلَّ مَا رُدُّوْٓا اِلَى الْفِتْنَةِ اُرْكِسُوْا فِيْهَا ۚ فَاِنْ لَّمْ يَعْتَزِلُوْكُمْ وَيُلْقُوْٓا اِلَيْكُمُ السَّلَمَ وَيَكُفُّوْٓا اَيْدِيَهُمْ فَخُذُوْهُمْ وَاقْتُلُوْهُمْ حَيْثُ ثَقِفْتُمُوْهُمْ ۗ وَاُولٰۤىِٕكُمْ جَعَلْنَا لَكُمْ عَلَيْهِمْ سُلْطٰنًا مُّبِيْنًا ࣖ

satajidūna akharīna yurīdūna ay ya'manūkum wa ya'manū qaumahum, kullamā ruddū ilal-fitnati urkisū fīhā, fa illam ya‘tazilūkum wa yulqū ilaikumus-salama wa yakuffū aidiyahum fa khużūhum waqtulūhum ḥaiṡu ṡaqiftumūhum, wa ulā'ikum ja‘alnā lakum ‘alaihim sulṭānam mubīnā(n).

Wɔsɛɛ lɛ obaana (kui) krokomɛi, ni miisumɔ ni amɛkɛ bo ahi shi shweshweeshwe ni amɛkɛ amɛmaŋbii lɛ ahi shi shweshweeshwe (hu). Be fɛɛ be ni abaafɔ̃ amɛ nine koni amɛku amɛsɛɛ amɛba heguɔgbee (shirk) lɛ, amɛboteɔ mli. No hewɔ lɛ, kɛji amɛfeee bo mɔbɔ ni amɛsumɔɔɔ ni amɛkɛ toiŋjɔlɛ haaa bo, ni amɛtsiii amɛniji anaa (kɛjɛ bo ni amɛkɛ bo baawu lɛ mli) lɛ, no lɛ, ŋɔɔ amɛ gboklɛfoi ni ogbe amɛ yɛ he fɛɛ he ni obaana amɛ yɛ, ni amɛji mɛi ni Wɔha bo yiŋtoo ni yɔɔ faŋŋ (koni okɛ amɛ awuu, omɔmɔ amɛ ni ogbe) amɛ.

وَمَا كَانَ لِمُؤْمِنٍ اَنْ يَّقْتُلَ مُؤْمِنًا اِلَّا خَطَـًٔا ۚ وَمَنْ قَتَلَ مُؤْمِنًا خَطَـًٔا فَتَحْرِيْرُ رَقَبَةٍ مُّؤْمِنَةٍ وَّدِيَةٌ مُّسَلَّمَةٌ اِلٰٓى اَهْلِهٖٓ اِلَّآ اَنْ يَّصَّدَّقُوْا ۗ فَاِنْ كَانَ مِنْ قَوْمٍ عَدُوٍّ لَّكُمْ وَهُوَ مُؤْمِنٌ فَتَحْرِيْرُ رَقَبَةٍ مُّؤْمِنَةٍ ۗوَاِنْ كَانَ مِنْ قَوْمٍۢ بَيْنَكُمْ وَبَيْنَهُمْ مِّيْثَاقٌ فَدِيَةٌ مُّسَلَّمَةٌ اِلٰٓى اَهْلِهٖ وَتَحْرِيْرُ رَقَبَةٍ مُّؤْمِنَةٍ ۚ فَمَنْ لَّمْ يَجِدْ فَصِيَامُ شَهْرَيْنِ مُتَتَابِعَيْنِۖ تَوْبَةً مِّنَ اللّٰهِ ۗوَكَانَ اللّٰهُ عَلِيْمًا حَكِيْمًا

wa mā kāna limu'minin ay yaqtula mu'minan illā khaṭa'ā(n), wa man qatala mu'minan khaṭa'an fa taḥrīru raqabatim mu'minatiw wa diyatum musallamatun ilā ahlihī illā ay yaṣṣaddaqū, fa in kāna min qaumim bainakum wa bainahum mīṡāqun fa diyatum musallamatun ilā ahlihī wa taḥrīru raqabatim mu'minah(tin), famal lam yajid fa ṣiyāmu syahraini mutatābi‘aini taubatam minallāh(i), wa kānallāhu ‘alīman ḥakīmā(n).

Ni esaaa akɛ heyelilɔ ko baagbe heyelilɔ (mɔ kroko), ja eye fɔ (yɛ oshara mli). Mɔ fɛɛ mɔ ni gbeɔ heyelilɔ ko akɛni eye fɔ lɛ (ha) ejie nyɔŋ ni heɔ eyeɔ lɛ ni (ewo) kpɔmɔ nɔ ni akɛha e (mɔ ni agbe lɛ) weku lɛ, ja amɛ (mɔ ni agbe lɛ lɛ weku lɛ) ejie nyɔmɔwoo lɛ kɛjɛ mli. Kɛji lɛ (mɔ ni agbe lɛ lɛ) jɛ gbɔmɛi ni teɔ shi woɔ bo lɛ ateŋ, eyɛ mli akɛ eji heyelilɔ moŋ, no lɛ (ha gbɔmɔgbelɔ lɛ) ajie etsuji ni heɔ yeɔ lɛ. Ni kɛji akɛ lɛ (mɔ ni agbe lɛ) jɛ gbɔmɛi (heee yeee) ni amɛkɛ amɛ efee kpaŋmɔ (toiŋjɔlɛ) yɛ bo teŋ lɛ mli lɛ, no lɛ (ha gbɔmɔgbelɔ lɛ) awo kpɔmɔ nɔ ni akɛwo eweku (ni agbe lɛ) lɛ mli ni ejie etsuji ni heɔ yeɔ lɛ. Mɔ fɛɛ mɔ ni enaaa (enyɔŋ lɛ), ha (gbɔmɔgbelɔ lɛ) ahiɛ ahi ehe nɔ nyɔji enyɔ ni nyiɛɔ sɛɛ akɛ tsuitsakemɔ kɛha Allah. Ni Allah ji mɔ ni le nɔ fɛɛ nɔ, ni ji mɔ ni le nii fɛɛ

وَمَنْ يَّقْتُلْ مُؤْمِنًا مُّتَعَمِّدًا فَجَزَاۤؤُهٗ جَهَنَّمُ خَالِدًا فِيْهَا وَغَضِبَ اللّٰهُ عَلَيْهِ وَلَعَنَهٗ وَاَعَدَّ لَهٗ عَذَابًا عَظِيْمًا

wa may yaqtul mu'minam muta‘ammidan fa jazā'uhū jahannamu khālidan fīhā wa gaḍiballāhu ‘alaihi wa la‘anahū wa a‘adda lahū ‘ażāban ‘aẓīmā(n).

Ni mɔ fɛɛ mɔ ni jwɛŋɔ egbeɔ heyelilɔ lɛ, nyɔmɔwoo lɛ baafee Hell, he ni ebaahi kɛya naanɔ. Allah mli fu lɛ, ni elomɔ lɛ ni eto toigbalamɔ kpele eha lɛ.

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْٓا اِذَا ضَرَبْتُمْ فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ فَتَبَيَّنُوْا وَلَا تَقُوْلُوْا لِمَنْ اَلْقٰىٓ اِلَيْكُمُ السَّلٰمَ لَسْتَ مُؤْمِنًاۚ تَبْتَغُوْنَ عَرَضَ الْحَيٰوةِ الدُّنْيَا ۖفَعِنْدَ اللّٰهِ مَغَانِمُ كَثِيْرَةٌ ۗ كَذٰلِكَ كُنْتُمْ مِّنْ قَبْلُ فَمَنَّ اللّٰهُ عَلَيْكُمْ فَتَبَيَّنُوْاۗ اِنَّ اللّٰهَ كَانَ بِمَا تَعْمَلُوْنَ خَبِيْرًا

yā ayyuhal-lażīna āmanū iżā ḍarabtum fī sabīlillāhi fa tabayyanū wa lā taqūlū liman alqā ilaikumus-salāma lasta mu'minā(n), tabtagūna ‘araḍal-ḥayātid-dun-yā, fa ‘indallāhi magānimu kaṡīrah(tun), każālika kuntum min qablu fa mannallāhu ‘alaikum fa tabayyanū, innallāha kāna bimā ta‘malūna khabīrā(n).

Nyɛ mɛi ni heɔ nyɛyeɔ lɛ! Kɛji oya (wuu) yɛ Allah gbɛ nɔ lɛ, no lɛ kwɛmɔ ohe jogbaŋŋ (taomɔ saji) ni okɛɛ mɔ ni kɛɛ bo "ŋamɔi" lɛ akɛ, "Ojeee heyelɔ," (no sɛɛ lɛ ogbeɔ lɛ), kɛ yiŋtoo akɛ obaatao je lɛŋ shihilɛ mli ninamɔi, eyɛ mli akɛ jwetrii babaoo yɛ Allah ŋɔɔ moŋ. Nɛkɛ ji bɔ ni oyɔɔ tsutsu lɛ, no sɛɛ lɛ Allah ha bo E-jɔɔmɔi, no hewɔ lɛ kwɛmɔ ohe jogbaŋŋ. Anɔkwale, Allah kwɛɔ nɔ ni nyɛfeɔ lɛ nɔ jogbaŋŋ.

لَا يَسْتَوِى الْقٰعِدُوْنَ مِنَ الْمُؤْمِنِيْنَ غَيْرُ اُولِى الضَّرَرِ وَالْمُجٰهِدُوْنَ فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ بِاَمْوَالِهِمْ وَاَنْفُسِهِمْۗ فَضَّلَ اللّٰهُ الْمُجٰهِدِيْنَ بِاَمْوَالِهِمْ وَاَنْفُسِهِمْ عَلَى الْقٰعِدِيْنَ دَرَجَةً ۗ وَكُلًّا وَّعَدَ اللّٰهُ الْحُسْنٰىۗ وَفَضَّلَ اللّٰهُ الْمُجٰهِدِيْنَ عَلَى الْقٰعِدِيْنَ اَجْرًا عَظِيْمًاۙ

lā yastawil-qā‘idūna minal-mu'minīna gairu uliḍ-ḍarari wal-mujāhidūna fī sabīlillāhi bi'amwālihim wa anfusihim, faḍḍalallāhul-mujāhidīna bi amwālihim wa anfusihim ‘alal-qā‘idīna darajah(tan), wa kullaw wa‘adallāhul-ḥusnā, wa faḍḍalallāhul-mujāhidīna ‘alal-qā‘idīna ajran ‘aẓīmā(n).

Ejeee nɔ kome yɛ heyelilɔ ni ta shi (ni kɛ ehe wooo tawuu mli) ni nɔ ko bɛ ni ekɛjieɔ ehe kpo (naatsii) kɛ mɔ ni kɛ eninaa kɛ ewala bɔɔ mɔdɛŋ kɛha jihad yɛ Allah gbɛ nɔ lɛ teŋ. Allah ewo mɛi ni kɛ amɛnibii kɛ amɛwala bɔɔ mɔdɛŋ waa lɛ anɔ fe mɛi ni taraa shi (ni nɔ ko tsiii amɛ gbɛ). Amɛteŋ mɔ fɛɛ mɔ lɛ, Allah ewo shi akɛ ebaaha amɛná nɔ kpakpa (nyɔmɔwoo) (Paradeiso), ni Allah ewo mɛi ni bɔɔ mɔdɛŋ waa lɛ anɔ fe mɛi ni taraa sɛɛ kɛ nyɔmɔwoo kpele lɛ.

دَرَجٰتٍ مِّنْهُ وَمَغْفِرَةً وَّرَحْمَةً ۗوَكَانَ اللّٰهُ غَفُوْرًا رَّحِيْمًا ࣖ

darajātim minhu wa magfirataw wa raḥmah(tan), wa kānallāhu gafūrar raḥīmā(n).

(ni ji) ŋwɛi gbɛhei babaoo ni fe E-nɔ, kɛ agbɛnɛ hu eshaifaa kɛ mɔbɔnalɛ. Allah ji mɔ ni kɛ eshai keɔ, mɔ ni naa mɔbɔ fe fɛɛ.

اِنَّ الَّذِيْنَ تَوَفّٰىهُمُ الْمَلٰۤىِٕكَةُ ظَالِمِيْٓ اَنْفُسِهِمْ قَالُوْا فِيْمَ كُنْتُمْ ۗ قَالُوْا كُنَّا مُسْتَضْعَفِيْنَ فِى الْاَرْضِۗ قَالُوْٓا اَلَمْ تَكُنْ اَرْضُ اللّٰهِ وَاسِعَةً فَتُهَاجِرُوْا فِيْهَا ۗ فَاُولٰۤىِٕكَ مَأْوٰىهُمْ جَهَنَّمُ ۗ وَسَاۤءَتْ مَصِيْرًاۙ

innal-lażīna tawaffāhumul-malā'ikatu ẓālimī anfusihim qālū fīma kuntum, qālū kunnā mustaḍ‘afīna fil-arḍ(i), qālū alam takun arḍullāhi wāsi‘atan fa tuhājirū fīhā, fa ulā'ika ma'wāhum jahannam(u), wa sā'at maṣīrā(n).

