Q.S Al-Isra (اَلْإِسْرَاء) - 111 Kukuji lɛ Ayibɔ

سُبْحٰنَ الَّذِيْٓ اَسْرٰى بِعَبْدِهٖ لَيْلًا مِّنَ الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ اِلَى الْمَسْجِدِ الْاَقْصَا الَّذِيْ بٰرَكْنَا حَوْلَهٗ لِنُرِيَهٗ مِنْ اٰيٰتِنَاۗ اِنَّهٗ هُوَ السَّمِيْعُ الْبَصِيْرُ

subḥānal-lażī asrā bi‘abdihī lailam minal-masjidil ḥarāmi ilal-masjidil-aqṣal-lażī bāraknā ḥaulahū linuriyahū min āyātinā, innahū huwas-samī‘ul-baṣīr(u).

Anunyam aha Allah, mɔ ni nyiɛ E-tsulɔ (Muhammad) hiɛ gbɛkɛ kɛjɛ Sɔlemɔtsu Kpeteŋkpele lɛ mli kɛtee Aqsa Sɔlemɔtsu lɛ mli, ni Wɔjɔɔ nɔ ebɔle ehe lɛ, koni Wɔtsɔɔ lɛ Wɔ okadii (agbojee) lɛ ekomɛi. Lɛɛlɛŋ, Lɛ ji Mɔ ni Nuɔ Nɔ Fɛɛ, Mɔ ni Naa Nɔ Fɛɛ.

وَاٰتَيْنَا مُوْسَى الْكِتٰبَ وَجَعَلْنٰهُ هُدًى لِّبَنِيْٓ اِسْرَاۤءِيْلَ اَلَّا تَتَّخِذُوْا مِنْ دُوْنِيْ وَكِيْلًاۗ

wa ātainā mūsal-kitāba wa ja‘alnāhu hudal libanī isrā'īla allā tattakhiżū min dūnī wakīlā(n).

Ni Wɔkɛ Wolo lɛ (Torah) ha Mose ni Wɔfee lɛ gbɛtsɔɔmɔ kɛha Israelbii lɛ (kɛ wiemɔi nɛɛ), "Kaaŋɔ (hebulɔ) kroko fe Mi."

ذُرِّيَّةَ مَنْ حَمَلْنَا مَعَ نُوْحٍۗ اِنَّهٗ كَانَ عَبْدًا شَكُوْرًا

Żurriyyata man ḥamalnā ma‘a nūḥ(in), innahū kāna ‘abdan syakūrā(n).

(O) mɛi ni Wɔkɛ Noa ba lɛ aseshibii. Anɔkwale, lɛ (Noa) ji (Allah) tsulɔ ni hiɛ sɔɔ nii waa."

وَقَضَيْنَآ اِلٰى بَنِيْٓ اِسْرَاۤءِيْلَ فِى الْكِتٰبِ لَتُفْسِدُنَّ فِى الْاَرْضِ مَرَّتَيْنِ وَلَتَعْلُنَّ عُلُوًّا كَبِيْرًا

wa qaḍainā ilā banī isrā'īla fil-kitābi latufsidunna fil-arḍi marrataini wa lata‘lunna ‘uluwwan kabīrā(n).

Ni Wɔwo mla wɔshi Israelbii lɛ yɛ Wolo lɛ mli akɛ, "Nyɛbaafee efɔŋ yɛ shikpɔŋ nɛɛ nɔ shii enyɔ ni nyɛkɛ henɔwomɔ kpele baajie nyɛhe kpo."

فَاِذَا جَاۤءَ وَعْدُ اُوْلٰىهُمَا بَعَثْنَا عَلَيْكُمْ عِبَادًا لَّنَآ اُولِيْ بَأْسٍ شَدِيْدٍ فَجَاسُوْا خِلٰلَ الدِّيَارِۗ وَكَانَ وَعْدًا مَّفْعُوْلًا

fa iżā jā'a wa‘du ūlāhumā ba‘aṡnā ‘alaikum ‘ibādal lanā ulī ba'sin syadīdin fa jāsū khilālad-diyār(i), wa kāna wa‘dam maf‘ūlā(n).

No hewɔ lɛ, beni be shɛ ni abaato toigbalamɔ he gbɛjianɔ yɛ (efɔŋfeemɔi) enyɔ lɛ ateŋ klɛŋklɛŋ nɔ lɛ he lɛ, Wɔkɛ Wɔtsuji ni he wa lɛ ba nyɛŋɔɔ, no sɛɛ lɛ amɛjo foi kɛtee akrowai lɛ amli. Ni no ji yiŋkpɛɛ ko ni akɛbaatsu nii diɛŋtsɛ.

ثُمَّ رَدَدْنَا لَكُمُ الْكَرَّةَ عَلَيْهِمْ وَاَمْدَدْنٰكُمْ بِاَمْوَالٍ وَّبَنِيْنَ وَجَعَلْنٰكُمْ اَكْثَرَ نَفِيْرًا

Ṡumma radadnā lakumul-karrata ‘alaihim wa amdadnākum bi'amwāliw wa banīna wa ja‘alnākum akṡara nafīrā(n).

Kɛkɛ ni Wɔha nyɛ gbɛ akɛ nyɛye amɛnɔ kunim, Wɔye wɔbua nyɛ kɛ ninamɔ kɛ bii ni Wɔfee nyɛ kuu ni da fe tsutsu lɛ.

اِنْ اَحْسَنْتُمْ اَحْسَنْتُمْ لِاَنْفُسِكُمْ ۗوَاِنْ اَسَأْتُمْ فَلَهَاۗ فَاِذَا جَاۤءَ وَعْدُ الْاٰخِرَةِ لِيَسٗۤـُٔوْا وُجُوْهَكُمْ وَلِيَدْخُلُوا الْمَسْجِدَ كَمَا دَخَلُوْهُ اَوَّلَ مَرَّةٍ وَّلِيُتَبِّرُوْا مَا عَلَوْا تَتْبِيْرًا

in aḥsantum aḥsantum li'anfusikum, wa in asa'tum fa lahā, fa iżā jā'a wa‘dul-ākhirati liyasū'ū wujūhakum wa liyadkhulal-masjida kamā dakhalūhu awwala marratiw wa liyutabbirū mā ‘alau tatbīrā(n).

Kɛji ofee ekpakpa (shishinumɔ) ofee ekpakpa oha ohe. Ni kɛji ofee efɔŋ lɛ, no lɛ (efɔŋ ni laajeɔ lɛ) ji bo diɛŋtsɛ onɔ̃. Kɛ toigbalamɔ ni ji enyɔ (efɔŋfeemɔ) lɛ ba, (Wɔteɔ ohenyɛlɔi lɛ ashi) koni amɛwo ohiɛ hiɛgbele lɛ no lɛ amɛboteɔ mosque (Aqsa Mosque) lɛ mli, tamɔ beni amɛbote mli klɛŋklɛŋ kwraa lɛ ni amɛfiteɔ nɔ fɛɛ nɔ ni amɛyeɔ nɔ lɛ.

عَسٰى رَبُّكُمْ اَنْ يَّرْحَمَكُمْۚ وَاِنْ عُدْتُّمْ عُدْنَاۘ وَجَعَلْنَا جَهَنَّمَ لِلْكٰفِرِيْنَ حَصِيْرًا

‘asā rabbukum ay yarḥamakum, wa in ‘uttum ‘udnā, wa ja‘alnā jahannama lil-kāfirīna ḥaṣīrā(n).

Nyɛ-Nuŋtsɔ lɛ aná nyɛ mɔbɔ; shi kɛji oku osɛɛ (ofee efɔŋ) lɛ, wɔbaaku wɔsɛɛ (wɔbaato bo toi). Ni Wɔfee hɛl tsuŋwoohe kɛha mɛi ni heee yeee lɛ.

اِنَّ هٰذَا الْقُرْاٰنَ يَهْدِيْ لِلَّتِيْ هِيَ اَقْوَمُ وَيُبَشِّرُ الْمُؤْمِنِيْنَ الَّذِيْنَ يَعْمَلُوْنَ الصّٰلِحٰتِ اَنَّ لَهُمْ اَجْرًا كَبِيْرًاۙ

inna hāżal-qur'āna yahdī lil-latī hiya aqwamu wa yubasysyirul-mu'minīnal-lażīna ya‘malūnaṣ-ṣāliḥāti anna lahum ajran kabīrā(n).

Anɔkwale, nɛkɛ Qur’an nɛɛ tsɔɔ gbɛ ni ja fe fɛɛ (gbɛ) lɛ nɔ ni ekɛ sanekpakpa haa heyelilɔi ni feɔ nitsumɔi kpakpai lɛ, akɛ amɛbaaná nyɔmɔwoo wulu, .

وَّاَنَّ الَّذِيْنَ لَا يُؤْمِنُوْنَ بِالْاٰخِرَةِ اَعْتَدْنَا لَهُمْ عَذَابًا اَلِيْمًا ࣖ

wa annal-lażīna lā yu'minūna bil-ākhirati a‘tadnā lahum ‘ażāban alīmā(n).

ni mɛi ni heee gbele sɛɛ shihilɛ amɛyeee lɛ, Wɔsaa toigbalamɔ ni yeɔ mɔ awui wɔha amɛ.

وَيَدْعُ الْاِنْسَانُ بِالشَّرِّ دُعَاۤءَهٗ بِالْخَيْرِۗ وَكَانَ الْاِنْسَانُ عَجُوْلًا

wa yad‘ul-insānu bisy-syarri du‘ā'ahū bil-khair(i), wa kānal-insānu ‘ajūlā(n).

Ni gbɔmɔ (be pii lɛ) sɔleɔ kɛhaa efɔŋ tamɔ bɔ ni (bei pii lɛ) esɔleɔ kɛhaa kpakpa lɛ. Ni lɛɛlɛŋ, gbɔmɔ he feɔ oya.

وَجَعَلْنَا الَّيْلَ وَالنَّهَارَ اٰيَتَيْنِ فَمَحَوْنَآ اٰيَةَ الَّيْلِ وَجَعَلْنَآ اٰيَةَ النَّهَارِ مُبْصِرَةً لِّتَبْتَغُوْا فَضْلًا مِّنْ رَّبِّكُمْ وَلِتَعْلَمُوْا عَدَدَ السِّنِيْنَ وَالْحِسَابَۗ وَكُلَّ شَيْءٍ فَصَّلْنٰهُ تَفْصِيْلًا

wa ja‘alnal-laila wan-nahāra āyataini fa maḥaunā āyatal-laili wa ja‘alnā āyatan-nahāri mubṣiratal litabtagū faḍlam mir rabbikum wa lita‘lamū ‘adadas-sinīna wal-ḥisāb(a), wa kulla syai'in faṣṣalnāhu tafṣīlā(n).

Ni Wɔfee gbɛkɛ kɛ shwane okadii enyɔ (Wɔ agbojee lɛ), no sɛɛ lɛ Wɔjie gbɛkɛ okadi lɛ ni Wɔha shwane okadi lɛ fee faŋŋ, koni nyɛtao duromɔ kɛjɛ nyɛ-Nuŋtsɔ lɛ ŋɔɔ, ni nyɛle afii ayibɔ kɛ (be) he akɔntaabuu. Ni Wɔha nibii fɛɛ efee faŋŋ.

وَكُلَّ اِنْسَانٍ اَلْزَمْنٰهُ طٰۤىِٕرَهٗ فِيْ عُنُقِهٖۗ وَنُخْرِجُ لَهٗ يَوْمَ الْقِيٰمَةِ كِتٰبًا يَّلْقٰىهُ مَنْشُوْرًا

wa kulla insānin alzamnāhu ṭā'irahū fī ‘unuqih(ī), wa nukhriju lahū yaumal-qiyāmati kitābay yalqāhu mansyūrā(n).

Ni Wɔkɛ enifeemɔi lɛ ewo gbɔmɔ fɛɛ gbɔmɔ mli. Ni yɛ Gbohiiashitee Gbi lɛ nɔ lɛ, Wɔbaajie wolo ko ni agbele naa lɛ kpo wɔha lɛ.

