الۤمّۤ ۚ

alif lām mīm.

Alif Lam Mim

ذٰلِكَ الْكِتٰبُ لَا رَيْبَ ۛ فِيْهِ ۛ هُدًى لِّلْمُتَّقِيْنَۙ

Żālikal-kitābu lā raiba fīh(i), hudal lil-muttaqīn(a).

Wolo nɛɛ (Qur’an) lɛ yiŋkɔshikɔshifeemɔ ko bɛ he; gbɛtsɔɔmɔ kɛha mɛi ni ji Nyɔŋmɔ gbeyeishelɔi lɛ

الَّذِيْنَ يُؤْمِنُوْنَ بِالْغَيْبِ وَيُقِيْمُوْنَ الصَّلٰوةَ وَمِمَّا رَزَقْنٰهُمْ يُنْفِقُوْنَ ۙ

al-lażīna yu'minūna bil-gaibi wa yuqīmūnaṣ-ṣalāta wa mimmā razaqnāhum yunfiqūn(a).

(ni ji) mɛi ni heɔ nɔ ni anaaa lɛ amɛyeɔ, ni amɛsɔleɔ, ni amɛfiteɔ niyenii ni Wɔkɛha amɛ lɛ fã ko .

وَالَّذِيْنَ يُؤْمِنُوْنَ بِمَآ اُنْزِلَ اِلَيْكَ وَمَآ اُنْزِلَ مِنْ قَبْلِكَ ۚ وَبِالْاٰخِرَةِ هُمْ يُوْقِنُوْنَۗ

wal-lażīna yu'minūna bimā unzila ilaika wa mā unzila min qablik(a), wabil-ākhirati hum yūqinūn(a).

kɛ mɛi ni heɔ (Qur’an) ni ajie lɛ kpo atsɔɔ bo (Muhammad) kɛ (woji) ni akɛba shi dani oba lɛ amɛyeɔ, ni amɛheɔ gbele sɛɛ wala ni yɔɔ lɛ amɛyeɔ .

اُولٰۤىِٕكَ عَلٰى هُدًى مِّنْ رَّبِّهِمْ ۙ وَاُولٰۤىِٕكَ هُمُ الْمُفْلِحُوْنَ

ulā'ika ‘alā hudam mir rabbihim wa ulā'ika humul-mufliḥūn(a).

Amɛji mɛi ni nine shɛɔ gbɛtsɔɔmɔ nɔ kɛjɛɔ amɛ-Nuŋtsɔ lɛ ŋɔɔ, ni amɛji mɛi ni yɔɔ naagba

اِنَّ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا سَوَاۤءٌ عَلَيْهِمْ ءَاَنْذَرْتَهُمْ اَمْ لَمْ تُنْذِرْهُمْ لَا يُؤْمِنُوْنَ

innal-lażīna kafarū sawā'un ‘alaihim a'anżartahum am lam tunżirhum lā yu'minūn(a).

Anɔkwale, mɛi ni heee yeee lɛ, nakai nɔŋŋ eji kɛha amɛ, kɛji bo (Muhammad) bɔ bo kɔkɔ loo obɔko amɛ kɔkɔ lɛ, amɛheŋ amɛyeŋ.

خَتَمَ اللّٰهُ عَلٰى قُلُوْبِهِمْ وَعَلٰى سَمْعِهِمْ ۗ وَعَلٰٓى اَبْصَارِهِمْ غِشَاوَةٌ وَّلَهُمْ عَذَابٌ عَظِيْمٌ ࣖ

khatamallāhu ‘alā qulūbihim wa ‘alā sam‘ihim wa ‘alā abṣārihim gisyāwatuw wa lahum ‘ażābun ‘aẓīm(un).

Allah etswa amɛtsuii kɛ amɛtoi, amɛnaa, ni amɛbaana toigbalamɔ ni tsii .

وَمِنَ النَّاسِ مَنْ يَّقُوْلُ اٰمَنَّا بِاللّٰهِ وَبِالْيَوْمِ الْاٰخِرِ وَمَا هُمْ بِمُؤْمِنِيْنَۘ

wa minan-nāsi may yaqūlu āmannā billāhi wa bil-yaumil-ākhiri wa mā hum bimu'minīn(a).

Ni mɛi komɛi yɛ ni kɛɔ akɛ, "Wɔheɔ Allah kɛ Naagbee Gbi lɛ wɔyeɔ," shi yɛ anɔkwale mli lɛ, amɛjeee heyelɔi .

يُخٰدِعُوْنَ اللّٰهَ وَالَّذِيْنَ اٰمَنُوْا ۚ وَمَا يَخْدَعُوْنَ اِلَّآ اَنْفُسَهُمْ وَمَا يَشْعُرُوْنَۗ

yukhādi‘ūnallāha wal-lażīna āmanū wa mā yakhda‘ūna illā anfusahum wa mā yasy‘urūn(a).

Amɛlakaa Allah kɛ mɛi ni heɔ yeɔ lɛ, shi amɛlakaa amɛhe pɛ ni amɛleee

فِيْ قُلُوْبِهِمْ مَّرَضٌۙ فَزَادَهُمُ اللّٰهُ مَرَضًاۚ وَلَهُمْ عَذَابٌ اَلِيْمٌ ۢ ەۙ بِمَا كَانُوْا يَكْذِبُوْنَ

fī qulūbihim maraḍun fa zādahumullāhu maraḍā(n), wa lahum ‘ażābun alīmum bimā kānū yakżibūn(a).

Hela ko yɛ amɛtsuii amli, kɛkɛ ni Allah kɛ hela lɛ fata he, ni amɛná toigbalamɔ ni yeɔ mɔ awui, ejaakɛ amɛmale.

وَاِذَا قِيْلَ لَهُمْ لَا تُفْسِدُوْا فِى الْاَرْضِۙ قَالُوْٓا اِنَّمَا نَحْنُ مُصْلِحُوْنَ

wa iżā qīla lahum lā tufsidū fil-arḍ(i), qālū innamā naḥnu muṣliḥūn(a).

Ni kɛ́ akɛɛ amɛ akɛ: “Nyɛkafea nɔ fɔŋ ko yɛ shikpɔŋ lɛ nɔ!” Amɛha hetoo akɛ, "Yɛ anɔkwale mli lɛ, wɔ ji mɛi ni feɔ hiɛyaa."

اَلَآ اِنَّهُمْ هُمُ الْمُفْسِدُوْنَ وَلٰكِنْ لَّا يَشْعُرُوْنَ

alā innahum humul-mufsidūna wa lākil lā yasy‘urūn(a).

Kaimɔ akɛ, yɛ anɔkwale mli lɛ, amɛji mɛi ni fiteɔ nii lɛ, shi amɛyɔseee

وَاِذَا قِيْلَ لَهُمْ اٰمِنُوْا كَمَآ اٰمَنَ النَّاسُ قَالُوْٓا اَنُؤْمِنُ كَمَآ اٰمَنَ السُّفَهَاۤءُ ۗ اَلَآ اِنَّهُمْ هُمُ السُّفَهَاۤءُ وَلٰكِنْ لَّا يَعْلَمُوْنَ

wa iżā qīla lahum āminū kamā āmanan nāsu qālū anu'minu kamā āmanas-sufahā'(u), alā innahum humus-sufahā'u wa lākil lā ya‘lamūn(a).

Ni kɛ́ akɛɛ amɛ akɛ, “Nyɛhea nyɛyea tamɔ bɔ ni mɛi krokomɛi he amɛye lɛ!” Amɛha hetoo akɛ: “Ani wɔbaahe wɔye tamɔ mɛi ni bɛ jwɛŋmɔ lɛ heɔ amɛyeɔ lɛ?” Kaimɔ akɛ, yɛ anɔkwale mli lɛ, amɛji mɛi ni bɛ shishinumɔ, shi amɛleee.

وَاِذَا لَقُوا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا قَالُوْٓا اٰمَنَّا ۚ وَاِذَا خَلَوْا اِلٰى شَيٰطِيْنِهِمْ ۙ قَالُوْٓا اِنَّا مَعَكُمْ ۙاِنَّمَا نَحْنُ مُسْتَهْزِءُوْنَ

wa iżā laqul-lażīna āmanū qālū āmannā, wa iżā khalau ilā syayāṭīnihim qālū innā ma‘akum, innamā naḥnu mustahzi'ūn(a).

Ni kɛ amɛkɛ gbɔmɛi ni heɔ yeɔ lɛ kpe lɛ, amɛkɛɛ, "Wɔheɔ wɔyeɔ." Shi beni amɛku amɛsɛɛ amɛtee amɛ daimonioi (hiɛnyiɛlɔi) lɛ aŋɔɔ lɛ, amɛkɛɛ, "Anɔkwale, wɔkɛ nyɛ yɔɔ, wɔmiifee shwɛmɔ kɛkɛ."

اَللّٰهُ يَسْتَهْزِئُ بِهِمْ وَيَمُدُّهُمْ فِيْ طُغْيَانِهِمْ يَعْمَهُوْنَ

allāhu yastahzi'u bihim wa yamudduhum fī ṭugyānihim ya‘mahūn(a).

Allah baaye amɛhe fɛo ni eha amɛtsɔ tɔmɔ mli.

اُولٰۤىِٕكَ الَّذِيْنَ اشْتَرَوُا الضَّلٰلَةَ بِالْهُدٰىۖ فَمَا رَبِحَتْ تِّجَارَتُهُمْ وَمَا كَانُوْا مُهْتَدِيْنَ

ulā'ikal-lażīnasytarawuḍ-ḍalālata bil-hudā, famā rabiḥat tijāratuhum wa mā kānū muhtadīn(a).

Amɛji mɛi ni kɛ gbɛtsɔɔmɔ he tɔmɔ. No hewɔ lɛ amɛjarayeli lɛ bɛ sɛɛnamɔ ni amɛnáaa gbɛtsɔɔmɔ ko kwraa.

مَثَلُهُمْ كَمَثَلِ الَّذِى اسْتَوْقَدَ نَارًا ۚ فَلَمَّآ اَضَاۤءَتْ مَا حَوْلَهٗ ذَهَبَ اللّٰهُ بِنُوْرِهِمْ وَتَرَكَهُمْ فِيْ ظُلُمٰتٍ لَّا يُبْصِرُوْنَ

maṡaluhum kamaṡalil-lażistauqada nārā(n), falammā aḍā'at mā ḥaulahūū żahaballāhu binūrihim wa tarakahum fī ẓulumātil lā yubṣirūn(a).

Amɛ nɔkwɛmɔnɔ lɛ tamɔ mɛi ni shãa la, shi beni ekpɛ yɛ he ni amɛyɔɔ lɛ sɛɛ lɛ, Allah jieɔ amɛ la lɛ ni eshiɔ amɛ yɛ duŋ mli, ni amɛnyɛŋ amɛna nɔ ko.

صُمٌّ ۢ بُكْمٌ عُمْيٌ فَهُمْ لَا يَرْجِعُوْنَۙ

Ṣummum bukmun ‘umyun fahum lā yarji‘ūn(a).

Amɛji mumuii, mumui kɛ shwilafoi, no hewɔ lɛ amɛnyɛŋ amɛku amɛsɛɛ amɛba.

اَوْ كَصَيِّبٍ مِّنَ السَّمَاۤءِ فِيْهِ ظُلُمٰتٌ وَّرَعْدٌ وَّبَرْقٌۚ يَجْعَلُوْنَ اَصَابِعَهُمْ فِيْٓ اٰذَانِهِمْ مِّنَ الصَّوَاعِقِ حَذَرَ الْمَوْتِۗ وَاللّٰهُ مُحِيْطٌۢ بِالْكٰفِرِيْنَ

au kaṣayyibim minas-samā'i fīhi ẓulumātuw wa ra‘duw wa barq(un), yaj‘alūna aṣābi‘ahum fī āżānihim minaṣ-ṣawā‘iqi ḥażaral-maut(i), wallāhu muḥīṭum bil- kāfirīn(a).

Aloo tamɔ (mɔ ko ni) nugbɔ ni nɛɔ waa kɛjɛɔ ŋwɛi, ni duŋ, nugbɔshiimɔ kɛ sarawagbamɔ fataa he. Amɛkɛ amɛniji tsiɔ amɛtoii anaa, (amɛtsiɔ amɛhe kɛjɛɔ) ŋwɛi gbee ni tswaa lɛ he ejaakɛ amɛsheɔ gbele gbeyei. Mɛi ni heee yeee lɛ fata Allah he.

يَكَادُ الْبَرْقُ يَخْطَفُ اَبْصَارَهُمْ ۗ كُلَّمَآ اَضَاۤءَ لَهُمْ مَّشَوْا فِيْهِ ۙ وَاِذَآ اَظْلَمَ عَلَيْهِمْ قَامُوْا ۗوَلَوْ شَاۤءَ اللّٰهُ لَذَهَبَ بِسَمْعِهِمْ وَاَبْصَارِهِمْ ۗ اِنَّ اللّٰهَ عَلٰى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيْرٌ ࣖ

yakādul-barqu yakhṭafu abṣārahum, kullamā aḍā'a lahum masyau fīh(i), wa iżā aẓlama ‘alaihim qāmū, wa lau syā'allāhu lażahaba bisam‘ihim wa abṣārihim, innallāha ‘alā kulli syai'in qadīr(un).

Shwɛ fioo ni sarawagbamɔ lɛ baamɔ amɛhiŋmɛii. Be fɛɛ be ni (sarawagbamɔ) baakpɛ lɛ, amɛnyiɛɔ eshishi, ni kɛ́ duŋ wo amɛnɔ lɛ, amɛkpaa. Eji Allah sumɔɔ kulɛ, ebaajie amɛtoiboo kɛ amɛhiŋmɛii. Anɔkwale, Allah ji Ofe yɛ nibii fɛɛ nɔ.

يٰٓاَيُّهَا النَّاسُ اعْبُدُوْا رَبَّكُمُ الَّذِيْ خَلَقَكُمْ وَالَّذِيْنَ مِنْ قَبْلِكُمْ لَعَلَّكُمْ تَتَّقُوْنَۙ

yā ayyuhan-nāsu‘budū rabbakumul-lażī khalaqakum wal-lażīna min qablikum la‘allakum tattaqūn(a).

Oo gbɔmɛi! Ja o-Nuŋtsɔ ni bɔ bo kɛ mɛi ni tsɔ ohiɛ lɛ, koni onine ashɛ Nyɔŋmɔjamɔ nɔ.

الَّذِيْ جَعَلَ لَكُمُ الْاَرْضَ فِرَاشًا وَّالسَّمَاۤءَ بِنَاۤءً ۖوَّاَنْزَلَ مِنَ السَّمَاۤءِ مَاۤءً فَاَخْرَجَ بِهٖ مِنَ الثَّمَرٰتِ رِزْقًا لَّكُمْ ۚ فَلَا تَجْعَلُوْا لِلّٰهِ اَنْدَادًا وَّاَنْتُمْ تَعْلَمُوْنَ

allażī ja‘ala lakumul-arḍa firāsyaw was-samā'a binā'ā(n), wa anzala minas-samā'i mā'an fa akhraja bihī minaṡ-ṡamarāti rizqal lakum, falā taj‘alū lillāhi andādaw wa antum ta‘lamūn(a).

(Lɛ ji) mɔ ni fee shikpɔŋ lɛ saatso eha bo ni ŋwɛi hu fee ŋwɛitsu, ni Lɛ ji mɔ ni haa nu (nugbɔ) baa shi kɛjɛɔ ŋwɛi, no sɛɛ lɛ Ekɛ (nugbɔ) woɔ yibii akɛ niyenii kɛhaa nyɛ. No hewɔ lɛ, kaakɛ akaŋshilɔi awo Allah be mli ni ole.

وَاِنْ كُنْتُمْ فِيْ رَيْبٍ مِّمَّا نَزَّلْنَا عَلٰى عَبْدِنَا فَأْتُوْا بِسُوْرَةٍ مِّنْ مِّثْلِهٖ ۖ وَادْعُوْا شُهَدَاۤءَكُمْ مِّنْ دُوْنِ اللّٰهِ اِنْ كُنْتُمْ صٰدِقِيْنَ

wa in kuntum fī raibim mimmā nazzalnā ‘alā ‘abdinā fa'tū bisūratim mim miṡlih(ī), wad‘ū syuhadā'akum min dūnillāhi in kuntum ṣādiqīn(a).

Ni kɛji akɛ oyiŋ feɔ bo kɔshikɔshi yɛ (Qur’an) ni Wɔkɛba Wɔtsulɔ (Muhammad) ŋɔɔ lɛ he lɛ, no lɛ feemɔ surah ko ni tamɔ nakai ni ofɔ̃ oyelikɛbualɔ ni fata Allah he lɛ nine, kɛji anɔkwale wielɔi ji bo.

فَاِنْ لَّمْ تَفْعَلُوْا وَلَنْ تَفْعَلُوْا فَاتَّقُوا النَّارَ الَّتِيْ وَقُوْدُهَا النَّاسُ وَالْحِجَارَةُ ۖ اُعِدَّتْ لِلْكٰفِرِيْنَ

fa'illam taf‘alū wa lan taf‘alū fattaqun-nāral-latī waqūduhan-nāsu wal-ḥijārah(tu), u‘iddat lil-kāfirīn(a).

Kɛji onyɛɛɛ ofee, ni (yɛ faŋŋ mli) onyɛŋ ofee lɛ, no lɛ she hɛl la ni e-fuel ji gbɔmɛi kɛ tɛi, ni asaa he aha mɛi ni heee yeee lɛ gbeyei.

وَبَشِّرِ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَعَمِلُوا الصّٰلِحٰتِ اَنَّ لَهُمْ جَنّٰتٍ تَجْرِيْ مِنْ تَحْتِهَا الْاَنْهٰرُ ۗ كُلَّمَا رُزِقُوْا مِنْهَا مِنْ ثَمَرَةٍ رِّزْقًا ۙ قَالُوْا هٰذَا الَّذِيْ رُزِقْنَا مِنْ قَبْلُ وَاُتُوْا بِهٖ مُتَشَابِهًا ۗوَلَهُمْ فِيْهَآ اَزْوَاجٌ مُّطَهَّرَةٌ وَّهُمْ فِيْهَا خٰلِدُوْنَ

wa basysyiril-lażīna āmanū wa ‘amiluṣ-ṣāliḥāti anna lahum jannātin tajrī min taḥtihal- anhār(u), kullamā ruziqū minhā min ṡamaratir rizqā(n), qālū hāżal-lażī ruziqnā min qablu wa utū bihī mutasyābihā(n), wa lahum fīhā azwājum muṭahharatuw wa hum fīhā khālidūn(a).

Ni nyɛkɛ sanekpakpa aha mɛi ni heɔ amɛyeɔ ni amɛtsuɔ nibii kpakpai lɛ, akɛ (aha) abɔɔi ni faai hoɔ yɛ shishi lɛ aha amɛ. Be fɛɛ be ni abaaha amɛ aduawai ni jɛ ŋwɛi akɛ niyenii lɛ, amɛkɛɛ, "Nɔ ni akɛha wɔ tsutsu lɛ nɛ." Akɛ nɔ ni tamɔ nakai eha amɛ (yibii). Ni jɛmɛ ji he ni amɛ (náa) hefatalɔi ni he tse. Amɛhiɔ mli.

۞ اِنَّ اللّٰهَ لَا يَسْتَحْيٖٓ اَنْ يَّضْرِبَ مَثَلًا مَّا بَعُوْضَةً فَمَا فَوْقَهَا ۗ فَاَمَّا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا فَيَعْلَمُوْنَ اَنَّهُ الْحَقُّ مِنْ رَّبِّهِمْ ۚ وَاَمَّا الَّذِيْنَ كَفَرُوْا فَيَقُوْلُوْنَ مَاذَآ اَرَادَ اللّٰهُ بِهٰذَا مَثَلًا ۘ يُضِلُّ بِهٖ كَثِيْرًا وَّيَهْدِيْ بِهٖ كَثِيْرًا ۗ وَمَا يُضِلُّ بِهٖٓ اِلَّا الْفٰسِقِيْنَۙ

innallāha lā yastaḥyī ay yaḍriba maṡalam mā ba‘ūḍatan famā fauqahā, fa'ammal- lażīna āmanū faya‘lamūna annahul-ḥaqqu mir rabbihim, wa ammal-lażīna kafarū fayaqūlūna māżā arādallāhu bihāżā maṡalā(n), yuḍillu bihī kaṡīraw wa yahdī bihī kaṡīrā(n), wa mā yuḍillu bihī illal-fāsiqīn(a).

Anɔkwale, Allah shwaaa ehe akɛ ebaafee ŋmei loo nɔ ko bibioo fe nakai lɛ he nɔkwɛmɔnɔ. Shi mɛi ni heɔ yeɔ lɛ, amɛle akɛ anɔkwale ni jɛ Nyɔŋmɔ ŋɔɔ nɛ. Shi mɛi ni heee yeee lɛ kɛɛ akɛ, "Mɛni ji nɔ ni Allah tsɔɔ yɛ abɛbua nɛɛ mli?" Ekɛ nakai (abɛbua) lɛ ha mɛi babaoo tsɔ gbɛ ni ejaaa nɔ, ni ekɛ nakai (abɛbua lɛ hu) ha mɛi babaoo gbɛtsɔɔmɔ. Shi Ekɛ (abɛbua nɛɛ) tsɔɔɔ mɔ ko mɔ ko gbɛ, ja mɛi fɔji lɛ pɛ, .

الَّذِيْنَ يَنْقُضُوْنَ عَهْدَ اللّٰهِ مِنْۢ بَعْدِ مِيْثَاقِهٖۖ وَيَقْطَعُوْنَ مَآ اَمَرَ اللّٰهُ بِهٖٓ اَنْ يُّوْصَلَ وَيُفْسِدُوْنَ فِى الْاَرْضِۗ اُولٰۤىِٕكَ هُمُ الْخٰسِرُوْنَ

allażīna yanquḍūna ‘ahdallāhi mim ba‘di mīṡāqih(ī), wa yaqṭa‘ūna mā amarallāhu bihī ay yūṣala wa yufsidūna fil-arḍ(i), ulā'ika humul-khāsirūn(a).

(ni ji) mɛi ni kuɔ Allah kpaŋmɔ lɛ mli yɛ be mli ni ama (kpaŋmɔ lɛ) nɔ mi sɛɛ, ni amɛkuɔ nɔ ni Allah efã akɛ akɛtsa nɔ lɛ mli ni amɛkɛ basabasafeemɔ baa shikpɔŋ lɛ nɔ. Amɛji mɛi ni fiteɔ nii.

كَيْفَ تَكْفُرُوْنَ بِاللّٰهِ وَكُنْتُمْ اَمْوَاتًا فَاَحْيَاكُمْۚ ثُمَّ يُمِيْتُكُمْ ثُمَّ يُحْيِيْكُمْ ثُمَّ اِلَيْهِ تُرْجَعُوْنَ

kaifa takfurūna billāhi wa kuntum amwātan fa'aḥyākum, ṡumma yumītukum ṡumma yuḥyīkum ṡumma ilaihi turja‘ūn(a).

Te ooofee tɛŋŋ oheee Allah oyeee, beni (o)gbo lɛ, no sɛɛ lɛ Eha bo wala, no sɛɛ lɛ Egbe bo, no sɛɛ lɛ Ekɛ bo ku sɛɛ kɛba wala mli ekoŋŋ. Kɛkɛ lɛ, abaaku sɛɛ kɛba nyɛŋɔɔ kɛba E-ŋɔɔ.

هُوَ الَّذِيْ خَلَقَ لَكُمْ مَّا فِى الْاَرْضِ جَمِيْعًا ثُمَّ اسْتَوٰٓى اِلَى السَّمَاۤءِ فَسَوّٰىهُنَّ سَبْعَ سَمٰوٰتٍ ۗ وَهُوَ بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيْمٌ ࣖ

huwal-lażī khalaqa lakum mā fil-arḍi jamī‘ā(n), ṡummastawā ilas-samā'i fasawwāhunna sab‘a samāwāt(in), wa huwa bikulli syai'in ‘alīm(un).

Lɛ (Allah) ji mɔ ni bɔ nɔ fɛɛ nɔ ni yɔɔ shikpɔŋ nɔ lɛ eha bo, no sɛɛ lɛ etee ŋwɛi, no sɛɛ lɛ Eha amɛye emuu ni amɛfee ŋwɛii kpawo. Ni E-le nɔ fɛɛ nɔ.

وَاِذْ قَالَ رَبُّكَ لِلْمَلٰۤىِٕكَةِ اِنِّيْ جَاعِلٌ فِى الْاَرْضِ خَلِيْفَةً ۗ قَالُوْٓا اَتَجْعَلُ فِيْهَا مَنْ يُّفْسِدُ فِيْهَا وَيَسْفِكُ الدِّمَاۤءَۚ وَنَحْنُ نُسَبِّحُ بِحَمْدِكَ وَنُقَدِّسُ لَكَ ۗ قَالَ اِنِّيْٓ اَعْلَمُ مَا لَا تَعْلَمُوْنَ

wa iż qāla rabbuka lil-malā'ikati innī jā‘ilun fil-arḍi khalīfah(tan), qālū ataj‘alu fīhā may yufsidu fīhā wa yasfikud-dimā'(a), wa naḥnu nusabbiḥu biḥamdika wa nuqaddisu lak(a), qāla innī a‘lamu mā lā ta‘lamūn(a).

Ni (kaimɔ) beni o-Nuŋtsɔ lɛ kɛɛ ŋwɛibɔfoi lɛ akɛ, "Mafee kalifa yɛ shikpɔŋ nɔ." Amɛkɛɛ akɛ, "Ani Okɛ mɔ ko ni baaha fitemɔ kɛ lá ashwie shi aba jɛmɛ, yɛ be mli ni wɔjieɔ Oyi ni wɔtseɔ Ogbɛi lɛ he lɛ?" Ekɛɛ akɛ: “Anɔkwale, mile nɔ ni nyɛleee lɛ.”

وَعَلَّمَ اٰدَمَ الْاَسْمَاۤءَ كُلَّهَا ثُمَّ عَرَضَهُمْ عَلَى الْمَلٰۤىِٕكَةِ فَقَالَ اَنْۢبِـُٔوْنِيْ بِاَسْمَاۤءِ هٰٓؤُلَاۤءِ اِنْ كُنْتُمْ صٰدِقِيْنَ

wa ‘allama ādamal-asmā'a kullahā ṡumma ‘araḍahum ‘alal-malā'ikati faqāla ambi'ūnī bi'asmā'i hā'ulā'i in kuntum ṣādiqīn(a).

Ni Etsɔɔ Adam amɛ fɛɛ amɛgbɛi (nibii), kɛkɛ ni Etsɔɔ ŋwɛibɔfoi lɛ, ni ekɛɛ, "Nyɛkɛa Mi (nibii) nɛɛ fɛɛ agbɛi, kɛji nyɛji anɔkwale!"

قَالُوْا سُبْحٰنَكَ لَا عِلْمَ لَنَآ اِلَّا مَا عَلَّمْتَنَا ۗاِنَّكَ اَنْتَ الْعَلِيْمُ الْحَكِيْمُ

qālū subḥānaka lā ‘ilma lanā illā mā ‘allamtanā, innaka antal-‘alīmul-ḥakīm(u).

Amɛha hetoo akɛ, "Anunyam aha Bo, wɔleee nɔ ko nɔ ko akɛ ja nɔ ni otsɔɔ wɔ lɛ pɛ. Anɔkwale, Bo ji Mɔ ni Le Fɛɛ Fɛɛ, Nilelɔ Fe Fɛɛ."

قَالَ يٰٓاٰدَمُ اَنْۢبِئْهُمْ بِاَسْمَاۤىِٕهِمْ ۚ فَلَمَّآ اَنْۢبَاَهُمْ بِاَسْمَاۤىِٕهِمْۙ قَالَ اَلَمْ اَقُلْ لَّكُمْ اِنِّيْٓ اَعْلَمُ غَيْبَ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِۙ وَاَعْلَمُ مَا تُبْدُوْنَ وَمَا كُنْتُمْ تَكْتُمُوْنَ

qāla yā ādamu ambi'hum bi'asmā'ihim, falammā amba'ahum bi'asmā'ihim, qāla alam aqul lakum innī a‘lamu gaibas-samāwāti wal-arḍ(i), wa a‘lamu mā tubdūna wa mā kuntum taktumūn(a).

E (Allah) de ke, "O Adam! Mo de mɛ biɛ ɔmɛ!" Beni ekɛɛ (Adam) egbɛi lɛ sɛɛ lɛ, Ekɛɛ akɛ, "Ani mikɛɛɛɛ bo akɛ mile ŋwɛi kɛ shikpɔŋ teemɔŋ saji, ni mile nɔ ni ojieɔ lɛ kpo kɛ nɔ ni okɛteeɔ lɛ?"

وَاِذْ قُلْنَا لِلْمَلٰۤىِٕكَةِ اسْجُدُوْا لِاٰدَمَ فَسَجَدُوْٓا اِلَّآ اِبْلِيْسَۗ اَبٰى وَاسْتَكْبَرَۖ وَكَانَ مِنَ الْكٰفِرِيْنَ

wa iż qulnā lil-malā'ikatisjudū li ādama fasajadū illā iblīs(a), abā wastakbara wa kāna minal-kāfirīn(a).

Ni (kaimɔ) beni Wɔkɛɛ ŋwɛibɔfoi lɛ akɛ, “Nyɛkotoa Adam!” No hewɔ lɛ amɛkoto shi ja Iblis pɛ. Ekpoo ni ewó ehe nɔ, ni efata mɛi ni heee yeee lɛ ahe.

وَقُلْنَا يٰٓاٰدَمُ اسْكُنْ اَنْتَ وَزَوْجُكَ الْجَنَّةَ وَكُلَا مِنْهَا رَغَدًا حَيْثُ شِئْتُمَاۖ وَلَا تَقْرَبَا هٰذِهِ الشَّجَرَةَ فَتَكُوْنَا مِنَ الظّٰلِمِيْنَ

wa qulnā yā ādamuskun anta wa zaujukal-jannata wa kulā minhā ragadan ḥaiṡu syi'tumā, wa lā taqrabā hāżihisy-syajarata fa takūnā minaẓ-ẓālimīn(a).

Ni Wɔkɛɛ akɛ: “O Adam, bo kɛ oŋa lɛ, nyɛhia Paradeiso, ni nyɛyea enɔ yibii bɔ ni nyɛsumɔɔ, shi kaabɛŋkɛ tso nɛɛ, koni okafata mɛi ni feɔ efɔŋ lɛ ahe!”

فَاَزَلَّهُمَا الشَّيْطٰنُ عَنْهَا فَاَخْرَجَهُمَا مِمَّا كَانَا فِيْهِ ۖ وَقُلْنَا اهْبِطُوْا بَعْضُكُمْ لِبَعْضٍ عَدُوٌّ ۚ وَلَكُمْ فِى الْاَرْضِ مُسْتَقَرٌّ وَّمَتَاعٌ اِلٰى حِيْنٍ

fa'azallahumasy-syaiṭānu ‘anhā fa akhrajahumā mimmā kānā fīh(i), wa qulnahbiṭū ba‘ḍukum liba‘ḍin ‘aduww(un), wa lakum fil-arḍi mustaqarruw wa matā‘un ilā ḥīn(in).

Kɛkɛ ni Satan laka amɛyi enyɔ lɛ fɛɛ kɛjɛ Paradeiso lɛ mli, ni ashwie amɛ kɛjɛ mli beni amɛyɔɔ jɛmɛ lɛ. Ni Wɔkɛɛ akɛ: “Nyɛshia shi, nyɛteŋ mɛi komɛi ji mɛi krokomɛi ahenyɛlɔi, ni yɛ shikpɔŋ lɛ nɔ lɛ, nyɛyɛ he ko ni nyɛhiɔ kɛ miishɛɛ be fioo.”

فَتَلَقّٰٓى اٰدَمُ مِنْ رَّبِّهٖ كَلِمٰتٍ فَتَابَ عَلَيْهِ ۗ اِنَّهٗ هُوَ التَّوَّابُ الرَّحِيْمُ

fatalaqqā ādamu mir rabbihī kalimātin fatāba ‘alaih(i), innahū huwat-tawwābur- raḥīm(u).

Kɛkɛ ni Adam nine shɛ wiemɔi anɔ kɛjɛ e-Nuŋtsɔ lɛ ŋɔɔ, ni Ekpɛlɛ etsuitsakemɔ lɛ nɔ. Anɔkwale, Allah ji Mɔ ni Kpɛlɛɔ Tsuitsakemɔ, Mɔ ni Naa Mɔbɔ Fe Fɛɛ.

قُلْنَا اهْبِطُوْا مِنْهَا جَمِيْعًا ۚ فَاِمَّا يَأْتِيَنَّكُمْ مِّنِّيْ هُدًى فَمَنْ تَبِعَ هُدَايَ فَلَا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَلَا هُمْ يَحْزَنُوْنَ

qulnahbiṭū minhā jamī‘ā(n), fa'immā ya'tiyannakum minnī hudan faman tabi‘a hudāya falā khaufun ‘alaihim wa lā hum yaḥzanūn(a).

Wɔkɛɛ akɛ, "Nyɛ fɛɛ nyɛba shi kɛjɛ ŋwɛi! No sɛɛ lɛ, kɛji Migbɛtsɔɔmɔ lɛ ba nyɛŋɔɔ diɛŋtsɛ lɛ, no lɛ mɔ fɛɛ mɔ ni nyiɛɔ Migbɛtsɔɔmɔ lɛ sɛɛ lɛ, gbeyeishemɔ ko bɛ amɛhe ni amɛyeŋ awerɛho hu."

وَالَّذِيْنَ كَفَرُوْا وَكَذَّبُوْا بِاٰيٰتِنَآ اُولٰۤىِٕكَ اَصْحٰبُ النَّارِ ۚ هُمْ فِيْهَا خٰلِدُوْنَ ࣖ

wal-lażīna kafarū wa każżabū bi'āyātinā ulā'ika aṣḥābun-nār(i), hum fīhā khālidūn(a).

Shi mɛi ni heee yeee ni amɛkpoo Wɔ okadii lɛ, amɛji hɛlbii. Amɛhiɔ mli.

يٰبَنِيْٓ اِسْرَاۤءِيْلَ اذْكُرُوْا نِعْمَتِيَ الَّتِيْٓ اَنْعَمْتُ عَلَيْكُمْ وَاَوْفُوْا بِعَهْدِيْٓ اُوْفِ بِعَهْدِكُمْۚ وَاِيَّايَ فَارْهَبُوْنِ

yā banī isrā'īlażkurū ni‘matiyal-latī an‘amtu ‘alaikum wa aufū bi‘ahdī ūfi bi‘ahdikum, wa iyyāya farhabūn(i).

Nyɛ Israelbii! Kaimɔ Mi jɔɔmɔi ni mikɛha nyɛ lɛ. Ni oye oshiwoo ni owo Mi lɛ nɔ, Mi hu matsu Mishiwoo ni owo bo lɛ he nii, ni oshe Mi pɛ gbeyei.

وَاٰمِنُوْا بِمَآ اَنْزَلْتُ مُصَدِّقًا لِّمَا مَعَكُمْ وَلَا تَكُوْنُوْٓا اَوَّلَ كَافِرٍۢ بِهٖ ۖ وَلَا تَشْتَرُوْا بِاٰيٰتِيْ ثَمَنًا قَلِيْلًا ۖوَّاِيَّايَ فَاتَّقُوْنِ

wa āminū bimā anzaltu muṣaddiqal limā ma‘akum wa lā takūnū awwala kāfirim bih(ī), wa lā tasytarū bi'āyātī ṡamanan qalīlā(n), wa iyyāya fattaqūn(i).

Ni nyɛhea nɔ ni (Qur’an) ni mikɛba shi ni maa nɔ ni (Torah) yɔɔ nyɛdɛŋ lɛ nɔ mi lɛ nyɛyea, ni nyɛkafee mɔ klɛŋklɛŋ ni heee eyeee. Kaahɔ Mi kukuji lɛ jara fioo, ni nyɛshea Mi pɛ gbeyei.

وَلَا تَلْبِسُوا الْحَقَّ بِالْبَاطِلِ وَتَكْتُمُوا الْحَقَّ وَاَنْتُمْ تَعْلَمُوْنَ

wa lā talbisul-ḥaqqa bil-bāṭili wa taktumul-ḥaqqa wa antum ta‘lamūn(a).

Ni okɛ anɔkwale kɛ amale akafutu ni (ka)kɛ anɔkwale lɛ akatee be mli ni ole lɛ.

وَاَقِيْمُوا الصَّلٰوةَ وَاٰتُوا الزَّكٰوةَ وَارْكَعُوْا مَعَ الرّٰكِعِيْنَ

wa aqīmuṣ-ṣalāta wa ātuz-zakāta warka‘ū ma‘ar-rāki‘īn(a).

Ni ofee sɔlemɔ lɛ, owo zakat, ni okɛ mɛi ni kotoɔ lɛ akoto.

۞ اَتَأْمُرُوْنَ النَّاسَ بِالْبِرِّ وَتَنْسَوْنَ اَنْفُسَكُمْ وَاَنْتُمْ تَتْلُوْنَ الْكِتٰبَ ۗ اَفَلَا تَعْقِلُوْنَ

ata'murūnan-nāsa bil-birri wa tansauna anfusakum wa antum tatlūnal-kitāb(a), afalā ta‘qilūn(a).

Mɛni hewɔ ofãa mɛi krokomɛi (ni amɛfee) jeŋba kpakpa, yɛ be mli ni ohiɛ kpaa ohe nɔ, eyɛ mli akɛ okaneɔ Wolo (Torah) lɛ moŋ? Ani nyɛnuuu shishi?

وَاسْتَعِيْنُوْا بِالصَّبْرِ وَالصَّلٰوةِ ۗ وَاِنَّهَا لَكَبِيْرَةٌ اِلَّا عَلَى الْخٰشِعِيْنَۙ

wasta‘īnū biṣ-ṣabri waṣ-ṣalāh(ti), wa innahā lakabīratun illā ‘alal-khāsyi‘īn(a).

Ni obi yelikɛbuamɔ (kɛjɛ Allah) kɛ tsuishitoo kɛ sɔlemɔ. Ni (sɔlemɔ) lɛ wa diɛŋtsɛ, ja mɛi ni kɛ amɛhe eha lɛ pɛ

الَّذِيْنَ يَظُنُّوْنَ اَنَّهُمْ مُّلٰقُوْا رَبِّهِمْ وَاَنَّهُمْ اِلَيْهِ رٰجِعُوْنَ ࣖ

allażīna yaẓunnūna annahum mulāqū rabbihim wa annahum ilaihi rāji‘ūn(a).

(ni ji) mɛi ni heɔ amɛyeɔ akɛ amɛkɛ amɛ-Nuŋtsɔ lɛ baakpe, ni amɛbaaku amɛsɛɛ amɛba E-ŋɔɔ.

يٰبَنِيْٓ اِسْرَاۤءِيْلَ اذْكُرُوْا نِعْمَتِيَ الَّتِيْٓ اَنْعَمْتُ عَلَيْكُمْ وَاَنِّيْ فَضَّلْتُكُمْ عَلَى الْعٰلَمِيْنَ

yā banī isrā'īlażkurū ni‘matiyal-latī an‘amtu ‘alaikum wa annī faḍḍaltukum ‘alal- ‘ālamīn(a).

Nyɛ Israelbii! Kaimɔ Mi jɔɔmɔi ni mikɛha bo lɛ, ni mikɛ bo ehi shi fe gbɔmɛi krokomɛi fɛɛ ni yɔɔ je nɛɛ mli (yɛ nakai beaŋ).

وَاتَّقُوْا يَوْمًا لَّا تَجْزِيْ نَفْسٌ عَنْ نَّفْسٍ شَيْـًٔا وَّلَا يُقْبَلُ مِنْهَا شَفَاعَةٌ وَّلَا يُؤْخَذُ مِنْهَا عَدْلٌ وَّلَا هُمْ يُنْصَرُوْنَ

wattaqū yaumal lā tajzī nafsun ‘an nafsin syai'aw wa lā yuqbalu minhā syafā‘atuw wa lā yu'khażu minhā ‘adluw wa lā hum yunṣarūn(a).

Ni nyɛshea gbi lɛ gbeyei, (be mli ni) mɔ ko mɔ ko nyɛŋ afã mɔ kroko he fioo po. Yɛ nakai beaŋ lɛ, akpɛlɛŋ kpatamɔ kɛ kpɔmɔ nɔ fɛɛ nɔ ni jɛɔ amɛdɛŋ lɛ nɔ, ni ayeŋ abuaa amɛ.

وَاِذْ نَجَّيْنٰكُمْ مِّنْ اٰلِ فِرْعَوْنَ يَسُوْمُوْنَكُمْ سُوْۤءَ الْعَذَابِ يُذَبِّحُوْنَ اَبْنَاۤءَكُمْ وَيَسْتَحْيُوْنَ نِسَاۤءَكُمْ ۗ وَفِيْ ذٰلِكُمْ بَلَاۤءٌ مِّنْ رَّبِّكُمْ عَظِيْمٌ

wa iż najjainākum min āli fir‘auna yasūmūnakum sū'al-‘ażābi yużabbiḥūna abnā'akum wa yastaḥyūna nisā'akum, wa fī żālikum balā'um mir rabbikum ‘aẓīm(un).

Ni (kaimɔ) be ni Wɔhere bo kɛjɛ (Farao kɛ) Farao sɛɛnyiɛlɔi lɛ adɛŋ lɛ. Amɛkɛ piŋmɔ ni naa wa ba onɔ. Amɛgbeɔ obihii lɛ, ni amɛhãa obihii lɛ ayi wala. Ni yɛ nakai shihilɛ lɛ mli lɛ eji kaa kpele ni jɛ o-Nuŋtsɔ lɛ ŋɔɔ.

وَاِذْ فَرَقْنَا بِكُمُ الْبَحْرَ فَاَنْجَيْنٰكُمْ وَاَغْرَقْنَآ اٰلَ فِرْعَوْنَ وَاَنْتُمْ تَنْظُرُوْنَ

wa iż faraqnā bikumul-baḥra fa'anjainākum wa agraqnā āla fir‘auna wa antum tanẓurūn(a).

Ni (kaimɔ) beni Wɔgba ŋshɔ lɛ mli wɔha nyɛ, koni Wɔhere nyɛyiwala ni Wɔfo (Farao kɛ) Farao sɛɛnyiɛlɔi lɛ, be mli ni nyɛkwɛɔ lɛ.

وَاِذْ وٰعَدْنَا مُوْسٰىٓ اَرْبَعِيْنَ لَيْلَةً ثُمَّ اتَّخَذْتُمُ الْعِجْلَ مِنْۢ بَعْدِهٖ وَاَنْتُمْ ظٰلِمُوْنَ

wa iż wā‘adnā mūsā arba‘īna lailatan ṡummattakhażtumul-‘ijla mim ba‘dihī wa antum ẓālimūn(a).

Ni (kaimɔ) beni Wɔwo Mose shi gbɛkɛ nyɔŋmai ejwɛ lɛ. Kɛkɛ ni nyɛ (Israelbii lɛ) nyɛfee tsinabi lɛ he amaga (akɛ afɔle) yɛ e (shimɔ) lɛ sɛɛ, ni nyɛ (batsɔmɔ) mɛi ni feɔ efɔŋ lɛ.

ثُمَّ عَفَوْنَا عَنْكُمْ مِّنْۢ بَعْدِ ذٰلِكَ لَعَلَّكُمْ تَشْكُرُوْنَ

Ṡumma ‘afaunā ‘ankum mim ba‘di żālika la‘allakum tasykurūn(a).

Kɛkɛ ni Wɔkɛke bo yɛ no sɛɛ, koni oda shi.

وَاِذْ اٰتَيْنَا مُوْسَى الْكِتٰبَ وَالْفُرْقَانَ لَعَلَّكُمْ تَهْتَدُوْنَ

wa iż ātainā mūsal-kitāba wal-furqāna la‘allakum tahtadūn(a).

Ni (kaimɔ), beni Wɔkɛ Wolo lɛ kɛ Furqan lɛ ha Musa, koni atsɔɔ bo gbɛ lɛ.

وَاِذْ قَالَ مُوْسٰى لِقَوْمِهٖ يٰقَوْمِ اِنَّكُمْ ظَلَمْتُمْ اَنْفُسَكُمْ بِاتِّخَاذِكُمُ الْعِجْلَ فَتُوْبُوْٓا اِلٰى بَارِىِٕكُمْ فَاقْتُلُوْٓا اَنْفُسَكُمْۗ ذٰلِكُمْ خَيْرٌ لَّكُمْ عِنْدَ بَارِىِٕكُمْۗ فَتَابَ عَلَيْكُمْ ۗ اِنَّهٗ هُوَ التَّوَّابُ الرَّحِيْمُ

wa iż qāla mūsā liqaumihī yā qaumi innakum ẓalamtum anfusakum bittikhāżikumul- ‘ijla fatūbū ilā bāri'ikum faqtulū anfusakum, żālikum khairul lakum ‘inda bāri'ikum, fatāba ‘alaikum, innahū huwat-tawwābur-raḥīm(u).