Anɔkwale, mɛi ni ŋwɛibɔfoi jie amɛwala yɛ yiwalɛ shihilɛ ni teɔ shi ewoɔ amɛ diɛŋtsɛ amɛhe lɛ mli lɛ, amɛ (ŋwɛibɔfoi lɛ) bi akɛ, "Te nyɛyɔɔ tɛŋŋ?" Amɛha hetoo akɛ, "Wɔji gbɔmɛi ni anyɛɔ amɛnɔ yɛ shikpɔŋ nɔ (Mecca) lɛ." Amɛ (bɔfoi lɛ) bi akɛ, "Ani Allah shikpɔŋ lɛ jeee nɔ ni da, koni nyɛfã (nyɛkɛ nyɛhe abɔle) yɛ nɔ?" No hewɔ lɛ nakai gbɔmɛi lɛ yɛ Hell, ni nakai (Jahanam) lɛ ji he ni ehiii fe fɛɛ ni esa akɛ aku sɛɛ aya, .

اِلَّا الْمُسْتَضْعَفِيْنَ مِنَ الرِّجَالِ وَالنِّسَاۤءِ وَالْوِلْدَانِ لَا يَسْتَطِيْعُوْنَ حِيْلَةً وَّلَا يَهْتَدُوْنَ سَبِيْلًاۙ

illal-mustaḍ‘afīna minar-rijāli wan-nisā'i wal-wildāni lā yastaṭī‘ūna ḥīlataw wa lā yahtadūna sabīlā(n).

ja mɛi ni anyɛɔ amɛnɔ, kɛji hii loo yei kɛ gbekɛbii ni nyɛɛɛ nɔ ko amɛfee ni amɛleee gbɛ (ni amɛaatsɔ nɔ amɛfã kɛya maŋsɛɛ), .

فَاُولٰۤىِٕكَ عَسَى اللّٰهُ اَنْ يَّعْفُوَ عَنْهُمْ ۗ وَكَانَ اللّٰهُ عَفُوًّا غَفُوْرًا

fa ulā'ika ‘asallāhu ay ya‘fuwa ‘anhum, wa kānallāhu ‘afuwwan gafūrā(n).

no sɛɛ lɛ amɛ, hiɛnɔkamɔ ji akɛ Allah kɛ amɛhe baake amɛ. Allah ji mɔ ni kɛ eshai keɔ, ni ekɛ eshai keɔ fe fɛɛ.

۞ وَمَنْ يُّهَاجِرْ فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ يَجِدْ فِى الْاَرْضِ مُرٰغَمًا كَثِيْرًا وَّسَعَةً ۗوَمَنْ يَّخْرُجْ مِنْۢ بَيْتِهٖ مُهَاجِرًا اِلَى اللّٰهِ وَرَسُوْلِهٖ ثُمَّ يُدْرِكْهُ الْمَوْتُ فَقَدْ وَقَعَ اَجْرُهٗ عَلَى اللّٰهِ ۗوَكَانَ اللّٰهُ غَفُوْرًا رَّحِيْمًا ࣖ

wa may yuhājir fī sabīlillāhi yajid fil-arḍi murāgaman kaṡīraw wa sa‘ah(tan), wa may yakhruj mim baitihī muhājiran ilallāhi wa rasūlihī ṡumma yudrik-hul-mautu faqad waqa‘a ajruhū ‘alallāh(i), wa kānallāhu gafūrar raḥīmā(n).

Ni mɔ fɛɛ mɔ ni fãa kɛyaa maŋsɛɛ yɛ Allah gbɛ nɔ lɛ, amɛbaana he ko ni da kɛha fãmɔ kɛ (niyenii) babaoo yɛ shikpɔŋ nɛɛ nɔ. Mɔ fɛɛ mɔ ni shiɔ eshia kɛ jwɛŋmɔ akɛ ebaafã kɛya maŋsɛɛ yɛ Allah kɛ E-bɔfo lɛ hewɔ lɛ, no lɛ gbele baa enɔ (dani eshɛ he ni eyaa lɛ), no lɛ, anɔkwale mli lɛ, ato enyɔmɔwoo lɛ ema shi yɛ Allah ŋɔɔ. Ni Allah ji mɔ ni kɛ eshai keɔ, ni enaa mɔbɔ fe fɛɛ.

وَاِذَا ضَرَبْتُمْ فِى الْاَرْضِ فَلَيْسَ عَلَيْكُمْ جُنَاحٌ اَنْ تَقْصُرُوْا مِنَ الصَّلٰوةِ ۖ اِنْ خِفْتُمْ اَنْ يَّفْتِنَكُمُ الَّذِيْنَ كَفَرُوْاۗ اِنَّ الْكٰفِرِيْنَ كَانُوْا لَكُمْ عَدُوًّا مُّبِيْنًا

wa iżā ḍarabtum fil-arḍi fa laisa ‘alaikum junāḥun an taqṣurū minaṣ-ṣalāh(ti), in khiftum ay yaftinakumul-lażīna kafarū, innal-kāfirīna kānū lakum ‘aduwwam mubīnā(n).

Ni kɛ́ ofã gbɛ yɛ shikpɔŋ nɔ lɛ, ejeee esha kɛha bo akɛ ooofee qasar sɔlemɔi lɛ, kɛji osheɔ gbeyei akɛ mɛi ni heee yeee lɛ baatutua bo. Lɛɛlɛŋ, mɛi ni heee yeee lɛ ji ohenyɛlɔi diɛŋtsɛ.

وَاِذَا كُنْتَ فِيْهِمْ فَاَقَمْتَ لَهُمُ الصَّلٰوةَ فَلْتَقُمْ طَاۤىِٕفَةٌ مِّنْهُمْ مَّعَكَ وَلْيَأْخُذُوْٓا اَسْلِحَتَهُمْ ۗ فَاِذَا سَجَدُوْا فَلْيَكُوْنُوْا مِنْ وَّرَاۤىِٕكُمْۖ وَلْتَأْتِ طَاۤىِٕفَةٌ اُخْرٰى لَمْ يُصَلُّوْا فَلْيُصَلُّوْا مَعَكَ وَلْيَأْخُذُوْا حِذْرَهُمْ وَاَسْلِحَتَهُمْ ۚ وَدَّ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا لَوْ تَغْفُلُوْنَ عَنْ اَسْلِحَتِكُمْ وَاَمْتِعَتِكُمْ فَيَمِيْلُوْنَ عَلَيْكُمْ مَّيْلَةً وَّاحِدَةً ۗوَلَا جُنَاحَ عَلَيْكُمْ اِنْ كَانَ بِكُمْ اَذًى مِّنْ مَّطَرٍ اَوْ كُنْتُمْ مَّرْضٰٓى اَنْ تَضَعُوْٓا اَسْلِحَتَكُمْ وَخُذُوْا حِذْرَكُمْ ۗ اِنَّ اللّٰهَ اَعَدَّ لِلْكٰفِرِيْنَ عَذَابًا مُّهِيْنًا

wa iżā kunta fīhim fa aqamta lahumuṣ-ṣalāta faltaqum ṭā'ifatum minhum ma‘aka walya'khużū asliḥatahum, fa iżā sajadū falyakūnū miw warā'ikum, walta'ti ṭā'ifatun ukhrā lam yuṣallū falyuṣallū ma‘aka walya'khużū ḥiżrahum wa asliḥatahum, waddal-lażīna kafarū lau tagfulūna ‘an asliḥatakum wa amti‘atikum, fa yamīlūna ‘alaikum mailataw wāḥidah(tan), wa lā junāḥa ‘alaikum in kāna bikum ażam mim maṭarin au kuntum marḍā an taḍa‘ū asliḥatakum wa khużū ḥiżrakum, innallāha a‘adda lil-kāfirīna ‘ażābam muhīnā(n).

Ni kɛji akɛ bo (Muhammad) ofata amɛhe (onanemɛi) ni oosumɔ ni okɛ amɛ asɔle lɛ, no lɛ ha amɛteŋ kuu ko adamɔ shi (sɔle) kɛ bo ni amɛwo amɛtawuu nii, no sɛɛ lɛ, kɛ́ amɛ (mɛi ni kɛ bo sɔleɔ) amɛkoto (amɛgbe rak’ah kome naa), no lɛ ha amɛtsi amɛhe kɛjɛ osɛɛ (koni amɛkɛ henyɛlɔ lɛ asɔle) kɛ, ha amɛfee nɔ kroko ni kɛ henyɛlɔ lɛ asɔle. ha amɛsaa amɛhe. hiɛdɔɔ ni amɛkɛ amɛtawuu nii lɛ woɔ kotoku mli. Mɛi ni heee yeee lɛ miisumɔ ni nyɛfee mɛi ni bɛ hiɛdɔɔ yɛ nyɛtawuu nii kɛ nyɛnibii ahe, no hewɔ lɛ amɛtutua nyɛ fɛɛ shikome. Ni ehi akɛ okɛ otawuu nii lɛ baafɔ̃ shi, kɛji akɛ nugbɔ lɛ hewɔ loo hela mɔ bo lɛ, okɛ ohe wo haomɔ mli, ni osaa ohe. Anɔkwale, Allah eto toigbalamɔ ni baa mɔ hiɛ shi eha mɛi ni heee yeee lɛ.

فَاِذَا قَضَيْتُمُ الصَّلٰوةَ فَاذْكُرُوا اللّٰهَ قِيَامًا وَّقُعُوْدًا وَّعَلٰى جُنُوْبِكُمْ ۚ فَاِذَا اطْمَأْنَنْتُمْ فَاَقِيْمُوا الصَّلٰوةَ ۚ اِنَّ الصَّلٰوةَ كَانَتْ عَلَى الْمُؤْمِنِيْنَ كِتٰبًا مَّوْقُوْتًا

fa iżā qaḍaitumuṣ-ṣalāta fażkurullāha qiyāmaw wa qu‘ūdaw wa ‘alā junūbikum, fa iżaṭma'nantum fa aqīmuṣ-ṣalāh(ta), innaṣ-ṣalāta kānat ‘alal-mu'minīna kitābam mauqūtā(n).

Agbɛnɛ hu, kɛ́ ogbe (osɔlemɔ lɛ) naa lɛ, kaimɔ Allah kɛ́ odamɔ shi, kɛ́ ota shi kɛ kɛ́ okã shi. No sɛɛ lɛ, kɛ́ onu he akɛ oyɛ shweshweeshwe lɛ, no lɛ feemɔ sɔlemɔ lɛ (tamɔ bɔ ni ofeɔ daa lɛ). Lɛlɛŋ, sɔlemɔ ji gbɛnaa nii ni ato he gbɛjianɔ kɛha heyelilɔi.

وَلَا تَهِنُوْا فِى ابْتِغَاۤءِ الْقَوْمِ ۗ اِنْ تَكُوْنُوْا تَأْلَمُوْنَ فَاِنَّهُمْ يَأْلَمُوْنَ كَمَا تَأْلَمُوْنَ ۚوَتَرْجُوْنَ مِنَ اللّٰهِ مَا لَا يَرْجُوْنَ ۗوَكَانَ اللّٰهُ عَلِيْمًا حَكِيْمًا ࣖ

wa lā tahinū fibtigā'il-qaum(i), in takūnū ta'lamūna fa innahum ya'lamūna kamā ta'lamūn(a), wa tarjūna minallāhi mā lā yarjūn(a), wa kānallāhu ‘alīman ḥakīmā(n).

Ni nyɛkafee mɛi ni tsui egbɔjɔ yɛ amɛ (ohenyɛlɔi lɛ) asɛɛtiumɔ mli. Kɛji akɛ okɛ piŋmɔ kpeɔ lɛ, no lɛ le akɛ amɛ hu amɛpiŋɔ piŋmɔ (hu), taakɛ bo hu ofeɔ lɛ, yɛ be mli ni obaanyɛ okpa nɔ ni amɛnyɛŋ amɛkpa gbɛ kɛjɛ Allah dɛŋ lolo. Allah ji Mɔ ni le nɔ fɛɛ nɔ, ni le nii fɛɛ.

اِنَّآ اَنْزَلْنَآ اِلَيْكَ الْكِتٰبَ بِالْحَقِّ لِتَحْكُمَ بَيْنَ النَّاسِ بِمَآ اَرٰىكَ اللّٰهُ ۗوَلَا تَكُنْ لِّلْخَاۤىِٕنِيْنَ خَصِيْمًا ۙ

innā anzalnā ilaikal-kitāba bil-ḥaqqi litaḥkuma bainan-nāsi bimā arākallāh(u), wa lā takun lil-khā'inīna khaṣīmā(n).

Anɔkwale, Wɔkɛ Wolo (Qur’an) lɛ eba bo (Muhammad) ni kɛ anɔkwale lɛ baa, koni okojo gbɔmɛi ateŋ yɛ nɔ ni Allah tsɔɔ bo lɛ naa, ni okafee (mɔ ni efeko efɔŋ) henyɛlɔ, ejaakɛ (efã) mɔ ni tsɔɔ ehe sɛɛ lɛ, .

وَّاسْتَغْفِرِ اللّٰهَ ۗاِنَّ اللّٰهَ كَانَ غَفُوْرًا رَّحِيْمًاۚ

wastagfirillāh(a), innallāha kāna gafūrar raḥīmā(n).

ni obi Allah ni ekɛke bo. Anɔkwale, Allah kɛ eshai keɔ, mɔbɔnalɔ fe fɛɛ.

وَلَا تُجَادِلْ عَنِ الَّذِيْنَ يَخْتَانُوْنَ اَنْفُسَهُمْ ۗ اِنَّ اللّٰهَ لَا يُحِبُّ مَنْ كَانَ خَوَّانًا اَثِيْمًاۙ

wa lā tujādil ‘anil-lażīna yakhtānūna anfusahum, innallāha lā yuḥibbu man kāna khawwānan aṡīmā(n).