اِقْرَأْ كِتٰبَكَۗ كَفٰى بِنَفْسِكَ الْيَوْمَ عَلَيْكَ حَسِيْبًاۗ

iqra' kitābak(a), kafā binafsikal-yauma ‘alaika ḥasībā(n).

“Kanemɔ owolo lɛ, nyɛ diɛŋtsɛ nyɛfa ŋmɛnɛ akɛ mɔ ni buɔ nyɛhe akɔntaa.”

مَنِ اهْتَدٰى فَاِنَّمَا يَهْتَدِيْ لِنَفْسِهٖۚ وَمَنْ ضَلَّ فَاِنَّمَا يَضِلُّ عَلَيْهَاۗ وَلَا تَزِرُ وَازِرَةٌ وِّزْرَ اُخْرٰىۗ وَمَا كُنَّا مُعَذِّبِيْنَ حَتّٰى نَبْعَثَ رَسُوْلًا

manihtadā fa innamā yahtadī linafsih(ī), wa man ḍalla fa innamā yaḍillu ‘alaihā, wa lā taziru wāziratuw wizra ukhrā, wa mā kunnā mu‘ażżibīna ḥattā nab‘aṡa rasūlā(n).

Mɔ fɛɛ mɔ ni feɔ enii yɛ (Allah) gbɛtsɔɔmɔ naa lɛ, no lɛ, eji lɛ diɛŋtsɛ (shweshweeshwefeemɔ) hewɔ; ni mɔ fɛɛ mɔ ni baatsɔ gbɛ ni ejaaa nɔ lɛ, nɔ diɛŋtsɛ (ni elaaje) lɛ ji lɛ diɛŋtsɛ enɔ. Ni eshafeelɔ nyɛŋ atere mɔ kroko eshai, shi Wɔtoŋ lɛ toigbalamɔ kɛyashi Wɔbaatsu bɔfo.

وَاِذَآ اَرَدْنَآ اَنْ نُّهْلِكَ قَرْيَةً اَمَرْنَا مُتْرَفِيْهَا فَفَسَقُوْا فِيْهَا فَحَقَّ عَلَيْهَا الْقَوْلُ فَدَمَّرْنٰهَا تَدْمِيْرًا

wa iżā aradnā an nuhlika qaryatan amarnā mutrafīhā fa fasaqū fīhā fa ḥaqqa ‘alaihal-qaulu fa dammarnāhā tadmīrā(n).

Ni kɛji Wɔmiisumɔ ni wɔkpãtã maŋ ko hiɛ lɛ, no lɛ Wɔfãa gbɔmɛi ni hiɔ shi yɛ shika babaoo mli yɛ nakai maŋ lɛ mli lɛ (koni amɛbo Allah toi), shi kɛji amɛfee toigbele yɛ nakai (maŋ lɛ) mli lɛ, no lɛ akɛ wiemɔi (Wɔtoigbalamɔ) lɛ baatsu nii yɛ amɛhe, no lɛ Wɔbaakpãtã (nakai maŋ lɛ) hiɛ kwraa.

وَكَمْ اَهْلَكْنَا مِنَ الْقُرُوْنِ مِنْۢ بَعْدِ نُوْحٍۗ وَكَفٰى بِرَبِّكَ بِذُنُوْبِ عِبَادِهٖ خَبِيْرًاۢ بَصِيْرًا

wa kam ahlaknā minal-qurūni mim ba‘di nūḥ(in), wa kafā birabbika biżunūbi ‘ibādihī khabīram baṣīrā(n).

Ni gbɔmɛi enyiɛ yɛ Noa sɛɛ lɛ, Wɔkpãtã amɛhiɛ. Ni o-Nuŋtsɔ lɛ, Mɔ ni le nɔ fɛɛ nɔ, ni enaa Etsuji lɛ ahe eshai lɛ fɛɛ lɛ fa.

مَنْ كَانَ يُرِيْدُ الْعَاجِلَةَ عَجَّلْنَا لَهٗ فِيْهَا مَا نَشَاۤءُ لِمَنْ نُّرِيْدُ ثُمَّ جَعَلْنَا لَهٗ جَهَنَّمَۚ يَصْلٰىهَا مَذْمُوْمًا مَّدْحُوْرًا

man kāna yurīdul-‘ājilata ‘ajjalnā lahū fīhā mā nasyā'u liman nurīdu ṡumma ja‘alnā lahū jahannam(a), yaṣlāhā mażmūmam madḥūrā(n).

Mɔ fɛɛ mɔ ni sumɔɔ nɛkɛ (jeŋ) shihilɛ nɛɛ, no lɛ Wɔbaafee oya wɔha lɛ yɛ (jeŋ) nɛɛ mli nɔ ni Wɔsumɔɔ kɛha mɛi ni Wɔsumɔɔ lɛ. Kɛkɛ ni Wɔsaa wɔha lɛ (yɛ gbele sɛɛ shihilɛ mli) hɛl; ebaabote mli kɛ hiɛgbele kɛ nom.

وَمَنْ اَرَادَ الْاٰخِرَةَ وَسَعٰى لَهَا سَعْيَهَا وَهُوَ مُؤْمِنٌ فَاُولٰۤىِٕكَ كَانَ سَعْيُهُمْ مَّشْكُوْرًا

wa man arādal-ākhirata wa sa‘ā lahā sa‘yahā wa huwa mu'minun fa ulā'ika kāna sa‘yuhum masykūrā(n).

Ni mɔ fɛɛ mɔ ni shweɔ gbele sɛɛ shihilɛ ni ebɔɔ mɔdɛŋ kɛyaa he kɛ hiɛdɔɔ, yɛ be mli ni eheɔ eyeɔ lɛ, no lɛ, nomɛi ji gbɔmɛi ni abaawo amɛmɔdɛŋbɔɔ lɛ he nyɔmɔ jogbaŋŋ.

كُلًّا نُّمِدُّ هٰٓؤُلَاۤءِ وَهٰٓؤُلَاۤءِ مِنْ عَطَاۤءِ رَبِّكَ ۗوَمَا كَانَ عَطَاۤءُ رَبِّكَ مَحْظُوْرًا

kullan numiddu hā'ulā'i wa hā'ulā'i min ‘aṭā'i rabbik(a), wa mā kāna ‘aṭā'u rabbika maḥẓūrā(n).

Kɛha (kuu) fɛɛ (kuu) nɛɛ (ni miitao je nɛɛ) kɛ nakai (kuu) (ni miitao gbele sɛɛ wala lɛ), Wɔkɛ yelikɛbuamɔ ni jɛ o-Nuŋtsɔ lɛ mɔbɔnalɛ mli haa. Ni o-Nuŋtsɔ lɛ mɔbɔnalɛ lɛ nyɛŋ atsĩ naa.

اُنْظُرْ كَيْفَ فَضَّلْنَا بَعْضَهُمْ عَلٰى بَعْضٍۗ وَلَلْاٰخِرَةُ اَكْبَرُ دَرَجٰتٍ وَّاَكْبَرُ تَفْضِيْلًا

unẓur kaifa faḍḍalnā ba‘ḍahum ‘alā ba‘ḍ(in), wa lal-ākhiratu akbaru darajātiw wa akbaru tafḍīlā(n).

Kwɛmɔ bɔ ni Wɔsumɔɔ amɛteŋ mɛi komɛi fe ekomɛi (ekrokomɛi). Ni gbele sɛɛ shihilɛ lɛ yɛ gbɛhe ni nɔ kwɔ kɛ nɔ ni he hiaa fe fɛɛ.

لَا تَجْعَلْ مَعَ اللّٰهِ اِلٰهًا اٰخَرَ فَتَقْعُدَ مَذْمُوْمًا مَّخْذُوْلًا ࣖ

lā taj‘al ma‘allāhi ilāhan ākhara fa taq‘uda mażmūmam makhżūlā(n).

Kaabɔ nyɔŋmɔi krokomɛi kɛfata Allah he, kɛjee nakai lɛ, obaatsɔ hiɛgbele kɛ hiɛgbele

۞ وَقَضٰى رَبُّكَ اَلَّا تَعْبُدُوْٓا اِلَّآ اِيَّاهُ وَبِالْوَالِدَيْنِ اِحْسٰنًاۗ اِمَّا يَبْلُغَنَّ عِنْدَكَ الْكِبَرَ اَحَدُهُمَآ اَوْ كِلٰهُمَا فَلَا تَقُلْ لَّهُمَآ اُفٍّ وَّلَا تَنْهَرْهُمَا وَقُلْ لَّهُمَا قَوْلًا كَرِيْمًا

wa qaḍā rabbuka allā ta‘budū illā iyyāhu wa bil-wālidaini iḥsānā(n), immā yabluganna ‘indakal-kibara aḥaduhumā au kilāhumā falā taqul lahumā uffiw wa lā tanhar humā wa qul lahumā qaulan karīmā(n).

Ni o-Nuŋtsɔ lɛ efã bo akɛ kaajá mɔ kroko fe Lɛ ni ofee ofɔlɔi ekpakpa. Kɛji amɛteŋ mɔ kome loo amɛyi enyɔ lɛ fɛɛ amɛdara yɛ okwɛmɔ mli lɛ, no lɛ kaakɛɛ amɛyi enyɔ lɛ fɛɛ wiemɔ ni ji "ah" lɛ kɔkɔɔkɔ ni okabolɔ owo amɛyi enyɔ lɛ fɛɛ, ni okɛɛ amɛyi enyɔ lɛ fɛɛ wiemɔi kpakpai.

وَاخْفِضْ لَهُمَا جَنَاحَ الذُّلِّ مِنَ الرَّحْمَةِ وَقُلْ رَّبِّ ارْحَمْهُمَا كَمَا رَبَّيٰنِيْ صَغِيْرًاۗ

wakhfiḍ lahumā janāḥaż-żulli minar-raḥmati wa qur rabbirḥamhumā kamā rabbayānī ṣagīrā(n).

Ni obaa ohe shi oha amɛyi enyɔ lɛ fɛɛ kɛ suɔmɔ babaoo ni okɛɛ akɛ, "O mi-Nuŋtsɔ! Suɔmɔ amɛyi enyɔ lɛ fɛɛ taakɛ amɛyi enyɔ lɛ fɛɛ amɛtsɔɔ mi beni miji gbekɛ fioo lɛ."

رَبُّكُمْ اَعْلَمُ بِمَا فِيْ نُفُوْسِكُمْ ۗاِنْ تَكُوْنُوْا صٰلِحِيْنَ فَاِنَّهٗ كَانَ لِلْاَوَّابِيْنَ غَفُوْرًا

rabbukum a‘lamu bimā fī nufūsikum, in takūnū ṣāliḥīna fa innahū kāna lil-awwābīna gafūrā(n).

O-Nyɔŋmɔ lɛ le nɔ ni yɔɔ otsui mli jogbaŋŋ; Kɛji gbɔmɔ kpakpa ji bo lɛ, belɛ lɛɛlɛŋ, E-kɛ mɛi ni tsakeɔ amɛtsui lɛ eshai keɔ.

وَاٰتِ ذَا الْقُرْبٰى حَقَّهٗ وَالْمِسْكِيْنَ وَابْنَ السَّبِيْلِ وَلَا تُبَذِّرْ تَبْذِيْرًا

wa āti żal-qurbā ḥaqqahū wal-miskīna wabnas-sabīli wa lā tubażżir tabżīrā(n).

Ni nyɛkɛ amɛnibii lɛ nyɛhaa amɛwekumɛi ni bɛŋkɛ kpaakpa, kɛ agbɛnɛ hu nyɛhaa ohiafoi kɛ mɛi ni efã gbɛ lɛ; ni kaafite (ona nii) lɛ yakayaka nii.

اِنَّ الْمُبَذِّرِيْنَ كَانُوْٓا اِخْوَانَ الشَّيٰطِيْنِ ۗوَكَانَ الشَّيْطٰنُ لِرَبِّهٖ كَفُوْرًا

innal-mubażżirīna kānū ikhwānasy-syayāṭīn(i), wa kānasy-syaiṭānu lirabbihī kafūrā(n).