Ni (kaimɔ) beni Musa kɛɛ ewebii lɛ akɛ, "O mimaŋbii! Nyɛfee nyɛhe efɔŋ diɛŋtsɛ kɛtsɔ (tsinabi amaga) ni nyɛfee (akɛ afɔle) lɛ nɔ, no hewɔ lɛ nyɛtsakea nyɛtsui nyɛhaa nyɛ-Bɔlɔ lɛ ni nyɛgbea nyɛhe. Ehi jogbaŋŋ kɛha nyɛ kɛ nyɛ-Bɔlɔ lɛ. Ebaakpɛlɛ nyɛtsuitsakemɔ lɛ nɔ. Anɔkwale, Lɛ ji Mɔ ni Kpɛlɛɔ Tsuitsakemɔ lɛ Nɔ Fe Fɛɛ, Mɔ ni Kpɛlɛɔ Tsuitsakemɔ lɛ Nɔ Fe Fɛɛ.

وَاِذْ قُلْتُمْ يٰمُوْسٰى لَنْ نُّؤْمِنَ لَكَ حَتّٰى نَرَى اللّٰهَ جَهْرَةً فَاَخَذَتْكُمُ الصّٰعِقَةُ وَاَنْتُمْ تَنْظُرُوْنَ

wa iż qultum yā mūsā lan nu'mina laka ḥattā narallāha jahratan fa'akhażatkumuṣ-ṣā‘iqatu wa antum tanẓurūn(a).

Ni (kaimɔ) beni okɛɛ akɛ, "O Musa! Wɔheee bo wɔyeee kɛyashi wɔbaana Allah jogbaŋŋ," no lɛ sarawagbamɔ lɛ tswa bo beni okwɛɔ lɛ.

ثُمَّ بَعَثْنٰكُمْ مِّنْۢ بَعْدِ مَوْتِكُمْ لَعَلَّكُمْ تَشْكُرُوْنَ

Ṡumma ba‘aṡnākum mim ba‘di mautikum la‘allakum tasykurūn(a).

No sɛɛ lɛ, Wɔtee bo shi yɛ ogbele sɛɛ, koni oda shi.

وَظَلَّلْنَا عَلَيْكُمُ الْغَمَامَ وَاَنْزَلْنَا عَلَيْكُمُ الْمَنَّ وَالسَّلْوٰى ۗ كُلُوْا مِنْ طَيِّبٰتِ مَا رَزَقْنٰكُمْ ۗ وَمَا ظَلَمُوْنَا وَلٰكِنْ كَانُوْٓا اَنْفُسَهُمْ يَظْلِمُوْنَ

wa ẓallalnā ‘alaikumul-gamāma wa anzalnā ‘alaikumul-manna was-salwā, kulū min ṭayyibāti mā razaqnākum, wa mā ẓalamūnā wa lākin kānū anfusahum yaẓlimūn(a).

Ni Wɔkɛ atatui ha nyɛ, ni Wɔkɛ mann kɛ salwa ba nyɛŋɔɔ. Ye niyenii ni hi (niyenii) kɛjɛ niyenii ni Wɔkɛha bo lɛ mli. Amɛfeee wɔ efɔŋ, shi moŋ amɛ diɛŋtsɛ amɛfee efɔŋ.

وَاِذْ قُلْنَا ادْخُلُوْا هٰذِهِ الْقَرْيَةَ فَكُلُوْا مِنْهَا حَيْثُ شِئْتُمْ رَغَدًا وَّادْخُلُوا الْبَابَ سُجَّدًا وَّقُوْلُوْا حِطَّةٌ نَّغْفِرْ لَكُمْ خَطٰيٰكُمْ ۗ وَسَنَزِيْدُ الْمُحْسِنِيْنَ

wa iż qulnadkhulū hāżihil-qaryata fakulū minhā ḥaiṡu syi'tum ragadaw wadkhulul- bāba sujjadaw wa qūlū ḥiṭṭatun nagfir lakum khaṭāyākum, wa sanazīdul-muḥsinīn(a).

Ni (kaimɔ) beni Wɔkɛɛ akɛ, "Nyɛbotea shikpɔŋ nɛɛ nɔ (Baitulmaqdis), no sɛɛ lɛ nyɛyea niyenii ni ŋɔɔ (niyenii srɔtoi) ni yɔɔ jɛmɛ lɛ bɔ ni nyɛsumɔɔ. Ni nyɛbotea eshinaa lɛ mli be mli ni nyɛkotoɔ shi, ni nyɛkɛɛ, "Jiemɔ wɔ (kɛjɛ wɔhe eshai amli)," lɛɛlɛŋ, Wɔkɛ nyɛtɔmɔi lɛ baake nyɛ. Ni Wɔbaawo mɛi ni feɔ ekpakpa lɛ amli babaoo."

فَبَدَّلَ الَّذِيْنَ ظَلَمُوْا قَوْلًا غَيْرَ الَّذِيْ قِيْلَ لَهُمْ فَاَنْزَلْنَا عَلَى الَّذِيْنَ ظَلَمُوْا رِجْزًا مِّنَ السَّمَاۤءِ بِمَا كَانُوْا يَفْسُقُوْنَ ࣖ

fabaddalal-lażīna ẓalamū qaulan gairal-lażī qīla lahum fa anzalnā ‘alal-lażīna ẓalamū rijzam minas-samā'i bimā kānū yafsuqūn(a).

Kɛkɛ ni gbɔmɛi ni yeee jalɛsane lɛ kɛ (famɔ kroko) ni akɛfãaa amɛ lɛ tsake famɔ lɛ. No hewɔ lɛ Wɔkɛ amanehulu jɛ ŋwɛi ba gbɔmɛi ni ejaaa lɛ anɔ, ejaakɛ amɛ (be fɛɛ be) feɔ nibii fɔji.

۞ وَاِذِ اسْتَسْقٰى مُوْسٰى لِقَوْمِهٖ فَقُلْنَا اضْرِبْ بِّعَصَاكَ الْحَجَرَۗ فَانْفَجَرَتْ مِنْهُ اثْنَتَا عَشْرَةَ عَيْنًا ۗ قَدْ عَلِمَ كُلُّ اُنَاسٍ مَّشْرَبَهُمْ ۗ كُلُوْا وَاشْرَبُوْا مِنْ رِّزْقِ اللّٰهِ وَلَا تَعْثَوْا فِى الْاَرْضِ مُفْسِدِيْنَ

wa iżistasqā mūsā liqaumihī faqulnaḍrib bi‘aṣākal-ḥajar(a), fanfajarat minhuṡnatā ‘asyrata ‘ainā(n), qad ‘alima kullu unāsim masyrabahum, kulū wasyrabū mir rizqillāhi wa lā ta‘ṡau fil-arḍi mufsidīn(a).

Ni (kaimɔ) beni Mose bi nu eha ewebii lɛ, Wɔkɛɛ lɛ akɛ, "Okɛ otso lɛ atswa tɛsaa lɛ!" No hewɔ lɛ, nu hiɛtserɛjiemɔi nyɔŋma kɛ enyɔ jɛ mli. Akutso fɛɛ akutso le he ni enuɔ nii yɛ. Ye ni onu Allah niyenii (ni ekɛha) lɛ mli, ni okafee efɔŋ yɛ shikpɔŋ nɔ kɛtsɔ fitemɔ ni ooofee lɛ nɔ.

وَاِذْ قُلْتُمْ يٰمُوْسٰى لَنْ نَّصْبِرَ عَلٰى طَعَامٍ وَّاحِدٍ فَادْعُ لَنَا رَبَّكَ يُخْرِجْ لَنَا مِمَّا تُنْۢبِتُ الْاَرْضُ مِنْۢ بَقْلِهَا وَقِثَّاۤىِٕهَا وَفُوْمِهَا وَعَدَسِهَا وَبَصَلِهَا ۗ قَالَ اَتَسْتَبْدِلُوْنَ الَّذِيْ هُوَ اَدْنٰى بِالَّذِيْ هُوَ خَيْرٌ ۗ اِهْبِطُوْا مِصْرًا فَاِنَّ لَكُمْ مَّا سَاَلْتُمْ ۗ وَضُرِبَتْ عَلَيْهِمُ الذِّلَّةُ وَالْمَسْكَنَةُ وَبَاۤءُوْ بِغَضَبٍ مِّنَ اللّٰهِ ۗ ذٰلِكَ بِاَنَّهُمْ كَانُوْا يَكْفُرُوْنَ بِاٰيٰتِ اللّٰهِ وَيَقْتُلُوْنَ النَّبِيّٖنَ بِغَيْرِ الْحَقِّ ۗ ذٰلِكَ بِمَا عَصَوْا وَّكَانُوْا يَعْتَدُوْنَ ࣖ

wa iż qultum yā mūsā lan naṣbira ‘alā ṭa‘āmiw wāḥidin fad‘u lanā rabbaka yukhrij lanā mimmā tumbitul-arḍu mim baqlihā wa qiṡṡā'ihā wa fūmihā wa ‘adasihā wa baṣalihā, qāla atastabdilūnal-lażī huwa adnā bil-lażī huwa khair(un), ihbiṭū miṣran fa inna lakum mā sa'altum, wa ḍuribat ‘alaihimuż-żillatu wal-maskanatu wa bā'ū bigaḍabim minallāh(i), żālika bi'annahum kānū yakfurūna bi'āyātillāhi wa yaqtulūnan- nabiyyīna bi gairil-ḥaqq(i), żālika bimā ‘aṣaw wa kānū ya‘tadūn(a).

Ni (kaimɔ), beni okɛɛ akɛ, "O Musa! Wɔnyɛŋ wɔŋmɛ wɔtsui shi yɛ niyenii henɔ kome pɛ (yeli) he, no hewɔ lɛ bi o-Nuŋtsɔ lɛ oha wɔ, koni eha wɔ nɔ ni shikpɔŋ lɛ nɔ kwɛ̃ɔ, tamɔ: aduawai, kukumba, galiki, fennel beans kɛ shallots." E (Mose) ha heto ke, "Ani o biɔ nɔ́ yaya ko kɛ tsake nɔ́ kpakpa lo? Yaa ma ko mi, o maa ná nɔ́ nɛ o biɔ ɔ." Kɛkɛ ni hiɛgbele kɛ ohia ye amɛnɔ, ni amɛ (ekoŋŋ) ná mlifu kɛjɛ Allah ŋɔɔ. Enɛ (ba) ejaakɛ amɛkpoo Allah kukuji lɛ ni amɛgbe gbalɔi lɛ ni amɛbɛ hegbɛ (yiŋtoi kpakpai). Nɔ hewɔ ji akɛ, amɛbooo toi ni amɛfoɔ husui amli.

اِنَّ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَالَّذِيْنَ هَادُوْا وَالنَّصٰرٰى وَالصَّابِــِٕيْنَ مَنْ اٰمَنَ بِاللّٰهِ وَالْيَوْمِ الْاٰخِرِ وَعَمِلَ صَالِحًا فَلَهُمْ اَجْرُهُمْ عِنْدَ رَبِّهِمْۚ وَلَا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَلَا هُمْ يَحْزَنُوْنَ

innal-lażīna āmanū wal-lażīna hādū wan-naṣārā waṣ-ṣābi'īna man āmana billāhi wal- yaumil-ākhiri wa ‘amila ṣāliḥan fa lahum ajruhum ‘inda rabbihim, wa lā khaufun ‘alaihim wa lā hum yaḥzanūn(a).

Anɔkwale, mɛi ni heɔ amɛyeɔ, Yudafoi, Kristofoi kɛ Sabeabii, mɔ fɛɛ mɔ (ni yɔɔ amɛteŋ) ni heɔ Allah kɛ Naagbee Gbi lɛ eyeɔ, ni etsuɔ ​​nibii kpakpai lɛ, amɛ-Nuŋtsɔ lɛ baawo amɛ nyɔmɔ, gbeyeishemɔ ko bɛ amɛhe, ni amɛyeee awerɛho.

وَاِذْ اَخَذْنَا مِيْثَاقَكُمْ وَرَفَعْنَا فَوْقَكُمُ الطُّوْرَۗ خُذُوْا مَآ اٰتَيْنٰكُمْ بِقُوَّةٍ وَّاذْكُرُوْا مَا فِيْهِ لَعَلَّكُمْ تَتَّقُوْنَ

wa iż akhażnā mīṡāqakum wa rafa‘nā fauqakumuṭ-ṭūr(a), khużū mā ātainākum biquwwatiw ważkurū mā fīhi la‘allakum tattaqūn(a).

Ni (kaimɔ) beni Wɔŋɔ oshiwoo lɛ ni Wɔwo gɔŋ (Sinai) lɛ nɔ yɛ onɔ (be mli ni wɔkɛɔ akɛ), "Nyɛhiɛa nɔ ni Wɔkɛha bo lɛ mli shiŋŋ ni okaiɔ nɔ ni yɔɔ mli lɛ, koni onine ashɛ Nyɔŋmɔjamɔ nɔ."

ثُمَّ تَوَلَّيْتُمْ مِّنْۢ بَعْدِ ذٰلِكَ فَلَوْلَا فَضْلُ اللّٰهِ عَلَيْكُمْ وَرَحْمَتُهٗ لَكُنْتُمْ مِّنَ الْخٰسِرِيْنَ

Ṡumma tawallaitum mim ba‘di żālika falau lā faḍlullāhi ‘alaikum wa raḥmatuhū lakuntum minal-khāsirīn(a).

Kɛkɛ ni no sɛɛ lɛ, otsi ohe kɛtee. No hewɔ lɛ, eji jeee Allah duromɔ lɛ kɛ E-mɔbɔnalɛ ni eyɔɔ kɛha bo lɛ kulɛ, no lɛ, anɔkwale mli lɛ, obaafee mɛi ni elaaje lɛ ateŋ mɔ kome.

وَلَقَدْ عَلِمْتُمُ الَّذِيْنَ اعْتَدَوْا مِنْكُمْ فِى السَّبْتِ فَقُلْنَا لَهُمْ كُوْنُوْا قِرَدَةً خٰسِـِٕيْنَ

wa laqad ‘alimtumul-lażīna‘tadau minkum fis-sabti faqulnā lahum kūnū qiradatan khāsi'īn(a).

Ni lɛɛlɛŋ, nyɛle mɛi ni tɔ̃ mla nɔ yɛ nyɛteŋ yɛ Hejɔɔmɔ Gbi lɛ nɔ lɛ, no hewɔ lɛ Wɔkɛɛ amɛ akɛ: “Nyɛfea nyɛ ŋmeii ni abuuu amɛ!”

فَجَعَلْنٰهَا نَكَالًا لِّمَا بَيْنَ يَدَيْهَا وَمَا خَلْفَهَا وَمَوْعِظَةً لِّلْمُتَّقِيْنَ

faja‘alnāhā nakālal limā baina yadaihā wa mā khalfahā wa mau‘iẓatal lil-muttaqīn(a).

No hewɔ lɛ Wɔfee (tamɔ) kɔkɔ kɛha nakai be lɛ mli bii lɛ kɛ mɛi ni ba yɛ sɛɛ mli lɛ, kɛ nikasemɔ kɛha Nyɔŋmɔjalɔi lɛ.

وَاِذْ قَالَ مُوْسٰى لِقَوْمِهٖٓ اِنَّ اللّٰهَ يَأْمُرُكُمْ اَنْ تَذْبَحُوْا بَقَرَةً ۗ قَالُوْٓا اَتَتَّخِذُنَا هُزُوًا ۗ قَالَ اَعُوْذُ بِاللّٰهِ اَنْ اَكُوْنَ مِنَ الْجٰهِلِيْنَ

wa iż qāla mūsā liqaumihī innallāha ya'murukum an tażbaḥū baqarah(tan), qālū atattakhiżunā huzuwā(n), qāla a‘ūżu billāhi an akūna minal-jāhilīn(a).

Ni (kaimɔ) beni Musa kɛɛ ewebii lɛ akɛ, "Allah fã nyɛ akɛ nyɛgbe tsina yoo." Amɛbi akɛ, “Ani obaaye wɔhe fɛo?” E (Moses) ha heto ke, "I hlaa abobaa he ngɛ Allah mi konɛ ma piɛɛ nihi nɛ a li nɔ́ ɔ a he."

قَالُوا ادْعُ لَنَا رَبَّكَ يُبَيِّنْ لَّنَا مَا هِيَ ۗ قَالَ اِنَّهٗ يَقُوْلُ اِنَّهَا بَقَرَةٌ لَّا فَارِضٌ وَّلَا بِكْرٌۗ عَوَانٌۢ بَيْنَ ذٰلِكَ ۗ فَافْعَلُوْا مَا تُؤْمَرُوْنَ

qālud‘u lanā rabbaka yubayyil lanā mā hiy(a), qāla innahū yaqūlu innahā baqaratul lā fāriḍuw wa lā bikr(un), ‘awānum baina żālik(a), faf‘alū mā tu'marūn(a).

Amɛkɛɛ, "Bi o-Nuŋtsɔ lɛ ni etsɔɔ wɔ nakai (tsina yoo) lɛ mli." E (Mose) ha heto ke, "E (Allah) de ke tsinayoo ɔ pi wemo loo gbekɛ, (se) e ngɛ teŋ. No hewɔ ɔ, pee nɔ́ nɛ a fã mo ɔ."

قَالُوا ادْعُ لَنَا رَبَّكَ يُبَيِّنْ لَّنَا مَا لَوْنُهَا ۗ قَالَ اِنَّهٗ يَقُوْلُ اِنَّهَا بَقَرَةٌ صَفْرَاۤءُ فَاقِعٌ لَّوْنُهَا تَسُرُّ النّٰظِرِيْنَ

qālud‘u lanā rabbaka yubayyil lanā mā launuhā, qāla innahū yaqūlu innahā baqaratun ṣafrā'u fāqi‘ul launuhā tasurrun-nāẓirīn(a).

Amɛkɛɛ akɛ, “Bi o-Nuŋtsɔ lɛ ni etsɔɔ wɔ nɔ ni ehiɛ su ji.” E (Mose) ha heto ke, "E (Allah) de, kaa (tsina ɔ) ji tsina yo nɛ e su ji ŋmɔŋ nɛ e sa nɛ nihi nɛ a hyɛɔ (e) ɔ bua jɔ he."

قَالُوا ادْعُ لَنَا رَبَّكَ يُبَيِّنْ لَّنَا مَا هِيَۙ اِنَّ الْبَقَرَ تَشٰبَهَ عَلَيْنَاۗ وَاِنَّآ اِنْ شَاۤءَ اللّٰهُ لَمُهْتَدُوْنَ

qālud‘u lanā rabbaka yubayyil lanā mā hiy(a), innal-baqara tasyābaha ‘alainā, wa innā in syā'allāhu lamuhtadūn(a).

Amɛkɛɛ, "Bi o-Nuŋtsɔ lɛ ni etsɔɔ wɔ nakai (tsina yoo) lɛ mli. (Ejaakɛ) anɔkwale mli lɛ, tsina lɛ mli kãaa shi faŋŋ kɛhaaa wɔ, ni kɛji Allah sumɔɔ lɛ, wɔbaaná gbɛtsɔɔmɔ diɛŋtsɛ."

قَالَ اِنَّهٗ يَقُوْلُ اِنَّهَا بَقَرَةٌ لَّا ذَلُوْلٌ تُثِيْرُ الْاَرْضَ وَلَا تَسْقِى الْحَرْثَۚ مُسَلَّمَةٌ لَّاشِيَةَ فِيْهَا ۗ قَالُوا الْـٰٔنَ جِئْتَ بِالْحَقِّ فَذَبَحُوْهَا وَمَا كَادُوْا يَفْعَلُوْنَ ࣖ

qāla innahū yaqūlu innahā baqaratul lā żalūlun tuṡīrul-arḍa wa lā tasqil-ḥarṡ(a), musallamatul lā syiyata fīhā, qālul-'āna ji'ta bil-ḥaqqi fażabaḥūhā wa mā kādū yaf‘alūn(a).

E (Mose) ha heto ke, "E (Allah) de ke, (tsina ɔ) ji tsinayo nɛ a kɛ tsu we ní kɛ tsu we zugba a hɛ mi pɛŋ nɛ pi (hu) kɛ fɔ ŋmɔshi níhi a nɔ nu, nɛ e ngɛ he wami nɛ e be munyu ko." Amɛkɛɛ, "Amrɔ nɛɛ no ​​lɛ otsɔɔ anɔkwale (nibii) lɛ mli." Kɛkɛ ni amɛgbe lɛ, ni eshwɛ fioo ni amɛtsu (famɔ lɛ he nii).

وَاِذْ قَتَلْتُمْ نَفْسًا فَادّٰرَءْتُمْ فِيْهَا ۗ وَاللّٰهُ مُخْرِجٌ مَّا كُنْتُمْ تَكْتُمُوْنَ ۚ

wa iż qultum nafsan faddāra'tum fīhā, wallāhu mukhrijum mā kuntum taktumūn(a).

Ni (kaimɔ) kɛ́ ogbe mɔ ko lɛ, no lɛ ofolɔ enaa yɛ he. Shi Allah jieɔ nɔ ni okɛteeɔ lɛ kpo.

فَقُلْنَا اضْرِبُوْهُ بِبَعْضِهَاۗ كَذٰلِكَ يُحْيِ اللّٰهُ الْمَوْتٰى وَيُرِيْكُمْ اٰيٰتِهٖ لَعَلَّكُمْ تَعْقِلُوْنَ

faqulnaḍribūhu biba‘ḍihā, każālika yuḥyillāhul-mautā wa yurīkum āyātihī la‘allakum ta‘qilūn(a).

Kɛkɛ ni Wɔkɛɛ akɛ, "Okɛ (tsina) lɛ fã ko atswa (gbonyo lɛ)!" No ji bɔ ni Allah haa (mɛi) ni gboi lɛ wala, ni etsɔɔ bo (E-hewalɛ) he okadii koni onu shishi.

ثُمَّ قَسَتْ قُلُوْبُكُمْ مِّنْۢ بَعْدِ ذٰلِكَ فَهِيَ كَالْحِجَارَةِ اَوْ اَشَدُّ قَسْوَةً ۗ وَاِنَّ مِنَ الْحِجَارَةِ لَمَا يَتَفَجَّرُ مِنْهُ الْاَنْهٰرُ ۗ وَاِنَّ مِنْهَا لَمَا يَشَّقَّقُ فَيَخْرُجُ مِنْهُ الْمَاۤءُ ۗوَاِنَّ مِنْهَا لَمَا يَهْبِطُ مِنْ خَشْيَةِ اللّٰهِ ۗوَمَا اللّٰهُ بِغَافِلٍ عَمَّا تَعْمَلُوْنَ

Ṡumma qasat qulūbukum mim ba‘di żālika fahiya kal-ḥijārati au asyaddu qaswah(tan), wa inna minal-ḥijārati lamā yatafajjaru minhul-anhār(u), wa inna minhā lamā yasysyaqqaqu fayakhruju minhul-mā'(u), wa inna minhā lamā yahbiṭu min khasy-yatillāh(i), wa mallāhu bigāfilin ‘ammā ta‘malūn(a).

Kɛkɛ ni no sɛɛ lɛ otsui mli wa, bɔni afee ni (otsui) afee tamɔ tɛ, ni ewa fe tsutsu lɛ po. Yɛ anɔkwale mli lɛ, esa akɛ faai (nu) ni hoɔ kɛjɛɔ tɛi nɛɛ amli lɛ ajɛ mli aba. Agbɛnɛ hu, mɛi komɛi yɛ ni mli gbalaa ni nu hiɛtserɛjiemɔi jɛɔ mli. Ni mɛi komɛi hu yɛ ni shwieɔ shi ejaakɛ amɛsheɔ Allah gbeyei. Ni Allah leee nɔ ni nyɛfeɔ lɛ.

۞ اَفَتَطْمَعُوْنَ اَنْ يُّؤْمِنُوْا لَكُمْ وَقَدْ كَانَ فَرِيْقٌ مِّنْهُمْ يَسْمَعُوْنَ كَلَامَ اللّٰهِ ثُمَّ يُحَرِّفُوْنَهٗ مِنْۢ بَعْدِ مَا عَقَلُوْهُ وَهُمْ يَعْلَمُوْنَ

afa taṭma‘ūna ay yu'minū lakum wa qad kāna farīqum minhum yasma‘ūna kalāmallāhi ṡumma yuḥarrifūnahū mim ba‘di mā ‘aqalūhu wa hum ya‘lamūn(a).

No hewɔ lɛ ani nyɛ (Muslimbii) nyɛhiɛ kã nɔ diɛŋtsɛ akɛ amɛbaahe nyɛ amɛye, yɛ be mli ni amɛteŋ kuu ko nuɔ Allah wiemɔ lɛ, no sɛɛ lɛ amɛtsakeɔ lɛ beni amɛnu shishi sɛɛ, eyɛ mli akɛ amɛle moŋ?

وَاِذَا لَقُوا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا قَالُوْٓا اٰمَنَّاۚ وَاِذَا خَلَا بَعْضُهُمْ اِلٰى بَعْضٍ قَالُوْٓا اَتُحَدِّثُوْنَهُمْ بِمَا فَتَحَ اللّٰهُ عَلَيْكُمْ لِيُحَاۤجُّوْكُمْ بِهٖ عِنْدَ رَبِّكُمْ ۗ اَفَلَا تَعْقِلُوْنَ

wa iżā laqul-lażīna āmanū qālū āmannā, wa iżā khalā ba‘ḍuhum ilā ba‘ḍin qālū atuḥaddiṡūnahum bimā fataḥallāhu ‘alaikum liyuḥājjūkum bihī ‘inda rabbikum, afalā ta‘qilūn(a).

Ni kɛ amɛkɛ mɛi ni heɔ yeɔ lɛ kpe lɛ, amɛkɛɛ, “Wɔheɔ wɔyeɔ.” Shi beni amɛku amɛsɛɛ amɛba amɛhe lɛ, amɛbi akɛ: "Ani obaakɛɛ amɛ nɔ ni Allah etsɔɔ bo mli lɛ, koni amɛkpoo bo yɛ o-Nuŋtsɔ lɛ hiɛ? Ani onuuu shishi?"

اَوَلَا يَعْلَمُوْنَ اَنَّ اللّٰهَ يَعْلَمُ مَا يُسِرُّوْنَ وَمَا يُعْلِنُوْنَ

awalā ya‘lamūna annallāha ya‘lamu mā yusirrūna wa mā yu‘linūn(a).

Ni ani amɛleee akɛ Allah le nɔ ni amɛkɛteeɔ kɛ nɔ ni amɛjieɔ lɛ kpo?

وَمِنْهُمْ اُمِّيُّوْنَ لَا يَعْلَمُوْنَ الْكِتٰبَ اِلَّآ اَمَانِيَّ وَاِنْ هُمْ اِلَّا يَظُنُّوْنَ

wa minhum umiyyūna lā ya‘lamūnal-kitāba illā amāniyya wa in hum illā yaẓunnūn(a).

Ni mɛi komɛi yɛ amɛteŋ ni leee woloŋ, amɛnuuu Wolo lɛ (Torah) lɛ shishi, ja amɛsusuɔ he kɛkɛ ni amɛsusuɔ he kɛkɛ.

فَوَيْلٌ لِّلَّذِيْنَ يَكْتُبُوْنَ الْكِتٰبَ بِاَيْدِيْهِمْ ثُمَّ يَقُوْلُوْنَ هٰذَا مِنْ عِنْدِ اللّٰهِ لِيَشْتَرُوْا بِهٖ ثَمَنًا قَلِيْلًا ۗفَوَيْلٌ لَّهُمْ مِّمَّا كَتَبَتْ اَيْدِيْهِمْ وَوَيْلٌ لَّهُمْ مِّمَّا يَكْسِبُوْنَ

fawailul lil-lażīna yaktubūnal-kitāba bi'aidīhim ṡumma yaqūlūna hāżā min ‘indillāhi liyasytarū bihī ṡamanan qalīlā(n), fawailul lahum mimmā katabat aidīhim wa wailul lahum mimmā yaksibūn(a).

No hewɔ lɛ, kpoo aha mɛi ni kɛ amɛ diɛŋtsɛ amɛniji ŋmaa Ŋmalɛ lɛ, ni amɛkɛɛ akɛ, "Enɛ jɛ Allah ŋɔɔ," (koni) amɛhɔ̃ɔ lɛ jara waaa. No hewɔ lɛ, kpoo hã amɛ yɛ nɔ ni amɛniji ŋmala lɛ hewɔ, ni kpoo hã amɛ yɛ nɔ ni amɛnáa lɛ hewɔ.

وَقَالُوْا لَنْ تَمَسَّنَا النَّارُ اِلَّآ اَيَّامًا مَّعْدُوْدَةً ۗ قُلْ اَتَّخَذْتُمْ عِنْدَ اللّٰهِ عَهْدًا فَلَنْ يُّخْلِفَ اللّٰهُ عَهْدَهٗٓ اَمْ تَقُوْلُوْنَ عَلَى اللّٰهِ مَا لَا تَعْلَمُوْنَ

wa qālū lan tamassanan-nāru illā ayyāmam ma‘dūdah (tan), qul attakhażtum ‘indallāhi ‘ahdan falay yukhlifallāhu ‘ahdahū am taqūlūna ‘alallāhi mā lā ta‘lamūn(a).

Ni amɛkɛɛ: “Hɛl etaaa wɔhe, ja gbii fioo komɛi pɛ.” Kɛɛmɔ akɛ, "Ani onine eshɛ shiwoo nɔ kɛjɛ Allah ŋɔɔ, koni Allah akaku E-shiwoo lɛ mli, aloo nyɛwieɔ yɛ Allah he nɔ ni nyɛleee?"

بَلٰى مَنْ كَسَبَ سَيِّئَةً وَّاَحَاطَتْ بِهٖ خَطِيْۤـَٔتُهٗ فَاُولٰۤىِٕكَ اَصْحٰبُ النَّارِ ۚ هُمْ فِيْهَا خٰلِدُوْنَ

balā man kasaba sayyi'ataw wa aḥāṭat bihī khaṭī'atuhū fa ulā'ika aṣḥābun-nār(i), hum fīhā khālidūn(a).

Jeee nakai sane lɛ ji! Mɔ fɛɛ mɔ ni feɔ nibii fɔji ni eshai lɛ shwieɔ lɛ nu lɛ, no lɛ amɛji hɛlbii. Amɛhiɔ mli.

وَالَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَعَمِلُوا الصّٰلِحٰتِ اُولٰۤىِٕكَ اَصْحٰبُ الْجَنَّةِ ۚ هُمْ فِيْهَا خٰلِدُوْنَ ࣖ

wal-lażīna āmanū wa ‘amiluṣ-ṣāliḥāti ulā'ika aṣḥābul-jannah(ti), hum fīhā khālidūn(a).

Ni mɛi ni heɔ yeɔ ni amɛfeɔ nibii kpakpai lɛ, amɛji ŋwɛi bii. Amɛhiɔ mli.

وَاِذْ اَخَذْنَا مِيْثَاقَ بَنِيْٓ اِسْرَاۤءِيْلَ لَا تَعْبُدُوْنَ اِلَّا اللّٰهَ وَبِالْوَالِدَيْنِ اِحْسَانًا وَّذِى الْقُرْبٰى وَالْيَتٰمٰى وَالْمَسٰكِيْنِ وَقُوْلُوْا لِلنَّاسِ حُسْنًا وَّاَقِيْمُوا الصَّلٰوةَ وَاٰتُوا الزَّكٰوةَۗ ثُمَّ تَوَلَّيْتُمْ اِلَّا قَلِيْلًا مِّنْكُمْ وَاَنْتُمْ مُّعْرِضُوْنَ

wa iż akhażnā mīṡāqa banī isrā'īla lā ta‘budūna illallāha wa bil-wālidaini iḥsānaw wa żil-qurbā wal-yatāmā wal-masākīni wa qūlū lin-nāsi ḥusnaw wa aqīmuṣ-ṣalāta wa ātuz-zakāh(ta), ṡumma tawallaitum illā qalīlam minkum wa antum mu‘riḍūn(a).

Ni (kaimɔ) beni Wɔjie shiwoo lɛ kɛjɛ Israelbii lɛ adɛŋ lɛ, "Nyɛkajáa mɔ kroko fe Allah, ni nyɛfea fɔlɔi, nyɛwekumɛi, ohiafoi kɛ ohiafoi kpakpai. Ni nyɛwiea wiemɔi kpakpai nyɛtsɔɔ gbɔmɛi, nyɛsɔlea ni nyɛwoa zakat." Shi no sɛɛ lɛ nyɛtsi nyɛhe (nyɛkpoo), ja nyɛteŋ fã bibioo ko pɛ, ni nyɛji (lolo) shitee-kɛ-wolɔi.

وَاِذْ اَخَذْنَا مِيْثَاقَكُمْ لَا تَسْفِكُوْنَ دِمَاۤءَكُمْ وَلَا تُخْرِجُوْنَ اَنْفُسَكُمْ مِّنْ دِيَارِكُمْ ۖ ثُمَّ اَقْرَرْتُمْ وَاَنْتُمْ تَشْهَدُوْنَ

wa iż akhażnā mīṡāqakum lā tasfikūna dimā'akum wa lā tukhrijūna anfusakum min diyārikum ṡumma aqrartum wa antum tasyhadūn(a).

Ni (kaimɔ) beni Wɔŋɔ oshiwoo lɛ akɛ, "Nyɛkashwiea nyɛlá shi (gbemɔ gbɔmɛi), ni nyɛshwiea nyɛhe (nyɛmaŋbii) kɛjɛɔ nyɛmaŋ lɛ mli." No sɛɛ lɛ, owoɔ shi ni oyeɔ odase.

ثُمَّ اَنْتُمْ هٰٓؤُلَاۤءِ تَقْتُلُوْنَ اَنْفُسَكُمْ وَتُخْرِجُوْنَ فَرِيْقًا مِّنْكُمْ مِّنْ دِيَارِهِمْۖ تَظٰهَرُوْنَ عَلَيْهِمْ بِالْاِثْمِ وَالْعُدْوَانِۗ وَاِنْ يَّأْتُوْكُمْ اُسٰرٰى تُفٰدُوْهُمْ وَهُوَ مُحَرَّمٌ عَلَيْكُمْ اِخْرَاجُهُمْ ۗ اَفَتُؤْمِنُوْنَ بِبَعْضِ الْكِتٰبِ وَتَكْفُرُوْنَ بِبَعْضٍۚ فَمَا جَزَاۤءُ مَنْ يَّفْعَلُ ذٰلِكَ مِنْكُمْ اِلَّا خِزْيٌ فِى الْحَيٰوةِ الدُّنْيَا ۚوَيَوْمَ الْقِيٰمَةِ يُرَدُّوْنَ اِلٰٓى اَشَدِّ الْعَذَابِۗ وَمَا اللّٰهُ بِغَافِلٍ عَمَّا تَعْمَلُوْنَ

Ṡumma antum hā'ulā'i taqtulūna anfusakum wa tukhrijūna farīqam minkum min diyārihim taẓāharūna ‘alaihim bil-iṡmi wal-‘udwān(i), wa iy ya'tūkum usārā tufādūhum wa huwa muḥarramun ‘alaikum ikhrājuhum, afa tu'minūna biba‘ḍil-kitābi wa takfurūna bi ba‘ḍ(in), famā jazā'u may yaf‘alu żālika minkum illā khizyun fil-ḥayātid-dun-yā, wa yaumal-qiyāmati yuraddūna ilā asyaddil-‘ażāb(i), wa mallāhu bigāfilin ‘ammā ta‘malūn(a).

Kɛkɛ ni nyɛ (Israelbii lɛ) nyɛgbe nyɛhe (nyɛkutsoŋbii lɛ), ni nyɛshwie nyɛteŋ kuu ko kɛjɛ amɛmaŋ. Nyɛyeɔ nyɛbuaa nyɛhe (kɛ hiɛ) amɛ yɛ efɔŋ kɛ henyɛlɔi amli. Ni kɛ́ amɛba oŋɔɔ akɛ nom lɛ, okpɔ̃ɔ amɛ, eyɛ mli akɛ agu bo akɛ oshwie amɛ. Ani oheɔ Wolo lɛ (Torah) lɛ ekomɛi oyeɔ ni oheee ekomɛi (ekrokomɛi) oyeee? No hewɔ lɛ nyɔmɔwoo (ni sa) ko bɛ kɛha mɛi ni yɔɔ nyɛteŋ ni feɔ enɛ lɛ fe hiɛgbele yɛ je nɛɛ shihilɛ mli, ni yɛ Gbohiiashitee Gbi lɛ nɔ lɛ, abaaku amɛsɛɛ kɛya toigbalamɔ ni mli wa fe fɛɛ lɛ mli. Ni Allah leee nɔ ni nyɛfeɔ lɛ.

اُولٰۤىِٕكَ الَّذِيْنَ اشْتَرَوُا الْحَيٰوةَ الدُّنْيَا بِالْاٰخِرَةِ ۖ فَلَا يُخَفَّفُ عَنْهُمُ الْعَذَابُ وَلَا هُمْ يُنْصَرُوْنَ ࣖ

ulā'ikal-lażīnasytarawul-ḥayātad-dun-yā bil-ākhirah(ti), falā yukhaffafu ‘anhumul-‘ażābu wa lā hum yunṣarūn(a).

Mɛi nɛɛ ji gbɔmɛi ni kɛ (shihilɛ ni yɔɔ) gbele sɛɛ lɛ he je nɛɛ wala lɛ. Kɛkɛ lɛ, amɛtoigbalamɔ lɛ nɔ gbɔŋ ni ayeŋ abuaa amɛ hu.

وَلَقَدْ اٰتَيْنَا مُوْسَى الْكِتٰبَ وَقَفَّيْنَا مِنْۢ بَعْدِهٖ بِالرُّسُلِ ۖ وَاٰتَيْنَا عِيْسَى ابْنَ مَرْيَمَ الْبَيِّنٰتِ وَاَيَّدْنٰهُ بِرُوْحِ الْقُدُسِۗ اَفَكُلَّمَا جَاۤءَكُمْ رَسُوْلٌۢ بِمَا لَا تَهْوٰىٓ اَنْفُسُكُمُ اسْتَكْبَرْتُمْ ۚ فَفَرِيْقًا كَذَّبْتُمْ وَفَرِيْقًا تَقْتُلُوْنَ

wa laqad ātainā mūsal-kitāba wa qaffainā mim ba‘dihī bir-rusul(i), wa ātainā ‘īsabna maryamal-bayyināti wa ayyadnāhu birūḥil-qudus(i), afakullamā jā'akum rasūlum bimā lā tahwā anfusukumustakbartum, fafarīqan każżabtum wa farīqan taqtulūn(a).

Ni lɛɛlɛŋ, Wɔkɛ Wolo lɛ (Torah) lɛ ha Mose, ni Wɔkɛ bɔfoi lɛ nyiɛ esɛɛ, ni Wɔkɛ anɔkwale lɛ he odaseyelii lɛ ha Maria bi Yesu ni Wɔkɛ Mumɔ Krɔŋkrɔŋ lɛ (Jibril) wo lɛ hewalɛ. Mɛni hewɔ be fɛɛ be ni bɔfo ko baaba bo ŋɔɔ (kɛ) nɔ ko (nikasemɔ) ni osumɔɔɔ lɛ, okɛ ohe fɔ̃ɔ nɔ, no sɛɛ lɛ omaleɔ yɛ eko he ni ogbeɔ eko lɛ?

وَقَالُوْا قُلُوْبُنَا غُلْفٌ ۗ بَلْ لَّعَنَهُمُ اللّٰهُ بِكُفْرِهِمْ فَقَلِيْلًا مَّا يُؤْمِنُوْنَ

wa qālū qulūbunā gulf(un), bal la‘anahumullāhu bikufrihim faqalīlam mā yu'minūn(a).

Ni amɛkɛɛ akɛ, “Wɔtsuii efo.” Daabi! Allah elomɔ amɛ yɛ amɛ toigbele lɛ hewɔ, shi amɛteŋ mɛi fioo ko pɛ heɔ amɛyeɔ.

وَلَمَّا جَاۤءَهُمْ كِتٰبٌ مِّنْ عِنْدِ اللّٰهِ مُصَدِّقٌ لِّمَا مَعَهُمْۙ وَكَانُوْا مِنْ قَبْلُ يَسْتَفْتِحُوْنَ عَلَى الَّذِيْنَ كَفَرُوْاۚ فَلَمَّا جَاۤءَهُمْ مَّا عَرَفُوْا كَفَرُوْا بِهٖ ۖ فَلَعْنَةُ اللّٰهِ عَلَى الْكٰفِرِيْنَ

wa lammā jā'akum kitābum min ‘indillāhi muṣaddiqul limā ma‘ahum, wa kānū min qablu yastaftiḥūna ‘alal-lażīna kafarū, falammā jā'ahum mā ‘arafū kafarū bih(ī), fala‘natullāhi ‘alal-kāfirīn(a).

Ni beni Wolo (Al-Qur’an) lɛ ba amɛŋɔɔ kɛjɛ Allah ŋɔɔ ni maa nɔ ni amɛyɔɔ lɛ nɔ mi lɛ sɛɛ, yɛ be mli ni tsutsu lɛ amɛbi kunim yɛ mɛi ni heee yeee lɛ anɔ lɛ, ebafee akɛ beni nɔ ni amɛle lɛ ba amɛŋɔɔ lɛ, amɛkpoo. No hewɔ lɛ Allah loomɔ lɛ kã mɛi ni heee yeee lɛ anɔ.

بِئْسَمَا اشْتَرَوْا بِهٖٓ اَنْفُسَهُمْ اَنْ يَّكْفُرُوْا بِمَآ اَنْزَلَ اللّٰهُ بَغْيًا اَنْ يُّنَزِّلَ اللّٰهُ مِنْ فَضْلِهٖ عَلٰى مَنْ يَّشَاۤءُ مِنْ عِبَادِهٖ ۚ فَبَاۤءُوْ بِغَضَبٍ عَلٰى غَضَبٍۗ وَلِلْكٰفِرِيْنَ عَذَابٌ مُّهِيْنٌ

bi'samasytarau bihī anfusahum ay yakfurū bimā anzalallāhu bagyan ay yunazzilallāhu min faḍlihī ‘alā may yasyā'u min ‘ibādih(ī), fabā'ū bigaḍabin ‘alā gaḍab(in), wa lil-kāfirīna ‘ażābum muhīn(un).

Ehiii kwraa (nifeemɔ lɛ) akɛ amɛaahɔ̃ɔ amɛhe, kɛtsɔ nɔ ni Allah ejie lɛ kpo lɛ kpoomɔ nɔ, ejaakɛ amɛyeɔ awuŋa akɛ Allah tsuɔ E-duromɔ lɛ kɛbaa mɔ ni Esumɔɔ yɛ Etsuji lɛ ateŋ lɛ nɔ. No hewɔ ni amɛŋmɛ amɛtsui shi yɛ mlifu sɛɛ mlifu mli lɛ. Ni mɛi ni heee yeee lɛ (abaawo amɛ) hiɛgbele toigbalamɔ.

وَاِذَا قِيْلَ لَهُمْ اٰمِنُوْا بِمَآ اَنْزَلَ اللّٰهُ قَالُوْا نُؤْمِنُ بِمَآ اُنْزِلَ عَلَيْنَا وَيَكْفُرُوْنَ بِمَا وَرَاۤءَهٗ وَهُوَ الْحَقُّ مُصَدِّقًا لِّمَا مَعَهُمْ ۗ قُلْ فَلِمَ تَقْتُلُوْنَ اَنْۢبِيَاۤءَ اللّٰهِ مِنْ قَبْلُ اِنْ كُنْتُمْ مُّؤْمِنِيْنَ

wa iżā qīla lahum āminū bimā anzalallāhu qālū nu'minu bimā unzila ‘alainā wa yakfurūna bimā warā'ah(ū), wa huwal-ḥaqqu muṣaddiqal limā ma‘ahum, qul falima taqtulūna ambiyā'allāhi min qablu in kuntum mu'minīn(a).