Ni nyɛkajea ŋwane koni ( nyɛkɛfã) mɛi ni tsɔɔ amɛhe lɛ ahe. Anɔkwale, Allah sumɔɔɔ gbɔmɛi ni tsɔɔ amɛhe be fɛɛ be ni amɛshwieɔ amɛhe yɛ esha mli, .

يَّسْتَخْفُوْنَ مِنَ النَّاسِ وَلَا يَسْتَخْفُوْنَ مِنَ اللّٰهِ وَهُوَ مَعَهُمْ اِذْ يُبَيِّتُوْنَ مَا لَا يَرْضٰى مِنَ الْقَوْلِ ۗ وَكَانَ اللّٰهُ بِمَا يَعْمَلُوْنَ مُحِيْطًا

yastakhfūna minan-nāsi wa lā yastakhfūna minallāhi wa huwa ma‘ahum iż yubayyitūna mā lā yarḍā minal-qaul(i), wa kānallāhu bimā ya‘malūna muḥīṭā(n).

amɛbaanyɛ amɛtee amɛhe kɛjɛ gbɔmɛi ahe, shi amɛnyɛŋ amɛtee amɛhe kɛjɛ Allah he, ejaakɛ Allah kɛ amɛ yɔɔ, beni gbɛkɛ ko lɛ amɛkpɛ teemɔŋ yiŋ ko ni Ekpɛlɛɛɛ nɔ lɛ. Ni Allah Ofe lɛ haa nɔ ni amɛfeɔ lɛ nɔ.

هٰٓاَنْتُمْ هٰٓؤُلَاۤءِ جَادَلْتُمْ عَنْهُمْ فِى الْحَيٰوةِ الدُّنْيَاۗ فَمَنْ يُّجَادِلُ اللّٰهَ عَنْهُمْ يَوْمَ الْقِيٰمَةِ اَمْ مَّنْ يَّكُوْنُ عَلَيْهِمْ وَكِيْلًا

hā'antum hā'ulā'i jādaltum ‘anhum fil-ḥayātid-dun-yā, famay yujādilullāha ‘anhum yaumal-qiyāmati am may yakūnu ‘alaihim wakīlā(n).

Bo ni! Okɛɔ akɛ (efã) amɛhe yɛ je lɛŋ shihilɛ nɛɛ mli, shi namɔ baate shi awo Allah koni (efã) amɛhe yɛ Gbohiiashitee Gbi lɛ nɔ? Aloo namɔ baafee amɛhebulɔ (yɛ Allah toigbalamɔ he)?

وَمَنْ يَّعْمَلْ سُوْۤءًا اَوْ يَظْلِمْ نَفْسَهٗ ثُمَّ يَسْتَغْفِرِ اللّٰهَ يَجِدِ اللّٰهَ غَفُوْرًا رَّحِيْمًا

wa may ya‘mal sū'an au yaẓlim nafsahū ṡumma yastagfirillāha yajidillāha gafūrar raḥīmā(n).

Ni mɔ fɛɛ mɔ ni feɔ efɔŋ ni eyeɔ ehe nɔ fɔŋ, ni ebiɔ Allah ni ekɛke lɛ lɛ, ebaana Allah ni kɛ eshai keɔ fe fɛɛ, ni ji mɔ ni naa mɔbɔ fe fɛɛ lɛ.

وَمَنْ يَّكْسِبْ اِثْمًا فَاِنَّمَا يَكْسِبُهٗ عَلٰى نَفْسِهٖ ۗ وَكَانَ اللّٰهُ عَلِيْمًا حَكِيْمًا

wa may yaksib iṡman fa innamā yaksibuhū ‘alā nafsih(ī),wa kānallāhu ‘alīman ḥakīmā(n).

Ni mɔ fɛɛ mɔ ni feɔ esha lɛ, no lɛ, lɛɛlɛŋ, efeɔ kɛhaa lɛ diɛŋtsɛ ehe (naagba). Ni Allah ji mɔ ni le nɔ fɛɛ nɔ, ni ji mɔ ni le nii fɛɛ.

وَمَنْ يَّكْسِبْ خَطِيْۤـَٔةً اَوْ اِثْمًا ثُمَّ يَرْمِ بِهٖ بَرِيْۤـًٔا فَقَدِ احْتَمَلَ بُهْتَانًا وَّاِثْمًا مُّبِيْنًا ࣖ

wa may yaksib khaṭī'atan au iṡman ṡumma yarmi bihī barī'an fa qadiḥtamala buhtānaw wa iṡmam mubīnā(n).

Ni mɔ fɛɛ mɔ ni tɔ̃ɔ loo esha ko, ni no sɛɛ lɛ ekɛ fɔ fɔɔ mɔ ko ni efeko efɔŋ lɛ nɔ lɛ, no lɛ, lɛɛlɛŋ, ewo amale kɛ esha ni yɔɔ faŋŋ.

وَلَوْلَا فَضْلُ اللّٰهِ عَلَيْكَ وَرَحْمَتُهٗ لَهَمَّتْ طَّاۤىِٕفَةٌ مِّنْهُمْ اَنْ يُّضِلُّوْكَۗ وَمَا يُضِلُّوْنَ اِلَّآ اَنْفُسَهُمْ وَمَا يَضُرُّوْنَكَ مِنْ شَيْءٍ ۗ وَاَنْزَلَ اللّٰهُ عَلَيْكَ الْكِتٰبَ وَالْحِكْمَةَ وَعَلَّمَكَ مَا لَمْ تَكُنْ تَعْلَمُۗ وَكَانَ فَضْلُ اللّٰهِ عَلَيْكَ عَظِيْمًا

wa lau lā faḍlullāhi ‘alaika wa raḥmatuhū lahammaṭ-ṭā'ifatum minhum ay yuḍillūk(a), wa mā yuḍillūna illā anfusahum wa mā yaḍurrūnaka min syai'(in), wa anzalallāhu ‘alaikal-kitāba wal-ḥikmata wa ‘allamaka mā lam takun ta‘lam(u), wa kāna faḍlullāhi ‘alaika ‘aẓīmā(n).

Ni eji jeee Allah duromɔ kɛ E-mɔbɔnalɛ ni eyɔɔ onɔ (O Muhammad) kulɛ, amɛteŋ kuu ko baatao ni amɛlaka bo diɛŋtsɛ. Shi amɛlakaa amɛ diɛŋtsɛ amɛhe pɛ, ni amɛyeee nyɛ awui ko kwraa. Ni (agbɛnɛ hu akɛni) Allah ejie Wolo lɛ (Qur’an) kɛ Nilee (Sunnah) lɛ kpo etsɔɔ bo, ni etsɔɔ bo nɔ ni oleee. Allah duromɔ ni yɔɔ onɔ lɛ fa babaoo.

۞ لَا خَيْرَ فِيْ كَثِيْرٍ مِّنْ نَّجْوٰىهُمْ اِلَّا مَنْ اَمَرَ بِصَدَقَةٍ اَوْ مَعْرُوْفٍ اَوْ اِصْلَاحٍۢ بَيْنَ النَّاسِۗ وَمَنْ يَّفْعَلْ ذٰلِكَ ابْتِغَاۤءَ مَرْضَاتِ اللّٰهِ فَسَوْفَ نُؤْتِيْهِ اَجْرًا عَظِيْمًا

lā khaira fī kaṡīrim min najwāhum illā man amara biṣadaqatin au ma‘rūfin au iṣlāḥim bainan-nās(i), wa may yaf‘al żālikabtigā'a marḍātillāhi fa saufa nu'tīhi ajran ‘aẓīmā(n).

Nɔ kpakpa ko bɛ amɛ teemɔŋ sanegbaai babaoo mli, ja mɔ ko ni fãa (mɛi) akɛ amɛha ejurɔfeemɔ, loo amɛfee ekpakpa, loo amɛto toiŋjɔlɛ yɛ gbɔmɛi ateŋ lɛ teemɔŋ sanegbaai. Mɔ fɛɛ mɔ ni feɔ nakai ni etaoɔ Allah hiɛsɔɔ lɛ, etsɛŋ ni Wɔbaahã lɛ nyɔmɔwoo kpele.

وَمَنْ يُّشَاقِقِ الرَّسُوْلَ مِنْۢ بَعْدِ مَا تَبَيَّنَ لَهُ الْهُدٰى وَيَتَّبِعْ غَيْرَ سَبِيْلِ الْمُؤْمِنِيْنَ نُوَلِّهٖ مَا تَوَلّٰى وَنُصْلِهٖ جَهَنَّمَۗ وَسَاۤءَتْ مَصِيْرًا ࣖ

wa may yusyāqiqir-rasūla mim ba‘di mā tabayyana lahul-hudā wa yattabi‘ gaira sabīlil-mu'minīna nuwallihī mā tawallā wa nuṣlihī jahannam(a), wa sā'at maṣīrā(n).

Ni mɔ fɛɛ mɔ ni teɔ shi ewoɔ Bɔfo (Muhammad) lɛ beni anɔkwale lɛ ebafee faŋŋ eha lɛ sɛɛ, ni enyiɛ gbɛ ni jeee heyelilɔi lɛ agbɛ nɔ lɛ, Wɔshiɔ lɛ yɛ tɔmɔ ni efee lɛ mli ni Wɔkɛ lɛ baawo hɛl, ni no ji he ni ehiii fe fɛɛ ni esa akɛ aku esɛɛ kɛya.

اِنَّ اللّٰهَ لَا يَغْفِرُ اَنْ يُّشْرَكَ بِهٖ وَيَغْفِرُ مَا دُوْنَ ذٰلِكَ لِمَنْ يَّشَاۤءُ ۗ وَمَنْ يُّشْرِكْ بِاللّٰهِ فَقَدْ ضَلَّ ضَلٰلًا ۢ بَعِيْدًا

innallāha lā yagfiru ay yusyraka bihī wa yagfiru mā dūna żālika limay yasyā'(u), wa may yusyrik billāhi faqad ḍalla ḍalālam ba‘īdā(n).

Allah kɛ shirk (ni akɛ hefatalɔi kɛ Allah feɔ ekome kɛ nɔ ko nɔ ko) esha lɛ ekeŋ, ni Ekɛ eshai krokomɛi ni jeee mɔ ni Esumɔɔ lɛ lɛ keɔ. Ni mɔ fɛɛ mɔ ni kɛ (nɔ ko) feɔ ekome kɛ Allah lɛ, no lɛ, lɛɛlɛŋ, etsɔ gbɛ ni ejaaa nɔ kwraa.

اِنْ يَّدْعُوْنَ مِنْ دُوْنِهٖٓ اِلَّآ اِنٰثًاۚ وَاِنْ يَّدْعُوْنَ اِلَّا شَيْطٰنًا مَّرِيْدًاۙ

iy yad‘ūna min dūnihī illā ināṡā(n), wa iy yad‘ūna illā syaiṭānam marīdā(n).

Nɔ ni amɛjáa kɛfata Allah he lɛ jeee nɔ ko nɔ ko fe (amagai), ni amɛjáaa nɔ ko nɔ ko fe toigbele Satan .

لَّعَنَهُ اللّٰهُ ۘ وَقَالَ لَاَتَّخِذَنَّ مِنْ عِبَادِكَ نَصِيْبًا مَّفْرُوْضًاۙ

la‘anahullāh(u), wa qāla la'attakhiżanna min ‘ibādika naṣībam mafrūḍā(n).

ni Allah loomɔ, ni (abonsa lɛ) kɛɛ, "Maŋɔ gbɛfaŋnɔ ko kɛjɛ Otsuji lɛ adɛŋ diɛŋtsɛ, .

وَّلَاُضِلَّنَّهُمْ وَلَاُمَنِّيَنَّهُمْ وَلَاٰمُرَنَّهُمْ فَلَيُبَتِّكُنَّ اٰذَانَ الْاَنْعَامِ وَلَاٰمُرَنَّهُمْ فَلَيُغَيِّرُنَّ خَلْقَ اللّٰهِ ۗوَمَنْ يَّتَّخِذِ الشَّيْطٰنَ وَلِيًّا مِّنْ دُوْنِ اللّٰهِ فَقَدْ خَسِرَ خُسْرَانًا مُّبِيْنًا

wa la'uḍillannahum wa la'umanniyannahum wa la'āmurannahum fa layubattikunna āżānal-an‘āmi wa la'āmurannahum fa layugayyirunna khalqallāh(i), wa may yattakhiżisy-syaiṭāna waliyyam min dūnillāhi faqad khasira khusrānam mubīnā(n).

ni mikɛ amɛ baatsɔ gbɛ ni ejaaa nɔ, ni matswa lamɔi ni bɛ sɛɛnamɔ shi yɛ amɛmli ni mafã amɛ ni amɛfo kooloi atoi, (kɛkɛ lɛ amɛfo amɛ diɛŋtsɛ), ni mafã amɛ koni amɛtsake Allah bɔɔ nii lɛ, (kɛkɛ lɛ amɛtsake lɛ diɛŋtsɛ).” Mɔ fɛɛ mɔ ni kɛ Satan tsuɔ nii akɛ hebulɔ kroko fe Allah lɛ, no lɛ, lɛɛlɛŋ, efiteɔ nɔ ko diɛŋtsɛ.

