Q.S Al-Kahf (اَلْكَهْف) - 110 Kukuji lɛ Ayibɔ

اَلْحَمْدُ لِلّٰهِ الَّذِيْٓ اَنْزَلَ عَلٰى عَبْدِهِ الْكِتٰبَ وَلَمْ يَجْعَلْ لَّهٗ عِوَجًا ۜ

al-ḥamdu lillāhil-lażī anzala ‘alā ‘abdihil-kitāba wa lam yaj‘al lahū ‘iwajā(n).

Yijiemɔ aha Allah, Mɔ ni kɛ Wolo lɛ (Quran) lɛ ba Etsulɔ ŋɔɔ ni ekɛfeee nɔ ni etse ehe lɛ;

قَيِّمًا لِّيُنْذِرَ بَأْسًا شَدِيْدًا مِّنْ لَّدُنْهُ وَيُبَشِّرَ الْمُؤْمِنِيْنَ الَّذِيْنَ يَعْمَلُوْنَ الصّٰلِحٰتِ اَنَّ لَهُمْ اَجْرًا حَسَنًاۙ

qayyimal liyunżira ba'san syadīdam mil ladunhu wa yubasysyiral-mu'minīnal-lażīna ya‘malūnaṣ-ṣāliḥāti anna lahum ajran ḥasanā(n).

akɛ gbɛtsɔɔmɔ ni ja, koni akɛbɔ toigbalamɔ ni yeɔ mɔ awui ni jɛ E-ŋɔɔ lɛ he kɔkɔ, ni akɛha heyelilɔi ni feɔ nibii kpakpai lɛ sanekpakpa akɛ amɛbaaná nyɔmɔwoo kpakpa, .

مّٰكِثِيْنَ فِيْهِ اَبَدًاۙ

mākiṡīna fīhi abadā(n).

amɛbaahi jɛmɛ kɛya naanɔ.

وَّيُنْذِرَ الَّذِيْنَ قَالُوا اتَّخَذَ اللّٰهُ وَلَدًاۖ

wa yunżiral-lażīna qāluttakhażallāhu waladā(n).

Ni ebɔ mɛi ni kɛɔ akɛ, "Allah eŋɔ binuu" lɛ kɔkɔ.

مَّا لَهُمْ بِهٖ مِنْ عِلْمٍ وَّلَا لِاٰبَاۤىِٕهِمْۗ كَبُرَتْ كَلِمَةً تَخْرُجُ مِنْ اَفْوَاهِهِمْۗ اِنْ يَّقُوْلُوْنَ اِلَّا كَذِبًا

mā lahum bihī min ‘ilmiw wa lā li'ābā'ihim, kaburat kalimatan takhruju min afwāhihim, iy yaqūlūna illā każibā(n).

Amɛbɛ nakai sane lɛ he nilee ko, ni amɛtsɛmɛi hu bɛ nakai. Kwɛ bɔ ni wiemɔ ni jɛɔ amɛdaaŋ lɛ ehiii ha; amɛwieee nɔ ko nɔ ko akɛ ja amalei.

فَلَعَلَّكَ بَاخِعٌ نَّفْسَكَ عَلٰٓى اٰثَارِهِمْ اِنْ لَّمْ يُؤْمِنُوْا بِهٰذَا الْحَدِيْثِ اَسَفًا

fa la‘allaka bākhi‘un nafsaka ‘alā āṡārihim illam yu'minū bihāżal-ḥadīṡi asafā(n).

No sɛɛ lɛ ekolɛ bo (O Muhammad) baaye ohe awui kɛ awerɛho beni amɛku amɛsɛɛ amɛba lɛ sɛɛ, kɛji amɛheee odaseyeli nɛɛ (Quran) lɛ amɛyeee.

اِنَّا جَعَلْنَا مَا عَلَى الْاَرْضِ زِيْنَةً لَّهَا لِنَبْلُوَهُمْ اَيُّهُمْ اَحْسَنُ عَمَلًا

innā ja‘alnā mā ‘alal-arḍi zīnatal lahā linabluwahum ayyuhum aḥsanu ‘amalā(n).

Anɔkwale, Wɔfee nɔ fɛɛ nɔ ni yɔɔ shikpɔŋ lɛ nɔ lɛ hewulamɔ, koni wɔka amɛ wɔkwɛ akɛ amɛteŋ mɔ ni hi fe fɛɛ yɛ nifeemɔi amli.

وَاِنَّا لَجٰعِلُوْنَ مَا عَلَيْهَا صَعِيْدًا جُرُزًاۗ

wa innā lajā‘ilūna mā ‘alaihā ṣa‘īdan juruzā(n).

Ni Wɔbaafee (agbɛnɛ hu) nɔ fɛɛ nɔ ni yɔɔ nɔ lɛ shikpɔŋ ni nɔ ewo muji, ni egbi.

اَمْ حَسِبْتَ اَنَّ اَصْحٰبَ الْكَهْفِ وَالرَّقِيْمِ كَانُوْا مِنْ اٰيٰتِنَا عَجَبًا

am ḥasibta anna aṣḥābal-kahfi war-raqīmi kānū min āyātinā ‘ajabā(n).

Ani osusuɔ akɛ gbɔmɛi ni hiɔ bu lɛ mli, kɛ (mɛi ni yɔɔ) raqim lɛ fata wɔ naakpɛɛ okadii (ni ji agbojee) lɛ ahe?

اِذْ اَوَى الْفِتْيَةُ اِلَى الْكَهْفِ فَقَالُوْا رَبَّنَآ اٰتِنَا مِنْ لَّدُنْكَ رَحْمَةً وَّهَيِّئْ لَنَا مِنْ اَمْرِنَا رَشَدًا

iż awal-fityatu ilal-kahfi fa qālū rabbanā ātinā mil ladunka raḥmataw wa hayyi' lanā min amrinā rasyadā(n).

(Kaimɔ) beni oblahii lɛ tee abobaahe yɛ bu lɛ mli lɛ, amɛsɔle akɛ, "Wɔ-Nuŋtsɔ. Ha wɔ mɔbɔnalɛ kɛjɛ Odɛŋ kɛ gbɛtsɔɔmɔ ni ja ni yeɔ emuu oha wɔ yɛ wɔ saji amli."

فَضَرَبْنَا عَلٰٓى اٰذَانِهِمْ فِى الْكَهْفِ سِنِيْنَ عَدَدًاۙ

faḍarabnā ‘alā āżānihim fil-kahfi sinīna ‘adadā(n).

No hewɔ lɛ Wɔŋa amɛtoi yɛ bu lɛ mli afii babaoo.

ثُمَّ بَعَثْنٰهُمْ لِنَعْلَمَ اَيُّ الْحِزْبَيْنِ اَحْصٰى لِمَا لَبِثُوْٓا اَمَدًا ࣖ

Ṡumma ba‘aṡnāhum lina‘lama ayyul-ḥizbaini aḥṣā limā labiṡū amadā(n).

Kɛkɛ ni Wɔte amɛ shi, koni Wɔle kui enyɔ lɛ ateŋ nɔ ni ja fe fɛɛ yɛ be ni amɛhi (yɛ bu lɛ mli) lɛ he akɔntaabuu mli.