Ni kɛ akɛɛ amɛ akɛ, "Nyɛhea nɔ ni Allah ejie lɛ kpo lɛ nyɛyea (Qur’an)," amɛhaa hetoo akɛ, "Wɔheɔ nɔ ni ajie lɛ kpo atsɔɔ wɔ lɛ wɔyeɔ." Ni amɛkpooɔ nɔ ni baa yɛ sɛɛ mli lɛ, eyɛ mli akɛ (Qur’an lɛ) ji anɔkwale ni buɔ nɔ ni yɔɔ amɛdɛŋ lɛ ja moŋ. Kɛɛmɔ (Muhammad), "Mɛni hewɔ nyɛgbe Allah gbalɔi lɛ dani kɛji nyɛji heyelilɔi?"

۞ وَلَقَدْ جَاۤءَكُمْ مُّوْسٰى بِالْبَيِّنٰتِ ثُمَّ اتَّخَذْتُمُ الْعِجْلَ مِنْۢ بَعْدِهٖ وَاَنْتُمْ ظٰلِمُوْنَ

wa laqad jā'akum mūsā bil-bayyināti ṡummattakhażtumul-‘ijla mim ba‘dihī wa antum ẓālimūn(a).

Ni lɛɛlɛŋ, Mose ba nyɛŋɔɔ kɛ anɔkwale lɛ he odaseyelii, kɛkɛ ni nyɛŋɔ (tsinabi lɛ) amaga lɛ (akɛ afɔle) yɛ e (shimɔ) lɛ sɛɛ, ni nyɛ (batsɔmɔ) efɔŋfeelɔi lɛ.

وَاِذْ اَخَذْنَا مِيْثَاقَكُمْ وَرَفَعْنَا فَوْقَكُمُ الطُّوْرَۗ خُذُوْا مَآ اٰتَيْنٰكُمْ بِقُوَّةٍ وَّاسْمَعُوْا ۗ قَالُوْا سَمِعْنَا وَعَصَيْنَا وَاُشْرِبُوْا فِيْ قُلُوْبِهِمُ الْعِجْلَ بِكُفْرِهِمْ ۗ قُلْ بِئْسَمَا يَأْمُرُكُمْ بِهٖٓ اِيْمَانُكُمْ اِنْ كُنْتُمْ مُّؤْمِنِيْنَ

wa iż akhażnā mīṡāqakum wa rafa‘nā fauqakumuṭ-ṭūr(a), khużū mā ātainākum biquwwatiw wasma‘ū, qālū sami‘nā wa ‘aṣainā, wa usyribū fī qulūbihimul-‘ijla bikufrihim, qul bi'samā ya'murukum bihī īmānukum in kuntum mu'minīn(a).

Ni (kaimɔ) beni Wɔŋɔ oshiwoo lɛ ni Wɔwo gɔŋ (Sinai) lɛ nɔ yɛ onɔ (be mli ni wɔkɛɔ akɛ), "Nyɛhiɛa nɔ ni Wɔkɛha nyɛ lɛ mli shiŋŋ ni nyɛboa toi!" Amɛha hetoo akɛ: “Wɔbo toi shi wɔbooo toi.” Ni tsinabi lɛ bote amɛtsuii amli (suɔmɔ ni amɛyɔɔ kɛha amagai jamɔ) yɛ amɛhemɔkɛyeli ni amɛbɛ lɛ hewɔ. Kɛɛmɔ akɛ, “Nɔ ni nyɛhemɔkɛyeli lɛ fãa nyɛ akɛ nyɛfee lɛ ehiii kwraa kɛji nyɛji heyelilɔi!”

قُلْ اِنْ كَانَتْ لَكُمُ الدَّارُ الْاٰخِرَةُ عِنْدَ اللّٰهِ خَالِصَةً مِّنْ دُوْنِ النَّاسِ فَتَمَنَّوُا الْمَوْتَ اِنْ كُنْتُمْ صٰدِقِيْنَ

qul in kānat lakumud-dārul-ākhiratu ‘indallāhi khāliṣatam min dūnin-nāsi fatamannawul-mauta in kuntum ṣādiqīn(a).

Kɛɛmɔ (Muhammad), "Kɛji gbele sɛɛ shikpɔŋ lɛ yɛ Allah ŋɔɔ, pɔtɛɛ kɛha bo shi jeee kɛha mɔ kroko, no lɛ bi gbele kɛji jalɔ ji bo."

وَلَنْ يَّتَمَنَّوْهُ اَبَدًاۢ بِمَا قَدَّمَتْ اَيْدِيْهِمْ ۗ وَاللّٰهُ عَلِيْمٌ ۢ بِالظّٰلِمِيْنَ

wa lay yatamannauhu abadam bima qaddamat aidīhim, wallāhu ‘alīmum biẓ-ẓālimīn(a).

Shi amɛshweŋ nakai gbele lɛ kwraa, yɛ eshai ni amɛniji efee lɛ hewɔ. Ni Allah le efɔŋfeelɔi lɛ fɛɛ.

وَلَتَجِدَنَّهُمْ اَحْرَصَ النَّاسِ عَلٰى حَيٰوةٍ ۛوَمِنَ الَّذِيْنَ اَشْرَكُوْا ۛيَوَدُّ اَحَدُهُمْ لَوْ يُعَمَّرُ اَلْفَ سَنَةٍۚ وَمَا هُوَ بِمُزَحْزِحِهٖ مِنَ الْعَذَابِ اَنْ يُّعَمَّرَۗ وَاللّٰهُ بَصِيْرٌۢ بِمَا يَعْمَلُوْنَ ࣖ

wa latajidannahum aḥraṣan-nāsi ‘alā ḥayāh(tin), wa minal-lażīna asyrakū, yawaddu aḥaduhum lau yu‘ammaru alfa sanah(tin), wa mā huwa bi muzaḥziḥihī minal-‘ażābi ay yu‘ammar(a), wallāhu baṣīrum bimā ya‘malūn(a).

Ni lɛɛlɛŋ, bo (Muhammad) obaana amɛ (Yudafoi lɛ), gbɔmɛi ni ji wala he hiɛjoolɔi fe fɛɛ (je lɛ), po (hiɛjoolɔi fe nyɔŋmɔi babaoo) fe nyɔŋmɔi babaoo lɛ. Amɛteŋ mɔ fɛɛ mɔ miisumɔ ni aha lɛ wala afii akpe, eyɛ mli akɛ nakai wala kakadaŋŋ lɛ haŋ amɛtsi amɛhe kɛjɛ hiɛkpatamɔ he moŋ. Ni Allah ji mɔ ni naa nɔ fɛɛ nɔ ni amɛfeɔ lɛ.

قُلْ مَنْ كَانَ عَدُوًّا لِّجِبْرِيْلَ فَاِنَّهٗ نَزَّلَهٗ عَلٰى قَلْبِكَ بِاِذْنِ اللّٰهِ مُصَدِّقًا لِّمَا بَيْنَ يَدَيْهِ وَهُدًى وَّبُشْرٰى لِلْمُؤْمِنِيْنَ

qul man kāna ‘aduwwal lijibrīla fa'innahū nazzalahū ‘alā qalbika bi iżnillāhi muṣaddiqal limā baina yadaihi wa hudaw wa busyrā lil-mu'minīn(a).

Kɛɛmɔ (Muhammad), "Mɔ fɛɛ mɔ ni baatsɔ Gabriel henyɛlɔ lɛ, no lɛ (lemɔ) akɛ lɛ ji mɔ ni kɛ (Qur'an) lɛ ba nyɛtsuii amli kɛ Allah hegbɛ, ni ema nɔ ni (woji lɛ) ji tsutsu lɛ nɔ mi, ni eji gbɛtsɔɔmɔ kɛ sanekpakpa kɛha heyelilɔi lɛ."

مَنْ كَانَ عَدُوًّا لِّلّٰهِ وَمَلٰۤىِٕكَتِهٖ وَرُسُلِهٖ وَجِبْرِيْلَ وَمِيْكٰىلَ فَاِنَّ اللّٰهَ عَدُوٌّ لِّلْكٰفِرِيْنَ

man kāna ‘aduwwal lillāhi wa malā'ikatihī wa rusulihī wa jibrīla wa mīkāla fa innallāha ‘aduwwul lil-kāfirīn(a).

Mɔ fɛɛ mɔ ni ji Allah, E-bɔfoi lɛ, E-bɔfoi lɛ, Gabriel kɛ Mikael henyɛlɔ lɛ, no lɛ, anɔkwale mli lɛ, Allah ji mɛi ni heee yeee lɛ ahenyɛlɔ.

وَلَقَدْ اَنْزَلْنَآ اِلَيْكَ اٰيٰتٍۢ بَيِّنٰتٍۚ وَمَا يَكْفُرُ بِهَآ اِلَّا الْفٰسِقُوْنَ

wa laqad anzalnā ilaika āyātim bayyināt(in), wa mā yakfuru bihā illal-fāsiqūn(a).

Ni lɛɛlɛŋ, Wɔjie kukuji ni mli ka shi faŋŋ kpo wɔtsɔɔ bo (Muhammad), ni mɔ ko mɔ ko kpooo amɛ ja mɛi fɔji lɛ pɛ.

اَوَكُلَّمَا عٰهَدُوْا عَهْدًا نَّبَذَهٗ فَرِيْقٌ مِّنْهُمْ ۗ بَلْ اَكْثَرُهُمْ لَا يُؤْمِنُوْنَ

awa kullamā ‘āhadū ‘ahdan nabażahū farīqum minhum, bal akṡaruhum lā yu'minūn(a).

Ni mɛni hewɔ be fɛɛ be ni amɛbaawo shi lɛ, amɛteŋ kuu ko kuɔ mli lɛ? Yɛ nakai beaŋ lɛ, amɛteŋ mɛi babaoo heee amɛyeee.

وَلَمَّا جَاۤءَهُمْ رَسُوْلٌ مِّنْ عِنْدِ اللّٰهِ مُصَدِّقٌ لِّمَا مَعَهُمْ نَبَذَ فَرِيْقٌ مِّنَ الَّذِيْنَ اُوْتُوا الْكِتٰبَۙ كِتٰبَ اللّٰهِ وَرَاۤءَ ظُهُوْرِهِمْ كَاَنَّهُمْ لَا يَعْلَمُوْنَۖ

wa lammā jā'ahum rasūlum min ‘indillāhi muṣaddiqul limā ma‘ahum nabaża farīqum minal-lażīna ūtul-kitāb(a), kitāballāhi warā'a ẓuhūrihim ka'annahum lā ya‘lamūn(a).

Ni beni bɔfo ko (Muhammad) kɛjɛ Allah ŋɔɔ ni ema nɔ ni yɔɔ amɛdɛŋ lɛ nɔ mi lɛ sɛɛ lɛ, mɛi ni aha amɛ Wolo (Torah) lɛ ateŋ mɛi komɛi shɛrɛ Allah Wolo lɛ amɛshwie amɛsɛɛ, tamɔ nɔ ni amɛleee.

وَاتَّبَعُوْا مَا تَتْلُوا الشَّيٰطِيْنُ عَلٰى مُلْكِ سُلَيْمٰنَ ۚ وَمَا كَفَرَ سُلَيْمٰنُ وَلٰكِنَّ الشَّيٰطِيْنَ كَفَرُوْا يُعَلِّمُوْنَ النَّاسَ السِّحْرَ وَمَآ اُنْزِلَ عَلَى الْمَلَكَيْنِ بِبَابِلَ هَارُوْتَ وَمَارُوْتَ ۗ وَمَا يُعَلِّمٰنِ مِنْ اَحَدٍ حَتّٰى يَقُوْلَآ اِنَّمَا نَحْنُ فِتْنَةٌ فَلَا تَكْفُرْ ۗ فَيَتَعَلَّمُوْنَ مِنْهُمَا مَا يُفَرِّقُوْنَ بِهٖ بَيْنَ الْمَرْءِ وَزَوْجِهٖ ۗ وَمَا هُمْ بِضَاۤرِّيْنَ بِهٖ مِنْ اَحَدٍ اِلَّا بِاِذْنِ اللّٰهِ ۗ وَيَتَعَلَّمُوْنَ مَا يَضُرُّهُمْ وَلَا يَنْفَعُهُمْ ۗ وَلَقَدْ عَلِمُوْا لَمَنِ اشْتَرٰىهُ مَا لَهٗ فِى الْاٰخِرَةِ مِنْ خَلَاقٍ ۗ وَلَبِئْسَ مَاشَرَوْا بِهٖٓ اَنْفُسَهُمْ ۗ لَوْ كَانُوْا يَعْلَمُوْنَ

wattaba‘ū mā tatlusy-syayāṭīnu ‘alā mulki sulaimān(a), wa mā kafara sulaimānu wa lākinnnasy-syayāṭīna kafarū yu‘allimūnan-nāsas siḥr(a), wa mā unzila ‘alal-malakaini bibābila hārūta wa mārūt(a), wa mā yu‘allimāni min aḥadin ḥattā yaqūlā innamā naḥnu fitnatun falā takfur, fayata‘allamūna minhumā mā yufarriqūna bihī bainal-mar'i wa zaujih(ī), wa mā hum biḍarrīna bihī min aḥadin illā bi'iżnillāh(i), wa yata‘allamūna mā yaḍurruhum wa lā yanfa‘uhum, wa laqad ‘alimū lamanisytarāhu mā lahū fil-ākhirati min khalāq(in), wa labi'sa mā syarau bihī anfusahum, lau kānū ya‘lamūn(a).

Ni amɛnyiɛ nɔ ni daimonioi lɛ kaneɔ yɛ Salomo nɔyeli beaŋ lɛ sɛɛ. Salomo jeee mɔ ni heee yeee shi daimonioi lɛ ji mɛi ni heee yeee, amɛtsɔɔ adesai majik kɛ nɔ ni ajie lɛ kpo atsɔɔ ŋwɛibɔfoi enyɔ ni yɔɔ Babilon shikpɔŋ lɛ nɔ, ni ji Harut kɛ Marut lɛ. Eyɛ mli akɛ amɛteŋ mɔ ko mɔ ko etsɔɔɔ mɔ ko nɔ ko dani ekɛɛ akɛ, "Anɔkwale, kaa kɛkɛ ji wɔ (kɛha bo), no hewɔ lɛ kaaheee oyeee." No hewɔ lɛ amɛkase nɔ ni (baanyɛ) agbala (wu) kɛ eŋa teŋ kɛjɛ (ŋwɛibɔfoi) enyɔ lɛ adɛŋ. Amɛnyɛŋ amɛkɛ amɛ majik lɛ aye mɔ ko mɔ ko awui ja Allah eŋmɛ amɛ gbɛ. Amɛkaseɔ nɔ ko ni yeɔ amɛ awui, ni ehe ehiaaa amɛ. Ni lɛɛlɛŋ, amɛle momo, mɔ fɛɛ mɔ ni baahe (kɛ majik tsuɔ nii), ekã shi faŋŋ akɛ enaŋ sɛɛnamɔ ko yɛ gbele sɛɛ shihilɛ mli. Ni lɛɛlɛŋ, mɛi ni kɛ majik hɔ̃ɔ amɛhe lɛ anifeemɔi ehiii kwraa, eji amɛle kulɛ.

وَلَوْ اَنَّهُمْ اٰمَنُوْا وَاتَّقَوْا لَمَثُوْبَةٌ مِّنْ عِنْدِ اللّٰهِ خَيْرٌ ۗ لَوْ كَانُوْا يَعْلَمُوْنَ ࣖ

wa lau annahum āmanū wattaqau lamaṡūbatum min ‘indillāhi khair(un), lau kānū ya‘lamūn(a).

Ni kɛji amɛyɛ hemɔkɛyeli ni amɛji Nyɔŋmɔjalɔi kulɛ, nyɔmɔwoo ni jɛ Allah ŋɔɔ lɛ baafee nɔ ni hi fe fɛɛ, kɛji amɛle pɛ.

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا لَا تَقُوْلُوْا رَاعِنَا وَقُوْلُوا انْظُرْنَا وَاسْمَعُوْا وَلِلْكٰفِرِيْنَ عَذَابٌ اَلِيْمٌ

yā ayyuhal-lażīna āmanū lā taqūlū rā‘inā wa qūlunẓurnā wasma‘ū wa lil-kāfirīna ‘ażābun alīm(un).

Nyɛ mɛi ni heɔ nyɛyeɔ lɛ! Kaakɛɛ akɛ, raa’inaa, shi moŋ kɛɛmɔ akɛ, “Unzhurnaa” ni obo toi. Ni mɛi ni heee yeee lɛ hu baaná toigbalamɔ ni yeɔ mɔ awui.

مَا يَوَدُّ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا مِنْ اَهْلِ الْكِتٰبِ وَلَا الْمُشْرِكِيْنَ اَنْ يُّنَزَّلَ عَلَيْكُمْ مِّنْ خَيْرٍ مِّنْ رَّبِّكُمْ ۗ وَاللّٰهُ يَخْتَصُّ بِرَحْمَتِهٖ مَنْ يَّشَاۤءُ ۗ وَاللّٰهُ ذُو الْفَضْلِ الْعَظِيْمِ

mā yawaddul-lażīna kafarū min ahlil-kitābi wa lal-musyrikīna ay yunazzila ‘alaikum min khairim mir rabbikum, wallāhu yakhtaṣṣu biraḥmatihī may yasyā'(u), wallāhu żul faḍlil-‘aẓīm(i).

Mɛi ni heee yeee kɛjɛ Wolo lɛ mli bii kɛ nyɔŋmɔi babaoo lɛ ateŋ lɛ sumɔɔɔ ni akɛ kpakpa ko aba onɔ kɛjɛ o-Nuŋtsɔ lɛ ŋɔɔ. Shi Allah kɛ E-mɔbɔnalɛ lɛ haa mɛi ni E-sumɔɔ lɛ tɛ̃ɛ. Ni Allah ji duromɔ kpele lɛ nuŋtsɔ.

۞ مَا نَنْسَخْ مِنْ اٰيَةٍ اَوْ نُنْسِهَا نَأْتِ بِخَيْرٍ مِّنْهَآ اَوْ مِثْلِهَا ۗ اَلَمْ تَعْلَمْ اَنَّ اللّٰهَ عَلٰى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيْرٌ

mā nansakh min āyatin au nunsihā na'ti bi khairim minhā au miṡlihā, alam ta‘lam annallāha ‘alā kulli syai'in qadīr(un).

Kukuji ni Wɔfoɔ mli loo wɔjieɔ kɛjɛɔ wɔjwɛŋmɔ mli lɛ, Wɔkɛ kukuji ni hi fe fɛɛ loo nɔ ni kɛ amɛ yeɔ egbɔ lɛ baatsake amɛ diɛŋtsɛ. Ani oleee akɛ Allah ji Ofe yɛ nibii fɛɛ nɔ?

اَلَمْ تَعْلَمْ اَنَّ اللّٰهَ لَهٗ مُلْكُ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِ ۗ وَمَا لَكُمْ مِّنْ دُوْنِ اللّٰهِ مِنْ وَّلِيٍّ وَّلَا نَصِيْرٍ

alam ta‘lam annallāha lahū mulkus-samāwāti wal arḍ(i), wa mā lakum min dūnillāhi miw waliyyiw wa lā naṣīr(in).

Ani nyɛleee akɛ Allah ji mɔ ni yɔɔ ŋwɛi kɛ shikpɔŋ nɔ maŋtsɛyeli lɛ? Ni nyɛbɛ mɔ ko ni buɔ nyɛhe loo yelikɛbualɔ ko akɛ ja Allah.

اَمْ تُرِيْدُوْنَ اَنْ تَسْـَٔلُوْا رَسُوْلَكُمْ كَمَا سُىِٕلَ مُوْسٰى مِنْ قَبْلُ ۗوَمَنْ يَّتَبَدَّلِ الْكُفْرَ بِالْاِيْمَانِ فَقَدْ ضَلَّ سَوَاۤءَ السَّبِيْلِ

am turīdūna an tas'alū rasūlakum kamā su'ila mūsā min qabl(u), wa may yatabaddalil-kufra bil-īmāni faqad ḍalla sawā'as-sabīl(i).

Aloo oosumɔ ni obi obɔfo (Muhammad) lɛ tamɔ bɔ ni Mose (Israel Bii lɛ) bi tsutsu lɛ? Mɔ fɛɛ mɔ ni kɛ hemɔkɛyeli ni bɛ najiaŋ lɛ, no lɛ, lɛɛlɛŋ, eshi gbɛ ni ja lɛ nɔ.

وَدَّ كَثِيْرٌ مِّنْ اَهْلِ الْكِتٰبِ لَوْ يَرُدُّوْنَكُمْ مِّنْۢ بَعْدِ اِيْمَانِكُمْ كُفَّارًاۚ حَسَدًا مِّنْ عِنْدِ اَنْفُسِهِمْ مِّنْۢ بَعْدِ مَا تَبَيَّنَ لَهُمُ الْحَقُّ ۚ فَاعْفُوْا وَاصْفَحُوْا حَتّٰى يَأْتِيَ اللّٰهُ بِاَمْرِهٖ ۗ اِنَّ اللّٰهَ عَلٰى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيْرٌ

wadda kaṡīrum min ahlil-kitābi lau yaruddūnakum mim ba‘di īmānikum kuffārā(n), ḥasadam min ‘indi anfusihim mim ba‘di mā tabayyana lahumul-ḥaqq(u), fa‘fū waṣfaḥū ḥattā ya'tiyallāhu bi amrih(ī), innallāha ‘alā kulli syai'in qadīr(un).

Wolo lɛ mli bii lɛ ateŋ mɛi babaoo miisumɔ ni amɛku amɛsɛɛ amɛba nyɛhe beni nyɛhe nyɛye lɛ sɛɛ, koni nyɛtsɔmɔ mɛi ni heee yeee ekoŋŋ, yɛ ŋmiŋmi ni yɔɔ amɛmli lɛ hewɔ, beni anɔkwale lɛ ebafee faŋŋ eha amɛ sɛɛ. No hewɔ lɛ, okɛke ni oto otsui shi, kɛyashi be mli ni Allah baaha E-famɔ. Anɔkwale, Allah ji Ofe yɛ nibii fɛɛ nɔ.

وَاَقِيْمُوا الصَّلٰوةَ وَاٰتُوا الزَّكٰوةَ ۗ وَمَا تُقَدِّمُوْا لِاَنْفُسِكُمْ مِّنْ خَيْرٍ تَجِدُوْهُ عِنْدَ اللّٰهِ ۗ اِنَّ اللّٰهَ بِمَا تَعْمَلُوْنَ بَصِيْرٌ

wa aqīmuṣ-ṣalāta wa ātuz-zakāh(ta), wa mā tuqaddimū li'anfusikum min khairin tajidūhu ‘indallāh(i), innallāha bimā ta‘malūna baṣīr(un).

Ni ofee sɔlemɔi ni owo zakat. Ni nɔ fɛɛ nɔ kpakpa ni obaafee oha ohe lɛ, obaaná (nyɔmɔwoo) kɛjɛ Allah dɛŋ. Anɔkwale, Allah ji mɔ ni naa nɔ fɛɛ nɔ ni nyɛfeɔ lɛ.

وَقَالُوْا لَنْ يَّدْخُلَ الْجَنَّةَ اِلَّا مَنْ كَانَ هُوْدًا اَوْ نَصٰرٰى ۗ تِلْكَ اَمَانِيُّهُمْ ۗ قُلْ هَاتُوْا بُرْهَانَكُمْ اِنْ كُنْتُمْ صٰدِقِيْنَ

wa qālū lay yadkhulal-jannata illā man kāna hūdan au naṣārā, tilka amāniyyuhum, qul hātū burhānakum in kuntum ṣādiqīn(a).

Ni amɛ (Yudafoi kɛ Kristofoi) kɛɛ, "Mɔ ko mɔ ko boteŋ ŋwɛi ja Yudafoi loo Kristofoi." No ji (kɛkɛ) amɛshwelɛ. Kɛɛmɔ akɛ, “Tsɔɔmɔ mi odaseyeli ni tsɔɔ anɔkwale lɛ, kɛji anɔkwale wielɔ ji bo.”

بَلٰى مَنْ اَسْلَمَ وَجْهَهٗ لِلّٰهِ وَهُوَ مُحْسِنٌ فَلَهٗٓ اَجْرُهٗ عِنْدَ رَبِّهٖۖ وَلَا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَلَا هُمْ يَحْزَنُوْنَ ࣖ

balā man aslama wajhahū lillāhi wa huwa muḥsinun falahū ajruhū ‘inda rabbih(i), wa lā khaufun ‘alaihim wa lā hum yaḥzanūn(a).

Daabi! Mɔ fɛɛ mɔ ni kɛ ehe baaha Allah kwraa, ni efee nɔ ni hi lɛ, ebaaná enyɔmɔwoo yɛ e-Nuŋtsɔ lɛ ŋɔɔ ni gbeyeishemɔ ko bɛ amɛhe ni amɛyeee awerɛho.

وَقَالَتِ الْيَهُوْدُ لَيْسَتِ النَّصٰرٰى عَلٰى شَيْءٍۖ وَّقَالَتِ النَّصٰرٰى لَيْسَتِ الْيَهُوْدُ عَلٰى شَيْءٍۙ وَّهُمْ يَتْلُوْنَ الْكِتٰبَۗ كَذٰلِكَ قَالَ الَّذِيْنَ لَا يَعْلَمُوْنَ مِثْلَ قَوْلِهِمْ ۚ فَاللّٰهُ يَحْكُمُ بَيْنَهُمْ يَوْمَ الْقِيٰمَةِ فِيْمَا كَانُوْا فِيْهِ يَخْتَلِفُوْنَ

wa qālatil-yahūdu laisatin-naṣārā ‘alā syai'(in), wa qālatin-naṣārā laisatil-yahūdu ‘alā syai'(in), wa hum yatlūnal-kitāb(a), każālika qālal-lażīna lā ya‘lamūna miṡla qaulihim, fallāhu yaḥkumu bainahum yaumal-qiyāmati fīmā kānū fīhi yakhtalifūn(a).

Ni Yudafoi lɛ kɛɔ akɛ, "Kristofoi lɛ bɛ nɔ ko," ni Kristofoi lɛ (hu) kɛɔ akɛ, "Yudafoi lɛ bɛ nɔ ko," eyɛ mli akɛ amɛkaneɔ Wolo lɛ moŋ. Nakai nɔŋŋ gbɔmɛi ni bɛ nilee lɛ wieɔ nɔ ni amɛwieɔ lɛ. No hewɔ lɛ, Allah baakojo amɛ yɛ Gbohiiashitee Gbi lɛ nɔ, yɛ nɔ ni amɛje ŋwane lɛ he.

وَمَنْ اَظْلَمُ مِمَّنْ مَّنَعَ مَسٰجِدَ اللّٰهِ اَنْ يُّذْكَرَ فِيْهَا اسْمُهٗ وَسَعٰى فِيْ خَرَابِهَاۗ اُولٰۤىِٕكَ مَا كَانَ لَهُمْ اَنْ يَّدْخُلُوْهَآ اِلَّا خَاۤىِٕفِيْنَ ەۗ لَهُمْ فِى الدُّنْيَا خِزْيٌ وَّلَهُمْ فِى الْاٰخِرَةِ عَذَابٌ عَظِيْمٌ

wa man aẓlamu mim mam mana‘a masājidallāhi ay yużkara fīhasmuhū wa sa‘ā fī kharābihā, ulā'ika mā kāna lahum ay yadkhulūhā illā khā'ifīn(a), lahum fid-dun-yā khizyuw wa lahum fil-ākhirati ‘ażābun ‘aẓīm(un).

Ni namɔ ejaaa fe mɔ ni guɔ E-gbɛi lɛ tsɛmɔ yɛ Allah sɔlemɔtsui lɛ amli, ni ebɔɔ mɔdɛŋ ni efite amɛ lɛ? Amɛsaaa akɛ amɛboteɔ mli ja kɛ gbeyeishemɔ (ni ji Allah) lɛ. Abaagbe amɛ yɛ je nɛɛ mli, ni yɛ gbele sɛɛ lɛ, amɛbaana toigbalamɔ ni naa wa waa.

وَلِلّٰهِ الْمَشْرِقُ وَالْمَغْرِبُ فَاَيْنَمَا تُوَلُّوْا فَثَمَّ وَجْهُ اللّٰهِ ۗ اِنَّ اللّٰهَ وَاسِعٌ عَلِيْمٌ

wa lillāhil-masyriqu wal-magrib(u), fa'ainamā tuwallū faṡamma wajhullāh(i), innallāha wāsi‘un ‘alīm(un).

Ni bokagbɛ kɛ anaigbɛ ji Allah nɔ. He fɛɛ he ni obaatsɔ lɛ, jɛmɛ ji he ni Allah hiɛ yɔɔ. Anɔkwale, Allah ji mɔ ni fe fɛɛ, mɔ ni le nɔ fɛɛ nɔ.

وَقَالُوا اتَّخَذَ اللّٰهُ وَلَدًا ۙسُبْحٰنَهٗ ۗ بَلْ لَّهٗ مَا فِى السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِۗ كُلٌّ لَّهٗ قٰنِتُوْنَ

wa qāluttakhażallāhu waladan subḥānah(ū), bal lahū mā fis-samāwāti wal-arḍ(i), kullul lahū qānitūn(a).

Ni amɛkɛɛ akɛ: “Allah yɛ binuu.” Anunyam aha Allah, po nɔ fɛɛ nɔ ni yɔɔ ŋwɛi kɛ shikpɔŋ nɔ lɛ ji lɛ nɔ. Mɛi fɛɛ baa amɛhe shi amɛhaa Lɛ.

بَدِيْعُ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِۗ وَاِذَا قَضٰٓى اَمْرًا فَاِنَّمَا يَقُوْلُ لَهٗ كُنْ فَيَكُوْنُ

badī‘us-samāwāti wal-arḍ(i), wa iżā qaḍā amran fa'innamā yaqūlu lahū kun fayakūn(u).

(Allah) ŋwɛi kɛ shikpɔŋ bɔlɔ. Kɛ́ E-miisumɔ ni ewo nɔ ko he mla lɛ, E-kɛɔ lɛ kɛkɛ akɛ, “Feemɔ!” No hewɔ lɛ, nakai eji.

وَقَالَ الَّذِيْنَ لَا يَعْلَمُوْنَ لَوْلَا يُكَلِّمُنَا اللّٰهُ اَوْ تَأْتِيْنَآ اٰيَةٌ ۗ كَذٰلِكَ قَالَ الَّذِيْنَ مِنْ قَبْلِهِمْ مِّثْلَ قَوْلِهِمْ ۗ تَشَابَهَتْ قُلُوْبُهُمْ ۗ قَدْ بَيَّنَّا الْاٰيٰتِ لِقَوْمٍ يُّوْقِنُوْنَ

wa qālal-lażīna lā ya‘lamūna lau lā yukallimunallāhu au ta'tīnā āyah(tun), każālika qālal-lażīna min qablihim miṡla qaulihim, tasyābahat qulūbuhum, qad bayyannal-āyāti liqaumiy yūqinūn(a).

Ni mɛi ni leee lɛ kɛɛ akɛ, "Mɛni hewɔ Allah kɛ wɔ ewieee loo efeee okadii (ni kɔɔ E-hewalɛ he) baa wɔŋɔɔ?" Nakai nɔŋŋ mɛi ni tsɔ amɛhiɛ lɛ hu ewie nɔ ni amɛwie lɛ. Amɛtsuii lɛ nɔŋŋ. Anɔkwale, Wɔtsɔɔ (Wɔ hewalɛ) okadii lɛ amli wɔtsɔɔ mɛi ni heɔ yeɔ lɛ.

اِنَّآ اَرْسَلْنٰكَ بِالْحَقِّ بَشِيْرًا وَّنَذِيْرًاۙ وَّلَا تُسْـَٔلُ عَنْ اَصْحٰبِ الْجَحِيْمِ

innā arsalnāka bil-ḥaqqi basyīraw wa nażīrā(n), wa lā tus'alu ‘an aṣḥābil-jaḥīm(i).

Anɔkwale, Wɔtsu bo (Muhammad) kɛ anɔkwale, akɛ sanekpakpa hiɛlɔ kɛ kɔkɔbɔɔlɔ. Ni abiŋ bo (akɔntaabuu) yɛ hɛlbii lɛ ahe.

وَلَنْ تَرْضٰى عَنْكَ الْيَهُوْدُ وَلَا النَّصٰرٰى حَتّٰى تَتَّبِعَ مِلَّتَهُمْ ۗ قُلْ اِنَّ هُدَى اللّٰهِ هُوَ الْهُدٰى ۗ وَلَىِٕنِ اتَّبَعْتَ اَهْوَاۤءَهُمْ بَعْدَ الَّذِيْ جَاۤءَكَ مِنَ الْعِلْمِ ۙ مَا لَكَ مِنَ اللّٰهِ مِنْ وَّلِيٍّ وَّلَا نَصِيْرٍ

wa lan tarḍā ‘ankal-yahūdu wa lan-naṣārā ḥattā tattabi‘a millatahum, qul inna hudallāhi huwal-hudā, wa la'inittaba‘ta ahwā'ahum ba‘dal-lażī jā'aka minal-‘ilm(i), mā laka minallāhi miw waliyyiw wa lā naṣīr(in).

Ni Yudafoi kɛ Kristofoi lɛ ekpɛlɛŋ onɔ (Muhammad) kɛyashi obaanyiɛ amɛjamɔ lɛ sɛɛ. Kɛɛmɔ akɛ, "Anɔkwale mli lɛ, Allah gbɛtsɔɔmɔ ji (anɔkwale) gbɛtsɔɔmɔ." Ni kɛji onyiɛ amɛshwelɛi asɛɛ beni nilee (anɔkwale) eba onɔ lɛ sɛɛ lɛ, obɛ mɔ ko ni buɔ ohe loo yelikɛbualɔ ko kɛjɛɛɛ Allah ŋɔɔ.

اَلَّذِيْنَ اٰتَيْنٰهُمُ الْكِتٰبَ يَتْلُوْنَهٗ حَقَّ تِلَاوَتِهٖۗ اُولٰۤىِٕكَ يُؤْمِنُوْنَ بِهٖ ۗ وَمَنْ يَّكْفُرْ بِهٖ فَاُولٰۤىِٕكَ هُمُ الْخٰسِرُوْنَ ࣖ

allażīna ātaināhumul-kitāba yatlūnahū ḥaqqa tilāwatih(ī), ulā'ika yu'minūna bih(ī), wa may yakfur bihī fa ulā'ika humul-khāsirūn(a).

Mɛi ni Wɔkɛ Wolo lɛ eha amɛ lɛ, amɛkaneɔ bɔ ni sa, amɛji mɛi ni heɔ amɛyeɔ. Ni mɔ fɛɛ mɔ ni heee lɛ eyeee lɛ, nomɛi ji mɛi ni baafite.

يٰبَنِيْٓ اِسْرَاۤءِيْلَ اذْكُرُوْا نِعْمَتِيَ الَّتِيْٓ اَنْعَمْتُ عَلَيْكُمْ وَاَنِّيْ فَضَّلْتُكُمْ عَلَى الْعٰلَمِيْنَ

yā banī isrā'īlażkurū ni‘matiyal-latī an‘amtu ‘alaikum wa annī faḍḍaltukum ‘alal-‘ālamīn(a).

Nyɛ Israelbii! Kaimɔ Mijɔɔmɔi ni mikɛha bo ni mikɛfee bo ejurɔ fe gbɔmɛi krokomɛi fɛɛ ni yɔɔ je nɛɛ mli (yɛ nakai beaŋ lɛ).

وَاتَّقُوْا يَوْمًا لَّا تَجْزِيْ نَفْسٌ عَنْ نَّفْسٍ شَيْـًٔا وَّلَا يُقْبَلُ مِنْهَا عَدْلٌ وَّلَا تَنْفَعُهَا شَفَاعَةٌ وَّلَا هُمْ يُنْصَرُوْنَ

wattaqū yaumal lā tajzī nafsun ‘an nafsin syai'aw wa lā yuqbalu minhā ‘adluw wa lā tanfa‘uhā syafā‘atuw wa lā hum yunṣarūn(a).

Ni nyɛshea gbi lɛ gbeyei, (be mli ni) mɔ ko mɔ ko nyɛŋ ato (efã) mɔ kroko najiaŋ fioo po, akpɛlɛŋ kpɔmɔ nɔ ko nɔ, yelikɛbuamɔ he ehiaaa lɛ, ni ayeŋ abuaa amɛ hu.

۞ وَاِذِ ابْتَلٰٓى اِبْرٰهٖمَ رَبُّهٗ بِكَلِمٰتٍ فَاَتَمَّهُنَّ ۗ قَالَ اِنِّيْ جَاعِلُكَ لِلنَّاسِ اِمَامًا ۗ قَالَ وَمِنْ ذُرِّيَّتِيْ ۗ قَالَ لَا يَنَالُ عَهْدِى الظّٰلِمِيْنَ

wa iżibtalā ibrāhīma rabbuhū bikalimātin fa atammahunn(a), qāla innī jā‘iluka lin-nāsi imāmā(n), qāla wa min żurriyyatī, qāla lā yanālu ‘ahdiẓ-ẓālimīn(a).

Ni (kaimɔ), beni e-Nuŋtsɔ lɛ ka Abraham kɛ wiemɔi fioo komɛi lɛ, no sɛɛ lɛ etsu he nii jogbaŋŋ. E (Allah) kɛɛ, "Anɔkwale, mifee bo adesai fɛɛ ahiɛnyiɛlɔ." Lɛ (Ibrahim) kɛɛ, "Ni (agbɛnɛ hu) kɛjɛ mibii kɛ mibii lɛ adɛŋ?" Allah kɛɛ, "(Anɔkwale, shi) Mishiwoo lɛ kɔɔɔ mɛi ni feɔ efɔŋ lɛ ahe."

وَاِذْ جَعَلْنَا الْبَيْتَ مَثَابَةً لِّلنَّاسِ وَاَمْنًاۗ وَاتَّخِذُوْا مِنْ مَّقَامِ اِبْرٰهٖمَ مُصَلًّىۗ وَعَهِدْنَآ اِلٰٓى اِبْرٰهٖمَ وَاِسْمٰعِيْلَ اَنْ طَهِّرَا بَيْتِيَ لِلطَّاۤىِٕفِيْنَ وَالْعٰكِفِيْنَ وَالرُّكَّعِ السُّجُوْدِ

wa iż ja‘alnal-baita maṡābatal lin-nāsi wa amnā(n), wattakhiżū mim maqāmi ibrāhīma muṣallā(n), wa ‘ahidnā ilā ibrāhīma wa ismā‘īla an ṭahhirā baitiya liṭ-ṭā'ifīna wal-‘ākifīna war-rukka‘is-sujūd(i).

Ni (kaimɔ), beni Wɔfee shia (Kaaba) lɛ he ni gbɔmɛi buaa amɛhe naa yɛ kɛ shweshweeshwe shihilɛhe kɛha gbɔmɛi lɛ. Ni ofee Ibrahim maqam lɛ sɔlemɔhe. Ni Wɔfã Abraham kɛ Ismail akɛ, "Nyɛtsumɔa Mishia lɛ he nyɛhaa mɛi ni ji tawaf, mɛi ni ji iktikaf, mɛi ni kotoɔ shi kɛ mɛi ni kotoɔ shi lɛ!"

وَاِذْ قَالَ اِبْرٰهٖمُ رَبِّ اجْعَلْ هٰذَا بَلَدًا اٰمِنًا وَّارْزُقْ اَهْلَهٗ مِنَ الثَّمَرٰتِ مَنْ اٰمَنَ مِنْهُمْ بِاللّٰهِ وَالْيَوْمِ الْاٰخِرِۗ قَالَ وَمَنْ كَفَرَ فَاُمَتِّعُهٗ قَلِيْلًا ثُمَّ اَضْطَرُّهٗٓ اِلٰى عَذَابِ النَّارِ ۗ وَبِئْسَ الْمَصِيْرُ

wa iż qāla ibrāhīmu rabbij‘al hāżā baladan āminaw warzuq ahlahū minaṡ-ṡamarāti man āmana minhum billāhi wal-yaumil-ākhir(i), qāla wa man kafara fa umatti‘uhū qalīlan ṡumma aḍṭarruhū ilā ‘ażābin-nār(i), wa bi'sal-maṣīr(u).

Ni (kaimɔ) beni Abraham sɔle akɛ, "O mi-Nuŋtsɔ, ha shikpɔŋ nɛɛ (Mecca shikpɔŋ lɛ) afee shikpɔŋ ni yɔɔ shweshweeshwe ni oha mɛi ni yɔɔ jɛmɛ lɛ niyenii yɛ yibii amli, ni ji mɛi ni heɔ Allah kɛ Naagbee Gbi lɛ amɛyeɔ lɛ ateŋ lɛ," Lɛ (Allah) kɛɛ, "Ni mɔ ni heee yeee lɛ, maha lɛ be kukuoo mli tsui ni mikɛbaatsu nii, ni mikɛ mihe awo mli. he ni ehiii fe fɛɛ ni esa akɛ aku sɛɛ aya."

وَاِذْ يَرْفَعُ اِبْرٰهٖمُ الْقَوَاعِدَ مِنَ الْبَيْتِ وَاِسْمٰعِيْلُۗ رَبَّنَا تَقَبَّلْ مِنَّا ۗ اِنَّكَ اَنْتَ السَّمِيْعُ الْعَلِيْمُ

wa iż yarfa‘u ibrāhīmul-qawā‘ida minal-baiti wa ismā‘īl(u), rabbanā taqabbal minnā, innaka antas-samī‘ul-‘alīm(u).

Ni (kaimɔ) beni Ibrahim kɛ Ismail wo Sɔlemɔtsu lɛ shishitoo lɛ nɔ lɛ, (be mli ni esɔleɔ lɛ), "Wɔ-Nuŋtsɔ, kpɛlɛmɔ (jurɔfeemɔ) nɔ kɛjɛ wɔdɛŋ. Anɔkwale, Bo ji Mɔ ni Nuɔ Fɛɛ Nɔ, Mɔ ni Leɔ Fɛɛ Nɔ."

رَبَّنَا وَاجْعَلْنَا مُسْلِمَيْنِ لَكَ وَمِنْ ذُرِّيَّتِنَآ اُمَّةً مُّسْلِمَةً لَّكَۖ وَاَرِنَا مَنَاسِكَنَا وَتُبْ عَلَيْنَا ۚ اِنَّكَ اَنْتَ التَّوَّابُ الرَّحِيْمُ

rabbanā waj‘alnā muslimaini laka wa min żurriyyatinā ummatam muslimatal lak(a), wa arinā manāsikanā wa tub ‘alainā, innaka antat-tawwābur-raḥīm(u).

O wɔ Nuŋtsɔ, feemɔ wɔ gbɔmɛi ni baa amɛhe shi amɛhaa bo, kɛ wɔbii kɛ wɔbii (hu) gbɔmɛi ni baa amɛhe shi amɛhaa bo ni otsɔɔ wɔ gbɛi ni wɔtsɔɔ nɔ wɔfeɔ wɔjamɔ (hajj), ni okpɛlɛ wɔtsuitsakemɔ lɛ nɔ. Anɔkwale, Bo ji Mɔ ni Kpɛlɛɔ Tsuitsakemɔ nɔ Fe Fɛɛ, Mɔ ni Naa Mɔbɔ Fe Fɛɛ.

رَبَّنَا وَابْعَثْ فِيْهِمْ رَسُوْلًا مِّنْهُمْ يَتْلُوْا عَلَيْهِمْ اٰيٰتِكَ وَيُعَلِّمُهُمُ الْكِتٰبَ وَالْحِكْمَةَ وَيُزَكِّيْهِمْ ۗ اِنَّكَ اَنْتَ الْعَزِيْزُ الْحَكِيْمُ ࣖ

rabbanā wab‘aṡ fīhim rasūlam minhum yatlū ‘alaihim āyātika wa yu‘allimuhumul-kitāba wal-ḥikmata wa yuzakkīhim, innaka antal-‘azīzul-ḥakīm(u).

Wɔ-Nuŋtsɔ, tsu bɔfo ko kɛjɛ amɛteŋ kɛba amɛteŋ, ni ebaakane O-kukuji lɛ etsɔɔ amɛ ni etsɔɔ amɛ Wolo lɛ kɛ Nilee lɛ, ni etsuu amɛhe. Anɔkwale, Bo ji Mɔ ni He Wa Fe Fɛɛ, Nilelɔ Fe Fɛɛ."

وَمَنْ يَّرْغَبُ عَنْ مِّلَّةِ اِبْرٰهٖمَ اِلَّا مَنْ سَفِهَ نَفْسَهٗ ۗوَلَقَدِ اصْطَفَيْنٰهُ فِى الدُّنْيَا ۚوَاِنَّهٗ فِى الْاٰخِرَةِ لَمِنَ الصّٰلِحِيْنَ

wa may yargabu ‘an millati ibrāhīma illā man safiha nafsah(ū), wa laqad-iṣṭafaināhu fid-dun-yā, wa innahū fil-ākhirati laminaṣ-ṣāliḥīn(a).

