Q.S Ali Imran (آلِ عِمْرَان) - 200 Kukuji lɛ Ayibɔ

الۤمّۤ

alif lām mīm.

Alif Lam Mim.

اَللّٰهُ لَآ اِلٰهَ اِلَّا هُوَ الْحَيُّ الْقَيُّوْمُۗ

allāhu lā ilāha illā huwal-ḥayyul-qayyūm(u).

Allah, nyɔŋmɔ ko bɛ ja Lɛ. Ofe lɛ, Mɔ ni kwɛɔ (Ebɔɔ nii) anɔ daa lɛ.

نَزَّلَ عَلَيْكَ الْكِتٰبَ بِالْحَقِّ مُصَدِّقًا لِّمَا بَيْنَ يَدَيْهِ وَاَنْزَلَ التَّوْرٰىةَ وَالْاِنْجِيْلَۙ

nazzala ‘alaikal-kitāba bil-ḥaqqi muṣaddiqal limā baina yadaihi wa anzalat-taurāta wal-injīl(a).

Ekɛ Wolo (Al-Qur’an) lɛ ba bo (Muhammad) ni anɔkwale lɛ yɔɔ mli, ni emaa (woji) ni eho lɛ anɔ mi, ni ejie Torah kɛ Sanekpakpa lɛ kpo, .

مِنْ قَبْلُ هُدًى لِّلنَّاسِ وَاَنْزَلَ الْفُرْقَانَ ەۗ اِنَّ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا بِاٰيٰتِ اللّٰهِ لَهُمْ عَذَابٌ شَدِيْدٌ ۗوَاللّٰهُ عَزِيْزٌ ذُو انْتِقَامٍۗ

min qablu hudal lin-nāsi wa anzalal-furqān(a), innal-lażīna kafarū bi āyātillāhi lahum ‘ażābun syadīd(un), wallāhu ‘azīzun żuntiqām(in).

dani, akɛ gbɛtsɔɔmɔ kɛha adesai, ni Ejie Al-Furqan kpo. Anɔkwale, mɛi ni heee Allah kukuji lɛ amɛyeee lɛ baaná toigbalamɔ ni naa wa. Allah, Ofe lɛ yɛ toigbalamɔ.

اِنَّ اللّٰهَ لَا يَخْفٰى عَلَيْهِ شَيْءٌ فِى الْاَرْضِ وَلَا فِى السَّمَاۤءِ

innallāha lā yakhfā ‘alaihi syai'un fil-arḍi wa lā fis-samā'(i).

Kɛha Allah lɛ, nɔ ko bɛ ni yɔɔ teemɔŋ yɛ shikpɔŋ kɛ ŋwɛi.

هُوَ الَّذِيْ يُصَوِّرُكُمْ فِى الْاَرْحَامِ كَيْفَ يَشَاۤءُ ۗ لَآ اِلٰهَ اِلَّا هُوَ الْعَزِيْزُ الْحَكِيْمُ

huwal-lażī yuṣawwirukum fil-arḥāmi kaifa yasyā'(u), lā ilāha illā huwal-‘azīzul-ḥakīm(u).

Lɛ ji mɔ ni feɔ bo yɛ fɔmɔ kotoku lɛ mli bɔ ni E-sumɔɔ. Nyɔŋmɔ ko bɛ ja Lɛ pɛ. Ofe lɛ, Nilelɔ lɛ.

هُوَ الَّذِيْٓ اَنْزَلَ عَلَيْكَ الْكِتٰبَ مِنْهُ اٰيٰتٌ مُّحْكَمٰتٌ هُنَّ اُمُّ الْكِتٰبِ وَاُخَرُ مُتَشٰبِهٰتٌ ۗ فَاَمَّا الَّذِيْنَ فِيْ قُلُوْبِهِمْ زَيْغٌ فَيَتَّبِعُوْنَ مَا تَشَابَهَ مِنْهُ ابْتِغَاۤءَ الْفِتْنَةِ وَابْتِغَاۤءَ تَأْوِيْلِهٖۚ وَمَا يَعْلَمُ تَأْوِيْلَهٗٓ اِلَّا اللّٰهُ ۘوَالرّٰسِخُوْنَ فِى الْعِلْمِ يَقُوْلُوْنَ اٰمَنَّا بِهٖۙ كُلٌّ مِّنْ عِنْدِ رَبِّنَا ۚ وَمَا يَذَّكَّرُ اِلَّآ اُولُوا الْاَلْبَابِ

huwal-lażī anzala ‘alaikal-kitāba minhu āyātum muḥkamātun hunna ummul-kitābi wa ukharu mutasyābihāt(un), fa'ammal-lażīna fī qulūbihim zaigun fayattabi‘ūna mā tasyābaha minhubtigā'al-fitnati wabtigā'a ta'wīlih(ī), wa mā ya‘lamu ta'wīlahū illallāh(u), war-rāsikhūna fil-‘ilmi yaqūlūna āmannā bih(ī), kullum min ‘indi rabbinā, wa mā yażżakkaru illā ulul-albāb(i).

Lɛ ji mɔ ni kɛ Wolo (Al-Qur’an) lɛ ba bo (Muhammad) ŋɔɔ. Yɛ amɛteŋ lɛ, kukuji ni ji nɔ ni yɔɔ diɛŋtsɛ, ni ji Wolo lɛ mli saji otii (Al-Qur’an) lɛ kɛ ekrokomɛi ni ji mutasyabihat lɛ yɛ amɛteŋ. Shi mɛi ni yɛ amɛtsuii amli lɛ amɛsumɔɔ ni amɛya gbɛ ni ejaaa nɔ lɛ, amɛnyiɛɔ mutashabihat lɛ sɛɛ koni amɛtao shɛɛ sane ni amɛtao amɛ tawil, eyɛ mli akɛ mɔ ko mɔ ko leee amɛ tawil ja Allah moŋ. Ni mɛi ni yɔɔ nilee ni mli kwɔ lɛ kɛɔ akɛ, "Wɔheɔ lɛ wɔyeɔ (Qur'an lɛ), nɔ fɛɛ nɔ jɛ wɔ-Nuŋtsɔ lɛ ŋɔɔ." Mɔ ko mɔ ko nyɛŋ akase nɔ ko ja gbɔmɛi ni nuɔ shishi.

رَبَّنَا لَا تُزِغْ قُلُوْبَنَا بَعْدَ اِذْ هَدَيْتَنَا وَهَبْ لَنَا مِنْ لَّدُنْكَ رَحْمَةً ۚاِنَّكَ اَنْتَ الْوَهَّابُ

rabbanā lā tuzig qulūbanā ba‘da iż hadaitanā wa hab lanā mil ladunka raḥmah(tan), innaka antal-wahhāb(u).

(Amɛsɔle), "Wɔ-Nuŋtsɔ, kaatsɔ wɔtsuii anɔ kɛya gbɛ ni ejaaa nɔ yɛ be mli ni Okɛ gbɛtsɔɔmɔ eha wɔ sɛɛ, ni oha wɔ mɔbɔnalɛ kɛjɛ Odɛŋ, anɔkwale mli lɛ, Bo ji Mɔ ni Haa lɛ."

رَبَّنَآ اِنَّكَ جَامِعُ النَّاسِ لِيَوْمٍ لَّا رَيْبَ فِيْهِ ۗاِنَّ اللّٰهَ لَا يُخْلِفُ الْمِيْعَادَ ࣖ

rabbanā innaka jāmi‘un-nāsi liyaumil lā raiba fīh(i), innallāha lā yukhliful-mī‘ād(a).

Wɔ-Nuŋtsɔ, Bo ji mɔ ni buaa adesai anaa yɛ gbi ni ŋwanejee ko bɛ he lɛ nɔ. Anɔkwale, Allah kuuu shiwooi amli.

اِنَّ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا لَنْ تُغْنِيَ عَنْهُمْ اَمْوَالُهُمْ وَلَآ اَوْلَادُهُمْ مِّنَ اللّٰهِ شَيْـًٔا ۗوَاُولٰۤىِٕكَ هُمْ وَقُوْدُ النَّارِۗ

innal-lażīna kafarū lan tugniya ‘anhum amwāluhum wa lā aulāduhum minallāhi syai'ā(n), wa ulā'ika hum waqūdun-nār(i).

Anɔkwale, kɛha mɛi ni heee yeee lɛ, amɛnibii kɛ amɛbii lɛ he ehiaaa Allah toigbalamɔ. Ni amɛ (batsɔmɔ) la kɛha hɛl la.

كَدَأْبِ اٰلِ فِرْعَوْنَۙ وَالَّذِيْنَ مِنْ قَبْلِهِمْۗ كَذَّبُوْا بِاٰيٰتِنَاۚ فَاَخَذَهُمُ اللّٰهُ بِذُنُوْبِهِمْ ۗ وَاللّٰهُ شَدِيْدُ الْعِقَابِ

kada'bi āli fir‘aun(a), wal-lażīna min qablihim, każżabū bi'āyātinā, fa'akhażahumullāhu biżunūbihim, wallāhu syadīdul-‘iqāb(i).

(Amɛshihilɛ lɛ) tamɔ shihilɛ ni Farao sɛɛnyiɛlɔi lɛ kɛ mɛi ni tsɔ amɛhiɛ lɛ yɔɔ mli lɛ. Amɛkpoo Wɔ okadii lɛ, no hewɔ lɛ Allah to amɛhe toigbalamɔ yɛ amɛ eshai lɛ ahewɔ. Allah mli wa waa yɛ toigbalamɔ mli.

قُلْ لِّلَّذِيْنَ كَفَرُوْا سَتُغْلَبُوْنَ وَتُحْشَرُوْنَ اِلٰى جَهَنَّمَ ۗ وَبِئْسَ الْمِهَادُ

qul lil-lażīna kafarū satuglabūna wa tuḥsyarūna ilā jahannam(a), wa bi'sal-mihād(u).

Kɛɛmɔ (O Muhammad) mɛi ni heee yeee lɛ akɛ, "Abaaye nyɛ nɔ kunim ni abaashwie nyɛ kɛya Hell. Ni mɛɛ shihilɛhe fɔŋ po eji nɛkɛ!"

قَدْ كَانَ لَكُمْ اٰيَةٌ فِيْ فِئَتَيْنِ الْتَقَتَا ۗفِئَةٌ تُقَاتِلُ فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ وَاُخْرٰى كَافِرَةٌ يَّرَوْنَهُمْ مِّثْلَيْهِمْ رَأْيَ الْعَيْنِ ۗوَاللّٰهُ يُؤَيِّدُ بِنَصْرِهٖ مَنْ يَّشَاۤءُ ۗ اِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَعِبْرَةً لِّاُولِى الْاَبْصَارِ

qad kāna lakum āyatun fī fi'atainil taqatā, fi'atun tuqātilu fī sabīlillāhi wa ukhrā kāfiratuy yaraunahum miṡlaihim ra'yal-‘ain(i), wallāhu yu'ayyidu binaṣrihī may yasyā'(u), inna fī żālika la‘ibratal li'ulil-abṣār(i).

Lɛlɛŋ, okadi ko yɛ kɛha bo yɛ kui enyɔ ni kɛ amɛhe kpeɔ lɛ amli. Kuu kome wu yɛ Allah gbɛ nɔ, ni ekroko lɛ heee amɛyeee, ni amɛkɛ amɛ diɛŋtsɛ amɛhiŋmɛii na akɛ amɛ (Muslimbii lɛ) ayibɔ ji amɛyibɔ ​​toi enyɔ. Allah kɛ E-yelikɛbuamɔ woɔ mɔ ni Esumɔɔ lɛ hewalɛ. Lɛlɛŋ, nikasemɔ yɛ enɛ mli kɛha mɛi ni hiŋmɛi naa nii lɛ.

زُيِّنَ لِلنَّاسِ حُبُّ الشَّهَوٰتِ مِنَ النِّسَاۤءِ وَالْبَنِيْنَ وَالْقَنَاطِيْرِ الْمُقَنْطَرَةِ مِنَ الذَّهَبِ وَالْفِضَّةِ وَالْخَيْلِ الْمُسَوَّمَةِ وَالْاَنْعَامِ وَالْحَرْثِ ۗ ذٰلِكَ مَتَاعُ الْحَيٰوةِ الدُّنْيَا ۗوَاللّٰهُ عِنْدَهٗ حُسْنُ الْمَاٰبِ

zuyyina lin-nāsi ḥubbusy-syahawāti minan-nisā'i wal-banīna wal-qanāṭīril-muqanṭarati minaż-żahabi wal-fiḍḍati wal-khailil-musawwamati wal-an‘āmi wal-ḥarṡ(i), żālika matā‘ul-ḥayātid-dun-yā, wallāhu ‘indahū ḥusnul-ma'āb(i).

Nɔ ni asumɔɔ lɛ he suɔmɔ lɛ feɔ fɛo yɛ gbɔmɛi ahiɛ: yei, gbekɛbii, shika tsuru kɛ jwiɛtɛi ni abua naa, okpɔŋɔi ni hi jogbaŋŋ, kooloi, kɛ ŋmɔji ni atsuɔ nii yɛ mli. No ji je nɛɛ shihilɛ mli ŋɔɔmɔ, ni Allah ŋɔɔ ji he ni hi ni abaaku sɛɛ aya.

۞ قُلْ اَؤُنَبِّئُكُمْ بِخَيْرٍ مِّنْ ذٰلِكُمْ ۗ لِلَّذِيْنَ اتَّقَوْا عِنْدَ رَبِّهِمْ جَنّٰتٌ تَجْرِيْ مِنْ تَحْتِهَا الْاَنْهٰرُ خٰلِدِيْنَ فِيْهَا وَاَزْوَاجٌ مُّطَهَّرَةٌ وَّرِضْوَانٌ مِّنَ اللّٰهِ ۗ وَاللّٰهُ بَصِيْرٌۢ بِالْعِبَادِۚ

qul a'unabbi'ukum bikhairim min żālikum, lil-lażīnattaqau ‘inda rabbihim jannātun tajrī min taḥtihal-anhāru khālidīna fīhā wa azwājum muṭahharatuw wa riḍwānum minallāh(i), wallāhu baṣīrum bil-‘ibād(i).

Kɛɛmɔ akɛ, “Ani mahã ole nɔ ko ni hi fe nakai?” Ejaakɛ mɛi ni kɛ amɛhe eha (ni yɔɔ) yɛ amɛ-Nuŋtsɔ lɛ hiɛ lɛ, abɔɔi ni faai hoɔ yɛ shishi lɛ yɛ, amɛbaahi mli kɛya naanɔ, kɛ hefatalɔi ni he tse, kɛ Allah hiɛsɔɔ. Ni Allah ji mɔ ni naa etsuji lɛ fɛɛ.

اَلَّذِيْنَ يَقُوْلُوْنَ رَبَّنَآ اِنَّنَآ اٰمَنَّا فَاغْفِرْ لَنَا ذُنُوْبَنَا وَقِنَا عَذَابَ النَّارِۚ

allażīna yaqūlūna rabbanā innanā āmannā fagfir lanā żunūbanā wa qinā ‘ażāban-nār(i).

(Eji) mɛi ni sɔleɔ akɛ, “Wɔ-Nuŋtsɔ, wɔheɔ wɔyeɔ diɛŋtsɛ, no hewɔ lɛ kɛ wɔhe eshai lɛ ake wɔ ni obu wɔhe kɛjɛ hɛl toigbalamɔ he.

اَلصّٰبِرِيْنَ وَالصّٰدِقِيْنَ وَالْقٰنِتِيْنَ وَالْمُنْفِقِيْنَ وَالْمُسْتَغْفِرِيْنَ بِالْاَسْحَارِ

aṣ-ṣābirīna waṣ-ṣādiqīna wal-qāniṭīna wal-munfiqīna wal-mustagfirīna bil-asḥār(i).

(Agbɛnɛ hu) mɔ ni toɔ etsui shi, mɔ ni ja, mɔ ni feɔ toiboo, mɔ ni kɛ enii haa, kɛ mɔ ni biɔ eshaifaa dani je tsɛreɔ.

شَهِدَ اللّٰهُ اَنَّهٗ لَآ اِلٰهَ اِلَّا هُوَۙ وَالْمَلٰۤىِٕكَةُ وَاُولُوا الْعِلْمِ قَاۤىِٕمًاۢ بِالْقِسْطِۗ لَآ اِلٰهَ اِلَّا هُوَ الْعَزِيْزُ الْحَكِيْمُ

syahidallāhu annahū lā ilāha illā huw(a), wal-malā'ikatu wa ulul-‘ilmi qā'imam bil-qisṭ(i), lā ilāha illā huwal-‘azīzul-ḥakīm(u).

Allah jajeɔ akɛ nyɔŋmɔ ko bɛ ja Lɛ; (nakai nɔŋŋ) ŋwɛibɔfoi kɛ nilee gbɔmɛi ni fiɔ jalɛsaneyeli sɛɛ lɛ, nyɔŋmɔ ko bɛ ja Lɛ, Ofe lɛ, Nileelɔ lɛ.

اِنَّ الدِّيْنَ عِنْدَ اللّٰهِ الْاِسْلَامُ ۗ وَمَا اخْتَلَفَ الَّذِيْنَ اُوْتُوا الْكِتٰبَ اِلَّا مِنْۢ بَعْدِ مَا جَاۤءَهُمُ الْعِلْمُ بَغْيًاۢ بَيْنَهُمْ ۗوَمَنْ يَّكْفُرْ بِاٰيٰتِ اللّٰهِ فَاِنَّ اللّٰهَ سَرِيْعُ الْحِسَابِ

innad-dīna ‘indallāhil-islām(u), wa makhtalafal-lażīna ūtul-kitāba illā mim ba‘di mā jā'ahumul-‘ilmu bagyam bainahum, wa may yakfur bi'āyātillāhi fa innallāha sarī‘ul-ḥisāb(i).

Anɔkwale, jamɔ ni yɔɔ Allah hiɛ lɛ ji Islam. Mɛi ni akɛ Wolo lɛ eha amɛ lɛ esorooo amɛhe ja amɛná nilee sɛɛ, yɛ ŋmiŋmiyeli ni yɔɔ amɛteŋ lɛ hewɔ. Mɔ fɛɛ mɔ ni heee Allah kukuji lɛ eyeee lɛ, no lɛ, anɔkwale mli lɛ, Allah feɔ oya waa yɛ E-akɔntaabuu mli.

فَاِنْ حَاۤجُّوْكَ فَقُلْ اَسْلَمْتُ وَجْهِيَ لِلّٰهِ وَمَنِ اتَّبَعَنِ ۗوَقُلْ لِّلَّذِيْنَ اُوْتُوا الْكِتٰبَ وَالْاُمِّيّٖنَ ءَاَسْلَمْتُمْ ۗ فَاِنْ اَسْلَمُوْا فَقَدِ اهْتَدَوْا ۚ وَاِنْ تَوَلَّوْا فَاِنَّمَا عَلَيْكَ الْبَلٰغُ ۗ وَاللّٰهُ بَصِيْرٌۢ بِالْعِبَادِ ࣖ

fa'in ḥājjūka fa qul aslamtu wajhiya lillāhi wa manittaba‘an(i), wa qul lil-lażīna ūtul-kitāba wal-ummiyyīna a'aslamtum, fa'in aslamū faqadihtadau, wa in tawallau fa'innamā ‘alaikal-balāg(u), wallāhu baṣīrum bil-‘ibād(i).

No sɛɛ lɛ, kɛji amɛkɛ bo (Muhammad) je ŋwane lɛ, kɛɛmɔ akɛ, "Mikɛ mihe woɔ Allah mli kɛ (nakai) mɛi ni nyiɛɔ misɛɛ lɛ." Ni okɛɛ mɛi ni aha amɛ Wolo lɛ kɛ mɛi ni leee woloŋ lɛ akɛ, "Ani nyɛtsake nyɛhe kɛba Islam mli?" Kɛ amɛtsake amɛhe amɛwo Islam mli lɛ, no tsɔɔ akɛ amɛná gbɛtsɔɔmɔ, shi kɛji amɛtsi amɛhe lɛ, no lɛ gbɛnaa nii ni kã onɔ ji ni okɛtsɔɔ pɛ. Ni Allah ji mɔ ni naa etsuji lɛ fɛɛ.

اِنَّ الَّذِيْنَ يَكْفُرُوْنَ بِاٰيٰتِ اللّٰهِ وَيَقْتُلُوْنَ النَّبِيّٖنَ بِغَيْرِحَقٍّۖ وَّيَقْتُلُوْنَ الَّذِيْنَ يَأْمُرُوْنَ بِالْقِسْطِ مِنَ النَّاسِۙ فَبَشِّرْهُمْ بِعَذَابٍ اَلِيْمٍ

innal-lażīna yakfurūna bi'āyātillāhi wa yaqtulūnan nabiyyīna bigairi ḥaqq(in), wa yaqtulūnal-lażīna ya'murūna bil-qisṭi minan-nās(i), fabasysyirhum bi‘ażābin alīm(in).

Anɔkwale, mɛi ni kpooɔ Allah kukuji lɛ ni amɛgbeɔ gbalɔi ni bɛ hegbɛ (just cause) ni amɛgbeɔ gbɔmɛi ni kɛɔ gbɔmɛi akɛ amɛye jalɛ sane lɛ, kɛ sanekpakpa lɛ haa amɛ, ni eji toigbalamɔ ni yeɔ mɔ awui.

اُولٰۤىِٕكَ الَّذِيْنَ حَبِطَتْ اَعْمَالُهُمْ فِى الدُّنْيَا وَالْاٰخِرَةِ ۖ وَمَا لَهُمْ مِّنْ نّٰصِرِيْنَ

ulā'ikal-lażīna ḥabiṭat a‘māluhum fid-dun-yā wal-ākhirah(ti), wa mā lahum min nāṣirīn(a).

Mɛnɛɛmɛi ji gbɔmɛi ni amɛnitsumɔ yɛ je nɛɛ mli kɛ sɛɛ mli lɛ efee efolo, ni amɛbɛ yelikɛbualɔ ko.

اَلَمْ تَرَ اِلَى الَّذِيْنَ اُوْتُوْا نَصِيْبًا مِّنَ الْكِتٰبِ يُدْعَوْنَ اِلٰى كِتٰبِ اللّٰهِ لِيَحْكُمَ بَيْنَهُمْ ثُمَّ يَتَوَلّٰى فَرِيْقٌ مِّنْهُمْ وَهُمْ مُّعْرِضُوْنَ

alam tara ilal-lażīna ūtū naṣībam minal-kitābi yud‘auna ilā kitābillāhi liyaḥkuma bainahum ṡumma yatawallā farīqum minhum wa hum mu‘riḍūn(a).

Ani okɛ ojwɛŋmɔ emaaa mɛi ni aha amɛ Wolo lɛ fãi komɛi (Torah) lɛ anɔ? Afɔ̃ amɛ nine (koni amɛkɛ amɛhe akpɛtɛ) Allah Wolo lɛ he koni amɛkpɛ amɛyiŋ (saji) yɛ amɛteŋ. Kɛkɛ ni amɛteŋ mɛi komɛi ku amɛsɛɛ ni amɛkpoo (anɔkwale lɛ).

ذٰلِكَ بِاَنَّهُمْ قَالُوْا لَنْ تَمَسَّنَا النَّارُ اِلَّآ اَيَّامًا مَّعْدُوْدٰتٍ ۖ وَّغَرَّهُمْ فِيْ دِيْنِهِمْ مَّا كَانُوْا يَفْتَرُوْنَ

Żālika bi'annahum qālū lan tamassanan nāru illā ayyāmam ma‘dūdāt(in), wa garrahum fī dīnihim mā kānū yaftarūn(a).

Nɔ hewɔ ji akɛ, amɛkɛɛ, "Hɛl la lɛ etaaa wɔhe ja gbii fioo komɛi pɛ." Akɛ nɔ ni amɛfeɔ lɛ lakaa amɛ yɛ amɛjamɔ lɛ mli.

فَكَيْفَ اِذَا جَمَعْنٰهُمْ لِيَوْمٍ لَّا رَيْبَ فِيْهِۗ وَوُفِّيَتْ كُلُّ نَفْسٍ مَّا كَسَبَتْ وَهُمْ لَا يُظْلَمُوْنَ

fakaifa iżā jama‘nāhum liyaumil lā raiba fīh(i), wa wuffiyat kullu nafsim mā kasabat wa hum lā yuẓlamūn(a).

Ni kɛji akɛ (sɛɛ mli) Wɔbua amɛnaa yɛ Gbi (Kpamɔ Gbi) ni ŋwanejee ko bɛ he lɛ nɔ ni aha susuma fɛɛ susuma nyɔmɔwoo ni yeɔ emuu yɛ nɔ ni amɛfee lɛ naa ni ayeee amɛ awui (ayeee amɛ awui) hu?

قُلِ اللّٰهُمَّ مٰلِكَ الْمُلْكِ تُؤْتِى الْمُلْكَ مَنْ تَشَاۤءُ وَتَنْزِعُ الْمُلْكَ مِمَّنْ تَشَاۤءُۖ وَتُعِزُّ مَنْ تَشَاۤءُ وَتُذِلُّ مَنْ تَشَاۤءُ ۗ بِيَدِكَ الْخَيْرُ ۗ اِنَّكَ عَلٰى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيْرٌ

qulillāhumma mālikal-mulki tu'til-mulka man tasyā'u wa tanzi‘ul-mulka mim man tasyā'(u), wa tu‘izzu man tasyā'u wa tużillu man tasyā'(u), biyadikal-khair(u), innaka ‘alā kulli syai'in qadīr(un).

Kɛɛmɔ (Muhammad), "O hewalɛ Nuŋtsɔ, Ohaa mɔ fɛɛ mɔ ni Osumɔɔ hewalɛ, ni Ojieɔ hewalɛ kɛjɛɔ mɔ fɛɛ mɔ ni Osumɔɔ lɛ dɛŋ. Owoɔ mɔ fɛɛ mɔ ni Osumɔɔ lɛ nɔ ni Obaa mɔ fɛɛ mɔ ni Osumɔɔ lɛ shi. Ekpakpafeemɔ fɛɛ yɛ Onine mli. Anɔkwale, Oji Ofe yɛ nibii fɛɛ nɔ."