نَحْنُ نَقُصُّ عَلَيْكَ نَبَاَهُمْ بِالْحَقِّۗ اِنَّهُمْ فِتْيَةٌ اٰمَنُوْا بِرَبِّهِمْ وَزِدْنٰهُمْ هُدًىۖ

naḥnu naquṣṣu ‘alaika naba'ahum bil-ḥaqq(i), innahum fityatun āmanū birabbihim wa zidnāhum hudā(n).

Wɔkɛɔ bo (Muhammad) amɛsane lɛ anɔkwale. Anɔkwale, oblahii ji amɛ ni heɔ amɛ-Nuŋtsɔ lɛ amɛyeɔ, ni Wɔkɛ gbɛtsɔɔmɔ efata amɛhe.

وَّرَبَطْنَا عَلٰى قُلُوْبِهِمْ اِذْ قَامُوْا فَقَالُوْا رَبُّنَا رَبُّ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِ لَنْ نَّدْعُوَا۟ مِنْ دُوْنِهٖٓ اِلٰهًا لَّقَدْ قُلْنَآ اِذًا شَطَطًا

wa rabaṭnā ‘alā qulūbihim iż qāmū fa qālū rabbunā rabbus-samāwāti wal-arḍi lan nad‘uwa min dūnihī ilāhal laqad qulnā iżan syaṭaṭā(n).

Ni wɔwo amɛtsuii hewalɛ beni amɛte shi ni amɛkɛɛ: "Wɔ-Nuŋtsɔ lɛ ji ŋwɛi kɛ shikpɔŋ lɛ Nuŋtsɔ; wɔtsɛɛɛ nyɔŋmɔ ko akɛ ja Lɛ. Anɔkwale, eji wɔfee nakai kulɛ, wɔbaawie wiemɔi ni kɛ anɔkwale lɛ teŋ jɛkɛ waa."

هٰٓؤُلَاۤءِ قَوْمُنَا اتَّخَذُوْا مِنْ دُوْنِهٖٓ اٰلِهَةًۗ لَوْلَا يَأْتُوْنَ عَلَيْهِمْ بِسُلْطٰنٍۢ بَيِّنٍۗ فَمَنْ اَظْلَمُ مِمَّنِ افْتَرٰى عَلَى اللّٰهِ كَذِبًاۗ

hā'ulā'i qaumunattakhażū min dūnihī ālihah(tan), lau lā ya'tūna ‘alaihim bisulṭānim bayyin(in), faman aẓlamu mimmaniftarā ‘alallāhi każibā(n).

Amɛji wɔmaŋbii ni efee nyɔŋmɔi (ni abaaja amɛ) kɛfata Lɛ he. Mɛni hewɔ amɛkɛ yiŋtoi ni mli ka shi faŋŋ baaa (kɛha amɛhemɔkɛyelii lɛ)? No hewɔ lɛ, namɔ yeee jalɛsane fe mɔ ko ni maleɔ amalei eshiɔ Allah?

وَاِذِ اعْتَزَلْتُمُوْهُمْ وَمَا يَعْبُدُوْنَ اِلَّا اللّٰهَ فَأْوٗٓا اِلَى الْكَهْفِ يَنْشُرْ لَكُمْ رَبُّكُمْ مِّنْ رَّحْمَتِهٖ وَيُهَيِّئْ لَكُمْ مِّنْ اَمْرِكُمْ مِّرْفَقًا

wa iżi‘tazaltumūhum wa mā ya‘budūna illallāha fa'wū ilal-kahfi yansyur lakum rabbukum mir raḥmatihī wa yuhayyi' lakum min amrikum mirfaqā(n).

Ni kɛji oshi amɛ kɛ nɔ ni amɛjáa kɛfata Allah he lɛ, no lɛ otao abobaahe yɛ bu lɛ mli lɛ, anɔkwale mli lɛ, o-Nuŋtsɔ lɛ kɛ E-duromɔ lɛ eko baaha bo ni ekɛ nɔ ko ni he baaba sɛɛnamɔ aha bo yɛ onibii amli.

۞ وَتَرَى الشَّمْسَ اِذَا طَلَعَتْ تَّزٰوَرُ عَنْ كَهْفِهِمْ ذَاتَ الْيَمِيْنِ وَاِذَا غَرَبَتْ تَّقْرِضُهُمْ ذَاتَ الشِّمَالِ وَهُمْ فِيْ فَجْوَةٍ مِّنْهُۗ ذٰلِكَ مِنْ اٰيٰتِ اللّٰهِ ۗمَنْ يَّهْدِ اللّٰهُ فَهُوَ الْمُهْتَدِ وَمَنْ يُّضْلِلْ فَلَنْ تَجِدَ لَهٗ وَلِيًّا مُّرْشِدًا ࣖ

wa tarasy-syamsa iżā ṭala‘at tazāwaru ‘an kahfihim żātal-yamīni wa iżā garabat taqriḍuhum żātasy-syimāli wa hum fī fajwatim minh(u), żālika min āyātillāh(i), may yahdillāhu fa huwal-muhtadi wa may yuḍlil falan tajida lahū waliyyam mursyidā(n).

Ni obaana hulu lɛ kɛ́ ete shi, ni ekɛ ehe fɔ̃ɔ amɛbu lɛ mli kɛtee ninejurɔgbɛ, ni kɛ́ eshɛ shi lɛ, ekɛ amɛ teŋ jɛkɛ kɛtee abɛkugbɛ be mli ni amɛyɔɔ he ko ni da waa yɛ mli (bu lɛ mli). Enɛɛmɛi ji (Allah agbojee) he okadii lɛ ekomɛi. Mɔ fɛɛ mɔ ni Allah tsɔɔ lɛ gbɛ lɛ, no lɛ lɛ ji mɔ ni atsɔɔ lɛ gbɛ; ni mɔ fɛɛ mɔ ni E-tsɔɔ gbɛ lɛ, onaaa yelikɛbualɔ ni baanyɛ akudɔ lɛ.

وَتَحْسَبُهُمْ اَيْقَاظًا وَّهُمْ رُقُوْدٌ ۖوَّنُقَلِّبُهُمْ ذَاتَ الْيَمِيْنِ وَذَاتَ الشِّمَالِ ۖوَكَلْبُهُمْ بَاسِطٌ ذِرَاعَيْهِ بِالْوَصِيْدِۗ لَوِ اطَّلَعْتَ عَلَيْهِمْ لَوَلَّيْتَ مِنْهُمْ فِرَارًا وَّلَمُلِئْتَ مِنْهُمْ رُعْبًا

wa taḥsabuhum aiqāẓaw wa hum ruqūd(un), wa nuqallibuhum żātal-yamīni wa żātasy-syimāl(i), wa kalbuhum bāsiṭun żirā‘aihi bil-waṣīd(i), lawiṭṭala‘ta ‘alaihim lawallaita minhum firāraw wa lamuli'ta minhum ru‘bā(n).