Ni gbɔmɛi ni nyɛɔ Abraham jamɔ lɛ, ji gbɔmɛi ni lakaa amɛhe kɛkɛ. Ni lɛɛlɛŋ, Wɔhala lɛ (Ibrahim) yɛ je nɛɛ mli. Ni lɛɛlɛŋ yɛ gbele sɛɛ shihilɛ mli lɛ ebaafata Nyɔŋmɔjamɔ he gbɔmɛi lɛ ahe.

اِذْ قَالَ لَهٗ رَبُّهٗٓ اَسْلِمْۙ قَالَ اَسْلَمْتُ لِرَبِّ الْعٰلَمِيْنَ

iż qāla lahū rabbuhū aslim, qāla aslamtu lirabbil-‘ālamīn(a).

(Kaimɔ) beni Nyɔŋmɔ kɛɛ lɛ (Ibrahim) akɛ, “Okɛ ohe aha!” Eha hetoo akɛ, "Mikɛ mihe miiha jeŋmaji fɛɛ Nuŋtsɔ lɛ."

وَوَصّٰى بِهَآ اِبْرٰهٖمُ بَنِيْهِ وَيَعْقُوْبُۗ يٰبَنِيَّ اِنَّ اللّٰهَ اصْطَفٰى لَكُمُ الدِّيْنَ فَلَا تَمُوْتُنَّ اِلَّا وَاَنْتُمْ مُّسْلِمُوْنَ ۗ

wa waṣṣā bihā ibrāhīmu banīhi wa ya‘qūb(u), yā baniyya innallāhaṣṭafā lakumud-dīna falā tamūtunna illā wa antum muslimūn(a).

Ni Abraham kɛ nɛkɛ (wiemɔ) nɛɛ ha ebihii lɛ akɛ gboshinii, taakɛ Yakob fee lɛ. "O mibii! Anɔkwale, Allah ehala jamɔ nɛɛ eha nyɛ, no hewɔ lɛ nyɛkagboi ja Muslimnyo ji nyɛ."

اَمْ كُنْتُمْ شُهَدَاۤءَ اِذْ حَضَرَ يَعْقُوْبَ الْمَوْتُۙ اِذْ قَالَ لِبَنِيْهِ مَا تَعْبُدُوْنَ مِنْۢ بَعْدِيْۗ قَالُوْا نَعْبُدُ اِلٰهَكَ وَاِلٰهَ اٰبَاۤىِٕكَ اِبْرٰهٖمَ وَاِسْمٰعِيْلَ وَاِسْحٰقَ اِلٰهًا وَّاحِدًاۚ وَنَحْنُ لَهٗ مُسْلِمُوْنَ

am kuntum syuhadā'a iż ḥaḍara ya‘qūbal-maut(u), iż qāla libanīhi mā ta‘budūna mim ba‘dī, qālū na‘budu ilāhaka wa ilāha ābā'ika ibrāhīma wa ismā‘īla wa isḥāqa ilāhaw wāḥidā(n), wa naḥnu lahū muslimūn(a).

Ani nyɛji odasefoi beni gbele ba Yakob nɔ, beni ekɛɛ ebihii lɛ akɛ: “Mɛni nyɛbaaja kɛ́ migbo?” Amɛha hetoo akɛ: "Wɔbaajá o-Nyɔŋmɔ lɛ kɛ oblematsɛmɛi lɛ a-Nyɔŋmɔ lɛ, ni ji Abraham, Ishmael kɛ Isak, (ni ji) Nyɔŋmɔ Ofe lɛ ni wɔ (kɛkɛ) baaha lɛ."

تِلْكَ اُمَّةٌ قَدْ خَلَتْ ۚ لَهَا مَا كَسَبَتْ وَلَكُمْ مَّا كَسَبْتُمْ ۚ وَلَا تُسْـَٔلُوْنَ عَمَّا كَانُوْا يَعْمَلُوْنَ

tilka ummatun qad khalat, lahā mā kasabat wa lakum mā kasabtum, wa lā tus'alūna ‘ammā kānū ya‘malūn(a).

No ji gbɔmɛi ni hi shi yɛ blema lɛ. Lɛ ji nɔ ni amɛná, ni nyɛ hu nyɛná. Ni abiŋ bo (abu he akɔntaa) yɛ nɔ ni amɛfeɔ tsutsu lɛ he.

وَقَالُوْا كُوْنُوْا هُوْدًا اَوْ نَصٰرٰى تَهْتَدُوْا ۗ قُلْ بَلْ مِلَّةَ اِبْرٰهٖمَ حَنِيْفًا ۗوَمَا كَانَ مِنَ الْمُشْرِكِيْنَ

wa qālū kūnū hūdan au naṣārā tahtadū, qul bal millata ibrāhīma ḥanīfā(n), wa mā kāna minal-musyrikīn(a).

Ni amɛkɛɛ, "Nyɛfea nyɛ (hemɔkɛyelilɔi) Yudafoi loo Kristofoi, abaakudɔ nyɛ diɛŋtsɛ." Kɛɛmɔ akɛ, "(Daabi!) Shi (wɔnyiɛɔ) Abraham jamɔ ni ja lɛ sɛɛ ni efataaa mɛi ni kɛ Nyɔŋmɔ feɔ ekome lɛ ahe."

قُوْلُوْٓا اٰمَنَّا بِاللّٰهِ وَمَآ اُنْزِلَ اِلَيْنَا وَمَآ اُنْزِلَ اِلٰٓى اِبْرٰهٖمَ وَاِسْمٰعِيْلَ وَاِسْحٰقَ وَيَعْقُوْبَ وَالْاَسْبَاطِ وَمَآ اُوْتِيَ مُوْسٰى وَعِيْسٰى وَمَآ اُوْتِيَ النَّبِيُّوْنَ مِنْ رَّبِّهِمْۚ لَا نُفَرِّقُ بَيْنَ اَحَدٍ مِّنْهُمْۖ وَنَحْنُ لَهٗ مُسْلِمُوْنَ

qūlū āmannā billāhi wa mā unzila ilainā wa mā unzila ilā ibrāhīma wa ismā‘īla wa isḥāqa wa ya‘qūba wal-asbāṭi wa mā ūtiya mūsā wa ‘īsā wa mā ūtiyan-nabiyyūna mir rabbihim, lā nufarriqu baina aḥadim minhum wa naḥnu lahū muslimūn(a).

Kɛɛmɔ akɛ, "Wɔheɔ Allah kɛ nɔ ni ajie lɛ kpo atsɔɔ wɔ lɛ wɔyeɔ, kɛ nɔ ni ajie lɛ kpo atsɔɔ Abraham, Ishmael, Isaac, Yakob kɛ amɛshwiei lɛ, kɛ nɔ ni akɛha Mose kɛ Yesu kɛ nɔ ni akɛha gbalɔi lɛ kɛjɛ amɛ-Nuŋtsɔ lɛ ŋɔɔ lɛ nɔ. Wɔfeee srɔtofeemɔ ko yɛ amɛteŋ mɔ ko mɔ ko teŋ, ni wɔkɛ wɔhe haa lɛ."

فَاِنْ اٰمَنُوْا بِمِثْلِ مَآ اٰمَنْتُمْ بِهٖ فَقَدِ اهْتَدَوْا ۚوَاِنْ تَوَلَّوْا فَاِنَّمَا هُمْ فِيْ شِقَاقٍۚ فَسَيَكْفِيْكَهُمُ اللّٰهُ ۚوَهُوَ السَّمِيْعُ الْعَلِيْمُ ۗ

fa'in āmanū bimiṡli mā āmantum bihī faqadihtadau, wa in tawallau fa'innamā hum fī syiqāq(in), fasayakfīkahumullāh(u), wa huwas-samī‘ul-‘alīm(u).

No hewɔ lɛ, eji amɛhe amɛye tamɔ bɔ ni nyɛheɔ nyɛyeɔ lɛ kulɛ, lɛɛlɛŋ, kulɛ akudɔ amɛ. Shi kɛji amɛtsi amɛhe lɛ, anɔkwale mli lɛ, amɛji henyɛlɔi (kɛ bo) lɛ, no lɛ Allah baaha bo (Muhammad) ashɛ amɛhe (kɛtsɔ E-yelikɛbuamɔ nɔ). Ni Lɛ ji Mɔ ni Nuɔ Fɛɛ Nɔ, Mɔ ni Le Fɛɛ Nɔ.

صِبْغَةَ اللّٰهِ ۚ وَمَنْ اَحْسَنُ مِنَ اللّٰهِ صِبْغَةً ۖ وَّنَحْنُ لَهٗ عٰبِدُوْنَ

Ṣibgatallāh(i), wa man aḥsanu minallāhi ṣibgataw wa naḥnu lahū ‘ābidūn(a).

Nyɔŋmɔ ajɔɔ bo." Namɔ hi fe Allah? Ni Lɛ wɔjáa.

قُلْ اَتُحَاۤجُّوْنَنَا فِى اللّٰهِ وَهُوَ رَبُّنَا وَرَبُّكُمْۚ وَلَنَآ اَعْمَالُنَا وَلَكُمْ اَعْمَالُكُمْۚ وَنَحْنُ لَهٗ مُخْلِصُوْنَ ۙ

qul atuḥājjūnanā fillāhi wa huwa rabbunā wa rabbukum, wa lanā a‘mālunā wa lakum a‘mālukum, wa naḥnu lahū mukhliṣūn(a).

Kɛɛmɔ (Muhammad), “Ani oosumɔ ni okɛ wɔ aje ŋwane yɛ Allah he, eyɛ mli akɛ Lɛ ji wɔ-Nuŋtsɔ kɛ nyɛ-Nuŋtsɔ moŋ.

اَمْ تَقُوْلُوْنَ اِنَّ اِبْرٰهٖمَ وَاِسْمٰعِيْلَ وَاِسْحٰقَ وَيَعْقُوْبَ وَالْاَسْبَاطَ كَانُوْا هُوْدًا اَوْ نَصٰرٰى ۗ قُلْ ءَاَنْتُمْ اَعْلَمُ اَمِ اللّٰهُ ۗ وَمَنْ اَظْلَمُ مِمَّنْ كَتَمَ شَهَادَةً عِنْدَهٗ مِنَ اللّٰهِ ۗ وَمَا اللّٰهُ بِغَافِلٍ عَمَّا تَعْمَلُوْنَ

am taqūlūna inna ibrāhīma wa ismā‘īla wa isḥāqa wa ya‘qūba wal-asbāṭa kānū hūdan au naṣārā, qul a'antum a‘lamu amillāh(u), wa man aẓlamu mimman katama syahādatan ‘indahū minallāh(i), wa mallāhu bigāfilin ‘ammā ta‘malūn(a).

Aloo nyɛ (Yudafoi kɛ Kristofoi) nyɛkɛɔ akɛ Abraham, Ishmael, Isak, Yakob kɛ amɛshwiei ji Yudafoi loo Kristofoi? Kɛɛmɔ akɛ, "Ani ole jogbaŋŋ loo Allah, ni namɔ ejaaa fe mɔ ni kɛ odaseyeli ni eyɔɔ kɛjɛɔ Allah ŋɔɔ lɛ teeɔ lɛ?" Allah jeee mɔ ni leee nɔ ni nyɛfeɔ lɛ.

تِلْكَ اُمَّةٌ قَدْ خَلَتْ ۚ لَهَا مَا كَسَبَتْ وَلَكُمْ مَّا كَسَبْتُمْ ۚ وَلَا تُسْـَٔلُوْنَ عَمَّا كَانُوْا يَعْمَلُوْنَ ࣖ ۔

tilka ummatun qad khalat, lahā mā kasabat wa lakum mā kasabtum, wa lā tus'alūna ‘ammā kānū ya‘malūn(a).

No ji gbɔmɛi ni hi shi yɛ blema lɛ. Lɛ ji nɔ ni amɛná, ni nyɛ hu nyɛná. Ni abiŋ bo (abu he akɔntaa) yɛ nɔ ni amɛfeɔ tsutsu lɛ he.

۞ سَيَقُوْلُ السُّفَهَاۤءُ مِنَ النَّاسِ مَا وَلّٰىهُمْ عَنْ قِبْلَتِهِمُ الَّتِيْ كَانُوْا عَلَيْهَا ۗ قُلْ لِّلّٰهِ الْمَشْرِقُ وَالْمَغْرِبُۗ يَهْدِيْ مَنْ يَّشَاۤءُ اِلٰى صِرَاطٍ مُّسْتَقِيْمٍ

sayāqūlus-sufahā'u minan-nāsi mā wallāhum ‘an qiblatihimul-latī kānū ‘alaihā, qul lillāhil-masyriqu wal-magrib(u), yahdī may yasyā'u ilā ṣirāṭim mustaqīm(in).

Mɛi ni bɛ shishinumɔ yɛ adesai ateŋ lɛ baakɛɛ akɛ, "Mɛni tsi amɛ (Muslimbii) kɛjɛ qibla ni amɛ (tsɔɔ) amɛhe tsutsu lɛ he?" Kɛɛmɔ (Muhammad), "Bokagbɛ kɛ anaigbɛ ji Allah nɔ; Etsɔɔ mɔ ni Esumɔɔ gbɛ ni ja lɛ nɔ."

وَكَذٰلِكَ جَعَلْنٰكُمْ اُمَّةً وَّسَطًا لِّتَكُوْنُوْا شُهَدَاۤءَ عَلَى النَّاسِ وَيَكُوْنَ الرَّسُوْلُ عَلَيْكُمْ شَهِيْدًا ۗ وَمَا جَعَلْنَا الْقِبْلَةَ الَّتِيْ كُنْتَ عَلَيْهَآ اِلَّا لِنَعْلَمَ مَنْ يَّتَّبِعُ الرَّسُوْلَ مِمَّنْ يَّنْقَلِبُ عَلٰى عَقِبَيْهِۗ وَاِنْ كَانَتْ لَكَبِيْرَةً اِلَّا عَلَى الَّذِيْنَ هَدَى اللّٰهُ ۗوَمَا كَانَ اللّٰهُ لِيُضِيْعَ اِيْمَانَكُمْ ۗ اِنَّ اللّٰهَ بِالنَّاسِ لَرَءُوْفٌ رَّحِيْمٌ

wa każālika ja‘alnākum ummataw wasaṭal litakūnū syuhadā'a ‘alan-nāsi wa yakūnar-rasūlu ‘alaikum syahīdā(n), wa mā ja‘alnal-qiblatal-latī kunta ‘alaihā illā lina‘lama may yattabi‘ur-rasūla mimmay yanqalibu ‘alā ‘aqibaih(i), wa in kānat lakabīratan illā ‘alal-lażīna hadallāh(u), wa mā kānallāhu liyuḍī‘a īmānakum, innallāha bin-nāsi lara'ūfur raḥīm(un).

Ni nakai nɔŋŋ hu, Wɔfee nyɛ (Muslimbii) "mɛi ni yɔɔ teŋgbɛ" koni nyɛfee adesai (nifeemɔi) ahe odasefoi ni bɔfo (Muhammad) lɛ hu afee nyɛ (nifeemɔi) ahe odasefonyo. Wɔfeee lɛ qibla ni nyɛ (tsutsu) tsɔ nyɛhe lɛ, shi moŋ koni Wɔle mɔ ni nyiɛɔ Gbɔ lɛ sɛɛ kɛ mɔ ni kuɔ esɛɛ. Anɔkwale, (Qibla lɛ ni ajieɔ) lɛ wa waa, ja mɛi ni Allah etsɔɔ amɛ gbɛ lɛ pɛ. Ni Allah fiteŋ nyɛhemɔkɛyeli lɛ. Anɔkwale, Allah ji mɔbɔnalɔ fe fɛɛ, Mɔbɔnalɔ fe fɛɛ kɛha adesai.

قَدْ نَرٰى تَقَلُّبَ وَجْهِكَ فِى السَّمَاۤءِۚ فَلَنُوَلِّيَنَّكَ قِبْلَةً تَرْضٰىهَا ۖ فَوَلِّ وَجْهَكَ شَطْرَ الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ ۗ وَحَيْثُ مَا كُنْتُمْ فَوَلُّوْا وُجُوْهَكُمْ شَطْرَهٗ ۗ وَاِنَّ الَّذِيْنَ اُوْتُوا الْكِتٰبَ لَيَعْلَمُوْنَ اَنَّهُ الْحَقُّ مِنْ رَّبِّهِمْ ۗ وَمَا اللّٰهُ بِغَافِلٍ عَمَّا يَعْمَلُوْنَ

qad narā taqallubaka wajhika fis-samā'(i), fa lanuwalliyannaka qiblatan tarḍāhā, fawalli wajhaka syaṭral-masjidil-ḥarām(i), wa ḥaiṡumā kuntum fawallū wujūhakum syaṭrah(ū), wa innal-lażīna ūtul-kitāba laya‘lamūna annahul-ḥaqqu mir rabbihim, wa mallāhu bigāfilin ‘ammā ya‘malūn(a).

Wɔnaa ohiɛ (Muhammad) shii abɔ ni ekwɛɔ ŋwɛi, no hewɔ lɛ Wɔbaatsɔ bo kɛya Qibla ni osumɔɔ lɛ nɔ. No hewɔ lɛ, tsɔ ohiɛ okwɛ Mosque Kpeteŋkpele lɛ. Ni he fɛɛ he ni oyɔɔ lɛ, tsɔ ohiɛ okwɛ nɔ. Ni lɛɛlɛŋ mɛi ni aha amɛ Wolo lɛ (Torah kɛ Sanekpakpa lɛ) le akɛ (Qibla lɛ sɛɛkuu) ji anɔkwale ni jɛ amɛ-Nuŋtsɔ lɛ ŋɔɔ. Ni Allah jeee mɔ ni leee nɔ ni amɛfeɔ lɛ.

وَلَىِٕنْ اَتَيْتَ الَّذِيْنَ اُوْتُوا الْكِتٰبَ بِكُلِّ اٰيَةٍ مَّا تَبِعُوْا قِبْلَتَكَ ۚ وَمَآ اَنْتَ بِتَابِعٍ قِبْلَتَهُمْ ۚ وَمَا بَعْضُهُمْ بِتَابِعٍ قِبْلَةَ بَعْضٍۗ وَلَىِٕنِ اتَّبَعْتَ اَهْوَاۤءَهُمْ مِّنْۢ بَعْدِ مَاجَاۤءَكَ مِنَ الْعِلْمِ ۙ اِنَّكَ اِذًا لَّمِنَ الظّٰلِمِيْنَ ۘ

wa la'in ataital-lażīna ūtul-kitāba bikulli āyatim mā tabi‘ū qiblatak(a), wa mā anta bitābi‘in qiblatahum, wa mā ba‘ḍuhum bitābi‘in qiblata ba‘ḍ(in), wa la'inittaba‘ta ahwā'ahum mim ba‘di mā jā'aka minal-‘ilm(i), innaka iżal laminaẓ-ẓālimīn(a).

Ni eyɛ mli akɛ bo (Muhammad) kɛ kukuji (saji) lɛ fɛɛ ha mɛi ni akɛ Wolo lɛ ha amɛ lɛ moŋ, shi amɛnyiɛŋ o-Qibla lɛ sɛɛ, ni bo hu nyɛnyiɛɛɛ amɛ Qibla lɛ sɛɛ. Amɛteŋ mɛi komɛi nyiɛŋ mɛi krokomɛi a-Qibla lɛ sɛɛ. Ni kɛji akɛ onyiɛ amɛsuɔmɔnaa nii asɛɛ beni nilee eba onɔ lɛ sɛɛ lɛ, no lɛ, ŋwanejee ko bɛ he akɛ obaafee mɛi ni feɔ efɔŋ lɛ ateŋ mɔ kome.

اَلَّذِيْنَ اٰتَيْنٰهُمُ الْكِتٰبَ يَعْرِفُوْنَهٗ كَمَا يَعْرِفُوْنَ اَبْنَاۤءَهُمْ ۗ وَاِنَّ فَرِيْقًا مِّنْهُمْ لَيَكْتُمُوْنَ الْحَقَّ وَهُمْ يَعْلَمُوْنَ

allażīna ātaināhumul-kitāba ya‘rifūnahū kamā ya‘rifūna abnā'ahum, wa inna farīqam minhum layaktumūnal-ḥaqqa wa hum ya‘lamūn(a).

Mɛi ni Wɔkɛ Wolo lɛ (Torah kɛ Sanekpakpa lɛ) eha amɛ lɛ le lɛ (Muhammad) tamɔ bɔ ni amɛle amɛ diɛŋtsɛ amɛbii lɛ. Anɔkwale, amɛteŋ mɛi komɛi kɛ anɔkwale lɛ baatee, eyɛ mli akɛ amɛle (lɛ) .

اَلْحَقُّ مِنْ رَّبِّكَ فَلَا تَكُوْنَنَّ مِنَ الْمُمْتَرِيْنَ ࣖ

al-ḥaqqu mir rabbika falā takūnanna minal-mumtarīn(a).

Anɔkwale lɛ jɛ o-Nuŋtsɔ lɛ ŋɔɔ, no hewɔ lɛ esaaa akɛ bo (Muhammad) feɔ mɛi ni yiŋ feɔ amɛ kɔshikɔshi lɛ ateŋ mɔ kome kɔkɔɔkɔ.

وَلِكُلٍّ وِّجْهَةٌ هُوَ مُوَلِّيْهَا فَاسْتَبِقُوا الْخَيْرٰتِۗ اَيْنَ مَا تَكُوْنُوْا يَأْتِ بِكُمُ اللّٰهُ جَمِيْعًا ۗاِنَّ اللّٰهَ عَلٰى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيْرٌ

wa likulliw wijhatun huwa muwallīhā fastabiqul-khairāt(i), aina mā takūnū ya'ti bikumullāhu jamī‘ā(n), innallāha ‘alā kulli syai'in qadīr(un).

Ni Ummah fɛɛ Ummah yɛ Qibla ni ekɛkpeɔ. No hewɔ lɛ, akaŋ yɛ ekpakpafeemɔ mli. He fɛɛ he ni nyɛyɔɔ lɛ, Allah baabua nyɛ fɛɛ naa diɛŋtsɛ. Anɔkwale, Allah ji Ofe yɛ nibii fɛɛ nɔ.

وَمِنْ حَيْثُ خَرَجْتَ فَوَلِّ وَجْهَكَ شَطْرَ الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ ۗ وَاِنَّهٗ لَلْحَقُّ مِنْ رَّبِّكَ ۗ وَمَا اللّٰهُ بِغَافِلٍ عَمَّا تَعْمَلُوْنَ

wa min ḥaiṡu kharajta fawalli wajhaka syaṭral-masjidil-ḥarām(i), wa innahū lal-ḥaqqu mir rabbik(a), wa mallāhu bigāfilin ‘ammā ta‘malūn(a).

Ni he fɛɛ he ni bo (Muhammad) baaje kpo lɛ, tsɔ ohiɛ okwɛ Mosque Kpeteŋkpele lɛ, lɛɛlɛŋ, no ji o-Nuŋtsɔ lɛ famɔ diɛŋtsɛ. Allah jeee mɔ ni leee nɔ ni nyɛfeɔ lɛ.

وَمِنْ حَيْثُ خَرَجْتَ فَوَلِّ وَجْهَكَ شَطْرَ الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ ۗ وَحَيْثُ مَا كُنْتُمْ فَوَلُّوْا وُجُوْهَكُمْ شَطْرَهٗ ۙ لِئَلَّا يَكُوْنَ لِلنَّاسِ عَلَيْكُمْ حُجَّةٌ اِلَّا الَّذِيْنَ ظَلَمُوْا مِنْهُمْ فَلَا تَخْشَوْهُمْ وَاخْشَوْنِيْ وَلِاُتِمَّ نِعْمَتِيْ عَلَيْكُمْ وَلَعَلَّكُمْ تَهْتَدُوْنَۙ

wa min ḥaiṡu kharajta fa walli wajhaka syaṭral-masjidil-ḥarām(i), wa ḥaiṡumā kuntum fawallū wujūhakum syaṭrah(ū), li'allā yakūna lin-nāsi ‘alaikum ḥujjatun illal-lażīna ẓalamū minhum, falā takhsyauhum wakhsyaunī, wa li'utimma ni‘matī ‘alaikum wa la‘allakum tahtadūn(a).

Ni he fɛɛ he ni bo (Muhammad) baaje kpo lɛ, tsɔ ohiɛ okwɛ Mosque Kpeteŋkpele lɛ. Ni he fɛɛ he ni oyɔɔ lɛ, tsɔ ohiɛ okwɛ nɔ, koni yiŋtoo ko akafee adesai (ni amɛaate shi amɛwo bo), ja efɔŋfeelɔi ni yɔɔ amɛteŋ lɛ pɛ. Kaashe amɛ gbeyei, shi moŋ she Mi gbeyei, koni magbe Mijɔɔmɔi lɛ anaa yɛ onɔ, ni akudɔ bo.

كَمَآ اَرْسَلْنَا فِيْكُمْ رَسُوْلًا مِّنْكُمْ يَتْلُوْا عَلَيْكُمْ اٰيٰتِنَا وَيُزَكِّيْكُمْ وَيُعَلِّمُكُمُ الْكِتٰبَ وَالْحِكْمَةَ وَيُعَلِّمُكُمْ مَّا لَمْ تَكُوْنُوْا تَعْلَمُوْنَۗ

kamā arsalnā fīkum rasūlam minkum yatlū ‘alaikum āyātinā wa yuzakkīkum wa yu‘allimukumul-kitāba wal-ḥikmata wa yu‘allimukum mā lam takūnū ta‘lamūn(a).

Taakɛ Wɔtsu Gbalɔ (Muhammad) kɛjɛ (nyɛteŋ) kɛba nyɛŋɔɔ ni kaneɔ Wɔ kukuji lɛ, ni tsuɔ nyɛhe, ni etsɔɔ nyɛ Wolo (Al-Qur’an) kɛ Nilee (Sunnah) lɛ, ni etsɔɔ nyɛ nɔ ni nyɛleee lɛ.

فَاذْكُرُوْنِيْٓ اَذْكُرْكُمْ وَاشْكُرُوْا لِيْ وَلَا تَكْفُرُوْنِ ࣖ

fażkurūnī ażkurkum wasykurū lī wa lā takfurūn(i).

No hewɔ lɛ kaimɔ Mi, mi hu makai bo. Nyɛdaa Mi shi, ni nyɛkahea Mi nyɛyea.

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوا اسْتَعِيْنُوْا بِالصَّبْرِ وَالصَّلٰوةِ ۗ اِنَّ اللّٰهَ مَعَ الصّٰبِرِيْنَ

yā ayyuhal-lażīna āmanusta‘īnū biṣ-ṣabri waṣ-ṣalāh(ti), innallāha ma‘aṣ-ṣābirīn(a).

Nyɛ mɛi ni heɔ nyɛyeɔ lɛ! Bi yelikɛbuamɔ (kɛjɛ Allah ŋɔɔ) kɛ tsuishitoo kɛ sɔlemɔ. Anɔkwale, Allah kɛ mɛi ni toɔ amɛtsui shi lɛ yɔɔ.

وَلَا تَقُوْلُوْا لِمَنْ يُّقْتَلُ فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ اَمْوَاتٌ ۗ بَلْ اَحْيَاۤءٌ وَّلٰكِنْ لَّا تَشْعُرُوْنَ

wa lā taqūlū limay yuqtalu fī sabīlillāhi amwāt(un), bal aḥyā'uw wa lākil lā tasy‘urūn(a).

Ni kaakɛɛ akɛ mɛi ni agbe amɛ yɛ Allah gbɛ nɔ lɛ (amɛ) egboi. Yɛ anɔkwale mli lɛ (amɛ) yɛ wala mli, shi oyɔseee.

وَلَنَبْلُوَنَّكُمْ بِشَيْءٍ مِّنَ الْخَوْفِ وَالْجُوْعِ وَنَقْصٍ مِّنَ الْاَمْوَالِ وَالْاَنْفُسِ وَالثَّمَرٰتِۗ وَبَشِّرِ الصّٰبِرِيْنَ

wa lanabluwannakum bisyai'im minal-khaufi wal-jū‘i wa naqaṣim minal-amwāli wal-anfusi waṡ-ṡamarāt(i), wa basysyiriṣ-ṣābirīn(a).

Ni Wɔkɛ gbeyeishemɔ, hɔmɔ, ninamɔ ni bɛ, susumai kɛ yibii komɛi baaka bo wɔkwɛ diɛŋtsɛ. Ni okɛ sanekpakpa aha mɛi ni toɔ amɛtsui shi lɛ

اَلَّذِيْنَ اِذَآ اَصَابَتْهُمْ مُّصِيْبَةٌ ۗ قَالُوْٓا اِنَّا لِلّٰهِ وَاِنَّآ اِلَيْهِ رٰجِعُوْنَۗ

allażīna iżā aṣābathum muṣībah(tun), qālū innā lillāhi wa innā ilaihi rāji‘ūn(a).

(ni ji) mɛi ni, kɛ oshara ko ba lɛ, amɛkɛɛ "Inna lillahi wa inna ilaihi raji'un" (anɔkwale, wɔji Allah nɔ ni wɔbaaku wɔsɛɛ kɛba E-ŋɔɔ).

اُولٰۤىِٕكَ عَلَيْهِمْ صَلَوٰتٌ مِّنْ رَّبِّهِمْ وَرَحْمَةٌ ۗوَاُولٰۤىِٕكَ هُمُ الْمُهْتَدُوْنَ

ulā'ika ‘alaihim ṣalawātum mir rabbihim wa raḥmah(tun), wa ulā'ika humul-muhtadūn(a).

Amɛji mɛi ni naa eshaifaa kɛ mɔbɔnalɛ kɛjɛɔ amɛ-Nuŋtsɔ lɛ dɛŋ, ni amɛji mɛi ni nine shɛɔ gbɛtsɔɔmɔ nɔ.

۞ اِنَّ الصَّفَا وَالْمَرْوَةَ مِنْ شَعَاۤىِٕرِ اللّٰهِ ۚ فَمَنْ حَجَّ الْبَيْتَ اَوِ اعْتَمَرَ فَلَا جُنَاحَ عَلَيْهِ اَنْ يَّطَّوَّفَ بِهِمَا ۗ وَمَنْ تَطَوَّعَ خَيْرًاۙ فَاِنَّ اللّٰهَ شَاكِرٌ عَلِيْمٌ

innaṣ-ṣafā wal-marwata min sya‘ā'irillāh(i), faman ḥajjal-baita awi‘tamara falā junāḥa ‘alaihi ay yaṭṭawwafa bihimā, wa man taṭawwa‘a khairan fa innallāha syākirun ‘alīm(un).

Yɛ anɔkwale mli lɛ, Safa kɛ Marwah fata Allah syi’ar (jamɔ) lɛ he. No hewɔ lɛ mɔ fɛɛ mɔ ni feɔ Hajj kɛyaa Allah shia lɛ loo efeɔ Umrah lɛ, esha ko bɛ enɔ akɛ efee Sa’i yɛ amɛteŋ. Ni mɔ fɛɛ mɔ ni jɛɔ etsui mli efeɔ nibii kpakpai lɛ, Allah ji Shidaatsɛ, Nileelɔ.

اِنَّ الَّذِيْنَ يَكْتُمُوْنَ مَآ اَنْزَلْنَا مِنَ الْبَيِّنٰتِ وَالْهُدٰى مِنْۢ بَعْدِ مَا بَيَّنّٰهُ لِلنَّاسِ فِى الْكِتٰبِۙ اُولٰۤىِٕكَ يَلْعَنُهُمُ اللّٰهُ وَيَلْعَنُهُمُ اللّٰعِنُوْنَۙ

innal-lażīna yaktumūna mā anzalnā minal-bayyināti wal-hudā mim ba‘di mā bayyannāhu lin-nāsi fil-kitāb(i), ulā'ika yal‘anuhumullāhu wa yal‘anuhumul-lā‘inūn(a).

Anɔkwale, mɛi ni kɛ nɔ ni Wɔkɛba shi yɛ saji kɛ gbɛtsɔɔmɔ gbɛ nɔ lɛ teeɔ, beni Wɔtsɔɔ mli wɔtsɔɔ adesai yɛ Wolo lɛ mli (Al-Qur’an) lɛ sɛɛ lɛ, amɛji mɛi ni Allah loomɔ amɛ ni mɛi ni looɔ lɛ hu loomɔ amɛ, .

اِلَّا الَّذِيْنَ تَابُوْا وَاَصْلَحُوْا وَبَيَّنُوْا فَاُولٰۤىِٕكَ اَتُوْبُ عَلَيْهِمْ ۚ وَاَنَا التَّوَّابُ الرَّحِيْمُ

illal-lażīna tābū wa aṣlaḥū wa bayyanū fa'ulā'ika atūbu ‘alaihim, wa anat-tawwābur-raḥīm(u).

ja mɛi ni etsake amɛtsui, amɛtsake amɛtsui ni amɛtsɔɔ mli (lɛ) lɛ, nomɛi ji mɛi ni mikpɛlɛɔ amɛtsuitsakemɔ lɛ nɔ ni miji Mɔ ni Kpɛlɛɔ Tsuitsakemɔ nɔ Fe Fɛɛ, Mɔ ni Naa Mɔbɔ Fe Fɛɛ.

اِنَّ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا وَمَاتُوْا وَهُمْ كُفَّارٌ اُولٰۤىِٕكَ عَلَيْهِمْ لَعْنَةُ اللّٰهِ وَالْمَلٰۤىِٕكَةِ وَالنَّاسِ اَجْمَعِيْنَۙ

innal-lażīna kafarū wa mātū wa hum kuffārun ulā'ika ‘alaihim la‘natullāhi wal-malā'ikati wan-nāsi ajma‘īn(a).

Anɔkwale, mɛi ni heee yeee ni amɛgboi akɛ mɛi ni heee yeee lɛ, Allah, ŋwɛibɔfoi lɛ kɛ adesai fɛɛ baalomɔ amɛ, .

خٰلِدِيْنَ فِيْهَا ۚ لَا يُخَفَّفُ عَنْهُمُ الْعَذَابُ وَلَا هُمْ يُنْظَرُوْنَ

khālidīna fīhā, lā yukhaffafu ‘anhumul-‘ażābu wa lā hum yunẓarūn(a).

amɛbaahi mli kɛya naanɔ (loomɔ), amɛtoigbalamɔ lɛ baafee mlɛo, ni ahaŋ amɛ be ni akɛbaatsu nii.

وَاِلٰهُكُمْ اِلٰهٌ وَّاحِدٌۚ لَآاِلٰهَ اِلَّا هُوَ الرَّحْمٰنُ الرَّحِيْمُ ࣖ

wa ilāhukum ilāhuw wāḥid(un), lā ilāha illā huwar-raḥmānur-raḥīm(u).

Ni o-Nyɔŋmɔ lɛ ji Nyɔŋmɔ Ofe lɛ, nyɔŋmɔ ko bɛ ja Lɛ, Mɔbɔnalɔ Fe Fɛɛ, Mɔbɔnalɔ Fe Fɛɛ.

اِنَّ فِيْ خَلْقِ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِ وَاخْتِلَافِ الَّيْلِ وَالنَّهَارِ وَالْفُلْكِ الَّتِيْ تَجْرِيْ فِى الْبَحْرِ بِمَا يَنْفَعُ النَّاسَ وَمَآ اَنْزَلَ اللّٰهُ مِنَ السَّمَاۤءِ مِنْ مَّاۤءٍ فَاَحْيَا بِهِ الْاَرْضَ بَعْدَ مَوْتِهَا وَبَثَّ فِيْهَا مِنْ كُلِّ دَاۤبَّةٍ ۖ وَّتَصْرِيْفِ الرِّيٰحِ وَالسَّحَابِ الْمُسَخَّرِ بَيْنَ السَّمَاۤءِ وَالْاَرْضِ لَاٰيٰتٍ لِّقَوْمٍ يَّعْقِلُوْنَ

inna fī khalqis-samāwāti wal-arḍi wakhtilāfil-laili wan-nahāri wal-fulkil-latī tajrī fil-baḥri bimā yanfa‘un-nāsa wa mā anzalallāhu minas-samā'i mim mā'in fa aḥyā bihil-arḍa ba‘da mautihā wa baṡṡa fīhā min kulli dābbah(tin), wa taṣrīfir-riyāḥi was-saḥābil-musakhkhari bainas-samā'i wal-arḍi la'āyātil liqaumiy ya‘qilūn(a).

Yɛ anɔkwale mli lɛ, yɛ ŋwɛi kɛ shikpɔŋ bɔɔ mli lɛ, gbɛkɛ kɛ shwane tsakemɔ lɛ, lɛlɛi ni nyiɛɔ ŋshɔ lɛ nɔ kɛ (jatsui) ni he yɔɔ sɛɛnamɔ kɛha adesai, nɔ ni Allah tsu kɛjɛ ŋwɛi yɛ nu mli lɛ, no sɛɛ lɛ E-tee shikpɔŋ lɛ shi beni egbo (egbi), ni Egbɛ kooloi kɛ atatui srɔtoi lɛ eshwã mli. ŋwɛi kɛ shikpɔŋ, (enɛɛmɛi fɛɛ) ji okadii diɛŋtsɛ (ni kɔɔ Allah agbojee he) kɛha mɛi ni nuɔ shishi lɛ.

وَمِنَ النَّاسِ مَنْ يَّتَّخِذُ مِنْ دُوْنِ اللّٰهِ اَنْدَادًا يُّحِبُّوْنَهُمْ كَحُبِّ اللّٰهِ ۗ وَالَّذِيْنَ اٰمَنُوْٓا اَشَدُّ حُبًّا لِّلّٰهِ ۙوَلَوْ يَرَى الَّذِيْنَ ظَلَمُوْٓا اِذْ يَرَوْنَ الْعَذَابَۙ اَنَّ الْقُوَّةَ لِلّٰهِ جَمِيْعًا ۙوَّاَنَّ اللّٰهَ شَدِيْدُ الْعَذَابِ

wa minan-nāsi may yattakhiżu min dūnillāhi andāday yuḥibbūnahum kaḥubbillāh(i), wal-lażīna āmanū asyaddu ḥubbal lillāh(i), wa lau yaral-lażīna ẓalamū iż yaraunal-‘ażāb(a), annal-quwwata lillāhi jamī‘ā(n), wa annallāha syadīdul-‘ażāb(i).

Ni yɛ adesai ateŋ lɛ, mɛi komɛi yɛ ni jaa nyɔŋmɔi krokomɛi ni jeee Allah akɛ amɛhenyɛlɔi, ni amɛsumɔɔ amɛ tamɔ bɔ ni amɛsumɔɔ Allah lɛ. Shi mɛi ni heɔ amɛyeɔ lɛ, amɛsuɔmɔ kɛha Allah lɛ da waa. Kɛji mɛi ni feɔ nibii ni ejaaa lɛ na, beni amɛna toigbalamɔ lɛ (yɛ Gbohiiashitee Gbi lɛ nɔ lɛ), akɛ hewalɛ fɛɛ ji Allah nɔ ni akɛ Allah mli wa waa yɛ toigbalamɔ mli (amɛbaashwa amɛhe diɛŋtsɛ).

اِذْ تَبَرَّاَ الَّذِيْنَ اتُّبِعُوْا مِنَ الَّذِيْنَ اتَّبَعُوْا وَرَاَوُا الْعَذَابَ وَتَقَطَّعَتْ بِهِمُ الْاَسْبَابُ

iż tabarra'al-lażīnattubi‘ū minal-lażīnattaba‘ū wa ra'awul-‘ażāba wa taqaṭṭa‘at bihimul-asbāb(u).

(Ni ji) be mli ni mɛi ni anyiɛɔ amɛsɛɛ lɛ shiɔ mɛi ni nyiɛɔ amɛsɛɛ lɛ adɛŋ, ni amɛnaa toigbalamɔ lɛ, ni (be mli ni) wekukpaai fɛɛ ni yɔɔ amɛteŋ lɛ fiteɔ.

وَقَالَ الَّذِيْنَ اتَّبَعُوْا لَوْ اَنَّ لَنَا كَرَّةً فَنَتَبَرَّاَ مِنْهُمْ ۗ كَمَا تَبَرَّءُوْا مِنَّا ۗ كَذٰلِكَ يُرِيْهِمُ اللّٰهُ اَعْمَالَهُمْ حَسَرٰتٍ عَلَيْهِمْ ۗ وَمَا هُمْ بِخٰرِجِيْنَ مِنَ النَّارِ ࣖ

wa qālal-lażīnattaba‘ū lau anna lanā karratan fa natabarra'a minhum, kamā tabarra'ū minnā, każālika yurīhimullāhu a‘mālahum ḥasarātin ‘alaihim, wa mā hum bikhārijīna minan-nār(i).

Ni mɛi ni nyiɛ sɛɛ lɛ kɛɛ, "Kɛ́ wɔná hegbɛ (ni wɔku wɔsɛɛ kɛya je lɛ mli lɛ), lɛɛlɛŋ wɔbaaŋmɛɛ amɛhe, taakɛ amɛŋmɛɛ wɔhe lɛ." Nakai ji bɔ ni Allah tsɔɔ amɛ amɛnifeemɔi ni amɛshwa amɛhe yɛ he lɛ. Ni amɛjeŋ hɛl la lɛ mli.

يٰٓاَيُّهَا النَّاسُ كُلُوْا مِمَّا فِى الْاَرْضِ حَلٰلًا طَيِّبًا ۖوَّلَا تَتَّبِعُوْا خُطُوٰتِ الشَّيْطٰنِۗ اِنَّهٗ لَكُمْ عَدُوٌّ مُّبِيْنٌ

yā ayyuhan-nāsu kulū mimmā fil-arḍi ḥalālan ṭayyibā(n), wa lā tattabi‘ū khuṭuwātisy-syaiṭān(i), innahū lakum ‘aduwwum mubīn(un).

Oo gbɔmɛi! Ye halal kɛ (niyenii) ni hi ni anaa yɛ shikpɔŋ nɔ lɛ eko, ni okanyiɛ Satan najiaŋ. Anɔkwa, Satan ji henyɛlɔ diɛŋtsɛ kɛha bo.

اِنَّمَا يَأْمُرُكُمْ بِالسُّوْۤءِ وَالْفَحْشَاۤءِ وَاَنْ تَقُوْلُوْا عَلَى اللّٰهِ مَا لَا تَعْلَمُوْنَ

innamā ya'murukum bis-sū'i wal-faḥsyā'i wa an taqūlū ‘alallāhi mā lā ta‘lamūn(a).

Anɔkwale, (Satan) fãa bo pɛ akɛ ofee nibii fɔji kɛ nibii ni yɔɔ nyaŋemɔ, ni owie nɔ ni oleee yɛ Allah he.

وَاِذَا قِيْلَ لَهُمُ اتَّبِعُوْا مَآ اَنْزَلَ اللّٰهُ قَالُوْا بَلْ نَتَّبِعُ مَآ اَلْفَيْنَا عَلَيْهِ اٰبَاۤءَنَا ۗ اَوَلَوْ كَانَ اٰبَاۤؤُهُمْ لَا يَعْقِلُوْنَ شَيْـًٔا وَّلَا يَهْتَدُوْنَ

wa iżā qīla lahumuttabi‘ū mā anzalallāhu qālū bal nattabi‘u mā alfainā ‘alaihi ābā'anā, awalau kāna ābā'uhum lā ya‘qilūna syai'aw wa lā yahtadūn(a).

Ni kɛ́ akɛɛ amɛ akɛ, “Nyɛnyiɛa nɔ ni Allah ejie lɛ kpo lɛ sɛɛ.” Amɛha hetoo akɛ, “(Daabi!) Wɔnyiɛɔ nɔ ni wɔna akɛ wɔblematsɛmɛi (miifee) lɛ sɛɛ.” Yɛ anɔkwale mli lɛ, amɛblematsɛmɛi lɛ leee nɔ ko nɔ ko, ni amɛbɛ gbɛtsɔɔmɔ ko hu.

وَمَثَلُ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا كَمَثَلِ الَّذِيْ يَنْعِقُ بِمَا لَا يَسْمَعُ اِلَّا دُعَاۤءً وَّنِدَاۤءً ۗ صُمٌّ ۢ بُكْمٌ عُمْيٌ فَهُمْ لَا يَعْقِلُوْنَ

wa maṡalul-lażīna kafarū kamaṡalil-lażī yan‘iqu bimā lā yasma‘u illā du‘ā'aw wa nidā'ā(n), ṣummum bukmun ‘umyun fahum lā ya‘qilūn(a).

Ni abɛbua ni akɛhaa (tsɛlɔi) ni heee yeee lɛ tamɔ (tookwɛlɔ) ni bolɔɔ etsɔɔ (kooloi) ni nuuu nɔ ko nɔ ko fe tsɛmɔi kɛ yaafoi. (Amɛji) mumuii, mumui kɛ shwilafoi, no hewɔ lɛ amɛnuuu shishi.