تُوْلِجُ الَّيْلَ فِى النَّهَارِ وَتُوْلِجُ النَّهَارَ فِى الَّيْلِ وَتُخْرِجُ الْحَيَّ مِنَ الْمَيِّتِ وَتُخْرِجُ الْمَيِّتَ مِنَ الْحَيِّ وَتَرْزُقُ مَنْ تَشَاۤءُ بِغَيْرِ حِسَابٍ

tūlijul-laila fin-nahāri wa tūlijun-nahāra fil-laili wa tukhrijul-ḥayya minal-mayyiti wa tukhrijul-mayyita minal-ḥayyi wa tarzuqu man tasyā'u bigairi ḥisāb(in).

Okɛ gbɛkɛ woɔ gbi mli ni okɛ gbi woɔ gbɛkɛ mli. Ni Ojieɔ hiɛkalɔi kɛjɛɔ gbohii ateŋ, ni Ojieɔ gbohii kɛjɛɔ hiɛkalɔi amli. Ni Ohaa mɔ fɛɛ mɔ ni osumɔɔ lɛ niyenii ni obuuu he akɔntaa.”

لَا يَتَّخِذِ الْمُؤْمِنُوْنَ الْكٰفِرِيْنَ اَوْلِيَاۤءَ مِنْ دُوْنِ الْمُؤْمِنِيْنَۚ وَمَنْ يَّفْعَلْ ذٰلِكَ فَلَيْسَ مِنَ اللّٰهِ فِيْ شَيْءٍ اِلَّآ اَنْ تَتَّقُوْا مِنْهُمْ تُقٰىةً ۗ وَيُحَذِّرُكُمُ اللّٰهُ نَفْسَهٗ ۗ وَاِلَى اللّٰهِ الْمَصِيْرُ

lā yattakhiżil-mu'minūnal-kāfirīna auliyā'a min dūnil-mu'minīn(a), wa may yaf‘al żālika falaisa minallāhi fī syai'(in), illā an tattaqū minhum tuqāh(tan), wa yuḥażżirukumullāhu nafsah(ū), wa ilallāhil-maṣīr(u).

Nyɛkahãa heyelilɔi lɛ ŋɔɔ mɛi ni heee yeee lɛ akɛ amɛhiɛnyiɛlɔi, shi moŋ heyelilɔi. Mɔ fɛɛ mɔ ni feɔ enɛ lɛ, ekã shi faŋŋ akɛ enine shɛɛɛ nɔ ko nɔ kɛjɛŋ Allah dɛŋ, ja (gbɛjianɔtoo ni ji) obu ohe kɛjɛ nɔ ko ni osheɔ gbeyei kɛjɛɔ amɛdɛŋ lɛ he. Ni Allah bɔɔ nyɛ kɔkɔ yɛ lɛ diɛŋtsɛ E-(piŋmɔ) lɛ he, ni Allah ŋɔɔ ji he ni abaaku sɛɛ aya.

قُلْ اِنْ تُخْفُوْا مَا فِيْ صُدُوْرِكُمْ اَوْ تُبْدُوْهُ يَعْلَمْهُ اللّٰهُ ۗوَيَعْلَمُ مَا فِى السَّمٰوٰتِ وَمَا فِى الْاَرْضِۗ وَاللّٰهُ عَلٰى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيْرٌ

qul in tukhfū mā fī ṣudūrikum au tubdūhu ya‘lamhullāh(u), wa ya‘lamu mā fis-samāwāti wa mā fil-arḍ(i), wallāhu ‘alā kulli syai'in qadīr(un).

Kɛɛmɔ akɛ, "Kɛji okɛ nɔ ni yɔɔ otsui mli lɛ tee loo ojie lɛ kpo lɛ, Allah baale lɛ diɛŋtsɛ." E le níhi nɛ ngɛ hiɔwe kɛ níhi nɛ ngɛ zugba a nɔ. Allah yɛ hewalɛ yɛ nibii fɛɛ nɔ.

يَوْمَ تَجِدُ كُلُّ نَفْسٍ مَّا عَمِلَتْ مِنْ خَيْرٍ مُّحْضَرًا ۛوَمَا عَمِلَتْ مِنْ سُوْۤءٍ ۛ تَوَدُّ لَوْ اَنَّ بَيْنَهَا وَبَيْنَهٗٓ اَمَدًاۢ بَعِيْدًا ۗوَيُحَذِّرُكُمُ اللّٰهُ نَفْسَهٗ ۗوَاللّٰهُ رَءُوْفٌۢ بِالْعِبَادِ ࣖ

yauma tajidu kullu nafsim mā ‘amilat min khairim muḥḍarā(n), wa mā ‘amilat min sū'(in), tawaddu lau anna bainahā wa bainahū amadam ba‘īdā(n), wa yuḥażżirukumullāhu nafsah(ū), wallāhu ra'ūfum bil-‘ibād(i).

(Kaimɔ) Gbi ni akɛ susuma fɛɛ susuma baaba ehiɛ yɛ ekpakpa ni efee lɛ hewɔ, kɛ efɔŋ ni efee lɛ hewɔ. Esumɔɔ ni sɛɛjɛkɛmɔ kpele ahi ekɛ lɛ teŋ. Ni Allah bɔɔ bo kɔkɔ yɛ E-diɛŋtsɛ he. Allah ji Mɔbɔnalɔ fe fɛɛ kɛha Etsuji.

قُلْ اِنْ كُنْتُمْ تُحِبُّوْنَ اللّٰهَ فَاتَّبِعُوْنِيْ يُحْبِبْكُمُ اللّٰهُ وَيَغْفِرْ لَكُمْ ذُنُوْبَكُمْ ۗ وَاللّٰهُ غَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ

qul in kuntum tuḥibbūnallāha fattabi‘ūnī yuḥbibkumullāhu wa yagfir lakum żunūbakum, wallāhu gafūrur raḥīm(un).

Kɛɛmɔ (O Muhammad), "Kɛ́ osumɔɔ Allah lɛ, nyiɛmɔ misɛɛ; Allah baasumɔ bo ni ekɛ ohe eshai lɛ baake bo." Allah ji mɔ ni kɛ eshai keɔ, mɔ ni naa mɔbɔ fe fɛɛ.

قُلْ اَطِيْعُوا اللّٰهَ وَالرَّسُوْلَ ۚ فَاِنْ تَوَلَّوْا فَاِنَّ اللّٰهَ لَا يُحِبُّ الْكٰفِرِيْنَ

qul aṭī‘ullāha war-rasūl(a), fa'in tawallau fa innallāha lā yuḥibbul-kāfirīn(a).

Kɛɛmɔ (O Muhammad), "Bo Allah kɛ bɔfo lɛ toi. Kɛji otsi ohe lɛ, le akɛ Allah sumɔɔɔ mɛi ni heee yeee lɛ."

۞ اِنَّ اللّٰهَ اصْطَفٰىٓ اٰدَمَ وَنُوْحًا وَّاٰلَ اِبْرٰهِيْمَ وَاٰلَ عِمْرٰنَ عَلَى الْعٰلَمِيْنَۙ

innallāhaṣṭafā ādama wa nūḥaw wa āla ibrāhīma wa āla ‘imrāna ‘alal-‘ālamīn(a).

Anɔkwale, Allah hala Adam, Noa, Abraham weku lɛ, kɛ Imran weku lɛ fe maji fɛɛ (yɛ amɛbei lɛ amli), .

ذُرِّيَّةً ۢ بَعْضُهَا مِنْۢ بَعْضٍۗ وَاللّٰهُ سَمِيْعٌ عَلِيْمٌۚ

Żurriyyatam ba‘ḍuhā mim ba‘ḍ(in), wallāhu samī‘un ‘alīm(un).

(tamɔ) yinɔ kome, amɛteŋ mɛi komɛi (jɛ) mɛi krokomɛi amli. Allah ji mɔ ni nuɔ nɔ fɛɛ nɔ he, mɔ ni le nɔ fɛɛ nɔ.

اِذْ قَالَتِ امْرَاَتُ عِمْرٰنَ رَبِّ اِنِّيْ نَذَرْتُ لَكَ مَا فِيْ بَطْنِيْ مُحَرَّرًا فَتَقَبَّلْ مِنِّيْ ۚ اِنَّكَ اَنْتَ السَّمِيْعُ الْعَلِيْمُ

iż qālatimra'atu ‘imrāna rabbi innī nażartu laka mā fī baṭnī muḥarraran fataqabbal minnī, innaka antas-samī‘ul-‘alīm(u).

(Kaimɔ), beni Imran ŋa lɛ kɛɛ, "O mi-Nuŋtsɔ, lɛɛlɛŋ, miwoɔ Bo shi, nɔ fɛɛ nɔ (fɔmɔ kotoku) ni yɔɔ mifɔmɔ kotoku mli (sɛɛ mli lɛ) baatsɔ tsulɔ ni sɔmɔɔ (Bo), no lɛ kpɛlɛmɔ (nakai shiwoo lɛ) nɔ kɛjɛ minɔ. Anɔkwale, Bo ji Mɔ ni Boɔ Nɔ Fɛɛ Toi, Mɔ ni Leɔ Nɔ Fɛɛ Nɔ."

فَلَمَّا وَضَعَتْهَا قَالَتْ رَبِّ اِنِّيْ وَضَعْتُهَآ اُنْثٰىۗ وَاللّٰهُ اَعْلَمُ بِمَا وَضَعَتْۗ وَلَيْسَ الذَّكَرُ كَالْاُنْثٰى ۚ وَاِنِّيْ سَمَّيْتُهَا مَرْيَمَ وَاِنِّيْٓ اُعِيْذُهَا بِكَ وَذُرِّيَّتَهَا مِنَ الشَّيْطٰنِ الرَّجِيْمِ

falammā waḍa‘athā qālat rabbi innī waḍa‘tuhā unṡā, wallāhu a‘lamu bimā waḍa‘at, wa laisaż-żakaru kal-unṡā, wa innī sammaituhā maryama wa innī u‘īżuhā bika wa żurriyyatahā minasy-syaiṭānir-rajīm(i).

No hewɔ lɛ, be ni efɔ lɛ lɛ, ekɛɛ akɛ: “Mi-Nuŋtsɔ, mifɔ biyoo.” Eyɛ mli akɛ Allah le nɔ ni efɔ lɛ jogbaŋŋ, ni hii kɛ yei jeee ekome moŋ. "Ni mikɛ gbɛi Maryam ha lɛ, ni mibi Ohebuu kɛha lɛ kɛ ebii kɛ enabii kɛjɛ (abonsam ni alomɔ lɛ) lɛ he."

فَتَقَبَّلَهَا رَبُّهَا بِقَبُوْلٍ حَسَنٍ وَّاَنْۢبَتَهَا نَبَاتًا حَسَنًاۖ وَّكَفَّلَهَا زَكَرِيَّا ۗ كُلَّمَا دَخَلَ عَلَيْهَا زَكَرِيَّا الْمِحْرَابَۙ وَجَدَ عِنْدَهَا رِزْقًا ۚ قَالَ يٰمَرْيَمُ اَنّٰى لَكِ هٰذَا ۗ قَالَتْ هُوَ مِنْ عِنْدِ اللّٰهِ ۗ اِنَّ اللّٰهَ يَرْزُقُ مَنْ يَّشَاۤءُ بِغَيْرِ حِسَابٍ

fataqabbalahā rabbuhā biqabūlin ḥasaniw wa ambatahā nabātan ḥasanā(n), wa kaffalahā zakariyyā, kullamā dakhala ‘alaihā zakariyyal-miḥrāba wajada ‘indahā rizqā(n), qāla yā maryama annā laki hāżā, qālat huwa min ‘indillāh(i), innallāha yarzuqu may yasyā'u bigairi ḥisāb(in).

No hewɔ lɛ E (Allah) kpɛlɛ enɔ kɛ kpɛlɛmɔ kpakpa, etsɔse lɛ kɛ dalɛ kpakpa ni ekɛ ekwɛmɔ wo Zakaria dɛŋ. Be fɛɛ be ni Zakaria baaba koni ebakwɛ lɛ yɛ mihrab (tsu krɛdɛɛ ni akɛjáa jamɔ yɛ mli lɛ) mli lɛ, enaa niyenii yɛ emasɛi. Ekɛɛ akɛ, "O Maryam! Nɛgbɛ oná enɛ kɛjɛ?" Lɛ (Maryam) ha hetoo akɛ, “Ejɛ Allah ŋɔɔ.” Anɔkwale, Allah haa mɔ ni esumɔɔ lɛ niyenii ni abuuu he akɔntaa.

هُنَالِكَ دَعَا زَكَرِيَّا رَبَّهٗ ۚ قَالَ رَبِّ هَبْ لِيْ مِنْ لَّدُنْكَ ذُرِّيَّةً طَيِّبَةً ۚ اِنَّكَ سَمِيْعُ الدُّعَاۤءِ

hunālika da‘ā zakariyyā rabbahū qāla rabbi hab lī mil ladunka żurriyyatan ṭayyibah(tan), innaka samī‘ud-du‘ā'(i).

Jɛmɛ ji he ni Zakaria sɔle ehã e-Nyɔŋmɔ lɛ yɛ. Ekɛɛ akɛ, "O mi-Nuŋtsɔ, ha mi seshi kpakpa kɛjɛ Ogbɛfaŋ, anɔkwale mli lɛ, Bo ji sɔlemɔi Toibolɔ."

فَنَادَتْهُ الْمَلٰۤىِٕكَةُ وَهُوَ قَاۤىِٕمٌ يُّصَلِّيْ فِى الْمِحْرَابِۙ اَنَّ اللّٰهَ يُبَشِّرُكَ بِيَحْيٰى مُصَدِّقًاۢ بِكَلِمَةٍ مِّنَ اللّٰهِ وَسَيِّدًا وَّحَصُوْرًا وَّنَبِيًّا مِّنَ الصّٰلِحِيْنَ

fanādathul-malā'ikatu wa huwa qā'imuy yuṣallī fil-miḥrāb(i), annallāha yubasysyiruka biyaḥyā muṣaddiqam bikalimatim minallāhi wa sayyidaw wa ḥaṣūraw wa nabiyyam minaṣ-ṣāliḥīn(a).

Kɛkɛ ni ŋwɛibɔfoi lɛ tsɛ lɛ, beni edamɔ shi ni esɔleɔ yɛ mihrab lɛ mli lɛ, "Allah kɛ sanekpakpa baha bo kɛ (fɔmɔ) Yahya, ni maa wiemɔ kuku (wiemɔ) ko ni jɛ Allah ŋɔɔ lɛ nɔ mi, nɔkwɛmɔnɔ, ni baanyɛ atsĩ ehe (kɛjɛ akɔnɔ mli) kɛ gbalɔ ni yɔɔ Nyɔŋmɔjalɔi ateŋ."

قَالَ رَبِّ اَنّٰى يَكُوْنُ لِيْ غُلٰمٌ وَّقَدْ بَلَغَنِيَ الْكِبَرُ وَامْرَاَتِيْ عَاقِرٌ ۗ قَالَ كَذٰلِكَ اللّٰهُ يَفْعَلُ مَا يَشَاۤءُ

qāla rabbi annā yakūnu lī gulāmuw wa qad balaganīyal-kibaru wamra'atī ‘āqir(un), qāla każālikallāhu yaf‘alu mā yasyā'(u).

Lɛ (Zakaria) kɛɛ akɛ, "O mi-Nuŋtsɔ, te mafee tɛŋŋ mafɔ bii be mli ni migbɔ nɛkɛ ni miŋa ji yoo ni bɛ bii lɛ?" E (Allah) kɛɛ, "No hewɔ lɛ, Allah feɔ nɔ ni E-sumɔɔ."

قَالَ رَبِّ اجْعَلْ لِّيْٓ اٰيَةً ۗ قَالَ اٰيَتُكَ اَلَّا تُكَلِّمَ النَّاسَ ثَلٰثَةَ اَيَّامٍ اِلَّا رَمْزًا ۗ وَاذْكُرْ رَّبَّكَ كَثِيْرًا وَّسَبِّحْ بِالْعَشِيِّ وَالْاِبْكَارِ ࣖ

qāla rabbij‘al lī āyah(tan), qāla āyatuka allā tukalliman-nāsa ṡalāṡata ayyāmin illā ramzā(n), ważkur rabbaka kaṡīraw wa sabbiḥ bil-‘asyiyyi wal-ibkār(i).

Lɛ (Zakaria) kɛɛ akɛ, “O mi-Nuŋtsɔ, ha mi okadi ko.” Allah kɛɛ, "Okadi kɛha bo ji akɛ okɛ adesai ewieee gbii etɛ, ja kɛ okadii. Ni otsi (gbɛi) o-Nuŋtsɔ lɛ tã babaoo, ni owo (yijiemɔ) lɛ hiɛ nyam gbɛkɛ kɛ leebi."

وَاِذْ قَالَتِ الْمَلٰۤىِٕكَةُ يٰمَرْيَمُ اِنَّ اللّٰهَ اصْطَفٰىكِ وَطَهَّرَكِ وَاصْطَفٰىكِ عَلٰى نِسَاۤءِ الْعٰلَمِيْنَ

wa iż qālatil-malā'ikatu yā maryama innallāhaṣṭafāki wa ṭahharaki waṣṭafāki ‘alā nisā'il-‘ālamīn(a).

Ni (kaimɔ) beni ŋwɛibɔfoi lɛ kɛɛ, "O Maryam! Anɔkwale, Allah ehala bo, etsuu ohe, ni ekɛ bo ye hiɛ fe yei fɛɛ yɛ je lɛŋ fɛɛ (yɛ nakai beaŋ).

يٰمَرْيَمُ اقْنُتِيْ لِرَبِّكِ وَاسْجُدِيْ وَارْكَعِيْ مَعَ الرّٰكِعِيْنَ

yā maryamuqnutī lirabbiki wasjudī warka‘ī ma‘ar-rāki‘īn(a).

O Maria! Bo o-Nuŋtsɔ lɛ toi, kotomɔ shi ni okɛ mɛi ni kotoɔ shi lɛ akoto."

ذٰلِكَ مِنْ اَنْۢبَاۤءِ الْغَيْبِ نُوْحِيْهِ اِلَيْكَ ۗوَمَا كُنْتَ لَدَيْهِمْ اِذْ يُلْقُوْنَ اَقْلَامَهُمْ اَيُّهُمْ يَكْفُلُ مَرْيَمَۖ وَمَا كُنْتَ لَدَيْهِمْ اِذْ يَخْتَصِمُوْنَ

Żālika min ambā'il-gaibi nūḥīhi ilaik(a), wa mā kunta ladaihim iż yulqūna aqlāmahum ayyuhum yakfulu maryam(a), wa mā kunta ladaihim iż yakhtaṣimūn(a).

No ji adafitswaa ni anaaa ni Wɔjie lɛ kpo wɔtsɔɔ bo (Muhammad) lɛ ekomɛi, eyɛ mli akɛ okɛ amɛ bɛ beni amɛshɛrɛɔ amɛ niŋmaatsei (koni amɛfoɔ oshiki) amɛteŋ mɔ ni baakwɛ Maryam nɔ lɛ moŋ. Ni okɛ amɛ bɛ be ni amɛteɔ béi lɛ.

اِذْ قَالَتِ الْمَلٰۤىِٕكَةُ يٰمَرْيَمُ اِنَّ اللّٰهَ يُبَشِّرُكِ بِكَلِمَةٍ مِّنْهُۖ اسْمُهُ الْمَسِيْحُ عِيْسَى ابْنُ مَرْيَمَ وَجِيْهًا فِى الدُّنْيَا وَالْاٰخِرَةِ وَمِنَ الْمُقَرَّبِيْنَۙ

iż qālatil-malā'ikatu yā maryama innallāha yubasysyiruki bikalimatim minhusmuhul-masīḥu ‘īsabnu maryama wajīhan fid-dun-yā wal-ākhirati wa minal-muqarrabīn(a).

(Kaimɔ), beni ŋwɛibɔfoi lɛ kɛɛ, "O Maryam! Anɔkwale, Allah kɛ sanekpakpa ko ni kɔɔ sane ko (fir-man) he kɛjɛ E-ŋɔɔ (ni ji binuu) lɛ he baaha bo, egbɛi ji Mesia Isa Maryam binuu lɛ, mɔ ko ni ehe gbɛi waa yɛ je nɛɛ mli kɛ sɛɛ mli, kɛ mɛi ni akɛ amɛ bɛŋkɛ (Allah) lɛ ateŋ mɔ kome, .

وَيُكَلِّمُ النَّاسَ فِى الْمَهْدِ وَكَهْلًا وَّمِنَ الصّٰلِحِيْنَ

wa yukallimun nāsa fil-mahdi wa kahlaw wa minaṣ-ṣāliḥīn(a).

ni ekɛ gbɔmɛi wie (be mli ni) eyɔɔ fɔmɔ kotoku lɛ mli kɛ beni eda kwraa lɛ, ni efata mɛi ni jaa Nyɔŋmɔ lɛ ahe.”

قَالَتْ رَبِّ اَنّٰى يَكُوْنُ لِيْ وَلَدٌ وَّلَمْ يَمْسَسْنِيْ بَشَرٌ ۗ قَالَ كَذٰلِكِ اللّٰهُ يَخْلُقُ مَا يَشَاۤءُ ۗاِذَا قَضٰٓى اَمْرًا فَاِنَّمَا يَقُوْلُ لَهٗ كُنْ فَيَكُوْنُ

qālat rabbi annā yakūnu lī waladuw wa lam yamsasnī basyar(un), qāla każālikillāhu yakhluqu mā yasyā'(u), iżā qaḍā amran fa'innamā yaqūlu lahū kun fayakūn(u).

E (Maryam) de ke, "O ye Nyɔmtsɛ, kɛ e maa pee kɛɛ kaa ma fɔ bimɛ, be mi nɛ nyumu ko be nɛ e ta ye he ɔ?" E (Allah) kɛɛ, "No hewɔ lɛ, Allah bɔɔ nɔ ni esumɔɔ. Kɛ́ eesumɔ ni ewo nɔ ko he mla lɛ, ekɛɛ lɛ pɛ akɛ, "Be!" No hewɔ lɛ, nakai ji bɔ ni eji.

وَيُعَلِّمُهُ الْكِتٰبَ وَالْحِكْمَةَ وَالتَّوْرٰىةَ وَالْاِنْجِيْلَۚ

wa ya‘allimuhul-kitāba wal-ḥikmata wat-taurāta wal-injīl(a).

Ni E (Allah) tsɔɔ lɛ (Isa) Wolo lɛ, Nilee, Torah kɛ Sanekpakpa lɛ.

وَرَسُوْلًا اِلٰى بَنِيْٓ اِسْرَاۤءِيْلَ ەۙ اَنِّيْ قَدْ جِئْتُكُمْ بِاٰيَةٍ مِّنْ رَّبِّكُمْ ۙاَنِّيْٓ اَخْلُقُ لَكُمْ مِّنَ الطِّيْنِ كَهَيْـَٔةِ الطَّيْرِ فَاَنْفُخُ فِيْهِ فَيَكُوْنُ طَيْرًاۢ بِاِذْنِ اللّٰهِ ۚوَاُبْرِئُ الْاَكْمَهَ وَالْاَبْرَصَ وَاُحْيِ الْمَوْتٰى بِاِذْنِ اللّٰهِ ۚوَاُنَبِّئُكُمْ بِمَا تَأْكُلُوْنَ وَمَا تَدَّخِرُوْنَ ۙفِيْ بُيُوْتِكُمْ ۗاِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَاٰيَةً لَّكُمْ اِنْ كُنْتُمْ مُّؤْمِنِيْنَۚ

wa rasūlan ilā banī isrā'īl(a), annī qad ji'tukum bi'āyatim mir rabbikum, annī akhluqu lakum minaṭ-ṭīni kahai'atiṭ-ṭairi fa'anfukhu fihi fayakūnu ṭairam bi'iżnillāh(i), wa ubarri'ul-akmaha wal-abraṣa wa uḥyil-mautā bi'iżnillāh(i), wa unabbi'ukum bimā ta'kulūna wa mā taddakhirūna fī buyūtikum, inna fī żālika la'āyatal lakum in kuntum mu'minīn(a).

Ni taakɛ bɔfo lɛ kɛɛ Israelbii lɛ (ekɛɛ) lɛ, "Mikɛ okadi (naakpɛɛ nii) ko ni jɛ nyɛ-Nuŋtsɔ lɛ ŋɔɔ eba nyɛŋɔɔ, ni ji akɛ, mifee (nɔ ko) miha nyɛ kɛjɛ shikpɔŋ nɔ ni tamɔ okpo, no sɛɛ lɛ mifo nɔ, ni ebatsɔ okpo kɛtsɔ Allah hegbɛ nɔ. Ni mitsa gbɔmɛi ni ji shwilafoi ni yɔɔ de pro le the kɛ gbɔmɛi. Allah gbɛŋmɛɛ, ni mikɛɔ nyɛ nɔ ni nyɛyeɔ kɛ nɔ ni nyɛtoɔ yɛ nyɛshia lɛ Anɔkwale mli lɛ Okadi ko yɛ (mi bɔfoyeli lɛ anɔkwale) kɛha nyɛ, kɛji nyɛji heyelilɔi.

وَمُصَدِّقًا لِّمَا بَيْنَ يَدَيَّ مِنَ التَّوْرٰىةِ وَلِاُحِلَّ لَكُمْ بَعْضَ الَّذِيْ حُرِّمَ عَلَيْكُمْ وَجِئْتُكُمْ بِاٰيَةٍ مِّنْ رَّبِّكُمْۗ فَاتَّقُوا اللّٰهَ وَاَطِيْعُوْنِ

wa muṣaddiqal limā baina yadayya minat-taurāti wa li'uḥilla lakum ba‘ḍal-lażī ḥurrima ‘alaikum wa ji'tukum bi'āyatim mir rabbikum, fattaqullāha wa aṭī‘ūn(i).