Ni nyɛsusuɔ akɛ amɛwɔɔɔ, shi amɛwɔɔ; ni Wɔtsɔ amɛ hiɛ kɛ sɛɛ kɛtee ninejurɔgbɛ kɛ abɛkugbɛ, yɛ be mli ni amɛ gbee lɛ gbɛɔ eniji eshwaa bu lɛ shinaa lɛ hiɛ. Ni kɛji ona amɛ lɛ, lɛɛlɛŋ obaatsi ohe (otsi ohe) kɛjɛ amɛhe ni amɛ gbeyeishemɔ baayi bo obɔ diɛŋtsɛ.

وَكَذٰلِكَ بَعَثْنٰهُمْ لِيَتَسَاۤءَلُوْا بَيْنَهُمْۗ قَالَ قَاۤىِٕلٌ مِّنْهُمْ كَمْ لَبِثْتُمْۗ قَالُوْا لَبِثْنَا يَوْمًا اَوْ بَعْضَ يَوْمٍۗ قَالُوْا رَبُّكُمْ اَعْلَمُ بِمَا لَبِثْتُمْۗ فَابْعَثُوْٓا اَحَدَكُمْ بِوَرِقِكُمْ هٰذِهٖٓ اِلَى الْمَدِيْنَةِ فَلْيَنْظُرْ اَيُّهَآ اَزْكٰى طَعَامًا فَلْيَأْتِكُمْ بِرِزْقٍ مِّنْهُ وَلْيَتَلَطَّفْ وَلَا يُشْعِرَنَّ بِكُمْ اَحَدًا

wa każālika ba‘aṡnāhum liyatasā'alū bainahum, qāla qā'ilum minhum kam labiṡtum, qālū labiṡnā yauman au ba‘ḍa yaum(in), qālū rabbukum a‘lamu bimā labiṡtum, fab‘aṡū aḥadakum biwariqikum hāżihī ilal-madīnati falyanẓur ayyuhā azkā ṭa‘āman falya'tikum birizqim minhu walyatalaṭṭaf wa lā yusy‘iranna bikum aḥadā(n).

Ni nakai ji bɔ ni wɔte shi wɔwo amɛ, koni amɛbi amɛhe saji. Amɛteŋ mɔ kome kɛɛ, "Be enyiɛ okɛhi (biɛ)?" Amɛha hetoo akɛ, “Wɔyɛ (biɛ) gbi kome loo gbi fã.” Ekɛɛ (mɔ kroko), "Nyɛ-Nyɔŋmɔ lɛ le be ni nyɛhi (biɛ) lɛ jogbaŋŋ. No hewɔ lɛ kɛɛmɔ nyɛteŋ mɔ kome ni ekɛ nyɛshika shika lɛ aya maŋ lɛ mli, ni eha ena niyenii ni hi fe fɛɛ, ni ekɛ eko abaha bo, ni efee blɛoo ni ekagba mɔ ko mɔ ko ohe sane kɔkɔɔkɔ."

اِنَّهُمْ اِنْ يَّظْهَرُوْا عَلَيْكُمْ يَرْجُمُوْكُمْ اَوْ يُعِيْدُوْكُمْ فِيْ مِلَّتِهِمْ وَلَنْ تُفْلِحُوْٓا اِذًا اَبَدًا

innahum iy yaẓharū ‘alaikum yarjumūkum au yu‘īdūkum fī millatihim wa lan tufliḥū iżan abadā(n).

Yɛ anɔkwale mli lɛ, kɛji amɛna he ni oyɔɔ lɛ, amɛbaatswa bo tɛi, loo amɛnyɛ onɔ ni oku osɛɛ kɛya amɛjamɔ lɛ mli, ni kɛji nakai lɛ, obɛ naagba kɛya naanɔ."

وَكَذٰلِكَ اَعْثَرْنَا عَلَيْهِمْ لِيَعْلَمُوْٓا اَنَّ وَعْدَ اللّٰهِ حَقٌّ وَّاَنَّ السَّاعَةَ لَا رَيْبَ فِيْهَاۚ اِذْ يَتَنَازَعُوْنَ بَيْنَهُمْ اَمْرَهُمْ فَقَالُوا ابْنُوْا عَلَيْهِمْ بُنْيَانًاۗ رَبُّهُمْ اَعْلَمُ بِهِمْۗ قَالَ الَّذِيْنَ غَلَبُوْا عَلٰٓى اَمْرِهِمْ لَنَتَّخِذَنَّ عَلَيْهِمْ مَّسْجِدًا

wa każālika a‘ṡarnā ‘alaihim liya‘lamū anna wa‘dallāhi ḥaqquw wa annas-sā‘ata lā raiba fīhā, iż yatanāza‘ūna bainahum amrahum fa qālubnū ‘alaihim bun-yānā(n), rabbuhum a‘lamu bihim, qālal-lażīna galabū ‘alā amrihim lanattakhiżanna ‘alaihim masjidā(n).

Ni nakai (agbɛnɛ hu) Wɔtsɔɔ (mɛi) kɛ amɛ, koni amɛle akɛ Allah shiwoo lɛ ji anɔkwale, ni akɛ (baa) Kojomɔ Gbi lɛ he ŋwanejee ko bɛ he. Beni amɛje amɛsaji ahe ŋwane lɛ, amɛkɛɛ, "Nyɛmaa tsu ko yɛ amɛ (bu) lɛ nɔ, amɛ-Nuŋtsɔ lɛ le amɛhe jogbaŋŋ." Mɔ ni yɔɔ hegbɛ yɛ amɛsaji anɔ lɛ kɛɛ, "Wɔbaama jamɔ shĩa yɛ nɔ diɛŋtsɛ."

سَيَقُوْلُوْنَ ثَلٰثَةٌ رَّابِعُهُمْ كَلْبُهُمْۚ وَيَقُوْلُوْنَ خَمْسَةٌ سَادِسُهُمْ كَلْبُهُمْ رَجْمًاۢ بِالْغَيْبِۚ وَيَقُوْلُوْنَ سَبْعَةٌ وَّثَامِنُهُمْ كَلْبُهُمْ ۗقُلْ رَّبِّيْٓ اَعْلَمُ بِعِدَّتِهِمْ مَّا يَعْلَمُهُمْ اِلَّا قَلِيْلٌ ەۗ فَلَا تُمَارِ فِيْهِمْ اِلَّا مِرَاۤءً ظَاهِرًا ۖوَّلَا تَسْتَفْتِ فِيْهِمْ مِّنْهُمْ اَحَدًا ࣖ

sayaqūlūna ṡalāṡatur rābi‘uhum kalbuhum, wa yaqūlūna khamsatun sādisuhum kalbuhum rajmam bil-gaib(i), wa yaqūlūna sab‘atuw wa ṡāminuhum kalbuhum, qur rabbī a‘lamu bi‘iddatihim mā ya‘lamuhum illā qalīl(un), falā tumāri fīhim illā mirā'an ẓāhirā(n), wa lā tastafti fīhim minhum aḥadā(n).