Anɔkwale, mɛi ni fiteɔ nii lɛ ji Satan nyɛmimɛi ni Satan heee e-Nuŋtsɔ lɛ eyeee kwraa.

وَاِمَّا تُعْرِضَنَّ عَنْهُمُ ابْتِغَاۤءَ رَحْمَةٍ مِّنْ رَّبِّكَ تَرْجُوْهَا فَقُلْ لَّهُمْ قَوْلًا مَّيْسُوْرًا

wa immā tu‘riḍanna ‘anhumubtigā'a raḥmatim mir rabbika tarjūhā faqul lahum qaulam maisūrā(n).

Ni kɛji otsi ohe kɛjɛ amɛhe koni onine ashɛ mɔbɔnalɛ ni okpaa gbɛ kɛjɛɔ o-Nuŋtsɔ lɛ dɛŋ lɛ nɔ lɛ, no lɛ, kɛɛmɔ amɛ wiemɔi ni yɔɔ blɛoo.

وَلَا تَجْعَلْ يَدَكَ مَغْلُوْلَةً اِلٰى عُنُقِكَ وَلَا تَبْسُطْهَا كُلَّ الْبَسْطِ فَتَقْعُدَ مَلُوْمًا مَّحْسُوْرًا

wa lā taj‘al yadaka maglūlatan ilā ‘unuqika wa lā tabsuṭhā kullal-basṭi fa taq‘uda malūmam maḥsūrā(n).

Ni kaafee oniji ni akɛ kpãa ebɔ otsitsi he ni (hu) kaagbala amɛ tsɔ (ejurɔfeemɔ waa) kɛjee nakai lɛ obaatsɔ hiɛgbele ni oshwa ohe.

اِنَّ رَبَّكَ يَبْسُطُ الرِّزْقَ لِمَنْ يَّشَاۤءُ وَيَقْدِرُ ۗاِنَّهٗ كَانَ بِعِبَادِهٖ خَبِيْرًاۢ بَصِيْرًا ࣖ

inna rabbaka yabsuṭur-rizqa limay yasyā'u wa yaqdir(u), innahū kāna bi‘ibādihī khabīram baṣīrā(n).

Anɔkwale, o-Nuŋtsɔ lɛ shwereɔ niyenii ehaa mɔ ni Esumɔɔ ni ekɛ husu woɔ mli (kɛhaa mɔ ni Esumɔɔ); Lɛlɛŋ, Lɛ ji Mɔ ni le nɔ fɛɛ nɔ, ni enaa nɔ fɛɛ nɔ etsuji.

وَلَا تَقْتُلُوْٓا اَوْلَادَكُمْ خَشْيَةَ اِمْلَاقٍۗ نَحْنُ نَرْزُقُهُمْ وَاِيَّاكُمْۗ اِنَّ قَتْلَهُمْ كَانَ خِطْـًٔا كَبِيْرًا

wa lā taqtulū aulādakum khasy-yata imlāq(in), naḥnu narzuquhum wa iyyākum, inna qatlahum kāna khiṭ'an kabīrā(n).

Ni nyɛkagbea nyɛbii yɛ ohia gbeyeishemɔ hewɔ. Wɔji mɛi ni kɛ niyenii haa amɛ kɛ nyɛ hu. Amɛgbemɔ ji esha kpele diɛŋtsɛ.

وَلَا تَقْرَبُوا الزِّنٰىٓ اِنَّهٗ كَانَ فَاحِشَةً ۗوَسَاۤءَ سَبِيْلًا

wa lā taqrabuz-zinā innahū kāna fāḥisyah(tan), wa sā'a sabīlā(n).

Ni nyɛkabɛŋkɛa gbalafitemɔ; (gbalafitemɔ) ji nifeemɔ ni yɔɔ gbeyei diɛŋtsɛ, kɛ gbɛ gbonyo.

وَلَا تَقْتُلُوا النَّفْسَ الَّتِيْ حَرَّمَ اللّٰهُ اِلَّا بِالْحَقِّۗ وَمَنْ قُتِلَ مَظْلُوْمًا فَقَدْ جَعَلْنَا لِوَلِيِّهٖ سُلْطٰنًا فَلَا يُسْرِفْ فِّى الْقَتْلِۗ اِنَّهٗ كَانَ مَنْصُوْرًا

wa lā taqtulun-nafsal-latī ḥarramallāhu illā bil-ḥaqq(i), wa man qutila maẓlūman faqad ja‘alnā liwaliyyihī sulṭānan falā yusrif fil-qatl(i), innahū kāna manṣūrā(n).

Ni nyɛkagbea mɛi ni Allah egu amɛ (ni amɛgbe), ja (yiŋtoo) ko ni sa. Ni mɔ fɛɛ mɔ ni agbe lɛ yɛ gbɛ ni ejaaa nɔ lɛ, no lɛ, anɔkwale mli lɛ, Wɔha ekwɛlɔ lɛ hewalɛ, shi ekwɛlɔ lɛ akaho husu lɛ he yɛ gbɔmɔgbee mli. Anɔkwa, lɛ ji mɔ ni nine shɛɔ yelikɛbuamɔ nɔ.

وَلَا تَقْرَبُوْا مَالَ الْيَتِيْمِ اِلَّا بِالَّتِيْ هِيَ اَحْسَنُ حَتّٰى يَبْلُغَ اَشُدَّهٗۖ وَاَوْفُوْا بِالْعَهْدِۖ اِنَّ الْعَهْدَ كَانَ مَسْـُٔوْلًا

wa lā taqrabū mālal-yatīmi illā bil-latī hiya aḥsanu ḥattā yabluga asyuddah(ū), wa aufū bil-‘ahd(i), innal-‘ahda kāna mas'ūlā(n).

Ni kaabɛŋkɛ ohiafo ninamɔ he, ja yɛ gbɛ ni hi (ni he yɔɔ sɛɛnamɔ) nɔ kɛyashi ebaada, ni otsu oshiwoi lɛ ahe nii, ejaakɛ abaabu bo nakai shiwoi lɛ ahe akɔntaa diɛŋtsɛ.

وَاَوْفُوا الْكَيْلَ اِذَا كِلْتُمْ وَزِنُوْا بِالْقِسْطَاسِ الْمُسْتَقِيْمِۗ ذٰلِكَ خَيْرٌ وَّاَحْسَنُ تَأْوِيْلًا

wa auful-kaila iżā kiltum wa zinū bil-qisṭāsil-mustaqīm(i), żālika khairuw wa aḥsanu ta'wīlā(n).

Ni nyɛha susumɔ lɛ aye emuu kɛ́ nyɛmiisusu nii, ni nyɛkɛ nsɛni ni ja lɛ asusu nii. No ji nɔ ni he hiaa fe fɛɛ (kɛha bo) ni nɔ ni jɛɔ mli baa lɛ hi fe fɛɛ.

وَلَا تَقْفُ مَا لَيْسَ لَكَ بِهٖ عِلْمٌ ۗاِنَّ السَّمْعَ وَالْبَصَرَ وَالْفُؤَادَ كُلُّ اُولٰۤىِٕكَ كَانَ عَنْهُ مَسْـُٔوْلًا

wa lā taqfu mā laisa laka bihī ‘ilm(un), innas-sam‘a wal-baṣara wal-fu'āda kullu ulā'ika kāna ‘anhu mas'ūlā(n).

Ni kaanyiɛ nɔ ko ni oleee lɛ sɛɛ. Ejaakɛ toiboo, hiŋmɛi kɛ henilee, abaabu amɛ fɛɛ he akɔntaa.

وَلَا تَمْشِ فِى الْاَرْضِ مَرَحًاۚ اِنَّكَ لَنْ تَخْرِقَ الْاَرْضَ وَلَنْ تَبْلُغَ الْجِبَالَ طُوْلًا

wa lā tamsyi fil-arḍi marahā(n), innaka lan takhriqal-arḍa wa lan tablugal-jibāla ṭūlā(n).

Ni kaanyiɛ shikpɔŋ lɛ nɔ kɛ henɔwomɔ, ejaakɛ onyɛŋ otsɔ shikpɔŋ lɛ mli kɔkɔɔkɔ, ni onyɛŋ okwɔ kɛyashɛ gɔji lɛ anɔ.

كُلُّ ذٰلِكَ كَانَ سَيِّئُهٗ عِنْدَ رَبِّكَ مَكْرُوْهًا

kullu żālika kāna sayyi'uhū ‘inda rabbika makrūhā(n).

Enɛɛmɛi fɛɛ ji nyaŋemɔ nii kɛha o-Nuŋtsɔ lɛ.

ذٰلِكَ مِمَّآ اَوْحٰٓى اِلَيْكَ رَبُّكَ مِنَ الْحِكْمَةِۗ وَلَا تَجْعَلْ مَعَ اللّٰهِ اِلٰهًا اٰخَرَ فَتُلْقٰى فِيْ جَهَنَّمَ مَلُوْمًا مَّدْحُوْرًا

Żālika mimmā auḥā ilaika rabbuka minal-ḥikmah(ti), wa lā taj‘al ma‘allāhi ilāhan ākhara fa tulqā fī jahannama malūmam madḥūrā(n).

No ji nilee ni Nyɔŋmɔ ejie lɛ kpo etsɔɔ bo (O Muhammad) lɛ fã ko. Ni nyɛkatoa nyɔŋmɔ kroko yɛ Allah masɛi, koni akashɛrɛ nyɛ awo la mli, ni nyɛhiɛ agbo ni ajie nyɛ (kɛjɛ Allah mɔbɔnalɛ mli).

اَفَاَصْفٰىكُمْ رَبُّكُمْ بِالْبَنِيْنَ وَاتَّخَذَ مِنَ الْمَلٰۤىِٕكَةِ اِنَاثًاۗ اِنَّكُمْ لَتَقُوْلُوْنَ قَوْلًا عَظِيْمًا ࣖ

afa aṣfākum rabbukum bil-banīna wattakhaża minal-malā'ikati ināṡā(n), innakum lataqūlūna qaulan ‘aẓīmā(n).

No hewɔ lɛ ani eja akɛ Nyɔŋmɔ baahala binuu eha bo ni eŋɔ biyoo kɛjɛ ŋwɛibɔfoi lɛ ateŋ? Anɔkwale, owie wiemɔ wulu ko (esha).

وَلَقَدْ صَرَّفْنَا فِيْ هٰذَا الْقُرْاٰنِ لِيَذَّكَّرُوْاۗ وَمَا يَزِيْدُهُمْ اِلَّا نُفُوْرًا

wa laqad ṣarrafnā fī hāżal-qur'āni liyażżakkarū, wa mā yazīduhum illā nufūrā(n).

Ni lɛɛlɛŋ, yɛ Qur’an nɛɛ mli lɛ Wɔ (tsɔɔ mli) shii abɔ (kɔkɔbɔɔi), koni amɛkai be fɛɛ be. Shi nakai (kɔkɔbɔɔ) lɛ haa amɛjofoi (kɛjɛ anɔkwale lɛ mli) lɛ yaa hiɛ kɛkɛ.

قُلْ لَّوْ كَانَ مَعَهٗ ٓ اٰلِهَةٌ كَمَا يَقُوْلُوْنَ اِذًا لَّابْتَغَوْا اِلٰى ذِى الْعَرْشِ سَبِيْلًا

qul lau kāna ma‘ahū ālihatun kamā yaqūlūna iżal labtagau ilā żil-‘arsyi sabīlā(n).

Kɛɛmɔ (Muhammad), "Kɛji nyɔŋmɔi komɛi yɛ E-masɛi, taakɛ amɛkɛɛɔ lɛ, no lɛ nakai nyɔŋmɔi lɛ baatao gbɛ kɛya Nyɔŋmɔ ni yɔɔ Maŋtsɛ sɛi lɛ ŋɔɔ."