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا كُلُوْا مِنْ طَيِّبٰتِ مَا رَزَقْنٰكُمْ وَاشْكُرُوْا لِلّٰهِ اِنْ كُنْتُمْ اِيَّاهُ تَعْبُدُوْنَ

yā ayyuhal-lażīna āmanū kulū min ṭayyibāti mā razaqnākum wasykurū lillāhi in kuntum iyyāhu ta‘budūn(a).

Nyɛ mɛi ni heɔ nyɛyeɔ lɛ! Ye niyenii kpakpai ni Wɔto wɔha bo lɛ eko ni oda Allah shi, kɛji ojá Lɛ pɛ.

اِنَّمَا حَرَّمَ عَلَيْكُمُ الْمَيْتَةَ وَالدَّمَ وَلَحْمَ الْخِنْزِيْرِ وَمَآ اُهِلَّ بِهٖ لِغَيْرِ اللّٰهِ ۚ فَمَنِ اضْطُرَّ غَيْرَ بَاغٍ وَّلَا عَادٍ فَلَآ اِثْمَ عَلَيْهِ ۗ اِنَّ اللّٰهَ غَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ

innamā ḥarrama ‘alaikumul-maitata wad-dama wa laḥmal-khinzīri wa mā uhilla bihī ligairillāh(i), fa maniḍṭurra gaira bāgiw wa lā ‘ādin falā iṡma ‘alaih(i), innallāha gafūrur raḥīm(un).

Anɔkwale, E-gu nyɛ gbohii, lá, tsina loo kɛ (loo) kooloi ni (gbɛi) krokomɛi ni jeee Allah gbe lɛ pɛ. Shi mɔ fɛɛ mɔ ni anyɛɔ enɔ (koni eye), jeee akɛni esumɔɔ hewɔ ni jeee (hu) fe husu lɛ, no lɛ esha ko bɛ kɛha lɛ. Anɔkwale, Allah kɛ eshai keɔ, mɔbɔnalɔ fe fɛɛ.

اِنَّ الَّذِيْنَ يَكْتُمُوْنَ مَآ اَنْزَلَ اللّٰهُ مِنَ الْكِتٰبِ وَيَشْتَرُوْنَ بِهٖ ثَمَنًا قَلِيْلًاۙ اُولٰۤىِٕكَ مَا يَأْكُلُوْنَ فِيْ بُطُوْنِهِمْ اِلَّا النَّارَ وَلَا يُكَلِّمُهُمُ اللّٰهُ يَوْمَ الْقِيٰمَةِ وَلَا يُزَكِّيْهِمْ ۚوَلَهُمْ عَذَابٌ اَلِيْمٌ

innal-lażīna yaktumūna mā anzalallāhu minal-kitābi wa yasytarūna bihī ṡamanan qalīlā(n), ulā'ika mā ya'kulūna fī buṭūnihim illan-nāra wa lā yukallimuhumullāhu yaumal-qiyāmati wa lā yuzakkīhim, wa lahum ‘ażābun alīm(un).

Anɔkwale, mɛi ni kɛ nɔ ni Allah ejie lɛ kpo yɛ Wolo lɛ he lɛ teeɔ ni amɛhɔ̃ɔ kɛ jara fioo ko lɛ, amɛmiɔ Hell la pɛ amɛwoɔ amɛmli, ni Allah kɛ amɛhe wooo mli yɛ Gbohiiashitee Gbi lɛ nɔ, ni etsuuu amɛhe hu. Amɛbaaná toigbalamɔ ni yeɔ mɔ awui.

اُولٰۤىِٕكَ الَّذِيْنَ اشْتَرَوُا الضَّلٰلَةَ بِالْهُدٰى وَالْعَذَابَ بِالْمَغْفِرَةِ ۚ فَمَآ اَصْبَرَهُمْ عَلَى النَّارِ

ulā'ikal-lażīnasytarawuḍ-ḍalālata bil-hudā wal-‘ażāba bil-magfirah(ti), famā aṣbarahum ‘alan-nār(i).

Mɛi nɛɛ ji mɛi ni he tɔmɔ kɛha gbɛtsɔɔmɔ kɛ toigbalamɔ kɛha eshaifaa. No hewɔ lɛ kwɛ bɔ ni amɛyɔɔ ekãa ni amɛkɛteɔ shi amɛwoɔ La lɛ!

ذٰلِكَ بِاَنَّ اللّٰهَ نَزَّلَ الْكِتٰبَ بِالْحَقِّ ۗ وَاِنَّ الَّذِيْنَ اخْتَلَفُوْا فِى الْكِتٰبِ لَفِيْ شِقَاقٍۢ بَعِيْدٍ ࣖ

Żālika bi'annallāha nazzalal-kitāba bil-ḥaqq(i), wa innal-lażīnakhtalafū fil-kitābi lafī syiqāqim ba‘īd(in).

Enɛ ji akɛ, Allah kɛ Wolo lɛ (Al-Qur’an) lɛ eba shi kɛ (ekɛ) anɔkwale lɛ ba, ni lɛɛlɛŋ mɛi ni kɛ amɛhe kpaaa gbee yɛ (Wolo lɛ mli anɔkwale lɛ he lɛ), amɛyɛ mligbalamɔ ni mli kwɔ mli.

۞ لَيْسَ الْبِرَّاَنْ تُوَلُّوْا وُجُوْهَكُمْ قِبَلَ الْمَشْرِقِ وَالْمَغْرِبِ وَلٰكِنَّ الْبِرَّ مَنْ اٰمَنَ بِاللّٰهِ وَالْيَوْمِ الْاٰخِرِ وَالْمَلٰۤىِٕكَةِ وَالْكِتٰبِ وَالنَّبِيّٖنَ ۚ وَاٰتَى الْمَالَ عَلٰى حُبِّهٖ ذَوِى الْقُرْبٰى وَالْيَتٰمٰى وَالْمَسٰكِيْنَ وَابْنَ السَّبِيْلِۙ وَالسَّاۤىِٕلِيْنَ وَفىِ الرِّقَابِۚ وَاَقَامَ الصَّلٰوةَ وَاٰتَى الزَّكٰوةَ ۚ وَالْمُوْفُوْنَ بِعَهْدِهِمْ اِذَا عَاهَدُوْا ۚ وَالصّٰبِرِيْنَ فِى الْبَأْسَاۤءِ وَالضَّرَّاۤءِ وَحِيْنَ الْبَأْسِۗ اُولٰۤىِٕكَ الَّذِيْنَ صَدَقُوْا ۗوَاُولٰۤىِٕكَ هُمُ الْمُتَّقُوْنَ

laisal-birra an tuwallū wujūhakum qibalal-masyriqi wal-magribi wa lākinnal-birra man āmana billāhi wal-yaumil ākhiri wal-malā'ikati wal-kitābi wan-nabiyyīn(a), wa ātal-māla ‘alā ḥubbihī żawil-qurbā wal-yatāmā wal-masākīna wabnas-sabīl(i), was-sā'ilīna wa fir-riqāb(i), wa aqāmaṣ-ṣalāta wa ātaz-zakāh(ta), wal mūfūna bi‘ahdihim iżā ‘āhadū, waṣ-ṣābirīna fil-ba'sā'i waḍ-ḍarrā'i wa ḥīnal-ba's(i), ulā'ikal-lażīna ṣadaqū, wa ulā'ika humul-muttaqūn(a).

Shihilɛ kpakpa jeee ni okɛ ohiɛ atsake kɛya bokagbɛ kɛ anaigbɛ, shi moŋ jeŋba kpakpa ji (jeŋba kpakpa) mɛi ni heɔ Allah, Naagbee Gbi lɛ, ŋwɛibɔfoi lɛ, woji lɛ, kɛ gbalɔi lɛ amɛyeɔ ni amɛkɛ ninamɔi ni amɛsumɔɔ lɛ haa amɛwekumɛi, ohiafoi, ohiafoi, gbɔmɛi ni yɔɔ gbɛfaa nɔ (musafir), mɛi ni biɔ nibii, kɛ mɛi ni yeɔ amɛbuaa mɛi lɛ, kɛ mɛi ni yeɔ amɛhe . shiwoi be mli ni shiwoi, kɛ gbɔmɛi ni toɔ amɛtsui shi yɛ ohia, amanehulu kɛ tawuu bei amli. Amɛji anɔkwafoi, ni amɛji Nyɔŋmɔjalɔi.

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا كُتِبَ عَلَيْكُمُ الْقِصَاصُ فِى الْقَتْلٰىۗ اَلْحُرُّ بِالْحُرِّ وَالْعَبْدُ بِالْعَبْدِ وَالْاُنْثٰى بِالْاُنْثٰىۗ فَمَنْ عُفِيَ لَهٗ مِنْ اَخِيْهِ شَيْءٌ فَاتِّبَاعٌ ۢبِالْمَعْرُوْفِ وَاَدَاۤءٌ اِلَيْهِ بِاِحْسَانٍ ۗ ذٰلِكَ تَخْفِيْفٌ مِّنْ رَّبِّكُمْ وَرَحْمَةٌ ۗفَمَنِ اعْتَدٰى بَعْدَ ذٰلِكَ فَلَهٗ عَذَابٌ اَلِيْمٌ

yā ayyuhal-lażīna āmanū kutiba ‘alaikumul-qiṣāṣu fil-qatlā, al-ḥurru bil-ḥurri wal-‘abdu bil-‘abdi wal-unṡā bil-unṡā, faman ‘ufiya lahū min akhīhi syai'un fattibā‘um bil-ma‘rūfi wa adā'un ilaihi bi iḥsān(in), żālika takhfīfum mir rabbikum wa raḥmah(tun), fa mani‘tadā ba‘da żālika fa lahū ‘ażābun alīm(un).

Nyɛ mɛi ni heɔ nyɛyeɔ lɛ! E ji blɔ nya ní tsumi ngɛ o nɔ (konɛ o pee) qisas nɛ kɔɔ nɔ nɛ a gbe lɛ ɔ he. Mɛi ni eye amɛhe kɛ mɛi ni eye amɛhe, nyɔji kɛ nyɔji, yei kɛ yei. Shi mɔ fɛɛ mɔ ni baaná eshaifaa kɛjɛ enyɛmi dɛŋ lɛ, enyiɛ sɛɛ jogbaŋŋ, ni ewo diat (kpɔmɔ nɔ) lɛ jogbaŋŋ (hu). Enɛ ji hejɔɔmɔ kɛ mɔbɔnalɛ ni jɛ o-Nuŋtsɔ lɛ ŋɔɔ. Mɔ fɛɛ mɔ ni baaho husu lɛ he yɛ no sɛɛ lɛ, ebaana toigbalamɔ ni yeɔ mɔ awui waa.

وَلَكُمْ فِى الْقِصَاصِ حَيٰوةٌ يّٰٓاُولِى الْاَلْبَابِ لَعَلَّكُمْ تَتَّقُوْنَ

wa lakum fil-qiṣāṣi ḥayātuy yā ulil-albābi la‘allakum tattaqūn(a).

Ni yɛ qisas mli lɛ, wala (he nɔmimaa) yɛ kɛha nyɛ, nyɛ gbɔmɛi ni nuɔ nii ashishi, koni nyɛfee Nyɔŋmɔjalɔi.

كُتِبَ عَلَيْكُمْ اِذَا حَضَرَ اَحَدَكُمُ الْمَوْتُ اِنْ تَرَكَ خَيْرًا ۖ ۨالْوَصِيَّةُ لِلْوَالِدَيْنِ وَالْاَقْرَبِيْنَ بِالْمَعْرُوْفِۚ حَقًّا عَلَى الْمُتَّقِيْنَ ۗ

kutiba ‘alaikum iżā ḥaḍara aḥadakumul-mautu in taraka kahirā(n), al-waṣiyyatu lil-wālidaini wal-aqrabīna bil-ma‘rūf(i), ḥaqqan ‘alal-muttaqīn(a).

Eji gbɛnaa nii yɛ nyɛteŋ, kɛji gbele ba mɔ ko nɔ yɛ nyɛteŋ, kɛji eshi ninamɔ yɛ esɛɛ lɛ, ni nyɛfee gboshinii kɛha efɔlɔi kɛ ewekumɛi ni bɛŋkɛ lɛ kpaakpa yɛ gbɛ kpakpa nɔ, (tamɔ) gbɛnaa nii kɛha mɛi ni ji Nyɔŋmɔjalɔi lɛ.

فَمَنْۢ بَدَّلَهٗ بَعْدَمَا سَمِعَهٗ فَاِنَّمَآ اِثْمُهٗ عَلَى الَّذِيْنَ يُبَدِّلُوْنَهٗ ۗ اِنَّ اللّٰهَ سَمِيْعٌ عَلِيْمٌ ۗ

famam baddalahū ba‘da mā sami‘ahū fa innamā iṡmuhū ‘alal-lażīna yubaddilūnah(ū), innallāha samī‘un ‘alīm(un).

Mɔ fɛɛ mɔ ni baatsake lɛ (suɔmɔnaa nii lɛ), beni enu lɛ sɛɛ lɛ, esha lɛ ji mɔ ni tsake lɛ pɛ nɔ. Anɔkwale, Allah ji mɔ ni nuɔ nii fɛɛ, ni le nii fɛɛ.

فَمَنْ خَافَ مِنْ مُّوْصٍ جَنَفًا اَوْ اِثْمًا فَاَصْلَحَ بَيْنَهُمْ فَلَآ اِثْمَ عَلَيْهِ ۗ اِنَّ اللّٰهَ غَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ ࣖ

faman khāfa mim mūṣin janafan au iṡman fa aṣlaḥa bainahum falā iṡma ‘alaih(i), innallāha gafūrur raḥīm(un).

Shi mɔ fɛɛ mɔ ni sheɔ gbeyei akɛ mɔ ni kɛ gboshinii lɛ ha lɛ (ji) mɔ ni kwɛɔ mɔ ko hiɛ loo efee nɔ ko ni ejaaa, ni no sɛɛ lɛ ekɛ amɛ teŋ kpatamɔ lɛ, no lɛ efeee esha. Anɔkwale, Allah kɛ eshai keɔ, mɔbɔnalɔ fe fɛɛ.

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا كُتِبَ عَلَيْكُمُ الصِّيَامُ كَمَا كُتِبَ عَلَى الَّذِيْنَ مِنْ قَبْلِكُمْ لَعَلَّكُمْ تَتَّقُوْنَۙ

yā ayyuhal-lażīna āmanū kutiba ‘alaikumuṣ-ṣiyāmu kamā kutiba ‘alal-lażīna min qablikum la‘allakum tattaqūn(a).

Nyɛ mɛi ni heɔ nyɛyeɔ lɛ! Ato hɔmɔyeli he gbɛjianɔ aha nyɛ taakɛ atsɔɔ mɛi ni tsɔ nyɛhiɛ lɛ koni nyɛtsɔmɔ Nyɔŋmɔjalɔi, .

اَيَّامًا مَّعْدُوْدٰتٍۗ فَمَنْ كَانَ مِنْكُمْ مَّرِيْضًا اَوْ عَلٰى سَفَرٍ فَعِدَّةٌ مِّنْ اَيَّامٍ اُخَرَ ۗوَعَلَى الَّذِيْنَ يُطِيْقُوْنَهٗ فِدْيَةٌ طَعَامُ مِسْكِيْنٍۗ فَمَنْ تَطَوَّعَ خَيْرًا فَهُوَ خَيْرٌ لَّهٗ ۗوَاَنْ تَصُوْمُوْا خَيْرٌ لَّكُمْ اِنْ كُنْتُمْ تَعْلَمُوْنَ

ayyāmam ma‘dūdāt(in), faman kāna minkum marīḍan au ‘alā safarin fa ‘iddatum min ayyāmin ukhar(a), wa ‘alal-lażīna yuṭīqūnahū fidyatun ṭa‘āmu miskīn(in), faman taṭawwa‘a khairan fahuwa khairul lah(ū), wa an taṣūmū khairul lakum in kuntum ta‘lamūn(a).

(Ni ji) gbii komɛi. No hewɔ lɛ, mɔ fɛɛ mɔ ni hela mɔ lɛ yɛ nyɛteŋ loo eyɛ gbɛfaa (ni ehiɛɛɛ hɔmɔ) lɛ, no lɛ (esa akɛ ekɛ gbii ayibɔ (ni ehiɛɛɛ hɔmɔ) lɛ ato gbii krokomɛi ahe. Ni kɛha mɛi ni enaa naagba akɛ amɛaatsu he nii lɛ, eji amɛgbɛnaa nii akɛ amɛwo fidyah, ni ji ohiafo ko niyenii. Shi mɔ fɛɛ mɔ ni kɛ tsui kpakpa feɔ ekpakpa lɛ, ehi aha lɛ, ni hɔmɔyeli hi aha bo kɛji ole pɛ.

شَهْرُ رَمَضَانَ الَّذِيْٓ اُنْزِلَ فِيْهِ الْقُرْاٰنُ هُدًى لِّلنَّاسِ وَبَيِّنٰتٍ مِّنَ الْهُدٰى وَالْفُرْقَانِۚ فَمَنْ شَهِدَ مِنْكُمُ الشَّهْرَ فَلْيَصُمْهُ ۗوَمَنْ كَانَ مَرِيْضًا اَوْ عَلٰى سَفَرٍ فَعِدَّةٌ مِّنْ اَيَّامٍ اُخَرَ ۗيُرِيْدُ اللّٰهُ بِكُمُ الْيُسْرَ وَلَا يُرِيْدُ بِكُمُ الْعُسْرَ ۖوَلِتُكْمِلُوا الْعِدَّةَ وَلِتُكَبِّرُوا اللّٰهَ عَلٰى مَا هَدٰىكُمْ وَلَعَلَّكُمْ تَشْكُرُوْنَ

syahru ramaḍānal-lażī unzila fīhil-qur'ānu hudal lin-nāsi wa bayyinātim minal-hudā wal-furqān(i), faman syahida minkumusy-syahra falyaṣumh(u) wa man kāna marīḍan au ‘alā safarin fa ‘iddatum min ayyāmin ukhar(a), yurīdullāhu bikumul-yusra wa lā yurīdu bikumul-‘usr(a), wa litukmilul-‘iddata wa litukabbirullāha ‘alā mā hadākum wa la‘allakum tasykurūn(a).

Ramadan nyɔŋ lɛ ji (nyɔŋ) ni ajie Qur’an lɛ kpo yɛ mli, akɛ gbɛtsɔɔmɔ kɛha adesai kɛ mlitsɔɔmɔ ni kɔɔ nakai gbɛtsɔɔmɔ lɛ kɛ srɔtofeemɔ ni yɔɔ (nɔ ni ji anɔkwale kɛ nɔ ni ji amale teŋ lɛ he). No hewɔ lɛ, mɔ fɛɛ mɔ ni yɔɔ nyɛteŋ yɛ nakai nyɔŋ lɛ mli lɛ, ehiɛ hɔmɔ. Ni mɔ fɛɛ mɔ ni hela mɔ lɛ loo eyɛ gbɛfaa mli (ehiɛɛɛ hɔmɔ), no lɛ (esa akɛ ekɛto he), gbii babaoo ni efo mli lɛ, yɛ gbii krokomɛi anɔ. Allah miisumɔ ni oná mlɛo, ni esumɔɔɔ ni wa oha bo. Esa akɛ ogbe yibɔ lɛ naa ni owo Allah hiɛ nyam yɛ gbɛtsɔɔmɔ ni ekɛha bo lɛ hewɔ, koni oná shidaa.

وَاِذَا سَاَلَكَ عِبَادِيْ عَنِّيْ فَاِنِّيْ قَرِيْبٌ ۗ اُجِيْبُ دَعْوَةَ الدَّاعِ اِذَا دَعَانِۙ فَلْيَسْتَجِيْبُوْا لِيْ وَلْيُؤْمِنُوْا بِيْ لَعَلَّهُمْ يَرْشُدُوْنَ

wa iżā sa'alaka ‘ibādī ‘annī fa innī qarīb(un), ujību da‘watad-dā‘i iżā da‘ān(i), falyastajībū lī walyu'minū bī la‘allahum yarsyudūn(a).

Ni kɛ Mitsuji lɛ bi bo (Muhammad) Mihe sane lɛ, no lɛ, anɔkwale mli lɛ, mibɛŋkɛ. Mihaa mɛi ni sɔleɔ lɛ ashwelɛi beni amɛsɔleɔ amɛhaa Mi lɛ. Ha amɛye Mi (kitãi) lɛ anɔ ni amɛhe Mi amɛye, koni amɛshɛ anɔkwale lɛ he.

اُحِلَّ لَكُمْ لَيْلَةَ الصِّيَامِ الرَّفَثُ اِلٰى نِسَاۤىِٕكُمْ ۗ هُنَّ لِبَاسٌ لَّكُمْ وَاَنْتُمْ لِبَاسٌ لَّهُنَّ ۗ عَلِمَ اللّٰهُ اَنَّكُمْ كُنْتُمْ تَخْتَانُوْنَ اَنْفُسَكُمْ فَتَابَ عَلَيْكُمْ وَعَفَا عَنْكُمْ ۚ فَالْـٰٔنَ بَاشِرُوْهُنَّ وَابْتَغُوْا مَا كَتَبَ اللّٰهُ لَكُمْ ۗ وَكُلُوْا وَاشْرَبُوْا حَتّٰى يَتَبَيَّنَ لَكُمُ الْخَيْطُ الْاَبْيَضُ مِنَ الْخَيْطِ الْاَسْوَدِ مِنَ الْفَجْرِۖ ثُمَّ اَتِمُّوا الصِّيَامَ اِلَى الَّيْلِۚ وَلَا تُبَاشِرُوْهُنَّ وَاَنْتُمْ عٰكِفُوْنَۙ فِى الْمَسٰجِدِ ۗ تِلْكَ حُدُوْدُ اللّٰهِ فَلَا تَقْرَبُوْهَاۗ كَذٰلِكَ يُبَيِّنُ اللّٰهُ اٰيٰتِهٖ لِلنَّاسِ لَعَلَّهُمْ يَتَّقُوْنَ

uḥilla lakum lailataṣ-ṣiyāmir-rafaṡu ilā nisā'ikum, hunna libāsul lakum wa antum libāsul lahunn(a), ‘alimallāhu annakum kuntum takhtānūna anfusakum fatāba ‘alaikum wa ‘afā ‘ankum, fal-āna bāsyirūhunna wabtagū mā kataballāhu lakum, wa kulū wasyrabū ḥattā yatabayyana lakumul-khaiṭul-abyaḍu minal-khaiṭil-aswadi minal-fajr(i), ṡumma atimmuṣ-ṣiyāma ilal-lail(i), wa lā tubāsyirūhunna wa antum ‘ākifūna fil-masājid(i) tilka ḥudūdullāhi falā taqrabūhā, każālika yubayyinullāhu āyātihī lin-nāsi la‘allahum yattaqūn(a).

Aŋmɛ gbɛ akɛ okɛ oŋa afee ekome kɛye hɔmɔ gbɛkɛ. Amɛji atadei kɛha nyɛ, ni bo hu nyɛji atadei kɛha amɛ. Allah le akɛ nyɛnyɛŋ nyɛtsi nyɛhe naa, shi ekpɛlɛɔ nyɛtsuitsakemɔ lɛ nɔ ni ekɛkeɔ nyɛ. No hewɔ lɛ, agbɛnɛ okɛ ohe awo mli ni otao nɔ ni Allah eto eha bo lɛ. Ye ni onu kɛyashi ebaafee faŋŋ kɛha bo (srɔtofeemɔ) ni yɔɔ kpãa yɛŋ kɛ kpãa ediŋŋ teŋ, ni ji leebi maŋkpa. No sɛɛ lɛ, gbe hɔmɔyeli lɛ naa kɛyashi (eba) gbɛkɛ. Shi kaaŋɔ ohe owo amɛ mli beni ofeɔ Iqaaf yɛ sɔlemɔtsu lɛ mli lɛ. No ji Allah famɔ, no hewɔ lɛ kaabɛŋkɛ lɛ. Nakai ji bɔ ni Allah tsɔɔ E-kukuji lɛ amli etsɔɔ gbɔmɛi, koni amɛshɛ Nyɔŋmɔjamɔ he.

وَلَا تَأْكُلُوْٓا اَمْوَالَكُمْ بَيْنَكُمْ بِالْبَاطِلِ وَتُدْلُوْا بِهَآ اِلَى الْحُكَّامِ لِتَأْكُلُوْا فَرِيْقًا مِّنْ اَمْوَالِ النَّاسِ بِالْاِثْمِ وَاَنْتُمْ تَعْلَمُوْنَ ࣖ

wa lā ta'kulū amwālakum bainakum bil-bāṭili wa tudlū bihā ilal-ḥukkāmi lita'kulū farīqam min amwālin-nāsi bil-iṡmi wa antum ta‘lamūn(a).

Ni nyɛkayea ninamɔ ni yɔɔ nyɛteŋ lɛ yɛ amale gbɛ nɔ, ni (ka)kɛ ninamɔ nɛɛ awo kojolɔi lɛ nyɔmɔ, kɛ yiŋtoo akɛ nyɛbaanyɛ nyɛye mɛi krokomɛi anibii lɛ ekomɛi yɛ esha gbɛ nɔ, eyɛ mli akɛ nyɛle moŋ.

۞ يَسْـَٔلُوْنَكَ عَنِ الْاَهِلَّةِ ۗ قُلْ هِيَ مَوَاقِيْتُ لِلنَّاسِ وَالْحَجِّ ۗ وَلَيْسَ الْبِرُّ بِاَنْ تَأْتُوا الْبُيُوْتَ مِنْ ظُهُوْرِهَا وَلٰكِنَّ الْبِرَّ مَنِ اتَّقٰىۚ وَأْتُوا الْبُيُوْتَ مِنْ اَبْوَابِهَا ۖ وَاتَّقُوا اللّٰهَ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُوْنَ

yas'alūnaka ‘anil-ahillah(ti), qul hiya mawāqītu lin-nāsi wal-ḥajj(i), wa laisal-birru bi'an ta'tul-buyūta min ẓuhūrihā wa lākinnal-birra manittaqā, wa'tul-buyūta min abwābihā, wattaqullāha la‘allakum tufliḥūn(a).

Amɛbiɔ bo (Muhammad) nyɔŋtsere ni hoɔ lɛ he sane. Kɛɛmɔ akɛ, "No ji (tsɔɔ) be kɛha adesai kɛ (gbɛfaa) Hajj." Ni jeee jeŋba kpakpa ji akɛ ooobote shĩa ko mli kɛjɛ enɔ, shi jeŋba kpakpa ji (jeŋba kpakpa) mɛi ni yɔɔ Nyɔŋmɔjamɔ he gbeyeishelɔi lɛ anɔ. Botemɔ shĩai amli kɛjɛ amɛshinaai amli, ni oshe Allah gbeyei koni oye omanye.

وَقَاتِلُوْا فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ الَّذِيْنَ يُقَاتِلُوْنَكُمْ وَلَا تَعْتَدُوْا ۗ اِنَّ اللّٰهَ لَا يُحِبُّ الْمُعْتَدِيْنَ

wa qātilū fī sabīlillāhil-lażīna yuqātilūnakum wa lā ta‘tadū, innallāha lā yuḥibbul-mu‘tadīn(a).

Ni nyɛwua yɛ Allah gbɛ nɔ mɛi ni kɛ nyɛ wuɔ lɛ, shi nyɛkafoɔ husui amli. Anɔkwale, Allah sumɔɔɔ gbɔmɛi ni foɔ husui amli lɛ.

وَاقْتُلُوْهُمْ حَيْثُ ثَقِفْتُمُوْهُمْ وَاَخْرِجُوْهُمْ مِّنْ حَيْثُ اَخْرَجُوْكُمْ وَالْفِتْنَةُ اَشَدُّ مِنَ الْقَتْلِ ۚ وَلَا تُقٰتِلُوْهُمْ عِنْدَ الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ حَتّٰى يُقٰتِلُوْكُمْ فِيْهِۚ فَاِنْ قٰتَلُوْكُمْ فَاقْتُلُوْهُمْۗ كَذٰلِكَ جَزَاۤءُ الْكٰفِرِيْنَ

waqtulūhum ḥaiṡu ṡaqiftumūhum wa akhrijūhum min ḥaiṡu akhrajūkum wal-fitnatu asyaddu minal-qatl(i), wa lā tuqātilūhum ‘indal-masjidil-ḥarāmi ḥattā yuqātilūkum fīh(i), fa'in qātalūkum faqtulūhum, każālika jazā'ul-kāfirīn(a).

Ni nyɛgbea amɛ yɛ he ni nyɛnaa amɛ yɛ lɛ, ni nyɛshwiea amɛ kɛjɛɔ he ni amɛshwie nyɛ lɛ. Ni heguɔgbee ji yiwalɛ nifeemɔ fe gbɔmɔgbee. Ni okɛ amɛ akawu yɛ Sacred Mosque lɛ, ja amɛkɛ bo wu yɛ jɛmɛ. Kɛ amɛkɛ bo wu lɛ, no lɛ nyɛwua amɛ. Nakai ji nyɔmɔwoo ni akɛhaa mɛi ni heee yeee lɛ.

فَاِنِ انْتَهَوْا فَاِنَّ اللّٰهَ غَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ

fa'inintahau fa'innallāha gafūrur raḥīm(un).

Shi kɛji amɛkpa lɛ, no lɛ, anɔkwale mli lɛ, Allah kɛ esha keɔ, mɔbɔnalɔ fe fɛɛ.

وَقٰتِلُوْهُمْ حَتّٰى لَا تَكُوْنَ فِتْنَةٌ وَّيَكُوْنَ الدِّيْنُ لِلّٰهِ ۗ فَاِنِ انْتَهَوْا فَلَا عُدْوَانَ اِلَّا عَلَى الظّٰلِمِيْنَ

wa qātilūhum ḥattā lā takūna fitnatuw wa yakūnad-dīnu lillāh(i), fa inintahau falā ‘udwāna illā ‘alaẓ-ẓālimīn(a).

Ni nyɛwu amɛshi amɛ kɛyashi be mli ni sɛɛgbɛtsɔɔmɔ ko bɛ dɔŋŋ, ni jamɔ ji Allah pɛ nɔ. Kɛ amɛkpa lɛ, no lɛ henyɛlɔi (dɔŋŋ) bɛ, ja mɛi ni feɔ efɔŋ lɛ pɛ.

اَلشَّهْرُ الْحَرَامُ بِالشَّهْرِ الْحَرَامِ وَالْحُرُمٰتُ قِصَاصٌۗ فَمَنِ اعْتَدٰى عَلَيْكُمْ فَاعْتَدُوْا عَلَيْهِ بِمِثْلِ مَا اعْتَدٰى عَلَيْكُمْ ۖ وَاتَّقُوا اللّٰهَ وَاعْلَمُوْٓا اَنَّ اللّٰهَ مَعَ الْمُتَّقِيْنَ

asy-syahrul-ḥarāmu bisy-syahril-ḥarāmi wal-ḥurumātu qiṣāṣ(un), famani‘tadā ‘alaikum fa‘tadū ‘alaihi bimiṡli ma‘tadā ‘alaikum, wattaqullāha wa‘lamū annallāha ma‘al-muttaqīn(a).

Haram nyɔji kɛ haram nyɔji, kɛ (shi) nɔ ko ni abuɔ lɛ tsuɔ nii (mla ni ji) qisas. No hewɔ lɛ, mɔ fɛɛ mɔ ni baatutua bo lɛ, bɔ ni etutuaa bo lɛ, tutuaa lɛ. Gbeyeishemɔ Allah ni ole akɛ Allah kɛ mɛi ni sheɔ Allah gbeyei lɛ yɔɔ.

وَاَنْفِقُوْا فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ وَلَا تُلْقُوْا بِاَيْدِيْكُمْ اِلَى التَّهْلُكَةِ ۛ وَاَحْسِنُوْا ۛ اِنَّ اللّٰهَ يُحِبُّ الْمُحْسِنِيْنَ

wa anfiqū fī sabīlillāhi wa lā tulqū bi'aidīkum ilat-tahlukah(ti), wa aḥsinū, innallāha yuḥibbul-muḥsinīn(a).

Ni nyɛfitea (nyɛnibii) yɛ Allah gbɛ nɔ, ni nyɛkashɛrɛa (nyɛhe) hiɛkpatamɔ kɛ nyɛ diɛŋtsɛ nyɛdɛŋ, ni nyɛfea ekpakpa. Anɔkwale, Allah sumɔɔ mɛi ni feɔ ekpakpa lɛ.

وَاَتِمُّوا الْحَجَّ وَالْعُمْرَةَ لِلّٰهِ ۗ فَاِنْ اُحْصِرْتُمْ فَمَا اسْتَيْسَرَ مِنَ الْهَدْيِۚ وَلَا تَحْلِقُوْا رُءُوْسَكُمْ حَتّٰى يَبْلُغَ الْهَدْيُ مَحِلَّهٗ ۗ فَمَنْ كَانَ مِنْكُمْ مَّرِيْضًا اَوْ بِهٖٓ اَذًى مِّنْ رَّأْسِهٖ فَفِدْيَةٌ مِّنْ صِيَامٍ اَوْ صَدَقَةٍ اَوْ نُسُكٍ ۚ فَاِذَآ اَمِنْتُمْ ۗ فَمَنْ تَمَتَّعَ بِالْعُمْرَةِ اِلَى الْحَجِّ فَمَا اسْتَيْسَرَ مِنَ الْهَدْيِۚ فَمَنْ لَّمْ يَجِدْ فَصِيَامُ ثَلٰثَةِ اَيَّامٍ فِى الْحَجِّ وَسَبْعَةٍ اِذَا رَجَعْتُمْ ۗ تِلْكَ عَشَرَةٌ كَامِلَةٌ ۗذٰلِكَ لِمَنْ لَّمْ يَكُنْ اَهْلُهٗ حَاضِرِى الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ ۗ وَاتَّقُوا اللّٰهَ وَاعْلَمُوْٓا اَنَّ اللّٰهَ شَدِيْدُ الْعِقَابِ ࣖ

wa atimmul-ḥajja wal-‘umrata lillāh(i), fa'in uḥṣirtum famastaisara minal-hady(i), wa lā taḥliqū ru'ūsakum ḥattā yablugal-hadyu maḥillah(ū), faman kāna minkum marīḍan au bihī ażam mir ra'sihī fafidyatum min ṣiyāmin au ṣadaqatin au nusuk(in), fa'iżā amintum, faman tamatta‘a bil-‘umrati ilal-ḥajji famastaisara minal-hady(i), famal lam yajid faṣiyāmu ṡalāṡati ayyāmin fil-ḥajji wa sab‘atin iżā raja‘tum, tilka ‘asyaratun kāmilah(tun), żālika limal lam yakun ahluhū ḥāḍiril-masjidil-ḥarām(i), wattaqullāha wa‘lamū annallāha syadīdul-‘iqāb(i).

Ni nyɛgbea Hajj kɛ Umrah lɛ naa yɛ Allah hewɔ. Shi kɛji akɛ (henyɛlɔi) ebɔle ohe lɛ, no lɛ (gbe) hadyu ni yɔɔ mlɛo lɛ, ni okafo oyitso, dani hadyu lɛ ashɛ he ni agbeɔ lɛ yɛ lɛ. Kɛji nyɛteŋ mɔ ko hela mɔ lɛ loo naagba ko yɛ eyitso mli (ni efoɔ eyitso), no lɛ eji gbɛnaa nii ka enɔ akɛ efee fidyah, ni ji hɔmɔyeli, ejurɔfeemɔ loo afɔleshaa. Kɛji akɛ oyɛ shweshweeshwe lɛ, no lɛ mɔ fɛɛ mɔ ni feɔ Umrah dani Hajj lɛ, lɛ (esa akɛ egbe) hadyu ni anyɛɔ anáa mlɛo lɛ. Shi kɛji enine shɛɛɛ nɔ lɛ, no lɛ (esa akɛ) ehiɛ ahi ehe nɔ gbii etɛ yɛ Hajj (be) lɛ mli kɛ gbii kpawo (gbii) yɛ oku osɛɛ sɛɛ. No ji (gbii) nyɔŋma fɛɛ. Nakai nɔŋŋ eji kɛha mɛi ni amɛwekui bɛŋkɛɛɛ Grand Mosque lɛ. Gbeyeishemɔ Allah ni ole akɛ Allah mli wa waa yɛ toigbalamɔ mli.

اَلْحَجُّ اَشْهُرٌ مَّعْلُوْمٰتٌ ۚ فَمَنْ فَرَضَ فِيْهِنَّ الْحَجَّ فَلَا رَفَثَ وَلَا فُسُوْقَ وَلَا جِدَالَ فِى الْحَجِّ ۗ وَمَا تَفْعَلُوْا مِنْ خَيْرٍ يَّعْلَمْهُ اللّٰهُ ۗ وَتَزَوَّدُوْا فَاِنَّ خَيْرَ الزَّادِ التَّقْوٰىۖ وَاتَّقُوْنِ يٰٓاُولِى الْاَلْبَابِ

al-ḥajju asyhurum ma‘lūmāt(un), faman faraḍa fīhinnal-ḥajja falā rafaṡa wa lā fusūqa wa lā jidāla fil-ḥajj(i), wa mā taf‘alū min khairiy ya‘lamhullāh(u), wa tazawwadū fa'inna khairaz-zādit-taqwā, wattaqūni yā ulil-albāb(i).

Hajj (be) lɛ ji (yɛ) nyɔji ni akpɛlɛ nɔ lɛ amli. Mɔ fɛɛ mɔ ni feɔ Hajj yɛ nakai (nyɔji lɛ) amli lɛ, ekawie wiemɔi ni he tseee (rafats), ekafee jeŋba shara loo ekate shi ewo béi yɛ Hajj be lɛ mli. Nɔ kpakpa fɛɛ nɔ kpakpa ni nyɛfeɔ lɛ, Allah le. Okɛ niyenii aba, ejaakɛ yɛ anɔkwale mli lɛ, niyenii ni hi fe fɛɛ ji Nyɔŋmɔjamɔ. Ni nyɛshea Mi gbeyei, nyɛ gbɔmɛi ni yɔɔ jwɛŋmɔ kpakpa!

لَيْسَ عَلَيْكُمْ جُنَاحٌ اَنْ تَبْتَغُوْا فَضْلًا مِّنْ رَّبِّكُمْ ۗ فَاِذَآ اَفَضْتُمْ مِّنْ عَرَفٰتٍ فَاذْكُرُوا اللّٰهَ عِنْدَ الْمَشْعَرِ الْحَرَامِ ۖ وَاذْكُرُوْهُ كَمَا هَدٰىكُمْ ۚ وَاِنْ كُنْتُمْ مِّنْ قَبْلِهٖ لَمِنَ الضَّاۤلِّيْنَ

laisa ‘alaikum junāḥun an tabtagū faḍlam mir rabbikum, fa'iżā afaḍtum min ‘arafātin fażkurullāha ‘indal-masy‘aril-ḥarām(i), ważkurūhu kamā hadākum, wa in kuntum min qablihī laminaḍ-ḍāllīn(a).

Jeee esha ji bo akɛ oootao duromɔ kɛjɛ o-Nuŋtsɔ lɛ dɛŋ. No hewɔ lɛ, kɛ́ oshi Arafah lɛ, kaimɔ Allah yɛ Mash’arilharam. Ni kaimɔ Lɛ bɔ ni Etsɔɔ bo gbɛ lɛ, kɛji akɛ tsutsu ko lɛ ofata mɛi ni leee lɛ ahe po.

ثُمَّ اَفِيْضُوْا مِنْ حَيْثُ اَفَاضَ النَّاسُ وَاسْتَغْفِرُوا اللّٰهَ ۗ اِنَّ اللّٰهَ غَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ

Ṡumma afīḍū min ḥaiṡu afāḍan-nāsu wastagfirullāh(a), innallāha gafūrur raḥīm(un).

No sɛɛ lɛ, shi he ni mɛi babaoo shiɔ lɛ (Arafah) ni obi Allah ni ekɛke bo. Anɔkwale, Allah kɛ eshai keɔ, mɔbɔnalɔ fe fɛɛ.

فَاِذَا قَضَيْتُمْ مَّنَاسِكَكُمْ فَاذْكُرُوا اللّٰهَ كَذِكْرِكُمْ اٰبَاۤءَكُمْ اَوْ اَشَدَّ ذِكْرًا ۗ فَمِنَ النَّاسِ مَنْ يَّقُوْلُ رَبَّنَآ اٰتِنَا فِى الدُّنْيَا وَمَا لَهٗ فِى الْاٰخِرَةِ مِنْ خَلَاقٍ

fa iżā qaḍaitum manāsikakum fażkurullāha każikrikum ābā'akum au asyadda żikrā(n), faminan-nāsi may yaqūlu rabbanā ātinā fid-dun-yā wa mā lahū fil-ākhirati min khalāq(in).

Kɛji ogbe Hajj lɛ naa lɛ, no lɛ kanemɔ Allah dhikr lɛ, taakɛ otsĩ oblematsɛmɛi lɛ atã lɛ, kɛ dhikr po ni fe nakai. No hewɔ lɛ yɛ gbɔmɛi ateŋ lɛ, mɔ ko yɛ ni sɔleɔ akɛ, "Wɔ-Nuŋtsɔ, ha wɔ (kpakpa) yɛ je nɛɛ mli," ni yɛ gbele sɛɛ shihilɛ mli lɛ, ebɛ gbɛfaŋnɔ ko kwraa.

وَمِنْهُمْ مَّنْ يَّقُوْلُ رَبَّنَآ اٰتِنَا فِى الدُّنْيَا حَسَنَةً وَّفِى الْاٰخِرَةِ حَسَنَةً وَّقِنَا عَذَابَ النَّارِ

wa minhum may yaqūlu rabbanā ātinā fid-dun-yā ḥasanataw wa fil-ākhirati ḥasanataw wa qinā ‘ażāban-nār(i).

Ni mɛi komɛi yɛ ni sɔleɔ akɛ, "Wɔ-Nuŋtsɔ, ha wɔ kpakpa yɛ je nɛɛ mli kɛ kpakpa yɛ sɛɛ mli, ni obu wɔhe kɛjɛ hɛl toigbalamɔ he."

اُولٰۤىِٕكَ لَهُمْ نَصِيْبٌ مِّمَّا كَسَبُوْا ۗ وَاللّٰهُ سَرِيْعُ الْحِسَابِ

ulā'ika lahum naṣībum mimmā kasabū, wallāhu sarī‘ul-ḥisāb(i).

Amɛ ji mɛi ni naa nɔ ni amɛfee lɛ mli gbɛfaŋnɔ, ni Allah feɔ oya yɛ akɔntaabuu mli.

۞ وَاذْكُرُوا اللّٰهَ فِيْٓ اَيَّامٍ مَّعْدُوْدٰتٍ ۗ فَمَنْ تَعَجَّلَ فِيْ يَوْمَيْنِ فَلَآ اِثْمَ عَلَيْهِ ۚوَمَنْ تَاَخَّرَ فَلَآ اِثْمَ عَلَيْهِۙ لِمَنِ اتَّقٰىۗ وَاتَّقُوا اللّٰهَ وَاعْلَمُوْٓا اَنَّكُمْ اِلَيْهِ تُحْشَرُوْنَ

ważkurullāha fī ayyāmim ma‘dūdāt(in), faman ta‘ajjala fī yaumaini falā iṡma ‘alaih(i), wa man ta'akhkhara falā iṡma ‘alaihi limanittaqā, wattaqullāha wa‘lamū annakum ilaihi tuḥsyarūn(a).

Ni ofee Allah dhikr yɛ gbii ayibɔ ni atsɔɔ lɛ nɔ. Mɔ fɛɛ mɔ ni kɛ oyaiyeli (shiɔ Mina) yɛ gbii enyɔ sɛɛ lɛ, esha ko bɛ enɔ. Ni mɔ fɛɛ mɔ ni gbeɔ naa lɛ bɛ esha (loo) kɛha lɛ, (ni ji) kɛha mɛi ni ji Nyɔŋmɔ gbeyeishelɔi lɛ. Ni nyɛshea Allah gbeyei, ni nyɛle akɛ ebaabua nyɛnaa.

وَمِنَ النَّاسِ مَنْ يُّعْجِبُكَ قَوْلُهٗ فِى الْحَيٰوةِ الدُّنْيَا وَيُشْهِدُ اللّٰهَ عَلٰى مَا فِيْ قَلْبِهٖ ۙ وَهُوَ اَلَدُّ الْخِصَامِ

wa minan-nāsi may yu‘jibuka qauluhū fil-ḥayātid-dun-yā wa yusyhidullāha ‘alā mā fī qalbih(ī), wa huwa aladdul-khiṣām(i).