Sɛɛ mli lɛ (mɛi komɛi baakɛɛ) akɛ, "(Amɛyibɔ ​​ji) etɛ (mɛi), nɔ ni ji ejwɛ lɛ ji gbee lɛ," ni (mɛi krokomɛi) baakɛɛ, "(Amɛyibɔ ​​ji) enumɔ (mɛi), nɔ ni ji ekpaa lɛ ji gbee lɛ," akɛ susumɔ ni kɔɔ adebɔɔ nɔ ni fe adebɔɔ nɔ lɛ he; ni (mɔ kroko) kɛɛ, "(Amɛyibɔ) ji kpawo (mɛi), mɔ ni ji kpaanyɔ lɛ ji gbee." Kɛɛmɔ (Muhammad), "Mi-Nuŋtsɔ lɛ le amɛyibɔ ​​jogbaŋŋ; mɔ ko mɔ ko leee amɛ (yibɔ) ja mɛi fioo komɛi pɛ." No hewɔ lɛ, nyɛ (Muhammad) nyɛkajea amɛhe ŋwane, ja kponɔgbɛ ŋwanejeei ni nyɛkabi mɔ ko mɔ ko amɛhe (oblahii lɛ).

وَلَا تَقُوْلَنَّ لِشَا۟يْءٍ اِنِّيْ فَاعِلٌ ذٰلِكَ غَدًاۙ

wa lā taqūlanna lisyai'in innī fā‘ilun żālika gadā(n).

Ni kaakɛɛ nɔ ko kɔkɔɔkɔ akɛ, "Mafee nakai wɔ leebi,"

اِلَّآ اَنْ يَّشَاۤءَ اللّٰهُ ۖوَاذْكُرْ رَّبَّكَ اِذَا نَسِيْتَ وَقُلْ عَسٰٓى اَنْ يَّهْدِيَنِ رَبِّيْ لِاَقْرَبَ مِنْ هٰذَا رَشَدًا

illā ay yasyā'allāh(u), ważkur rabbaka iżā nasīta wa qul ‘asā ay yahdiyani rabbī li'aqraba min hāżā rasyadā(n).

ja (kɛtsɔ wiemɔ nɔ), "Nyɔŋmɔ sumɔɔ." Ni kaimɔ o-Nuŋtsɔ lɛ kɛji ohiɛ kpa nɔ ni okɛɛ, "Mihiɛ ka nɔ akɛ mi-Nuŋtsɔ lɛ baatsɔɔ mi gbɛ koni mabɛŋkɛ (anɔkwale lɛ) fe enɛ."

وَلَبِثُوْا فِيْ كَهْفِهِمْ ثَلٰثَ مِائَةٍ سِنِيْنَ وَازْدَادُوْا تِسْعًا

wa labiṡū fī kahfihim ṡalāṡa mi'atin sinīna wazdādū tis‘ā(n).

Ni amɛhi bu lɛ mli afii ohai etɛ kɛ afii nɛɛhu fata he.

قُلِ اللّٰهُ اَعْلَمُ بِمَا لَبِثُوْا ۚ لَهٗ غَيْبُ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِۗ اَبْصِرْ بِهٖ وَاَسْمِعْۗ مَا لَهُمْ مِّنْ دُوْنِهٖ مِنْ وَّلِيٍّۗ وَلَا يُشْرِكُ فِيْ حُكْمِهٖٓ اَحَدًا

qulillāhu a‘lamu bimā labiṡū, lahū gaibus-samāwāti wal-arḍ(i), abṣir bihī wa asmi‘, mā lahum min dūnihī miw waliyy(in), wa lā yusyriku fī ḥukmihī aḥadā(n).

Kɛɛmɔ akɛ, "Nyɔŋmɔ le be ni amɛhi (yɛ bu lɛ mli lɛ jogbaŋŋ); lɛ nɔ fɛɛ nɔ ni yɔɔ teemɔŋ yɛ ŋwɛi kɛ shikpɔŋ lɛ nɔ lɛ ji lɛ. Bɔ ni Ehiŋmɛii kpɛɔ ha kɛ bɔ ni Etoiboo lɛ mli wa ha; mɔ ko bɛ ni buɔ amɛhe fe Lɛ; ni Ekɛ mɔ ko mɔ ko efeee ehefatalɔ yɛ yiŋkpɛɛi ni ekpɛɔ lɛ mli."

وَاتْلُ مَآ اُوْحِيَ اِلَيْكَ مِنْ كِتَابِ رَبِّكَۗ لَا مُبَدِّلَ لِكَلِمٰتِهٖۗ وَلَنْ تَجِدَ مِنْ دُوْنِهٖ مُلْتَحَدًا

watlu mā ūḥiya ilaika min kitābi rabbik(a), lā mubaddila likalimātih(ī), wa lan tajida min dūnihī multaḥadā(n).

Ni okane (Muhammad) nɔ ni ajie lɛ kpo atsɔɔ bo lɛ, ni ji o-Nuŋtsɔ lɛ Wolo lɛ (Qur’an). Nɔ ko nɔ ko nyɛŋ atsake E-wiemɔi lɛ. Ni nyɛnyɛŋ nyɛna abobaahe ko ja E-mli

وَاصْبِرْ نَفْسَكَ مَعَ الَّذِيْنَ يَدْعُوْنَ رَبَّهُمْ بِالْغَدٰوةِ وَالْعَشِيِّ يُرِيْدُوْنَ وَجْهَهٗ وَلَا تَعْدُ عَيْنٰكَ عَنْهُمْۚ تُرِيْدُ زِيْنَةَ الْحَيٰوةِ الدُّنْيَاۚ وَلَا تُطِعْ مَنْ اَغْفَلْنَا قَلْبَهٗ عَنْ ذِكْرِنَا وَاتَّبَعَ هَوٰىهُ وَكَانَ اَمْرُهٗ فُرُطًا

waṣbir nafsaka ma‘al-lażīna yad‘ūna rabbahum bil-gadāti wal-‘asyiyyi yurīdūna wajhahū wa lā ta‘du ‘aināka ‘anhum, turīdu zīnatal-ḥayātid-dun-yā, wa lā tuṭi‘ man agfalnā qalbahū ‘an żikrinā wattaba‘a hawāhu wa kāna amruhū furuṭā(n).

Ni too otsui shi, bo (Muhammad) kɛha mɛi ni tsɛɔ amɛ-Nuŋtsɔ lɛ leebi kɛ gbɛkɛ, ni amɛhiɛ kã E-miishɛɛ nɔ lɛ; ni kaajie ohiŋmɛii kɛjɛ amɛnɔ (ejaakɛ) amɛhiɛ kã je lɛŋ shihilɛ mli jwetrii lɛ anɔ; ni nyɛkanyiɛa mɛi ni Wɔku wɔhiɛ amɛshwie amɛtsuii anɔ akɛ wɔkaiɔ Wɔ lɛ asɛɛ, ni nyɛnyiɛa amɛshwelɛi kɛ mɛi ni amɛshihilɛi efo ŋshɔ lɛ naa lɛ asɛɛ.