Ni akɛ mɔ ni maa Torah ni ba dani miba lɛ nɔ mi, koni mafee nɔ ni agu nyɛ lɛ ekomɛi mla maha nyɛ. Ni miba nyɛŋɔɔ kɛ okadi (naakpɛɛ nii) ko ni jɛ nyɛ-Nuŋtsɔ lɛ ŋɔɔ. No hewɔ lɛ, nyɛshea Allah gbeyei ni nyɛboa mi toi.

اِنَّ اللّٰهَ رَبِّيْ وَرَبُّكُمْ فَاعْبُدُوْهُ ۗهٰذَا صِرَاطٌ مُّسْتَقِيْمٌ

innallāha rabbī wa rabbukum fa‘budūh(u), hāżā ṣirāṭum mustaqīm(un).

Anɔkwale, Allah ji mi-Nuŋtsɔ kɛ nyɛ-Nuŋtsɔ, no hewɔ lɛ nyɛjáa Lɛ. Gbɛ ni ja lɛ nɛ.”

۞ فَلَمَّآ اَحَسَّ عِيْسٰى مِنْهُمُ الْكُفْرَ قَالَ مَنْ اَنْصَارِيْٓ اِلَى اللّٰهِ ۗ قَالَ الْحَوَارِيُّوْنَ نَحْنُ اَنْصَارُ اللّٰهِ ۚ اٰمَنَّا بِاللّٰهِ ۚ وَاشْهَدْ بِاَنَّا مُسْلِمُوْنَ

falammā aḥassa ‘īsā minhumul-kufra qāla man anṣārī ilallāh(i), qālal-ḥawāriyyūna naḥnu anṣārullāh(i), āmannā billāh(i), wasyhad bi'annā muslimūn(a).

No hewɔ lɛ beni Yesu nu amɛ (Israel Bii lɛ) toigbele lɛ he lɛ, ekɛɛ, "Namɔ baafee yelikɛbualɔ kɛha (ni ato) Allah jamɔ lɛ shishi?" Hawariyyun (nanemɛi anɔkwafoi) lɛ ha hetoo akɛ, "Wɔji Allah (jamɔ mli) yelikɛbualɔi. Wɔheɔ Allah wɔyeɔ, ni wɔyeɔ odase akɛ wɔji Muslimbii."

رَبَّنَآ اٰمَنَّا بِمَآ اَنْزَلْتَ وَاتَّبَعْنَا الرَّسُوْلَ فَاكْتُبْنَا مَعَ الشّٰهِدِيْنَ

rabbanā āmannā bimā anzalta wattaba‘nar-rasūla faktubnā ma‘asy-syāhidīn(a).

Wɔ-Nuŋtsɔ, wɔhe nɔ ni ojie lɛ kpo lɛ wɔye ni wɔnyiɛ Bɔfo lɛ sɛɛ, no hewɔ lɛ, kɛ wɔ awo gbɔmɛi ni yeɔ odase lɛ akuu lɛ mli."

وَمَكَرُوْا وَمَكَرَ اللّٰهُ ۗوَاللّٰهُ خَيْرُ الْمٰكِرِيْنَ ࣖ

wa makarū wa makarallāh(u), wallāhu khairul-mākirīn(a).

Ni amɛ (mɛi ni heee yeee lɛ) shishiu, no hewɔ lɛ Allah wo shishiumɔ lɛ he nyɔmɔ. Ni Allah ji lakamɔ he hejolɔ ni hi fe fɛɛ.

اِذْ قَالَ اللّٰهُ يٰعِيْسٰٓى اِنِّيْ مُتَوَفِّيْكَ وَرَافِعُكَ اِلَيَّ وَمُطَهِّرُكَ مِنَ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا وَجَاعِلُ الَّذِيْنَ اتَّبَعُوْكَ فَوْقَ الَّذِيْنَ كَفَرُوْٓا اِلٰى يَوْمِ الْقِيٰمَةِ ۚ ثُمَّ اِلَيَّ مَرْجِعُكُمْ فَاَحْكُمُ بَيْنَكُمْ فِيْمَا كُنْتُمْ فِيْهِ تَخْتَلِفُوْنَ

iż qālallāhu yā ‘īsā innī mutawaffīka wa rāfi‘uka ilayya wa muṭahhiruka minal-lażīna kafarū wa jā‘ilul-lażīnattaba‘ūka fauqal-lażīna kafarū ilā yaumil-qiyāmah(ti), ṡumma ilayya marji‘ukum fa aḥkumu bainakum fīmā kuntum fīhi takhtalifūn(a).

(Kaimɔ), beni Allah kɛɛ, "O Yesu! Miŋɔ bo ni mitee bo shi kɛba Miŋɔɔ, ni mitsu bo kɛjɛ mɛi ni heee yeee lɛ ahe, ni mifee mɛi ni nyiɛ osɛɛ lɛ fe mɛi ni heee yeee lɛ kɛyashi Gbohiiashitee Gbi lɛ nɔ. No sɛɛ lɛ obaaku osɛɛ kɛba Miŋɔɔ, no sɛɛ lɛ, maha bo yiŋkpɛɛ yɛ nɔ ni nyɛjeɔ ŋwane yɛ he lɛ he."

فَاَمَّا الَّذِيْنَ كَفَرُوْا فَاُعَذِّبُهُمْ عَذَابًا شَدِيْدًا فِى الدُّنْيَا وَالْاٰخِرَةِۖ وَمَا لَهُمْ مِّنْ نّٰصِرِيْنَ

fa ammal-lażīna kafarū fa u‘ażżibuhum ‘ażāban syadīdan fid-dun-yā wal-ākhirah(ti), wa mā lahum min nāṣirīn(a).

No hewɔ lɛ, mɛi ni heee yeee lɛ, mikɛ toigbalamɔ ni naa wa waa baaha amɛ yɛ je nɛɛ mli kɛ sɛɛ mli, yɛ be mli ni amɛbɛ yelikɛbualɔ ko.

وَاَمَّا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَعَمِلُوا الصّٰلِحٰتِ فَيُوَفِّيْهِمْ اُجُوْرَهُمْ ۗ وَاللّٰهُ لَا يُحِبُّ الظّٰلِمِيْنَ

wa ammal-lażīna āmanū wa ‘amiluṣ-ṣāliḥāti fa yuwaffīhim ujūrahum, wallāhu lā yuḥibbuẓ-ẓālimīn(a).

Ni mɛi ni heɔ amɛyeɔ ni amɛtsuɔ nibii kpakpai lɛ hu lɛ, Ebaawo amɛ nyɔmɔ ni yeɔ emuu. Ni Allah sumɔɔɔ mɛi ni feɔ efɔŋ.

ذٰلِكَ نَتْلُوْهُ عَلَيْكَ مِنَ الْاٰيٰتِ وَالذِّكْرِ الْحَكِيْمِ

Żālika natlūhu ‘alaika minal-āyāti waż-żikril-ḥakīm(i).

No ji bɔ ni Wɔkaneɔ kukuji kɛ kɔkɔbɔɔi komɛi ni eyi obɔ kɛ nilee wɔhaa bo (Muhammad).

اِنَّ مَثَلَ عِيْسٰى عِنْدَ اللّٰهِ كَمَثَلِ اٰدَمَ ۗ خَلَقَهٗ مِنْ تُرَابٍ ثُمَّ قَالَ لَهٗ كُنْ فَيَكُوْنُ

inna maṡala ‘īsā ‘indallāhi kamaṡali ādam(a), khalaqahū min turābin ṡumma qāla lahū kun fayakūn(u).

Anɔkwale, Yesu abɛbua (bɔɔ) kɛha Allah lɛ, tamɔ (bɔɔ) Adam. Ebɔ lɛ kɛjɛ shikpɔŋ nɔ, kɛkɛ ni Ekɛɛ lɛ akɛ, “Ba!” No hewɔ lɛ, nakai eji.

اَلْحَقُّ مِنْ رَّبِّكَ فَلَا تَكُنْ مِّنَ الْمُمْتَرِيْنَ

al-ḥaqqu mir rabbika falā takum minal-mumtarīn(a).

Anɔkwale lɛ jɛ o-Nuŋtsɔ lɛ ŋɔɔ, no hewɔ lɛ kaafata mɛi ni yiŋ feɔ amɛ kɔshikɔshi lɛ ahe (Muhammad).

فَمَنْ حَاۤجَّكَ فِيْهِ مِنْۢ بَعْدِ مَا جَاۤءَكَ مِنَ الْعِلْمِ فَقُلْ تَعَالَوْا نَدْعُ اَبْنَاۤءَنَا وَاَبْنَاۤءَكُمْ وَنِسَاۤءَنَا وَنِسَاۤءَكُمْ وَاَنْفُسَنَا وَاَنْفُسَكُمْۗ ثُمَّ نَبْتَهِلْ فَنَجْعَلْ لَّعْنَتَ اللّٰهِ عَلَى الْكٰذِبِيْنَ

faman ḥājjaka fīhi mim ba‘di mā jā'aka minal-‘ilmi faqul ta‘ālau nad‘u abnā'anā wa abnā'akum wa nisā'anā wa nisā'akum wa anfusanā wa anfusakum, ṡumma nabtahil fanaj‘al la‘natallāhi ‘alal-kāżibīn(a).

Mɔ fɛɛ mɔ ni kɛ bo baaje ŋwane yɛ sane nɛɛ mli beni onine eshɛ nilee nɔ lɛ, kɛɛmɔ (Muhammad), "Nyɛhaa wɔtsɛa wɔbii kɛ nyɛbii, wɔŋamɛi kɛ nyɛŋamɛi, wɔ diɛŋtsɛ kɛ nyɛ hu, no sɛɛ lɛ nyɛhaa wɔfea srɔtofeemɔ ko koni Allah loomɔ lɛ aba mɛi ni maleɔ lɛ anɔ."

اِنَّ هٰذَا لَهُوَ الْقَصَصُ الْحَقُّ ۚ وَمَا مِنْ اِلٰهٍ اِلَّا اللّٰهُ ۗوَاِنَّ اللّٰهَ لَهُوَ الْعَزِيْزُ الْحَكِيْمُ

inna hāżā lahuwal-qaṣaṣul-ḥaqq(u), wa mā min ilāhin illallāh(u), wa innallāha lahuwal-‘azīzul-ḥakīm(u).

Anɔkwale, enɛ ji anɔkwale sane. Nyɔŋmɔ ko bɛ ja Allah, ni lɛɛlɛŋ, Allah ji mɔ ni he wa fe fɛɛ, nilelɔ fe fɛɛ.

فَاِنْ تَوَلَّوْا فَاِنَّ اللّٰهَ عَلِيْمٌ ۢبِالْمُفْسِدِيْنَ ࣖ

fa in tawallau fa innallāha ‘alīmum bil-mufsidīn(a).

Kɛkɛ ni kɛji amɛku amɛsɛɛ lɛ, no lɛ (lemɔ) akɛ Allah le mɛi ni feɔ mɛi awui lɛ.

قُلْ يٰٓاَهْلَ الْكِتٰبِ تَعَالَوْا اِلٰى كَلِمَةٍ سَوَاۤءٍۢ بَيْنَنَا وَبَيْنَكُمْ اَلَّا نَعْبُدَ اِلَّا اللّٰهَ وَلَا نُشْرِكَ بِهٖ شَيْـًٔا وَّلَا يَتَّخِذَ بَعْضُنَا بَعْضًا اَرْبَابًا مِّنْ دُوْنِ اللّٰهِ ۗ فَاِنْ تَوَلَّوْا فَقُوْلُوا اشْهَدُوْا بِاَنَّا مُسْلِمُوْنَ

qul yā ahlal-kitābi ta‘ālau ilā kalimatin sawā'im bainanā wa bainakum allā na‘buda illallāha wa lā nusyrika bihī syai'aw wa lā yattakhiża ba‘ḍunā ba‘ḍan arbābam min dūnillāh(i), fa in tawallau fa qūlusyhadū bi'annā muslimūn(a).

Kɛɛmɔ (Muhammad), "O Wolo lɛ mli bii! Nyɛhaa (wɔ)yaa wiemɔ kuku kome (adherence) ni ji ekome yɛ wɔ kɛ nyɛ teŋ, akɛ wɔjáaa mɔ kroko fe Allah ni wɔkɛ nɔ ko nɔ ko fataaa lɛ he, ni akɛ wɔfeee wɔhe nyɔŋmɔi fe Allah. Kɛji amɛtsi amɛhe lɛ, no lɛ kɛɛmɔ (amɛ), "Naa, wɔji Muslimbii."

يٰٓاَهْلَ الْكِتٰبِ لِمَ تُحَاۤجُّوْنَ فِيْٓ اِبْرٰهِيْمَ وَمَآ اُنْزِلَتِ التَّوْرٰىةُ وَالْاِنْجِيْلُ اِلَّا مِنْۢ بَعْدِهٖۗ اَفَلَا تَعْقِلُوْنَ

yā ahlal-kitābi lima tuḥājjūna fī ibrāhīma wa mā unzilatit-taurātu wal-injīlu illā mim ba‘dih(ī), afalā ta‘qilūn(a).

O Wolo lɛ mli bii! Mɛni hewɔ nyɛjeɔ Abraham he ŋwane, eyɛ mli akɛ ajie Torah kɛ Sanekpakpa lɛ kpo yɛ esɛɛ (Ibrahim) moŋ? Ani nyɛnuuu shishi?

هٰٓاَنْتُمْ هٰٓؤُلَاۤءِ حَاجَجْتُمْ فِيْمَا لَكُمْ بِهٖ عِلْمٌ فَلِمَ تُحَاۤجُّوْنَ فِيْمَا لَيْسَ لَكُمْ بِهٖ عِلْمٌ ۗ وَاللّٰهُ يَعْلَمُ وَاَنْتُمْ لَا تَعْلَمُوْنَ

hā antum hā'ulā'i ḥājajtum fīmā lakum bihī ‘ilmun falima tuḥājjūna fīmā laisa lakum bihī ‘ilm(un), wallāhu ya‘lamu wa antum lā ta‘lamūn(a).

Nakai ji bɔ ni oyɔɔ! Ojeɔ ŋwane yɛ nɔ ni ole lɛ he, shi mɛni hewɔ ojeɔ ŋwane yɛ nɔ ni oleee lɛ he? Allah le be mli ni nyɛleee.

مَاكَانَ اِبْرٰهِيْمُ يَهُوْدِيًّا وَّلَا نَصْرَانِيًّا وَّلٰكِنْ كَانَ حَنِيْفًا مُّسْلِمًاۗ وَمَا كَانَ مِنَ الْمُشْرِكِيْنَ

wa mā kāna ibrāhīmu yahūdiyyaw wa lā naṣrāniyyaw wa lākin kāna ḥanīfam muslimā(n), wa mā kāna minal-musyrikīn(a).

Ibrahim jeee Yudanyo loo Kristofonyo, shi eji gbɔmɔ ni ja, Muslimnyo ni ejeee nyɔŋmɔi babaoo jalɔi lɛ ateŋ mɔ kome.

اِنَّ اَوْلَى النَّاسِ بِاِبْرٰهِيْمَ لَلَّذِيْنَ اتَّبَعُوْهُ وَهٰذَا النَّبِيُّ وَالَّذِيْنَ اٰمَنُوْا ۗ وَاللّٰهُ وَلِيُّ الْمُؤْمِنِيْنَ

inna aulan-nāsi bi'ibrāhīma lal-lażīnattaba‘ūhu wa hāżan-nabiyyu wal-lażīna āmanū, wallāhu waliyyul-mu'minīn(a).

Mɛi ni bɛŋkɛ Abraham kpaakpa ji mɛi ni nyiɛɔ esɛɛ, kɛ Gbalɔ nɛɛ (Muhammad), kɛ mɛi ni heɔ amɛyeɔ lɛ. Allah ji mɛi ni heɔ yeɔ lɛ ahebulɔ

وَدَّتْ طَّاۤىِٕفَةٌ مِّنْ اَهْلِ الْكِتٰبِ لَوْ يُضِلُّوْنَكُمْۗ وَمَا يُضِلُّوْنَ اِلَّآ اَنْفُسَهُمْ وَمَا يَشْعُرُوْنَ

waddaṭ-ṭā'ifatum min ahlil-kitābi lau yuḍillūnakum, wa mā yuḍillūna illā anfusahum wa mā yasy‘urūn(a).

Wolo lɛ mli Gbɔmɛi akuu ko miisumɔ ni amɛlaka bo. Yɛ anɔkwale mli lɛ (yɛ anɔkwale mli lɛ), amɛlakaaa mɛi shi moŋ amɛ diɛŋtsɛ, shi amɛleee.

يٰٓاَهْلَ الْكِتٰبِ لِمَ تَكْفُرُوْنَ بِاٰيٰتِ اللّٰهِ وَاَنْتُمْ تَشْهَدُوْنَ

yā ahlal-kitābi lima takfurūna bi'āyātillāhi wa antum tasyhadūn(a).

O Wolo lɛ mli bii! Mɛni hewɔ nyɛkpooɔ Allah kukuji lɛ, eyɛ mli akɛ nyɛle (anɔkwale lɛ) moŋ?

يٰٓاَهْلَ الْكِتٰبِ لِمَ تَلْبِسُوْنَ الْحَقَّ بِالْبَاطِلِ وَتَكْتُمُوْنَ الْحَقَّ وَاَنْتُمْ تَعْلَمُوْنَ ࣖ

yā ahlal-kitābi lima talbisūnal-ḥaqqa bil-bāṭili wa taktumūnal-ḥaqqa wa antum ta‘lamūn.

O Wolo lɛ mli bii! Mɛni hewɔ nyɛkɛ anɔkwale futuɔ amale, ni nyɛkɛ anɔkwale lɛ teeɔ, eyɛ mli akɛ nyɛle moŋ?

وَقَالَتْ طَّاۤىِٕفَةٌ مِّنْ اَهْلِ الْكِتٰبِ اٰمِنُوْا بِالَّذِيْٓ اُنْزِلَ عَلَى الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَجْهَ النَّهَارِ وَاكْفُرُوْٓا اٰخِرَهٗ لَعَلَّهُمْ يَرْجِعُوْنَۚ

wa qālaṭ-ṭā'ifatum min ahlil-kitābi āminū bil-lażī unzila ‘alal-lażīna āmanū wajhan-nahāri wakfurū ākhirahū la‘allahum yarji‘ūn(a).

Ni Wolo lɛ mli Gbɔmɛi akuu ko kɛɛ, (kɛha amɛhe akɛ), "Nyɛhea nɔ ni ajie lɛ kpo atsɔɔ heyelilɔi lɛ yɛ gbi lɛ shishijee mli lɛ nyɛyea ni nyɛkwaa yɛ naagbee, koni amɛku amɛsɛɛ amɛba (kɛya hemɔkɛyeli ni bɛ mli).

وَلَا تُؤْمِنُوْٓا اِلَّا لِمَنْ تَبِعَ دِيْنَكُمْ ۗ قُلْ اِنَّ الْهُدٰى هُدَى اللّٰهِ ۙ اَنْ يُّؤْتٰىٓ اَحَدٌ مِّثْلَ مَآ اُوْتِيْتُمْ اَوْ يُحَاۤجُّوْكُمْ عِنْدَ رَبِّكُمْ ۗ قُلْ اِنَّ الْفَضْلَ بِيَدِ اللّٰهِ ۚ يُؤْتِيْهِ مَنْ يَّشَاۤءُ ۗوَاللّٰهُ وَاسِعٌ عَلِيْمٌ ۚ

wa lā tu'minū illā liman tabi‘a dīnakum, qul innal-hudā hudallāh(i), ay yu'tā aḥadum miṡla mā ūtītum au yuḥājjūkum ‘inda rabbikum, qul innal-faḍla biyadillāh(i), yu'tīhi may yasyā'(u), wallāhu wāsi‘un ‘alīm(un).

Ni kaahe mɛi krokomɛi oye fe mɛi ni nyiɛɔ ojamɔ lɛ sɛɛ lɛ." Kɛɛmɔ (Muhammad), "Lɛɛlɛŋ, gbɛtsɔɔmɔ ji Allah gbɛtsɔɔmɔ pɛ. (Kaahe oye) akɛ abaaha mɔ ko nɔ ni akɛha bo lɛ, loo akɛ amɛbaakpoo bo yɛ o-Nuŋtsɔ lɛ hiɛ.” Kɛɛmɔ (Muhammad) akɛ, “Anɔkwale mli lɛ, duromɔ lɛ yɛ Allah dɛŋ, ekɛhaa mɔ ni esumɔɔ. Allah ji Mɔ ni Kwɛɔ Nɔ Fɛɛ Nɔ, Mɔ ni Le Nɔ Fɛɛ Nɔ.”

يَخْتَصُّ بِرَحْمَتِهٖ مَنْ يَّشَاۤءُ ۗوَاللّٰهُ ذُو الْفَضْلِ الْعَظِيْمِ

yakhtaṣṣu biraḥmatihī may yasyā'(u), wallāhu żul-faḍlil-‘aẓīm(i).

Etsɔɔ mɔbɔnalɛ ni ekɛbaahã mɔ ni Esumɔɔ lɛ. Ni Allah yɛ duromɔ babaoo.

۞ وَمِنْ اَهْلِ الْكِتٰبِ مَنْ اِنْ تَأْمَنْهُ بِقِنْطَارٍ يُّؤَدِّهٖٓ اِلَيْكَۚ وَمِنْهُمْ مَّنْ اِنْ تَأْمَنْهُ بِدِيْنَارٍ لَّا يُؤَدِّهٖٓ اِلَيْكَ اِلَّا مَا دُمْتَ عَلَيْهِ قَاۤىِٕمًا ۗ ذٰلِكَ بِاَنَّهُمْ قَالُوْا لَيْسَ عَلَيْنَا فِى الْاُمِّيّٖنَ سَبِيْلٌۚ وَيَقُوْلُوْنَ عَلَى اللّٰهِ الْكَذِبَ وَهُمْ يَعْلَمُوْنَ

wa min ahlil-kitābi man in ta'manhu bi qinṭārin yu'addīhi ilaik(a), wa minhum man in ta'manhu bidīnāril lā yu'addīhi ilaika illā mā dumta ‘alaihi qā'imā(n), żālika bi'annahum qālū laisa ‘alainā fil-ummiyyīna sabīl(un), wa yaqūlūna ‘alallāhil-każiba wa hum ya‘lamūn(a).

Ni yɛ Wolo lɛ mli bii lɛ ateŋ lɛ, mɔ ko yɛ ni kɛji okɛ ninamɔi babaoo wo edɛŋ lɛ, ebaaku sɛɛ ekɛha bo diɛŋtsɛ. Shi mɛi komɛi yɛ (amɛteŋ hu) ni kɛji okɛ dinar kome wo edɛŋ lɛ, ekɛbaahã bo ekoŋŋ, ja obua naa be fɛɛ be. Enɛ ji akɛ, amɛkɛɛ, "Wɔbɛ esha ko wɔshi mɛi ni leee woloŋ." Amɛwieɔ amale amɛshiɔ Allah, eyɛ mli akɛ amɛle moŋ.

بَلٰى مَنْ اَوْفٰى بِعَهْدِهٖ وَاتَّقٰى فَاِنَّ اللّٰهَ يُحِبُّ الْمُتَّقِيْنَ

balā man aufā bi‘ahdihī wattaqā fa innallāha yuḥibbul-muttaqīn(a).

Anɔkwale, mɔ fɛɛ mɔ ni yeɔ amɛshiwoo lɛ nɔ ni eji Nyɔŋmɔjalɔ lɛ, no lɛ, anɔkwale mli lɛ, Allah sumɔɔ Nyɔŋmɔjalɔi lɛ.

اِنَّ الَّذِيْنَ يَشْتَرُوْنَ بِعَهْدِ اللّٰهِ وَاَيْمَانِهِمْ ثَمَنًا قَلِيْلًا اُولٰۤىِٕكَ لَا خَلَاقَ لَهُمْ فِى الْاٰخِرَةِ وَلَا يُكَلِّمُهُمُ اللّٰهُ وَلَا يَنْظُرُ اِلَيْهِمْ يَوْمَ الْقِيٰمَةِ وَلَا يُزَكِّيْهِمْ ۖ وَلَهُمْ عَذَابٌ اَلِيْمٌ

innal-lażīna yasytarūna bi‘ahdillāhi wa aimānihim ṡamanan qalīlan ulā'ika lā khalāqa lahum fil-ākhirati wa lā yukallimuhumullāhu wa lā yanẓuru ilaihim yaumal-qiyāmati wa lā yuzakkīhim, wa lahum ‘ażābun alīm(un).

Anɔkwale, mɛi ni kɛ Allah shiwoo kɛ amɛkitakamɔi lɛ yeɔ jara bibioo ko lɛ, amɛnaŋ gbɛfaŋnɔ ko yɛ sɛɛ mli; Allah kɛ amɛ ewieŋ, ni ekwɛŋ amɛ yɛ Gbohiiashitee Gbi lɛ nɔ, ni etsuuu amɛhe. Amɛnɔ̃ lɛ baafee toigbalamɔ ni yeɔ mɔ awui.

وَاِنَّ مِنْهُمْ لَفَرِيْقًا يَّلْوٗنَ اَلْسِنَتَهُمْ بِالْكِتٰبِ لِتَحْسَبُوْهُ مِنَ الْكِتٰبِ وَمَا هُوَ مِنَ الْكِتٰبِۚ وَيَقُوْلُوْنَ هُوَ مِنْ عِنْدِ اللّٰهِ وَمَا هُوَ مِنْ عِنْدِ اللّٰهِ ۚ وَيَقُوْلُوْنَ عَلَى اللّٰهِ الْكَذِبَ وَهُمْ يَعْلَمُوْنَ

wa inna minhum lafarīqay yalwūna alsinatahum bil-kitābi litaḥsabūhu minal-kitābi wa mā huwa minal-kitāb(i), wa yaqūlūna huwa min ‘indillāhi wa mā huwa min ‘indillāh(i), wa yaqūlūna ‘alallāhil-każiba wa hum ya‘lamūn(a).