سُبْحٰنَهٗ وَتَعٰلٰى عَمَّا يَقُوْلُوْنَ عُلُوًّا كَبِيْرًا

subḥānahū wa ta‘ālā ‘ammā yaqūlūna ‘uluwwan kabīrā(n).

Ajɔɔ Lɛ ni Nɔ Kwɔ Fe Fɛɛ lɛ kɛjɛ nɔ ni amɛwieɔ lɛ mli, nɔ ni nɔ kwɔ kɛ nɔ ni yɔɔ nyam (nɔ ko bɛ ni akɛtoɔ he).

تُسَبِّحُ لَهُ السَّمٰوٰتُ السَّبْعُ وَالْاَرْضُ وَمَنْ فِيْهِنَّۗ وَاِنْ مِّنْ شَيْءٍ اِلَّا يُسَبِّحُ بِحَمْدِهٖ وَلٰكِنْ لَّا تَفْقَهُوْنَ تَسْبِيْحَهُمْۗ اِنَّهٗ كَانَ حَلِيْمًا غَفُوْرًا

tusabbiḥu lahus-samāwātus-sab‘u wal-arḍu wa man fīhinn(a), wa im min syai'in illā yusabbiḥu biḥamdihī wa lākil lā tafqahūna tasbīḥahum, innahū kāna ḥalīman gafūrā(n).

Ŋwɛi kpawo lɛ, shikpɔŋ lɛ kɛ nɔ fɛɛ nɔ ni yɔɔ mli lɛ jieɔ Allah yi. Ni nɔ ko bɛ fe anunyam kɛtsɔ E-yijiemɔ nɔ, shi onuuu amɛ tasbih lɛ shishi. Lɛɛlɛŋ, Eji Mlihilɛ Fe Fɛɛ, Ekɛ Eshai Keɔ Fe Fɛɛ.

وَاِذَا قَرَأْتَ الْقُرْاٰنَ جَعَلْنَا بَيْنَكَ وَبَيْنَ الَّذِيْنَ لَا يُؤْمِنُوْنَ بِالْاٰخِرَةِ حِجَابًا مَّسْتُوْرًاۙ

wa iżā qara'tal-qur'āna ja‘alnā bainaka wa bainal-lażīna lā yu'minūna bil-ākhirati ḥijābam mastūrā(n).

Ni kɛ́ bo (Muhammad) okane Qur’an lɛ, Wɔbaafee gbogbo ko ni anaaa yɛ bo kɛ mɛi ni heee gbele sɛɛ wala lɛ amɛyeee lɛ ateŋ, .

وَّجَعَلْنَا عَلٰى قُلُوْبِهِمْ اَكِنَّةً اَنْ يَّفْقَهُوْهُ وَفِيْٓ اٰذَانِهِمْ وَقْرًاۗ وَاِذَا ذَكَرْتَ رَبَّكَ فِى الْقُرْاٰنِ وَحْدَهٗ وَلَّوْا عَلٰٓى اَدْبَارِهِمْ نُفُوْرًا

wa ja‘alnā ‘alā qulūbihim akinnatan ay yafqahūhu wa fī āżānihim waqrā(n), wa iżā żakarta rabbaka fil-qur'āni waḥdahū wallau ‘alā adbārihim nufūrā(n).

Ni Wɔha amɛtsuii ŋmɛ ni amɛtoi hu ŋmɛ amɛ, koni amɛkanu shishi. Ni kɛ́ otsĩ o-Nuŋtsɔ lɛ pɛ tã yɛ Qur’an lɛ mli lɛ, amɛkuɔ amɛsɛɛ, amɛjoɔ foi (yɛ hetsɛ̃ mli).

نَحْنُ اَعْلَمُ بِمَا يَسْتَمِعُوْنَ بِهٖٓ اِذْ يَسْتَمِعُوْنَ اِلَيْكَ وَاِذْ هُمْ نَجْوٰٓى اِذْ يَقُوْلُ الظّٰلِمُوْنَ اِنْ تَتَّبِعُوْنَ اِلَّا رَجُلًا مَّسْحُوْرًا

naḥnu a‘lamu bimā yastami‘ūna bihī iż yastami‘ūna ilaika wa iż hum najwā iż yaqūluẓ-ẓālimūna in tattabi‘ūna illā rajulam masḥūrā(n).

Wɔle bɔ ni amɛboɔ bo toi jogbaŋŋ kɛji amɛbo bo toi (O Muhammad), kɛ beni amɛwieɔ ŋmɔlɔŋmɔlɔ (yɛ ŋmɔlɔŋmɔlɔ mli), beni efɔŋfeelɔ lɛ kɛɛ, "Onyiɛɔ nuu ko ni atsɔse lɛ pɛ sɛɛ."

اُنْظُرْ كَيْفَ ضَرَبُوْا لَكَ الْاَمْثَالَ فَضَلُّوْا فَلَا يَسْتَطِيْعُوْنَ سَبِيْلًا

unẓur kaifa ḍarabū lakal-amṡāla fa ḍallū falā yastaṭī‘ūna sabīlā(n).

Kwɛmɔ bɔ ni amɛfeɔ nɔkwɛmɔnii amɛhaa bo (O Muhammad); no hewɔ lɛ amɛlaajeɔ ni amɛnaaa gbɛ (ni ja).

وَقَالُوْٓا ءَاِذَا كُنَّا عِظَامًا وَّرُفَاتًا ءَاِنَّا لَمَبْعُوْثُوْنَ خَلْقًا جَدِيْدًا

wa qālū a'iżā kunnā ‘iẓāmaw wa rufātan a'innā lamab‘ūṡūna khalqan jadīdā(n).

Ni amɛkɛɛ akɛ, "Kɛ wɔbatsɔ wui kɛ nibii ni egboi lɛ, ani abaate wɔ shi diɛŋtsɛ akɛ bɔɔ nii heei?"

۞ قُلْ كُوْنُوْا حِجَارَةً اَوْ حَدِيْدًاۙ

qul kūnū ḥijāratan au ḥadīdā(n).

Kɛɛmɔ (O Muhammad), "Nyɛtsɔmɔa tɛi loo dade, .

اَوْ خَلْقًا مِّمَّا يَكْبُرُ فِيْ صُدُوْرِكُمْ ۚفَسَيَقُوْلُوْنَ مَنْ يُّعِيْدُنَاۗ قُلِ الَّذِيْ فَطَرَكُمْ اَوَّلَ مَرَّةٍۗ فَسَيُنْغِضُوْنَ اِلَيْكَ رُءُوْسَهُمْ وَيَقُوْلُوْنَ مَتٰى هُوَۗ قُلْ عَسٰٓى اَنْ يَّكُوْنَ قَرِيْبًا

au khalqam mimmā yakburu fī ṣudūrikum, fa sayaqūlūna may yu‘īdunā, qulil-lażī faṭarakum awwala marrah(tin), fa sayun-giḍūna ilaika ru'ūsahum wa yaqūlūna matā huw(a), qul ‘asā ay yakūna qarībā(n).

aloo bɔɔ nii wulu ko (ni anyɛɛɛ atswa lɛ shi ekoŋŋ) taakɛ osusuɔ lɛ." Kɛkɛ lɛ amɛbaabi akɛ, "Namɔ baaha wɔku sɛɛ aba wala mli ekoŋŋ?" Kɛɛmɔ akɛ, "Mɔ ni bɔ bo klɛŋklɛŋ kwraa lɛ." Kɛkɛ lɛ, amɛbaakpokpo amɛyitsei amɛkwɛ bo ni amɛkɛɛ, "Mɛɛ be (ebaafee) nakai?" Kɛɛmɔ akɛ, "Ekolɛ be lɛ ebɛŋkɛ," Kɛɛmɔ akɛ, "Ekolɛ be lɛ ebɛŋkɛ," .

يَوْمَ يَدْعُوْكُمْ فَتَسْتَجِيْبُوْنَ بِحَمْدِهٖ وَتَظُنُّوْنَ اِنْ لَّبِثْتُمْ اِلَّا قَلِيْلًا ࣖ

yauma yad‘ūkum fa tastajībūna biḥamdihī wa taẓunnūna il labiṡtum illā qalīlā(n).

ni ji, yɛ gbi (ni) Etsɛ bo lɛ nɔ, ni obo lɛ toi beni ojieɔ lɛ yi lɛ ni osusu akɛ, (enu he tamɔ nɔ ni) obaahi (gbonyobu lɛ mli) be kukuoo pɛ.

وَقُلْ لِّعِبَادِيْ يَقُوْلُوا الَّتِيْ هِيَ اَحْسَنُۗ اِنَّ الشَّيْطٰنَ يَنْزَغُ بَيْنَهُمْۗ اِنَّ الشَّيْطٰنَ كَانَ لِلْاِنْسَانِ عَدُوًّا مُّبِيْنًا

wa qul li‘ibādī yaqūlul-latī hiya aḥsan(u), innasy-syaiṭāna yanzagu bainahum, innasy-syaiṭāna kāna lil-insāni ‘aduwwam mubīnā(n).

Ni okɛɛ Mitsuji lɛ akɛ, "Nyɛhaa amɛwiea wiemɔi ni hi fe no (anɔkwale). Anɔkwale, Satan (be fɛɛ be) kɛ béi baa amɛteŋ. Anɔkwale, Satan ji henyɛlɔ diɛŋtsɛ kɛha adesai."

رَبُّكُمْ اَعْلَمُ بِكُمْ اِنْ يَّشَأْ يَرْحَمْكُمْ اَوْ اِنْ يَّشَأْ يُعَذِّبْكُمْۗ وَمَآ اَرْسَلْنٰكَ عَلَيْهِمْ وَكِيْلًا

rabbukum a‘lamu bikum, iy yasya' yarḥamkum au iy yasya' yu‘ażżibkum, wa mā arsalnāka ‘alaihim wakīlā(n).

O-Nyɔŋmɔ lɛ le ohe nii babaoo. Kɛji E-sumɔɔ lɛ, ebaaha bo mɔbɔnalɛ diɛŋtsɛ, ni kɛji E-sumɔɔ lɛ, ebaato bo toi diɛŋtsɛ. Ni Wɔtsuuu bo (Muhammad) koni ofee amɛbulɔ.

وَرَبُّكَ اَعْلَمُ بِمَنْ فِى السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِۗ وَلَقَدْ فَضَّلْنَا بَعْضَ النَّبِيّٖنَ عَلٰى بَعْضٍ وَّاٰتَيْنَا دَاوٗدَ زَبُوْرًا

wa rabbuka a‘lamu biman fis-samāwāti wal-arḍ(i), wa laqad faḍḍalnā ba‘ḍan nabiyyīna ‘alā ba‘ḍiw wa ātainā dāwūda zabūrā(n).

Ni o-Nuŋtsɔ lɛ le mɔ ni yɔɔ ŋwɛi kɛ shikpɔŋ lɛ nɔ lɛ jogbaŋŋ. Ni lɛɛlɛŋ, Wɔha gbalɔi komɛi nɔyeli fe ekomɛi (ekrokomɛi), .

قُلِ ادْعُوا الَّذِيْنَ زَعَمْتُمْ مِّنْ دُوْنِهٖ فَلَا يَمْلِكُوْنَ كَشْفَ الضُّرِّ عَنْكُمْ وَلَا تَحْوِيْلًا

qulid‘ul-lażīna za‘amtum min dūnihī falā yamlikūna kasyfaḍ-ḍurri ‘ankum wa lā taḥwīlā(n).

Kɛɛmɔ (Muhammad), "Tswaa mɛi ni obuɔ amɛ akɛ (nyɔŋmɔi) kɛfata Allah he lɛ, amɛbɛ hewalɛ ni amɛkɛbaajie oshara kɛjɛ onɔ ni amɛnyɛŋ (aloo) amɛtsake."