وَقُلِ الْحَقُّ مِنْ رَّبِّكُمْۗ فَمَنْ شَاۤءَ فَلْيُؤْمِنْ وَّمَنْ شَاۤءَ فَلْيَكْفُرْۚ اِنَّآ اَعْتَدْنَا لِلظّٰلِمِيْنَ نَارًاۙ اَحَاطَ بِهِمْ سُرَادِقُهَاۗ وَاِنْ يَّسْتَغِيْثُوْا يُغَاثُوْا بِمَاۤءٍ كَالْمُهْلِ يَشْوِى الْوُجُوْهَۗ بِئْسَ الشَّرَابُۗ وَسَاۤءَتْ مُرْتَفَقًا

wa qulil-ḥaqqu mir rabbikum, faman syā'a falyu'miw wa man syā'a falyakfur, innā a‘tadnā liẓ-ẓālimīna nārā(n), aḥāṭa bihim surādiquhā, wa iy yastagīṡū yugāṡū bimā'in kal-muhli yasywil-wujūh(a), bi'sasy-syarāb(u), wa sā'at murtafaqā(n).

Ni okɛɛ (Muhammad), "Anɔkwale lɛ jɛ o-Nuŋtsɔ lɛ ŋɔɔ; mɔ fɛɛ mɔ ni sumɔɔ (ni eheɔ eyeɔ) lɛ, ehe eye, ni mɔ fɛɛ mɔ ni sumɔɔ (ni eheee eyeee) lɛ, eheee eyeee." Anɔkwale, Wɔsaa hɛl wɔha efɔŋfeelɔi, ni basabasafeemɔ ebɔle amɛhe lɛ. Kɛ amɛbi yelikɛbuamɔ (numɔ) lɛ, abaaha amɛ nu tamɔ dade ni miitso ni shãa amɛhiɛ. (No ji) dãa ni ehiii fe fɛɛ kɛ hejɔɔmɔhe ni ehiii fe fɛɛ.

اِنَّ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَعَمِلُوا الصّٰلِحٰتِ اِنَّا لَا نُضِيْعُ اَجْرَ مَنْ اَحْسَنَ عَمَلًاۚ

innal-lażīna āmanū wa ‘amiluṣ-ṣāliḥāti innā lā nuḍī‘u ajra man aḥsana ‘amalā(n).

Anɔkwale, mɛi ni heɔ amɛyeɔ ni amɛfeɔ nibii kpakpai lɛ, Wɔfiteŋ mɛi ni feɔ nibii kpakpai lɛ nyɔmɔwoo lɛ.

اُولٰۤىِٕكَ لَهُمْ جَنّٰتُ عَدْنٍ تَجْرِيْ مِنْ تَحْتِهِمُ الْاَنْهٰرُ يُحَلَّوْنَ فِيْهَا مِنْ اَسَاوِرَ مِنْ ذَهَبٍ وَّيَلْبَسُوْنَ ثِيَابًا خُضْرًا مِّنْ سُنْدُسٍ وَّاِسْتَبْرَقٍ مُّتَّكِـِٕيْنَ فِيْهَا عَلَى الْاَرَاۤىِٕكِۗ نِعْمَ الثَّوَابُۗ وَحَسُنَتْ مُرْتَفَقًا ࣖ

ulā'ika lahum jannātu ‘adnin tajrī min taḥtihimul-anhāru yuḥallauna fīhā min asāwira min żahabiw wa yalbasūna ṡiyāban khuḍram min sundusiw wa istabraqim muttaki'īna fīhā ‘alal-arā'ik(i), ni‘maṡ-ṡawāb(u), wa ḥasunat murtafaqā(n).

Amɛji mɛi ni nine shɛɔ ‘Adn’ Paradeiso lɛ nɔ, ni faai hoɔ yɛ shishi lɛ; (yɛ nakai ŋwɛi lɛ) akɛ shika tsuru nineshi nibii ewula amɛhe ni amɛwoɔ atadei eŋɔli ni akɛ siliki kpakpa kɛ siliki ni mli tse fee, yɛ be mli ni amɛtaraa shi ni amɛkɛ amɛhe fɔ̃ɔ sɛii fɛfɛji anɔ. (No ji) nyɔmɔwoo ni hi fe fɛɛ kɛ hejɔɔmɔhe fɛfɛo.

۞ وَاضْرِبْ لَهُمْ مَّثَلًا رَّجُلَيْنِ جَعَلْنَا لِاَحَدِهِمَا جَنَّتَيْنِ مِنْ اَعْنَابٍ وَّحَفَفْنٰهُمَا بِنَخْلٍ وَّجَعَلْنَا بَيْنَهُمَا زَرْعًاۗ

waḍrib lahum maṡalar rajulaini ja‘alnā li'aḥadihimā jannataini min a‘nābiw wa ḥafafnāhumā binakhliw wa ja‘alnā bainahumā zar‘ā(n).

Ni nyɛhaa (Muhammad) amɛ nɔkwɛmɔnɔ, hii enyɔ, ni amɛteŋ mɔ kome (mɔ ni heee yeee) Wɔha amɛ wain ŋmɔji enyɔ ni Wɔkɛ ŋmei tsei bɔle abɔɔi enyɔ lɛ fɛɛ he ni wɔfee ŋmɔ yɛ amɛteŋ (bɔɔi lɛ).

كِلْتَا الْجَنَّتَيْنِ اٰتَتْ اُكُلَهَا وَلَمْ تَظْلِمْ مِّنْهُ شَيْـًٔاۙ وَّفَجَّرْنَا خِلٰلَهُمَا نَهَرًاۙ

kiltal-jannataini ātat ukulahā wa lam taẓlim minhu syai'ā(n), wa fajjarnā khilālahumā naharā(n).

Abɔɔi enyɔ lɛ fɛɛ wo amɛyibii, ni amɛyibii lɛ baaa shi kwraa, ni yɛ abɔɔi enyɔ lɛ ateŋ ŋmeii lɛ amli lɛ, Wɔho faai, .

وَّكَانَ لَهٗ ثَمَرٌۚ فَقَالَ لِصَاحِبِهٖ وَهُوَ يُحَاوِرُهٗٓ اَنَا۠ اَكْثَرُ مِنْكَ مَالًا وَّاَعَزُّ نَفَرًا

wa kāna lahū ṡamar(un), fa qāla liṣāḥibihī wa huwa yuḥāwiruhū ana akṡaru minka mālaw wa a‘azzu nafarā(n).

ni eyɛ ninamɔ babaoo, no hewɔ lɛ ekɛɛ enaanyo (ni he eye lɛ) beni ekɛ lɛ gbaa sane lɛ akɛ, "Mininamɔ lɛ fa fe onɔ̃ lɛ ni misɛɛnyiɛlɔi lɛ ahe wa fe bo."

وَدَخَلَ جَنَّتَهٗ وَهُوَ ظَالِمٌ لِّنَفْسِهٖۚ قَالَ مَآ اَظُنُّ اَنْ تَبِيْدَ هٰذِهٖٓ اَبَدًاۙ

wa dakhala jannatahū wa huwa ẓālimul linafsih(ī), qāla mā aẓunnu an tabīda hāżihī abadā(n).

Ni ebote ebɔɔ lɛ mli kɛ su ni yeɔ ehe awui (ejaakɛ ewóɔ ehe nɔ ni eheee eyeee); ekɛɛ, “Misusuuu akɛ abɔɔ nɛɛ hiɛ baakpãtã kɛya naanɔ, .