Ni lɛɛlɛŋ, kuu ko yɛ amɛteŋ ni kɛ amɛlilɛi tsɔɔ Wolo lɛ mli, koni nyɛkasusu akɛ ejɛ Wolo lɛ mli, be mli ni ejɛɛɛ Wolo lɛ mli, ni amɛkɛɛ akɛ: “Enɛ jɛ Allah ŋɔɔ,” be mli ni ejɛɛɛ Allah ŋɔɔ. Amɛwieɔ amale amɛshiɔ Allah, be mli ni amɛle.

مَا كَانَ لِبَشَرٍ اَنْ يُّؤْتِيَهُ اللّٰهُ الْكِتٰبَ وَالْحُكْمَ وَالنُّبُوَّةَ ثُمَّ يَقُوْلَ لِلنَّاسِ كُوْنُوْا عِبَادًا لِّيْ مِنْ دُوْنِ اللّٰهِ وَلٰكِنْ كُوْنُوْا رَبَّانِيّٖنَ بِمَا كُنْتُمْ تُعَلِّمُوْنَ الْكِتٰبَ وَبِمَا كُنْتُمْ تَدْرُسُوْنَ ۙ

mā kāna libasyarin ay yu'tiyahullāhul-kitāba wal-ḥukma wan-nubuwwata ṡumma yaqūla lin-nāsi kūnū ‘ibādal lī min dūnillāhi wa lākin kūnū rabbāniyyīna bimā kuntum tu‘allimūnal-kitāba wa bimā kuntum tadrusūn(a).

Jeee gbɔmɔ ni Allah kɛ Wolo lɛ eha lɛ, kɛ nilee kɛ gbalɛfeemɔ fata he lɛ ji nɔ ni esa akɛ ekɛɛ gbɔmɛi akɛ, "Nyɛfea mijalɔi, shi jeee Allah jalɔi," shi moŋ (ekɛɛ), "Nyɛfea Allah jalɔi, ejaakɛ nyɛtsɔɔ Wolo lɛ ni nyɛkaseɔ lɛ!"

وَلَا يَأْمُرَكُمْ اَنْ تَتَّخِذُوا الْمَلٰۤىِٕكَةَ وَالنَّبِيّٖنَ اَرْبَابًا ۗ اَيَأْمُرُكُمْ بِالْكُفْرِ بَعْدَ اِذْ اَنْتُمْ مُّسْلِمُوْنَ ࣖ

wa lā ya'murakum an tattakhiżul-malā'ikata wan-nabiyyīna arbābā(n), aya'murukum bil-kufri ba‘da iż antum muslimūn(a).

ni jeee (ni enyɛŋ eba lɛ hu) ni efã bo akɛ ofee ŋwɛibɔfoi kɛ gbalɔi Nyɔŋmɔ. Ani (ehi) akɛ ebaakɛɛ bo akɛ obatsɔ hemɔkɛyelitsɛ yɛ be mli ni obatsɔ Muslimnyo sɛɛ?

وَاِذْ اَخَذَ اللّٰهُ مِيْثَاقَ النَّبِيّٖنَ لَمَآ اٰتَيْتُكُمْ مِّنْ كِتٰبٍ وَّحِكْمَةٍ ثُمَّ جَاۤءَكُمْ رَسُوْلٌ مُّصَدِّقٌ لِّمَا مَعَكُمْ لَتُؤْمِنُنَّ بِهٖ وَلَتَنْصُرُنَّهٗ ۗ قَالَ ءَاَقْرَرْتُمْ وَاَخَذْتُمْ عَلٰى ذٰلِكُمْ اِصْرِيْ ۗ قَالُوْٓا اَقْرَرْنَا ۗ قَالَ فَاشْهَدُوْا وَاَنَا۠ مَعَكُمْ مِّنَ الشّٰهِدِيْنَ

wa iż akhażallāhu mīṡāqan-nabiyyīna lamā ātaitukum min kitābiw wa ḥikmatin ṡumma jā'akum rasūlum muṣaddiqul limā ma‘akum latu'minunna bihī wa latanṣurunnah(ū), qāla a'aqrartum wa akhażtum ‘alā żālikum iṣrī, qālū aqrarnā, qāla fasyhadū wa ana ma‘akum minasy-syāhidīn(a).

Ni (kaimɔ), beni Allah ŋɔ kpaŋmɔ lɛ kɛjɛ gbalɔi lɛ adɛŋ lɛ, "Kɛ mikɛ wolo lɛ kɛ nilee ha bo ni no sɛɛ lɛ, bɔfo ko ba oŋɔɔ ni maa nɔ ni yɔɔ odɛŋ lɛ nɔ mi lɛ, obaahe lɛ oye diɛŋtsɛ ni oye obua lɛ." Allah kɛɛ, "Ani okpɛlɛɔ ni okpɛlɛɔ kpaŋmɔ ni okɛ Mi fee yɛ nakai sane lɛ he lɛ nɔ?" Amɛha hetoo akɛ, “Wɔkpɛlɛɔ nɔ.” Allah kɛɛ, "Kɛkɛ lɛ nyɛ (gbalɔi lɛ) nyɛyea odase ni mi hu mikɛ nyɛ baaye odase."

فَمَنْ تَوَلّٰى بَعْدَ ذٰلِكَ فَاُولٰۤىِٕكَ هُمُ الْفٰسِقُوْنَ

faman tawallā ba‘da żālika fa ulā'ika humul-fāsiqūn(a).

No hewɔ lɛ mɔ fɛɛ mɔ ni baaku esɛɛ yɛ no sɛɛ lɛ, no lɛ amɛji mɛi fɔji lɛ.

اَفَغَيْرَ دِيْنِ اللّٰهِ يَبْغُوْنَ وَلَهٗ ٓ اَسْلَمَ مَنْ فِى السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِ طَوْعًا وَّكَرْهًا وَّاِلَيْهِ يُرْجَعُوْنَ

afagaira dīnillāhi yabgūna wa lahū aslama man fis-samāwāti wal-arḍi ṭau‘aw wa ilaihi yurja‘ūn(a).

No hewɔ lɛ mɛni hewɔ amɛtaoɔ jamɔi krokomɛi kɛfata Allah jamɔ he, yɛ be mli ni nɔ fɛɛ nɔ ni yɔɔ ŋwɛi kɛ shikpɔŋ lɛ nɔ lɛ kɛ ehe haa Lɛ, (kɛji) kɛjɛ esuɔmɔ mli loo esumɔɔɔ, ni Lɛ pɛ ji mɔ ni akuɔ sɛɛ akɛhaa lɛ?

قُلْ اٰمَنَّا بِاللّٰهِ وَمَآ اُنْزِلَ عَلَيْنَا وَمَآ اُنْزِلَ عَلٰٓى اِبْرٰهِيْمَ وَاِسْمٰعِيْلَ وَاِسْحٰقَ وَيَعْقُوْبَ وَالْاَسْبَاطِ وَمَآ اُوْتِيَ مُوْسٰى وَعِيْسٰى وَالنَّبِيُّوْنَ مِنْ رَّبِّهِمْۖ لَا نُفَرِّقُ بَيْنَ اَحَدٍ مِّنْهُمْۖ وَنَحْنُ لَهٗ مُسْلِمُوْنَ

qul āmannā billāhi wa mā unzila ‘alainā wa mā unzila ‘alā ibrāhīma wa ismā‘īla wa isḥāqa wa ya‘qūba wal-asbāṭi wa mā ūtiya mūsā wa ‘īsā wan-nabiyyūna mir rabbihim, lā nufarriqu baina aḥadim minhum, wa naḥnu lahū muslimūn(a).

Kɛɛmɔ (Muhammad), "Wɔheɔ Allah wɔyeɔ kɛ nɔ ni ajie lɛ kpo atsɔɔ wɔ kɛ nɔ ni ajie lɛ kpo atsɔɔ Abraham, Ishmael, Isaac, Yakob, kɛ amɛshwiei, kɛ nɔ ni akɛha Mose, Yesu kɛ gbalɔi lɛ kɛjɛ amɛ-Nuŋtsɔ lɛ ŋɔɔ lɛ. Wɔfeee srɔtofeemɔ ko yɛ amɛteŋ mɔ ko mɔ ko teŋ ni Lɛ pɛ wɔkɛ wɔhe haa."

وَمَنْ يَّبْتَغِ غَيْرَ الْاِسْلَامِ دِيْنًا فَلَنْ يُّقْبَلَ مِنْهُۚ وَهُوَ فِى الْاٰخِرَةِ مِنَ الْخٰسِرِيْنَ

wa may yabtagi gairal-islāmi dīnan falay yuqbala minh(u), wa huwa fil-ākhirati minal khāsirīn(a).

Ni mɔ fɛɛ mɔ ni taoɔ jamɔ kroko fe Islam lɛ, akpɛlɛŋ enɔ, ni yɛ gbele sɛɛ shihilɛ mli lɛ, ebaafata mɛi ni baafite lɛ ahe.

كَيْفَ يَهْدِى اللّٰهُ قَوْمًا كَفَرُوْا بَعْدَ اِيْمَانِهِمْ وَشَهِدُوْٓا اَنَّ الرَّسُوْلَ حَقٌّ وَّجَاۤءَهُمُ الْبَيِّنٰتُ ۗ وَاللّٰهُ لَا يَهْدِى الْقَوْمَ الظّٰلِمِيْنَ

kaifa yahdillāhu qauman kafarū ba‘da īmānihim wa syahidū annar-rasūla ḥaqquw wa jā'ahumul-bayyināt(u), wallāhu lā yahdil-qaumaẓ-ẓālimīn(a).

Te Allah baafee tɛŋŋ etsɔɔ gbɔmɛi ni heee yeee lɛ gbɛ yɛ be mli ni amɛhe amɛye sɛɛ, ni amɛkpɛlɛ nɔ akɛ Gbɔfo (Muhammad) lɛ ji (rasul) diɛŋtsɛ, ni odaseyeli ni yɔɔ faŋŋ eshɛ amɛhe lɛ? Allah tsɔɔɔ mɛi ni feɔ efɔŋ lɛ gbɛ.

اُولٰۤىِٕكَ جَزَاۤؤُهُمْ اَنَّ عَلَيْهِمْ لَعْنَةَ اللّٰهِ وَالْمَلٰۤىِٕكَةِ وَالنَّاسِ اَجْمَعِيْنَۙ

ulā'ika jazā'uhum anna ‘alaihim la‘natallāhi wal-malā'ikati wan-nāsi ajma‘īn(a).

Kɛha amɛ lɛ, nyɔmɔwoo lɛ ji akɛ, Allah, ŋwɛibɔfoi lɛ kɛ adesai fɛɛ loomɔi lɛ baagbee amɛnɔ.

خٰلِدِيْنَ فِيْهَا ۚ لَا يُخَفَّفُ عَنْهُمُ الْعَذَابُ وَلَا هُمْ يُنْظَرُوْنَۙ

khālidīna fihā, lā yukhaffafu ‘anhumul-‘ażābu wa lā hum yunẓarūn(a).

amɛaahi mli kɛya naanɔ, amɛtoigbalamɔ lɛ nɔ baa shi, ni ahaŋ amɛ be ko, .

اِلَّا الَّذِيْنَ تَابُوْا مِنْۢ بَعْدِ ذٰلِكَ وَاَصْلَحُوْاۗ فَاِنَّ اللّٰهَ غَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ

illal-lażīna tābū mim ba‘di żālika wa aṣlaḥū, fa'innallāha gafūrur raḥīm(un).

ja mɛi ni tsakeɔ amɛtsui yɛ no sɛɛ, ni amɛsaa amɛhe lɛ, no lɛ, anɔkwale mli lɛ, Allah ji Eshaifalɔ, Mɔbɔnalɔ Fe Fɛɛ.

اِنَّ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا بَعْدَ اِيْمَانِهِمْ ثُمَّ ازْدَادُوْا كُفْرًا لَّنْ تُقْبَلَ تَوْبَتُهُمْ ۚ وَاُولٰۤىِٕكَ هُمُ الضَّاۤلُّوْنَ

innal-lażīna kafarū ba‘da īmānihim ṡummazdādū kufral lan tuqbala taubatuhum, wa ulā'ika humuḍ-ḍāllūn(a).

Anɔkwale, mɛi ni heee amɛyeee yɛ hemɔkɛyeli sɛɛ, ni no sɛɛ lɛ amɛha amɛhemɔkɛyeli lɛ yaa hiɛ lɛ, akpɛlɛŋ amɛtsuitsakemɔ lɛ nɔ, ni amɛji mɛi ni egbɛ eshwa.

اِنَّ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا وَمَاتُوْا وَهُمْ كُفَّارٌ فَلَنْ يُّقْبَلَ مِنْ اَحَدِهِمْ مِّلْءُ الْاَرْضِ ذَهَبًا وَّلَوِ افْتَدٰى بِهٖۗ اُولٰۤىِٕكَ لَهُمْ عَذَابٌ اَلِيْمٌ وَّمَا لَهُمْ مِّنْ نّٰصِرِيْنَ ࣖ ۔

innal-lażīna kafarū wa mātū wa hum kuffārun falay yuqbala min aḥadihim mil'ul-arḍi żahabaw wa lawiftadā bih(ī), ulā'ika lahum ‘ażābun alīmuw wa mā lahum min nāṣirīn(a).

Anɔkwale, mɛi ni heee amɛyeee ni amɛgboi yɛ hemɔkɛyeli ni amɛyeee mli lɛ, enine shɛɛɛ (kpɔmɔ nɔ) nɔ kɛjɛŋ amɛteŋ mɔ kome po dɛŋ (yɛ gbɛ nɔ) shika tsuru yɛ shikpɔŋ lɛ nɔ fɛɛ, kɛji eesumɔ ni ekɛkpɔ̃ ehe. Mɛnɛɛmɛi ji gbɔmɛi ni piŋɔ toigbalamɔ ni yeɔ mɔ awui ni amɛbɛ yelikɛbualɔ ko.

لَنْ تَنَالُوا الْبِرَّ حَتّٰى تُنْفِقُوْا مِمَّا تُحِبُّوْنَ ۗوَمَا تُنْفِقُوْا مِنْ شَيْءٍ فَاِنَّ اللّٰهَ بِهٖ عَلِيْمٌ

lan tanālul-birra ḥattā tunfiqū mimmā tuḥibbūn(a), wa mā tunfiqū min syai'in fa innallāha bihī ‘alīm(un).

Onaŋ jeŋba kpakpa kɛyashi obaafite ninamɔi ni osumɔɔ lɛ ekomɛi. Ni nɔ fɛɛ nɔ ni nyɛfiteɔ lɛ, yɛ nakai sane lɛ mli lɛ, Allah le nɔ fɛɛ nɔ.

۞ كُلُّ الطَّعَامِ كَانَ حِلًّا لِّبَنِيْٓ اِسْرَاۤءِيْلَ اِلَّا مَا حَرَّمَ اِسْرَاۤءِيْلُ عَلٰى نَفْسِهٖ مِنْ قَبْلِ اَنْ تُنَزَّلَ التَّوْرٰىةُ ۗ قُلْ فَأْتُوْا بِالتَّوْرٰىةِ فَاتْلُوْهَآ اِنْ كُنْتُمْ صٰدِقِيْنَ

kulluṭ-ṭa‘āmi kāna ḥillal libanī isrā'īla illā mā ḥarrama isrā'īlu ‘alā nafsihī min qabli an tunazzalat-taurāh(tu), qul fa'tū bit-taurāti fatlūhā in kuntum ṣādiqīn(a).

Niyenii fɛɛ ji halal kɛha Israel Bii lɛ, ja niyenii ni Israel (Yakob) gu dani ajie Torah lɛ kpo lɛ pɛ. Kɛɛmɔ (Muhammad), "No hewɔ lɛ, nyɛŋɔa Torah lɛ ni nyɛkanea, kɛji nyɛji anɔkwafoi."

فَمَنِ افْتَرٰى عَلَى اللّٰهِ الْكَذِبَ مِنْۢ بَعْدِ ذٰلِكَ فَاُولٰۤىِٕكَ هُمُ الظّٰلِمُوْنَ

fa maniftarā ‘alallāhil-każiba mim ba‘di żālika fa ulā'ika humuẓ-ẓālimūn(a).

No hewɔ lɛ mɔ fɛɛ mɔ ni baajie amale kpo eshi Allah yɛ no sɛɛ lɛ, no lɛ, nomɛi ji mɛi ni feɔ efɔŋ lɛ.

قُلْ صَدَقَ اللّٰهُ ۗ فَاتَّبِعُوْا مِلَّةَ اِبْرٰهِيْمَ حَنِيْفًاۗ وَمَا كَانَ مِنَ الْمُشْرِكِيْنَ

qul ṣadaqallāh(u), fattabi‘ū millata ibrāhīma ḥanīfā(n), wa mā kāna minal-musyrikīn(a).

Kɛɛmɔ (Muhammad), "Eji anɔkwale (nɔ fɛɛ nɔ ni) Allah kɛɛ." No hewɔ lɛ nyiɛmɔ Abraham jamɔ ni ja lɛ sɛɛ, ni efataaa nyɔŋmɔi babaoo jalɔi lɛ ahe.

اِنَّ اَوَّلَ بَيْتٍ وُّضِعَ لِلنَّاسِ لَلَّذِيْ بِبَكَّةَ مُبٰرَكًا وَّهُدًى لِّلْعٰلَمِيْنَۚ

inna awwala baitiw wuḍi‘a lin-nāsi lal-lażī bibakkata mubārakaw wa hudal lil-‘ālamīn(a).

Anɔkwale, klɛŋklɛŋ shia (jamɔ) ni ama aha adesai, ji (Baitullah) yɛ Bakkah (Mecca) ni ajɔɔ nɔ ni ebatsɔ gbɛtsɔɔmɔ kɛha jeŋmaji lɛ fɛɛ.

فِيْهِ اٰيٰتٌۢ بَيِّنٰتٌ مَّقَامُ اِبْرٰهِيْمَ ەۚ وَمَنْ دَخَلَهٗ كَانَ اٰمِنًا ۗ وَلِلّٰهِ عَلَى النَّاسِ حِجُّ الْبَيْتِ مَنِ اسْتَطَاعَ اِلَيْهِ سَبِيْلًا ۗ وَمَنْ كَفَرَ فَاِنَّ اللّٰهَ غَنِيٌّ عَنِ الْعٰلَمِيْنَ

fīhi āyātum bayyinātum maqāmu ibrāhīm(a), wa man dakhalahū kāna āminā(n), wa lillāhi ‘alan-nāsi ḥijjul-baiti manistaṭā‘a ilaihi sabīlā(n), wa man kafara fa innallāha ganiyyun ‘anil-‘ālamīn(a).

Okadii ni yɔɔ faŋŋ yɛ jɛmɛ, (yɛ amɛteŋ) Ibrahim stɛshin lɛ. Mɔ fɛɛ mɔ ni baabote mli (Baitullah) lɛ baaná shweshweeshwe. Ni (yɛ) adesai asɔ̃i ni kã Allah nɔ lɛ ateŋ ji ni amɛya Baitullah gbɛfaa lɛ, ni ji mɛi ni baanyɛ aya jɛmɛ lɛ. Mɔ fɛɛ mɔ ni kpooɔ (sɔ̃ ni ji) Hajj lɛ, no lɛ le akɛ Allah ji Niiatsɛ Fe Fɛɛ (nɔ ko he ehiaaa lɛ) kɛjɛ je lɛŋ fɛɛ.

قُلْ يٰٓاَهْلَ الْكِتٰبِ لِمَ تَكْفُرُوْنَ بِاٰيٰتِ اللّٰهِ وَاللّٰهُ شَهِيْدٌ عَلٰى مَا تَعْمَلُوْنَ

qul yā ahlal-kitābi lima takfurūna bi'āyātillāh(i), wallāhu syahīdun ‘alā mā ta‘malūn(a).

Kɛɛmɔ (Muhammad) akɛ, "O Wolo lɛ mli bii! Mɛni hewɔ nyɛkpooɔ Allah kukuji lɛ, be mli ni Allah ji nɔ ni nyɛfeɔ lɛ he odasefonyo?"

قُلْ يٰٓاَهْلَ الْكِتٰبِ لِمَ تَصُدُّوْنَ عَنْ سَبِيْلِ اللّٰهِ مَنْ اٰمَنَ تَبْغُوْنَهَا عِوَجًا وَّاَنْتُمْ شُهَدَاۤءُ ۗ وَمَا اللّٰهُ بِغَافِلٍ عَمَّا تَعْمَلُوْنَ

qul yā ahlal-kitābi lima taṣuddūna ‘an sabīlillāhi man āmana tabgūnahā ‘iwajaw wa antum syuhadā'(u), wa mallāhu bigāfilin ‘ammā ta‘malūn(a).

Kɛɛmɔ (Muhammad), "O Wolo lɛ mli bii! Mɛni hewɔ nyɛtsiɔ mɛi ni heɔ yeɔ lɛ anaa kɛjɛɔ Allah gbɛ lɛ nɔ, nyɛmiisumɔ ni (Allah gbɛ lɛ) afee nɔ ni etse, eyɛ mli akɛ nyɛmiikwɛ moŋ?" Ni Allah leee nɔ ni nyɛfeɔ lɛ.

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْٓا اِنْ تُطِيْعُوْا فَرِيْقًا مِّنَ الَّذِيْنَ اُوْتُوا الْكِتٰبَ يَرُدُّوْكُمْ بَعْدَ اِيْمَانِكُمْ كٰفِرِيْنَ

yā ayyuhal-lażīna āmanū in tuṭī‘ū farīqam minal-lażīna ūtul-kitāba yaruddūkum ba‘da īmānikum kāfirīn(a).

Nyɛ mɛi ni heɔ nyɛyeɔ lɛ! Kɛji nyɛnyiɛ mɛi ni akɛ Wolo lɛ ha amɛ lɛ akuu ko sɛɛ lɛ, amɛbaaku amɛsɛɛ amɛbatsɔ heyelɔi beni nyɛhe nyɛye sɛɛ.

وَكَيْفَ تَكْفُرُوْنَ وَاَنْتُمْ تُتْلٰى عَلَيْكُمْ اٰيٰتُ اللّٰهِ وَفِيْكُمْ رَسُوْلُهٗ ۗ وَمَنْ يَّعْتَصِمْ بِاللّٰهِ فَقَدْ هُدِيَ اِلٰى صِرَاطٍ مُّسْتَقِيْمٍ ࣖ

wa kaifa takfurūna wa antum tutlā ‘alaikum āyātullāhi wa fīkum rasūluh(ū), wa may ya‘taṣim billāhi faqad hudiya ilā ṣirāṭim mustaqīm(in).

Ni te fee tɛŋŋ ni nyɛbatsɔ mɛi ni heee yeee, beni akaneɔ Allah kukuji lɛ ahaa nyɛ, ni E-bɔfo (Muhammad) yɛ nyɛteŋ lɛ? Mɔ fɛɛ mɔ ni hiɛɔ (Allah jamɔ lɛ mli) lɛ, no lɛ, lɛɛlɛŋ, abaakudɔ lɛ kɛya gbɛ ni ja lɛ nɔ.

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوا اتَّقُوا اللّٰهَ حَقَّ تُقٰىتِهٖ وَلَا تَمُوْتُنَّ اِلَّا وَاَنْتُمْ مُّسْلِمُوْنَ

yā ayyuhal-lażīna āmanuttaqullāha ḥaqqa tuqātihī wa lā tamūtunna illā wa antum muslimūn(a).

Nyɛ mɛi ni heɔ nyɛyeɔ lɛ! Gbeyei Allah gbeyei diɛŋtsɛ ni she Lɛ gbeyei diɛŋtsɛ ni okagbo ja Muslimnyo ji bo.

وَاعْتَصِمُوْا بِحَبْلِ اللّٰهِ جَمِيْعًا وَّلَا تَفَرَّقُوْا ۖوَاذْكُرُوْا نِعْمَتَ اللّٰهِ عَلَيْكُمْ اِذْ كُنْتُمْ اَعْدَاۤءً فَاَلَّفَ بَيْنَ قُلُوْبِكُمْ فَاَصْبَحْتُمْ بِنِعْمَتِهٖٓ اِخْوَانًاۚ وَكُنْتُمْ عَلٰى شَفَا حُفْرَةٍ مِّنَ النَّارِ فَاَنْقَذَكُمْ مِّنْهَا ۗ كَذٰلِكَ يُبَيِّنُ اللّٰهُ لَكُمْ اٰيٰتِهٖ لَعَلَّكُمْ تَهْتَدُوْنَ

wa‘taṣimū biḥablillāhi jamī‘aw wa lā tafarraqū, ważkurū ni‘matallāhi ‘alaikum iż kuntum a‘dā'an fa allafa baina qulūbikum fa aṣbaḥtum bi ni‘matihī ikhwānā(n), wa kuntum ‘alā syafā ḥufratim minan-nāri fa anqażakum minhā, każālika yubayyinullāhu lakum āyātihī la‘allakum tahtadūn(a).

Ni nyɛ fɛɛ nyɛhiɛa Allah kpã (jamɔ) lɛ mli shiŋŋ, ni nyɛkatsea nyɛhe, ni nyɛkaia Allah duromɔ ni eyɔɔ yɛ nyɛnɔ beni nyɛji henyɛlɔi lɛ, no sɛɛ lɛ, Allah fee nyɛtsuii ekome, koni kɛtsɔ E-duromɔ lɛ nɔ nyɛbatsɔmɔ nyɛmimɛi, yɛ be mli ni (yɛ nakai beaŋ lɛ) nyɛyɔɔ jɛmɛ hɛl bu lɛ naa kɛjɛ Allah he. No hewɔ lɛ, Allah tsɔɔ E-kukuji lɛ amli etsɔɔ bo koni onyɛ otsɔɔ bo gbɛ.