اُولٰۤىِٕكَ الَّذِيْنَ يَدْعُوْنَ يَبْتَغُوْنَ اِلٰى رَبِّهِمُ الْوَسِيْلَةَ اَيُّهُمْ اَقْرَبُ وَيَرْجُوْنَ رَحْمَتَهٗ وَيَخَافُوْنَ عَذَابَهٗۗ اِنَّ عَذَابَ رَبِّكَ كَانَ مَحْذُوْرًا

ulā'ikal-lażīna yad‘ūna yabtagūna ilā rabbihimul-wasīlata ayyuhum aqrabu wa yarjūna raḥmatahū wa yakhāfūna ‘ażābah(ū), inna ‘ażāba rabbika kāna maḥżūrā(n).

Mɛi ni amɛtsɛɔ amɛ lɛ, amɛ diɛŋtsɛ amɛtao gbɛ ni yaa Nyɔŋmɔ ŋɔɔ, amɛteŋ mɔ ni bɛŋkɛ (Allah) fe fɛɛ. Amɛhiɛ kã E-mɔbɔnalɛ nɔ ni amɛsheɔ E-toigbalamɔ lɛ gbeyei. Anɔkwale, o-Nuŋtsɔ lɛ toigbalamɔ ji nɔ ko ni esa akɛ ashe gbeyei."

وَاِنْ مِّنْ قَرْيَةٍ اِلَّا نَحْنُ مُهْلِكُوْهَا قَبْلَ يَوْمِ الْقِيٰمَةِ اَوْ مُعَذِّبُوْهَا عَذَابًا شَدِيْدًاۗ كَانَ ذٰلِكَ فىِ الْكِتٰبِ مَسْطُوْرًا

wa im min qaryatin illā naḥnu muhlikūhā qabla yaumil-qiyāmati au mu‘ażżibūhā ‘ażāban syadīdā(n), kāna żālika fil-kitābi masṭūrā(n).

Ni maŋ ko bɛ (ni emli bii lɛ booo toi), ja Wɔkpãtã ehiɛ dani Gbohiiashitee Gbi lɛ aba loo Wɔkɛ toigbalamɔ ni naa wa waa to (emli bii lɛ) ahe toigbalamɔ. Aŋmala enɛ awo Wolo (Lauh Mahfuzh) lɛ mli.

وَمَا مَنَعَنَآ اَنْ نُّرْسِلَ بِالْاٰيٰتِ اِلَّآ اَنْ كَذَّبَ بِهَا الْاَوَّلُوْنَۗ وَاٰتَيْنَا ثَمُوْدَ النَّاقَةَ مُبْصِرَةً فَظَلَمُوْا بِهَاۗ وَمَا نُرْسِلُ بِالْاٰيٰتِ اِلَّا تَخْوِيْفًا

wa mā mana‘anā an nursila bil-āyāti illā an każżaba bihal-awwalūn(a), wa ātainā ṡamūdan-nāqata mubṣiratan fa ẓalamū bihā, wa mā nursilu bil-āyāti illā takhwīfā(n).

Ni nɔ ko nɔ ko tsiii Wɔ gbɛ koni wɔkɛ (Wɔ hewalɛ) he okadii amaje (bo), ja akɛ nakai (okadii) lɛ ji nɔ ni gbɔmɛi ni eho lɛ emale amɛ. Ni Wɔha Samud maŋbii lɛ afukpɔŋɔ yoo (tamɔ naakpɛɛ nii) ni abaanyɛ ana, shi amɛyi (afukpɔŋɔ yoo lɛ). Ni Wɔtsuuu okadii nɛɛ shi moŋ koni wɔkɛwo mɔ he gbeyei kɛkɛ.

وَاِذْ قُلْنَا لَكَ اِنَّ رَبَّكَ اَحَاطَ بِالنَّاسِۗ وَمَا جَعَلْنَا الرُّءْيَا الَّتِيْٓ اَرَيْنٰكَ اِلَّا فِتْنَةً لِّلنَّاسِ وَالشَّجَرَةَ الْمَلْعُوْنَةَ فِى الْقُرْاٰنِ ۗ وَنُخَوِّفُهُمْۙ فَمَا يَزِيْدُهُمْ اِلَّا طُغْيَانًا كَبِيْرًا ࣖ

wa iż qulnā laka inna rabbaka aḥāṭa bin-nās(i), wa mā ja‘alnar-ru'yal-latī araināka illā fitnatal lin-nāsi wasy-syajaratal mal‘ūnata fil-qur'ān(i), wa nukhawwifuhum, famā yazīduhum illā ṭugyānan kabīrā(n).

Ni (kaimɔ) beni Wɔjie lɛ kpo wɔtsɔɔ bo akɛ, "Anɔkwale, (o-Nuŋtsɔ lɛ he nilee) ha adesai fɛɛ ahe." Ni Wɔfeee lamɔ ni Wɔtsɔɔ bo lɛ, shi moŋ akɛ kaa kɛha adesai kɛ (nakai nɔŋŋ) tso ni alomɔ (zaqqum) ni yɔɔ Qur’an lɛ mli lɛ. Ni Wɔwo amɛ gbeyei, shi enɛ ha amɛtoigbele lɛ tee hiɛ kɛkɛ.

وَاِذْ قُلْنَا لِلْمَلٰۤىِٕكَةِ اسْجُدُوْا لِاٰدَمَ فَسَجَدُوْٓا اِلَّآ اِبْلِيْسَۗ قَالَ ءَاَسْجُدُ لِمَنْ خَلَقْتَ طِيْنًاۚ

wa iż qulnā lil-malā'ikatisjudū li'ādama fa sajadū illā iblīs(a), qāla a'asjudu liman khalaqta ṭīnā(n).

Ni (kaimɔ), beni Wɔkɛɛ ŋwɛibɔfoi lɛ akɛ, “Nyɛ fɛɛ nyɛkotoa Adam” lɛ, no lɛ amɛkoto shi, ja Satan pɛ. Lɛ (Iblis) kɛɛ, "Ani esa akɛ makoto gbɔmɔ ni Okɛ shikpɔŋ bɔ lɛ?"

قَالَ اَرَاَيْتَكَ هٰذَا الَّذِيْ كَرَّمْتَ عَلَيَّ لَىِٕنْ اَخَّرْتَنِ اِلٰى يَوْمِ الْقِيٰمَةِ لَاَحْتَنِكَنَّ ذُرِّيَّتَهٗٓ اِلَّا قَلِيْلًا

qāla ara'aitaka hāżal-lażī karramta ‘alayya la'in akhkhartani ilā yaumil-qiyāmati la'aḥtanikanna żurriyyatahū illā qalīlā(n).

Lɛ (Iblis) kɛɛ, "Tsɔɔmɔ mi, ani enɛ ji nɔ ni Owo lɛ hiɛ nyam fe mi? Eji Oha mi be kɛyashi Gbohiiashitee Gbi lɛ kulɛ, mikɛ eseshibii lɛ baatsɔ gbɛ ni ejaaa nɔ, ja fã bibioo ko pɛ."

قَالَ اذْهَبْ فَمَنْ تَبِعَكَ مِنْهُمْ فَاِنَّ جَهَنَّمَ جَزَاۤؤُكُمْ جَزَاۤءً مَّوْفُوْرًا

qālażhab faman tabi‘aka minhum fa inna jahannama jazā'ukum jazā'am maufūrā(n).

E (Allah) kɛɛ, “Yaa, shi mɔ fɛɛ mɔ ni nyiɛɔ osɛɛ lɛ ateŋ lɛ, no lɛ, anɔkwale mli lɛ, hɛl baafee onyɔmɔwoo, akɛ nyɔmɔwoo ni fa bɔ ni sa.

وَاسْتَفْزِزْ مَنِ اسْتَطَعْتَ مِنْهُمْ بِصَوْتِكَ وَاَجْلِبْ عَلَيْهِمْ بِخَيْلِكَ وَرَجِلِكَ وَشَارِكْهُمْ فِى الْاَمْوَالِ وَالْاَوْلَادِ وَعِدْهُمْۗ وَمَا يَعِدُهُمُ الشَّيْطٰنُ اِلَّا غُرُوْرًا

wastafziz manistaṭa‘ta minhum biṣautika wa ajlib ‘alaihim bikhailika wa rajilika wa syārikūhum fil-amwāli wal-aulādi wa ‘idhum, wa mā ya‘iduhumusy-syaiṭānu illā gurūrā(n).

Ni okɛ ogbee (naakpɛɛ) lɛ laka amɛteŋ mɔ fɛɛ mɔ ni obaanyɛ (naakpɛɛ) lɛ, bua osraafoi lɛ anaa kɛte shi amɛwo amɛ, mɛi ni tara okpɔŋɔi anɔ kɛ mɛi ni nyiɛ nane nɔ lɛ, ni okɛ amɛ afee kpaŋmɔ yɛ ninamɔ kɛ gbekɛbii amli ni no sɛɛ lɛ owo amɛ shi." Eyɛ mli akɛ abonsam wo amɛ shi akɛ eji ŋaa gbɛ ko pɛ moŋ.

اِنَّ عِبَادِيْ لَيْسَ لَكَ عَلَيْهِمْ سُلْطٰنٌۗ وَكَفٰى بِرَبِّكَ وَكِيْلًا

inna ‘ibādī laisa laka ‘alaihim sulṭān(un), wa kafā birabbika wakīlā(n).

Anɔkwale (kɛshi) Mitsuji lɛ, bo (Iblis) onyɛŋ oná hewalɛ yɛ amɛnɔ. Ni o-Nuŋtsɔ lɛ fa akɛ bulɔ.

رَبُّكُمُ الَّذِيْ يُزْجِيْ لَكُمُ الْفُلْكَ فِى الْبَحْرِ لِتَبْتَغُوْا مِنْ فَضْلِهٖۗ اِنَّهٗ كَانَ بِكُمْ رَحِيْمًا

rabbukumul-lażī yuzjī lakumul-fulka fil-baḥri litabtagū min faḍlih(ī), innahū kāna bikum raḥīmā(n).

O-Nuŋtsɔ lɛ ji mɔ ni fãa lɛlɛi yɛ ŋshɔi lɛ anɔ ehaa bo, koni otao E-jurɔfeemɔ lɛ. Anɔkwale, E-Mɔbɔnalɔ Fe Fɛɛ yɛ nyɛhe.

وَاِذَا مَسَّكُمُ الضُّرُّ فِى الْبَحْرِ ضَلَّ مَنْ تَدْعُوْنَ اِلَّآ اِيَّاهُۚ فَلَمَّا نَجّٰىكُمْ اِلَى الْبَرِّ اَعْرَضْتُمْۗ وَكَانَ الْاِنْسَانُ كَفُوْرًا

wa iżā massakumuḍ-ḍurru fil-baḥri ḍalla man tad‘ūna illā iyyāh(u), falammā najjākum ilal-barri a‘raḍtum, wa kānal-insānu kafūrā(n).

Ni kɛji oshara ko ba onɔ yɛ ŋshɔ lɛ mli lɛ, anɔkwale mli lɛ, nɔ fɛɛ nɔ ni (obaanyɛ) otsɛ lɛ baaje odɛŋ, ja Lɛ pɛ. Shi beni Ejie bo kɛtee shikpɔŋ lɛ nɔ lɛ, otsi ohe (kɛjɛ E-he). Ni adesai yɛ kpoomɔ (shidaa ni bɛ) mli be fɛɛ be.

اَفَاَمِنْتُمْ اَنْ يَّخْسِفَ بِكُمْ جَانِبَ الْبَرِّ اَوْ يُرْسِلَ عَلَيْكُمْ حَاصِبًا ثُمَّ لَا تَجِدُوْا لَكُمْ وَكِيْلًا ۙ

afa amintum ay yakhsifa bikum jānibal-barri au yursila ‘alaikum ḥaṣiban ṡumma lā tajidū lakum wakīlā(n).

No hewɔ lɛ ani onuɔ he akɛ oyɛ shweshweeshwe akɛ E-kɛ bo shwieŋ shikpɔŋ lɛ fã ko nɔ loo akɛ E-foɔ (kɔɔyɔɔ ni naa wa ni hiɛɔ) tɛi bibii kɛyaa? Ni onaŋ hebulɔ kome folo po, .