وَّمَآ اَظُنُّ السَّاعَةَ قَاۤىِٕمَةً وَّلَىِٕنْ رُّدِدْتُّ اِلٰى رَبِّيْ لَاَجِدَنَّ خَيْرًا مِّنْهَا مُنْقَلَبًا

wa mā aẓunnus-sā‘ata qā'imataw wa la'ir rudittu ilā rabbī la'ajidanna khairam minhā munqalabā(n).

ni misusuɔ akɛ Gbohiiashitee Gbi lɛ baaa, ni kɛji aku sɛɛ akɛ mi tee mi-Nuŋtsɔ lɛ ŋɔɔ lɛ, mana he ko ni hi jogbaŋŋ ni maku misɛɛ kɛya fe enɛ."

قَالَ لَهٗ صَاحِبُهٗ وَهُوَ يُحَاوِرُهٗٓ اَكَفَرْتَ بِالَّذِيْ خَلَقَكَ مِنْ تُرَابٍ ثُمَّ مِنْ نُّطْفَةٍ ثُمَّ سَوّٰىكَ رَجُلًاۗ

qāla lahū ṣāḥibuhū wa huwa yuḥāwiruhū akafarta bil-lażī khalaqaka min turābin ṡumma min nuṭfatin ṡumma sawwāka rajulā(n).

Enaanyo (ni heɔ eyeɔ lɛ) kɛɛ lɛ beni ekɛ lɛ miigba sane lɛ akɛ, "Ani oheee (Nyɔŋmɔ) ni bɔ bo kɛjɛ sũ mli, no sɛɛ lɛ kɛjɛ nuu fɔmɔ kotoku mli, no sɛɛ lɛ Efee bo gbɔmɔ ni yeɔ emuu lɛ oyeee?

لٰكِنَّا۠ هُوَ اللّٰهُ رَبِّيْ وَلَآ اُشْرِكُ بِرَبِّيْٓ اَحَدًا

lākinna huwallāhu rabbī wa lā usyriku birabbī aḥadā(n).

Shi mi (heɔ miyeɔ akɛ), Lɛ ji Allah, mi-Nuŋtsɔ lɛ, ni mikɛ nɔ ko nɔ ko fataaa mi-Nuŋtsɔ lɛ he.

وَلَوْلَآ اِذْ دَخَلْتَ جَنَّتَكَ قُلْتَ مَا شَاۤءَ اللّٰهُ ۙ لَا قُوَّةَ اِلَّا بِاللّٰهِ ۚاِنْ تَرَنِ اَنَا۠ اَقَلَّ مِنْكَ مَالًا وَّوَلَدًاۚ

wa lau lā iż dakhalta jannataka qulta mā syā'allāh(u), lā quwwata illā billāh(i), in tarani ana aqalla minka mālaw wa waladā(n).

Ni mɛni hewɔ kɛ́ obote obɔɔ lɛ mli lɛ okɛɛɛɛ akɛ "Masya Allah, la quwwata illa billah" (Anɔkwale, kɛtsɔ Allah suɔmɔnaa nii anɔ lɛ, enɛɛmɛi fɛɛ eba mli lɛ), hewalɛ ko bɛ ja kɛtsɔ Allah (yelikɛbuamɔ nɔ), eyɛ mli akɛ osusuɔ akɛ mininaa kɛ eseshibii lɛ faaa fe onɔ̃ lɛ moŋ.

فَعَسٰى رَبِّيْٓ اَنْ يُّؤْتِيَنِ خَيْرًا مِّنْ جَنَّتِكَ وَيُرْسِلَ عَلَيْهَا حُسْبَانًا مِّنَ السَّمَاۤءِ فَتُصْبِحَ صَعِيْدًا زَلَقًاۙ

fa ‘asā rabbī ay yu'tiyani khairam min jannatika wa yursila ‘alaihā ḥusbānam minas-samā'i fa tuṣbiḥa ṣa‘īdan zalaqā(n).

No hewɔ lɛ hiɛnɔkamɔ ji akɛ mi-Nuŋtsɔ lɛ baaha mi (abɔɔ) ni hi fe nyɛ (nɛkɛ) abɔɔ lɛ; ni Etsu sarawagbamɔ kɛjɛ ŋwɛi kɛba obɔɔ lɛ mli, ni (abɔɔ lɛ) batsɔ shikpɔŋ ni shwieɔ shi, .

اَوْ يُصْبِحَ مَاۤؤُهَا غَوْرًا فَلَنْ تَسْتَطِيْعَ لَهٗ طَلَبًا

au yuṣbiḥa mā'uhā gauran falan tastaṭī‘a lahū ṭalabā(n).

aloo nu lɛ miiho kɛtee shikpɔŋ lɛ mli, no lɛ onyɛŋ ona dɔŋŋ.”

وَاُحِيْطَ بِثَمَرِهٖ فَاَصْبَحَ يُقَلِّبُ كَفَّيْهِ عَلٰى مَآ اَنْفَقَ فِيْهَا وَهِيَ خَاوِيَةٌ عَلٰى عُرُوْشِهَا وَيَقُوْلُ يٰلَيْتَنِيْ لَمْ اُشْرِكْ بِرَبِّيْٓ اَحَدًا

wa uḥīṭa biṡamarihī fa aṣbaḥa yuqallibu kaffaihi ‘alā mā anfaqa fīhā wa hiya khāwiyatun ‘alā ‘urūsyihā wa yaqūlu yā laitanī lam usyrik birabbī aḥadā(n).

Ni enii lɛ kpata, kɛkɛ ni etsɔ eniji ahe tsɔi (ni ji shwamɔ he okadi) yɛ nɔ ni efite yɛ nɔ lɛ he, yɛ be mli ni wain tso lɛ gbee shi kɛ esɛɛfimɔ (para-para) kɛkɛ ni ekɛɛ, "Ni kɛji mikɛ mi-Nuŋtsɔ lɛ ebɔko nɔ ko hu?"

وَلَمْ تَكُنْ لَّهٗ فِئَةٌ يَّنْصُرُوْنَهٗ مِنْ دُوْنِ اللّٰهِ وَمَا كَانَ مُنْتَصِرًاۗ

wa lam takul lahū fi'atuy yanṣurūnahū min dūnillāhi wa mā kāna muntaṣirā(n).

Ni kuu ko bɛ (dɔŋŋ) ni baanyɛ aye abua lɛ ja Allah; ni enyɛŋ efã ehe.

هُنَالِكَ الْوَلَايَةُ لِلّٰهِ الْحَقِّۗ هُوَ خَيْرٌ ثَوَابًا وَّخَيْرٌ عُقْبًا ࣖ

hunālikal-walāyatu lillāhil-ḥaqq(i), huwa khairun ṡawābaw wa khairun ‘uqbā(n).

Jɛmɛ ji he ni yelikɛbuamɔ jɛɔ Allah, Anɔkwale Fe Fɛɛ lɛ pɛ ŋɔɔ. Lɛ ji (halɔ) nyɔmɔwoo ni hi fe fɛɛ kɛ (halɔ) nyɔmɔwoo ni hi fe fɛɛ.