وَلْتَكُنْ مِّنْكُمْ اُمَّةٌ يَّدْعُوْنَ اِلَى الْخَيْرِ وَيَأْمُرُوْنَ بِالْمَعْرُوْفِ وَيَنْهَوْنَ عَنِ الْمُنْكَرِ ۗ وَاُولٰۤىِٕكَ هُمُ الْمُفْلِحُوْنَ

waltakum minkum ummatuy yad‘ūna ilal-khairi wa ya'murūna bil-ma‘rūfi wa yanhauna ‘anil-munkar(i), wa ulā'ika humul-mufliḥūn(a).

Ni nyɛhaa gbɔmɛi akuu ko ni tsɛɔ jeŋba kpakpa, amɛfãa (feɔ) nɔ ni hi, ni amɛguɔ nɔ ni ehiii lɛ ahi nyɛteŋ. Ni amɛji gbɔmɛi ni yɔɔ naagba lɛ.

وَلَا تَكُوْنُوْا كَالَّذِيْنَ تَفَرَّقُوْا وَاخْتَلَفُوْا مِنْۢ بَعْدِ مَا جَاۤءَهُمُ الْبَيِّنٰتُ ۗ وَاُولٰۤىِٕكَ لَهُمْ عَذَابٌ عَظِيْمٌ ۙ

wa lā takūnū kal-lażīna tafarraqū wakhtalafū mim ba‘di mā jā'ahumul-bayyināt(u), wa ulā'ika lahum ‘ażābun ‘aẓīm(un).

Ni nyɛkafea tamɔ nakai gbɔmɛi ni gbalaa amɛhe ni amɛteɔ béi yɛ be mli ni saji ni mli ka shi faŋŋ eba amɛŋɔɔ sɛɛ lɛ. Ni amɛji mɛi ni aaana toigbalamɔ ni tsii, .

يَّوْمَ تَبْيَضُّ وُجُوْهٌ وَّتَسْوَدُّ وُجُوْهٌ ۚ فَاَمَّا الَّذِيْنَ اسْوَدَّتْ وُجُوْهُهُمْۗ اَ كَفَرْتُمْ بَعْدَ اِيْمَانِكُمْ فَذُوْقُوا الْعَذَابَ بِمَا كُنْتُمْ تَكْفُرُوْنَ

yauma tabyaḍḍu wujūhuw wa taswaddu wujūh(un), fa ammal-lażīnaswaddat wujūhuhum, akafartum ba‘da īmānikum fa żūqul-‘ażāba bimā kuntum takfurūn(a).

Nakai gbi lɛ nɔ lɛ, hiɛi yɛŋ ni kpɛɔ, ni hiɛi diji ni mli ewo wu hu yɛ. Yɛ mɛi ni hiɛ diji ni yɔɔ ŋmɔlɔŋmɔlɔ lɛ ahe lɛ (akɛɛ amɛ), "Mɛni hewɔ nyɛheee nyɛyeee beni nyɛhe nyɛye sɛɛ? No hewɔ lɛ, nyɛnua toigbalamɔ ni nyɛheee nyɛyeee lɛ he."

وَاَمَّا الَّذِيْنَ ابْيَضَّتْ وُجُوْهُهُمْ فَفِيْ رَحْمَةِ اللّٰهِ ۗ هُمْ فِيْهَا خٰلِدُوْنَ

wa ammal lażīnabyaḍḍat wujūhuhum fafī raḥmatillāh(i), hum fīhā khālidūn(a).

Ni mɛi ni amɛhiɛi yɛ futafuta ni amɛkpɛɔ lɛ, amɛyɛ Allah (ŋwɛi) duromɔ lɛ mli; amɛbaahi mli.

تِلْكَ اٰيٰتُ اللّٰهِ نَتْلُوْهَا عَلَيْكَ بِالْحَقِّ ۗ وَمَا اللّٰهُ يُرِيْدُ ظُلْمًا لِّلْعٰلَمِيْنَ

tilka āyātullāhi natlūhā ‘alaika bil-ḥaqq(i), wa mallāhu yurīdu ẓulmal lil-‘ālamīn(a).

Enɛɛmɛi ji Allah kukuji ni Wɔkaneɔ wɔtsɔɔ bo lɛ jogbaŋŋ, ni Allah sumɔɔɔ ni etɔ̃ (mɔ ko) yɛ je lɛŋ fɛɛ.

وَلِلّٰهِ مَا فِى السَّمٰوٰتِ وَمَا فِى الْاَرْضِ ۗوَاِلَى اللّٰهِ تُرْجَعُ الْاُمُوْرُ ࣖ

wa lillāhi mā fis-samāwāti wa mā fil-arḍ(i), wa ilallāhi turja‘ul-umūr(u).

Ni nɔ fɛɛ nɔ ni yɔɔ ŋwɛi kɛ shikpɔŋ nɔ lɛ ji Allah nɔ, ni nibii fɛɛ kuɔ sɛɛ kɛyaa Allah ŋɔɔ.

كُنْتُمْ خَيْرَ اُمَّةٍ اُخْرِجَتْ لِلنَّاسِ تَأْمُرُوْنَ بِالْمَعْرُوْفِ وَتَنْهَوْنَ عَنِ الْمُنْكَرِ وَتُؤْمِنُوْنَ بِاللّٰهِ ۗ وَلَوْ اٰمَنَ اَهْلُ الْكِتٰبِ لَكَانَ خَيْرًا لَّهُمْ ۗ مِنْهُمُ الْمُؤْمِنُوْنَ وَاَكْثَرُهُمُ الْفٰسِقُوْنَ

kuntum khaira ummatin ukhrijat lin-nāsi ta'murūna bil-ma‘rūfi wa tanhauna ‘anil-munkari wa tu'minūna billāh(i), wa lau āmana ahlul-kitābi lakāna khairal lahum, minhumul-mu'minūna wa akṡaruhumul-fāsiqūn(a).

Nyɛ (Muslimbii) ji gbɔmɛi ni hi fe fɛɛ ni adesai fɔ amɛ, (ejaakɛ nyɛ) nyɛfãa (nyɛfeɔ) nɔ ni ja, ni nyɛtsiɔ nɔ ni ehiii, ni nyɛheɔ Allah nyɛyea. Eji Wolo lɛ mli bii lɛ he amɛye kulɛ, ebaahi aha amɛ. Heyelilɔi yɛ amɛteŋ, shi amɛteŋ mɛi babaoo ji gbɔmɛi fɔji.

لَنْ يَّضُرُّوْكُمْ اِلَّآ اَذًىۗ وَاِنْ يُّقَاتِلُوْكُمْ يُوَلُّوْكُمُ الْاَدْبَارَۗ ثُمَّ لَا يُنْصَرُوْنَ

lay yaḍurrūkum illā ażā(n), wa iy yuqātilūkum yuwallūkumul-adbār(a), ṡumma lā yunṣarūn(a).

Amɛyeŋ bo awui, ja nibii bibii ni woɔ mɔ mii la, ni kɛji amɛkɛ bo wu lɛ, no lɛ, amɛbaaku amɛsɛɛ amɛba (amɛbaaye kunim). Kɛfata he lɛ, amɛnáaa yelikɛbuamɔ.

ضُرِبَتْ عَلَيْهِمُ الذِّلَّةُ اَيْنَ مَا ثُقِفُوْٓا اِلَّا بِحَبْلٍ مِّنَ اللّٰهِ وَحَبْلٍ مِّنَ النَّاسِ وَبَاۤءُوْ بِغَضَبٍ مِّنَ اللّٰهِ وَضُرِبَتْ عَلَيْهِمُ الْمَسْكَنَةُ ۗ ذٰلِكَ بِاَنَّهُمْ كَانُوْا يَكْفُرُوْنَ بِاٰيٰتِ اللّٰهِ وَيَقْتُلُوْنَ الْاَنْبِۢيَاۤءَ بِغَيْرِ حَقٍّۗ ذٰلِكَ بِمَا عَصَوْا وَّكَانُوْا يَعْتَدُوْنَ

Ḍuribat ‘alaihimuż-żillatu aina mā ṡuqifū illā biḥablim minallāhi wa ḥablim minan-nāsi wa bā'ū bigaḍabim minallāhi wa ḍuribat ‘alaihimul-maskanah(tu), żālika bi'annahum kānū yakfurūna bi'āyātillāhi wa yaqtulūnal-ambiyā'a bigairi ḥaqq(in), żālika bimā ‘aṣaw wa kānū ya‘tadūn(a).

Amɛyi obɔ kɛ hiɛgbele yɛ he fɛɛ he ni amɛyɔɔ, ja amɛ (mɔmɔ) Allah kpã (jamɔ) lɛ kɛ kpã (kpaŋmɔ) ni amɛkɛ adesai fee lɛ. Amɛná mlifu kɛjɛ Allah ŋɔɔ ni (be fɛɛ be) amɛyi obɔ kɛ amanehulu. Enɛ ji akɛ, amɛkpooɔ Allah kukuji lɛ ni amɛgbeɔ gbalɔi lɛ, ni amɛbɛ hegbɛ ko (yiŋtoo kpakpa). Nɔ hewɔ ji akɛ, amɛbooo toi ni amɛfoɔ husui amli.

۞ لَيْسُوْا سَوَاۤءً ۗ مِنْ اَهْلِ الْكِتٰبِ اُمَّةٌ قَاۤىِٕمَةٌ يَّتْلُوْنَ اٰيٰتِ اللّٰهِ اٰنَاۤءَ الَّيْلِ وَهُمْ يَسْجُدُوْنَ

laisū sawā'ā(n), min ahlil-kitābi ummatun qā'imatuy yatlūna āyātillāhi ānā'al-laili wa hum yasjudūn(a).

Amɛjeee (kwramɔ) ekome. Yɛ Wolo lɛ mli bii lɛ ateŋ lɛ, kuu ko ni yeɔ anɔkwa yɛ, amɛkaneɔ Allah kukuji lɛ gbɛkɛ, ni amɛ (hu) amɛkotoɔ (sɔlemɔ).

يُؤْمِنُوْنَ بِاللّٰهِ وَالْيَوْمِ الْاٰخِرِ وَيَأْمُرُوْنَ بِالْمَعْرُوْفِ وَيَنْهَوْنَ عَنِ الْمُنْكَرِ وَيُسَارِعُوْنَ فِى الْخَيْرٰتِۗ وَاُولٰۤىِٕكَ مِنَ الصّٰلِحِيْنَ

yu'minūna billāhi wal-yaumil-ākhiri wa ya'murūna bil-ma‘rūfi wa yanhauna ‘anil-munkari wa yusāri‘ūna fil-khairāt(i), wa ulā'ika minaṣ-ṣāliḥīn(a).

Amɛheɔ Allah kɛ Naagbee Gbi lɛ amɛyeɔ, amɛfãa (afee) nɔ ni ja, ni amɛguɔ nɔ ni ejaaa ni amɛfeɔ oya kɛ (feɔ) nibii kpakpai srɔtoi. Amɛfata Nyɔŋmɔjalɔi lɛ ahe.

وَمَا يَفْعَلُوْا مِنْ خَيْرٍ فَلَنْ يُّكْفَرُوْهُ ۗ وَاللّٰهُ عَلِيْمٌ ۢبِالْمُتَّقِيْنَ

wa mā yaf‘alūna min khairin falay yukfarūh(u), wallāhu ‘alīmum bil-muttaqīn(a).

Ni nɔ fɛɛ nɔ kpakpa ni amɛfeɔ lɛ, mɔ ko mɔ ko kpooo. Ni Allah le mɛi ni ji Nyɔŋmɔjalɔi lɛ fɛɛ.

اِنَّ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا لَنْ تُغْنِيَ عَنْهُمْ اَمْوَالُهُمْ وَلَآ اَوْلَادُهُمْ مِّنَ اللّٰهِ شَيْـًٔا ۗ وَاُولٰۤىِٕكَ اَصْحٰبُ النَّارِ ۚ هُمْ فِيْهَا خٰلِدُوْنَ

innal-lażīna kafarū lan tugniya ‘anhum amwāluhum wa lā aulāduhum minallāhi syai'ā(n), wa ulā'ika aṣḥābun-nār(i), hum fīhā khālidūn(a).

Anɔkwale, mɛi ni heee yeee lɛ, amɛnibii loo amɛbii lɛ nyɛŋ atsi amɛhe kɛjɛ Allah toigbalamɔ he fioo po. Amɛji hɛl bii, (ni) amɛbaahi mli kɛya naanɔ.

مَثَلُ مَا يُنْفِقُوْنَ فِيْ هٰذِهِ الْحَيٰوةِ الدُّنْيَا كَمَثَلِ رِيْحٍ فِيْهَا صِرٌّ اَصَابَتْ حَرْثَ قَوْمٍ ظَلَمُوْٓا اَنْفُسَهُمْ فَاَهْلَكَتْهُ ۗ وَمَا ظَلَمَهُمُ اللّٰهُ وَلٰكِنْ اَنْفُسَهُمْ يَظْلِمُوْنَ

maṡalu mā yunfiqūna fī hāżihil-ḥayātid-dun-yā kamaṡali rīḥin fihā ṣirrun aṣābat ḥarṡa qaumin ẓalamū anfusahum fa ahlakath(u), wa mā ẓalamahumullāhu wa lākin anfusahum yaẓlimūn(a).

Abɛbua ni kɔɔ ninamɔ ni amɛkɛwoɔ je lɛŋ shihilɛ nɛɛ mli lɛ he lɛ tamɔ kɔɔyɔɔ ni kɔɔyɔɔ ni mli ejɔ waa yɔɔ mli, ni tswaa gbɔmɛi ni efee amɛhe nɔ ko ni ejaaa lɛ tsei (ni ji amɛnɔ̃) lɛ, no sɛɛ lɛ kɔɔyɔɔ lɛ kpataa amɛhiɛ. Allah yeee amɛ nɔ fɔŋ, shi moŋ mɛi ni yeɔ amɛ diɛŋtsɛ amɛhe nɔ fɔŋ lɛ.

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا لَا تَتَّخِذُوْا بِطَانَةً مِّنْ دُوْنِكُمْ لَا يَأْلُوْنَكُمْ خَبَالًاۗ وَدُّوْا مَا عَنِتُّمْۚ قَدْ بَدَتِ الْبَغْضَاۤءُ مِنْ اَفْوَاهِهِمْۖ وَمَا تُخْفِيْ صُدُوْرُهُمْ اَكْبَرُ ۗ قَدْ بَيَّنَّا لَكُمُ الْاٰيٰتِ اِنْ كُنْتُمْ تَعْقِلُوْنَ

yā ayyuhal-lażīna āmanū lā tattakhiżū biṭānatam min dūnikum lā ya'lūnakum khabālā(n), waddū mā ‘anittum, qad badatil-bagḍā'u min afwāhihim, wa mā tukhfī ṣudūruhum akbar(u), qad bayyannā lakumul-āyāti in kuntum ta‘qilūn(a).

Nyɛ mɛi ni heɔ nyɛyeɔ lɛ! Kaaha mɛi ni bɛ okuu lɛ mli (ni yɔɔ jamɔ kome mli) lɛ afee nanemɛi ni okɛ ohe fɔ̃ɔ amɛnɔ, (ejaakɛ) amɛkpaŋ haomɔ ni amɛkɛhaa bo lɛ kɔkɔɔkɔ. Amɛhiɛ kã ohiɛkpatamɔ lɛ nɔ. Lɛɛlɛŋ, hetsɛ̃ jeɔ kpo faŋŋ kɛjɛɔ amɛdaaŋ, ni nɔ ni aŋɔtee yɛ amɛtsuii amli lɛ ji nɔ fɔŋ fe no. Anɔkwale, Wɔtsɔɔ bo (Wɔ) kukuji lɛ amli, kɛji onu shishi.

هٰٓاَنْتُمْ اُولَاۤءِ تُحِبُّوْنَهُمْ وَلَا يُحِبُّوْنَكُمْ وَتُؤْمِنُوْنَ بِالْكِتٰبِ كُلِّهٖۚ وَاِذَا لَقُوْكُمْ قَالُوْٓا اٰمَنَّاۖ وَاِذَا خَلَوْا عَضُّوْا عَلَيْكُمُ الْاَنَامِلَ مِنَ الْغَيْظِ ۗ قُلْ مُوْتُوْا بِغَيْظِكُمْ ۗ اِنَّ اللّٰهَ عَلِيْمٌ ۢبِذَاتِ الصُّدُوْرِ

hā antum ulā'i tuḥibbūnahum wa lā yuḥibbūnakum wa tu'minūna bil-kitābi kullih(ī), wa iżā laqūkum qālū āmannā, wa iżā khalau ‘aḍḍū ‘alaikumul-anāmila minal-gaiẓ(i), qul mūtū bigaiẓikum, innallāha ‘alīmum biżātiṣ-ṣudūr(i).

Nɛkɛ ji bɔ ni oyɔɔ! Osumɔɔ amɛ, eyɛ mli akɛ amɛsumɔɔɔ bo moŋ, ni oheɔ woji lɛ fɛɛ oyeɔ. Kɛ amɛkɛ bo kpe lɛ, amɛkɛɛ bo akɛ, "Wɔheɔ wɔyeɔ," ni kɛ́ amɛ pɛ amɛyɔɔ lɛ, amɛkpãa amɛniji ashishi ejaakɛ amɛmli efu ni amɛsumɔɔɔ bo. Kɛɛmɔ akɛ, “Obaagbo yɛ omlifu lɛ hewɔ!” Anɔkwale, Allah le tsui mli nibii fɛɛ.

اِنْ تَمْسَسْكُمْ حَسَنَةٌ تَسُؤْهُمْۖ وَاِنْ تُصِبْكُمْ سَيِّئَةٌ يَّفْرَحُوْا بِهَا ۗ وَاِنْ تَصْبِرُوْا وَتَتَّقُوْا لَا يَضُرُّكُمْ كَيْدُهُمْ شَيْـًٔا ۗ اِنَّ اللّٰهَ بِمَا يَعْمَلُوْنَ مُحِيْطٌ ࣖ

in tamsaskum ḥasanatun tasu'hum, wa in tuṣibkum sayyi'atuy yafraḥū bihā, wa in taṣbirū wa tattaqū lā yaḍurrukum kaiduhum syai'ā(n), innallāha bimā ya‘malūna muḥīṭ(un).

Kɛji onine shɛ nɔ kpakpa nɔ lɛ, (ni nɔ ko nɔ ko bɛ ni baanyɛ ajie lɛ kpo) amɛbaaye awerɛho, shi kɛji oshara ko ba onɔ lɛ, amɛmii baashɛ amɛhe yɛ he. Kɛji oto otsui shi ni ojie Nyɔŋmɔ kpo lɛ, amɛ ŋaa gbɛi lɛ haŋ bo haomɔ ko kwraa. Anɔkwale, Allah ji mɔ ni fe fɛɛ yɛ nɔ fɛɛ nɔ ni amɛfeɔ lɛ mli.

وَاِذْ غَدَوْتَ مِنْ اَهْلِكَ تُبَوِّئُ الْمُؤْمِنِيْنَ مَقَاعِدَ لِلْقِتَالِ ۗ وَاللّٰهُ سَمِيْعٌ عَلِيْمٌۙ

wa iż gadauka min ahlika tubawwi'ul-mu'minīna maqā‘ida lil-qitāl(i), wallāhu samī‘un ‘alīm(un).

Ni (kaimɔ), beni bo (Muhammad) shi leebi lɛ oshi oweku lɛ koni oyato heyelilɔi lɛ ahe gbɛjianɔ yɛ tawuuhei lɛ. Allah ji mɔ ni nuɔ nɔ fɛɛ nɔ he, mɔ ni le nɔ fɛɛ nɔ.

اِذْ هَمَّتْ طَّۤاىِٕفَتٰنِ مِنْكُمْ اَنْ تَفْشَلَاۙ وَاللّٰهُ وَلِيُّهُمَا ۗ وَعَلَى اللّٰهِ فَلْيَتَوَكَّلِ الْمُؤْمِنُوْنَ

iż hammat-ṭā'ifatāni minkum an tafsyalā, wallāhu waliyyuhumā, wa ‘alallāhi falyatawakkalil-mu'minūn(a).

Beni kui enyɔ ni yɔɔ ogbɛfaŋ lɛ miisumɔ ni (amɛku amɛsɛɛ) ejaakɛ amɛmiishe gbeyei, eyɛ mli akɛ Allah ji amɛyelikɛbualɔ moŋ. No hewɔ lɛ, nyɛhaa heyelilɔi lɛ kɛ amɛhe fɔ̃ɔ Allah pɛ nɔ.

وَلَقَدْ نَصَرَكُمُ اللّٰهُ بِبَدْرٍ وَّاَنْتُمْ اَذِلَّةٌ ۚ فَاتَّقُوا اللّٰهَ لَعَلَّكُمْ تَشْكُرُوْنَ

wa laqad naṣarakumullāhu bibadriw wa antum ażillah(tun), fattaqullāha la‘allakum tasykurūn(a).

Ni anɔkwale mli lɛ, Allah ye ebua bo yɛ Badr ta lɛ mli, eyɛ mli akɛ ogbɔjɔ moŋ. No hewɔ lɛ, nyɛshea Allah gbeyei, koni nyɛda lɛ shi.

اِذْ تَقُوْلُ لِلْمُؤْمِنِيْنَ اَلَنْ يَّكْفِيَكُمْ اَنْ يُّمِدَّكُمْ رَبُّكُمْ بِثَلٰثَةِ اٰلَافٍ مِّنَ الْمَلٰۤىِٕكَةِ مُنْزَلِيْنَۗ

iż taqūlu lil-mu'minīna alay yakfiyakum ay yumiddakum rabbukum biṡalāṡati ālāfim minal-malā'ikati munzalīn(a).

(Kaimɔ), beni bo (Muhammad) okɛɛ heyelilɔi lɛ akɛ, "Ani eshɛɛɛ nyɛ akɛ Allah yeɔ ebuaa nyɛ kɛ ŋwɛibɔfoi akpei etɛ ni atsu amɛ shi (kɛjɛ ŋwɛi) lɛ?"

بَلٰٓى ۙاِنْ تَصْبِرُوْا وَتَتَّقُوْا وَيَأْتُوْكُمْ مِّنْ فَوْرِهِمْ هٰذَا يُمْدِدْكُمْ رَبُّكُمْ بِخَمْسَةِ اٰلَافٍ مِّنَ الْمَلٰۤىِٕكَةِ مُسَوِّمِيْنَ

balā, in taṣbirū wa tattaqū wa ya'tūkum min faurihim hāżā yumdidkum rabbukum bikhamsati ālāfim minal-malā'ikati musawwimīn(a).

“Hɛɛ” (eshɛ). Kɛji oto otsui shi ni oja Nyɔŋmɔ be mli ni amɛtutuaa bo trukaa lɛ, no lɛ, anɔkwale mli lɛ, Allah baaye abua bo kɛ ŋwɛibɔfoi akpei enumɔ ni woɔ okadii.

وَمَا جَعَلَهُ اللّٰهُ اِلَّا بُشْرٰى لَكُمْ وَلِتَطْمَىِٕنَّ قُلُوْبُكُمْ بِهٖ ۗ وَمَا النَّصْرُ اِلَّا مِنْ عِنْدِ اللّٰهِ الْعَزِيْزِ الْحَكِيْمِۙ

wa mā ja‘alahullāhu illā busyrā lakum wa litaṭma'inna qulūbukum bih(ī), wa man-naṣru illā min ‘indillāhil-‘azīzil-ḥakīm(i).

Ni Allah efeee lɛ (hewalɛwoo he gbɛjianɔtoo) shi moŋ akɛ sanekpakpa kɛha nyɛ (kunimyeli), ni koni nyɛtsuii afee kpoo yɛ enɛ hewɔ. Ni kunimyeli ko bɛ, ja Allah, Ofe lɛ, Nileelɔ lɛ pɛ.

لِيَقْطَعَ طَرَفًا مِّنَ الَّذِيْنَ كَفَرُوْٓا اَوْ يَكْبِتَهُمْ فَيَنْقَلِبُوْا خَاۤىِٕبِيْنَ

liyaqṭa‘a ṭarafam minal-lażīna kafarū au yakbitahum fa yanqalibū khā'ibīn(a).

(Allah ye ebua bo yɛ Badr ta lɛ mli ni ekɛ yelikɛbuamɔ ha) ji ni akpata mɛi ni heee yeee lɛ akuu ko hiɛ, loo ni aha amɛhiɛ agbo, koni amɛku amɛsɛɛ amɛba ni amɛnáaa nɔ ko nɔ ko.

لَيْسَ لَكَ مِنَ الْاَمْرِ شَيْءٌ اَوْ يَتُوْبَ عَلَيْهِمْ اَوْ يُعَذِّبَهُمْ فَاِنَّهُمْ ظٰلِمُوْنَ

laisa laka minal-amri syai'un au yatūba ‘alaihim au yu‘ażżibahum fa innahum ẓālimūn(a).

Jeee bo (Muhammad) sane ji kɛji Allah baakpɛlɛ amɛtsuitsakemɔ lɛ nɔ, loo ebaato amɛhe toigbalamɔ, ejaakɛ lɛɛlɛŋ amɛji mɛi ni feɔ nibii ni ejaaa.

وَلِلّٰهِ مَا فِى السَّمٰوٰتِ وَمَا فِى الْاَرْضِۗ يَغْفِرُ لِمَنْ يَّشَاۤءُ وَيُعَذِّبُ مَنْ يَّشَاۤءُ ۗ وَاللّٰهُ غَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ ࣖ

wa lillāhi mā fis-samāwāti wa mā fil-arḍ(i), yagfiru limay yasyā'u wa yu‘ażżibu may yasyā'(u), wallāhu gafūrur raḥīm(un).

Ni nɔ fɛɛ nɔ ni yɔɔ ŋwɛi kɛ shikpɔŋ nɔ lɛ ji Allah nɔ. Ekɛ mɔ ni esumɔɔ lɛ eshai keɔ lɛ, ni ekɛ toi toɔ mɔ ni esumɔɔ lɛ he. Ni Allah ji mɔ ni kɛ eshai keɔ, ni enaa mɔbɔ fe fɛɛ.