يَعِدُهُمْ وَيُمَنِّيْهِمْۗ وَمَا يَعِدُهُمُ الشَّيْطٰنُ اِلَّا غُرُوْرًا

ya‘iduhum wa yumannīhim, wa mā ya‘iduhumusy-syaiṭānu illā gurūrā(n).

(Abonsam) wo amɛ shi ni etee lamɔi ni bɛ sɛɛnamɔ shi yɛ amɛmli, eyɛ mli akɛ amalei pɛ abonsa wo amɛ shi moŋ.

اُولٰۤىِٕكَ مَأْوٰىهُمْ جَهَنَّمُۖ وَلَا يَجِدُوْنَ عَنْهَا مَحِيْصًا

ulā'ika ma'wāhum jahannam(u), wa lā yajidūna ‘anhā maḥīṣā(n).

Mɛi (ni alaka amɛ) lɛ ji hɛlbii ni amɛnaŋ he ko (kroko ni amɛbaa)jo foi kɛjɛ mli.

وَالَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَعَمِلُوا الصّٰلِحٰتِ سَنُدْخِلُهُمْ جَنّٰتٍ تَجْرِيْ مِنْ تَحْتِهَا الْاَنْهٰرُ خٰلِدِيْنَ فِيْهَآ اَبَدًاۗ وَعْدَ اللّٰهِ حَقًّا ۗوَمَنْ اَصْدَقُ مِنَ اللّٰهِ قِيْلًا

wal-lażīna āmanū wa ‘amiluṣ-ṣāliḥāti sanudkhiluhum jannātin tajrī min taḥtihal-anhāru khālidīna fīhā abadā(n), wa‘dallāhi ḥaqqā(n), wa man aṣdaqu minallāhi qīlā(n).

Ni mɛi ni heɔ amɛyeɔ ni amɛfeɔ nibii kpakpai lɛ, Wɔbaabote paradeiso ni faai hoɔ yɛ shishi lɛ mli, amɛbaahi mli kɛya naanɔ. Ni Nyɔŋmɔ shiwoo lɛ ji anɔkwale. Namɔ ji anɔkwale yɛ ewiemɔi amli fe Allah?

لَيْسَ بِاَمَانِيِّكُمْ وَلَآ اَمَانِيِّ اَهْلِ الْكِتٰبِ ۗ مَنْ يَّعْمَلْ سُوْۤءًا يُّجْزَ بِهٖۙ وَلَا يَجِدْ لَهٗ مِنْ دُوْنِ اللّٰهِ وَلِيًّا وَّلَا نَصِيْرًا

laisa bi'amāniyyikum wa lā amāniyyi ahlil-kitāb(i), may ya‘mal sū'ay yujza bih(ī), wa lā yajid lahū min dūnillāhi waliyyaw wa lā naṣīrā(n).

(Nyɔmɔwoo ni jɛ Allah ŋɔɔ) jeee oshwelɛ ni jeee (loo) Wolo lɛ mli bii lɛ ashwelɛ. Mɔ fɛɛ mɔ ni feɔ efɔŋ lɛ, abaawo lɛ nyɔmɔ yɛ nakai efɔŋ lɛ naa, ni ebɛ hebulɔ loo yelikɛbualɔ ko kɛjɛ Allah he.

وَمَنْ يَّعْمَلْ مِنَ الصّٰلِحٰتِ مِنْ ذَكَرٍ اَوْ اُنْثٰى وَهُوَ مُؤْمِنٌ فَاُولٰۤىِٕكَ يَدْخُلُوْنَ الْجَنَّةَ وَلَا يُظْلَمُوْنَ نَقِيْرًا

wa may ya‘mal minaṣ-ṣāliḥāti min żakarin au unṡā wa huwa mu'minun fa ulā'ika yadkhulūnal-jannata wa lā yuẓlamūna naqīrā(n).

Ni mɔ fɛɛ mɔ ni feɔ nibii kpakpai, nuu loo yoo, yɛ be mli ni eheɔ eyeɔ lɛ, amɛbaabote Paradeiso mli ni afeee amɛ nɔ ko bibioo ko kwraa.

وَمَنْ اَحْسَنُ دِيْنًا مِّمَّنْ اَسْلَمَ وَجْهَهٗ لِلّٰهِ وَهُوَ مُحْسِنٌ وَّاتَّبَعَ مِلَّةَ اِبْرٰهِيْمَ حَنِيْفًا ۗوَاتَّخَذَ اللّٰهُ اِبْرٰهِيْمَ خَلِيْلًا

wa man aḥsanu dīnam mimman aslama wajhahū lillāhi wa huwa muḥsinuw wattaba‘a millata ibrāhīma ḥanīfā(n), wattakhażallāhu ibrāhīma khalīlā(n).

Ni namɔ yɔɔ jamɔ ni hi fe mɔ ko ni kɛ ehe baa shi ehaa Allah kɛjɛɔ etsuiŋ, yɛ be mli ni etsuɔ ​​nibii kpakpai, ni enyiɛɔ Abraham jamɔ ni ja lɛ sɛɛ? Ni Allah ehala Abraham akɛ (E-)suɔlɔ.

وَلِلّٰهِ مَا فِى السَّمٰوٰتِ وَمَا فِى الْاَرْضِۗ وَكَانَ اللّٰهُ بِكُلِّ شَيْءٍ مُّحِيْطًا ࣖ

wa lillāhi mā fis-samāwāti wa mā fil-arḍ(i), wa kānallāhu bikulli syai'im muḥīṭā(n).

Ni nɔ fɛɛ nɔ ni yɔɔ ŋwɛi kɛ shikpɔŋ nɔ lɛ ji Allah nɔ, ni nɔ fɛɛ nɔ fata Allah (nilee) lɛ he.

وَيَسْتَفْتُوْنَكَ فِى النِّسَاۤءِۗ قُلِ اللّٰهُ يُفْتِيْكُمْ فِيْهِنَّ ۙوَمَا يُتْلٰى عَلَيْكُمْ فِى الْكِتٰبِ فِيْ يَتٰمَى النِّسَاۤءِ الّٰتِيْ لَا تُؤْتُوْنَهُنَّ مَا كُتِبَ لَهُنَّ وَتَرْغَبُوْنَ اَنْ تَنْكِحُوْهُنَّ وَالْمُسْتَضْعَفِيْنَ مِنَ الْوِلْدَانِۙ وَاَنْ تَقُوْمُوْا لِلْيَتٰمٰى بِالْقِسْطِ ۗوَمَا تَفْعَلُوْا مِنْ خَيْرٍ فَاِنَّ اللّٰهَ كَانَ بِهٖ عَلِيْمًا

wa yastaftūnaka fin-nisā'(i), qulillāhu yuftīkum fīhinn(a), wa mā yutlā ‘alaikum fil-kitābi fī yatāman-nisā'il-lātī lā tu'tūnahunna mā kutiba lahunna wa targabūna an tankiḥūhunna wal-mustaḍ‘afīna minal-wildān(i), wa an taqūmū lil-yatāmā bil-qisṭ(i), wa mā taf‘alū min khairin fa innallāha kāna bihī ‘alīmā(n).

Ni amɛbiɔ bo fatwa ni kɔɔ yei ahe. Kɛɛmɔ akɛ, "Nyɔŋmɔ ha bo fatwa ko yɛ amɛhe, kɛ nɔ ni akane aha bo yɛ Qur'an lɛ mli (fatwa hu) yɛ yei ni bɛ fɔlɔi ni okɛ (shika) ni ato aha amɛ lɛ haaa amɛ lɛ he, yɛ be mli ni osumɔɔ ni okɛ amɛ abote gbalashihilɛ mli kɛ (yɛ) gbekɛbii ni abuɔ amɛ akɛ amɛhe waaa lolo lɛ ahe. feemɔ, anɔkwale mli lɛ, Allah le nɔ fɛɛ nɔ."

وَاِنِ امْرَاَةٌ خَافَتْ مِنْۢ بَعْلِهَا نُشُوْزًا اَوْ اِعْرَاضًا فَلَا جُنَاحَ عَلَيْهِمَآ اَنْ يُّصْلِحَا بَيْنَهُمَا صُلْحًا ۗوَالصُّلْحُ خَيْرٌ ۗوَاُحْضِرَتِ الْاَنْفُسُ الشُّحَّۗ وَاِنْ تُحْسِنُوْا وَتَتَّقُوْا فَاِنَّ اللّٰهَ كَانَ بِمَا تَعْمَلُوْنَ خَبِيْرًا

wa inimra'atun khāfat mim ba‘lihā nusyūzan au i‘rāḍan falā junāḥa ‘alaihimā ay yuṣliḥā bainahumā ṣulḥā(n), waṣ-ṣulḥu khair(un), wa uḥḍiratil-anfususy-syuḥḥ(a), wa in tuḥsinū wa tattaqū fa innallāha kāna bimā ta‘malūna khabīrā(n).

Ni kɛji yoo ko haoɔ akɛ ewu lɛ baafee mɔ ni bɛ jwɛŋmɔ loo esusuuu ehe lɛ, no lɛ amɛyi enyɔ lɛ fɛɛ amɛbaanyɛ amɛná toiŋjɔlɛ diɛŋtsɛ, ni nakai toiŋjɔlɛ lɛ hi fe (amɛ) eyɛ mli akɛ nuu lɛ ji mɔ ni kwɛɔ mɔ nɔ yɛ ebɔɔ su naa moŋ. Ni kɛji akɛ oya hiɛ (kɛ oŋa teŋ wekukpaa lɛ) ni obu ohe he (kɛjɛ nusyuz kɛ henumɔ ni bɛ mli lɛ he), no lɛ, anɔkwale mli lɛ, Allah kwɛɔ nɔ ni ofeɔ lɛ nɔ jogbaŋŋ.

وَلَنْ تَسْتَطِيْعُوْٓا اَنْ تَعْدِلُوْا بَيْنَ النِّسَاۤءِ وَلَوْ حَرَصْتُمْ فَلَا تَمِيْلُوْا كُلَّ الْمَيْلِ فَتَذَرُوْهَا كَالْمُعَلَّقَةِ ۗوَاِنْ تُصْلِحُوْا وَتَتَّقُوْا فَاِنَّ اللّٰهَ كَانَ غَفُوْرًا رَّحِيْمًا

wa lan tastaṭī‘ū an ta‘dilū bainan-nisā'i wa lau ḥaraṣtum falā tamīlū kullal-maili fa tażarūhā kal-mu‘allaqah(ti), wa in tuṣliḥū wa tattaqū fa innallāha kāna gafūrar raḥīmā(n).

Ni onyɛŋ ofee nɔ ni ja yɛ (o) ŋamɛi lɛ ateŋ, eyɛ mli akɛ oosumɔ ni ofee nakai diɛŋtsɛ moŋ, no hewɔ lɛ kaafee mɔ ni sumɔɔ (kɛha mɛi ni osumɔɔ amɛ lɛ), ni oshiɔ mɛi krokomɛi ni amɛkpɛtɛɔ amɛhe. Ni kɛji ofee hiɛyaa ni obu ohe he (kɛjɛ shishiumɔ he), no lɛ, anɔkwale mli lɛ, Allah kɛ eshai keɔ, mɔbɔnalɔ fe fɛɛ.

وَاِنْ يَّتَفَرَّقَا يُغْنِ اللّٰهُ كُلًّا مِّنْ سَعَتِهٖۗ وَكَانَ اللّٰهُ وَاسِعًا حَكِيْمًا

wa iy yatafarraqā yugnillāhu kullam min sa‘atih(ī), wa kānallāhu wāsi‘an ḥakīmā(n).

Ni kɛji akɛ amɛyi enyɔ lɛ gbala lɛ, no lɛ Allah baaha amɛteŋ mɔ fɛɛ mɔ nɔ ni fa bɔ ni sa kɛjɛ E-duromɔ lɛ mli. Ni Allah ji Mɔ ni Kwɛɔ Nɔ Fɛɛ Nɔ (E-jurɔfeemɔ), Nilelɔ Fe Fɛɛ.

وَلِلّٰهِ مَا فِى السَّمٰوٰتِ وَمَا فِى الْاَرْضِۗ وَلَقَدْ وَصَّيْنَا الَّذِيْنَ اُوْتُوا الْكِتٰبَ مِنْ قَبْلِكُمْ وَاِيَّاكُمْ اَنِ اتَّقُوا اللّٰهَ ۗوَاِنْ تَكْفُرُوْا فَاِنَّ لِلّٰهِ مَا فِى السَّمٰوٰتِ وَمَا فِى الْاَرْضِۗ وَكَانَ اللّٰهُ غَنِيًّا حَمِيْدًا

wa lillāhi mā fis-samāwāti wa mā fil-arḍ(i), wa laqad waṣṣainal-lażīna ūtul-kitāba min qablikum wa iyyākum anittaqullāh(a), wa in takfurū fa inna lillāhi mā fis-samāwāti wa mā fil-arḍ(i), wa kānallāhu ganiyyan ḥamīdā(n).

Ni nɔ fɛɛ nɔ ni yɔɔ ŋwɛi kɛ shikpɔŋ nɔ lɛ ji Allah nɔ, ni lɛɛlɛŋ, Wɔfã mɛi ni akɛ wolo krɔŋkrɔŋ lɛ ha amɛ dani nyɛba lɛ kɛ (agbɛnɛ) bo hu akɛ nyɛshe Allah gbeyei. Shi kɛji nyɛheee nyɛyeee lɛ, no lɛ (lemɔ), nɔ fɛɛ nɔ ni yɔɔ ŋwɛi kɛ nɔ fɛɛ nɔ ni yɔɔ shikpɔŋ nɔ lɛ ji Allah nɔ, ni Allah ji Niiatsɛmɛi Fe Fɛɛ, Yijiemɔ Fe Fɛɛ.