اَمْ اَمِنْتُمْ اَنْ يُّعِيْدَكُمْ فِيْهِ تَارَةً اُخْرٰى فَيُرْسِلَ عَلَيْكُمْ قَاصِفًا مِّنَ الرِّيْحِ فَيُغْرِقَكُمْ بِمَا كَفَرْتُمْۙ ثُمَّ لَا تَجِدُوْا لَكُمْ عَلَيْنَا بِهٖ تَبِيْعًا

am amintum ay yu‘īdakum fīhi tāratan ukhrā fa yursila ‘alaikum qāṣifam minar-rīḥi fa yugriqakum bimā kafartum, ṡumma lā tajidū lakum ‘alainā bihī tabī‘ā(n).

Aloo onuɔ he akɛ oyɛ shweshweeshwe akɛ E-kɛ bo ekuuu esɛɛ kɛyaaaa ŋshɔ lɛ mli shikome ekoŋŋ, no sɛɛ lɛ E-baatswa ahum ko ewo onɔ ni ekɛ bo baawo nu mli yɛ ohemɔkɛyeli ni bɛ lɛ hewɔ? No sɛɛ lɛ, onaaa yelikɛbualɔ ko yɛ Wɔ (piŋmɔ) lɛ naa.

۞ وَلَقَدْ كَرَّمْنَا بَنِيْٓ اٰدَمَ وَحَمَلْنٰهُمْ فِى الْبَرِّ وَالْبَحْرِ وَرَزَقْنٰهُمْ مِّنَ الطَّيِّبٰتِ وَفَضَّلْنٰهُمْ عَلٰى كَثِيْرٍ مِّمَّنْ خَلَقْنَا تَفْضِيْلًا ࣖ

wa laqad karramnā banī ādama wa ḥamalnāhum fil-barri wal-baḥri wa razaqnāhum minaṭ-ṭayyibāti wa faḍḍalnāhum ‘alā kaṡīrim mimman khalaqnā tafḍīlā(n).

Ni lɛɛlɛŋ, Wɔwo Adam bii kɛ enabii lɛ ahiɛ nyam, ni Wɔwo amɛ yɛ shikpɔŋ kɛ ŋshɔ nɔ, ni Wɔha amɛ niyenii kɛjɛ nibii kpakpai amli ni Wɔhala amɛ fe bɔɔ nii babaoo ni Wɔbɔ kɛ sɛɛnamɔi ni yeɔ emuu lɛ.

يَوْمَ نَدْعُوْا كُلَّ اُنَاسٍۢ بِاِمَامِهِمْۚ فَمَنْ اُوْتِيَ كِتٰبَهٗ بِيَمِيْنِهٖ فَاُولٰۤىِٕكَ يَقْرَءُوْنَ كِتٰبَهُمْ وَلَا يُظْلَمُوْنَ فَتِيْلًا

yauma nad‘ū kulla unāsim bi'imāmihim, faman ūtiya katābahū biyamīnihī fa ulā'ika yaqra'ūna kitābahum wa lā yuẓlamūna fatīlā(n).

(Kaimɔ), yɛ gbi (be mli ni) Wɔtsɛ akutso fɛɛ akutso kɛ ehiɛnyiɛlɔ; ni mɔ fɛɛ mɔ ni aha lɛ enifeemɔi ahe wolo yɛ eninejurɔ mli lɛ, ebaakane wolo lɛ (jogbaŋŋ), ni amɛyeee nɔ ko kwraa.

وَمَنْ كَانَ فِيْ هٰذِهٖٓ اَعْمٰى فَهُوَ فِى الْاٰخِرَةِ اَعْمٰى وَاَضَلُّ سَبِيْلًا

wa man kāna fī hāżihī a‘mā fa huwa fil-ākhirati a‘mā wa aḍallu sabīlā(n).

Ni mɔ fɛɛ mɔ ni ji shwilafo (yɛ tsui mli) yɛ je nɛɛ mli lɛ, no lɛ yɛ gbele sɛɛ shihilɛ mli lɛ ebaatsɔ shwilafo ni ebaalaaje kɛjɛ gbɛ (ni ja) lɛ he shɔŋŋ.

وَاِنْ كَادُوْا لَيَفْتِنُوْنَكَ عَنِ الَّذِيْٓ اَوْحَيْنَآ اِلَيْكَ لِتَفْتَرِيَ عَلَيْنَا غَيْرَهٗۖ وَاِذًا لَّاتَّخَذُوْكَ خَلِيْلًا

wa in kādū layaftinūnaka ‘anil-lażī auḥainā ilaika litaftariya ‘alainā gairah(ū), wa iżal lattakhażūka khalīlā(n).

Ni eshwɛ fioo ni amɛbaatsi bo (Muhammad) kɛjɛ nɔ ni Wɔjie lɛ kpo wɔtsɔɔ bo lɛ he, koni okɛ nɔ kroko aba oshi Wɔ; ni kɛ nakai ni lɛ, amɛbaafee bo naanyo anɔkwafo diɛŋtsɛ.

وَلَوْلَآ اَنْ ثَبَّتْنٰكَ لَقَدْ كِدْتَّ تَرْكَنُ اِلَيْهِمْ شَيْـًٔا قَلِيْلًا ۙ

wa lau lā an ṡabbatnāka laqad kitta tarkanu ilaihim syai'an qalīlā(n).

Ni eji Wɔwooo o (tsui) hewalɛ kulɛ, eshwɛ fioo ni obaakɛ ohe afɔ̃ amɛnɔ.

اِذًا لَّاَذَقْنٰكَ ضِعْفَ الْحَيٰوةِ وَضِعْفَ الْمَمَاتِ ثُمَّ لَا تَجِدُ لَكَ عَلَيْنَا نَصِيْرًا

iżal-la'ażaqnāka ḍi‘fal-ḥayāti wa ḍi‘fal-mamāti ṡumma lā tajidu laka ‘alainā naṣīrā(n).

Kɛ nakai ni lɛ, anɔkwale mli lɛ, Wɔbaahã bo (piŋmɔ) nɔ ni fe nakai shii enyɔ yɛ je nɛɛ mli kɛ nɔ ni fe nakai shii enyɔ yɛ gbele sɛɛ, ni bo (Muhammad) bɛ yelikɛbualɔ kome po ni teɔ shi ewoɔ Wɔ.

وَاِنْ كَادُوْا لَيَسْتَفِزُّوْنَكَ مِنَ الْاَرْضِ لِيُخْرِجُوْكَ مِنْهَا وَاِذًا لَّا يَلْبَثُوْنَ خِلٰفَكَ اِلَّا قَلِيْلًا

wa in kādū layastafizzūnaka minal-arḍi liyukhrijūka minhā wa iżal lā yalbaṡūna khilāfaka illā qalīlā(n).

Ni lɛɛlɛŋ, eshwɛ fioo ni amɛbaafee bo (Muhammad) haomɔ yɛ shikpɔŋ lɛ nɔ (Mecca) ejaakɛ esa akɛ oshi nakai maŋ lɛ mli, ni kɛji nakai eba lɛ, anɔkwale mli lɛ, kɛ́ oshi lɛ, amɛhiŋ (jɛmɛ), shi moŋ be kukuoo ko pɛ.

سُنَّةَ مَنْ قَدْ اَرْسَلْنَا قَبْلَكَ مِنْ رُّسُلِنَا وَلَا تَجِدُ لِسُنَّتِنَا تَحْوِيْلًا ࣖ

sunnata man qad arsalnā qablaka mir rusulinā wa lā tajidu lisunnatinā taḥwīlā(n).

(No) ji mla kɛha Wɔ bɔfoi ni Wɔtsu amɛ dani nyɛba lɛ, ni nyɛnaŋ tsakemɔ ko yɛ Wɔmla lɛ mli.

اَقِمِ الصَّلٰوةَ لِدُلُوْكِ الشَّمْسِ اِلٰى غَسَقِ الَّيْلِ وَقُرْاٰنَ الْفَجْرِۗ اِنَّ قُرْاٰنَ الْفَجْرِ كَانَ مَشْهُوْدًا

aqimiṣ-ṣalāta lidulūkisy-syamsi ilā gasaqil-laili wa qur'ānal-fajr(i), inna qur'ānal-fajri kāna masyhūdā(n).

Feemɔ sɔlemɔ lɛ kɛjɛ be mli ni hulu lɛ nyɔ shi kɛyashi gbɛkɛ duŋ mli ni (fee Fajr sɔlemɔ lɛ hu). Lɛlɛŋ, leebi sɔlemɔ lɛ ji nɔ ni (ŋwɛibɔfoi) ye he odase.

وَمِنَ الَّيْلِ فَتَهَجَّدْ بِهٖ نَافِلَةً لَّكَۖ عَسٰٓى اَنْ يَّبْعَثَكَ رَبُّكَ مَقَامًا مَّحْمُوْدًا

wa minal-laili fa tahajjad bihī nāfilatal lak(a), ‘asā ay yab‘aṡaka rabbuka maqāmam maḥmūdā(n).

Ni gbɛkɛ komɛi lɛ, feemɔ tahajjud sɔlemɔi krokomɛi (tamɔ jamɔ gbɛ ko) oha ohe: hiɛnɔkamɔ ji akɛ o-Nuŋtsɔ lɛ baawó onɔ kɛya yijiemɔ he ko.

وَقُلْ رَّبِّ اَدْخِلْنِيْ مُدْخَلَ صِدْقٍ وَّاَخْرِجْنِيْ مُخْرَجَ صِدْقٍ وَّاجْعَلْ لِّيْ مِنْ لَّدُنْكَ سُلْطٰنًا نَّصِيْرًا

wa qur rabbi adkhilnī mudkhala ṣidqiw wa akhrijnī mukhraja ṣidqiw waj‘al lī mil ladunka sulṭānan naṣīrā(n).

Ni okɛɛ (Muhammad), O mi-Nuŋtsɔ, kɛ mi awo he ni sa ni miboteɔ mli lɛ ni ojie mi kpo (hu) kɛya gbɛ ni ja ni mijeɔ kpo lɛ nɔ ni oha mi kɛjɛ Ogbɛfaŋ hewalɛ ni baanyɛ aye abua (mi).

وَقُلْ جَاۤءَ الْحَقُّ وَزَهَقَ الْبَاطِلُ ۖاِنَّ الْبَاطِلَ كَانَ زَهُوْقًا

wa qul jā'al-ḥaqqu wa zahaqal-bāṭil(u), innal-bāṭila kāna zahūqā(n).

Ni okɛɛ akɛ, “Anɔkwale eba ni amale elaaje.” Lɛɛlɛŋ, amale lɛ baaho aya diɛŋtsɛ.

وَنُنَزِّلُ مِنَ الْقُرْاٰنِ مَا هُوَ شِفَاۤءٌ وَّرَحْمَةٌ لِّلْمُؤْمِنِيْنَۙ وَلَا يَزِيْدُ الظّٰلِمِيْنَ اِلَّا خَسَارًا

wa nunazzilu minal-qur'āni mā huwa syifā'uw wa raḥmatul lil-mu'minīn(a), wa lā yazīduẓ-ẓālimīna illā khasārā(n).

Ni Wɔjie kɛjɛ Qur’an lɛ mli (nɔ ko) ni ji tsabaa kɛ mɔbɔnalɛ kɛha mɛi ni heɔ yeɔ lɛ, yɛ be mli ni kɛha mɛi ni ejaaa (Qur’an lɛ) lɛ, ebaaha laajemɔi aya hiɛ kɛkɛ.

وَاِذَآ اَنْعَمْنَا عَلَى الْاِنْسَانِ اَعْرَضَ وَنَاٰ بِجَانِبِهٖۚ وَاِذَا مَسَّهُ الشَّرُّ كَانَ يَـُٔوْسًا

wa iżā an‘amnā ‘alal-insāni a‘raḍa wa na'ā bijānibih(ī), wa iżā massahusy-syarru kāna ya'ūsā(n).