وَاضْرِبْ لَهُمْ مَّثَلَ الْحَيٰوةِ الدُّنْيَا كَمَاۤءٍ اَنْزَلْنٰهُ مِنَ السَّمَاۤءِ فَاخْتَلَطَ بِهٖ نَبَاتُ الْاَرْضِ فَاَصْبَحَ هَشِيْمًا تَذْرُوْهُ الرِّيٰحُ ۗوَكَانَ اللّٰهُ عَلٰى كُلِّ شَيْءٍ مُّقْتَدِرًا

waḍrib lahum maṡalal-ḥayātid-dun-yā kamā'in anzalnāhu minas-samā'i fakhtalaṭa bihī nabātul-arḍi fa aṣbaḥa hasyīman tażrūhur-riyāḥ(u), wa kānallāhu ‘alā kulli syai'im muqtadirā(n).

Ni ofee amɛ (adesai) je nɛɛ shihilɛ he abɛbua, tamɔ nu (nugbɔ) ni Wɔjɛɔ ŋwɛi shwieɔ shi lɛ, koni ekɛwo tsei ni yɔɔ shikpɔŋ lɛ nɔ lɛ ŋmɔshi nii, no sɛɛ lɛ (tsei lɛ) agbi beni kɔɔyɔɔ lɛ shwieɔ amɛ lɛ. Ni Allah ji Ofe yɛ nɔ fɛɛ nɔ nɔ.

اَلْمَالُ وَالْبَنُوْنَ زِيْنَةُ الْحَيٰوةِ الدُّنْيَاۚ وَالْبٰقِيٰتُ الصّٰلِحٰتُ خَيْرٌ عِنْدَ رَبِّكَ ثَوَابًا وَّخَيْرٌ اَمَلًا

al-mālu wal-banūna zīnatul-ḥayātid-dun-yā, wal-bāqiyātuṣ-ṣāliḥātu khairun ‘inda rabbika ṡawābaw wa khairun amalā(n).

Ninamɔ kɛ bii ji je lɛŋ shihilɛ mli fɛomɔi, shi nifeemɔi kpakpai ni yaa nɔ lɛ ji nyɔmɔwoo ni hi fe fɛɛ yɛ o-Nuŋtsɔ lɛ ŋɔɔ kɛ hiɛnɔkamɔ ni hi fe fɛɛ.

وَيَوْمَ نُسَيِّرُ الْجِبَالَ وَتَرَى الْاَرْضَ بَارِزَةًۙ وَّحَشَرْنٰهُمْ فَلَمْ نُغَادِرْ مِنْهُمْ اَحَدًاۚ

wa yauma nusayyirul-jibāla wa taral-arḍa bārizah(tan), wa ḥasyarnāhum falam nugādir minhum aḥadā(n).

Ni (kaimɔ) gbi (ni) Wɔbaatsɔ gɔji lɛ anɔ ni obaana shikpɔŋ lɛ ni etse ni Wɔbaabua amɛ (mɛi fɛɛ) anaa, ni Wɔshiŋ amɛteŋ mɔ ko mɔ ko yɛ sɛɛ.

وَعُرِضُوْا عَلٰى رَبِّكَ صَفًّاۗ لَقَدْ جِئْتُمُوْنَا كَمَا خَلَقْنٰكُمْ اَوَّلَ مَرَّةٍۢ ۖبَلْ زَعَمْتُمْ اَلَّنْ نَّجْعَلَ لَكُمْ مَّوْعِدًا

wa ‘uriḍū ‘alā rabbika ṣaffā(n), laqad ji'tumūnā kamā khalaqnākum awwala marratim bal za‘amtum allan naj‘ala lakum mau‘idā(n).

Ni abaajie amɛ kɛba o-Nuŋtsɔ lɛ hiɛ yɛ sɛɛkuu mli. (Allah kɛɛ), “Anɔkwale, oba Wɔŋɔɔ, taakɛ Wɔbɔ bo yɛ klɛŋklɛŋ be lɛ mli lɛ; osusuɔ po akɛ Wɔtsɔɔɔ bo be (ni obaate shi ni otsu) kpaŋmɔ lɛ he nii.”

وَوُضِعَ الْكِتٰبُ فَتَرَى الْمُجْرِمِيْنَ مُشْفِقِيْنَ مِمَّا فِيْهِ وَيَقُوْلُوْنَ يٰوَيْلَتَنَا مَالِ هٰذَا الْكِتٰبِ لَا يُغَادِرُ صَغِيْرَةً وَّلَا كَبِيْرَةً اِلَّآ اَحْصٰىهَاۚ وَوَجَدُوْا مَا عَمِلُوْا حَاضِرًاۗ وَلَا يَظْلِمُ رَبُّكَ اَحَدًا ࣖ

wa wuḍi‘al-kitābu fa taral-mujrimīna musyfiqīna mimmā fīhi wa yaqūlūna yā wailatanā mā lihāżal-kitābi lā yugādiru ṣagīrataw wa lā kabīratan illā aḥṣāhā, wa wajadū mā ‘amilū ḥaḍirā(n), wa lā yaẓlimu rabbuka aḥadā(n).

Ni akɛ wolo (nifeemɔi ahe saji) lɛ ema shi, no sɛɛ lɛ obaana eshafeelɔi ni miishe nɔ ni (aŋma) yɛ mli lɛ gbeyei, ni amɛkɛɛ, "Kwɛ bɔ ni wɔji mɔbɔ, mɛni ji wolo nɛɛ, nɔ ko nɔ ko eshwɛɛɛ sɛɛ, bibioo kɛ agbo shi aŋmala nɔ fɛɛ nɔ," ni amɛnaa (fɛɛ) nɔ ni amɛfee (aŋma). Ni o-Nuŋtsɔ lɛ yeee mɔ ko mɔ ko nɔ fɔŋ.

وَاِذْ قُلْنَا لِلْمَلٰۤىِٕكَةِ اسْجُدُوْا لِاٰدَمَ فَسَجَدُوْٓا اِلَّآ اِبْلِيْسَۗ كَانَ مِنَ الْجِنِّ فَفَسَقَ عَنْ اَمْرِ رَبِّهٖۗ اَفَتَتَّخِذُوْنَهٗ وَذُرِّيَّتَهٗٓ اَوْلِيَاۤءَ مِنْ دُوْنِيْ وَهُمْ لَكُمْ عَدُوٌّۗ بِئْسَ لِلظّٰلِمِيْنَ بَدَلًا

wa iż qulnā lil-malā'ikatisjudū li'ādama fa sajadū illā iblīs(a), kāna minal-jinni fa fasaqa ‘an amri rabbih(ī), afa tattakhiżūnahū wa żurriyyatahū auliyā'a min dūnī wa hum lakum ‘aduww(un), bi'sa liẓ-ẓālimīna badalā(n).