وَلِلّٰهِ مَا فِى السَّمٰوٰتِ وَمَا فِى الْاَرْضِ ۗوَكَفٰى بِاللّٰهِ وَكِيْلًا

wa lillāhi mā fis-samāwāti wa mā fil-arḍ(i), wa kafā billāhi wakīlā(n).

Ni nɔ fɛɛ nɔ ni yɔɔ ŋwɛi kɛ shikpɔŋ nɔ lɛ ji Allah nɔ. Allah fa bɔ ni sa akɛ ekwɛlɔ.

اِنْ يَّشَأْ يُذْهِبْكُمْ اَيُّهَا النَّاسُ وَيَأْتِ بِاٰخَرِيْنَۗ وَكَانَ اللّٰهُ عَلٰى ذٰلِكَ قَدِيْرًا

iy yasya' yużhibkum ayyuhan-nāsu wa ya'ti bi'ākharīn(a), wa kānallāhu ‘alā żālika qadīrā(n).

Eji Allah sumɔɔ kulɛ, Ekpata nyɛ fɛɛ nyɛhiɛ, nyɛ adesai! Kɛkɛ ni Ekɛ mɔ kroko (mɛi) ba (akɛ onajiaŋdamɔlɔ). Ni Allah Ofe lɛ fee nakai.

مَنْ كَانَ يُرِيْدُ ثَوَابَ الدُّنْيَا فَعِنْدَ اللّٰهِ ثَوَابُ الدُّنْيَا وَالْاٰخِرَةِ ۗوَكَانَ اللّٰهُ سَمِيْعًاۢ بَصِيْرًا ࣖ

man kāna yurīdu ṡawābad-dun-yā fa ‘indallāhi ṡawābud-dun-yā wal-ākhirah(ti), wa kānallāhu samī‘am baṣīrā(n).

Mɔ fɛɛ mɔ ni miitao nyɔmɔwoo yɛ je nɛɛ mli lɛ, le akɛ nyɔmɔwoo yɛ Allah ŋɔɔ yɛ je nɛɛ kɛ sɛɛ mli. Ni Allah ji Mɔ ni nuɔ nii fɛɛ, ni enaa nɔ fɛɛ nɔ.

۞ يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا كُوْنُوْا قَوَّامِيْنَ بِالْقِسْطِ شُهَدَاۤءَ لِلّٰهِ وَلَوْ عَلٰٓى اَنْفُسِكُمْ اَوِ الْوَالِدَيْنِ وَالْاَقْرَبِيْنَ ۚ اِنْ يَّكُنْ غَنِيًّا اَوْ فَقِيْرًا فَاللّٰهُ اَوْلٰى بِهِمَاۗ فَلَا تَتَّبِعُوا الْهَوٰٓى اَنْ تَعْدِلُوْا ۚ وَاِنْ تَلْوٗٓا اَوْ تُعْرِضُوْا فَاِنَّ اللّٰهَ كَانَ بِمَا تَعْمَلُوْنَ خَبِيْرًا

yā ayyuhal-lażīna āmanū kūnū qawwāmīna bil-qisṭi syuhadā'a lillāhi wa lau ‘alā anfusikum awil-wālidaini wal-aqrabīn(a), iy yakun ganiyyan au faqīran fallāhu aulā bihimā, falā tattabi‘ul-hawā an ta‘dilū, wa in talwū au tu‘riḍū fa innallāha kāna bimā ta‘malūna khabīrā(n).

Nyɛ mɛi ni heɔ nyɛyeɔ lɛ! Nyɛfea jalɛsaneyeli sɛɛyelɔi, nyɛfea odasefoi nyɛhaa Allah, nyɛteɔ nyɛ diɛŋtsɛ nyɛhe loo nyɛfɔlɔi kɛ nyɛwekumɛi po. Kɛji lɛ (mɔ ni awieɔ ashiɔ lɛ) ji niiatsɛ loo ohiafo lɛ, no lɛ Allah le esɛɛnamɔ (ekpakpafeemɔ) lɛ jogbaŋŋ. No hewɔ lɛ kaanyiɛ oshwelɛi asɛɛ ejaakɛ oosumɔ ni otsi ohe kɛjɛ anɔkwale lɛ he. Ni kɛji nyɛtsake (wiemɔi) loo nyɛsumɔɔɔ ni nyɛfeɔ odasefoi lɛ, no lɛ nyɛle akɛ Allah ji mɔ ni ja fe fɛɛ yɛ nɔ fɛɛ nɔ ni nyɛfeɔ lɛ mli.

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْٓا اٰمِنُوْا بِاللّٰهِ وَرَسُوْلِهٖ وَالْكِتٰبِ الَّذِيْ نَزَّلَ عَلٰى رَسُوْلِهٖ وَالْكِتٰبِ الَّذِيْٓ اَنْزَلَ مِنْ قَبْلُ ۗوَمَنْ يَّكْفُرْ بِاللّٰهِ وَمَلٰۤىِٕكَتِهٖ وَكُتُبِهٖ وَرُسُلِهٖ وَالْيَوْمِ الْاٰخِرِ فَقَدْ ضَلَّ ضَلٰلًا ۢ بَعِيْدًا

yā ayyuhal-lażīna āmanū āminū billāhi wa rasūlihī wal-kitābil-lażī nazzala ‘alā rasūlihī wal-kitābil-lażī anzala min qabl(u), wa may yakfur billāhi wa malā'ikatihī wa kutubihī wa rusulihī wal-yaumil-ākhiri faqad ḍalla ḍalālam ba‘īdā(n).

Nyɛ mɛi ni heɔ nyɛyeɔ lɛ! Yaa nɔ ohe Allah kɛ E-bɔfo (Muhammad) kɛ Wolo (Al-Qur’an) ni ajie lɛ kpo atsɔɔ E-bɔfo lɛ, kɛ woji ni ajie lɛ kpo dani eba lɛ oye. Mɔ fɛɛ mɔ ni heee Allah, E-bɔfoi lɛ, E-woji lɛ, E-bɔfoi lɛ, kɛ Naagbee Gbi lɛ eyeee lɛ, no lɛ, anɔkwale mli lɛ, nakai gbɔmɔ lɛ etsɔ gbɛ ni ejaaa nɔ kwraa.

اِنَّ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا ثُمَّ كَفَرُوْا ثُمَّ اٰمَنُوْا ثُمَّ كَفَرُوْا ثُمَّ ازْدَادُوْا كُفْرًا لَّمْ يَكُنِ اللّٰهُ لِيَغْفِرَ لَهُمْ وَلَا لِيَهْدِيَهُمْ سَبِيْلًاۗ

innal-lażīna āmanū ṡumma kafarū ṡumma āmanū ṡumma kafarū ṡummazdādū kufral lam yakunillāhu liyagfira lahum wa lā liyahdiyahum sabīlā(n).

Anɔkwale, mɛi ni heɔ amɛyeɔ ni no sɛɛ lɛ amɛheee amɛyeee, no sɛɛ lɛ amɛheɔ amɛyeɔ (ekoŋŋ), no sɛɛ lɛ amɛheee amɛyeee ekoŋŋ, ni no sɛɛ lɛ amɛha amɛhemɔkɛyeli lɛ yaa hiɛ lɛ, no lɛ Allah kɛ amɛhe esha ekeŋ amɛ, ni (loo) etsɔɔɔ amɛ gbɛ (ni ja) lɛ.

بَشِّرِ الْمُنٰفِقِيْنَ بِاَنَّ لَهُمْ عَذَابًا اَلِيْمًاۙ

basysyiril-munāfiqīna bi'anna lahum ‘ażāban alīmā(n).

Kɛɛmɔ osatofoi lɛ akɛ amɛbaana piŋmɔ ko ni yeɔ mɔ awui

ۨالَّذِيْنَ يَتَّخِذُوْنَ الْكٰفِرِيْنَ اَوْلِيَاۤءَ مِنْ دُوْنِ الْمُؤْمِنِيْنَ ۗ اَيَبْتَغُوْنَ عِنْدَهُمُ الْعِزَّةَ فَاِنَّ الْعِزَّةَ لِلّٰهِ جَمِيْعًاۗ

al-lażīna yattakhiżūnal-kāfirīna auliyā'a min dūnil-mu'minīn(a), ayabtagūna ‘indahumul-‘izzata fa innal-‘izzata lillāhi jamī‘ā(n).

(ni ji) mɛi ni feɔ mɛi ni heee yeee lɛ hiɛnyiɛlɔi kɛtsɔ heyelilɔi lɛ ni amɛshiɔ amɛsɛɛ lɛ nɔ. Ani amɛtaoɔ hewalɛ yɛ nakai heyelilɔi lɛ afã? Lemɔ akɛ hewalɛ fɛɛ ji Allah nɔ.

وَقَدْ نَزَّلَ عَلَيْكُمْ فِى الْكِتٰبِ اَنْ اِذَا سَمِعْتُمْ اٰيٰتِ اللّٰهِ يُكْفَرُ بِهَا وَيُسْتَهْزَاُ بِهَا فَلَا تَقْعُدُوْا مَعَهُمْ حَتّٰى يَخُوْضُوْا فِيْ حَدِيْثٍ غَيْرِهٖٓ ۖ اِنَّكُمْ اِذًا مِّثْلُهُمْ ۗ اِنَّ اللّٰهَ جَامِعُ الْمُنٰفِقِيْنَ وَالْكٰفِرِيْنَ فِيْ جَهَنَّمَ جَمِيْعًاۙ

wa qad nazzala ‘alaikum fil-kitābi an iżā sami‘tum āyātillāhi yukfaru bihā wa yustahza'u bihā falā taq‘udū ma‘ahum ḥattā yakhūḍū fī ḥadīṡin gairih(ī), innakum iżam miṡlahum, innallāha jāmi‘ul-munāfiqīna wal-kāfirīna fī jahannama jamī‘ā(n).

Ni lɛɛlɛŋ, Allah etsu (mlai) eha bo yɛ Wolo lɛ mli (Al Qur’an) akɛ kɛji onu akɛ akpooɔ Allah kukuji lɛ ni (mɛi ni heee yeee lɛ) yeɔ amɛhe fɛo lɛ, no lɛ okɛ amɛ akatara shi, dani amɛbote sanegbaa kroko mli. Ejaakɛ (kɛji oya nɔ okɛ amɛ tara shi lɛ), lɛɛlɛŋ, obaafee tamɔ amɛ. Anɔkwale, Allah baabua osatofoi kɛ mɛi ni heee yeee lɛ fɛɛ anaa yɛ Hell, .

ۨالَّذِيْنَ يَتَرَبَّصُوْنَ بِكُمْۗ فَاِنْ كَانَ لَكُمْ فَتْحٌ مِّنَ اللّٰهِ قَالُوْٓا اَلَمْ نَكُنْ مَّعَكُمْ ۖ وَاِنْ كَانَ لِلْكٰفِرِيْنَ نَصِيْبٌ قَالُوْٓا اَلَمْ نَسْتَحْوِذْ عَلَيْكُمْ وَنَمْنَعْكُمْ مِّنَ الْمُؤْمِنِيْنَ ۗ فَاللّٰهُ يَحْكُمُ بَيْنَكُمْ يَوْمَ الْقِيٰمَةِ ۗ وَلَنْ يَّجْعَلَ اللّٰهُ لِلْكٰفِرِيْنَ عَلَى الْمُؤْمِنِيْنَ سَبِيْلًا ࣖ

al-lażīna yatarabbaṣūna bikum, fa in kāna lakum fatḥum minallāhi qālū alam nakum ma‘akum, wa in kāna lil-kāfirīna naṣībun qālū alam nastaḥwiż ‘alaikum wa namna‘kum minal-mu'minīn(a), fallāhu yaḥkumu bainakum yaumal-qiyāmah(ti), wa lay yaj‘alallāhu lil-kāfirīna ‘alal-mu'minīna sabīlā(n).

(ni ji) gbɔmɛi ni miimɛ (nibii) ni baaba onɔ lɛ. Kɛji onine shɛ kunimyeli nɔ kɛjɛ Allah dɛŋ lɛ amɛkɛɛ, "Ani wɔkɛ bo (wuuu)?" Ni kɛji mɛi ni heee yeee lɛ yɛ gbɛfaŋnɔ lɛ, amɛkɛɛ akɛ, "Ani wɔnáaa nyɛ kunimyeli lɛ mli gbɛfaŋnɔ, ni wɔfãaa nyɛhe kɛjɛɔ heyelilɔi lɛ ahe?" No sɛɛ lɛ, Allah baakojo nyɛteŋ yɛ Gbohiiashitee Gbi lɛ nɔ. Allah haŋ gbɛ aha mɛi ni heee yeee lɛ koni amɛye heyelilɔi lɛ anɔ kunim.

اِنَّ الْمُنٰفِقِيْنَ يُخٰدِعُوْنَ اللّٰهَ وَهُوَ خَادِعُهُمْۚ وَاِذَا قَامُوْٓا اِلَى الصَّلٰوةِ قَامُوْا كُسَالٰىۙ يُرَاۤءُوْنَ النَّاسَ وَلَا يَذْكُرُوْنَ اللّٰهَ اِلَّا قَلِيْلًاۖ

innal-munāfiqīna yukhādi‘ūnallāha wa huwa khādi‘uhum, wa iżā qāmū ilaṣ-ṣalāti qāmū kusālā, yurā'ūnan-nāsa wa lā yażkurūnallāha illā qalīlā(n).