Ni kɛ Wɔha gbɔmɔ miishɛɛ lɛ, no lɛ, ebaatsi ehe ni ekɛ henɔwomɔ baatsi ehe kɛjɛ he; ni kɛ́ haomɔ ba enɔ lɛ, bɔ fɛɛ bɔ ni fee lɛ, enijiaŋ baaje wui.

قُلْ كُلٌّ يَّعْمَلُ عَلٰى شَاكِلَتِهٖۗ فَرَبُّكُمْ اَعْلَمُ بِمَنْ هُوَ اَهْدٰى سَبِيْلًا ࣖ

qul kulluy ya‘malu ‘alā syākilatih(ī), fa rabbukum a‘lamu biman huwa ahdā sabīlā(n).

Kɛɛmɔ (Muhammad), "Mɔ fɛɛ mɔ feɔ enii yɛ lɛ diɛŋtsɛ esubaŋ naa." No hewɔ lɛ o-Nuŋtsɔ lɛ le mɔ ni gbɛ ji anɔkwale lɛ jogbaŋŋ.

وَيَسْـَٔلُوْنَكَ عَنِ الرُّوْحِۗ قُلِ الرُّوْحُ مِنْ اَمْرِ رَبِّيْ وَمَآ اُوْتِيْتُمْ مِّنَ الْعِلْمِ اِلَّا قَلِيْلًا

wa yas'alūnaka ‘anir-rūḥ(i), qulir-rūḥu min amri rabbī wa mā ūtītum minal-‘ilmi illā qalīlā(n).

Ni amɛbiɔ bo (Muhammad) susuma lɛ he sane. Kɛɛmɔ akɛ, "Mumɔ lɛ ji mi-Nuŋtsɔ lɛ sane, yɛ be mli ni aha bo nilee fioo ko pɛ."

وَلَىِٕنْ شِئْنَا لَنَذْهَبَنَّ بِالَّذِيْٓ اَوْحَيْنَآ اِلَيْكَ ثُمَّ لَا تَجِدُ لَكَ بِهٖ عَلَيْنَا وَكِيْلًاۙ؉؉

wa la'in syi'nā lanażhabanna bil-lażī auḥainā ilaika ṡumma lā tajidu laka bihī ‘alainā wakīlā(n).

Ni lɛɛlɛŋ, eji Wɔsumɔɔ kulɛ, Wɔkpata nɔ ni Wɔjie lɛ kpo wɔtsɔɔ bo (Muhammad) lɛ hiɛ, ni onaaa mɔ kome po ni baaye Wɔhe odase.

اِلَّا رَحْمَةً مِّنْ رَّبِّكَۗ اِنَّ فَضْلَهٗ كَانَ عَلَيْكَ كَبِيْرًا

illā raḥmatam mir rabbik(a), inna faḍalahū kāna ‘alaika kabīrā(n).

ja nyɛ-Nuŋtsɔ lɛ duromɔ lɛ pɛ. Anɔkwale, E-duromɔ ni eyɔɔ onɔ (Muhammad) lɛ da waa.

قُلْ لَّىِٕنِ اجْتَمَعَتِ الْاِنْسُ وَالْجِنُّ عَلٰٓى اَنْ يَّأْتُوْا بِمِثْلِ هٰذَا الْقُرْاٰنِ لَا يَأْتُوْنَ بِمِثْلِهٖ وَلَوْ كَانَ بَعْضُهُمْ لِبَعْضٍ ظَهِيْرًا

qul la'inijtama‘atil-insu wal-jinnu ‘alā ay ya'tū bimiṡli hāżal-qur'āni lā ya'tūna bimiṡlihī wa lau kāna ba‘ḍuhum liba‘ḍin ẓahīrā(n).

Kɛɛmɔ akɛ, "Lɛɛlɛŋ, kɛji adesai kɛ jinn fee ekome kɛfee nɔ ko ni tamɔ (kɛ) Qur'an nɛɛ, amɛnyɛŋ amɛfee nɔ ko ni tamɔ nakai, kɛji amɛye amɛbua amɛhe po."

وَلَقَدْ صَرَّفْنَا لِلنَّاسِ فِيْ هٰذَا الْقُرْاٰنِ مِنْ كُلِّ مَثَلٍۖ فَاَبٰىٓ اَكْثَرُ النَّاسِ اِلَّا كُفُوْرًا

wa laqad ṣarrafnā lin-nāsi fī hāżal-qur'āni min kulli maṡal(in), fa abā akṡarun-nāsi illā kufūrā(n).

Ni lɛɛlɛŋ, Wɔtsɔɔ enɛ mli wɔtsɔɔ gbɔmɛi shii abɔ yɛ Qur’an lɛ mli kɛ abɛbuai srɔtoi, shi mɛi babaoo sumɔɔɔ ni amɛkpooɔ (lɛ) po.

وَقَالُوْا لَنْ نُّؤْمِنَ لَكَ حَتّٰى تَفْجُرَ لَنَا مِنَ الْاَرْضِ يَنْۢبُوْعًاۙ

wa qālū lan nu'mina laka ḥattā tafjura lanā minal-arḍi yambū‘ā(n).

Ni amɛkɛɛ: “Wɔheee bo (Muhammad) wɔyeee kɛyashi obaatsu nu jɛɛhe ko kɛjɛ shikpɔŋ lɛ nɔ oha wɔ, .

اَوْ تَكُوْنَ لَكَ جَنَّةٌ مِّنْ نَّخِيْلٍ وَّعِنَبٍ فَتُفَجِّرَ الْاَنْهٰرَ خِلٰلَهَا تَفْجِيْرًاۙ

au takūna laka jannatum min nakhīliw wa ‘inabin fa tufajjiral-anhāra khilālahā tafjīrā(n).

aloo oyɛ dade kɛ wein yibii abɔɔ, ni oha faa ni hoɔ oya hoɔ kɛtsɔɔ mli, .

اَوْ تُسْقِطَ السَّمَاۤءَ كَمَا زَعَمْتَ عَلَيْنَا كِسَفًا اَوْ تَأْتِيَ بِاللّٰهِ وَالْمَلٰۤىِٕكَةِ قَبِيْلًاۙ

au tusqiṭas-samā'a kamā za‘amta ‘alainā kisafan au ta'tiya billāhi wal-malā'ikati qabīlā(n).

aloo okɛ ŋwɛi lɛ shwieɔ wɔ nɔ, taakɛ okɛɛ lɛ, loo (dani) okɛ Allah kɛ ŋwɛibɔfoi lɛ baakpe wɔ hiɛ kɛ hiɛ, .

اَوْ يَكُوْنَ لَكَ بَيْتٌ مِّنْ زُخْرُفٍ اَوْ تَرْقٰى فِى السَّمَاۤءِ ۗوَلَنْ نُّؤْمِنَ لِرُقِيِّكَ حَتّٰى تُنَزِّلَ عَلَيْنَا كِتٰبًا نَّقْرَؤُهٗۗ قُلْ سُبْحَانَ رَبِّيْ هَلْ كُنْتُ اِلَّا بَشَرًا رَّسُوْلًا ࣖ

au yakūna laka baitum min zukhrufin au tarqā fis-samā'(i), wa lan nu'mina liruqiyyika ḥattā tunazzila ‘alainā kitāban naqra'uh(ū), qul subḥāna rabbī hal kuntu illā basyarar rasūlā(n).

aloo oyɛ shĩa (ni akɛ shika tsuru fee), aloo oyaa ŋwɛi. Ni wɔheŋ oŋwɛiyaa lɛ wɔyeŋ kɛyashi obaaba shi kɛba wɔŋɔɔ koni wɔkane." Kɛɛmɔ (Muhammad), "Anunyam aha mi-Nuŋtsɔ lɛ, ani jeee adesa kɛkɛ ji mi ni ji bɔfo?"

وَمَا مَنَعَ النَّاسَ اَنْ يُّؤْمِنُوْٓا اِذْ جَاۤءَهُمُ الْهُدٰٓى اِلَّآ اَنْ قَالُوْٓا اَبَعَثَ اللّٰهُ بَشَرًا رَّسُوْلًا

wa mā mana‘an-nāsa ay yu'minū iż jā'ahumul-hudā illā an qālū aba‘aṡallāhu basyarar rasūlā(n).

Ni nɔ ko bɛ ni tsiɔ gbɔmɛi anaa koni amɛkahe amɛye kɛji gbɛtsɔɔmɔ ba amɛŋɔɔ, ja amɛwiemɔ ni ji, "Mɛni hewɔ Allah tsu gbɔmɔ koni ebafee bɔfo?"

قُلْ لَّوْ كَانَ فِى الْاَرْضِ مَلٰۤىِٕكَةٌ يَّمْشُوْنَ مُطْمَىِٕنِّيْنَ لَنَزَّلْنَا عَلَيْهِمْ مِّنَ السَّمَاۤءِ مَلَكًا رَّسُوْلًا

qul lau kāna fil-arḍi malā'ikatuy yamsyūna muṭma'innīna lanazzalnā ‘alaihim minas-samā'i malakar rasūlā(n).

Kɛɛmɔ (Muhammad), "Eji ŋwɛibɔfoi yɛ shikpɔŋ nɔ, ni nyiɛɔ yɛ toiŋjɔlɛ mli kulɛ, Wɔbaatsu ŋwɛibɔfoi kɛjɛ ŋwɛi kɛba amɛŋɔɔ koni amɛbafee bɔfoi."

قُلْ كَفٰى بِاللّٰهِ شَهِيْدًاۢ بَيْنِيْ وَبَيْنَكُمْۗ اِنَّهٗ كَانَ بِعِبَادِهٖ خَبِيْرًاۢ بَصِيْرًا

qul kafā billāhi syahīdam bainī wa bainakum, innahū kāna bi‘ibādihī khabīram baṣīrā(n).

Kɛɛmɔ (Muhammad), "Allah fa bɔ ni sa akɛ odasefonyo yɛ mi kɛ nyɛ fɛɛ teŋ. Anɔkwale, Lɛ ji Mɔ ni le nɔ fɛɛ nɔ, ni enaa nɔ fɛɛ nɔ yɛ etsuji lɛ ateŋ."

وَمَنْ يَّهْدِ اللّٰهُ فَهُوَ الْمُهْتَدِۚ وَمَنْ يُّضْلِلْ فَلَنْ تَجِدَ لَهُمْ اَوْلِيَاۤءَ مِنْ دُوْنِهٖۗ وَنَحْشُرُهُمْ يَوْمَ الْقِيٰمَةِ عَلٰى وُجُوْهِهِمْ عُمْيًا وَّبُكْمًا وَّصُمًّاۗ مَأْوٰىهُمْ جَهَنَّمُۗ كُلَّمَا خَبَتْ زِدْنٰهُمْ سَعِيْرًا

wa may yahdillāhu fa huwal-muhtad(i), wa may yuḍlil falan tajida lahum auliyā'a min dūnih(ī), wa naḥsyuruhum yaumal-qiyāmati ‘alā wujūhihim ‘umyaw wa bukmaw wa ṣummā(n), ma'wāhum jahannam(u), kullamā khabat zidnāhum sa‘īrā(n).

Ni mɔ fɛɛ mɔ ni Allah tsɔɔ lɛ gbɛ lɛ, lɛ ji mɔ ni tsɔɔ lɛ gbɛ, ni mɔ fɛɛ mɔ ni Elakaa lɛ lɛ, no lɛ, nyɛbɛ yelikɛbualɔ ko kɛha amɛ fe Lɛ. Ni Wɔbaabua amɛnaa yɛ Gbohiiashitee Gbi lɛ nɔ kɛ amɛhiɛi ni amɛkoto shi, shwilafoi, mumuii kɛ mumuii. Amɛshihilɛhe ji hɛl. Be fɛɛ be ni Hell la lɛ baagbo lɛ, Wɔkɛ la kroko fataa he.