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا لَا تَأْكُلُوا الرِّبٰوٓا اَضْعَافًا مُّضٰعَفَةً ۖوَّاتَّقُوا اللّٰهَ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُوْنَۚ

yā ayyuhal-lażīna āmanū lā ta'kulur-ribā aḍ‘āfam muḍā‘afah(tan), wattaqullāha la‘allakum tufliḥūn(a).

Nyɛ mɛi ni heɔ nyɛyeɔ lɛ! Kaaye shika ni akɛwoɔ mli lɛ shii enyɔ ni oshe Allah gbeyei koni oye omanye.

وَاتَّقُوا النَّارَ الَّتِيْٓ اُعِدَّتْ لِلْكٰفِرِيْنَ ۚ

wattaqun-nāral latī u‘iddat lil-kāfirīn(a).

Ni nyɛbua nyɛhe kɛjɛ hɛl la ni asaa aha mɛi ni heee yeee lɛ he.

وَاَطِيْعُوا اللّٰهَ وَالرَّسُوْلَ لَعَلَّكُمْ تُرْحَمُوْنَۚ

wa aṭī‘ullāha war-rasūla la‘allakum turḥamūn(a).

Ni nyɛboa Allah kɛ Bɔfo (Muhammad) lɛ toi, koni mɔbɔnalɛ aha nyɛ.

۞ وَسَارِعُوْٓا اِلٰى مَغْفِرَةٍ مِّنْ رَّبِّكُمْ وَجَنَّةٍ عَرْضُهَا السَّمٰوٰتُ وَالْاَرْضُۙ اُعِدَّتْ لِلْمُتَّقِيْنَۙ

wa sāri‘ū ilā magfiratim mir rabbikum wa jannatin ‘arḍuhas-samāwātu wal-arḍ(u), u‘iddat lil-muttaqīn(a).

Ni nyɛfea oya ni nyɛtao eshaifaa kɛjɛ nyɛ-Nuŋtsɔ lɛ dɛŋ ni nyɛná paradeiso ni da tamɔ ŋwɛi kɛ shikpɔŋ ni asaa he aha mɛi ni feɔ Nyɔŋmɔ gbeyei lɛ, .

الَّذِيْنَ يُنْفِقُوْنَ فِى السَّرَّۤاءِ وَالضَّرَّۤاءِ وَالْكٰظِمِيْنَ الْغَيْظَ وَالْعَافِيْنَ عَنِ النَّاسِۗ وَاللّٰهُ يُحِبُّ الْمُحْسِنِيْنَۚ

al-lażīna yunfiqūna fis-sarrā'i waḍ-ḍarrā'i wal-kāẓimīnal gaiẓa wal-‘āfīna ‘anin-nās(i), wallāhu yuḥibbul-muḥsinīn(a).

(ni ji) gbɔmɛi ni kɛ tsuijurɔ haa, yɛ be ni amɛyɔɔ mli kɛ be ni mli wa fɛɛ mli, kɛ gbɔmɛi ni tsiɔ amɛmlifu naa ni amɛkɛ mɛi krokomɛi (tɔmɔi) keɔ. Ni Allah sumɔɔ mɛi ni feɔ ekpakpa lɛ, .

وَالَّذِيْنَ اِذَا فَعَلُوْا فَاحِشَةً اَوْ ظَلَمُوْٓا اَنْفُسَهُمْ ذَكَرُوا اللّٰهَ فَاسْتَغْفَرُوْا لِذُنُوْبِهِمْۗ وَمَنْ يَّغْفِرُ الذُّنُوْبَ اِلَّا اللّٰهُ ۗ وَلَمْ يُصِرُّوْا عَلٰى مَا فَعَلُوْا وَهُمْ يَعْلَمُوْنَ

wal-lażīna iżā fa‘alū fāḥisyatan au ẓalamū anfusahum żakarullāha fastagfarū liżunūbihim, wa may yagfiruż-żunūba illallāh(u), wa lam yuṣirrū ‘alā mā fa‘alū wa hum ya‘lamūn(a).

kɛ (agbɛnɛ hu) mɛi ni, kɛ amɛfee nibii ni yɔɔ gbeyei loo amɛ diɛŋtsɛ amɛfee nɔ ko ni ejaaa lɛ, (amrɔ nɔŋŋ) amɛkaiɔ Allah, no sɛɛ lɛ amɛbiɔ amɛhe eshai lɛ ahe eshaifaa, ni namɔ (kroko) baanyɛ ekɛ amɛhe eshai lɛ ake amɛ ja Allah? Ni amɛyaaa nɔ amɛfeɔ esha nɛɛ, yɛ be mli ni amɛle lɛ.

اُولٰۤىِٕكَ جَزَاۤؤُهُمْ مَّغْفِرَةٌ مِّنْ رَّبِّهِمْ وَجَنّٰتٌ تَجْرِيْ مِنْ تَحْتِهَا الْاَنْهٰرُ خٰلِدِيْنَ فِيْهَا ۗ وَنِعْمَ اَجْرُ الْعٰمِلِيْنَۗ

ulā'ika jazā'uhum magfiratum mir rabbihim wa jannātun tajrī min taḥtihal-anhāru khālidīna fīhā, wa ni‘ma ajrul-‘āmilīn(a).

Amɛ nyɔmɔwoo lɛ baafee eshaifaa kɛjɛ amɛ-Nuŋtsɔ lɛ ŋɔɔ kɛ abɔɔi ni faai hoɔ yɛ shishi, ni amɛbaahi mli kɛya naanɔ. Ni (no ji) nyɔmɔwoo ni hi fe fɛɛ kɛha mɛi ni feɔ nitsumɔi kpakpai lɛ.

قَدْ خَلَتْ مِنْ قَبْلِكُمْ سُنَنٌۙ فَسِيْرُوْا فِى الْاَرْضِ فَانْظُرُوْا كَيْفَ كَانَ عَاقِبَةُ الْمُكَذِّبِيْنَ

qad khalat min qablikum sunan(un), fa sīrū fil-arḍi fanẓurū kaifa kāna ‘āqibatul-mukażżibīn(a).

Anɔkwale, (Allah) sunnahi lɛ eho yɛ nyɛhiɛ, no hewɔ lɛ nyɛyaa (shikpɔŋ lɛ nɔ hei fɛɛ) ni nyɛkwɛa nɔ ni ji mɛi ni kpooɔ (bɔfoi lɛ) lɛ anaagbee.

هٰذَا بَيَانٌ لِّلنَّاسِ وَهُدًى وَّمَوْعِظَةٌ لِّلْمُتَّقِيْنَ

hāżā bayānul lin-nāsi wa hudaw wa mau‘iẓatul lil-muttaqīn(a).

Enɛ (Qur’an lɛ) ji saji ni mli ka shi faŋŋ kɛha adesai fɛɛ, ni eji gbɛtsɔɔmɔ kɛ nikasemɔ kɛha mɛi ni ji Nyɔŋmɔ gbeyeishelɔi lɛ.

وَلَا تَهِنُوْا وَلَا تَحْزَنُوْا وَاَنْتُمُ الْاَعْلَوْنَ اِنْ كُنْتُمْ مُّؤْمِنِيْنَ

wa lā tahinū wa lā taḥzanū wa antumul-a‘launa in kuntum mu'minīn(a).

Ni nyɛka (nuɔ he) akɛ nyɛgbɔjɔ, ni nyɛka (hu) nyɛyea awerɛho, ejaakɛ nyɛji mɔ ni nɔ kwɔ fe fɛɛ (yɛ gbɛhe mli), kɛji nyɛji heyelilɔi.

اِنْ يَّمْسَسْكُمْ قَرْحٌ فَقَدْ مَسَّ الْقَوْمَ قَرْحٌ مِّثْلُهٗ ۗوَتِلْكَ الْاَيَّامُ نُدَاوِلُهَا بَيْنَ النَّاسِۚ وَلِيَعْلَمَ اللّٰهُ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَيَتَّخِذَ مِنْكُمْ شُهَدَاۤءَ ۗوَاللّٰهُ لَا يُحِبُّ الظّٰلِمِيْنَۙ

iy yamsaskum qarḥun faqad massal-qauma qarḥum miṡluh(ū), wa tilkal-ayyāmu nudāwiluhā binan-nās(i), wa liya‘lamallāhul-lażīna āmanū wa yattakhiża minkum syuhadā'(u), wallāhu lā yuḥibbuẓ-ẓālimīn(a).

Kɛji bo (yɛ Uhud Ta lɛ mli) onine shɛ pilamɔ nɔ lɛ, no lɛ amɛ hu (yɛ Badr Ta lɛ mli) ná pilamɔ ni tamɔ nakai nɔŋŋ. Ni nɛkɛ bei nɛɛ (ni ji omanyeyeli kɛ hiɛkpatamɔ lɛ) Wɔtsakeɔ wɔhe yɛ gbɔmɛi ateŋ (koni atsɔɔ amɛ nii), ni Allah ajie srɔtofeemɔ ni yɔɔ heyelilɔi lɛ ateŋ (kɛ mɛi ni heee yeee lɛ ateŋ) ni E-ha nyɛteŋ mɛi komɛi (agbee shi akɛ) martyrs. Ni Allah sumɔɔɔ mɛi ni feɔ efɔŋ lɛ.

وَلِيُمَحِّصَ اللّٰهُ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَيَمْحَقَ الْكٰفِرِيْنَ

wa liyumaḥḥiṣallāhul-lażīna āmanū wa yamḥaqal-kāfirīn(a).

Ni koni Allah atsuu heyelilɔi lɛ ahe ni ekpata mɛi ni heee yeee lɛ ahiɛ.

اَمْ حَسِبْتُمْ اَنْ تَدْخُلُوا الْجَنَّةَ وَلَمَّا يَعْلَمِ اللّٰهُ الَّذِيْنَ جَاهَدُوْا مِنْكُمْ وَيَعْلَمَ الصّٰبِرِيْنَ

am ḥasibtum an tadkhulul-jannata wa lammā ya‘lamillāhul-lażīna jāhadū minkum wa ya‘lamaṣ-ṣābirīn(a).

Ani osusuɔ akɛ obaabote Paradeiso mli yɛ be mli ni Allah ejieee nyɛteŋ mɛi ni bɔɔ mɔdɛŋ waa kɛ tsuishitoo lɛ kpo lolo?

وَلَقَدْ كُنْتُمْ تَمَنَّوْنَ الْمَوْتَ مِنْ قَبْلِ اَنْ تَلْقَوْهُۖ فَقَدْ رَاَيْتُمُوْهُ وَاَنْتُمْ تَنْظُرُوْنَ ࣖ

wa laqad kuntum tamannaunal-mauta min qabli an talqauh(u), faqad ra'aitumūhu wa antum tanẓurūn(a).

Ni okɛ hiɛnɔkamɔ kã gbele (martyrdom) nɔ dani okɛkpeɔ; agbɛnɛ nyɛna ni nyɛji odasefoi.

وَمَا مُحَمَّدٌ اِلَّا رَسُوْلٌۚ قَدْ خَلَتْ مِنْ قَبْلِهِ الرُّسُلُ ۗ اَفَا۟ىِٕنْ مَّاتَ اَوْ قُتِلَ انْقَلَبْتُمْ عَلٰٓى اَعْقَابِكُمْ ۗ وَمَنْ يَّنْقَلِبْ عَلٰى عَقِبَيْهِ فَلَنْ يَّضُرَّ اللّٰهَ شَيْـًٔا ۗوَسَيَجْزِى اللّٰهُ الشّٰكِرِيْنَ

wa mā muḥammadun illā rasūl(un), qad khalat min qablihir-rusul(u), afa'im māta au qutilanqalabtum ‘alā a‘qābikum, wa may yanqalib ‘alā ‘aqibaihi falay yaḍurrallāha syai'ā(n), wa sayajzillāhusy-syākirīn(a).

Ni Muhammad ji Gbɔfo kɛkɛ; Bɔfoi babaoo eho dani etsɔ hiɛ. Kɛ egbo loo agbe lɛ lɛ, ani obaaku osɛɛ (obaakpa hemɔkɛyeli lɛ)? Mɔ fɛɛ mɔ ni baaku esɛɛ lɛ, eyeee Allah awui ko kwraa. Allah baawo mɛi ni hiɛ sɔɔ nii lɛ nyɔmɔ.

وَمَا كَانَ لِنَفْسٍ اَنْ تَمُوْتَ اِلَّا بِاِذْنِ اللّٰهِ كِتٰبًا مُّؤَجَّلًا ۗ وَمَنْ يُّرِدْ ثَوَابَ الدُّنْيَا نُؤْتِهٖ مِنْهَاۚ وَمَنْ يُّرِدْ ثَوَابَ الْاٰخِرَةِ نُؤْتِهٖ مِنْهَا ۗ وَسَنَجْزِى الشّٰكِرِيْنَ

wa mā kāna linafsin an tamūta illā bi'iżnillāhi kitābam mu'ajjalā(n), wa may yurid ṡawābad-dun-yā nu'tihī minhā, wa may yurid ṡawābal-ākhirati nu'tihī minhā, wa sanajzisy-syākirīn(a).

Ni susuma fɛɛ susuma gbooo ja Allah eŋmɛ gbɛ, yɛ be ni ato he gbɛjianɔ momo mli. Mɔ fɛɛ mɔ ni miisumɔ je nɛɛ nyɔmɔwoo lɛ, Wɔbaahã lɛ enyɔmɔwoo, ni mɔ fɛɛ mɔ ni sumɔɔ sɛɛ mli nyɔmɔwoo lɛ, Wɔbaahã lɛ enyɔmɔwoo, ni Wɔbaawo mɛi ni hiɛ sɔɔ nii lɛ nyɔmɔ.

وَكَاَيِّنْ مِّنْ نَّبِيٍّ قٰتَلَۙ مَعَهٗ رِبِّيُّوْنَ كَثِيْرٌۚ فَمَا وَهَنُوْا لِمَآ اَصَابَهُمْ فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ وَمَا ضَعُفُوْا وَمَا اسْتَكَانُوْا ۗ وَاللّٰهُ يُحِبُّ الصّٰبِرِيْنَ

wa ka'ayyim min nabiyyin qātal(a), ma‘ahū ribbiyyūna kaṡīr(un), famā wahanū limā aṣābahum fī sabīlillāhi wa mā ḍa‘ufū wa mastakānū, wallāhu yuḥibbuṣ-ṣābirīn(a).

Ni gbalɔi enyiɛ tee ta ni amɛsɛɛnyiɛlɔi babaoo ni yɔɔ hetuu-kɛhamɔ fata amɛhe lɛ. Amɛ (bafeee) gbɔjɔmɔ yɛ osharai ni ba amɛnɔ yɛ Allah gbɛ nɔ lɛ hewɔ, amɛlaajeee amɛmumɔ ni amɛhaaa (aloo) amɛhe (loo) amɛhaaa (henyɛlɔ lɛ). Ni Allah sumɔɔ mɛi ni toɔ amɛtsui shi lɛ.

وَمَا كَانَ قَوْلَهُمْ اِلَّآ اَنْ قَالُوْا رَبَّنَا اغْفِرْ لَنَا ذُنُوْبَنَا وَاِسْرَافَنَا فِيْٓ اَمْرِنَا وَثَبِّتْ اَقْدَامَنَا وَانْصُرْنَا عَلَى الْقَوْمِ الْكٰفِرِيْنَ

wa mā kāna qauluhum illā an qālū rabbanagfir lanā żunūbanā wa isrāfanā fī amrinā wa ṡabbit aqdāmanā wanṣurnā ‘alal-qaumil-kāfirīn(a).

Ni amɛwiemɔi lɛ jeee nɔ ko nɔ ko akɛ ja sɔlemɔ, "Wɔ-Nuŋtsɔ, kɛ wɔhe eshai kɛ wɔnifeemɔi ni fe nine (yɛ) wɔ saji amli lɛ ake wɔ ni okɛ wɔshidaamɔ ama shi, ni oye obua wɔ yɛ mɛi ni heee yeee lɛ ahe."

فَاٰتٰىهُمُ اللّٰهُ ثَوَابَ الدُّنْيَا وَحُسْنَ ثَوَابِ الْاٰخِرَةِ ۗ وَاللّٰهُ يُحِبُّ الْمُحْسِنِيْنَ ࣖ

fa ātāhumullāhu ṡawābad-dun-yā wa ḥusna ṡawābil-ākhirah(ti), wallāhu yuḥibbul-muḥsinīn(a).

No hewɔ lɛ, Allah ha amɛ nyɔmɔwoo yɛ je nɛɛ mli kɛ nyɔmɔwoo kpakpa yɛ gbele sɛɛ shihilɛ mli. Ni Allah sumɔɔ mɛi ni feɔ ekpakpa lɛ.

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْٓا اِنْ تُطِيْعُوا الَّذِيْنَ كَفَرُوْا يَرُدُّوْكُمْ عَلٰٓى اَعْقَابِكُمْ فَتَنْقَلِبُوْا خٰسِرِيْنَ

yā ayyuhal-lażīna āmanū in tuṭī‘ul-lażīna kafarū yaruddūkum ‘alā a‘qābikum fa tanqalibū khāsirīn(a).

Nyɛ mɛi ni heɔ nyɛyeɔ lɛ! Kɛ obo mɛi ni heee yeee lɛ atoi lɛ, no lɛ, amɛbaaku amɛsɛɛ amɛba (hemɔkɛyeli kwalɔ), no sɛɛ lɛ obaaku osɛɛ obafee mɔ ni eye kunim.

بَلِ اللّٰهُ مَوْلٰىكُمْ ۚ وَهُوَ خَيْرُ النّٰصِرِيْنَ

balillāhu maulākum, wa huwa khairun-nāṣirīn(a).

Shi Allah pɛ ji ohebulɔ, ni Lɛ ji yelikɛbualɔ ni hi fe fɛɛ.

سَنُلْقِيْ فِيْ قُلُوْبِ الَّذِيْنَ كَفَرُوا الرُّعْبَ بِمَٓا اَشْرَكُوْا بِاللّٰهِ مَا لَمْ يُنَزِّلْ بِهٖ سُلْطٰنًا ۚ وَمَأْوٰىهُمُ النَّارُ ۗ وَبِئْسَ مَثْوَى الظّٰلِمِيْنَ

sanulqī fī qulūbil-lażīna kafarur-ru‘ba bimā asyrakū billāhi mā lam yunazzil bihī sulṭānā(n), wa ma'wāhumun nār(u), wa bi'sa maṡwaẓ-ẓālimīn(a).

Wɔkɛ gbeyeishemɔ baawo mɛi ni heee yeee lɛ atsuii amli, ejaakɛ amɛkɛ hefatalɔi kɛ Allah feɔ ekome kɛ nɔ ko ni Allah ejieee saji kpo yɛ he. Ni he ni amɛkuɔ amɛsɛɛ kɛyaa ji hɛl. Ni (no ji) he ni ehiii fe fɛɛ ni esa akɛ ahi (kɛha) efɔŋfeelɔi lɛ.

وَلَقَدْ صَدَقَكُمُ اللّٰهُ وَعْدَهٗٓ اِذْ تَحُسُّوْنَهُمْ بِاِذْنِهٖ ۚ حَتّٰىٓ اِذَا فَشِلْتُمْ وَتَنَازَعْتُمْ فِى الْاَمْرِ وَعَصَيْتُمْ مِّنْۢ بَعْدِ مَآ اَرٰىكُمْ مَّا تُحِبُّوْنَ ۗ مِنْكُمْ مَّنْ يُّرِيْدُ الدُّنْيَا وَمِنْكُمْ مَّنْ يُّرِيْدُ الْاٰخِرَةَ ۚ ثُمَّ صَرَفَكُمْ عَنْهُمْ لِيَبْتَلِيَكُمْ ۚ وَلَقَدْ عَفَا عَنْكُمْ ۗ وَاللّٰهُ ذُوْ فَضْلٍ عَلَى الْمُؤْمِنِيْنَ

wa laqad ṣadaqakumullāhu wa‘dahū iż taḥussūnahum bi'iżnih(ī), ḥattā iżā fasyiltum wa tanāza‘tum fil-amri wa ‘aṣaitum mim ba‘di mā arākum mā tuḥibbūn(a), minkum may yurīdud-dun-yā wa minkum may yurīdul-ākhirah(ta), ṡumma ṣarafakum ‘anhum liyabtaliyakum, wa laqad ‘afā ‘ankum, wallāhu żū faḍlin ‘alal-mu'minīn(a).

Ni anɔkwale mli lɛ, Allah eha E-shiwoo ni ekɛha bo lɛ eba mli, beni ogbe amɛ kɛ E-gbɛŋmɛɛ kɛyashi ogbɔjɔ ni okɛ amɛ je ŋwane yɛ sane lɛ mli ni oku ohiɛ ofɔ̃ Gbɔfo lɛ famɔ lɛ nɔ yɛ be mli ni Allah etsɔɔ bo nɔ ni osumɔɔ lɛ sɛɛ. Mɛi ni sumɔɔ je lɛ yɛ nyɛteŋ ni mɛi ni sumɔɔ gbele sɛɛ wala hu yɛ nyɛteŋ. Kɛkɛ ni Allah tsi bo kɛjɛ amɛhe koni eka bo ekwɛ, shi ekɛke bo diɛŋtsɛ. Ni Allah yɛ nikeenii (ni ekɛha) heyelilɔi lɛ.

۞ اِذْ تُصْعِدُوْنَ وَلَا تَلْوٗنَ عَلٰٓى اَحَدٍ وَّالرَّسُوْلُ يَدْعُوْكُمْ فِيْٓ اُخْرٰىكُمْ فَاَثَابَكُمْ غَمًّا ۢبِغَمٍّ لِّكَيْلَا تَحْزَنُوْا عَلٰى مَا فَاتَكُمْ وَلَا مَآ اَصَابَكُمْ ۗ وَاللّٰهُ خَبِيْرٌ ۢبِمَا تَعْمَلُوْنَ

iż tuṣ‘idūna wa lā talwūna ‘alā aḥadiw war-rasūlu yad‘ūkum fī ukhrākum fa aṡābakum gammam bigammil likailā taḥzanū ‘alā mā fātakum wa lā mā aṣābakum, wallāhu khabīrum bimā taṣna‘ūn(a).

(Kaimɔ) beni ojo foi ni okwɛɛɛ mɔ ko mɔ ko, yɛ be mli ni Bɔfo (Muhammad) ni yɔɔ onanemɛi (nanemɛi) krokomɛi lɛ ateŋ lɛ tsɛ bo (kuu ni jo foi lɛ), no lɛ Allah kɛ awerɛhoyeli ba onɔ yɛ awerɛho sɛɛ, koni okaye awerɛho (dɔŋŋ) yɛ nɔ ni jo foi kɛjɛ onɔ kɛ nɔ ni ba onɔ lɛ he. Ni Allah le nɔ ni nyɛfeɔ lɛ.

ثُمَّ اَنْزَلَ عَلَيْكُمْ مِّنْۢ بَعْدِ الْغَمِّ اَمَنَةً نُّعَاسًا يَّغْشٰى طَۤاىِٕفَةً مِّنْكُمْ ۙ وَطَۤاىِٕفَةٌ قَدْ اَهَمَّتْهُمْ اَنْفُسُهُمْ يَظُنُّوْنَ بِاللّٰهِ غَيْرَ الْحَقِّ ظَنَّ الْجَاهِلِيَّةِ ۗ يَقُوْلُوْنَ هَلْ لَّنَا مِنَ الْاَمْرِ مِنْ شَيْءٍ ۗ قُلْ اِنَّ الْاَمْرَ كُلَّهٗ لِلّٰهِ ۗ يُخْفُوْنَ فِيْٓ اَنْفُسِهِمْ مَّا لَا يُبْدُوْنَ لَكَ ۗ يَقُوْلُوْنَ لَوْ كَانَ لَنَا مِنَ الْاَمْرِ شَيْءٌ مَّا قُتِلْنَا هٰهُنَا ۗ قُلْ لَّوْ كُنْتُمْ فِيْ بُيُوْتِكُمْ لَبَرَزَ الَّذِيْنَ كُتِبَ عَلَيْهِمُ الْقَتْلُ اِلٰى مَضَاجِعِهِمْ ۚ وَلِيَبْتَلِيَ اللّٰهُ مَا فِيْ صُدُوْرِكُمْ وَلِيُمَحِّصَ مَا فِيْ قُلُوْبِكُمْ ۗ وَاللّٰهُ عَلِيْمٌ ۢبِذَاتِ الصُّدُوْرِ

Ṡumma anzala ‘alaikum mim ba‘dil-gammi amanatan nu‘āsay yagsyā ṭā'ifatam minkum, wa ṭā'ifatun qad ahammathum anfusuhum yaẓunnūna billāhi gairal-ḥaqqi ẓanal-jāhiliyyah(ti), yaqūlūna hal lanā minal-amri min syai'(in), qul innal-amra kullahū lillāh(i), yukhfūna fī anfusihim mā lā yubdūna lak(a), yaqūlūna lau kāna lanā minal-amri syai'um mā qutilnā hāhunā, qul lau kuntum fī buyūtikum labarazal-lażīna kutiba ‘alaihimul-qatlu ilā maḍāji‘ihim, wa liyabtaliyallāhu mā fī ṣudūrikum wa liyumaḥḥiṣa mā fī qulūbikum, wallāhu ‘alīmum biżātiṣ-ṣudūr(i).