Ni yɛ gbɔmɛi ateŋ lɛ, mɔ ko yɛ ni ewiemɔ ni kɔɔ je nɛɛ shihilɛ he lɛ sa bo (O Muhammad), ni eyeɔ Allah odase yɛ nɔ ni yɔɔ etsui mli lɛ he, yɛ be mli ni lɛ ji henyɛlɔi lɛ ateŋ mɔ ni mli wa fe fɛɛ.

وَاِذَا تَوَلّٰى سَعٰى فِى الْاَرْضِ لِيُفْسِدَ فِيْهَا وَيُهْلِكَ الْحَرْثَ وَالنَّسْلَ ۗ وَ اللّٰهُ لَا يُحِبُّ الْفَسَادَ

wa iżā tawallā sa‘ā fil-arḍi liyufsida fīhā wa yuhlikal-ḥarṡa wan-nasl(a), wallāhu lā yuḥibbul-fasād(a).

Ni kɛji etsɔ ehe (kɛjɛ nyɛhe) lɛ, etaoɔ ni egbɛ fitemɔ eshwa shikpɔŋ lɛ nɔ ni efite ŋmɔshi nibii kɛ kooloi, ni Allah sumɔɔɔ fitemɔ.

وَاِذَا قِيْلَ لَهُ اتَّقِ اللّٰهَ اَخَذَتْهُ الْعِزَّةُ بِالْاِثْمِ فَحَسْبُهٗ جَهَنَّمُ ۗ وَلَبِئْسَ الْمِهَادُ

wa iżā qīla lahuttaqillāha akhażathul-‘izzatu bil-iṡmi faḥasbuhū jahannam(u), wa labi'sal-mihād(u).

Ni beni akɛɛ lɛ akɛ, "Shemɔ Allah gbeyei" lɛ, ehenɔwomɔ te shi koni efee esha. No hewɔ lɛ hɛl ji hɛl kɛha lɛ, ni lɛɛlɛŋ (nakai Hɛl lɛ) ji he ni ehiii fe fɛɛ ni esa akɛ ahi.

وَمِنَ النَّاسِ مَنْ يَّشْرِيْ نَفْسَهُ ابْتِغَاۤءَ مَرْضَاتِ اللّٰهِ ۗوَاللّٰهُ رَءُوْفٌۢ بِالْعِبَادِ

wa minan-nāsi may yasyrī nafsahubtigā'a marḍātillāh(i), wallāhu ra'ūfum bil-‘ibād(i).

Ni mɛi komɛi hu yɛ adesai ateŋ ni kɛ amɛhe shaa afɔle koni amɛtao Allah nɔkpɛlɛmɔ. Ni Allah ji Mɔbɔnalɔ fe fɛɛ kɛha Etsuji.

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوا ادْخُلُوْا فِى السِّلْمِ كَاۤفَّةً ۖوَّلَا تَتَّبِعُوْا خُطُوٰتِ الشَّيْطٰنِۗ اِنَّهٗ لَكُمْ عَدُوٌّ مُّبِيْنٌ

yā ayyuhal-lażīna āmanudkhulū fis-silmi kāffah(tan), wa lā tattabi‘ū khuṭuwātisy-syaiṭān(i), innahū lakum ‘aduwwum mubīn(un).

Nyɛ mɛi ni heɔ nyɛyeɔ lɛ! Botemɔ Islam mli fɛɛ, ni okanyiɛ Satan gbɛi lɛ asɛɛ. Lɛɛlɛŋ, eji henyɛlɔ diɛŋtsɛ kɛha bo.

فَاِنْ زَلَلْتُمْ مِّنْۢ بَعْدِ مَا جَاۤءَتْكُمُ الْبَيِّنٰتُ فَاعْلَمُوْٓا اَنَّ اللّٰهَ عَزِيْزٌ حَكِيْمٌ

fa'in zalaltum mim ba‘di mā jā'atkumul-bayyinātu fa‘lamū annallāha ‘azīzun ḥakīm(un).

Shi kɛji otsi ohe kɛjɛ he beni odaseyeli ni mli ka shi faŋŋ eshɛ ohe lɛ sɛɛ lɛ, le akɛ Allah ji mɔ ni he wa fe fɛɛ, nilelɔ fe fɛɛ.

هَلْ يَنْظُرُوْنَ اِلَّآ اَنْ يَّأْتِيَهُمُ اللّٰهُ فِيْ ظُلَلٍ مِّنَ الْغَمَامِ وَالْمَلٰۤىِٕكَةُ وَقُضِيَ الْاَمْرُ ۗ وَاِلَى اللّٰهِ تُرْجَعُ الْاُمُوْرُ ࣖ

hal yanẓurūna illā ay ya'tiyahumullāhu fī ẓulalim minal-gamāmi wal-malā'ikatu wa quḍiyal-amr(u), wa ilallāhi turja‘ul-umūr(u).

Nɔ ko bɛ ni amɛmiimɛ ja Allah baa (toigbalamɔ) kɛ ŋwɛibɔfoi lɛ yɛ atatui ashishi, yɛ be mli ni akpɛ (amɛ) sane lɛ mli. Ni akuɔ nibii fɛɛ sɛɛ ahaa Allah.

سَلْ بَنِيْٓ اِسْرَاۤءِيْلَ كَمْ اٰتَيْنٰهُمْ مِّنْ اٰيَةٍ ۢ بَيِّنَةٍ ۗ وَمَنْ يُّبَدِّلْ نِعْمَةَ اللّٰهِ مِنْۢ بَعْدِ مَا جَاۤءَتْهُ فَاِنَّ اللّٰهَ شَدِيْدُ الْعِقَابِ

sal banī isrā'īla kam ātaināhum min āyatim bayyinah(tin), wa may yubaddil ni‘matallāhi mim ba‘di mā jā'athu fa innallāha syadīdul-‘iqāb(i).

Bi Israelbii lɛ odaseyelii ni yɔɔ faŋŋ enyiɛ Wɔha amɛ. Mɔ fɛɛ mɔ ni baatsake Allah duromɔi lɛ yɛ be mli ni (nakai duromɔi lɛ) eba enɔ lɛ sɛɛ lɛ, no lɛ, anɔkwale mli lɛ, Allah toigbalamɔ mli wa waa.

زُيِّنَ لِلَّذِيْنَ كَفَرُوا الْحَيٰوةُ الدُّنْيَا وَيَسْخَرُوْنَ مِنَ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا ۘ وَالَّذِيْنَ اتَّقَوْا فَوْقَهُمْ يَوْمَ الْقِيٰمَةِ ۗ وَاللّٰهُ يَرْزُقُ مَنْ يَّشَاۤءُ بِغَيْرِ حِسَابٍ

zuyyina lil-lażīna kafarul-ḥayātud-dun-yā wa yaskharūna minal-lażīna āmanū, wal-lażīnattaqau fauqahum yaumal-qiyāmah(ti), wallāhu yarzuqu may yasyā'u bigairi ḥisāb(in).

Afee je lɛŋ shihilɛ tamɔ nɔ ni yɔɔ fɛo yɛ mɛi ni heee yeee lɛ ahiɛ, ni amɛgbeɔ mɛi ni heɔ amɛyeɔ lɛ ahe guɔ. Eyɛ mli akɛ mɛi ni ji Nyɔŋmɔ gbeyeishelɔi lɛ baafee amɛ nɔ yɛ Gbohiiashitee Gbi lɛ nɔ moŋ. Ni Allah haa mɛi ni esumɔɔ lɛ niyenii ni abuuu he akɔntaa.

كَانَ النَّاسُ اُمَّةً وَّاحِدَةً ۗ فَبَعَثَ اللّٰهُ النَّبِيّٖنَ مُبَشِّرِيْنَ وَمُنْذِرِيْنَ ۖ وَاَنْزَلَ مَعَهُمُ الْكِتٰبَ بِالْحَقِّ لِيَحْكُمَ بَيْنَ النَّاسِ فِيْمَا اخْتَلَفُوْا فِيْهِ ۗ وَمَا اخْتَلَفَ فِيْهِ اِلَّا الَّذِيْنَ اُوْتُوْهُ مِنْۢ بَعْدِ مَا جَاۤءَتْهُمُ الْبَيِّنٰتُ بَغْيًا ۢ بَيْنَهُمْ ۚ فَهَدَى اللّٰهُ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا لِمَا اخْتَلَفُوْا فِيْهِ مِنَ الْحَقِّ بِاِذْنِهٖ ۗ وَاللّٰهُ يَهْدِيْ مَنْ يَّشَاۤءُ اِلٰى صِرَاطٍ مُّسْتَقِيْمٍ

kānan-nāsu ummataw wāḥidah(tan), fa ba‘aṡallāhun-nabiyyīna mubasysyirīna wa munżirīn(a), wa anzala ma‘ahumul-kitāba bil-ḥaqqi liyaḥkuma bainan-nāsi fīmakhtalafū fīh(i), wa makhtalafa fīhi illal-lażīna ūtūhu mim ba‘di mā jā'athumul-bayyinātu bagyam bainahum, fahadallāhul-lażīna āmanū limakhtalafū fīhi minal-ḥaqqi bi'iżnih(ī), wallāhu yahdī may yasyā'u ilā ṣirāṭim mustaqīm(in).

Adesai ji (tsutsu) gbɔmɛi kome. Kɛkɛ ni Allah tsu gbalɔi (koni) amɛkɛ sanekpakpa kɛ kɔkɔbɔɔi aba. Ni Ekɛ Wolo ni anɔkwale lɛ yɔɔ mli lɛ ba shi, koni amɛkpɛ amɛyiŋ yɛ gbɔmɛi ateŋ yɛ saji ni amɛjeɔ ŋwane yɛ he lɛ ahe. Ni mɛi ni je amɛhe lɛ ji mɛi ni aha amɛ (Wolo lɛ) pɛ, yɛ be mli ni odaseyelii ni yɔɔ faŋŋ eshɛ amɛhe lɛ sɛɛ, yɛ ŋmiŋmiyeli ni yɔɔ amɛteŋ lɛ hewɔ. No hewɔ lɛ, kɛtsɔ E-suɔmɔnaa nii anɔ lɛ, Allah tsɔɔ mɛi ni heɔ amɛyeɔ yɛ anɔkwale ni amɛjeɔ he ŋwane lɛ gbɛ. Allah tsɔɔ mɔ ni Esumɔɔ lɛ gbɛ kɛyaa gbɛ ni ja nɔ.

اَمْ حَسِبْتُمْ اَنْ تَدْخُلُوا الْجَنَّةَ وَلَمَّا يَأْتِكُمْ مَّثَلُ الَّذِيْنَ خَلَوْا مِنْ قَبْلِكُمْ ۗ مَسَّتْهُمُ الْبَأْسَاۤءُ وَالضَّرَّاۤءُ وَزُلْزِلُوْا حَتّٰى يَقُوْلَ الرَّسُوْلُ وَالَّذِيْنَ اٰمَنُوْا مَعَهٗ مَتٰى نَصْرُ اللّٰهِ ۗ اَلَآ اِنَّ نَصْرَ اللّٰهِ قَرِيْبٌ

am ḥasibtum an tadkhulul-jannata wa lammā ya'tikum maṡalul-lażīna khalau min qablikum, massathumul-ba'sā'u waḍ-ḍarrā'u wa zulzilū ḥattā yaqūlar-rasūlu wal-lażīna āmanū ma‘ahū matā naṣrullāh(i), alā inna naṣrallāhi qarīb(un).

Aloo ani osusuɔ akɛ obaabote ŋwɛi, eyɛ mli akɛ (kaai) ebako onɔ lolo tamɔ (mɛi ni tsɔ ohiɛ lɛ) lɛ? Ohia, piŋmɔ kɛ hosomɔi (kɛtsɔ kaai srɔtoi anɔ) ha amɛbɔle amɛhe, ni no hewɔ lɛ, Bɔfo lɛ kɛ mɛi ni fata ehe lɛ he amɛye lɛ kɛɛ akɛ, "Mɛɛ be Allah yelikɛbuamɔ baaba?" Kaimɔ, lɛɛlɛŋ, Allah yelikɛbuamɔ ebɛŋkɛ.

يَسْـَٔلُوْنَكَ مَاذَا يُنْفِقُوْنَ ۗ قُلْ مَآ اَنْفَقْتُمْ مِّنْ خَيْرٍ فَلِلْوَالِدَيْنِ وَالْاَقْرَبِيْنَ وَالْيَتٰمٰى وَالْمَسٰكِيْنِ وَابْنِ السَّبِيْلِ ۗ وَمَا تَفْعَلُوْا مِنْ خَيْرٍ فَاِنَّ اللّٰهَ بِهٖ عَلِيْمٌ

yas'alūnaka māżā yunfiqūn(a), qul mā anfaqtum min khairin falil-wālidaini wal-aqrabīna wal-yatāmā wal-masākīni wabnis-sabīl(i), wa mā taf‘alū min khairin fa innallāha bihī ‘alīm(un).

Amɛbiɔ bo (Muhammad) yɛ nɔ ni esa akɛ amɛfite lɛ he. Kɛɛmɔ akɛ, "Ninamɔ fɛɛ ninamɔ ni okɛhaa lɛ, esa akɛ afee aha fɔlɔi, wekumɛi, ohiafoi, ohiafoi kɛ gbɔmɛi ni yɔɔ gbɛfaa mli lɛ." Ni nɔ fɛɛ nɔ kpakpa ni nyɛfeɔ lɛ, anɔkwale mli lɛ, Allah le nɔ fɛɛ nɔ.

كُتِبَ عَلَيْكُمُ الْقِتَالُ وَهُوَ كُرْهٌ لَّكُمْ ۚ وَعَسٰٓى اَنْ تَكْرَهُوْا شَيْـًٔا وَّهُوَ خَيْرٌ لَّكُمْ ۚ وَعَسٰٓى اَنْ تُحِبُّوْا شَيْـًٔا وَّهُوَ شَرٌّ لَّكُمْ ۗ وَاللّٰهُ يَعْلَمُ وَاَنْتُمْ لَا تَعْلَمُوْنَ ࣖ

kutiba ‘alaikumul-qitālu wa huwa kurhul lakum, wa ‘asā an takrahū syai'aw wa huwa khairul lakum, wa ‘asā an tuḥibbū syai'aw wa huwa syarrul lakum, wallāhu ya‘lamu wa antum lā ta‘lamūn(a).

Eji gbɛnaa nii akɛ oowuu, eyɛ mli akɛ ehiii kɛhaaa bo moŋ. Shi ekolɛ osumɔɔɔ nɔ ko, eyɛ mli akɛ ehi kɛha bo, ni ebaanyɛ efee akɛ osumɔɔ nɔ ko, eyɛ mli akɛ ehiii kɛha bo. Allah le, be mli ni nyɛleee.

يَسْـَٔلُوْنَكَ عَنِ الشَّهْرِ الْحَرَامِ قِتَالٍ فِيْهِۗ قُلْ قِتَالٌ فِيْهِ كَبِيْرٌ ۗ وَصَدٌّ عَنْ سَبِيْلِ اللّٰهِ وَكُفْرٌۢ بِهٖ وَالْمَسْجِدِ الْحَرَامِ وَاِخْرَاجُ اَهْلِهٖ مِنْهُ اَكْبَرُ عِنْدَ اللّٰهِ ۚ وَالْفِتْنَةُ اَكْبَرُ مِنَ الْقَتْلِ ۗ وَلَا يَزَالُوْنَ يُقَاتِلُوْنَكُمْ حَتّٰى يَرُدُّوْكُمْ عَنْ دِيْنِكُمْ اِنِ اسْتَطَاعُوْا ۗ وَمَنْ يَّرْتَدِدْ مِنْكُمْ عَنْ دِيْنِهٖ فَيَمُتْ وَهُوَ كَافِرٌ فَاُولٰۤىِٕكَ حَبِطَتْ اَعْمَالُهُمْ فِى الدُّنْيَا وَالْاٰخِرَةِ ۚ وَاُولٰۤىِٕكَ اَصْحٰبُ النَّارِۚ هُمْ فِيْهَا خٰلِدُوْنَ

yas'alūnaka ‘anisy-syahril-ḥarāmi qitālin fīh(i), qul qitālun fīhi kabīr(un), wa ṣaddun ‘an sabīlillāhi wa kufrum bihī wal-masjidil-ḥarām(i), wa ikhrāju ahlihī minhu akbaru ‘indallāh(i), wal-fitnatu akbaru minal-qatl(i), wa lā yazālūna yuqātilūnakum ḥattā yaruddūkum ‘an dīnikum inistaṭā‘ū, wa may yartadid minkum ‘an dīnihī fa yamut wa huwa kāfirun fa ulā'ika ḥabiṭat a‘māluhum fid-dun-yā wal-ākhirah(ti), wa ulā'ika aṣḥābun-nār(i), hum fīhā khālidūn(a).

Amɛbi bo (Muhammad) tawuu yɛ nyɔŋ ni agu lɛ mli lɛ he sane. Kɛɛmɔ akɛ, "Nɔmɔ ni awuɔ yɛ nakai nyɔŋ lɛ mli lɛ ji (esha) kpele. Shi (mɛi) ni oootsi kɛjɛ Allah gbɛ nɔ, ni ooobo lɛ toi, (ni oootsi gbɔmɛi anaa koni amɛkabote) Mosque Kpeteŋkpele lɛ mli, kɛ gbɔmɛi ni ashwieɔ amɛ kɛjɛɔ he ni ebɔle lɛ lɛ, ji nɔ ni da (esha) yɛ Allah hiɛ. Yɛ be mli ni heguɔgbee ji yiwalɛ nifeemɔ fe gbɔmɔgbee until you notave fite. They will jamɔ, kɛji amɛbaanyɛ. Mɔ fɛɛ mɔ ni teɔ shi ewoɔ ejamɔ lɛ, ni no sɛɛ lɛ egboɔ yɛ hemɔkɛyeli ni bɛ mli lɛ, no lɛ amɛnifeemɔi lɛ ji yaka yɛ je nɛɛ mli kɛ sɛɛ mli, ni amɛji hɛl bii lɛ, amɛbaahi jɛmɛ kɛya naanɔ."

اِنَّ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَالَّذِيْنَ هَاجَرُوْا وَجَاهَدُوْا فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ ۙ اُولٰۤىِٕكَ يَرْجُوْنَ رَحْمَتَ اللّٰهِ ۗوَاللّٰهُ غَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ

innal-lażīna āmanū wal-lażīna hājarū wa jāhadū fī sabīlillāh(i), ulā'ika yarjūna raḥmatallāh(i), wallāhu gafūrur raḥīm(un).

Anɔkwale, mɛi ni heɔ amɛyeɔ, kɛ mɛi ni fãa kɛyaa maŋsɛɛ ni amɛbɔɔ mɔdɛŋ yɛ Allah gbɛ lɛ nɔ lɛ, amɛji mɛi ni hiɛ kã Allah mɔbɔnalɛ nɔ. Allah ji mɔ ni kɛ eshai keɔ, mɔ ni naa mɔbɔ fe fɛɛ.

۞ يَسْـَٔلُوْنَكَ عَنِ الْخَمْرِ وَالْمَيْسِرِۗ قُلْ فِيْهِمَآ اِثْمٌ كَبِيْرٌ وَّمَنَافِعُ لِلنَّاسِۖ وَاِثْمُهُمَآ اَكْبَرُ مِنْ نَّفْعِهِمَاۗ وَيَسْـَٔلُوْنَكَ مَاذَا يُنْفِقُوْنَ ەۗ قُلِ الْعَفْوَۗ كَذٰلِكَ يُبَيِّنُ اللّٰهُ لَكُمُ الْاٰيٰتِ لَعَلَّكُمْ تَتَفَكَّرُوْنَۙ

yas'alūnaka ‘anil-khamri wal-maisir(i), qul fīhimā iṡmun kabīrw wa manāfi‘u lin nās(i), wa iṡmuhumā akbaru min naf‘ihimā, wa yas'alūnaka māżā yunfiqūn(a), qulil-‘afw(a), każālika yubayyinullāhu lakumul-āyāti la‘allakum tatafakkarūn(a).

Amɛbi bo (Muhammad) dãa kɛ asɔshwɛmɔ he sane. Kɛɛmɔ akɛ, "Esha kpele kɛ sɛɛnamɔ ko yɛ enyɔ lɛ fɛɛ mli kɛha adesai. Shi esha lɛ da fe sɛɛnamɔ lɛ." Ni amɛbiɔ bo (yɛ) nɔ ni (esa akɛ) amɛfite lɛ he. Kɛɛmɔ akɛ, “Nɔ ni fe nine (ni he hiaa lɛ).” No ji bɔ ni Allah tsɔɔ bo E-kukuji lɛ amli koni osusu akɛ, .

فِى الدُّنْيَا وَالْاٰخِرَةِ ۗ وَيَسْـَٔلُوْنَكَ عَنِ الْيَتٰمٰىۗ قُلْ اِصْلَاحٌ لَّهُمْ خَيْرٌ ۗ وَاِنْ تُخَالِطُوْهُمْ فَاِخْوَانُكُمْ ۗ وَاللّٰهُ يَعْلَمُ الْمُفْسِدَ مِنَ الْمُصْلِحِ ۗ وَلَوْ شَاۤءَ اللّٰهُ لَاَعْنَتَكُمْ اِنَّ اللّٰهَ عَزِيْزٌ حَكِيْمٌ

fid-dun-yā wal-ākhirah(ti), wa yas'alūnaka ‘anil-yatāmā, qul iṣlāḥul lahum khair(un), wa in tukhāliṭūhum fa'ikhwānukum, wallāhu ya‘lamul-mufsida minal-muṣliḥ(i), wa lau syā'allāhu la'a‘natakum innallāha ‘azizun ḥakīm(un).

Je lɛ kɛ sɛɛ mli shihilɛ he sane. Amɛbiɔ bo (Muhammad) gbekɛbii ni bɛ fɔlɔi lɛ ahe saji. Kɛɛmɔ akɛ, “Amɛshihilɛ lɛ ni oooha eya hiɛ lɛ hi!” Ni kɛ́ okɛ amɛ bɔ lɛ, belɛ onyɛmimɛi ji amɛ. Allah le mɛi ni feɔ efɔŋ kɛ mɛi ni feɔ ekpakpa. Ni kɛji Allah sumɔɔ lɛ, Ekɛ naagbai baaba nyɛnɔ diɛŋtsɛ. Anɔkwale, Allah ji mɔ ni he wa, ni yɔɔ nilee fɛɛ.

وَلَا تَنْكِحُوا الْمُشْرِكٰتِ حَتّٰى يُؤْمِنَّ ۗ وَلَاَمَةٌ مُّؤْمِنَةٌ خَيْرٌ مِّنْ مُّشْرِكَةٍ وَّلَوْ اَعْجَبَتْكُمْ ۚ وَلَا تُنْكِحُوا الْمُشْرِكِيْنَ حَتّٰى يُؤْمِنُوْا ۗ وَلَعَبْدٌ مُّؤْمِنٌ خَيْرٌ مِّنْ مُّشْرِكٍ وَّلَوْ اَعْجَبَكُمْ ۗ اُولٰۤىِٕكَ يَدْعُوْنَ اِلَى النَّارِ ۖ وَاللّٰهُ يَدْعُوْٓا اِلَى الْجَنَّةِ وَالْمَغْفِرَةِ بِاِذْنِهٖۚ وَيُبَيِّنُ اٰيٰتِهٖ لِلنَّاسِ لَعَلَّهُمْ يَتَذَكَّرُوْنَ ࣖ

wa lā tankiḥul-musyrikāti ḥattā yu'minn(a), wa la'amatum mu'minatun khairum mim musyrikatiw wa lau a‘jabatkum, wa lā tunkiḥul-musyrikīna ḥattā yu'minū, wa la‘abdum mu'minun khairum mim musyrikiw wa lau a‘jabakum, ulā'ika yad‘ūna ilan-nār(i), wallāhu yad‘ū ilal-jannati wal-magfirati bi'iżnih(ī), wa yubayyinu āyātihī lin-nāsi la‘allahum yatażakkarūn(a).

Ni okɛ nyɔŋmɔi babaoo akabote gbalashihilɛ mli kɛyashi amɛbaahe amɛye. Lɛlɛŋ, tsulɔ yoo ni heɔ yeɔ lɛ hi fe yoo ni jáa amaga, kɛji akɛ egbala otsui po. Ni okɛ nyɔŋmɔi babaoo (hii) akabote gbalashihilɛ mli (kɛ yei ni heɔ yeɔ) dani amɛheɔ amɛyeɔ. Lɛlɛŋ, tsulɔ nuu anɔkwafo hi fe tsulɔ nuu ni jaa nyɔŋmɔi babaoo, kɛji akɛ egbala otsui po. Amɛfɔ̃ɔ amɛ nine kɛyaa hɛl, yɛ be mli ni Allah fɔ̃ɔ amɛ nine kɛyaa ŋwɛi kɛ eshaifaa kɛ E-gbɛŋmɛɛ. (Allah) tsɔɔ E-kukuji lɛ amli etsɔɔ gbɔmɛi koni amɛkase nii.

وَيَسْـَٔلُوْنَكَ عَنِ الْمَحِيْضِ ۗ قُلْ هُوَ اَذًىۙ فَاعْتَزِلُوا النِّسَاۤءَ فِى الْمَحِيْضِۙ وَلَا تَقْرَبُوْهُنَّ حَتّٰى يَطْهُرْنَ ۚ فَاِذَا تَطَهَّرْنَ فَأْتُوْهُنَّ مِنْ حَيْثُ اَمَرَكُمُ اللّٰهُ ۗ اِنَّ اللّٰهَ يُحِبُّ التَّوَّابِيْنَ وَيُحِبُّ الْمُتَطَهِّرِيْنَ

wa yas'alūnaka ‘anil-maḥīḍ(i), qul huwa ażā(n), fa‘tazilun-nisā'a fil-maḥīḍ(i), wa lā taqrabūhunna ḥattā yaṭhurn(a), fa'iżā taṭahharna fa'tūhunna min ḥaiṡu amarakumullāh(u), innallāha yuḥibbut-tawwābīna wa yuḥibbul-mutaṭahhirīn(a).

Ni amɛbiɔ bo (Muhammad) fɔmɔ he sane. Kɛɛmɔ akɛ, “No ji nɔ ko ni he tseee.” No hewɔ lɛ, tsi ohe kɛjɛ oŋa lɛ he yɛ fɔmɔ be mli; ni kaatsi obɛŋkɛ amɛ kɛyashi amɛhe atse. Kɛ amɛhe tse lɛ, okɛ ohe awo mli yɛ (gbɛjianɔtoi) ni Allah efã bo lɛ naa. Anɔkwale, Allah sumɔɔ mɛi ni tsakeɔ amɛtsui lɛ ni esumɔɔ mɛi ni tsuɔ amɛhe lɛ.

نِسَاۤؤُكُمْ حَرْثٌ لَّكُمْ ۖ فَأْتُوْا حَرْثَكُمْ اَنّٰى شِئْتُمْ ۖ وَقَدِّمُوْا لِاَنْفُسِكُمْ ۗ وَاتَّقُوا اللّٰهَ وَاعْلَمُوْٓا اَنَّكُمْ مُّلٰقُوْهُ ۗ وَبَشِّرِ الْمُؤْمِنِيْنَ

nisā'ukum ḥarṡul lakum, fa'tū ḥarṡakum annā syi'tum, wa qaddimū li anfusikum, wattaqullāha wa‘lamū annakum mulāqūh(u), wa basysyiril-mu'minīn(a).

Oŋamɛi lɛ ji ŋmɔ kɛha bo, no hewɔ lɛ, ba oŋmɔ lɛ mli be fɛɛ be kɛ gbɛ ni osumɔɔ nɔ. Ni okɛ (nɔ ni hi) awo hiɛ oha ohe. Gbeyeishemɔ Allah ni ole akɛ okɛ (gbi ko) baakpe Lɛ. Ni okɛ sanekpakpa aha mɛi ni heɔ yeɔ lɛ.

وَلَا تَجْعَلُوا اللّٰهَ عُرْضَةً لِّاَيْمَانِكُمْ اَنْ تَبَرُّوْا وَتَتَّقُوْا وَتُصْلِحُوْا بَيْنَ النَّاسِۗ وَاللّٰهُ سَمِيْعٌ عَلِيْمٌ

wa lā taj‘alullāha ‘urḍatal li'aimānikum an tabarrū wa tattaqū wa tuṣliḥū bainan-nās(i), wallāhu samī‘un ‘alīm(un).

Ni okɛ Allah (gbɛi) lɛ akatsu nii yɛ okãmɔ lɛ mli akɛ gbɛtsii nii ko kɛha nitsumɔi kpakpai afeemɔ, Nyɔŋmɔjamɔ ni ooofee kɛ toiŋjɔlɛ ni ooofee yɛ gbɔmɛi ateŋ lɛ. Allah ji mɔ ni nuɔ nɔ fɛɛ nɔ he, mɔ ni le nɔ fɛɛ nɔ.

لَا يُؤَاخِذُكُمُ اللّٰهُ بِاللَّغْوِ فِيْٓ اَيْمَانِكُمْ وَلٰكِنْ يُّؤَاخِذُكُمْ بِمَا كَسَبَتْ قُلُوْبُكُمْ ۗ وَاللّٰهُ غَفُوْرٌ حَلِيْمٌ

lā yu'ākhiżukumullāhu bil-lagwi fī aimānikum wa lākiy yu'ākhiżukum bimā kasabat qulūbukum, wallāhu gafūrun ḥalīm(un).

Allah toɔ bo toigbalamɔ yɛ kitakamɔ ni okãaa yɛ ojwɛŋmɔ mli lɛ hewɔ, shi moŋ Etoɔ bo toi yɛ yiŋtoi ni yɔɔ otsui mli lɛ ahewɔ. Allah ji mɔ ni kɛ eshai keɔ fe fɛɛ, mɔ ni naa mɔbɔ fe fɛɛ.

لِلَّذِيْنَ يُؤْلُوْنَ مِنْ نِّسَاۤىِٕهِمْ تَرَبُّصُ اَرْبَعَةِ اَشْهُرٍۚ فَاِنْ فَاۤءُوْ فَاِنَّ اللّٰهَ غَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ

lil-lażīna yu'lūna min nisā'ihim tarabbuṣu arba‘ati asyhur(in), fa'in fā'ū fa'innalāha gafūrur raḥīm(un).

Esa akɛ mɛi ni shishiuɔ amɛŋamɛi lɛ amɛmɛ nyɔji ejwɛ. Kɛkɛ ni amɛku amɛsɛɛ amɛba (amɛŋamɛi lɛ aŋɔɔ) lɛ, no lɛ, anɔkwale mli lɛ, Allah kɛ eshai keɔ, mɔbɔnalɔ fe fɛɛ.

وَاِنْ عَزَمُوا الطَّلَاقَ فَاِنَّ اللّٰهَ سَمِيْعٌ عَلِيْمٌ

wa in ‘azamuṭ-ṭalāqa fa innallāha samī‘un ‘alīm(un).

Ni kɛji amɛkpɛ amɛyiŋ akɛ amɛbaatse gbala lɛ, no lɛ, anɔkwale mli lɛ, Allah ji Mɔ ni nuɔ nɔ fɛɛ nɔ he, mɔ ni le nɔ fɛɛ nɔ.

وَالْمُطَلَّقٰتُ يَتَرَبَّصْنَ بِاَنْفُسِهِنَّ ثَلٰثَةَ قُرُوْۤءٍۗ وَلَا يَحِلُّ لَهُنَّ اَنْ يَّكْتُمْنَ مَا خَلَقَ اللّٰهُ فِيْٓ اَرْحَامِهِنَّ اِنْ كُنَّ يُؤْمِنَّ بِاللّٰهِ وَالْيَوْمِ الْاٰخِرِۗ وَبُعُوْلَتُهُنَّ اَحَقُّ بِرَدِّهِنَّ فِيْ ذٰلِكَ اِنْ اَرَادُوْٓا اِصْلَاحًا ۗوَلَهُنَّ مِثْلُ الَّذِيْ عَلَيْهِنَّ بِالْمَعْرُوْفِۖ وَلِلرِّجَالِ عَلَيْهِنَّ دَرَجَةٌ ۗ وَاللّٰهُ عَزِيْزٌ حَكِيْمٌ ࣖ

wal-muṭallaqātu yatarabbaṣna bi anfusihinna ṡalāṡata qurū'(in), wa lā yaḥillu lahunna ay yaktumna mā khalaqallāhu fī arḥāmihinna in kunna yu'minna billāhi wal-yaumil-ākhir(i), wa bu‘ūlatuhunna aḥaqqu biraddiūhinna fī żālika in arādū iṣlāḥā(n), wa lahunna miṡlul-lażī ‘alaihinna bil-ma‘rūf(i), wa lir-rijāli ‘alaihinna darajah(tun), wallāhu ‘azīzun ḥakīm(un).

Ni ŋamɛi ni egbala amɛhe lɛ (esa akɛ) amɛtsi amɛhe (amɛmɛ) shii etɛ quru’. Eŋmɛɛɛ amɛ gbɛ ni amɛkɛ nɔ ni Allah bɔ yɛ amɛfɔmɔ kotoku mli lɛ ato, kɛji amɛhe Allah kɛ Naagbee Gbi lɛ amɛye. Ni amɛwumɛi lɛ yɛ hegbɛ babaoo akɛ amɛaaku amɛsɛɛ amɛba amɛŋɔɔ yɛ nakai be lɛ mli, kɛji amɛmiisumɔ tsakemɔ. Ni amɛ (yei lɛ) yɛ hegbɛi ni kɛ amɛsɔ̃i lɛ yeɔ egbɔ yɛ gbɛ ni sa nɔ. Shi wumɛi yɛ sɛɛnamɔ yɛ amɛnɔ. Allah ji Hewalɛtsɛ, Nileelɔ.

اَلطَّلَاقُ مَرَّتٰنِ ۖ فَاِمْسَاكٌۢ بِمَعْرُوْفٍ اَوْ تَسْرِيْحٌۢ بِاِحْسَانٍ ۗ وَلَا يَحِلُّ لَكُمْ اَنْ تَأْخُذُوْا مِمَّآ اٰتَيْتُمُوْهُنَّ شَيْـًٔا اِلَّآ اَنْ يَّخَافَآ اَلَّا يُقِيْمَا حُدُوْدَ اللّٰهِ ۗ فَاِنْ خِفْتُمْ اَلَّا يُقِيْمَا حُدُوْدَ اللّٰهِ ۙ فَلَا جُنَاحَ عَلَيْهِمَا فِيْمَا افْتَدَتْ بِهٖ ۗ تِلْكَ حُدُوْدُ اللّٰهِ فَلَا تَعْتَدُوْهَا ۚوَمَنْ يَّتَعَدَّ حُدُوْدَ اللّٰهِ فَاُولٰۤىِٕكَ هُمُ الظّٰلِمُوْنَ

aṭ-ṭalāqu marratān(i), fa imsākum bima‘rūfin au tasrīḥum bi'iḥsān(in), wa lā yaḥillu lakum an ta'khużū mimmā ātaitumūhunna syai'an illā ay yakhāfā allā yuqīmā ḥudūdullāh(i), fa in khiftum allā yuqīmā ḥudūdullāh(i) falā junāḥa ‘alaihimā fīmaftadat bih(ī), tilka ḥudūdullāhi falā ta‘tadūhā, wa may yata‘adda ḥudūdullāhi fa'ulā'ika humuẓ-ẓālimūn(a).

Gbalatsemɔ (ni abaanyɛ atsɔɔ mli) ji shii enyɔ. (No sɛɛ lɛ wu lɛ baanyɛ) ekɛ mlihilɛ ajie lɛ kpo, loo ekɛ mlihilɛ aha eya. Ebɛ mla akɛ obaaŋɔ nɔ ko ni okɛha amɛ lɛ ekoŋŋ, ja amɛyi enyɔ lɛ fɛɛ (wu kɛ ŋa) she gbeyei akɛ amɛnyɛŋ amɛtsu Allah husui lɛ ahe nii. Kɛji nyɛ (kwɛlɔi) nyɛsheɔ gbeyei akɛ amɛnyɛŋ amɛtsu Allah husui lɛ ahe nii lɛ, no lɛ amɛteŋ mɔ ko mɔ ko bɛ fɔ yɛ jara ni (esa akɛ) aha (ŋa lɛ) koni ekɛkpɔ̃ ehe lɛ he fɔ. Enɛɛmɛi ji Allah mlai, no hewɔ lɛ nyɛkafoɔ mli. Mɔ fɛɛ mɔ ni foɔ Allah husui lɛ amli lɛ, amɛji mɛi ni feɔ efɔŋ.

فَاِنْ طَلَّقَهَا فَلَا تَحِلُّ لَهٗ مِنْۢ بَعْدُ حَتّٰى تَنْكِحَ زَوْجًا غَيْرَهٗ ۗ فَاِنْ طَلَّقَهَا فَلَا جُنَاحَ عَلَيْهِمَآ اَنْ يَّتَرَاجَعَآ اِنْ ظَنَّآ اَنْ يُّقِيْمَا حُدُوْدَ اللّٰهِ ۗ وَتِلْكَ حُدُوْدُ اللّٰهِ يُبَيِّنُهَا لِقَوْمٍ يَّعْلَمُوْنَ

fa'in ṭallaqahā falā taḥillu lahū mim ba‘du ḥattā tankiḥa zaujan gairah(ū), fa'in ṭallaqahā falā junāḥa ‘alaihimā ay yatarāja‘ā in ẓannā ay yuqīmā ḥudūdullāh(i), tilka ḥudūdullāhi yubayyinuhā liqaumiy ya‘lamūn(a).

No sɛɛ lɛ, kɛ́ egbala lɛ (yɛ gbalamlitsemɔ ni ji enyɔ lɛ sɛɛ lɛ), no lɛ, mla eŋmɛɛɛ yoo lɛ gbɛ dɔŋŋ kɛyashi be mli ni ekɛ wu kroko baabote gbalashihilɛ mli. No sɛɛ lɛ, kɛji wu kroko lɛ kpa lɛ lɛ, no lɛ esha ko bɛ amɛteŋ mɔ ko mɔ ko nɔ (klɛŋklɛŋ wu lɛ kɛ tsutsu ŋa lɛ) kɛji amɛbote gbalashihilɛ mli ekoŋŋ kɛji amɛyi enyɔ lɛ fɛɛ amɛhe amɛye akɛ amɛbaanyɛ amɛtsu Allah mlai lɛ ahe nii. Enɛɛmɛi ji Allah husui ni Etsɔɔ mɛi ni yɔɔ nilee lɛ faŋŋ lɛ.

وَاِذَا طَلَّقْتُمُ النِّسَاۤءَ فَبَلَغْنَ اَجَلَهُنَّ فَاَمْسِكُوْهُنَّ بِمَعْرُوْفٍ اَوْ سَرِّحُوْهُنَّ بِمَعْرُوْفٍۗ وَلَا تُمْسِكُوْهُنَّ ضِرَارًا لِّتَعْتَدُوْا ۚ وَمَنْ يَّفْعَلْ ذٰلِكَ فَقَدْ ظَلَمَ نَفْسَهٗ ۗ وَلَا تَتَّخِذُوْٓا اٰيٰتِ اللّٰهِ هُزُوًا وَّاذْكُرُوْا نِعْمَتَ اللّٰهِ عَلَيْكُمْ وَمَآ اَنْزَلَ عَلَيْكُمْ مِّنَ الْكِتٰبِ وَالْحِكْمَةِ يَعِظُكُمْ بِهٖ ۗوَاتَّقُوا اللّٰهَ وَاعْلَمُوْٓا اَنَّ اللّٰهَ بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيْمٌ ࣖ

wa iżā ṭallaqtumun-nisā'a fabalagna ajalahunna fa'amsikūhunna bima‘rūfin au sarriḥūhunna bima‘rūf(in), wa lā tumsikūhunna ḍirāral lita‘tadū, wa may yaf‘al żālika faqad ẓalama nafasah(ū), wa lā tattakhiżū āyātillāhi huzuwaw ważkurū ni‘matallāhi ‘alaikum wa mā anzala ‘alaikum minal-kitābi wal-ḥikmati ya‘iẓukum bih(ī), wattaqullāha wa‘lamū annallāha bikulli syai'in ‘alīm(un).

Ni kɛji ogbala (o) ŋamɛi lɛ, no lɛ kɛyashi (amɛsɔlemɔ lɛ naagbee) lɛ, no lɛ tsi amɛ gbɛ yɛ gbɛ kpakpa nɔ, loo gbá amɛ gbala yɛ gbɛ kpakpa nɔ (hu). Ni nyɛkamɔ amɛ kɛ jwɛŋmɔ fɔŋ akɛ nyɛbaaye amɛ nɔ. Mɔ fɛɛ mɔ ni feɔ enɛ lɛ, etɔ̃ lɛ diɛŋtsɛ ehe. Ni okɛ Allah kukuji lɛ akatsu nii akɛ nɔ ni akɛyeɔ ehe fɛo. Kaimɔ Allah duromɔ ni yɔɔ onɔ lɛ, kɛ nɔ ni Allah ejie lɛ kpo etsɔɔ bo, ni ji Wolo (Al-Qur’an) kɛ Nilee (Sunnah) lɛ, koni etsɔɔ bo. Ni nyɛshea Allah gbeyei ni nyɛle akɛ Allah le nɔ fɛɛ nɔ.

وَاِذَا طَلَّقْتُمُ النِّسَاۤءَ فَبَلَغْنَ اَجَلَهُنَّ فَلَا تَعْضُلُوْهُنَّ اَنْ يَّنْكِحْنَ اَزْوَاجَهُنَّ اِذَا تَرَاضَوْا بَيْنَهُمْ بِالْمَعْرُوْفِ ۗ ذٰلِكَ يُوْعَظُ بِهٖ مَنْ كَانَ مِنْكُمْ يُؤْمِنُ بِاللّٰهِ وَالْيَوْمِ الْاٰخِرِ ۗ ذٰلِكُمْ اَزْكٰى لَكُمْ وَاَطْهَرُ ۗ وَاللّٰهُ يَعْلَمُ وَاَنْتُمْ لَا تَعْلَمُوْنَ

wa iżā ṭallaqtumun-nisā'a fabalagna ajalahunna falā ta‘ḍulūhunna ay yankiḥna azwājahunna iżā tarāḍau bainahum bil-ma‘rūf(i), żālika yū‘aẓu bihī man kāna minkum yu'minu billāhi wal-yaumil-ākhir(i), żālikum azkā lakum wa aṭhar(u), wallāhu ya‘lamu wa antum lā ta‘lamūn(a).

Ni kɛji akɛ ogbala (o) ŋamɛi lɛ, no lɛ amɛshɛ amɛkpɛlɛmɔ nɔ, no lɛ kaatsi amɛ gbɛ koni amɛkabote gbalashihilɛ mli (ekoŋŋ) amɛwɔsɛɛ wumɛi lɛ, kɛji akɛ ato tsakpaa yɛ amɛteŋ yɛ gbɛ kpakpa nɔ. No ji nɔ ni awoɔ nyɛteŋ mɛi ni heɔ Allah kɛ Naagbee Gbi lɛ amɛyeɔ lɛ ŋaa. Ehe tse kɛha bo ni ehe tse. Ni Allah le, be mli ni nyɛleee.

۞ وَالْوٰلِدٰتُ يُرْضِعْنَ اَوْلَادَهُنَّ حَوْلَيْنِ كَامِلَيْنِ لِمَنْ اَرَادَ اَنْ يُّتِمَّ الرَّضَاعَةَ ۗ وَعَلَى الْمَوْلُوْدِ لَهٗ رِزْقُهُنَّ وَكِسْوَتُهُنَّ بِالْمَعْرُوْفِۗ لَا تُكَلَّفُ نَفْسٌ اِلَّا وُسْعَهَا ۚ لَا تُضَاۤرَّ وَالِدَةٌ ۢبِوَلَدِهَا وَلَا مَوْلُوْدٌ لَّهٗ بِوَلَدِهٖ وَعَلَى الْوَارِثِ مِثْلُ ذٰلِكَ ۚ فَاِنْ اَرَادَا فِصَالًا عَنْ تَرَاضٍ مِّنْهُمَا وَتَشَاوُرٍ فَلَا جُنَاحَ عَلَيْهِمَا ۗوَاِنْ اَرَدْتُّمْ اَنْ تَسْتَرْضِعُوْٓا اَوْلَادَكُمْ فَلَا جُنَاحَ عَلَيْكُمْ اِذَا سَلَّمْتُمْ مَّآ اٰتَيْتُمْ بِالْمَعْرُوْفِۗ وَاتَّقُوا اللّٰهَ وَاعْلَمُوْٓا اَنَّ اللّٰهَ بِمَا تَعْمَلُوْنَ بَصِيْرٌ

wal-wālidātu yurḍi‘na aulādahunna ḥaulaini kāmilaini liman arāda ay yutimmar-raḍā‘ah(ta), wa ‘alal-maulūdi lahū rizquhunna wa kiswatuhunna bil-ma‘rūf(i), lā tukallafu nafsun illā wus‘ahā, lā tuḍārra wālidatum biwaladihā wa lā maulūdul lahū biwaladihī wa ‘alal-wāriṡi miṡlu żālik(a), fa'in arādā fiṣālan ‘an tarāḍim minhumā wa tasyāwurin falā junāḥa ‘alaihimā, wa in arattum an tastarḍi‘ū aulādakum falā junāḥa ‘alaikum iżā sallamtum mā ātaitum bil-ma‘rūf(i), wattaqullāha wa‘lamū annallāha bimā ta‘malūna baṣīr(un).