ذٰلِكَ جَزَاۤؤُهُمْ بِاَنَّهُمْ كَفَرُوْا بِاٰيٰتِنَا وَقَالُوْٓا ءَاِذَا كُنَّا عِظَامًا وَّرُفَاتًا ءَاِنَّا لَمَبْعُوْثُوْنَ خَلْقًا جَدِيْدًا

Żālika jazā'uhum bi'annahum kafarū bi'āyātinā wa qālū a'iżā kunnā ‘iẓāmaw wa rufātan a'innā lamab‘ūṡūna khalqan jadīdā(n).

No ji nyɔmɔwoo kɛha amɛ, ejaakɛ amɛheee Wɔ kukuji lɛ amɛyeee ni (ejaakɛ amɛ) kɛɛ, "Kɛ́ wɔtsɔmɔ wui kɛ nibii ni ekumɔ lɛ, ani abaatee wɔ shi diɛŋtsɛ akɛ bɔɔ nii heei?"

۞ اَوَلَمْ يَرَوْا اَنَّ اللّٰهَ الَّذِيْ خَلَقَ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضَ قَادِرٌ عَلٰٓى اَنْ يَّخْلُقَ مِثْلَهُمْ وَجَعَلَ لَهُمْ اَجَلًا لَّا رَيْبَ فِيْهِۗ فَاَبَى الظّٰلِمُوْنَ اِلَّا كُفُوْرًا

awalam yarau annallāhal-lażī khalaqas-samāwāti wal-arḍa qādirun ‘alā ay yakhluqa miṡlahum wa ja‘ala lahum ajalal lā raiba fīh(i), fa abaẓ-ẓālimūna illā kufūrā(n).

Ni ani amɛyɔseee akɛ Allah ni bɔ ŋwɛi kɛ shikpɔŋ lɛ ji Ofe lɛ (lɛ hu) bɔ mɛi ni tamɔ amɛ, ni Eto be pɔtɛɛ ko (gbele loo gbohiiashitee) eha amɛ, ni ŋwanejee ko bɛ he? No hewɔ lɛ efɔŋfeelɔ lɛ kpoooo lɛ ja kɛtsɔ hemɔkɛyeli ni bɛ nɔ.

قُلْ لَّوْ اَنْتُمْ تَمْلِكُوْنَ خَزَاۤىِٕنَ رَحْمَةِ رَبِّيْٓ اِذًا لَّاَمْسَكْتُمْ خَشْيَةَ الْاِنْفَاقِۗ وَكَانَ الْاِنْسَانُ قَتُوْرًا ࣖ

qul lau antum tamlikūna khazā'ina raḥmati rabbī iżal la'amsaktum khasy-yatal-infāq(i), wa kānal-insānu qatūrā(n).

Kɛɛmɔ (Muhammad), "Eji oyɛ mi-Nuŋtsɔ lɛ duromɔ lɛ shikatoohe lɛ nɔ hewalɛ kulɛ, obaato (shikatoohe lɛ), yɛ gbeyeishemɔ akɛ obaafite lɛ hewɔ." Ni adesai ji mɛi ni hiɛ kã shi waa.

وَلَقَدْ اٰتَيْنَا مُوْسٰى تِسْعَ اٰيٰتٍۢ بَيِّنٰتٍ فَسْـَٔلْ بَنِيْٓ اِسْرَاۤءِيْلَ اِذْ جَاۤءَهُمْ فَقَالَ لَهٗ فِرْعَوْنُ اِنِّيْ لَاَظُنُّكَ يٰمُوْسٰى مَسْحُوْرًا

wa laqad ātainā mūsā tis‘a āyātim bayyinātin fas'al banī isrā'īla iż jā'ahum fa qāla lahū fir‘aunu innī la'aẓunnuka yā mūsā masḥūrā(n).

Ni anɔkwale mli lɛ, Wɔha Mose naakpɛɛ nii nɛɛhu ni yɔɔ faŋŋ no hewɔ lɛ bi Israelbii lɛ, beni Mose ba amɛŋɔɔ lɛ, no mli lɛ Farao kɛɛ lɛ akɛ, "O Musa! Anɔkwale, misusuɔ diɛŋtsɛ akɛ majik enaa onɔ hewalɛ."

قَالَ لَقَدْ عَلِمْتَ مَآ اَنْزَلَ هٰٓؤُلَاۤءِ اِلَّا رَبُّ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِ بَصَاۤىِٕرَۚ وَاِنِّيْ لَاَظُنُّكَ يٰفِرْعَوْنُ مَثْبُوْرًا

qāla laqad ‘alimta mā anzala hā'ulā'i illā rabbus-samāwāti wal-arḍi baṣā'ir(a), wa innī la'aẓunnuka yā fir‘aunu maṡbūrā(n).

Lɛ (Mose) ha hetoo akɛ, "Anɔkwale, ole momo akɛ mɔ ko mɔ ko etsuuu (naakpɛɛ nii) shi Nyɔŋmɔ (ni buɔ) ŋwɛi kɛ shikpɔŋ he akɛ odaseyeli ni yɔɔ faŋŋ; ni anɔkwale mli lɛ, misusuɔ diɛŋtsɛ akɛ obaakpãtã, O Farao."

فَاَرَادَ اَنْ يَّسْتَفِزَّهُمْ مِّنَ الْاَرْضِ فَاَغْرَقْنٰهُ وَمَنْ مَّعَهٗ جَمِيْعًاۙ

fa arāda ay yastafizzahum minal arḍi fa agraqnāhu wa mam ma‘ahū jamī‘ā(n).

Kɛkɛ ni lɛ (Farao) miisumɔ ni eshwie amɛ (Mose kɛ esɛɛnyiɛlɔi lɛ) kɛjɛ shikpɔŋ lɛ nɔ (Mizraim), no hewɔ lɛ Wɔkɛ lɛ (Farao) kɛ mɛi fɛɛ ni fata ehe lɛ wo nu mli.

وَّقُلْنَا مِنْۢ بَعْدِهٖ لِبَنِيْٓ اِسْرَاۤءِيْلَ اسْكُنُوا الْاَرْضَ فَاِذَا جَاۤءَ وَعْدُ الْاٰخِرَةِ جِئْنَا بِكُمْ لَفِيْفًاۗ

wa qulnā mim ba‘dihī libanī isrā'īlaskunul-arḍa fa iżā jā'a wa‘dul-ākhirati ji'nā bikum lafīfā(n).

Ni no sɛɛ lɛ, Wɔkɛɛ Israelbii lɛ akɛ: “Nyɛhia shikpɔŋ nɛɛ nɔ, shi kɛji shitee-kɛ-woo be lɛ ba lɛ, wɔbaabua nyɛ naa yɛ shihilɛ ni mli efutu mli.”

وَبِالْحَقِّ اَنْزَلْنٰهُ وَبِالْحَقِّ نَزَلَۗ وَمَآ اَرْسَلْنٰكَ اِلَّا مُبَشِّرًا وَّنَذِيْرًاۘ

wa bil-ḥaqqi anzalnāhu wa bil-ḥaqqi nazal(a), wa mā arsalnāka illā mubasysyiraw wa nażīrā(n).

Ni Wɔkɛ (Qur’an) lɛ ba shi yɛ anɔkwale mli ni (Qur’an lɛ) eba shi kɛ (ekɛ) anɔkwale lɛ ba. Ni Wɔtsu bo (Muhammad), akɛ sanekpakpa hiɛlɔ kɛ kɔkɔbɔɔlɔ pɛ.

وَقُرْاٰنًا فَرَقْنٰهُ لِتَقْرَاَهٗ عَلَى النَّاسِ عَلٰى مُكْثٍ وَّنَزَّلْنٰهُ تَنْزِيْلًا

wa qur'ānan faraqnāhu litaqra'ahū ‘alan-nāsi ‘alā mukṡiw wa nazzalnāhu tanzīlā(n).

Ni Qur’an lɛ (Wɔjie lɛ kpo) fiofio koni bo (Muhammad) okane otsɔɔ gbɔmɛi fiofio ni Wɔjie lɛ kpo fiofio .

قُلْ اٰمِنُوْا بِهٖٓ اَوْ لَا تُؤْمِنُوْاۗ اِنَّ الَّذِيْنَ اُوْتُوا الْعِلْمَ مِنْ قَبْلِهٖٓ اِذَا يُتْلٰى عَلَيْهِمْ يَخِرُّوْنَ لِلْاَذْقَانِ سُجَّدًاۙ

qul āminū bihī au lā tu'minū, innal-lażīna ūtul-‘ilma min qablihī iżā yutlā ‘alaihim yakhirrūna lil-ażqāni sujjadā(n).

Kɛɛmɔ (Muhammad), "Hemɔ oye (Qur'an) loo ehe ehiaaa ni ohe oye (nakai nɔŋŋ eji kɛha Allah). Anɔkwale, mɛi ni aha amɛ nilee ni eho lɛ, kɛji akɛ akane (Qur'an) lɛ aha amɛ lɛ, amɛbaa amɛhiɛ shi, amɛkotoɔ shi,"

وَّيَقُوْلُوْنَ سُبْحٰنَ رَبِّنَآ اِنْ كَانَ وَعْدُ رَبِّنَا لَمَفْعُوْلًا

wa yaqūlūna subḥāna rabbinā in kāna wa‘du rabbinā lamaf‘ūlā(n).

ni amɛkɛɛ: "Wɔ-Nuŋtsɔ lɛ anunyam, lɛɛlɛŋ, wɔ-Nuŋtsɔ lɛ shiwoo lɛ baaba mli diɛŋtsɛ."

وَيَخِرُّوْنَ لِلْاَذْقَانِ يَبْكُوْنَ وَيَزِيْدُهُمْ خُشُوْعًا ۩

wa yakhirrūna lil-ażqāni yabkūna wa yazīduhum khusyū‘ā(n).

Ni amɛba amɛhiɛ shi ni amɛmiifó ni amɛfee mɛi ni hiɛdɔɔ yɔɔ mli fe tsutsu lɛ.

قُلِ ادْعُوا اللّٰهَ اَوِ ادْعُوا الرَّحْمٰنَۗ اَيًّا مَّا تَدْعُوْا فَلَهُ الْاَسْمَاۤءُ الْحُسْنٰىۚ وَلَا تَجْهَرْ بِصَلَاتِكَ وَلَا تُخَافِتْ بِهَا وَابْتَغِ بَيْنَ ذٰلِكَ سَبِيْلًا

qulid‘ullāha awid‘ur-raḥmān(a), ayyam mā tad‘ū fa lahul-asmā'ul-ḥusnā, wa lā tajhar biṣalātika wa lā tukhāfit bihā wabtagi baina żālika sabīlā(n).

Kɛɛmɔ (Muhammad), "Tswaa Allah loo tsɛmɔ Ar-Rahman. Kɛ gbɛi lɛ eko fɛɛ eko obaanyɛ otsɛ, ejaakɛ Eyɛ gbɛi ni hi fe fɛɛ (Asma'ul Husna) ni kaawó ogbee nɔ yɛ sɔlemɔ mli ni (hu) kaaba shi ni obɔ mɔdɛŋ ni otao gbɛ ni yɔɔ teŋgbɛ yɛ enyɔ lɛ ateŋ."

وَقُلِ الْحَمْدُ لِلّٰهِ الَّذِيْ لَمْ يَتَّخِذْ وَلَدًا وَّلَمْ يَكُنْ لَّهٗ شَرِيْكٌ فِى الْمُلْكِ وَلَمْ يَكُنْ لَّهٗ وَلِيٌّ مِّنَ الذُّلِّ وَكَبِّرْهُ تَكْبِيْرًا ࣖ

wa qulil-ḥamdu lillāhil-lażī lam yattakhiż waladaw wa lam yakul lahū syarīkun fil-mulki wa lam yakul lahū waliyyum minaż-żulli wa kabbirhu takbīrā(n).

Ni okɛɛ akɛ, "Yijiemɔ aha Allah ni bɛ bii kɛ (loo) hefatalɔi yɛ E-maŋtsɛyeli lɛ mli ni yelikɛbuamɔ he ehiaaa lɛ kɛjɛ hiɛgbele mli ni ewoɔ lɛ nɔ tamɔ bɔ ni eji lɛ."