Kɛkɛ ni beni awerɛho ye nyɛ nɔ kunim sɛɛ lɛ, Etsu shweshweeshwe shihilɛ henumɔ ko kɛba nyɛŋɔɔ (yɛ gbɛ ni ji) wɔɔ ni ha nyɛteŋ kuu ko nɔ, yɛ be mli ni kuu kroko hu haoɔ yɛ amɛ diɛŋtsɛ amɛhe; amɛsusuɔ akɛ nɔ ni jeee anɔkwale yɛ Allah he lɛ tamɔ susumɔ ko ni bɛ nilee. Amɛkɛɛ akɛ, “Ani nɔ ko yɛ ni wɔbaanyɛ wɔfee yɛ enɛ he?” Kɛɛmɔ (Muhammad), "Anɔkwale, saji fɛɛ yɛ Allah dɛŋ." Amɛkɛ nɔ ni amɛjieee kpo amɛtsɔɔɔ bo lɛ toɔ amɛtsuii amli. Amɛkɛɛ, "Kɛji nɔ ko yɛ ni wɔbaanyɛ wɔfee yɛ sane nɛɛ mli lɛ, kulɛ agbeŋ wɔ (ayeee wɔ nɔ kunim) yɛ biɛ." Kɛɛmɔ (Muhammad), "Eyɛ mli akɛ oyɛ oshia moŋ, shi mɛi ni ato akɛ agbe amɛ lɛ baaje kpo (hu) kɛya he ni agbe amɛ yɛ lɛ." Allah (feɔ enɛ) koni ekɛka nɔ ni yɔɔ otsitsi mli lɛ ekwɛ ni ekɛtsumɔ nɔ ni yɔɔ otsui mli lɛ he. Ni Allah le tsuii lɛ fɛɛ.

اِنَّ الَّذِيْنَ تَوَلَّوْا مِنْكُمْ يَوْمَ الْتَقَى الْجَمْعٰنِۙ اِنَّمَا اسْتَزَلَّهُمُ الشَّيْطٰنُ بِبَعْضِ مَا كَسَبُوْا ۚ وَلَقَدْ عَفَا اللّٰهُ عَنْهُمْ ۗ اِنَّ اللّٰهَ غَفُوْرٌ حَلِيْمٌ ࣖ

innal-lażīna tawallau minkum yaumal-taqal-jam‘ān(i), innamastazallahumusy-syaiṭānu biba‘ḍi mā kasabū, wa laqad ‘afallāhu ‘anhum, innallāha gafūrun ḥalīm(un).

Anɔkwale, mɛi ni tsɔ amɛhe kɛjɛ nyɛteŋ beni kpee (ta) ko ba asraafoi enyɔ lɛ ateŋ lɛ, Satan ji mɛi ni Satan jie amɛ kɛjɛ gbɛjegbɛ nɔ diɛŋtsɛ, yɛ tɔmɔi (eshai) komɛi ni amɛfee (yɛ be ni eho lɛ mli) lɛ hewɔ, shi Allah kɛ amɛhe esha eke amɛ diɛŋtsɛ. Anɔkwale, Allah ji mɔ ni kɛ eshai keɔ fe fɛɛ, mɔ ni naa mɔbɔ fe fɛɛ.

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا لَا تَكُوْنُوْا كَالَّذِيْنَ كَفَرُوْا وَقَالُوْا لِاِخْوَانِهِمْ اِذَا ضَرَبُوْا فِى الْاَرْضِ اَوْ كَانُوْا غُزًّى لَّوْ كَانُوْا عِنْدَنَا مَا مَاتُوْا وَمَا قُتِلُوْاۚ لِيَجْعَلَ اللّٰهُ ذٰلِكَ حَسْرَةً فِيْ قُلُوْبِهِمْ ۗ وَاللّٰهُ يُحْيٖ وَيُمِيْتُ ۗ وَاللّٰهُ بِمَا تَعْمَلُوْنَ بَصِيْرٌ

yā ayyuhal-lażīna āmanū lā takūnū kal-lażīna kafarū wa qālū li'ikhwānihim iżā ḍarabū fil-arḍi au kānū guzzal lau kānū ‘indanā mā mātū wa mā qutilū, liyaj‘alallāhu żālika ḥasratan fī qulūbihim, wallāhu yuḥyī wa yumīt(u), wallāhu bimā ta‘malūna baṣīr(un).

Nyɛ mɛi ni heɔ nyɛyeɔ lɛ! Kaafee tamɔ mɛi ni heee yeee ni kɛɔ amɛnyɛmimɛi lɛ beni amɛfãa gbɛ yɛ shikpɔŋ nɔ loo amɛyaa ta lɛ akɛ, "Eji amɛkɛ wɔ hi shi kulɛ, amɛgbooo ni agbeee amɛ." (Kɛ wiemɔi) tamɔ nakai, ejaakɛ Allah miisumɔ ni ekɛ shwamɔ henumɔ aba amɛtsuii amli. Allah haa wala ni ekɛ gbele baa, ni Allah ji mɔ ni naa nɔ fɛɛ nɔ ni nyɛfeɔ lɛ.

وَلَىِٕنْ قُتِلْتُمْ فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ اَوْ مُتُّمْ لَمَغْفِرَةٌ مِّنَ اللّٰهِ وَرَحْمَةٌ خَيْرٌ مِّمَّا يَجْمَعُوْنَ

wa la'in qutiltum fī sabīlillāhi au muttum lamagfiratum minallāhi wa raḥmatun khairum mimmā yajma‘ūn(a).

Ni lɛɛlɛŋ, kɛji ogbee shi yɛ Allah gbɛ nɔ loo ogbo lɛ, lɛɛlɛŋ, Allah eshaifaa kɛ E-mɔbɔnalɛ baafee nɔ ni hi (aha bo) fe nɔ ni (nibii ni amɛŋɔ) amɛbua naa lɛ.

وَلَىِٕنْ مُّتُّمْ اَوْ قُتِلْتُمْ لَاِلَى اللّٰهِ تُحْشَرُوْنَ

wa la'im muttum au qutiltum la'ilallāhi tuḥsyarūn(a).

Ni lɛɛlɛŋ, kɛji ogbo loo ogbee shi lɛ, anɔkwale mli lɛ, abaabua nyɛ naa kɛya Allah ŋɔɔ.

فَبِمَا رَحْمَةٍ مِّنَ اللّٰهِ لِنْتَ لَهُمْ ۚ وَلَوْ كُنْتَ فَظًّا غَلِيْظَ الْقَلْبِ لَانْفَضُّوْا مِنْ حَوْلِكَ ۖ فَاعْفُ عَنْهُمْ وَاسْتَغْفِرْ لَهُمْ وَشَاوِرْهُمْ فِى الْاَمْرِۚ فَاِذَا عَزَمْتَ فَتَوَكَّلْ عَلَى اللّٰهِ ۗ اِنَّ اللّٰهَ يُحِبُّ الْمُتَوَكِّلِيْنَ

fabimā raḥmatim minallāhi linta lahum, wa lau kunta faẓẓan galīẓal-qalbi lanfaḍḍū min ḥaulik(a), fa‘fu ‘anhum wastagfir lahum wa syāwirhum fil-amr(i), fa iżā ‘azamta fa tawakkal ‘alallāh(i), innallāha yuḥibbul-mutawakkilīn(a).

No hewɔ lɛ, shidaa aha Allah duromɔ lɛ, bo (Muhammad) fee amɛ blɛoo. Kɛ́ ofee nii waa ni oyɛ tsui ni mli wa lɛ, no lɛ, ŋwanejee ko bɛ he akɛ amɛbaatsi amɛhe kɛjɛ mɛi ni ebɔle ohe lɛ ahe. No hewɔ lɛ, okɛ amɛ eshai ake amɛ ni obi ni akɛke amɛ, ni okɛ amɛ asusu sane nɛɛ he. No sɛɛ lɛ, kɛ́ okpɛ oyiŋ lɛ, no lɛ okɛ ohe afɔ̃ Allah nɔ. Anɔkwale, Allah sumɔɔ mɛi ni kɛ amɛhe fɔ̃ɔ enɔ lɛ.

اِنْ يَّنْصُرْكُمُ اللّٰهُ فَلَا غَالِبَ لَكُمْ ۚ وَاِنْ يَّخْذُلْكُمْ فَمَنْ ذَا الَّذِيْ يَنْصُرُكُمْ مِّنْۢ بَعْدِهٖ ۗ وَعَلَى اللّٰهِ فَلْيَتَوَكَّلِ الْمُؤْمِنُوْنَ

iy yanṣurkumullāhu falā gāliba lakum, wa iy yakhżulkum faman żal-lażī yanṣurukum mim ba‘dih(ī), wa ‘alallāhi falyatawakkalil-mu'minūn(a).

Kɛji Allah ye ebua bo lɛ, no lɛ mɔ ko mɔ ko nyɛŋ aye onɔ kunim, shi kɛji Allah shi bo (eyeee ebuaaa), no lɛ namɔ baanyɛ aye abua bo yɛ no sɛɛ? No hewɔ lɛ, nyɛhaa heyelilɔi lɛ kɛ amɛhe fɔ̃ɔ Allah pɛ nɔ.

وَمَا كَانَ لِنَبِيٍّ اَنْ يَّغُلَّ ۗوَمَنْ يَّغْلُلْ يَأْتِ بِمَا غَلَّ يَوْمَ الْقِيٰمَةِ ۚ ثُمَّ تُوَفّٰى كُلُّ نَفْسٍ مَّا كَسَبَتْ وَهُمْ لَا يُظْلَمُوْنَ

wa mā kāna linabiyyin ay yagull(a), wa may yaglul ya'ti bimā galla yaumal-qiyāmah(ti), ṡumma tuwaffā kullu nafsim mā kasabat wa hum lā yuẓlamūn(a).

Ni enyɛŋ eba akɛ gbalɔ ko baatsɔɔ mɔ ko sɛɛ (yɛ ta mli nibii ni ayeɔ lɛ ahe saji amli). Mɔ fɛɛ mɔ ni baajie ehe kpo lɛ, anɔkwale mli lɛ, yɛ Gbohiiashitee Gbi lɛ nɔ lɛ, ebaaba kɛ nɔ ni ejie lɛ kpo lɛ. Kɛkɛ lɛ, abaaha mɔ fɛɛ mɔ nyɔmɔwoo ni yeɔ emuu yɛ nɔ ni efee lɛ naa, ni afeŋ amɛ nɔ fɔŋ.

اَفَمَنِ اتَّبَعَ رِضْوَانَ اللّٰهِ كَمَنْۢ بَاۤءَ بِسَخَطٍ مِّنَ اللّٰهِ وَمَأْوٰىهُ جَهَنَّمُ ۗ وَبِئْسَ الْمَصِيْرُ

afamanittaba‘a riḍwānallāhi kamam bā'a bisakhaṭim minallāhi wa ma'wāhu jahannam(u), wa bi'sal-maṣīr(u),

No hewɔ lɛ ani mɔ ko yɛ ni nyiɛɔ Allah suɔmɔ sɛɛ tamɔ mɔ ko ni kuɔ esɛɛ kɛbaa koni ekɛ mlifu ni jɛ Allah kɛ egbɛhe yɛ hɛl lɛ aba? No ji he ni ehiii fe fɛɛ ni esa akɛ aku sɛɛ aya.

هُمْ دَرَجٰتٌ عِنْدَ اللّٰهِ ۗ وَاللّٰهُ بَصِيْرٌ ۢبِمَا يَعْمَلُوْنَ

hum darajātun ‘indallāh(i), wallāhu baṣīrum bimā ya‘malūn(a).

Amɛ (gbɛhe) lɛ yɛ ŋwɛi gbɛhei amli yɛ Allah hiɛ, ni Allah ji mɔ ni naa nɔ fɛɛ nɔ ni amɛfeɔ lɛ.

لَقَدْ مَنَّ اللّٰهُ عَلَى الْمُؤْمِنِيْنَ اِذْ بَعَثَ فِيْهِمْ رَسُوْلًا مِّنْ اَنْفُسِهِمْ يَتْلُوْا عَلَيْهِمْ اٰيٰتِهٖ وَيُزَكِّيْهِمْ وَيُعَلِّمُهُمُ الْكِتٰبَ وَالْحِكْمَةَۚ وَاِنْ كَانُوْا مِنْ قَبْلُ لَفِيْ ضَلٰلٍ مُّبِيْنٍ

laqad mannallāhu ‘alal-mu'minīna iż ba‘aṡa fīhim rasūlam min anfusihim yatlū ‘alaihim āyātihī wa yuzakkīhim wa yu‘allimuhumul-kitāba wal-ḥikmah(ta), wa in kānū min qablu lafī ḍalālim mubīn(in).

Anɔkwale, Allah eha heyelilɔi lɛ duromɔ beni (Allah) tsu bɔfo ko (Muhammad) kɛba amɛteŋ kɛjɛ amɛteŋ, ni ekane E-kukuji lɛ etsɔɔ amɛ, etsuu amɛ (susumai) ahe, ni etsɔɔ amɛ Wolo (Qur’an) kɛ Nilee (Sunnah) lɛ, eyɛ mli akɛ tsutsu lɛ, amɛyɛ tɔmɔ ni yɔɔ faŋŋ mli moŋ.

اَوَلَمَّآ اَصَابَتْكُمْ مُّصِيْبَةٌ قَدْ اَصَبْتُمْ مِّثْلَيْهَاۙ قُلْتُمْ اَنّٰى هٰذَا ۗ قُلْ هُوَ مِنْ عِنْدِ اَنْفُسِكُمْ ۗ اِنَّ اللّٰهَ عَلٰى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيْرٌ

awa lammā aṣābatkum muṣībatun qad aṣabtum miṡlaihā, qultum annā hāżā, qul huwa min ‘indi anfusikum, innallāha ‘alā kulli syai'in qadīr(un).

Ni mɛni hewɔ (ohe fee bo naakpɛɛ) beni oshara ko ba (kunimyeli yɛ Uhud Ta lɛ mli), eyɛ mli akɛ okɛ oshara lɛ shii enyɔ ba (ohenyɛlɔi lɛ anɔ yɛ Badr Ta lɛ mli) moŋ, shi okɛɛ akɛ, "Nɛgbɛ nɛkɛ (kunimyeli) nɛɛ jɛ?" Kɛɛmɔ akɛ, "Ejɛ bo diɛŋtsɛ (otɔmɔ) mli." Anɔkwale, Allah ji Ofe yɛ nibii fɛɛ nɔ.

وَمَآ اَصَابَكُمْ يَوْمَ الْتَقَى الْجَمْعٰنِ فَبِاِذْنِ اللّٰهِ وَلِيَعْلَمَ الْمُؤْمِنِيْنَۙ

wa mā aṣābakum yaumal-taqal-jam‘āni fa bi'iżnillāhi wa liya‘lamal-mu'minīn(a).

Ni nɔ ni baa onɔ kɛji kpee (ta) ko ba asraafoi enyɔ lɛ ateŋ lɛ ji kɛtsɔ Allah gbɛŋmɛɛ nɔ, ni koni Allah aka mɛi ni ji (anɔkwa) heyelilɔi lɛ akwɛ.

وَلِيَعْلَمَ الَّذِيْنَ نَافَقُوْا ۖوَقِيْلَ لَهُمْ تَعَالَوْا قَاتِلُوْا فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ اَوِ ادْفَعُوْا ۗ قَالُوْا لَوْ نَعْلَمُ قِتَالًا لَّاتَّبَعْنٰكُمْ ۗ هُمْ لِلْكُفْرِ يَوْمَىِٕذٍ اَقْرَبُ مِنْهُمْ لِلْاِيْمَانِ ۚ يَقُوْلُوْنَ بِاَفْوَاهِهِمْ مَّا لَيْسَ فِيْ قُلُوْبِهِمْ ۗ وَاللّٰهُ اَعْلَمُ بِمَا يَكْتُمُوْنَۚ

wa liya‘lamal-lażīna nāfaqū, wa qīla lahum ta‘ālau qātilū fī sabīlillāhi awidfa‘ū, qālū lau na‘lamu qitālal lattaba‘nākum, hum lil-kufri yauma'iżin aqrabu minhum lil-īmān(i), yaqūlūna bi'afwāhihim mā laisa fī qulūbihim, walllāhu a‘lamu bimā yaktumūn(a).

Ni koni aka osatofoi lɛ akwɛ lɛ, akɛɛ amɛ akɛ, "Nyɛbaa ni nyɛbaawu yɛ Allah gbɛ nɔ loo nyɛye (nyɛhe)." Amɛkɛɛ, "Kɛ́ wɔle (bɔ ni) wɔwuɔ lɛ, wɔbaanyiɛ osɛɛ." Amɛbɛŋkɛ hemɔkɛyeli ni bɛ nakai gbi lɛ he fe hemɔkɛyeli. Amɛkɛ amɛnaabu wieɔ nɔ ni kɛ nɔ ni yɔɔ amɛtsui mli lɛ kpãaa gbee. Ni Allah le nɔ ni amɛkɛteeɔ lɛ jogbaŋŋ

اَلَّذِيْنَ قَالُوْا لِاِخْوَانِهِمْ وَقَعَدُوْا لَوْ اَطَاعُوْنَا مَا قُتِلُوْا ۗ قُلْ فَادْرَءُوْا عَنْ اَنْفُسِكُمُ الْمَوْتَ اِنْ كُنْتُمْ صٰدِقِيْنَ

al-lażīna qālū li'ikhwānihim wa qa‘adū lau aṭā‘ūnā mā qutilū, qul fadra'ū ‘an anfusikumul-mauta in kuntum ṣādiqīn(a).

(Amɛji) mɛi ni kɛɛ amɛnyɛmimɛi lɛ ni amɛyaaa ta akɛ, "Eji amɛnyiɛ wɔsɛɛ kulɛ, agbeŋ amɛ." Kɛɛmɔ akɛ, “Nyɛtsia gbele naa kɛjɛ nyɛhe, kɛji nyɛyeɔ anɔkwale.”

وَلَا تَحْسَبَنَّ الَّذِيْنَ قُتِلُوْا فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ اَمْوَاتًا ۗ بَلْ اَحْيَاۤءٌ عِنْدَ رَبِّهِمْ يُرْزَقُوْنَۙ

wa lā taḥsabannal-lażīna qutilū fī sabīlillāhi amwātā(n), bal aḥyā'un 'inda rabbihim yurzaqūn(a).

Ni kaasusu kɔkɔɔkɔ akɛ mɛi ni gbeeɔ shi yɛ Allah gbɛ lɛ nɔ lɛ egboi; Yɛ anɔkwale mli lɛ, amɛhiɔ amɛ-Nuŋtsɔ lɛ masɛi ni amɛnáa niyenii, .

فَرِحِيْنَ بِمَآ اٰتٰىهُمُ اللّٰهُ مِنْ فَضْلِهٖۙ وَيَسْتَبْشِرُوْنَ بِالَّذِيْنَ لَمْ يَلْحَقُوْا بِهِمْ مِّنْ خَلْفِهِمْ ۙ اَلَّا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَلَا هُمْ يَحْزَنُوْنَۘ

fariḥīna bimā ātāhumullāhu min faḍlih(ī), wa yastabsyirūna bil-lażīna lam yalḥaqū bihim min khalfihim, allā khaufun ‘alaihim wa lā hum yaḥzanūn(a).

Amɛmii shɛ amɛhe yɛ jweremɔ nii ni Allah kɛha amɛ lɛ he, ni amɛmii shɛ amɛhe yɛ mɛi ni eshwɛ ni amɛshɛko amɛhe lolo lɛ ahe, akɛ gbeyeishemɔ ko bɛ amɛhe ni amɛyeee awerɛho.

۞ يَسْتَبْشِرُوْنَ بِنِعْمَةٍ مِّنَ اللّٰهِ وَفَضْلٍۗ وَاَنَّ اللّٰهَ لَا يُضِيْعُ اَجْرَ الْمُؤْمِنِيْنَ ࣖ

yastabsyirūna bini‘matim minallāhi wa faḍl(in), wa annallāha lā yuḍī‘u ajral-mu'minīn(a).

Amɛmiishɛ amɛhe waa yɛ duromɔi kɛ nikeenii ni jɛ Allah ŋɔɔ lɛ hewɔ. Ni lɛɛlɛŋ, Allah fiteee mɛi ni heɔ yeɔ lɛ nyɔmɔwoo lɛ, .

اَلَّذِيْنَ اسْتَجَابُوْا لِلّٰهِ وَالرَّسُوْلِ مِنْۢ بَعْدِ مَآ اَصَابَهُمُ الْقَرْحُ ۖ لِلَّذِيْنَ اَحْسَنُوْا مِنْهُمْ وَاتَّقَوْا اَجْرٌ عَظِيْمٌۚ

al-lażīnastajābū lillāhi war-rasūli mim ba‘di mā aṣābahumul-qarḥ(u), lil-lażīna aḥsanū minhum wattaqau ajrun ‘aẓīm(un).

(ni ji) mɛi ni bo (famɔi) Allah kɛ Bɔfo lɛ toi beni amɛná pilamɔi (yɛ Uhud Ta lɛ mli) sɛɛ. Mɛi ni feɔ nitsumɔi kpakpai ni amɛji Nyɔŋmɔjalɔi yɛ amɛteŋ lɛ naa nyɔmɔwoo wulu.

اَلَّذِيْنَ قَالَ لَهُمُ النَّاسُ اِنَّ النَّاسَ قَدْ جَمَعُوْا لَكُمْ فَاخْشَوْهُمْ فَزَادَهُمْ اِيْمَانًاۖ وَّقَالُوْا حَسْبُنَا اللّٰهُ وَنِعْمَ الْوَكِيْلُ

al-lażīna qāla lahumun-nāsu innan-nāsa qad jama‘ū lakum fakhsyauhum fa zādahum īmānā(n), wa qālū ḥasbunallāhu wa ni‘mal-wakīl(u).

(Eji) mɛi ni (boɔ Allah kɛ Bɔfo lɛ toi) ni, beni mɔ ko kɛɛ lɛ akɛ, "Gbɔmɛi lɛ (Quraish) ebua asraafoi anaa koni amɛbatutua bo, no hewɔ lɛ she amɛ gbeyei," etamɔ nɔ ni (wiemɔi lɛ) ha amɛhemɔkɛyeli lɛ tee hiɛ (hewalɛ) ni amɛha hetoo akɛ, "Allah fa (ni ebaafee wɔ ni efee yelikɛbualɔ) kɛha wɔ."

فَانْقَلَبُوْا بِنِعْمَةٍ مِّنَ اللّٰهِ وَفَضْلٍ لَّمْ يَمْسَسْهُمْ سُوْۤءٌۙ وَّاتَّبَعُوْا رِضْوَانَ اللّٰهِ ۗ وَاللّٰهُ ذُوْ فَضْلٍ عَظِيْمٍ

fanqalabū bi ni‘matim minallāhi wa faḍlil lam yamsashum sū'(un), wattaba‘ū riḍwānallāh(i), wallahu żū faḍlin ‘aẓīm(in).

No hewɔ lɛ amɛku amɛsɛɛ kɛ jɔɔmɔi (wuji) kɛ shweremɔ ni jɛ Allah ŋɔɔ, oshara ko etswaaa amɛ ni amɛnyiɛ Allah suɔmɔnaa nii sɛɛ. Nyɔŋmɔ yɛ duromɔ babaoo.

اِنَّمَا ذٰلِكُمُ الشَّيْطٰنُ يُخَوِّفُ اَوْلِيَاۤءَهٗۖ فَلَا تَخَافُوْهُمْ وَخَافُوْنِ اِنْ كُنْتُمْ مُّؤْمِنِيْنَ

innamā żālikumusy-syaiṭānu yukhawwifu auliyā'ah(ū), falā takhāfūhum wa khāfūni in kuntum mu'minīn(a).

Anɔkwale, amɛji abonsam pɛ ni woɔ (bo) gbeyei kɛ amɛnanemɛi anɔkwafoi, no hewɔ lɛ nyɛkashea amɛ gbeyei, shi moŋ nyɛshea Mi gbeyei, kɛji nyɛji heyelilɔi.

وَلَا يَحْزُنْكَ الَّذِيْنَ يُسَارِعُوْنَ فِى الْكُفْرِۚ اِنَّهُمْ لَنْ يَّضُرُّوا اللّٰهَ شَيْـًٔا ۗ يُرِيْدُ اللّٰهُ اَلَّا يَجْعَلَ لَهُمْ حَظًّا فِى الْاٰخِرَةِ وَلَهُمْ عَذَابٌ عَظِيْمٌۚ

wa lā yaḥzunkal-lażīna yusāri‘ūna fil-kufr(i), innahum lay yaḍurrullāha syai'ā(n), yurīdullāhu allā yaj‘ala lahum ḥaẓẓan fil-ākhirati wa lahum ‘ażābun ‘aẓīm(un).

Ni kaahao ohe yɛ gbɔmɛi ni kuɔ amɛsɛɛ amɛfeɔ mɛi ni heee yeee oya lɛ ahe, yɛ anɔkwale mli lɛ, amɛyeee Allah awui kwraa. Allah haŋ amɛ gbɛfaŋnɔ (nyɔmɔwoo) yɛ gbele sɛɛ shihilɛ mli, ni amɛbaaná toigbalamɔ kpele.

اِنَّ الَّذِيْنَ اشْتَرَوُا الْكُفْرَ بِالْاِيْمَانِ لَنْ يَّضُرُّوا اللّٰهَ شَيْـًٔاۚ وَلَهُمْ عَذَابٌ اَلِيْمٌ

innal-lażīnasytarawul-kufra bil-īmāni lay yaḍurrullāha syai'ā(n), wa lahum ‘ażābun alīm(un).

Anɔkwale, mɛi ni kɛ hemɔkɛyeli heɔ hemɔkɛyeli ni bɛ lɛ eyeee Allah awui ko kwraa, ni amɛbaaná toigbalamɔ ni yeɔ mɔ awui.

وَلَا يَحْسَبَنَّ الَّذِيْنَ كَفَرُوْٓا اَنَّمَا نُمْلِيْ لَهُمْ خَيْرٌ لِّاَنْفُسِهِمْ ۗ اِنَّمَا نُمْلِيْ لَهُمْ لِيَزْدَادُوْٓا اِثْمًا ۚ وَلَهُمْ عَذَابٌ مُّهِيْنٌ

wa lā yaḥsabannal-lażīna kafarū annamā numlī lahum khairul li'anfusihim, innamā numlī lahum liyazdādū iṡmā(n), wa lahum ‘ażābum muhīn(un).