Ni esa akɛ nyɛmɛi aha amɛbii lɛ nu afii enyɔ muu fɛɛ, kɛha mɛi ni miisumɔ ni amɛha amɛbii lɛ nu kwraa lɛ. Ni tsɛ lɛ gbɛnaa nii ji ni eha amɛ nibii ni he hiaa amɛ ni ewo amɛ atade yɛ gbɛ ni sa nɔ. Akɛ jatsu ni fe bɔ ni eeenyɛ etere lɛ efɔɔɔ mɔ ko nɔ. Kaaha nyɛ ko piŋɔ yɛ ebi lɛ hewɔ ni tsɛ hu (piŋɔ) yɛ ebi lɛ hewɔ. Gboshiniyelɔi lɛ hu (obligated) tamɔ nakai hu. Kɛji amɛyi enyɔ lɛ fɛɛ amɛmiisumɔ ni amɛjie amɛfɔmɔ kotoku lɛ kɛ kpaŋmɔ kɛ susumɔ ni yɔɔ amɛteŋ lɛ, belɛ esha ko bɛ amɛteŋ mɔ ko mɔ ko nɔ. Ni kɛji oosumɔ ni okɛ nu aha obi lɛ mɔ kroko lɛ, belɛ esha ko bɛ he akɛ oooha nyɔmɔ yɛ gbɛ ni sa nɔ. Nyɛshea Allah gbeyei ni nyɛle akɛ Allah ji mɔ ni naa nɔ fɛɛ nɔ ni nyɛfeɔ lɛ.

وَالَّذِيْنَ يُتَوَفَّوْنَ مِنْكُمْ وَيَذَرُوْنَ اَزْوَاجًا يَّتَرَبَّصْنَ بِاَنْفُسِهِنَّ اَرْبَعَةَ اَشْهُرٍ وَّعَشْرًا ۚ فَاِذَا بَلَغْنَ اَجَلَهُنَّ فَلَا جُنَاحَ عَلَيْكُمْ فِيْمَا فَعَلْنَ فِيْٓ اَنْفُسِهِنَّ بِالْمَعْرُوْفِۗ وَاللّٰهُ بِمَا تَعْمَلُوْنَ خَبِيْرٌ

wal-lażīna yutawaffauna minkum wa yażarūna azwājay yatarabbaṣna bi'anfusihinna arba‘ata asyhuriw wa ‘asyrā(n), fa'iżā balagna ajalahunna falā junāḥa ‘alaikum fīmā fa‘alna fī anfusihinna bil-ma‘rūf(i),wallāhu bimā ta‘malūna khabīr(un).

Ni mɛi ni gboi yɛ nyɛteŋ ni amɛshi ŋamɛi lɛ, amɛ (ŋamɛi) amɛmɛ nyɔji ejwɛ kɛ gbii nyɔŋma. Kɛkɛ ni kɛ́ amɛshɛ (amɛsɔlemɔ lɛ naagbee) lɛ, no lɛ esha ko bɛ kɛha bo yɛ nɔ ni amɛfeɔ amɛhe yɛ gbɛ ni sa nɔ lɛ he. Ni Allah le nɔ fɛɛ nɔ ni nyɛfeɔ lɛ.

وَلَا جُنَاحَ عَلَيْكُمْ فِيْمَا عَرَّضْتُمْ بِهٖ مِنْ خِطْبَةِ النِّسَاۤءِ اَوْ اَكْنَنْتُمْ فِيْٓ اَنْفُسِكُمْ ۗ عَلِمَ اللّٰهُ اَنَّكُمْ سَتَذْكُرُوْنَهُنَّ وَلٰكِنْ لَّا تُوَاعِدُوْهُنَّ سِرًّا اِلَّآ اَنْ تَقُوْلُوْا قَوْلًا مَّعْرُوْفًا ەۗ وَلَا تَعْزِمُوْا عُقْدَةَ النِّكَاحِ حَتّٰى يَبْلُغَ الْكِتٰبُ اَجَلَهٗ ۗوَاعْلَمُوْٓا اَنَّ اللّٰهَ يَعْلَمُ مَا فِيْٓ اَنْفُسِكُمْ فَاحْذَرُوْهُ ۚوَاعْلَمُوْٓا اَنَّ اللّٰهَ غَفُوْرٌ حَلِيْمٌ ࣖ

wa lā junāḥa ‘alaikum fīmā ‘arraḍtum bihī min khiṭbatin-nisā'i au aknantum fī anfusikum, ‘alimallāhu annakum satażkurūnahunna wa lākil lā tuwā‘idūhunna sirran illā an taqūlū qaulam ma‘rūfā(n), wa lā ta‘zimū ‘uqdatan-nikāḥi ḥattā yablugal-kitābu ajalah(ū), wa‘lamū annallāha ya‘lamu mā fī anfusikum faḥżarūh(u), wa‘lamū annallāha gafūrun ḥalīm(un).

Ni esha ko bɛ onɔ kɛji okɛ amɛ tee gbalashihilɛ mli yɛ gbɛ ni ejaaa nɔ loo okɛ (oshwelɛ) tee otsui mli. Allah le akɛ obaatsĩ tã otsɔɔ amɛ. Shi okɛ amɛ akafee kpaŋmɔ (kɛha gbalashihilɛ) yɛ teemɔŋ, ja okɛ amɛ awie jogbaŋŋ. Ni kaagbe gbalashihilɛ he kpaŋmɔ lɛ naa dani iddah be lɛ aba naagbee. Nyɛlea akɛ Allah le nɔ ni yɔɔ nyɛtsuii amli, no hewɔ lɛ nyɛshea Lɛ gbeyei. Ni nyɛle akɛ Allah ji Mɔ ni kɛ eshai keɔ, ni ekɛ eshai keɔ fe fɛɛ.

لَا جُنَاحَ عَلَيْكُمْ اِنْ طَلَّقْتُمُ النِّسَاۤءَ مَا لَمْ تَمَسُّوْهُنَّ اَوْ تَفْرِضُوْا لَهُنَّ فَرِيْضَةً ۖ وَّمَتِّعُوْهُنَّ عَلَى الْمُوْسِعِ قَدَرُهٗ وَعَلَى الْمُقْتِرِ قَدَرُهٗ ۚ مَتَاعًا ۢبِالْمَعْرُوْفِۚ حَقًّا عَلَى الْمُحْسِنِيْنَ

lā junāḥa ‘alaikum in ṭallaqtumun-nisā'a mā lam tamassūhunna au tafriḍū lahunna farīḍah(tan), wa matti‘ūhunna ‘alal-mūsi‘i qadaruhū wa ‘alal-muqtiri qadaruhū matā‘am bil-ma‘rūf(i), ḥaqqan ‘alal-muḥsinīn(a).

Esha ko bɛ onɔ kɛji ogbala oŋamɛi lɛ dani otako amɛhe loo otsɔɔɔ amɛŋayeli he nyɔmɔwoo lɛ. Ni oha amɛ mut’ah, kɛha mɛi ni baanyɛ ahé yɛ amɛ hewalɛ naa kɛ mɛi ni nyɛɛɛ ahé yɛ amɛ hewalɛ naa, ni ji, ni okɛha amɛ yɛ gbɛ ni sa nɔ, ni ji gbɛnaa nii ni kã mɛi ni feɔ ekpakpa lɛ anɔ.

وَاِنْ طَلَّقْتُمُوْهُنَّ مِنْ قَبْلِ اَنْ تَمَسُّوْهُنَّ وَقَدْ فَرَضْتُمْ لَهُنَّ فَرِيْضَةً فَنِصْفُ مَا فَرَضْتُمْ اِلَّآ اَنْ يَّعْفُوْنَ اَوْ يَعْفُوَا الَّذِيْ بِيَدِهٖ عُقْدَةُ النِّكَاحِ ۗ وَاَنْ تَعْفُوْٓا اَقْرَبُ لِلتَّقْوٰىۗ وَلَا تَنْسَوُا الْفَضْلَ بَيْنَكُمْ ۗ اِنَّ اللّٰهَ بِمَا تَعْمَلُوْنَ بَصِيْرٌ

wa in ṭallaqtumūhunna min qabli an tamassūhunna wa qad faraḍtum lahunna farīḍatan faniṣfu mā faraḍtum illā ay ya‘fūna au ya‘fuwal-lażī biyadihī ‘uqdatun-nikāḥ(i), wa an ta‘fū aqrabu lit-taqwā, wa lā tansawul-faḍla bainakum, innallāha bimā ta‘malūna baṣīr(un).

Ni kɛji akɛ ogbala amɛ gbala dani ota (okɛ ohe wo mli), eyɛ mli akɛ otsɔɔ Mahar lɛ momo moŋ, no lɛ (wo) nɔ ni okpɛ lɛ fã, ja amɛ (ye amɛhe) loo mɔ ni egbala mli kpaŋmɔ lɛ yɔɔ amɛdɛŋ lɛ ejie amɛ. Heyeli bɛŋkɛ Nyɔŋmɔjamɔ he kpaakpa. Ni nyɛhiɛ akakpa ekpakpafeemɔ ni yɔɔ nyɛteŋ lɛ nɔ. Anɔkwale, Allah ji mɔ ni naa nɔ fɛɛ nɔ ni nyɛfeɔ lɛ.

حَافِظُوْا عَلَى الصَّلَوٰتِ وَالصَّلٰوةِ الْوُسْطٰى وَقُوْمُوْا لِلّٰهِ قٰنِتِيْنَ

Ḥāfiẓū ‘alaṣ-ṣalawāti waṣ-ṣalātil-wusṭā, wa qūmū lillāhi qānitīn(a).

Kwɛmɔ sɔlemɔi kɛ wustha sɔlemɔi fɛɛ anɔ. Ni nyɛfea (sɔlemɔ) nyɛhaa Allah kɛ hiɛdɔɔ.

فَاِنْ خِفْتُمْ فَرِجَالًا اَوْ رُكْبَانًا ۚ فَاِذَآ اَمِنْتُمْ فَاذْكُرُوا اللّٰهَ كَمَا عَلَّمَكُمْ مَّا لَمْ تَكُوْنُوْا تَعْلَمُوْنَ

fa'in khiftum farijālan au rukbānā(n), fa'iżā amintum fażkurullāha kamā ‘allamakum mā lam takūnū ta‘lamūn(a).

Kɛji ooshe (oshara) gbeyei lɛ, sɔlemɔ beni onyiɛɔ loo okudɔɔ tsɔne lɛ. No sɛɛ lɛ, kɛ́ eyɛ shweshweeshwe lɛ, no lɛ kaimɔ Allah (sɔlemɔ), taakɛ Etsɔɔ bo nɔ ni oleee lɛ.

وَالَّذِيْنَ يُتَوَفَّوْنَ مِنْكُمْ وَيَذَرُوْنَ اَزْوَاجًاۖ وَّصِيَّةً لِّاَزْوَاجِهِمْ مَّتَاعًا اِلَى الْحَوْلِ غَيْرَ اِخْرَاجٍ ۚ فَاِنْ خَرَجْنَ فَلَا جُنَاحَ عَلَيْكُمْ فِيْ مَا فَعَلْنَ فِيْٓ اَنْفُسِهِنَّ مِنْ مَّعْرُوْفٍۗ وَاللّٰهُ عَزِيْزٌ حَكِيْمٌ

wal-lażīna yutawaffauna minkum wa yażarūna azwājā(n), waṣiyyatal li'azwājihim matā‘an ilal-ḥauli gaira ikhrāj(in), fa'in kharajna falā junāḥa ‘alaikum fī mā fa‘alna fī anfusihinna mim ma‘rūf(in), wallāhu ‘azīzun ḥakīm(un).

Ni mɛi ni baagboi yɛ nyɛteŋ ni amɛshi ŋamɛi lɛ, amɛfee gboshinii amɛha amɛŋamɛi lɛ, (ni ji) amɛkwɛmɔ kɛyashi afi ni amɛjieee amɛ (kɛjɛ shia lɛ mli). Shi kɛji amɛje kpo (yɛ amɛ diɛŋtsɛ amɛhe) lɛ, no lɛ esha ko bɛ onɔ (yɛ nɔ ni) amɛfeɔ amɛhe yɛ nibii kpakpai amli lɛ he. Allah ji mɔ ni he wa, nilelɔ.

وَلِلْمُطَلَّقٰتِ مَتَاعٌ ۢبِالْمَعْرُوْفِۗ حَقًّا عَلَى الْمُتَّقِيْنَ

wa lil-muṭallaqāti matā‘um bil-ma‘rūf(i), ḥaqqan ‘alal-muttaqīn(a).

Ni esa akɛ aha yei ni egbala amɛ gbala lɛ mut’ah yɛ gbɛ ni sa nɔ, akɛ gbɛnaa nii ni kã Nyɔŋmɔjamɔ he gbɔmɔ nɔ.

كَذٰلِكَ يُبَيِّنُ اللّٰهُ لَكُمْ اٰيٰتِهٖ لَعَلَّكُمْ تَعْقِلُوْنَ ࣖ

każālika yubayyinullāhu lakum āyātihī la‘allakum ta‘qilūn(a).

Nakai ji bɔ ni Allah tsɔɔ bo E-kukuji lɛ amli koni onu shishi.

۞ اَلَمْ تَرَ اِلَى الَّذِيْنَ خَرَجُوْا مِنْ دِيَارِهِمْ وَهُمْ اُلُوْفٌ حَذَرَ الْمَوْتِۖ فَقَالَ لَهُمُ اللّٰهُ مُوْتُوْا ۗ ثُمَّ اَحْيَاهُمْ ۗ اِنَّ اللّٰهَ لَذُوْ فَضْلٍ عَلَى النَّاسِ وَلٰكِنَّ اَكْثَرَ النَّاسِ لَا يَشْكُرُوْنَ

alam tara ilal-lażīna kharajū min diyārihim wa hum ulūfun ḥażaral-maut(i), faqāla lahumullāhu mūtū, ṡumma aḥyāhum, inallāha lażū faḍlin ‘alan-nāsi wa lākinna akṡaran-nāsi lā yasykurūn(a).

Ani okadiko gbɔmɛi akpei abɔ ni eshi amɛmaji amli akɛni amɛmiishe gbele gbeyei lɛ hewɔ lɛ? Kɛkɛ ni Allah kɛɛ amɛ akɛ, "Nyɛgboi!" Kɛkɛ ni Allah ha amɛ wala. Anɔkwale, Allah haa adesai nikeenii, shi mɛi babaoo hiɛ esɔɔɔ.

وَقَاتِلُوْا فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ وَاعْلَمُوْٓا اَنَّ اللّٰهَ سَمِيْعٌ عَلِيْمٌ

wa qātilū fī sabīlillāhi wa‘lamū annallāha samī‘un ‘alīm(un).

Ni nyɛwu yɛ Allah gbɛ nɔ, ni nyɛle akɛ Allah ji mɔ ni nuɔ nɔ fɛɛ nɔ he, ni le nɔ fɛɛ nɔ.

مَنْ ذَا الَّذِيْ يُقْرِضُ اللّٰهَ قَرْضًا حَسَنًا فَيُضٰعِفَهٗ لَهٗٓ اَضْعَافًا كَثِيْرَةً ۗوَاللّٰهُ يَقْبِضُ وَيَبْصُۣطُۖ وَاِلَيْهِ تُرْجَعُوْنَ

man żal-lażī yuqriḍullāha qarḍan ḥasanan fayuḍā‘ifahū lahū aḍ‘āfan kaṡīrah(tan), wallāhu yaqbiḍu wa yabsuṭ(u), wa ilaihi turja‘ūn(a).

Mɔ fɛɛ mɔ ni baafa Allah nyɔmɔ kpakpa lɛ, Allah baaha nyɔmɔwoo lɛ aya hiɛ babaoo. Allah tsiɔ ni egbɛɔ eshwaa (niyenii) ni abaaku sɛɛ kɛba nyɛŋɔɔ.

اَلَمْ تَرَ اِلَى الْمَلَاِ مِنْۢ بَنِيْٓ اِسْرَاۤءِيْلَ مِنْۢ بَعْدِ مُوْسٰىۘ اِذْ قَالُوْا لِنَبِيٍّ لَّهُمُ ابْعَثْ لَنَا مَلِكًا نُّقَاتِلْ فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ ۗ قَالَ هَلْ عَسَيْتُمْ اِنْ كُتِبَ عَلَيْكُمُ الْقِتَالُ اَلَّا تُقَاتِلُوْا ۗ قَالُوْا وَمَا لَنَآ اَلَّا نُقَاتِلَ فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ وَقَدْاُخْرِجْنَا مِنْ دِيَارِنَا وَاَبْنَاۤىِٕنَا ۗ فَلَمَّا كُتِبَ عَلَيْهِمُ الْقِتَالُ تَوَلَّوْا اِلَّا قَلِيْلًا مِّنْهُمْ ۗوَاللّٰهُ عَلِيْمٌ ۢبِالظّٰلِمِيْنَ

alam tara ilal-mala'i mim banī isrā'īla mim ba‘di mūsā, iż qālū linabiyyil lahumub‘aṡ lanā malikan nuqātil fī sabīlillāh(i), qāla hal ‘asaitum in kutiba ‘alaikumul-qitālu allā tuqātilū, qālū wa mā lanā allā nuqātila fī sabīlillāhi wa qad ukhrijnā min diyārinā wa abnā'inā, falammā kutiba ‘alaihimul-qitālu tawallau illā qalīlam minhum, wallāhu ‘alīmum biẓ-ẓālimīn(a).

Ani oyɔseee Israelbii lɛ ahiɛnyiɛlɔi lɛ yɛ Mose gbele sɛɛ, beni amɛkɛɛ amɛgbalɔ lɛ akɛ, "Halamɔ maŋtsɛ oha wɔ, wɔbaawu ta yɛ Allah gbɛ nɔ diɛŋtsɛ." Amɛ Gbalɔ lɛ ha hetoo akɛ, "Ani ebaanyɛ efee akɛ kɛji eji gbɛnaa nii yɛ onɔ akɛ owuu lɛ, bo hu owuuuu?" Amɛha hetoo akɛ: “Mɛni hewɔ wɔkɛ wɔhe wooo mli yɛ Allah gbɛ nɔ, be mli ni ashwie wɔ kɛjɛ wɔmaŋ ni (akɛ) wɔbii lɛ ebɔ he lɛ?” Shi beni akɛ ta wo amɛnɔ lɛ, amɛku amɛsɛɛ, ja amɛteŋ mɛi fioo ko pɛ. Ni Allah le efɔŋfeelɔi lɛ fɛɛ.

وَقَالَ لَهُمْ نَبِيُّهُمْ اِنَّ اللّٰهَ قَدْ بَعَثَ لَكُمْ طَالُوْتَ مَلِكًا ۗ قَالُوْٓا اَنّٰى يَكُوْنُ لَهُ الْمُلْكُ عَلَيْنَا وَنَحْنُ اَحَقُّ بِالْمُلْكِ مِنْهُ وَلَمْ يُؤْتَ سَعَةً مِّنَ الْمَالِۗ قَالَ اِنَّ اللّٰهَ اصْطَفٰىهُ عَلَيْكُمْ وَزَادَهٗ بَسْطَةً فِى الْعِلْمِ وَالْجِسْمِ ۗ وَاللّٰهُ يُؤْتِيْ مُلْكَهٗ مَنْ يَّشَاۤءُ ۗ وَاللّٰهُ وَاسِعٌ عَلِيْمٌ

wa qāla lahum nabiyyuhum innallāha qad ba‘aṡa lakum ṭālūta malikā(n), qālū annā yakūnu lahul-mulku ‘alainā wa naḥnu aḥaqqu bil-mulki minhu wa lam yu'ta sa‘atam minal-māl(i), qāla innallāhaṣṭafāhu ‘alaikum wa zādahū basṭatan fil-‘ilmi wal-jism(i), wallāhu yu'tī mulkahū may yasyā'(u), wallāhu wāsi‘un ‘alīm(un).

Ni amɛgbalɔ lɛ kɛɛ amɛ akɛ: “Anɔkwale, Allah ehala Talut akɛ nyɛmaŋtsɛ.” Amɛha hetoo akɛ, "Te fee tɛŋŋ ni Talut ná maŋtsɛyeli lɛ yɛ wɔ nɔ, be mli ni wɔyɛ hegbɛ akɛ wɔyeɔ maŋtsɛyeli lɛ fe lɛ, ni ahaaa lɛ ninamɔ babaoo lɛ?" (Gbalɔ lɛ) ha hetoo akɛ, "Allah ehala lɛ (koni efee maŋtsɛ) eha bo ni eha bo nilee ni nɔ kwɔ kɛ gbɔmɔtsoŋ nyɛmɔi." Allah kɛ E-maŋtsɛyeli lɛ haa mɔ ni esumɔɔ, ni Allah ji Mɔ ni Kwɛɔ Nɔ Fɛɛ Nɔ, Mɔ ni Leɔ Nɔ Fɛɛ Nɔ.

وَقَالَ لَهُمْ نَبِيُّهُمْ اِنَّ اٰيَةَ مُلْكِهٖٓ اَنْ يَّأْتِيَكُمُ التَّابُوْتُ فِيْهِ سَكِيْنَةٌ مِّنْ رَّبِّكُمْ وَبَقِيَّةٌ مِّمَّا تَرَكَ اٰلُ مُوْسٰى وَاٰلُ هٰرُوْنَ تَحْمِلُهُ الْمَلٰۤىِٕكَةُ ۗ اِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَاٰيَةً لَّكُمْ اِنْ كُنْتُمْ مُّؤْمِنِيْنَ ࣖ

wa qāla lahum nabiyyuhum inna āyata mulkihī ay ya'tiyakumut-tābūtu fīhi sakīnatum mir rabbikum wa baqiyyatum mimmā taraka ālu mūsā wa ālu hārūna taḥmiluhul-malā'ikah(tu), inna fī żālika la āyatal lakum in kuntum mu'minīn(a).

Ni amɛ gbalɔ lɛ kɛɛ amɛ akɛ: "Lɛɛlɛŋ, emaŋtsɛyeli lɛ he okadi ji Adeka lɛ baa nyɛŋɔɔ, ni toiŋjɔlɛ ni jɛ nyɛ-Nuŋtsɔ lɛ kɛ Mose weku lɛ kɛ Aaron weku lɛ mli nibii ni eshwɛ ni ŋwɛibɔfoi lɛ kɛba lɛ yɔɔ mli. Anɔkwale, okadi (ni kɔɔ Allah agbojee he) yɛ enɛ mli kɛha nyɛ, kɛji nyɛji heyelilɔi."

فَلَمَّا فَصَلَ طَالُوْتُ بِالْجُنُوْدِ قَالَ اِنَّ اللّٰهَ مُبْتَلِيْكُمْ بِنَهَرٍۚ فَمَنْ شَرِبَ مِنْهُ فَلَيْسَ مِنِّيْۚ وَمَنْ لَّمْ يَطْعَمْهُ فَاِنَّهٗ مِنِّيْٓ اِلَّا مَنِ اغْتَرَفَ غُرْفَةً ۢبِيَدِهٖ ۚ فَشَرِبُوْا مِنْهُ اِلَّا قَلِيْلًا مِّنْهُمْ ۗ فَلَمَّا جَاوَزَهٗ هُوَ وَالَّذِيْنَ اٰمَنُوْا مَعَهٗۙ قَالُوْا لَا طَاقَةَ لَنَا الْيَوْمَ بِجَالُوْتَ وَجُنُوْدِهٖ ۗ قَالَ الَّذِيْنَ يَظُنُّوْنَ اَنَّهُمْ مُّلٰقُوا اللّٰهِ ۙ كَمْ مِّنْ فِئَةٍ قَلِيْلَةٍ غَلَبَتْ فِئَةً كَثِيْرَةً ۢبِاِذْنِ اللّٰهِ ۗ وَاللّٰهُ مَعَ الصّٰبِرِيْنَ

falammā faṣala ṭālūtu bil-junūd(i), qāla innallāha mubtalīkum binahar(in), faman syariba minhu falaisa minnī, wa mal lam yaṭ‘amhu fa innahū minnī illā manigtarafa gurfatam biyadih(ī), fa syaribū minhu illā qalīlam minhum, falammā jāwazahū huwa wal-lażīna āmanū ma‘ah(ū), qālū lā ṭāqata lanal-yauma bijālūta wa junūdih(ī), qālal-lażīna yaẓunnūna annahum mulāqullāh(i), kam min fi'atin qalīlatin galabat fi'atan kaṡīratam bi'iżnillāh(i), wallāhu ma‘aṣ-ṣābirīn(a).

No hewɔ lɛ, beni Talut kɛ eta lɛ ba lɛ, ekɛɛ, "Allah kɛ faa baaka nyɛ ekwɛ. No hewɔ lɛ mɔ fɛɛ mɔ ni nuɔ (enu lɛ), jeee misɛɛnyiɛlɔ ji lɛ. Ni mɔ fɛɛ mɔ ni nuuu lɛ, no lɛ misɛɛnyiɛlɔ ji lɛ ja ekɛ enine shwie nɔ fioo." Shi amɛnu lɛ, ja amɛteŋ mɛi fioo ko pɛ. Beni lɛ (Talut) kɛ mɛi ni fata ehe lɛ fo faa lɛ, amɛkɛɛ, "Wɔbɛ hewalɛ dɔŋŋ ŋmɛnɛ gbi nɛɛ yɛ Jalut kɛ esraafoi lɛ ahe." Mɛi ni heɔ amɛyeɔ akɛ amɛkɛ Allah baakpe lɛ kɛɛ, "Kuu bibii enyiɛ ye kui wuji anɔ kunim kɛ Allah hegbɛ." Ni Allah kɛ mɛi ni toɔ amɛtsui shi lɛ yɔɔ.

وَلَمَّا بَرَزُوْا لِجَالُوْتَ وَجُنُوْدِهٖ قَالُوْا رَبَّنَآ اَفْرِغْ عَلَيْنَا صَبْرًا وَّثَبِّتْ اَقْدَامَنَا وَانْصُرْنَا عَلَى الْقَوْمِ الْكٰفِرِيْنَ ۗ

wa lammā barazū lijālūta wa junūdihī qālū rabbanā afrig ‘alainā ṣabraw wa ṡabbit aqdāmanā wanṣurnā ‘alal-qaumil-kāfirīn(a).

Ni beni amɛtee hiɛ amɛte shi amɛwo Jalut kɛ etai lɛ, amɛsɔle akɛ, "Wɔ-Nuŋtsɔ, ha wɔ tsuishitoo, owaje wɔnaji ni oye obua wɔ ni wɔkɛ mɛi ni heee yeee lɛ akpee."

فَهَزَمُوْهُمْ بِاِذْنِ اللّٰهِ ۗوَقَتَلَ دَاوٗدُ جَالُوْتَ وَاٰتٰىهُ اللّٰهُ الْمُلْكَ وَالْحِكْمَةَ وَعَلَّمَهٗ مِمَّا يَشَاۤءُ ۗ وَلَوْلَا دَفْعُ اللّٰهِ النَّاسَ بَعْضَهُمْ بِبَعْضٍ لَّفَسَدَتِ الْاَرْضُ وَلٰكِنَّ اللّٰهَ ذُوْ فَضْلٍ عَلَى الْعٰلَمِيْنَ

fahazamūhum bi'iżnillāh(i), wa qatala dāwūdu jālūta wa ātāhullāhul-mulka wal-ḥikmata wa ‘allamahū mimmā yasyā'(u), wa lau lā daf‘ullāhin-nāsa ba‘ḍahum biba‘ḍil lafasadatil-arḍu wa lākinnallāha żū faḍlin ‘alal-‘ālamīn(a).

No hewɔ lɛ, amɛye enɔ kunim kɛtsɔ Allah gbɛŋmɛɛ nɔ, ni Dawud gbe Jalut. Kɛkɛ ni Allah ha lɛ (Dawud) maŋtsɛyeli lɛ, kɛ nilee, ni etsɔɔ lɛ nɔ ni E-sumɔɔ. Ni kɛji akɛ Allah kɛ mɛi krokomɛi ebuuu adesai komɛi ahe lɛ, shikpɔŋ nɛɛ baafite diɛŋtsɛ. Shi Allah yɛ duromɔ (ni ekɛha) yɛ adebɔɔ fɛɛ nɔ.

تِلْكَ اٰيٰتُ اللّٰهِ نَتْلُوْهَا عَلَيْكَ بِالْحَقِّ ۗ وَاِنَّكَ لَمِنَ الْمُرْسَلِيْنَ ۔

tilka āyātullāhi natlūhā ‘alaika bil-ḥaqq(i), wa innaka laminal-mursalīn(a).

Enɛɛmɛi ji Allah kukuji lɛ, Wɔkaneɔ amɛhaa bo jogbaŋŋ ni bo (Muhammad) ji shɛɛ sane diɛŋtsɛ.

۞ تِلْكَ الرُّسُلُ فَضَّلْنَا بَعْضَهُمْ عَلٰى بَعْضٍۘ مِنْهُمْ مَّنْ كَلَّمَ اللّٰهُ وَرَفَعَ بَعْضَهُمْ دَرَجٰتٍۗ وَاٰتَيْنَا عِيْسَى ابْنَ مَرْيَمَ الْبَيِّنٰتِ وَاَيَّدْنٰهُ بِرُوْحِ الْقُدُسِۗ وَلَوْ شَاۤءَ اللّٰهُ مَا اقْتَتَلَ الَّذِيْنَ مِنْۢ بَعْدِهِمْ مِّنْۢ بَعْدِ مَا جَاۤءَتْهُمُ الْبَيِّنٰتُ وَلٰكِنِ اخْتَلَفُوْا فَمِنْهُمْ مَّنْ اٰمَنَ وَمِنْهُمْ مَّنْ كَفَرَ ۗوَلَوْ شَاۤءَ اللّٰهُ مَا اقْتَتَلُوْاۗ وَلٰكِنَّ اللّٰهَ يَفْعَلُ مَا يُرِيْدُ ࣖ

tilkar-rusulu faḍḍalnā ba‘ḍahum ‘alā ba‘ḍ(in), minhum man kallamallāhu wa rafa‘a ba‘ḍahum darajāt(in), wa ātainā ‘īsabna maryamal-bayyināti wa ayyadnāhu birūḥil-qudus(i), wa lau syā'allāhu maqtatalal-lażīna mim ba‘dihim mim ba‘di mā jā'athumul-bayyinātu wa lākinikhtalafū fa minhum man āmana wa minhum man kafar(a), wa lau syā'allāhu maqtatalū, wa lākinnallāha yaf‘alu mā yurīd(u).

Wɔjie bɔfoi lɛ ekomɛi ehiɛ fe mɛi krokomɛi. Mɛi komɛi yɛ amɛteŋ ni Allah (tɛ̃ɛ) kɛ amɛ wieɔ ni mɛi krokomɛi hu yɛ ni Ewoɔ amɛ nɔ ŋwɛi gbɛhei srɔtoi. Ni Wɔha Yesu Maria bi lɛ naakpɛɛ nii babaoo ni Wɔkɛ Mumɔ Krɔŋkrɔŋ lɛ wo lɛ hewalɛ. Eji Allah sumɔɔ kulɛ, gbɔmɛi ni nyiɛ amɛsɛɛ lɛ egbeŋ gbɔmɔ, yɛ be mli ni odaseyeli lɛ eshɛ amɛhe lɛ sɛɛ. Shi esoro amɛ, no hewɔ lɛ amɛteŋ mɛi komɛi he amɛye ni mɛi komɛi hu heee amɛyeee. Kɛji Allah sumɔɔ lɛ, amɛgbeŋ gbɔmɔ. Shi Nyɔŋmɔ feɔ bɔ ni esumɔɔ.

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْٓا اَنْفِقُوْا مِمَّا رَزَقْنٰكُمْ مِّنْ قَبْلِ اَنْ يَّأْتِيَ يَوْمٌ لَّا بَيْعٌ فِيْهِ وَلَا خُلَّةٌ وَّلَا شَفَاعَةٌ ۗوَالْكٰفِرُوْنَ هُمُ الظّٰلِمُوْنَ

yā ayyuhal-lażīna āmanū anfiqū mimmā razaqnākum min qabli ay ya'tiya yaumul lā bai‘un fīhi wa lā khullatuw wa lā syafā‘ah(tun), wal-kāfirūna humuẓ-ẓālimūn(a).

Nyɛ mɛi ni heɔ nyɛyeɔ lɛ! Okɛ niyenii ni Wɔkɛha bo lɛ eko awo mli dani gbi ni jarayeli kɛ jarayeli bɛ dɔŋŋ, naanyobɔɔ kɛ kpatamɔ bɛ dɔŋŋ lɛ aba. Mɛi ni heee yeee lɛ ji mɛi ni feɔ efɔŋ lɛ.

اَللّٰهُ لَآ اِلٰهَ اِلَّا هُوَۚ اَلْحَيُّ الْقَيُّوْمُ ەۚ لَا تَأْخُذُهٗ سِنَةٌ وَّلَا نَوْمٌۗ لَهٗ مَا فِى السَّمٰوٰتِ وَمَا فِى الْاَرْضِۗ مَنْ ذَا الَّذِيْ يَشْفَعُ عِنْدَهٗٓ اِلَّا بِاِذْنِهٖۗ يَعْلَمُ مَا بَيْنَ اَيْدِيْهِمْ وَمَا خَلْفَهُمْۚ وَلَا يُحِيْطُوْنَ بِشَيْءٍ مِّنْ عِلْمِهٖٓ اِلَّا بِمَا شَاۤءَۚ وَسِعَ كُرْسِيُّهُ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضَۚ وَلَا يَـُٔوْدُهٗ حِفْظُهُمَاۚ وَهُوَ الْعَلِيُّ الْعَظِيْمُ

allāhu lā ilāha illā huw(a), al-ḥayyul-qayyūm(u), lā ta'khużuhū sinatuw wa lā naum(un), lahū mā fis-samāwāti wa mā fil-arḍ(i), man żal-lażī yasyfa‘u ‘indahū illā bi'iżnih(ī), ya‘lamu mā baina aidīhim wa mā khalfahum, wa lā yuḥīṭūna bisyai'im min ‘ilmihī illā bimā syā'(a), wasi‘a kursiyyuhus-samāwāti wal-arḍ(a), wa lā ya'ūduhū ḥifẓuhumā, wa huwal-‘aliyyul-‘aẓīm(u).

Allah, nyɔŋmɔ ko bɛ ja Lɛ. Ofe lɛ, Mɔ ni kwɛɔ (Ebɔɔ nii lɛ) anɔ be fɛɛ be lɛ, shwieee shi loo ewɔɔɔ. Nɔ fɛɛ nɔ ni yɔɔ ŋwɛi kɛ shikpɔŋ lɛ nɔ lɛ, E-nɔ ni. Mɔ ko mɔ ko nyɛŋ akpa fai yɛ E-gbɛfaŋ kɛji E-ŋmɛɛɛ gbɛ. Ele nɔ ni yɔɔ amɛhiɛ kɛ nɔ ni yɔɔ amɛsɛɛ, ni amɛleee E-nilee lɛ he nɔ ko nɔ ko akɛ ja nɔ ni esumɔɔ. Esɛi lɛ hà ŋwɛi kɛ shikpɔŋ lɛ nɔ. Ni enaaa akɛ ewaaa akɛ ebaakwɛ amɛyi enyɔ lɛ fɛɛ, ni Lɛ ji Mɔ ni Nɔ Kwɔ Fe Fɛɛ, Mɔ ni Fe Fɛɛ.

لَآ اِكْرَاهَ فِى الدِّيْنِۗ قَدْ تَّبَيَّنَ الرُّشْدُ مِنَ الْغَيِّ ۚ فَمَنْ يَّكْفُرْ بِالطَّاغُوْتِ وَيُؤْمِنْۢ بِاللّٰهِ فَقَدِ اسْتَمْسَكَ بِالْعُرْوَةِ الْوُثْقٰى لَا انْفِصَامَ لَهَا ۗوَاللّٰهُ سَمِيْعٌ عَلِيْمٌ

lā ikrāha fid-dīn(i), qat tabayyanar-rusydu minal-gayy(i), famay yakfur biṭ-ṭāgūti wa yu'mim billāhi fa qadistamsaka bil-‘urwatil-wuṡqā, lanfiṣāma lahā, wallāhu samī‘un ‘alīm(un).

Nɔnyɛɛ ko bɛ (ni akɛaakwɛ) jamɔ (Islam) mli, yɛ anɔkwale mli lɛ, (srɔtofeemɔ) ko ni yɔɔ faŋŋ yɛ gbɛ kpakpa kɛ gbɛ fɔŋ teŋ. Mɔ fɛɛ mɔ ni heee Tagut eyeee ni eheɔ Allah eyeɔ lɛ, no lɛ, lɛɛlɛŋ, emɔ (shiŋŋ) kpãa ni wa waa ni efoŋ lɛ mli. Allah ji mɔ ni nuɔ nɔ fɛɛ nɔ he, mɔ ni le nɔ fɛɛ nɔ.

اَللّٰهُ وَلِيُّ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا يُخْرِجُهُمْ مِّنَ الظُّلُمٰتِ اِلَى النُّوْرِۗ وَالَّذِيْنَ كَفَرُوْٓا اَوْلِيَاۤؤُهُمُ الطَّاغُوْتُ يُخْرِجُوْنَهُمْ مِّنَ النُّوْرِ اِلَى الظُّلُمٰتِۗ اُولٰۤىِٕكَ اَصْحٰبُ النَّارِۚ هُمْ فِيْهَا خٰلِدُوْنَ ࣖ

allāhu waliyyul-lażīna āmanū yukhrijuhum minaẓ-ẓulumāti ilan-nūr(i), wal-lażīna kafarū auliyā'uhumuṭ-ṭāgūtu yukhrijuhum minan-nūri ilaẓ-ẓulumāt(i), ulā'ika aṣḥābun-nār(i), hum fīhā khālidūn(a).

Allah ji heyelilɔi lɛ ahebulɔ. Ejie amɛ kɛjɛ duŋ mli kɛba la mli (hemɔkɛyeli). Ni mɛi ni heee yeee lɛ agbɛfaŋ lɛ, amɛhebulɔi ji Satan, mɔ ni jieɔ amɛ kɛjɛɔ la mli kɛyaa duŋ mli lɛ. Amɛji hɛlbii. Amɛhiɔ mli.

اَلَمْ تَرَ اِلَى الَّذِيْ حَاۤجَّ اِبْرٰهٖمَ فِيْ رَبِّهٖٓ اَنْ اٰتٰىهُ اللّٰهُ الْمُلْكَ ۘ اِذْ قَالَ اِبْرٰهٖمُ رَبِّيَ الَّذِيْ يُحْيٖ وَيُمِيْتُۙ قَالَ اَنَا۠ اُحْيٖ وَاُمِيْتُ ۗ قَالَ اِبْرٰهٖمُ فَاِنَّ اللّٰهَ يَأْتِيْ بِالشَّمْسِ مِنَ الْمَشْرِقِ فَأْتِ بِهَا مِنَ الْمَغْرِبِ فَبُهِتَ الَّذِيْ كَفَرَ ۗوَاللّٰهُ لَا يَهْدِى الْقَوْمَ الظّٰلِمِيْنَۚ

alam tara ilal-lażī ḥājja ibrāhīma fī rabbihī an ātāhullāhul-mulk(a), iż qāla ibrāhīmu rabbiyal-lażī yuḥyī wa yumīt(u), qāla ana uḥyī wa umīt(u), qāla ibrāhīmu fa innallāha ya'tī bisy-syamsi minal-masyriqi fa'ti bihā minal-magribi fabuhital-lażī kafar(a), wallāhu lā yahdil-qaumaẓ-ẓālimīn(a).

Ani oyɔseee gbɔmɛi ni kɛ Abraham je ŋwane yɛ e-Nuŋtsɔ lɛ he lɛ, ejaakɛ Allah eha lɛ maŋtsɛyeli (hewalɛ). Benɛ Abraham de ke, “Ye Nyɔmtsɛ ɔ ji nɔ nɛ haa wami, nɛ e kɛ gbenɔ baa” a, e de ke, “Imi hu ma nyɛ ma ha wami nɛ ma gbe gbenɔ.” Ibrahim kɛɛ, "Allah wo hulu lɛ nɔ kɛjɛ bokagbɛ, no hewɔ lɛ ewó nɔ kɛjɛ anaigbɛ." No hewɔ lɛ mɔ ni heee yeee lɛ yiŋ efutu lɛ. Allah tsɔɔɔ mɛi ni feɔ efɔŋ lɛ gbɛ.

اَوْ كَالَّذِيْ مَرَّ عَلٰى قَرْيَةٍ وَّهِيَ خَاوِيَةٌ عَلٰى عُرُوْشِهَاۚ قَالَ اَنّٰى يُحْيٖ هٰذِهِ اللّٰهُ بَعْدَ مَوْتِهَا ۚ فَاَمَاتَهُ اللّٰهُ مِائَةَ عَامٍ ثُمَّ بَعَثَهٗ ۗ قَالَ كَمْ لَبِثْتَ ۗ قَالَ لَبِثْتُ يَوْمًا اَوْ بَعْضَ يَوْمٍۗ قَالَ بَلْ لَّبِثْتَ مِائَةَ عَامٍ فَانْظُرْ اِلٰى طَعَامِكَ وَشَرَابِكَ لَمْ يَتَسَنَّهْ ۚ وَانْظُرْ اِلٰى حِمَارِكَۗ وَلِنَجْعَلَكَ اٰيَةً لِّلنَّاسِ وَانْظُرْ اِلَى الْعِظَامِ كَيْفَ نُنْشِزُهَا ثُمَّ نَكْسُوْهَا لَحْمًا ۗ فَلَمَّا تَبَيَّنَ لَهٗ ۙ قَالَ اَعْلَمُ اَنَّ اللّٰهَ عَلٰى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيْرٌ

au kal-lażī marra ‘alā qaryatiw wa hiya khāwiyatun ‘alā ‘urūsyihā, qāla annā yuḥyī hāżihillāhu ba‘da mautihā, fa'amātahullāhu mi'ata ‘āmin ṡumma ba‘aṡah(ū), qāla kam labiṡt(a), qāla labiṡtu yauman au ba‘ḍa yaum(in), qāla bal labiṡta mi'ata ‘āmin fanẓur ilā ṭa‘āmika wa syarābika lam yatasannah, wanẓur ilā ḥimārik(a), wa linaj‘alaka āyatal lin-nāsi wanẓur ilal-‘iẓāmi kaifa nunsyizuhā ṡumma naksūhā laḥmā(n), falammā tabayyana lah(ū), qāla a‘lamu annallāha ‘alā kulli syai'in qadīr(un).

Aloo tamɔ mɔ ko ni hoɔ maŋ ko ni (etsuji) egbee shi koni ekɛha (tsũi lɛ ayiteŋ) nɔ lɛ, ekɛɛ, "Te fee tɛŋŋ ni Allah tee (maŋ) nɛɛ shi ekoŋŋ beni akpata hiɛ lɛ sɛɛ?" Kɛkɛ ni Allah gbe lɛ (mɔ lɛ) afii oha, kɛkɛ ni ete lɛ shi (ekɛ lɛ ba wala mli) ekoŋŋ. Ni (Allah) bi akɛ, "Be enyiɛ obaahi (biɛ)?" Lɛ (mɔ lɛ) ha hetoo akɛ, "Mihiɔ (biɛ) gbi kome loo gbi fã." Allah kɛɛ, "Daabi! Ohi shi afii oha. Kwɛmɔ oniyenii kɛ onumɔ ni tsakeee lɛ, shi kwɛmɔ oteji (ni ebatsɔ wui). Ni koni Wɔfee bo Wɔ hewalɛ he okadi kɛha adesai. Kwɛmɔ (teji lɛ) wui lɛ, bɔ ni Wɔkɛ amɛ to he ekoŋŋ, no sɛɛ lɛ Wɔwo amɛ loo." No hewɔ lɛ, beni ebafee faŋŋ eha lɛ lɛ, ekɛɛ akɛ, "Mile akɛ Allah ji Ofe yɛ nibii fɛɛ nɔ."