Anɔkwale, osatofoi lɛ miisumɔ ni amɛlaka Allah, shi Allah ji mɔ ni lakaa amɛ. Kɛ́ amɛte shi koni amɛsɔle lɛ, amɛfeɔ nakai kɛ ŋmɔlɔ. Amɛtsɔɔ akɛ amɛmii ashɛ amɛhe (miisumɔ ni ajie amɛyi) yɛ gbɔmɛi ahiɛ. Ni amɛkaiii Allah ja fioo pɛ

مُّذَبْذَبِيْنَ بَيْنَ ذٰلِكَۖ لَآ اِلٰى هٰٓؤُلَاۤءِ وَلَآ اِلٰى هٰٓؤُلَاۤءِ ۗ وَمَنْ يُّضْلِلِ اللّٰهُ فَلَنْ تَجِدَ لَهٗ سَبِيْلًا

mużabżabīna baina żālik(a), lā ilā ha'ulā'i wa lā ilā ha'ulā'(i), wa may yuḍlilillāhu falan tajida lahū sabīlā(n).

Amɛyɛ yiŋkɔshikɔshifeemɔ shihilɛ mli yɛ mɛi ni (hemɔkɛyeli loo hemɔkɛyeli ni bɛ), ni jeee kuu nɛɛ mli bii (heyelilɔi) kɛ (loo) nakai kuu lɛ mli bii (hemɔkɛyeli ni bɛ) lɛ ateŋ. Mɔ fɛɛ mɔ ni Allah ŋmɛɔ gbɛ ni etsɔ gbɛ kroko nɔ lɛ, onaaa gbɛ (ni oootsɔ nɔ otsɔɔ lɛ gbɛ).

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا لَا تَتَّخِذُوا الْكٰفِرِيْنَ اَوْلِيَاۤءَ مِنْ دُوْنِ الْمُؤْمِنِيْنَ ۚ اَتُرِيْدُوْنَ اَنْ تَجْعَلُوْا لِلّٰهِ عَلَيْكُمْ سُلْطٰنًا مُّبِيْنًا

yā ayyuhal-lażīna āmanū lā tattakhiżul-kāfirīna auliyā'a min dūnil-mu'minīn(a), aturīdūna an taj‘alū lillāhi ‘alaikum sulṭānam mubīnā(n).

Nyɛ mɛi ni heɔ nyɛyeɔ lɛ! Kaafee mɛi krokomɛi ni heee yeee ni jeee heyelilɔi lɛ hiɛnyiɛlɔi. Ani oosumɔ ni okɛ yiŋtoo ko ni yɔɔ faŋŋ aha Allah (ni ekɛto bo toigbalamɔ)?

اِنَّ الْمُنٰفِقِيْنَ فِى الدَّرْكِ الْاَسْفَلِ مِنَ النَّارِۚ وَلَنْ تَجِدَ لَهُمْ نَصِيْرًاۙ

innal-munāfiqīna fid-darkil-asfali minan-nār(i), wa lan tajida lahum naṣīrā(n).

Lɛlɛŋ, osatofoi lɛ (akɛ amɛ ewo) hɛl shishigbɛ fe fɛɛ. Ni onaŋ yelikɛbualɔ ko oha amɛ.

اِلَّا الَّذِيْنَ تَابُوْا وَاَصْلَحُوْا وَاعْتَصَمُوْا بِاللّٰهِ وَاَخْلَصُوْا دِيْنَهُمْ لِلّٰهِ فَاُولٰۤىِٕكَ مَعَ الْمُؤْمِنِيْنَۗ وَسَوْفَ يُؤْتِ اللّٰهُ الْمُؤْمِنِيْنَ اَجْرًا عَظِيْمًا

illal-lażīna tābū wa aṣlaḥū wa‘taṣamū billāhi wa akhlaṣū dīnahum lillāhi fa ulā'ika ma‘al-mu'minīn(a), wa saufa yu'tillāhul mu'minīna ajran ‘aẓīmā(n).

Ja mɛi ni tsakeɔ amɛtsui ni amɛhaa amɛhe feɔ kpakpa ni amɛhiɛɔ (Allah jamɔ) lɛ mli shiŋŋ ni amɛkɛ amɛjamɔ lɛ tsuɔ nii kɛjɛɔ amɛtsuiŋ yɛ Allah hewɔ lɛ pɛ. No hewɔ lɛ, amɛkɛ mɛi ni heɔ yeɔ lɛ baahi shi ni wɔsɛɛ lɛ, Allah baaha mɛi ni heɔ yeɔ lɛ nyɔmɔwoo kpele.

مَا يَفْعَلُ اللّٰهُ بِعَذَابِكُمْ اِنْ شَكَرْتُمْ وَاٰمَنْتُمْۗ وَكَانَ اللّٰهُ شَاكِرًا عَلِيْمًا ۔

mā yaf‘alullāhu bi‘ażābikum in syakartum wa āmantum, wa kānallāhu syākiran ‘alīmā(n).

Allah piŋ bo, kɛji oyɛ shidaa ni oyɛ hemɔkɛyeli. Ni Allah ji Shidaatsɛ, Nilelɔ.

۞ لَا يُحِبُّ اللّٰهُ الْجَهْرَ بِالسُّوْۤءِ مِنَ الْقَوْلِ اِلَّا مَنْ ظُلِمَ ۗ وَكَانَ اللّٰهُ سَمِيْعًا عَلِيْمًا

lā yuḥibbullāhul-jahra bis-sū'i minal-qauli illā man ẓulim(a), wa kānallāhu samī‘an ‘alīmā(n).

Allah sumɔɔɔ wiemɔi fɔji, (ni awieɔ) yɛ faŋŋ mli ja gbɔmɛi ni afee amɛ niseniianii. Ni Allah ji mɔ ni nuɔ nii fɛɛ, ni le nii fɛɛ.

اِنْ تُبْدُوْا خَيْرًا اَوْ تُخْفُوْهُ اَوْ تَعْفُوْا عَنْ سُوْۤءٍ فَاِنَّ اللّٰهَ كَانَ عَفُوًّا قَدِيْرًا

in tubdū khairan au tukhfūhu au ta‘fū ‘an sū'in fa innallāha kāna ‘afuwwan qadīrā(n).

Kɛji ojaje su kpakpa ko, okɛtee loo okɛ (mɔ kroko) tɔmɔ ke lɛ, no lɛ, anɔkwale mli lɛ, Allah ji Eshakelɔ, Hewalɛtsɛ.

اِنَّ الَّذِيْنَ يَكْفُرُوْنَ بِاللّٰهِ وَرُسُلِهٖ وَيُرِيْدُوْنَ اَنْ يُّفَرِّقُوْا بَيْنَ اللّٰهِ وَرُسُلِهٖ وَيَقُوْلُوْنَ نُؤْمِنُ بِبَعْضٍ وَّنَكْفُرُ بِبَعْضٍۙ وَّيُرِيْدُوْنَ اَنْ يَّتَّخِذُوْا بَيْنَ ذٰلِكَ سَبِيْلًاۙ

innal-lażīna yakfurūna billāhi wa rusulihī wa yurīdūna ay yufarriqū bainallāhi wa rusulihī wa yaqūlūna nu'minu biba‘ḍin wa nakfuru biba‘ḍ(in), wa yurīdūna ay yattakhiżū baina żālika sabīlā(n).

Anɔkwale, mɛi ni heee Allah kɛ E-bɔfoi lɛ amɛyeee, ni amɛmiitao ni amɛtsɔɔ srɔtofeemɔ ni yɔɔ (hemɔkɛyeli yɛ) Allah kɛ E-bɔfoi lɛ ateŋ lɛ, kɛtsɔ wiemɔ ni amɛkɛɛɔ akɛ, "Wɔheɔ ekomɛi wɔyeɔ ni wɔheee mɛi komɛi (ekrokomɛi) wɔyeee," ni amɛmiitao ni amɛkɔ gbɛ ni yɔɔ teŋgbɛ (hemɔkɛyeli loo hemɔkɛyeli ni bɛ) lɛ nɔ, .

اُولٰۤىِٕكَ هُمُ الْكٰفِرُوْنَ حَقًّا ۚوَاَعْتَدْنَا لِلْكٰفِرِيْنَ عَذَابًا مُّهِيْنًا

ulā'ika humul-kāfirūna ḥaqqā(n), wa a‘tadnā lil-kāfirīna ‘ażābam muhīnā(n).

amɛji mɛi ni heee yeee diɛŋtsɛ lɛ. Ni Wɔsaa toigbalamɔ ni baa mɔ shi wɔha mɛi ni heee yeee lɛ.

وَالَّذِيْنَ اٰمَنُوْا بِاللّٰهِ وَرُسُلِهٖ وَلَمْ يُفَرِّقُوْا بَيْنَ اَحَدٍ مِّنْهُمْ اُولٰۤىِٕكَ سَوْفَ يُؤْتِيْهِمْ اُجُوْرَهُمْ ۗوَكَانَ اللّٰهُ غَفُوْرًا رَّحِيْمًا ࣖ

wal-lażīna āmanū billāhi wa rusulihī wa lam yufarriqū baina aḥadim minhum ulā'ika saufa nu'tīhim ujūrahum, wa kānallāhu gafūrar raḥīmā(n).

Shi mɛi ni heɔ Allah kɛ E-bɔfoi lɛ amɛyeɔ ni amɛtsɔɔɔ srɔtofeemɔ ni yɔɔ amɛteŋ (bɔfoi lɛ) lɛ, wɔsɛɛ lɛ, Allah baawo amɛ nyɔmɔ. Allah ji mɔ ni kɛ eshai keɔ, mɔ ni naa mɔbɔ fe fɛɛ.

يَسْـَٔلُكَ اَهْلُ الْكِتٰبِ اَنْ تُنَزِّلَ عَلَيْهِمْ كِتٰبًا مِّنَ السَّمَاۤءِ فَقَدْ سَاَلُوْا مُوْسٰٓى اَكْبَرَ مِنْ ذٰلِكَ فَقَالُوْٓا اَرِنَا اللّٰهَ جَهْرَةً فَاَخَذَتْهُمُ الصَّاعِقَةُ بِظُلْمِهِمْۚ ثُمَّ اتَّخَذُوا الْعِجْلَ مِنْۢ بَعْدِ مَا جَاۤءَتْهُمُ الْبَيِّنٰتُ فَعَفَوْنَا عَنْ ذٰلِكَ ۚ وَاٰتَيْنَا مُوْسٰى سُلْطٰنًا مُّبِيْنًا

yas'aluka ahlul-kitābi an tunazzila ‘alaihim kitābam minas-samā'i faqad sa'alū mūsā akbara min żālika fa qālū arinallāha jahratan fa akhażathumuṣ-ṣā‘iqatu bi ẓulmihim, ṡummattakhażul-‘ijla mim ba‘di mā jā'athumul-bayyinātu fa ‘afaunā ‘an żālik(a), wa ātainā mūsā sulṭānam mubīnā(n).

(Mɛi ni yɔɔ) Wolo lɛ mli bii lɛ biɔ bo (Muhammad) ni okɛ wolo ko aba kɛjɛ ŋwɛi kɛba amɛŋɔɔ. Lɛɛlɛŋ, amɛbi Mose nɔ ko ni da fe enɛ. Amɛkɛɛ akɛ, “Tsɔɔmɔ wɔ Allah yɛ anɔkwale mli.” No hewɔ lɛ, sarawagbamɔ tswa amɛ yɛ amɛ yiwalɛ nifeemɔi lɛ ahewɔ. Kɛkɛ ni amɛjá tsinabi lɛ, beni amɛna odaseyelii ni yɔɔ faŋŋ lɛ sɛɛ, shi kɛlɛ Wɔkɛ amɛ eshai ke amɛ, ni Wɔha Mose hegbɛ diɛŋtsɛ.

وَرَفَعْنَا فَوْقَهُمُ الطُّوْرَ بِمِيْثَاقِهِمْ وَقُلْنَا لَهُمُ ادْخُلُوا الْبَابَ سُجَّدًا وَّقُلْنَا لَهُمْ لَا تَعْدُوْا فِى السَّبْتِ وَاَخَذْنَا مِنْهُمْ مِّيْثَاقًا غَلِيْظًا

wa rafa‘nā fauqahumuṭ ṭūra bimīṡāqihim wa qulnā lahumudkhulul-bāba sujjadaw wa qulnā lahum lā ta‘dū fis-sabti wa akhażnā minhum mīṡāqan galīẓā(n).

Ni Wɔwo gɔŋ (Sinai) lɛ nɔ yɛ amɛnɔ koni (wɔwaje) amɛkpaŋmɔ lɛ. Ni Wɔfã amɛ akɛ, "Nyɛbotea shinaa lɛ naa (Baitulmaqdis) be mli ni nyɛkotoɔ shi," ni Wɔfã amɛ (hu) akɛ, "Nyɛkaku mlai ni kɔɔ Hejɔɔmɔ Gbi lɛ he lɛ amli." Ni Wɔŋɔ kpaŋmɔ ni ma shi shiŋŋ kɛjɛ amɛdɛŋ.