Ni nyɛkahaa mɛi ni heee yeee lɛ susuɔ kɔkɔɔkɔ akɛ duromɔ be ni Wɔkɛha amɛ lɛ hi fe amɛ. Anɔkwale, duromɔ be ni Wɔkɛha amɛ lɛ ji koni amɛhe eshai lɛ aya hiɛ pɛ, ni amɛna toigbalamɔ ni woɔ mɔ hiɛgbele.

مَا كَانَ اللّٰهُ لِيَذَرَ الْمُؤْمِنِيْنَ عَلٰى مَآ اَنْتُمْ عَلَيْهِ حَتّٰى يَمِيْزَ الْخَبِيْثَ مِنَ الطَّيِّبِ ۗ وَمَا كَانَ اللّٰهُ لِيُطْلِعَكُمْ عَلَى الْغَيْبِ وَلٰكِنَّ اللّٰهَ يَجْتَبِيْ مِنْ رُّسُلِهٖ مَنْ يَّشَاۤءُ ۖ فَاٰمِنُوْا بِاللّٰهِ وَرُسُلِهٖ ۚ وَاِنْ تُؤْمِنُوْا وَتَتَّقُوْا فَلَكُمْ اَجْرٌ عَظِيْمٌ

mā kānallāhu liyażaral-mu'minīna ‘alā mā antum ‘alaihi ḥattā yamīzal-khabīṡa minaṭ-ṭayyib(i), wa mā kānallāhu liyuṭli‘akum ‘alal-gaibi wa lākinnallāha yajtabī mir rusulihī may yasyā'(u), fa āminū billāhi wa rusulih(ī), wa in tu'minū wa tattaqū fa lakum ajrun ‘aẓīm(un).

Allah shiŋ heyelilɔi lɛ yɛ shihilɛ ni oyɔɔ mli amrɔ nɛɛ mli, no hewɔ lɛ Etsɔɔ srɔtofeemɔ ni yɔɔ mɛi fɔji kɛ mɛi kpakpai ateŋ. Allah etsɔɔɔ bo nɔ ni anaaa lɛ, shi moŋ Allah halaa mɔ ni esumɔɔ kɛjɛɔ E-bɔfoi lɛ ateŋ. No hewɔ lɛ, ná hemɔkɛyeli yɛ Allah kɛ E-bɔfoi lɛ amli. Kɛji oyɛ hemɔkɛyeli kɛ Nyɔŋmɔjamɔ lɛ, no lɛ obaaná nyɔmɔwoo kpele.

وَلَا يَحْسَبَنَّ الَّذِيْنَ يَبْخَلُوْنَ بِمَآ اٰتٰىهُمُ اللّٰهُ مِنْ فَضْلِهٖ هُوَ خَيْرًا لَّهُمْ ۗ بَلْ هُوَ شَرٌّ لَّهُمْ ۗ سَيُطَوَّقُوْنَ مَا بَخِلُوْا بِهٖ يَوْمَ الْقِيٰمَةِ ۗ وَلِلّٰهِ مِيْرَاثُ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِۗ وَاللّٰهُ بِمَا تَعْمَلُوْنَ خَبِيْرٌ ࣖ

wa lā yaḥsabannal-lażīna yabkhalūna bimā ātāhumullāhu min faḍlihī huwa khairal lahum, bal huwa syarrul lahum, sayuṭawwaqūna mā bakhilū bihī yaumal-qiyāmah(ti), wa lillāhi mīrāṡus-samāwāti wal-arḍ(i), wallāhu bimā ta‘malūna khabīr(un).

Ni mɛi ni kwɛɔ nɔ ni Allah kɛha amɛ kɛjɛ E-duromɔ lɛ mli lɛ shwereɔ kɔkɔɔkɔ akɛ (miserly) hi kɛha amɛ, eyɛ mli akɛ (miserly) ehiii kɛha amɛ moŋ. Nɔ ni (jwetrii) ni amɛsusuɔ he lɛ, abaakpɛtɛ (amɛkuɛ he) yɛ Gbohiiashitee Gbi lɛ nɔ. Gboshinii ni yɔɔ ŋwɛi kɛ shikpɔŋ lɛ nɔ lɛ ji Allah nɔ. Allah kwɛɔ nɔ ni nyɛfeɔ lɛ nɔ jogbaŋŋ.

لَقَدْ سَمِعَ اللّٰهُ قَوْلَ الَّذِيْنَ قَالُوْٓا اِنَّ اللّٰهَ فَقِيْرٌ وَّنَحْنُ اَغْنِيَاۤءُ ۘ سَنَكْتُبُ مَا قَالُوْا وَقَتْلَهُمُ الْاَنْۢبِيَاۤءَ بِغَيْرِ حَقٍّۙ وَّنَقُوْلُ ذُوْقُوْا عَذَابَ الْحَرِيْقِ

laqad sami‘allāhu qaulal-lażīna qālū innallāha faqīruw wa naḥnu agniyā'(u), sanaktubu mā qālū wa qatlahumul-ambiyā'a bigairi ḥaqq(in), wa naqūlu żūqū ‘ażābal-ḥarīq(i).

Anɔkwale, Allah enu gbɔmɛi (Yudafoi) lɛ awiemɔi ni kɛɔ akɛ, "Anɔkwale, Allah ji ohiafo ni wɔji niiatsɛmɛi." Wɔbaaŋmala amɛwiemɔi kɛ amɛnifeemɔi ni ji gbalɔi lɛ agbemɔ ni bɛ hegbɛ (yiŋtoo kpakpa) lɛ wɔshwie shi, ni Wɔbaakɛɛ (amɛ) akɛ, "Nyɛkaa piŋmɔ ni tsoɔ lɛ nyɛkwɛa!"

ذٰلِكَ بِمَا قَدَّمَتْ اَيْدِيْكُمْ وَاَنَّ اللّٰهَ لَيْسَ بِظَلَّامٍ لِّلْعَبِيْدِۚ

Żālika bimā qaddamat aidīkum wa annallāha laisa biẓallāmil lil-‘abīd(i).

Enɛ jɛ nɔ ni nyɛ diɛŋtsɛ nyɛdɛŋ efee lɛ hewɔ, ni lɛɛlɛŋ, Allah efeee Etsuji lɛ efɔŋ.

اَلَّذِيْنَ قَالُوْٓا اِنَّ اللّٰهَ عَهِدَ اِلَيْنَآ اَلَّا نُؤْمِنَ لِرَسُوْلٍ حَتّٰى يَأْتِيَنَا بِقُرْبَانٍ تَأْكُلُهُ النَّارُ ۗ قُلْ قَدْ جَاۤءَكُمْ رُسُلٌ مِّنْ قَبْلِيْ بِالْبَيِّنٰتِ وَبِالَّذِيْ قُلْتُمْ فَلِمَ قَتَلْتُمُوْهُمْ اِنْ كُنْتُمْ صٰدِقِيْنَ

al-lażīna qālū innallāha ‘ahida ilainā allā nu'mina lirasūlin ḥattā ya'tiyanā biqurbānin ta'kuluhun-nār(u), qul qad jā'akum rusulum min qablī bil-bayyināti wa bil-lażī qultum falima qataltumūhum in kuntum ṣādiqīn(a).

(Eji) mɛi (Yudafoi) ni kɛɔ akɛ, "Anɔkwale, Allah efã wɔ akɛ wɔkahe bɔfo ko wɔye, kɛyashi be mli ni ekɛ afɔle ni la eshã lɛ baaba wɔŋɔɔ." Kɛɛmɔ (Muhammad), "Lɛlɛŋ, bɔfoi babaoo ni tsɔ mihiɛ lɛ eba bo ŋɔɔ, (kɛ) odaseyeli ni mli ka shi faŋŋ kɛ nɔ ni otsĩ tã lɛ eba, shi mɛni hewɔ ogbe amɛ kɛji nyɛji anɔkwa gbɔmɛi lɛ."

فَاِنْ كَذَّبُوْكَ فَقَدْ كُذِّبَ رُسُلٌ مِّنْ قَبْلِكَ جَاۤءُوْ بِالْبَيِّنٰتِ وَالزُّبُرِ وَالْكِتٰبِ الْمُنِيْرِ

fa in każżabūka faqad kużżiba rusulum min qablika jā'ū bil-bayyināti waz-zuburi wal-kitābil-munīr(i).

No hewɔ lɛ, kɛji amɛmale bo (Muhammad), no lɛ (le akɛ) bɔfoi ni tsɔ ohiɛ lɛ hu amale amɛ (hu), amɛkɛ naakpɛɛ nii diɛŋtsɛ ba, Zubur kɛ Wolo ni haa shishitsɔɔmɔ ni yeɔ emuu lɛ.

كُلُّ نَفْسٍ ذَاۤىِٕقَةُ الْمَوْتِۗ وَاِنَّمَا تُوَفَّوْنَ اُجُوْرَكُمْ يَوْمَ الْقِيٰمَةِ ۗ فَمَنْ زُحْزِحَ عَنِ النَّارِ وَاُدْخِلَ الْجَنَّةَ فَقَدْ فَازَ ۗ وَمَا الْحَيٰوةُ الدُّنْيَآ اِلَّا مَتَاعُ الْغُرُوْرِ

kullu nafsin żā'iqatul-maut(i), wa innamā tuwaffauna ujūrakum yaumal-qiyāmah(ti), faman zuḥziḥa ‘anin-nāri wa udkhilal-jannata faqad fāz(a), wa mal-ḥayātud-dun-yā illā matā‘ul-gurūr(i).

Susuma fɛɛ susuma ni hiɛ kã lɛ baaka gbele ekwɛ. Ni Kojomɔ Gbi lɛ pɛ nɔ abaaha bo onyɔmɔwoo ni yeɔ emuu. Mɔ fɛɛ mɔ ni ajie lɛ kɛjɛ hɛl he ni akɛwo ŋwɛi lɛ, lɛɛlɛŋ, enáa kunimyeli. Jeŋ shihilɛ ji miishɛɛ ni lakaa mɔ kɛkɛ.

۞ لَتُبْلَوُنَّ فِيْٓ اَمْوَالِكُمْ وَاَنْفُسِكُمْۗ وَلَتَسْمَعُنَّ مِنَ الَّذِيْنَ اُوْتُوا الْكِتٰبَ مِنْ قَبْلِكُمْ وَمِنَ الَّذِيْنَ اَشْرَكُوْٓا اَذًى كَثِيْرًا ۗ وَاِنْ تَصْبِرُوْا وَتَتَّقُوْا فَاِنَّ ذٰلِكَ مِنْ عَزْمِ الْاُمُوْرِ

latublawunna fī amwālikum wa anfusikum, wa latasma‘unna minal-lażīna ūtul-kitāba min qablikum wa minal-lażīna asyrakū ażan kaṡīrā(n), wa in taṣbirū wa tattaqū fa inna żālika min ‘azmil-umūr(i).

Akɛ oninaa kɛ bo diɛŋtsɛ ohe baaka bo diɛŋtsɛ. Ni anɔkwale mli lɛ, obaanu nibii babaoo ni yeɔ mɔ awui waa kɛjɛ mɛi ni aha amɛ Wolo lɛ dani nyɛba lɛ kɛ nyɔŋmɔi babaoo ahe jalɔi adɛŋ. Kɛji oto otsui shi ni oyɔɔ Nyɔŋmɔjamɔ nɔ lɛ, belɛ lɛɛlɛŋ nakai nibii lɛ ji nibii ni (esa akɛ) afee nɔ ni he hiaa fe fɛɛ.

وَاِذْ اَخَذَ اللّٰهُ مِيْثَاقَ الَّذِيْنَ اُوْتُوا الْكِتٰبَ لَتُبَيِّنُنَّهٗ لِلنَّاسِ وَلَا تَكْتُمُوْنَهٗۖ فَنَبَذُوْهُ وَرَاۤءَ ظُهُوْرِهِمْ وَاشْتَرَوْا بِهٖ ثَمَنًا قَلِيْلًا ۗ فَبِئْسَ مَا يَشْتَرُوْنَ

wa iż akhażallāhu mīṡāqal-lażīna ūtul-kitāba latubayyinunnahū lin-nāsi wa lā taktumūnah(ū), fa nabażūhu warā'a ẓuhūrihim wasytarau bihī ṡamanan qalīlā(n), fa bi'sa mā yasytarūn(a).

Ni (kaimɔ), beni Allah he shiwoo ko kɛjɛ mɛi ni aha amɛ Wolo lɛ adɛŋ (ni ji), "Esa akɛ otsɔɔ mli diɛŋtsɛ (Wolo lɛ mli saji lɛ) otsɔɔ gbɔmɛi, ni okɛtee," no sɛɛ lɛ amɛshɛrɛ (shiwoo lɛ) amɛshwie amɛsɛɛ ni amɛhɔ̃ɔ lɛ yɛ jara ni waaa nɔ. No hewɔ lɛ, no ji jarayeli gbonyo ni amɛfeɔ.

لَا تَحْسَبَنَّ الَّذِيْنَ يَفْرَحُوْنَ بِمَآ اَتَوْا وَّيُحِبُّوْنَ اَنْ يُّحْمَدُوْا بِمَا لَمْ يَفْعَلُوْا فَلَا تَحْسَبَنَّهُمْ بِمَفَازَةٍ مِّنَ الْعَذَابِۚ وَلَهُمْ عَذَابٌ اَلِيْمٌ

lā taḥsabannal-lażīna yafraḥūna bimā atau wa yuḥibbūna ay yuḥmadū bimā lam yaf‘alū falā taḥsabannahum bimafāzatim minal-‘ażāb(i), wa lahum ‘ażābun alīm(un).

Kaasusu kɔkɔɔkɔ akɛ mɛi ni nyaa nɔ ni amɛfee lɛ he ni amɛsumɔɔ ni ajie amɛyi yɛ nɔ ni amɛfeee lɛ he lɛ, kaasusu kɔkɔɔkɔ akɛ amɛbaajo toigbalamɔ naa foi. Amɛbaaná toigbalamɔ ni yeɔ mɔ awui.

وَلِلّٰهِ مُلْكُ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِۗ وَاللّٰهُ عَلٰى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيْرٌ ࣖ

wa lillāhi mulkus-samāwāti wal-arḍ(i), wallāhu ‘alā kulli syai'in qadīr(un).

Ni ŋwɛi kɛ shikpɔŋ nɔ maŋtsɛyeli lɛ ji Allah nɔ; ni Allah yɛ hewalɛ yɛ nibii fɛɛ nɔ.

اِنَّ فِيْ خَلْقِ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِ وَاخْتِلَافِ الَّيْلِ وَالنَّهَارِ لَاٰيٰتٍ لِّاُولِى الْاَلْبَابِۙ

inna fī khalqis-samāwāti wal-arḍi wakhtilāfil-laili wan-nahāri la'āyātil li'ulil-albāb(i).

Lɛlɛŋ, yɛ ŋwɛi kɛ shikpɔŋ bɔɔ, kɛ gbɛkɛ kɛ shwane tsakemɔ lɛ mli lɛ, okadii yɛ kɛha gbɔmɛi ni yɔɔ jwɛŋmɔ.

الَّذِيْنَ يَذْكُرُوْنَ اللّٰهَ قِيَامًا وَّقُعُوْدًا وَّعَلٰى جُنُوْبِهِمْ وَيَتَفَكَّرُوْنَ فِيْ خَلْقِ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِۚ رَبَّنَا مَا خَلَقْتَ هٰذَا بَاطِلًاۚ سُبْحٰنَكَ فَقِنَا عَذَابَ النَّارِ

al-lażīna yażkurūnallāha qiyāmaw wa qu‘ūdaw wa ‘alā junūbihim wa yatafakkarūna fi khalqis-samāwāti wal-arḍ(i), rabbanā mā khalaqta hāżā bāṭilā(n), subḥānaka fa qinā ‘ażāban-nār(i).

(ni ji) mɛi ni kaiɔ Allah be mli ni amɛdamɔ shi, amɛtara shi loo amɛkã shi, ni amɛsusuɔ ŋwɛi kɛ shikpɔŋ bɔɔ he (be mli ni amɛkɛɛɔ akɛ), "Wɔ-Nuŋtsɔ, Obɔɔɔ enɛɛmɛi fɛɛ efolo, Anunyam ahi Ohe, buu wɔhe kɛjɛ hɛl toigbalamɔ he."

رَبَّنَآ اِنَّكَ مَنْ تُدْخِلِ النَّارَ فَقَدْ اَخْزَيْتَهٗ ۗ وَمَا لِلظّٰلِمِيْنَ مِنْ اَنْصَارٍ

rabbanā innaka man tudkhilin-nāra faqad akhzaitah(ū), wa mā liẓ-ẓālimīna min anṣār(in).

Wɔ-Nuŋtsɔ, lɛɛlɛŋ, mɔ fɛɛ mɔ ni Okɛwo hɛl lɛ, no lɛ, lɛɛlɛŋ, Oba ehe shi, ni yelikɛbualɔ ko bɛ kɛha efɔŋfeelɔ lɛ.

رَبَّنَآ اِنَّنَا سَمِعْنَا مُنَادِيًا يُّنَادِيْ لِلْاِيْمَانِ اَنْ اٰمِنُوْا بِرَبِّكُمْ فَاٰمَنَّا ۖرَبَّنَا فَاغْفِرْ لَنَا ذُنُوْبَنَا وَكَفِّرْ عَنَّا سَيِّاٰتِنَا وَتَوَفَّنَا مَعَ الْاَبْرَارِۚ

rabbanā innanā sami‘nā munādiyay yunādī lil-īmāni an āminū birabbikum fa āmannā, rabbanā fagfir lanā żunūbanā wa kaffir ‘annā sayyi'ātinā wa tawaffanā ma‘al-abrār(i).

O wɔ-Nuŋtsɔ, lɛɛlɛŋ wɔnu mɛi ni tsɛɔ kɛyaa hemɔkɛyeli, (ni ji), "Hemɔ o-Nuŋtsɔ lɛ oye," no hewɔ lɛ wɔ hu wɔhe wɔye. O wɔ-Nuŋtsɔ, kɛ wɔhe eshai lɛ ake wɔ ni ojie wɔtɔmɔi lɛ, ni ogbe wɔ kɛ mɛi ni kɛ amɛhe eha lɛ.

رَبَّنَا وَاٰتِنَا مَا وَعَدْتَّنَا عَلٰى رُسُلِكَ وَلَا تُخْزِنَا يَوْمَ الْقِيٰمَةِ ۗ اِنَّكَ لَا تُخْلِفُ الْمِيْعَادَ

rabbanā wa ātinā mā wa‘attanā ‘alā rusulika wa lā tukhzinā yaumal-qiyāmah(ti), innaka lā tukhliful-mī‘ād(a).

O wɔ Nuŋtsɔ, ha wɔ nɔ ni Owo wɔ shi kɛtsɔ Obɔfoi lɛ anɔ lɛ. Ni kaawo wɔ hiɛgbele yɛ Gbohiiashitee Gbi lɛ nɔ. Anɔkwale, Okuuu shiwoo mli kɔkɔɔkɔ."

فَاسْتَجَابَ لَهُمْ رَبُّهُمْ اَنِّيْ لَآ اُضِيْعُ عَمَلَ عَامِلٍ مِّنْكُمْ مِّنْ ذَكَرٍ اَوْ اُنْثٰى ۚ بَعْضُكُمْ مِّنْۢ بَعْضٍ ۚ فَالَّذِيْنَ هَاجَرُوْا وَاُخْرِجُوْا مِنْ دِيَارِهِمْ وَاُوْذُوْا فِيْ سَبِيْلِيْ وَقٰتَلُوْا وَقُتِلُوْا لَاُكَفِّرَنَّ عَنْهُمْ سَيِّاٰتِهِمْ وَلَاُدْخِلَنَّهُمْ جَنّٰتٍ تَجْرِيْ مِنْ تَحْتِهَا الْاَنْهٰرُۚ ثَوَابًا مِّنْ عِنْدِ اللّٰهِ ۗ وَاللّٰهُ عِنْدَهٗ حُسْنُ الثَّوَابِ

fastajāba lahum rabbuhum annī lā uḍī‘u ‘amala ‘āmilim minkum min żakarin au unṡā, ba‘ḍukum mim ba‘ḍ(in), fal-lażīna hājarū wa ukhrijū min diyārihim wa ūżū fī sabīlī wa qātalū wa qutilū la'ukaffiranna ‘anhum sayyi'ātihim wa la udkhilannahum jannātin tajrī min taḥtihal-anhār(u), ṡawābam min ‘indillāh(i), wallāhu ‘indahū ḥusnuṡ-ṡawāb(i).

No hewɔ lɛ amɛ-Nuŋtsɔ lɛ kpɛlɛ amɛbimɔ lɛ nɔ (kɛtsɔ wiemɔ ni ekɛɛ lɛ nɔ akɛ), "Anɔkwale, mikɛ nyɛteŋ mɔ ko mɔ ko ni feɔ ekpakpa lɛ nitsumɔ lɛ efiteee, kɛji nuu loo yoo, ejaakɛ nyɛteŋ mɛi komɛi ji mɛi krokomɛi aseshibii. No hewɔ lɛ mɛi ni fã kɛtee maŋsɛɛ, ni ashwie amɛ kɛjɛ amɛshiai amli, ni aye amɛ awui yɛ Migbɛ nɔ, ni amɛwu, ni agbe amɛ yɛ gbɛ fɔŋ nɔ lɛ—I will . abɔɔi ni faai hoɔ yɛ shishi, akɛ nyɔmɔwoo ni jɛ Allah ŋɔɔ Ni nyɔmɔwoo kpakpa yɛ Allah ŋɔɔ."

لَا يَغُرَّنَّكَ تَقَلُّبُ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا فِى الْبِلَادِۗ

lā yagurrannaka taqallubul-lażīna kafarū fil-bilād(i).

Kaaha mɛi ni heee yeee (ni tsiɔ amɛhe) lɛ anifeemɔi miilaka bo yɛ shikpɔŋ lɛ nɔ fɛɛ.

مَتَاعٌ قَلِيْلٌ ۗ ثُمَّ مَأْوٰىهُمْ جَهَنَّمُ ۗوَبِئْسَ الْمِهَادُ

matā‘un qalīl(un), ṡumma ma'wāhum jahannam(u), wa bi'sal-mihād(u).

Eji be kukuoo mli miishɛɛ kɛkɛ, no sɛɛ lɛ amɛsɛɛkuu lɛ baafee Hell. Mɛɛ shihilɛhe fɔŋ po eji nɛkɛ.

لٰكِنِ الَّذِيْنَ اتَّقَوْا رَبَّهُمْ لَهُمْ جَنّٰتٌ تَجْرِيْ مِنْ تَحْتِهَا الْاَنْهٰرُ خٰلِدِيْنَ فِيْهَا نُزُلًا مِّنْ عِنْدِ اللّٰهِ ۗ وَمَا عِنْدَ اللّٰهِ خَيْرٌ لِّلْاَبْرَارِ

lākinil-lażīnattaqau rabbahum lahum jannātun tajrī min taḥtihal-anhāru khālidīna fīhā nuzulam min ‘indillāh(i), wa mā ‘indallāhi khairul lil-abrār(i).

Shi mɛi ni sheɔ amɛ-Nuŋtsɔ lɛ gbeyei lɛ—amɛbaaná abɔɔi ni faai hoɔ yɛ shishi, ni amɛbaahi mli kɛya naanɔ, akɛ nikeenii ni jɛ Allah ŋɔɔ. Ni nɔ ni yɔɔ Allah ŋɔɔ lɛ hi fe mɛi ni jaa Nyɔŋmɔ lɛ.

وَاِنَّ مِنْ اَهْلِ الْكِتٰبِ لَمَنْ يُّؤْمِنُ بِاللّٰهِ وَمَآ اُنْزِلَ اِلَيْكُمْ وَمَآ اُنْزِلَ اِلَيْهِمْ خٰشِعِيْنَ لِلّٰهِ ۙ لَا يَشْتَرُوْنَ بِاٰيٰتِ اللّٰهِ ثَمَنًا قَلِيْلًا ۗ اُولٰۤىِٕكَ لَهُمْ اَجْرُهُمْ عِنْدَ رَبِّهِمْ ۗ اِنَّ اللّٰهَ سَرِيْعُ الْحِسَابِ

wa inna min ahlil-kitābi lamay yu'minu billāhi wa mā unzila ilaikum wa mā unzila ilaihim khāsyi‘īna lillāh(i), lā yasytarūna bi'āyātillāhi ṡamanan qalīlā(n), ulā'ika lahum ajruhum ‘inda rabbihim, innallāha sarī‘ul-ḥisāb(i).

Ni anɔkwale mli lɛ, mɛi komɛi yɛ ni heɔ Allah amɛyeɔ, kɛ nɔ ni ajie lɛ kpo atsɔɔ bo lɛ, kɛ nɔ ni ajie lɛ kpo atsɔɔ amɛ lɛ, ejaakɛ amɛbaa amɛhe shi amɛhaa Allah, ni amɛkɛ Allah kukuji lɛ yeee jara ni waaa. Amɛbaaná nyɔmɔwoo kɛjɛ amɛ-Nuŋtsɔ lɛ dɛŋ. Anɔkwale, Allah he yɔɔ oya waa yɛ E-akɔntaabuu mli.

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوا اصْبِرُوْا وَصَابِرُوْا وَرَابِطُوْاۗ وَاتَّقُوا اللّٰهَ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُوْنَ ࣖ

yā ayyuhal-lażīna āmanuṣbirū wa ṣābirū wa rabiṭū, wattaqullāha la‘allakum tufliḥūn(a).

Nyɛ mɛi ni heɔ nyɛyeɔ lɛ! Too otsui shi ni owo otsuishitoo lɛ mli hewalɛ ni ohiɛ ahi ohe nɔ (yɛ omaŋ lɛ husui lɛ anɔ) ni oshe Allah gbeyei koni oná naagba.