وَاِذْ قَالَ اِبْرٰهٖمُ رَبِّ اَرِنِيْ كَيْفَ تُحْيِ الْمَوْتٰىۗ قَالَ اَوَلَمْ تُؤْمِنْ ۗقَالَ بَلٰى وَلٰكِنْ لِّيَطْمَىِٕنَّ قَلْبِيْ ۗقَالَ فَخُذْ اَرْبَعَةً مِّنَ الطَّيْرِ فَصُرْهُنَّ اِلَيْكَ ثُمَّ اجْعَلْ عَلٰى كُلِّ جَبَلٍ مِّنْهُنَّ جُزْءًا ثُمَّ ادْعُهُنَّ يَأْتِيْنَكَ سَعْيًا ۗوَاعْلَمْ اَنَّ اللّٰهَ عَزِيْزٌ حَكِيْمٌ ࣖ

wa iż qāla ibrāhīmu rabbi arinī kaifa tuḥyil-mautā, qāla awalam tu'min, qāla balā wa lākil liyaṭma'inna qalbī, qāla fakhuż arba‘atam minaṭ-ṭairi faṣurhunna ilaika ṡummaj‘al ‘alā kulli jabalim minhunna juz'an ṡummad‘uhunna ya'tīnaka sa‘yā(n), wa‘lam annallāha ‘azīzun ḥakīm(un).

Ni (kaimɔ) beni Abraham kɛɛ, "O mi-Nuŋtsɔ, tsɔɔmɔ mi bɔ ni Ohaa gbohii lɛ wala." Allah kɛɛ, "Ani nyɛheee nyɛyeee lolo?" Lɛ (Ibrahim) ha hetoo akɛ, "Miheɔ miyeɔ, shi koni mitsui afee dioo (ehi shi shiŋŋ)." E (Allah) kɛɛ, "No sɛɛ lɛ, ŋɔɔ okpoi ejwɛ, no sɛɛ lɛ, ofolɔ amɛ, no sɛɛ lɛ, okɛ fã kome awo gɔŋ fɛɛ gɔŋ nɔ, no sɛɛ lɛ, tsɛ amɛ, amɛbaaba oŋɔɔ amrɔ nɔŋŋ." Lemɔ akɛ Allah ji mɔ ni he wa, ni yɔɔ nilee fɛɛ.

مَثَلُ الَّذِيْنَ يُنْفِقُوْنَ اَمْوَالَهُمْ فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ كَمَثَلِ حَبَّةٍ اَنْۢبَتَتْ سَبْعَ سَنَابِلَ فِيْ كُلِّ سُنْۢبُلَةٍ مِّائَةُ حَبَّةٍ ۗ وَاللّٰهُ يُضٰعِفُ لِمَنْ يَّشَاۤءُ ۗوَاللّٰهُ وَاسِعٌ عَلِيْمٌ

maṡalul-lażīna yunfiqūna amwālahum fī sabīlillāhi kamaṡali ḥabbatin ambatat sab‘a sanābila fī kulli sumbulatim mi'atu ḥabbah(tin), wallāhu yuḍā‘ifu limay yasyā'(u), wallāhu wāsi‘un ‘alīm(un).

Abɛbua ni kɔɔ mɔ ni kɛ enibii tsuɔ nii yɛ Allah gbɛ nɔ lɛ he lɛ tamɔ dumɔwu ko ni kwɛ̃ɔ ŋmeii kpawo, ŋmeii ohai yɛ ŋmeii lɛ eko fɛɛ eko nɔ. Allah haa mɔ ni esumɔɔ lɛ feɔ babaoo, ni Allah ji mɔ ni fe fɛɛ, mɔ ni le nɔ fɛɛ nɔ.

اَلَّذِيْنَ يُنْفِقُوْنَ اَمْوَالَهُمْ فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ ثُمَّ لَا يُتْبِعُوْنَ مَآ اَنْفَقُوْا مَنًّا وَّلَآ اَذًىۙ لَّهُمْ اَجْرُهُمْ عِنْدَ رَبِّهِمْۚ وَلَا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَلَا هُمْ يَحْزَنُوْنَ

allażīna yunfiqūna amwālahum fī sabīlillāhi ṡumma lā yutbi‘ūna mā anfaqū mannaw wa lā ażā(n), lahum ajruhum ‘inda rabbihim, wa lā khaufun ‘alaihim wa lā hum yaḥzanūn(a).

Mɛi ni kɛ amɛnibii tsuɔ nii yɛ Allah gbɛ nɔ, no sɛɛ lɛ amɛkɛ nɔ ni amɛhaa lɛ fataaa he kɛtsɔ gbɛi ni amɛtsɛɔ lɛ kɛ piŋmɔ (mɔ ni nine shɛɔ nɔ lɛ henumɔi) nɔ lɛ, amɛbaaná nyɔmɔwoo kɛjɛ amɛ-Nuŋtsɔ lɛ dɛŋ. Gbeyeishemɔ ko bɛ amɛmli ni amɛyeee awerɛho.

۞ قَوْلٌ مَّعْرُوْفٌ وَّمَغْفِرَةٌ خَيْرٌ مِّنْ صَدَقَةٍ يَّتْبَعُهَآ اَذًى ۗ وَاللّٰهُ غَنِيٌّ حَلِيْمٌ

qaulum ma‘rūfuw wa magfiratun khairum min ṣadaqatiy yatba‘uhā ażā(n), wallāhu ganiyyun ḥalīm(un).

Mlihilɛ wiemɔi kɛ eshaifaa hi fe ejurɔfeemɔ ni nifeemɔi ni yeɔ mɔ awui fata he. Allah ji Niiatsɛ Fe Fɛɛ, Mɔ ni Kɛ Eshai Keɔ Fe Fɛɛ.

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا لَا تُبْطِلُوْا صَدَقٰتِكُمْ بِالْمَنِّ وَالْاَذٰىۙ كَالَّذِيْ يُنْفِقُ مَالَهٗ رِئَاۤءَ النَّاسِ وَلَا يُؤْمِنُ بِاللّٰهِ وَالْيَوْمِ الْاٰخِرِۗ فَمَثَلُهٗ كَمَثَلِ صَفْوَانٍ عَلَيْهِ تُرَابٌ فَاَصَابَهٗ وَابِلٌ فَتَرَكَهٗ صَلْدًا ۗ لَا يَقْدِرُوْنَ عَلٰى شَيْءٍ مِّمَّا كَسَبُوْا ۗ وَاللّٰهُ لَا يَهْدِى الْقَوْمَ الْكٰفِرِيْنَ

yā ayyuhal-lażīna āmanū lā tubṭilū ṣadaqātikum bil-manni wal-ażā, kal-lażī yunfiqu mālahū ri'ā'an-nāsi wa lā yu'minu billāhi wal-yaumil-ākhir(i), fa maṡaluhū kamaṡali ṣafwānin ‘alaihi turābun fa'aṣābahū wābilun fatarakahū ṣaldā(n), lā yaqdirūna ‘alā syai'im mimmā kasabū, wallāhu lā yahdil-qaumal-kāfirīn(a).

Nyɛ mɛi ni heɔ nyɛyeɔ lɛ! Kaafite o-charity lɛ kɛtsɔ etsĩmɔ kɛ (mɔ ni nine shɛɔ nɔ lɛ henumɔi) ni oooye lɛ awui lɛ nɔ, tamɔ mɔ ko ni kɛ enibii haa ejaakɛ ejieɔ ehe kpo etsɔɔ gbɔmɛi ni eheee Allah kɛ Naagbee Gbi lɛ eyeee. Nɔkwɛmɔnɔ (ni kɔɔ nakai gbɔmɔ lɛ he lɛ) tamɔ tɛ ni yɔɔ ŋmɔlɔŋmɔlɔ ni sũ yɔɔ nɔ, no sɛɛ lɛ, kɛ́ nugbɔ ni naa wa nɛ yɛ tɛ lɛ nɔ lɛ, tɛ lɛ hiɔ shi ŋmɔlɔŋmɔlɔ ekoŋŋ. Amɛnáaa nɔ ko nɔ ko kɛjɛɛɛ nɔ ni amɛfeɔ lɛ mli. Ni Allah tsɔɔɔ mɛi ni heee yeee lɛ gbɛ.

وَمَثَلُ الَّذِيْنَ يُنْفِقُوْنَ اَمْوَالَهُمُ ابْتِغَاۤءَ مَرْضَاتِ اللّٰهِ وَتَثْبِيْتًا مِّنْ اَنْفُسِهِمْ كَمَثَلِ جَنَّةٍۢ بِرَبْوَةٍ اَصَابَهَا وَابِلٌ فَاٰتَتْ اُكُلَهَا ضِعْفَيْنِۚ فَاِنْ لَّمْ يُصِبْهَا وَابِلٌ فَطَلٌّ ۗوَاللّٰهُ بِمَا تَعْمَلُوْنَ بَصِيْرٌ

wa maṡalul-lażīna yunfiqūna amwālahumubtigā'a marḍātillāhi wa taṡbītam min anfusihim kamaṡali jannatim birabwatin aṣābahā wābilun fa'ātat ukulahā ḍi‘fain(i), fa'illam yuṣibhā wābilun faṭall(un), wallāhu bimā ta‘malūna baṣīr(un).

Ni abɛbua ni kɔɔ gbɔmɛi ni kɛ amɛnibii tsuɔ nii koni amɛkɛtao Allah nɔkpɛlɛmɔ ni amɛkɛwo amɛsusumai hewalɛ lɛ he lɛ, tamɔ abɔɔ ko ni yɔɔ gɔŋkpɔ ko nɔ ni nugbɔ ni nɛɔ waa lɛ haa nu lɛ, no sɛɛ lɛ abɔɔ lɛ woɔ yibii ni fa fe nakai shii enyɔ. Kɛji nugbɔ ni nɛɔ waa lɛ haaa nu lɛ, no lɛ ŋmɔtɔ (ni fa bɔ ni sa po). Allah ji mɔ ni naa nɔ fɛɛ nɔ ni nyɛfeɔ lɛ.

اَيَوَدُّ اَحَدُكُمْ اَنْ تَكُوْنَ لَهٗ جَنَّةٌ مِّنْ نَّخِيْلٍ وَّاَعْنَابٍ تَجْرِيْ مِنْ تَحْتِهَا الْاَنْهٰرُۙ لَهٗ فِيْهَا مِنْ كُلِّ الثَّمَرٰتِۙ وَاَصَابَهُ الْكِبَرُ وَلَهٗ ذُرِّيَّةٌ ضُعَفَاۤءُۚ فَاَصَابَهَآ اِعْصَارٌ فِيْهِ نَارٌ فَاحْتَرَقَتْ ۗ كَذٰلِكَ يُبَيِّنُ اللّٰهُ لَكُمُ الْاٰيٰتِ لَعَلَّكُمْ تَتَفَكَّرُوْنَ ࣖ

ayawaddu aḥadukum an takūna lahū jannatum min nakhīliw wa a‘nābin tajrī min taḥtihal-anhār(u), lahū fīhā min kulliṡ-ṡamarāt(i), wa aṣābahul-kibaru wa lahū żurriyyatun ḍu‘afā'(u), fa'aṣābahā i‘ṣārun fīhi nārun faḥtaraqat, każālika yubayyinullāhu lakumul-āyāti la‘allakum tatafakkarūn(a).

Ani nyɛteŋ mɔ ko baasumɔ ni ená date tsei kɛ wain tsei abɔɔ ni faai hoɔ yɛ shishi, ni aduawai srɔtoi fɛɛ yɔɔ mli, ni no sɛɛ lɛ onukpayeli baa, ni eshiɔ lɛ kɛ gbekɛbii bibii. Kɛkɛ ni kɔɔyɔɔ ko ni naa wa, ni la yɔɔ mli lɛ kumɔ lɛ, ni eshã. Nakai ji bɔ ni Allah tsɔɔ nyɛ okadii lɛ amli, koni nyɛsusu nii ahe.

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْٓا اَنْفِقُوْا مِنْ طَيِّبٰتِ مَا كَسَبْتُمْ وَمِمَّآ اَخْرَجْنَا لَكُمْ مِّنَ الْاَرْضِ ۗ وَلَا تَيَمَّمُوا الْخَبِيْثَ مِنْهُ تُنْفِقُوْنَ وَلَسْتُمْ بِاٰخِذِيْهِ اِلَّآ اَنْ تُغْمِضُوْا فِيْهِ ۗ وَاعْلَمُوْٓا اَنَّ اللّٰهَ غَنِيٌّ حَمِيْدٌ

yā ayyuhal-lażīna āmanū anfiqū min ṭayyibāti mā kasabtum wa mimmā akhrajnā lakum minal-arḍ(i), wa lā tayammamul-khabīṡa minhu tunfiqūna wa lastum bi'ākhiżīhi illā an tugmiḍū fīh(i), wa‘lamū annallāha ganiyyun ḥamīd(un).

Nyɛ mɛi ni heɔ nyɛyeɔ lɛ! Nyɛfitea nibii kpakpai ni nyɛná kɛ nɔ ni Wɔjie kɛjɛ shikpɔŋ lɛ nɔ wɔha nyɛ lɛ eko. Kaahala akɛ obaafite nɔ ni ji efɔŋ lɛ, yɛ be mli ni obaaŋɔ lɛ ja kɛ hetsɛ̃ kɛha lɛ. Ni nyɛle akɛ Allah ji Niiatsɛ, Yijiemɔ.

اَلشَّيْطٰنُ يَعِدُكُمُ الْفَقْرَ وَيَأْمُرُكُمْ بِالْفَحْشَاۤءِ ۚ وَاللّٰهُ يَعِدُكُمْ مَّغْفِرَةً مِّنْهُ وَفَضْلًا ۗ وَاللّٰهُ وَاسِعٌ عَلِيْمٌ ۖ

asy-syaiṭānu ya‘idukumul-faqra wa ya'murukum bil-faḥsyā'(i), wallāhu ya‘idukum magfiratam minhu wa faḍlā(n), wallāhu wāsi'un ‘alīm(un).

Satan woɔ bo shi akɛ obaaye ohia ni efã bo akɛ ofee nibii ni yɔɔ nyaŋemɔ (miserliness), yɛ be mli ni Allah woɔ bo shi akɛ ebaakɛ eshai baaha bo kɛ E-jurɔfeemɔ. Ni Allah ji mɔ ni fe fɛɛ, mɔ ni le nɔ fɛɛ nɔ.

يُّؤْتِى الْحِكْمَةَ مَنْ يَّشَاۤءُ ۚ وَمَنْ يُّؤْتَ الْحِكْمَةَ فَقَدْ اُوْتِيَ خَيْرًا كَثِيْرًا ۗ وَمَا يَذَّكَّرُ اِلَّآ اُولُوا الْاَلْبَابِ

yu'til-ḥikmata may yasyā'(u), wa may yu'tal-ḥikmata faqad ūtiya khairan kaṡīrā(n), wa mā yażżakkaru ilā ulul-albāb(i).

Ekɛ nilee haa mɔ fɛɛ mɔ ni esumɔɔ. Mɔ fɛɛ mɔ ni aha lɛ nilee lɛ, aha lɛ nibii kpakpai babaoo lɛɛlɛŋ. Ni mɔ ko mɔ ko nyɛŋ akase nikasemɔ lɛ ja gbɔmɛi ni hiɛ jwɛŋmɔ kpakpa.

وَمَآ اَنْفَقْتُمْ مِّنْ نَّفَقَةٍ اَوْ نَذَرْتُمْ مِّنْ نَّذْرٍ فَاِنَّ اللّٰهَ يَعْلَمُهٗ ۗ وَمَا لِلظّٰلِمِيْنَ مِنْ اَنْصَارٍ

wa mā anfaqtum min nafaqatin au nażartum min nażrin fa innallāha ya‘lamuh(ū), wa mā liẓ-ẓālimīna min anṣār(in).

Ni ejurɔfeemɔ fɛɛ ejurɔfeemɔ ni nyɛkɛhaa loo shiwoo ni nyɛwoɔ shi lɛ, no lɛ, anɔkwale mli lɛ, Allah le. Ni yelikɛbualɔ ko bɛ mɛi ni ejaaa lɛ

اِنْ تُبْدُوا الصَّدَقٰتِ فَنِعِمَّا هِيَۚ وَاِنْ تُخْفُوْهَا وَتُؤْتُوْهَا الْفُقَرَاۤءَ فَهُوَ خَيْرٌ لَّكُمْ ۗ وَيُكَفِّرُ عَنْكُمْ مِّنْ سَيِّاٰتِكُمْ ۗ وَاللّٰهُ بِمَا تَعْمَلُوْنَ خَبِيْرٌ

in tubduṣ-ṣadaqāti fani‘immā hiy(a), wa in tukhfūhā wa tu'tūhal-fuqarā'a fahuwa khairul lakum, wa yukaffiru ‘ankum min sayyi'ātikum, wallāhu bimā ta‘malūna khabīr(un).

Kɛji ojie osuɔmɔnaa nii lɛ kpo lɛ, no lɛ ehi. Ni kɛji okɛtee ni okɛha ohiafoi lɛ, no lɛ ehi aha bo ni Allah baajie otɔmɔi lɛ ekomɛi. Ni Allah le nɔ ni nyɛfeɔ lɛ.

۞ لَيْسَ عَلَيْكَ هُدٰىهُمْ وَلٰكِنَّ اللّٰهَ يَهْدِيْ مَنْ يَّشَاۤءُ ۗوَمَا تُنْفِقُوْا مِنْ خَيْرٍ فَلِاَنْفُسِكُمْ ۗوَمَا تُنْفِقُوْنَ اِلَّا ابْتِغَاۤءَ وَجْهِ اللّٰهِ ۗوَمَا تُنْفِقُوْا مِنْ خَيْرٍ يُّوَفَّ اِلَيْكُمْ وَاَنْتُمْ لَا تُظْلَمُوْنَ

laisa ‘alaika hudāhum wa lākinnallāha yahdī may yasyā'(u), wa mā tunfiqū min khairin fa li'anfusikum, wa mā tunfiqūna illabtigā'a wajhillāh(i), wa mā tunfiqū min khairiy yuwaffa ilaikum wa antum lā tuẓlamūn(a).

Jeee bo (Muhammad) nitsumɔ ji ni otsɔɔ amɛ gbɛ, shi moŋ Allah ji mɔ ni kudɔɔ mɔ ni Esumɔɔ. Ninamɔ fɛɛ ninamɔ ni okɛaaha lɛ, eji bo diɛŋtsɛ ohe. Ni kaahã infaq ja otao Allah kpɛlɛmɔ. Ni ninamɔ fɛɛ ninamɔ ni okɛwoɔ mli lɛ, ŋwanejee ko bɛ he akɛ abaaha bo (nyɔmɔwoo) fɛɛ ni afeee bo efɔŋ (ayeee bo awui).

لِلْفُقَرَاۤءِ الَّذِيْنَ اُحْصِرُوْا فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ لَا يَسْتَطِيْعُوْنَ ضَرْبًا فِى الْاَرْضِۖ يَحْسَبُهُمُ الْجَاهِلُ اَغْنِيَاۤءَ مِنَ التَّعَفُّفِۚ تَعْرِفُهُمْ بِسِيْمٰهُمْۚ لَا يَسْـَٔلُوْنَ النَّاسَ اِلْحَافًا ۗوَمَا تُنْفِقُوْا مِنْ خَيْرٍ فَاِنَّ اللّٰهَ بِهٖ عَلِيْمٌ ࣖ

lil-fuqarā'il-lażīna uḥṣirū fī sabīlillāhi lā yastaṭī‘ūna ḍarban fil-arḍi yaḥsabuhumul-jāhilu agniyā'a minat-ta‘affuf(i), ta‘rifuhum bisīmāhum, lā yas'alūnan-nāsa ilḥāfā(n), wa mā tunfiqū min khairin fa innallāha bihī ‘alīm(un).

(Nɔ ni ofiteɔ) lɛ ji kɛha ohiafoi ni atsĩ amɛnaa (yɛ amɛ mɔdɛŋbɔɔ mli yɛ jihad hewɔ) yɛ Allah gbɛ nɔ, bɔni afee ni amɛnyɛŋ amɛbɔ mɔdɛŋ yɛ shikpɔŋ nɔ; (mɛi krokomɛi) ni leee lɛ, susuɔ akɛ amɛji niiatsɛmɛi ejaakɛ amɛbuɔ amɛhe (kɛjɛɔ kpatamɔ he). Bo (Muhammad) ole amɛ kɛtsɔ amɛsui anɔ, amɛbiɛɛ mɛi krokomɛi yɛ yiwalɛ gbɛ nɔ. Nibii kpakpai fɛɛ ni okɛwoɔ mli lɛ, lɛɛlɛŋ, Allah le nɔ fɛɛ nɔ.

اَلَّذِيْنَ يُنْفِقُوْنَ اَمْوَالَهُمْ بِالَّيْلِ وَالنَّهَارِ سِرًّا وَّعَلَانِيَةً فَلَهُمْ اَجْرُهُمْ عِنْدَ رَبِّهِمْۚ وَلَا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَلَا هُمْ يَحْزَنُوْنَ

allażīna yunfiqūna amwālahum bil-laili wan-nahāri sirraw wa ‘alāniyatan falahum ajruhum ‘inda rabbihim, wa lā khaufun ‘alaihim wa lā hum yaḥzanūn(a).

Mɛi ni fiteɔ amɛnii gbɛkɛ kɛ shwane (yɛ teemɔŋ loo yɛ faŋŋ mli), amɛbaaná amɛnyɔmɔwoo yɛ amɛ-Nuŋtsɔ lɛ ŋɔɔ. Gbeyeishemɔ ko bɛ amɛmli ni amɛyeee awerɛho.

اَلَّذِيْنَ يَأْكُلُوْنَ الرِّبٰوا لَا يَقُوْمُوْنَ اِلَّا كَمَا يَقُوْمُ الَّذِيْ يَتَخَبَّطُهُ الشَّيْطٰنُ مِنَ الْمَسِّۗ ذٰلِكَ بِاَنَّهُمْ قَالُوْٓا اِنَّمَا الْبَيْعُ مِثْلُ الرِّبٰواۘ وَاَحَلَّ اللّٰهُ الْبَيْعَ وَحَرَّمَ الرِّبٰواۗ فَمَنْ جَاۤءَهٗ مَوْعِظَةٌ مِّنْ رَّبِّهٖ فَانْتَهٰى فَلَهٗ مَا سَلَفَۗ وَاَمْرُهٗٓ اِلَى اللّٰهِ ۗ وَمَنْ عَادَ فَاُولٰۤىِٕكَ اَصْحٰبُ النَّارِ ۚ هُمْ فِيْهَا خٰلِدُوْنَ

allażīna ya'kulūnar-ribā lā yaqūmūna illā kamā yaqūmul-lażī yatakhabbaṭuhusy-syaiṭānu minal-mass(i), żālika bi'annahum qālū innamal-bai‘u miṡlur-ribā, wa aḥallallāhul-bai‘a wa ḥarramar-ribā, faman jā'ahū mau‘iẓatum mir rabbihī fantahā falahū mā salaf(a), wa amruhū ilallāh(i), wa man ‘āda fa ulā'ika aṣḥābun-nār(i), hum fīhā khālidūn(a).

Mɛi ni yeɔ shika ni akɛwoɔ mli lɛ nyɛɛɛ adamɔ shi shi moŋ amɛtamɔ mɛi ni daimonioi emɔ amɛ ejaakɛ amɛhe ejɔ amɛ. Nɔ hewɔ ji akɛ, amɛkɛɛ akɛ nihɔɔmɔ kɛ nihɔɔmɔ ji nɔ kome kɛ nyɔmɔwoo. Eyɛ mli akɛ Allah eŋmɛ gbɛ ni ahemɔ kɛ nihɔɔmɔ ni egu nyɔmɔwoo moŋ. Mɔ fɛɛ mɔ ni nine shɛɔ kɔkɔbɔɔ nɔ kɛjɛɔ e-Nuŋtsɔ lɛ ŋɔɔ, ni no sɛɛ lɛ ekpaa, no lɛ nɔ ni enine eshɛ nɔ tsutsu lɛ bafeɔ lɛ nɔ ni egbɛnaa nii (yɛ) Allah nɔ. Mɔ fɛɛ mɔ ni baatsi mli lɛ, no lɛ amɛji hɛlbii, amɛbaahi jɛmɛ kɛya naanɔ.

يَمْحَقُ اللّٰهُ الرِّبٰوا وَيُرْبِى الصَّدَقٰتِ ۗ وَاللّٰهُ لَا يُحِبُّ كُلَّ كَفَّارٍ اَثِيْمٍ

yamḥaqullāhur-ribā wa yurbiṣ-ṣadaqāt(i), wallāhu lā yuḥibbu kulla kaffārin aṡīm(in).

Allah kpataa shika ni akɛwoɔ mli lɛ hiɛ ni ehaa ejurɔfeemɔ feɔ niiatsɛmɛi. Allah sumɔɔɔ mɔ ko ni hiɔ shi yɛ hemɔkɛyeli ni bɛ mli ni ekɛ ehe woɔ esha mli lɛ.

اِنَّ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَعَمِلُوا الصّٰلِحٰتِ وَاَقَامُوا الصَّلٰوةَ وَاٰتَوُا الزَّكٰوةَ لَهُمْ اَجْرُهُمْ عِنْدَ رَبِّهِمْۚ وَلَا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَلَا هُمْ يَحْزَنُوْنَ

innal-lażīna āmanū wa ‘amiluṣ-ṣāliḥāti wa aqāmuṣ-ṣalāta wa ātuz-zakāta lahum ajruhum ‘inda rabbihim, wa lā khaufun ‘alaihim wa lā hum yaḥzanūn(a).

Anɔkwale, mɛi ni heɔ amɛyeɔ, amɛfeɔ nibii kpakpai, amɛsɔleɔ ni amɛwoɔ zakat lɛ, amɛbaaná amɛnyɔmɔwoo yɛ amɛ-Nuŋtsɔ lɛ ŋɔɔ. Gbeyeishemɔ ko bɛ amɛmli ni amɛyeee awerɛho.

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوا اتَّقُوا اللّٰهَ وَذَرُوْا مَا بَقِيَ مِنَ الرِّبٰوٓا اِنْ كُنْتُمْ مُّؤْمِنِيْنَ

yā ayyuhal-lażīna āmanuttaqullāha wa żarū mā baqiya minar-ribā in kuntum mu'minīn(a).

Nyɛ mɛi ni heɔ nyɛyeɔ lɛ! Gbeyei shemɔ Allah ni oshi nyɔmɔwoo ni eshwɛ (ni abuaaa naa) kɛji oji heyelɔ.

فَاِنْ لَّمْ تَفْعَلُوْا فَأْذَنُوْا بِحَرْبٍ مِّنَ اللّٰهِ وَرَسُوْلِهٖۚ وَاِنْ تُبْتُمْ فَلَكُمْ رُءُوْسُ اَمْوَالِكُمْۚ لَا تَظْلِمُوْنَ وَلَا تُظْلَمُوْنَ

fa'illam taf‘alū fa'żanū biḥarbim minallāhi wa rasūlih(ī), wa in tubtum falakum ru'ūsu amwālikum, lā taẓlimūna wa lā tuẓlamūn(a).

Kɛji nyɛfeee nakai lɛ, no lɛ nyɛtswaa ta kɛjɛ Allah kɛ E-bɔfo lɛ ŋɔɔ. Shi kɛji otsake otsui lɛ, no lɛ oyɛ hegbɛ akɛ onine shɛɔ onibii lɛ amli shika titri lɛ nɔ. Ofeee nɔ ko ni ejaaa (awui) ni afeee bo efɔŋ (awui).

وَاِنْ كَانَ ذُوْ عُسْرَةٍ فَنَظِرَةٌ اِلٰى مَيْسَرَةٍ ۗ وَاَنْ تَصَدَّقُوْا خَيْرٌ لَّكُمْ اِنْ كُنْتُمْ تَعْلَمُوْنَ

wa in kāna żū ‘usratin fanaẓiratun ilā maisarah(tin), wa an taṣaddaqū khairul lakum in kuntum ta‘lamūn(a).

Ni kɛji (mɔ ni hiɛ nyɔmɔ lɛ) ebote haomɔ mli lɛ, no lɛ ha lɛ duromɔ be kɛyashi ebaana hejɔɔmɔ. Ni kɛji akɛ okɛ ejurɔfeemɔ haa lɛ, ehi kɛha bo, kɛji ole pɛ.

وَاتَّقُوْا يَوْمًا تُرْجَعُوْنَ فِيْهِ اِلَى اللّٰهِ ۗثُمَّ تُوَفّٰى كُلُّ نَفْسٍ مَّا كَسَبَتْ وَهُمْ لَا يُظْلَمُوْنَ ࣖ

wattaqū yauman turja‘ūna fīhi ilallāh(i), ṡumma tuwaffā kullu nafsim mā kasabat wa hum lā yuẓlamūn(a).

Ni nyɛshea gbi (ni) nyɛ fɛɛ nyɛbaaku sɛɛ kɛba Allah ŋɔɔ lɛ gbeyei. Kɛkɛ lɛ, ahaa mɔ fɛɛ mɔ nyɔmɔwoo ni yeɔ emuu yɛ nɔ ni efee lɛ naa, ni afeee amɛ nɔ ko ni ejaaa (ayeee amɛ awui).

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْٓا اِذَا تَدَايَنْتُمْ بِدَيْنٍ اِلٰٓى اَجَلٍ مُّسَمًّى فَاكْتُبُوْهُۗ وَلْيَكْتُبْ بَّيْنَكُمْ كَاتِبٌۢ بِالْعَدْلِۖ وَلَا يَأْبَ كَاتِبٌ اَنْ يَّكْتُبَ كَمَا عَلَّمَهُ اللّٰهُ فَلْيَكْتُبْۚ وَلْيُمْلِلِ الَّذِيْ عَلَيْهِ الْحَقُّ وَلْيَتَّقِ اللّٰهَ رَبَّهٗ وَلَا يَبْخَسْ مِنْهُ شَيْـًٔاۗ فَاِنْ كَانَ الَّذِيْ عَلَيْهِ الْحَقُّ سَفِيْهًا اَوْ ضَعِيْفًا اَوْ لَا يَسْتَطِيْعُ اَنْ يُّمِلَّ هُوَ فَلْيُمْلِلْ وَلِيُّهٗ بِالْعَدْلِۗ وَاسْتَشْهِدُوْا شَهِيْدَيْنِ مِنْ رِّجَالِكُمْۚ فَاِنْ لَّمْ يَكُوْنَا رَجُلَيْنِ فَرَجُلٌ وَّامْرَاَتٰنِ مِمَّنْ تَرْضَوْنَ مِنَ الشُّهَدَۤاءِ اَنْ تَضِلَّ اِحْدٰىهُمَا فَتُذَكِّرَ اِحْدٰىهُمَا الْاُخْرٰىۗ وَلَا يَأْبَ الشُّهَدَۤاءُ اِذَا مَا دُعُوْا ۗ وَلَا تَسْـَٔمُوْٓا اَنْ تَكْتُبُوْهُ صَغِيْرًا اَوْ كَبِيْرًا اِلٰٓى اَجَلِهٖۗ ذٰلِكُمْ اَقْسَطُ عِنْدَ اللّٰهِ وَاَقْوَمُ لِلشَّهَادَةِ وَاَدْنٰىٓ اَلَّا تَرْتَابُوْٓا اِلَّآ اَنْ تَكُوْنَ تِجَارَةً حَاضِرَةً تُدِيْرُوْنَهَا بَيْنَكُمْ فَلَيْسَ عَلَيْكُمْ جُنَاحٌ اَلَّا تَكْتُبُوْهَاۗ وَاَشْهِدُوْٓا اِذَا تَبَايَعْتُمْ ۖ وَلَا يُضَاۤرَّ كَاتِبٌ وَّلَا شَهِيْدٌ ەۗ وَاِنْ تَفْعَلُوْا فَاِنَّهٗ فُسُوْقٌۢ بِكُمْ ۗ وَاتَّقُوا اللّٰهَ ۗ وَيُعَلِّمُكُمُ اللّٰهُ ۗ وَاللّٰهُ بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيْمٌ

yā ayyuhal-lażīna āmanū iżā tadāyantum bidainin ilā ajalim musamman faktubūh(u), walyaktub bainakum kātibum bil-‘adl(i), wa lā ya'ba kātibun ay yaktuba kamā ‘allamahullāhu falyaktub, walyumlilil-lażī ‘alaihil-ḥaqqu walyattaqillāha rabbahū wa lā yabkhas minhu syai'ā(n), fa'in kānal-lażī ‘alaihil-ḥaqqu safīhan au ḍa‘īfan au lā yastaṭī‘u ay yumilla huwa falyumlil waliyyuhū bil-‘adl(i), wastasyhidū syahīdaini mir rijāliūkum, fa'illam yakūnā rajulaini farajuluw wamra'atāni mimman tarḍauna minasy-syuhadā'i an taḍilla iḥdāhumā fatużakkira iḥdāhumal-ukhrā, wa lā ya'basy-syuhadā'u iżā mā du‘ū, wa lā tas'amū an taktubūhu ṣagīran au kabīran ilā ajalih(ī), żālikum aqsaṭu ‘indallāhi wa aqwamu lisy-syahādati wa adnā allā tartābū illā an takūna tijāratan ḥāḍiratan tudīrūnahā bainakum falaisa ‘alaikum junāḥun allā taktubūhā, wa asyhidū iżā tabāya‘tum, wa lā yuḍārra kātibuw wa lā syahīd(un), wa in taf‘alū fa'innahū fusūqum bikum, wattaqullāh(a), wa yu‘allimukumullāh(u), wallāhu bikulli syai'in ‘alīm(un).

Nyɛ mɛi ni heɔ nyɛyeɔ lɛ! Kɛ́ oyɛ nyɔmɔ kɛ nyɔmɔ ni esa akɛ ohiɛ yɛ be pɔtɛɛ ko mli lɛ, esa akɛ oŋmala oshwie shi. Ni nyɛhaa niŋmalɔ ko ni yɔɔ nyɛteŋ lɛ aŋma lɛ jogbaŋŋ. Ha niŋmalɔ lɛ akakpoo akɛ ebaaŋma bɔ ni Allah tsɔɔ lɛ lɛ, no hewɔ lɛ ha eŋma. Ni mɔ ni hiɛ nyɔmɔ lɛ atsɔɔ, ni eshe Allah, e-Nuŋtsɔ lɛ gbeyei, ni ekajie nɔ ko kɛjɛ mli. Kɛji akɛ mɔ ni nyiɛɔ nyɔmɔ lɛ ji mɔ ko ni bɛ nilee loo egbɔjɔ (yɛ eshihilɛ lɛ mli), loo enyɛɛɛ etsɔɔ ehe nɔ ko lɛ, no lɛ ha mɔ ni kwɛɔ enɔ lɛ atsɔɔ lɛ jogbaŋŋ. Ni nyɛkɛ hii odasefoi enyɔ ni yɔɔ nyɛteŋ lɛ aye odase. Kɛji hii (odasefoi) enyɔ bɛ lɛ, no lɛ (ebaanyɛ efee) nuu kɛ yei enyɔ yɛ gbɔmɛi ni osumɔɔ lɛ ateŋ kɛjɛ odasefoi (ni yɔɔ) lɛ ateŋ, koni kɛji mɔ kome hiɛ kpa nɔ lɛ, mɔ kroko lɛ akai lɛ. Ni kaahã odasefoi lɛ kpoo kɛ́ atsɛ amɛ. Ni kaafee nɔ ni haa mɔ tsui nyɔɔ emli akɛ oooŋmala, kɛha be ni ato lɛ, kɛji (nyɔmɔwoo lɛ) ji bibioo loo agbo. No ji nɔ ni ja fe fɛɛ yɛ Allah hiɛ, ni enyɛɔ ewajeɔ odaseyeli fe tsutsu lɛ, ni ebɛŋkɛɔ yiŋkɔshikɔshifeemɔ he, ja eji shika jarayeli ni afee yɛ nyɛteŋ, no lɛ esha ko bɛ nyɛhe kɛji nyɛŋmaaa. Ni nyɛŋɔa odasefoi beni nyɛheɔ nii kɛ nyɛhɔ̃ɔ nii lɛ, ni nyɛkahaa nibii amli wa nyɛhaa niŋmalɔ lɛ loo odasefoi lɛ. Kɛji ofee (nakai) lɛ, belɛ lɛɛlɛŋ, eji efɔŋfeemɔ nifeemɔ yɛ ogbɛfaŋ. Ni nyɛshea Allah gbeyei, Allah tsɔɔ nyɛ nii, ni Allah le nɔ fɛɛ nɔ.

۞ وَاِنْ كُنْتُمْ عَلٰى سَفَرٍ وَّلَمْ تَجِدُوْا كَاتِبًا فَرِهٰنٌ مَّقْبُوْضَةٌ ۗفَاِنْ اَمِنَ بَعْضُكُمْ بَعْضًا فَلْيُؤَدِّ الَّذِى اؤْتُمِنَ اَمَانَتَهٗ وَلْيَتَّقِ اللّٰهَ رَبَّهٗ ۗ وَلَا تَكْتُمُوا الشَّهَادَةَۗ وَمَنْ يَّكْتُمْهَا فَاِنَّهٗٓ اٰثِمٌ قَلْبُهٗ ۗ وَاللّٰهُ بِمَا تَعْمَلُوْنَ عَلِيْمٌ ࣖ

wa in kuntum ‘alā safariw wa lam tajidū kātiban fa riḥānum maqbūḍah(tun), fa'in amina ba‘ḍukum ba‘ḍan falyu'addil-lażi'tumina amānatahū walyattaqillāha rabbah(ū), wa lā taktumusy syahādah(ta), wa may yaktumhā fa'innahū āṡimun qalbuh(ū), wallāhu bimā ta‘malūna ‘alīm(un).

Ni kɛji onaaa niŋmalɔ yɛ ogbɛfaa lɛ mli lɛ, no lɛ esa akɛ oná collateral. Shi, kɛji nyɛteŋ mɛi komɛi kɛ amɛhe fɔ̃ɔ mɛi krokomɛi anɔ lɛ, nyɛhaa mɛi ni akɛ amɛhe fɔ̃ɔ amɛnɔ lɛ atsu amɛ nitsumɔ (nyɔmɔwoo) lɛ he nii ni amɛshe Allah, amɛ-Nuŋtsɔ lɛ gbeyei. Ni okɛ odaseyeli lɛ akatee, ejaakɛ mɔ fɛɛ mɔ ni kɛteeɔ lɛ, lɛɛlɛŋ, etsui mli ewo muji (eshafeelɔ). Allah le nɔ fɛɛ nɔ ni nyɛfeɔ lɛ.

لِلّٰهِ مَا فِى السَّمٰوٰتِ وَمَا فِى الْاَرْضِ ۗ وَاِنْ تُبْدُوْا مَا فِيْٓ اَنْفُسِكُمْ اَوْ تُخْفُوْهُ يُحَاسِبْكُمْ بِهِ اللّٰهُ ۗ فَيَغْفِرُ لِمَنْ يَّشَاۤءُ وَيُعَذِّبُ مَنْ يَّشَاۤءُ ۗ وَاللّٰهُ عَلٰى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيْرٌ

lillāhi mā fis-samāwāti wa mā fil-arḍ(i), wa in tubdū mā fī anfusikum au tukhfūhu yuḥāsibkum bihillāh(u), fayagfiru limay yasyā'u wa yu‘ażżibu may yasyā'(u), wallāhu ‘alā kulli syai'in qadīr(un).

Nɔ fɛɛ nɔ ni yɔɔ ŋwɛi kɛ shikpɔŋ nɔ lɛ ji Allah nɔ. Kɛji ojie nɔ ni yɔɔ otsui mli loo nɔ ni okɛtee lɛ kpo lɛ, no lɛ, Allah baasusu he (yɛ nakai nifeemɔ lɛ he) eha bo. Ekɛ mɔ ni esumɔɔ lɛ eshai keɔ lɛ, ni ekɛ toigbalamɔ haa mɔ ni esumɔɔ lɛ. Allah ji Ofe yɛ nɔ fɛɛ nɔ nɔ.

اٰمَنَ الرَّسُوْلُ بِمَآ اُنْزِلَ اِلَيْهِ مِنْ رَّبِّهٖ وَالْمُؤْمِنُوْنَۗ كُلٌّ اٰمَنَ بِاللّٰهِ وَمَلٰۤىِٕكَتِهٖ وَكُتُبِهٖ وَرُسُلِهٖۗ لَا نُفَرِّقُ بَيْنَ اَحَدٍ مِّنْ رُّسُلِهٖ ۗ وَقَالُوْا سَمِعْنَا وَاَطَعْنَا غُفْرَانَكَ رَبَّنَا وَاِلَيْكَ الْمَصِيْرُ

Āmanar-rasūlu bimā unzila ilaihi mir rabbihī wal-mu'minūn(a), kullun āmana billāhi wa malā'ikatihī wa kutubihī wa rusulih(ī), lā nufarriqu baina aḥadim mir rusulih(ī), wa qālū sami‘nā wa aṭa‘nā, gufrānaka rabbanā wa ilaikal-maṣīr(u).

Bɔfo (Muhammad) he nɔ ni ajie lɛ kpo atsɔɔ lɛ (Qur’an) kɛjɛ e-Nuŋtsɔ lɛ ŋɔɔ lɛ eye, ni nakai nɔŋŋ mɛi ni heɔ amɛyeɔ lɛ hu heɔ amɛyeɔ. Mɛi fɛɛ heɔ Allah, E-bɔfoi lɛ, E-woji lɛ kɛ E-bɔfoi lɛ amɛyeɔ. (Amɛkɛɛ), "Wɔfeee srɔtofeemɔ ko yɛ E-bɔfoi lɛ ateŋ mɔ ko mɔ ko teŋ." Ni amɛkɛɛ: "Wɔnu ni wɔbo toi. Okɛ wɔ eshai ake wɔ, O wɔ-Nuŋtsɔ, ni Oŋɔɔ wɔbaaku wɔsɛɛ."

لَا يُكَلِّفُ اللّٰهُ نَفْسًا اِلَّا وُسْعَهَا ۗ لَهَا مَا كَسَبَتْ وَعَلَيْهَا مَا اكْتَسَبَتْ ۗ رَبَّنَا لَا تُؤَاخِذْنَآ اِنْ نَّسِيْنَآ اَوْ اَخْطَأْنَا ۚ رَبَّنَا وَلَا تَحْمِلْ عَلَيْنَآ اِصْرًا كَمَا حَمَلْتَهٗ عَلَى الَّذِيْنَ مِنْ قَبْلِنَا ۚ رَبَّنَا وَلَا تُحَمِّلْنَا مَا لَا طَاقَةَ لَنَا بِهٖۚ وَاعْفُ عَنَّاۗ وَاغْفِرْ لَنَاۗ وَارْحَمْنَا ۗ اَنْتَ مَوْلٰىنَا فَانْصُرْنَا عَلَى الْقَوْمِ الْكٰفِرِيْنَ ࣖ

lā yukallifullāhu nafsan illā wus‘ahā, lahā mā kasabat wa ‘alaihā maktasabat, rabbanā lā tu'ākhiżnā in nasīnā au akhṭa'nā, rabbanā wa lā taḥmil ‘alainā iṣran kamā ḥamaltahū ‘alal-lażīna min qablinā, rabbanā wa lā tuḥammilnā mā lā ṭāqata lanā bih(ī), wa‘fu ‘annā, wagfir lanā, warḥamnā, anta maulānā fanṣurnā ‘alal qaumil-kāfirīn(a).

Allah kɛ jatsu wooo mɔ ko nɔ ja bɔ ni enyɛɔ etsuɔ ​​nii eha. Enaa (nyɔmɔwoo) kɛjɛɔ (su kpakpa) ni etsuɔ ​​lɛ mli ni enaa (piŋmɔ) kɛjɛɔ (efɔŋ) ni etsuɔ ​​lɛ mli. (Amɛsɔle), "O wɔ-Nuŋtsɔ, kaato wɔhe toigbalamɔ kɛji wɔhiɛ kpa nɔ loo wɔtɔ̃. O wɔ-Nuŋtsɔ, kaahã wɔ jatsu ni tsii tamɔ bɔ ni okɛwo mɛi ni tsɔ wɔhiɛ lɛ anɔ lɛ. O wɔ-Nuŋtsɔ, kaahã wɔ nɔ ni wɔnyɛŋ wɔwo. Kɛ wɔ eshai ake wɔ, okɛ wɔ eshai ake wɔ, ni ona wɔ mɔbɔ. Oji wɔhiɛ hebulɔ, no hewɔ lɛ ye obua wɔ."