فَبِمَا نَقْضِهِمْ مِّيْثَاقَهُمْ وَكُفْرِهِمْ بِاٰيٰتِ اللّٰهِ وَقَتْلِهِمُ الْاَنْۢبِيَاۤءَ بِغَيْرِ حَقٍّ وَّقَوْلِهِمْ قُلُوْبُنَا غُلْفٌ ۗ بَلْ طَبَعَ اللّٰهُ عَلَيْهَا بِكُفْرِهِمْ فَلَا يُؤْمِنُوْنَ اِلَّا قَلِيْلًاۖ

fabimā naqḍihim mīṡāqahum wa kufrihim bi'āyātillāhi wa qatlihimul-ambiyā'a bigairi ḥaqqiw wa qaulihim qulūbunā gulf(un), bal ṭaba‘allāhu ‘alaihā bikufrihim falā yu'minūna illā qalīlā(n).

No hewɔ lɛ (Wɔto amɛhe toigbalamɔ), ejaakɛ amɛku kpaŋmɔ lɛ mli, ejaakɛ amɛheee Allah kpojiemɔi lɛ amɛyeee, kɛ akɛni amɛgbe gbalɔi lɛ ni amɛbɛ hegbɛ (yiŋtoo kpakpa) kɛ akɛni amɛkɛɛ, "Wɔtsuii efo." Yɛ anɔkwale mli lɛ, Allah eŋa amɛtsuii yɛ amɛhemɔkɛyeli ni bɛ lɛ hewɔ, no hewɔ lɛ amɛteŋ mɛi fioo ko pɛ heɔ amɛyeɔ, .

وَّبِكُفْرِهِمْ وَقَوْلِهِمْ عَلٰى مَرْيَمَ بُهْتَانًا عَظِيْمًاۙ

wa bikufrihim wa qaulihim ‘alā maryama buhtānan ‘aẓīmā(n).

kɛ (Wɔto amɛhe toigbalamɔ hu) yɛ amɛhemɔkɛyeli ni amɛyeee (Yesu) lɛ hewɔ, kɛ amɛfolɔmɔi ni mli wa waa ni amɛfolɔ Maryam shi lɛ hewɔ, .

وَّقَوْلِهِمْ اِنَّا قَتَلْنَا الْمَسِيْحَ عِيْسَى ابْنَ مَرْيَمَ رَسُوْلَ اللّٰهِۚ وَمَا قَتَلُوْهُ وَمَا صَلَبُوْهُ وَلٰكِنْ شُبِّهَ لَهُمْ ۗوَاِنَّ الَّذِيْنَ اخْتَلَفُوْا فِيْهِ لَفِيْ شَكٍّ مِّنْهُ ۗمَا لَهُمْ بِهٖ مِنْ عِلْمٍ اِلَّا اتِّبَاعَ الظَّنِّ وَمَا قَتَلُوْهُ يَقِيْنًاۢ ۙ

wa qaulihim innā qatalnal-masīḥa ‘īsabna maryama rasūlallāh(i), wa mā qatalūhu wa mā ṣalabūhu wa lākin syubbiha lahum, wa innal-lażīnakhtalafū fīhi lafī syakkim minh(u), mā lahum bihī min ‘ilmin illattibā‘aẓ-ẓanni wa mā qatalūhu yaqīnā(n).

ni (Wɔto toigbalamɔ hu he) ejaakɛ amɛkɛɛ, "Lɛɛlɛŋ, wɔgbe Mesia lɛ, Yesu, Maria binuu, Allah Bɔfo lɛ," eyɛ mli akɛ amɛgbeee lɛ loo (aloo) amɛsɛŋ lɛ yɛ sɛŋmɔtso nɔ moŋ, shi moŋ (nɔ ni amɛgbe lɛ ji) gbɔmɔ ni akɛto Yesu he. Anɔkwale, mɛi ni kɛ amɛhe kpaaa gbee yɛ (Yesu gbele lɛ he lɛ), yiŋ feɔ amɛ kɔshikɔshi be fɛɛ be yɛ mɔ ni agbe lɛ lɛ he. Amɛleee diɛŋtsɛ (mɔ pɔtɛɛ ni agbe lɛ), shi amɛdamɔ susumɔ ko kɛkɛ nɔ, no hewɔ lɛ amɛbɛ nɔmimaa akɛ amɛgbe lɛ.

بَلْ رَّفَعَهُ اللّٰهُ اِلَيْهِ ۗوَكَانَ اللّٰهُ عَزِيْزًا حَكِيْمًا

bar rafa‘ahullāhu ilaih(i), wa kānallāhu ‘azīzan ḥakīmā(n).

Shi Allah tee Yesu shi kɛtee E-hiɛ. Allah ji mɔ ni he wa, nilelɔ.

وَاِنْ مِّنْ اَهْلِ الْكِتٰبِ اِلَّا لَيُؤْمِنَنَّ بِهٖ قَبْلَ مَوْتِهٖ ۚوَيَوْمَ الْقِيٰمَةِ يَكُوْنُ عَلَيْهِمْ شَهِيْدًاۚ

wa im min ahlil-kitābi illā layu'minanna bihī qabla mautih(ī), wa yaumal-qiyāmati yakūnu ‘alaihim syahīdā(n).

Mɔ ko mɔ ko bɛ Wolo lɛ mli bii lɛ ateŋ ni heee lɛ (Yesa) eyeee dani egbo. Ni yɛ Gbohiiashitee Gbi lɛ nɔ lɛ (Yesa) baafee amɛ odasefonyo.

فَبِظُلْمٍ مِّنَ الَّذِيْنَ هَادُوْا حَرَّمْنَا عَلَيْهِمْ طَيِّبٰتٍ اُحِلَّتْ لَهُمْ وَبِصَدِّهِمْ عَنْ سَبِيْلِ اللّٰهِ كَثِيْرًاۙ

fa biẓulmim minal-lażīna hādū ḥarramnā ‘alaihim ṭayyibātin uḥillat lahum wa biṣaddihim ‘an sabīlillāhi kaṡīrā(n).

Yudafoi lɛ jalɛsane ni ayeee lɛ hewɔ lɛ, Wɔfee niyenii kpakpa ni ji (tsutsu) halal lɛ nɔ ni mla eŋmɛɛɛ gbɛ wɔha amɛ; ni akɛni bei pii lɛ amɛtsiɔ (mɛi krokomɛi) gbɛ kɛjɛɔ Allah gbɛ lɛ nɔ hewɔ lɛ, .

وَّاَخْذِهِمُ الرِّبٰوا وَقَدْ نُهُوْا عَنْهُ وَاَكْلِهِمْ اَمْوَالَ النَّاسِ بِالْبَاطِلِ ۗوَاَعْتَدْنَا لِلْكٰفِرِيْنَ مِنْهُمْ عَذَابًا اَلِيْمًا

wa akhżihimur-ribā wa qad nuhū ‘anhu wa aklihim amwālan-nāsi bil-bāṭil(i), wa a‘tadnā lil-kāfirīna minhum ‘ażāban alīmā(n).

kɛ agbɛnɛ hu akɛni amɛfeɔ shika ni akɛwoɔ shika mli lɛ he nii, eyɛ mli akɛ agu amɛ kɛjɛ mli diɛŋtsɛ, kɛ agbɛnɛ hu akɛni amɛyeɔ gbɔmɛi anibii yɛ gbɛ ni ejaaa nɔ (batil). Ni wɔsaa toigbalamɔ ni yeɔ mɔ awui wɔha mɛi ni heee yeee ni yɔɔ amɛteŋ lɛ.

لٰكِنِ الرّٰسِخُوْنَ فِى الْعِلْمِ مِنْهُمْ وَالْمُؤْمِنُوْنَ يُؤْمِنُوْنَ بِمَآ اُنْزِلَ اِلَيْكَ وَمَآ اُنْزِلَ مِنْ قَبْلِكَ وَالْمُقِيْمِيْنَ الصَّلٰوةَ وَالْمُؤْتُوْنَ الزَّكٰوةَ وَالْمُؤْمِنُوْنَ بِاللّٰهِ وَالْيَوْمِ الْاٰخِرِۗ اُولٰۤىِٕكَ سَنُؤْتِيْهِمْ اَجْرًا عَظِيْمًا ࣖ

lākinir-rāsikhūna fil-‘ilmi minhum wal-mu'minūna yu'minūna bimā unzila ilaika wa mā unzila min qablika wal-muqīmīnaṣ-ṣalāta wal-mu'tūnaz-zakāta wal-mu'minūna billāhi wal-yaumil-ākhir(i), ulā'ika sanu'tīhim ajran ‘aẓīmā(n).

Shi mɛi ni yɔɔ amɛteŋ ni yɔɔ nilee ni mli kwɔ, kɛ mɛi ni heɔ amɛyeɔ lɛ, amɛheɔ (Qur’an) ni ajie lɛ kpo atsɔɔ bo (Muhammad) lɛ amɛyeɔ, kɛ (woji) ni ajie lɛ kpo dani oba lɛ, kɛ agbɛnɛ hu mɛi ni feɔ sɔlemɔi ni amɛwoɔ zakat ni amɛheɔ Allah kɛ Naagbee Gbi lɛ amɛyeɔ lɛ. Wa ma ha mɛ hiɔwo ngua.

۞ اِنَّآ اَوْحَيْنَآ اِلَيْكَ كَمَآ اَوْحَيْنَآ اِلٰى نُوْحٍ وَّالنَّبِيّٖنَ مِنْۢ بَعْدِهٖۚ وَاَوْحَيْنَآ اِلٰٓى اِبْرٰهِيْمَ وَاِسْمٰعِيْلَ وَاِسْحٰقَ وَيَعْقُوْبَ وَالْاَسْبَاطِ وَعِيْسٰى وَاَيُّوْبَ وَيُوْنُسَ وَهٰرُوْنَ وَسُلَيْمٰنَ ۚوَاٰتَيْنَا دَاوٗدَ زَبُوْرًاۚ

innā auḥainā ilaika kamā auḥainā ilā nūḥiw wan-nabiyyīna mim ba‘dih(ī), wa auḥainā ilā ibrāhīma wa ismā‘īla wa isḥāqa wa ya‘qūba wal-asbāṭi wa ‘īsā wa ayyūba wa yūnusa wa hārūna wa sulaimān(a), wa ātainā dāwūda zabūrā(n).

Anɔkwale, Wɔjie lɛ kpo wɔtsɔɔ bo (Muhammad) taakɛ Wɔjie lɛ kpo wɔtsɔɔ Noa kɛ gbalɔi ni nyiɛ esɛɛ lɛ, ni Wɔjie lɛ kpo (hu) wɔtsɔɔ Abraham, Ismail, Isak, Yakob kɛ amɛshwiei; Yesu, Ayyub, Yona, Harun kɛ Salomo. Ni Wɔkɛ Lalai Wolo lɛ ha Dawud.

وَرُسُلًا قَدْ قَصَصْنٰهُمْ عَلَيْكَ مِنْ قَبْلُ وَرُسُلًا لَّمْ نَقْصُصْهُمْ عَلَيْكَ ۗوَكَلَّمَ اللّٰهُ مُوْسٰى تَكْلِيْمًاۚ

wa rusulan qad qaṣaṣnāhum ‘alaika wa rusulal lam naqṣuṣhum ‘alaik(a), wa kallamallāhu mūsā taklīmā(n).

Ni bɔfoi komɛi yɛ ni Wɔgba bo amɛhe sane momo ni bɔfoi komɛi (ekrokomɛi) hu yɛ ni Wɔgbaaa bo amɛhe sane. Ni Nyɔŋmɔ kɛ Mose wie tɛ̃ɛ.

رُسُلًا مُّبَشِّرِيْنَ وَمُنْذِرِيْنَ لِئَلَّا يَكُوْنَ لِلنَّاسِ عَلَى اللّٰهِ حُجَّةٌ ۢ بَعْدَ الرُّسُلِ ۗوَكَانَ اللّٰهُ عَزِيْزًا حَكِيْمًا

rusulam mubasysyirīna wa munżirīna li'allā yakūna lin-nāsi ‘alallāhi ḥujjatum ba‘dar-rusul(i), wa kānallāhu ‘azīzan ḥakīmā(n).

Bɔfoi lɛ ji mɛi ni hiɛ sanekpakpa kɛ mɛi ni bɔɔ kɔkɔ, koni yiŋtoo ko akafee nɔ ni adesai kɛ Allah baaje ŋwane beni atsu bɔfoi lɛ sɛɛ. Allah ji mɔ ni he wa, nilelɔ.

لٰكِنِ اللّٰهُ يَشْهَدُ بِمَآ اَنْزَلَ اِلَيْكَ اَنْزَلَهٗ بِعِلْمِهٖ ۚوَالْمَلٰۤىِٕكَةُ يَشْهَدُوْنَ ۗوَكَفٰى بِاللّٰهِ شَهِيْدًاۗ

lākinillāhu yasyhadu bimā anzala ilaika anzalahū bi‘ilmih(ī), wal-malā'ikatu yasyhadūn(a), wa kafā billāhi syahīdā(n).

Shi Allah ji (Qur’an) ni ejie lɛ kpo etsɔɔ bo (Muhammad) lɛ he odasefonyo. Ekɛ E-nilee tsu kɛba shi, ni ŋwɛibɔfoi lɛ ye he odase. Ni Allah fa akɛ odasefonyo.

اِنَّ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا وَصَدُّوْا عَنْ سَبِيْلِ اللّٰهِ قَدْ ضَلُّوْا ضَلٰلًا ۢ بَعِيْدًا

innal-lażīna kafarū wa ṣaddū ‘an sabīlillāhi qad ḍallū ḍalālam ba‘īdā(n).

Anɔkwale, mɛi ni heee amɛyeee ni amɛtsiɔ (mɛi krokomɛi) anaa kɛjɛɔ Allah gbɛ lɛ nɔ lɛ, etsɔ gbɛ ni ejaaa nɔ diɛŋtsɛ.

اِنَّ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا وَظَلَمُوْا لَمْ يَكُنِ اللّٰهُ لِيَغْفِرَ لَهُمْ وَلَا لِيَهْدِيَهُمْ طَرِيْقًاۙ

innal-lażīna kafarū wa ẓalamū lam yakunillāhu liyagfira lahum wa lā liyahdiyahum ṭarīqā(n).

Anɔkwale, mɛi ni heee yeee ni amɛyeee jalɛ sane lɛ, Allah kɛ amɛ eshai ekeŋ amɛ, ni (etsɔɔɔ amɛ gbɛ (ni ja) lɛ hu.

اِلَّا طَرِيْقَ جَهَنَّمَ خٰلِدِيْنَ فِيْهَآ اَبَدًا ۗوَكَانَ ذٰلِكَ عَلَى اللّٰهِ يَسِيْرًا

illā ṭarīqa jahannama khālidīna fīhā abadā(n), wa kāna żālika ‘alallāhi yasīrā(n).

ja hɛl gbɛ lɛ pɛ; amɛbaahi jɛmɛ kɛya naanɔ. Ni eji (waa) mlɛo kɛha Allah.

يٰٓاَيُّهَا النَّاسُ قَدْ جَاۤءَكُمُ الرَّسُوْلُ بِالْحَقِّ مِنْ رَّبِّكُمْ فَاٰمِنُوْا خَيْرًا لَّكُمْ ۗوَاِنْ تَكْفُرُوْا فَاِنَّ لِلّٰهِ مَا فِى السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِۗ وَكَانَ اللّٰهُ عَلِيْمًا حَكِيْمًا

yā ayyuhan-nāsu qad jā'akumur-rasūlu bil-ḥaqqi mir rabbikum fa āminū khairal lakum, wa in takfurū fa inna lillāhi mā fis-samāwāti wal-arḍ(i), wa kānallāhu ‘alīman ḥakīmā(n).

Oo gbɔmɛi! Anɔkwale, bɔfo (Muhammad) eba nyɛŋɔɔ kɛ anɔkwale ni jɛ nyɛ-Nuŋtsɔ lɛ ŋɔɔ lɛ, no hewɔ lɛ nyɛhea (lɛ) nyɛyea, ehi aha nyɛ. Ni kɛji nyɛheee nyɛyeee lɛ, (eyeŋ Allah nɔ ko kwraa) ejaakɛ anɔkwale mli lɛ, nɔ fɛɛ nɔ ni yɔɔ ŋwɛi kɛ shikpɔŋ nɔ lɛ ji Allah nɔ. Allah ji Mɔ ni le nɔ fɛɛ nɔ, ni le nii fɛɛ.

يٰٓاَهْلَ الْكِتٰبِ لَا تَغْلُوْا فِيْ دِيْنِكُمْ وَلَا تَقُوْلُوْا عَلَى اللّٰهِ اِلَّا الْحَقَّۗ اِنَّمَا الْمَسِيْحُ عِيْسَى ابْنُ مَرْيَمَ رَسُوْلُ اللّٰهِ وَكَلِمَتُهٗ ۚ اَلْقٰىهَآ اِلٰى مَرْيَمَ وَرُوْحٌ مِّنْهُ ۖفَاٰمِنُوْا بِاللّٰهِ وَرُسُلِهٖۗ وَلَا تَقُوْلُوْا ثَلٰثَةٌ ۗاِنْتَهُوْا خَيْرًا لَّكُمْ ۗ اِنَّمَا اللّٰهُ اِلٰهٌ وَّاحِدٌ ۗ سُبْحٰنَهٗٓ اَنْ يَّكُوْنَ لَهٗ وَلَدٌ ۘ لَهٗ مَا فِى السَّمٰوٰتِ وَمَا فِى الْاَرْضِۗ وَكَفٰى بِاللّٰهِ وَكِيْلًا ࣖ

yā ahlal-kitābi lā taglū fī dīnikum wa lā taqūlū ‘alallāhi illal-ḥaqq(a), innamal-masīḥu ‘īsabnu maryama rasūlullāhi wa kalimatuh(ū), alqāhā ilā maryama wa rūḥum minh(u), fa āminū billāhi wa rusulih(ī), wa lā taqūlū ṡalāṡah(tun), inntahū khairal lakum innamallāhu ilāhuw wāḥid(un), subḥānahū ay yakūna lahū walad(un), lahū mā fis-samāwāti wa mā fil-arḍ(i), wa kafā billāhi wakīlā(n).

O Wolo lɛ mli bii! Kaatsɔ husu ni ato yɛ ojamɔ lɛ mli lɛ nɔ, ni okawie nɔ ko yɛ Allah he ja nɔ ni ji anɔkwale. Anɔkwale, Mesia Yesu, Maryam bi lɛ ji Allah bɔfo kɛ (ni abɔ lɛ kɛ) E-wiemɔi ni ekɛha Maryam lɛ, kɛ (kɛ) mumɔ ko ni jɛ E-ŋɔɔ. No hewɔ lɛ nyɛhea Allah kɛ E-bɔfoi lɛ nyɛyea ni nyɛkakɛɛ akɛ, "(Nyɔŋmɔ ji) etɛ," kpa (kɛjɛ nakai wiemɔ lɛ he). (No) hi fe bo. Anɔkwale, Allah ji Nyɔŋmɔ Ofe lɛ, Ajɔɔ lɛ kɛjɛ (susumɔ ni ji) bii afɔmɔ mli. Nɔ fɛɛ nɔ ni yɔɔ ŋwɛi kɛ shikpɔŋ lɛ nɔ lɛ, E-nɔ ni. Ni Allah fa bɔ ni sa akɛ hebulɔ.

لَنْ يَّسْتَنْكِفَ الْمَسِيْحُ اَنْ يَّكُوْنَ عَبْدًا لِّلّٰهِ وَلَا الْمَلٰۤىِٕكَةُ الْمُقَرَّبُوْنَۗ وَمَنْ يَّسْتَنْكِفْ عَنْ عِبَادَتِهٖ وَيَسْتَكْبِرْ فَسَيَحْشُرُهُمْ اِلَيْهِ جَمِيْعًا

lay yastankifal-masīḥu ay yakūna ‘abdal lillāhi wa lal-malā'ikatul-muqarrabūn(a), wa may yastankif ‘an ‘ibādatihī wa yastakbir fa sayaḥsyuruhum ilaihi jamī‘ā(n).

Mesia lɛ sumɔɔɔ kwraa akɛ ebaafee Allah tsulɔ, ni ŋwɛibɔfoi ni bɛŋkɛ (Allah) fe fɛɛ lɛ hu sumɔɔɔ nakai. Ni mɔ fɛɛ mɔ ni sumɔɔɔ ni ejáa lɛ ni ekɛ ehe fɔ̃ɔ nɔ lɛ, Allah baabua amɛ fɛɛ anaa kɛba E-ŋɔɔ.

فَاَمَّا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَعَمِلُوا الصّٰلِحٰتِ فَيُوَفِّيْهِمْ اُجُوْرَهُمْ وَيَزِيْدُهُمْ مِّنْ فَضْلِهٖۚ وَاَمَّا الَّذِيْنَ اسْتَنْكَفُوْا وَاسْتَكْبَرُوْا فَيُعَذِّبُهُمْ عَذَابًا اَلِيْمًاۙ وَّلَا يَجِدُوْنَ لَهُمْ مِّنْ دُوْنِ اللّٰهِ وَلِيًّا وَّلَا نَصِيْرًا

fa ammal-lażīna āmanū wa ‘amiluṣ-ṣāliḥāti fa yuwaffīhim ujūrahum wa yazīduhum min faḍlih(ī), wa ammal-lażīnastankafū wastakbarū fa yu‘ażżibuhum ‘ażāban alīmā(n), wa lā yajidūna lahum min dūnillāhi waliyyaw wa lā naṣīrā(n).

Shi mɛi ni heɔ amɛyeɔ ni amɛfeɔ nibii kpakpai lɛ, Allah baagbe amɛnyɔmɔwoo lɛ naa ni ebaaha E-jurɔfeemɔ lɛ eko aya hiɛ. Yɛ nakai beaŋ lɛ, mɛi ni sumɔɔɔ (ni amɛjáa Allah) ni amɛwoɔ amɛhe nɔ lɛ, Allah kɛ toigbalamɔ ni yeɔ mɔ awui baato amɛhe toigbalamɔ. Ni amɛnaŋ hebulɔ loo yelikɛbualɔ kroko fe Allah.

يٰٓاَيُّهَا النَّاسُ قَدْ جَاۤءَكُمْ بُرْهَانٌ مِّنْ رَّبِّكُمْ وَاَنْزَلْنَآ اِلَيْكُمْ نُوْرًا مُّبِيْنًا

yā ayyuhan-nāsu qad jā'akum burhānum mir rabbikum wa anzalnā ilaikum nūram mubīnā(n).

Oo gbɔmɛi! Anɔkwale, anɔkwale lɛ he odaseyeli eba bo ŋɔɔ kɛjɛ o-Nuŋtsɔ lɛ ŋɔɔ, (Muhammad kɛ enaakpɛɛ nii) ni Wɔkɛ la ni kpɛɔ (Qur’an) eba onɔ.

فَاَمَّا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا بِاللّٰهِ وَاعْتَصَمُوْا بِهٖ فَسَيُدْخِلُهُمْ فِيْ رَحْمَةٍ مِّنْهُ وَفَضْلٍۙ وَّيَهْدِيْهِمْ اِلَيْهِ صِرَاطًا مُّسْتَقِيْمًاۗ

fa ammal-lażīna āmanū billāhi wa‘taṣamū bihī fa sayudkhiluhum fī raḥmatim minhu wa faḍl(in), wa yahdīhim ilaihi ṣirāṭam mustaqīmā(n).

Shi mɛi ni heɔ Allah amɛyeɔ ni amɛkɛ amɛhe kpɛtɛɔ E-(jamɔ) lɛ he lɛ, Allah baabote amɛ mli yɛ mɔbɔnalɛ kɛ duromɔ ni jɛ E-ŋɔɔ (ŋwɛi) ŋɔɔ lɛ mli, ni etsɔɔ amɛ gbɛ ni ja ni kɛ mɔ yaa E-ŋɔɔ lɛ.

يَسْتَفْتُوْنَكَۗ قُلِ اللّٰهُ يُفْتِيْكُمْ فِى الْكَلٰلَةِ ۗاِنِ امْرُؤٌا هَلَكَ لَيْسَ لَهٗ وَلَدٌ وَّلَهٗٓ اُخْتٌ فَلَهَا نِصْفُ مَا تَرَكَۚ وَهُوَ يَرِثُهَآ اِنْ لَّمْ يَكُنْ لَّهَا وَلَدٌ ۚ فَاِنْ كَانَتَا اثْنَتَيْنِ فَلَهُمَا الثُّلُثٰنِ مِمَّا تَرَكَ ۗوَاِنْ كَانُوْٓا اِخْوَةً رِّجَالًا وَّنِسَاۤءً فَلِلذَّكَرِ مِثْلُ حَظِّ الْاُنْثَيَيْنِۗ يُبَيِّنُ اللّٰهُ لَكُمْ اَنْ تَضِلُّوْا ۗ وَاللّٰهُ بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيْمٌ ࣖ

yastaftūnak(a), qulillāhu yuftīkum fil-kalālah(ti), inimru'un halaka laisa lahū waladuw wa lahū ukhtun fa lahā niṣfu mā tarak(a), wa huwa yariṡuhā illam yakul lahā walad(un), fa in kānataṡnataini fa lahumaṡ-ṡuluṡāni mimmā tarak(a), wa in kānū ikhwatar rijālaw wa nisā'an fa liż-żakari miṡlu ḥaẓẓil-unṡayain(i), yubayyinullāhu lakum an taḍillū, wallāhu bikulli syai'in ‘alīm(un).

Amɛbiɔ bo fatwa (ni kɔɔ kalalah he). Kɛɛmɔ akɛ, "Allah haa bo fatwa yɛ kalalah he (ni ji), kɛji mɔ ko gbo ni ebɛ bii shi eyɛ nyɛmi yoo lɛ, no lɛ e (enyɛmi yoo lɛ) gbɛfaŋnɔ ji nibii ni eshi lɛ fã, ni enyɛmi nuu lɛ yeɔ gboshinii (enyɛmi yoo lɛ nibii lɛ fɛɛ), kɛji ebɛ bii enyɔ lɛ, amɛteŋ mɛi enyɔ lɛ fɛɛ yɛ. ashi yɛ sɛɛ.Ni kɛji amɛ (gboshiniyelɔi lɛ ji) nyɛmimɛi hii kɛ yei lɛ, no lɛ nyɛmi nuu ko gbɛfaŋnɔ ji nɔ kome kɛ nyɛmimɛi yei enyɔ gbɛfaŋnɔ lɛ nɔŋŋ, koni nyɛkatsɔ gbɛ ni ejaaa nɔ.