Ni (kaimɔ) beni Wɔkɛɛ ŋwɛibɔfoi lɛ akɛ, "Nyɛkotoa Adam!" No hewɔ lɛ, amɛkoto shi ja Satan pɛ. Ejɛ (jinn kuu lɛ mli), no hewɔ lɛ ebooo e-Nuŋtsɔ lɛ famɔ toi. Ani eja akɛ nyɛbaafee lɛ kɛ eseshibii krokomɛi ni jeee Mi lɛ hiɛnyiɛlɔi, eyɛ mli akɛ amɛji nyɛhenyɛlɔi moŋ? Ehiii kwraa (abonsa) akɛ nɔ ni yeɔ (Allah) najiaŋdamɔlɔ kɛha efɔŋfeelɔ lɛ.

۞ مَآ اَشْهَدْتُّهُمْ خَلْقَ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِ وَلَا خَلْقَ اَنْفُسِهِمْۖ وَمَا كُنْتُ مُتَّخِذَ الْمُضِلِّيْنَ عَضُدًا

mā asyhattuhum khalqas-samāwāti wal-arḍi wa lā khalqa anfusihim, wa mā kuntu muttakhiżal-muḍillīna ‘aḍudā(n).

Mikɛ amɛ (Abonsam kɛ eseshibii) baaa koni amɛbaye ŋwɛi kɛ shikpɔŋ bɔɔ lɛ he odase ni jeee (agbɛnɛ hu) amɛ diɛŋtsɛ amɛbɔɔ lɛ; ni mifeee mɛi ni tsɔɔ mɛi gbɛ lɛ akɛ yelikɛbualɔi.

وَيَوْمَ يَقُوْلُ نَادُوْا شُرَكَاۤءِيَ الَّذِيْنَ زَعَمْتُمْ فَدَعَوْهُمْ فَلَمْ يَسْتَجِيْبُوْا لَهُمْ وَجَعَلْنَا بَيْنَهُمْ مَّوْبِقًا

wa yauma yaqūlu nādū syurakā'iyal-lażīna za‘amtum fa da‘auhum falam yastajībū lahum wa ja‘alnā bainahum maubiqā(n).

Ni (kaimɔ) gbi (be ni) Ekɛɛ, "Tswaa mi onanemɛi ni osusuɔ akɛ amɛji lɛ." Kɛkɛ ni amɛtsɛ lɛ, shi amɛ (hefatalɔi ni kɛ amɛhe ebɔ) lɛ haaa (amɛtsɛmɔi lɛ) hetoo ni Wɔfee amɛ hiɛkpatamɔ he ko (hɛl).

وَرَاَ الْمُجْرِمُوْنَ النَّارَ فَظَنُّوْٓا اَنَّهُمْ مُّوَاقِعُوْهَا وَلَمْ يَجِدُوْا عَنْهَا مَصْرِفًا ࣖ

wa ra'al-mujrimūnan nāra fa ẓannū annahum muwāqi‘ūhā wa lam yajidū ‘anhā maṣrifā(n).

Ni eshafeelɔi naa hɛl, ni amɛsusuɔ akɛ amɛbaagbee mli, ni amɛnaaa gbɛ ni amɛaatsɔ nɔ amɛtsi amɛhe kɛjɛ he.

وَلَقَدْ صَرَّفْنَا فِيْ هٰذَا الْقُرْاٰنِ لِلنَّاسِ مِنْ كُلِّ مَثَلٍۗ وَكَانَ الْاِنْسَانُ اَكْثَرَ شَيْءٍ جَدَلًا

wa laqad ṣarrafnā fī hāżal-qur'āni lin-nāsi min kulli maṡal(in), wa kānal-insānu akṡara syai'in jadalā(n).

Ni lɛɛlɛŋ, Wɔtsɔɔ mli wɔtsɔɔ gbɔmɛi shii abɔ yɛ Qur’an nɛɛ mli kɛ abɛbuai srɔtoi. Shi adesai ji mɛi ni jeɔ ŋwane fe fɛɛ.

وَمَا مَنَعَ النَّاسَ اَنْ يُّؤْمِنُوْٓا اِذْ جَاۤءَهُمُ الْهُدٰى وَيَسْتَغْفِرُوْا رَبَّهُمْ اِلَّآ اَنْ تَأْتِيَهُمْ سُنَّةُ الْاَوَّلِيْنَ اَوْ يَأْتِيَهُمُ الْعَذَابُ قُبُلًا

wa mā mana‘an-nāsa ay yu'minū iż jā'ahumul-hudā wa yastagfirū rabbahum illā an ta'tiyahum sunnatul-awwalīna au ya'tiyahumul-‘ażābu qubulā(n).

Ni nɔ ko bɛ (nɔ ko nɔ ko) ni tsiɔ gbɔmɛi anaa koni amɛkahe amɛye kɛji gbɛtsɔɔmɔ eba amɛŋɔɔ ni amɛbi eshaifaa kɛjɛ amɛ-Nuŋtsɔ lɛ dɛŋ, ja (shwelɛ ni amɛyɔɔ akɛ amɛbaamɛ) (Allah mla ni ehi shi yɛ) gbɔmɛi ni tsɔ hiɛ lɛ anɔ lɛ baa loo toigbalamɔ diɛŋtsɛ ni baaba amɛnɔ lɛ.

وَمَا نُرْسِلُ الْمُرْسَلِيْنَ اِلَّا مُبَشِّرِيْنَ وَمُنْذِرِيْنَۚ وَيُجَادِلُ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا بِالْبَاطِلِ لِيُدْحِضُوْا بِهِ الْحَقَّ وَاتَّخَذُوْٓا اٰيٰتِيْ وَمَآ اُنْذِرُوْا هُزُوًا

wa mā nursilul-mursalīna illā mubasysyirīna wa munżirīn(a), wa yujādilul-lażīna kafarū bil-bāṭili liyudḥiḍū bihil-ḥaqqa wattakhażū āyātī wa mā unżirū huzuwā(n).

Ni Wɔtsuuu bɔfoi shi moŋ akɛ sanekpakpa hiɛlɔi kɛ kɔkɔbɔɔlɔi; shi mɛi ni heee yeee lɛ jeɔ ŋwane yɛ amale (gbɛ) nɔ koni amɛfite anɔkwale (anɔkwale lɛ), ni amɛfeɔ Mi kukuji lɛ kɛ nɔ ni abɔ amɛ kɔkɔ yɛ he lɛ he fɛoyeli.

وَمَنْ اَظْلَمُ مِمَّنْ ذُكِّرَ بِاٰيٰتِ رَبِّهٖ فَاَعْرَضَ عَنْهَا وَنَسِيَ مَا قَدَّمَتْ يَدَاهُۗ اِنَّا جَعَلْنَا عَلٰى قُلُوْبِهِمْ اَكِنَّةً اَنْ يَّفْقَهُوْهُ وَفِيْٓ اٰذَانِهِمْ وَقْرًاۗ وَاِنْ تَدْعُهُمْ اِلَى الْهُدٰى فَلَنْ يَّهْتَدُوْٓا اِذًا اَبَدًا

wa man aẓlamu mimman żukkira bi'āyāti rabbihī fa a‘raḍa ‘anhā wa nasiya mā qaddamat yadāh(u), innā ja‘alnā ‘alā qulūbihim akinnatan ay yafqahūhu wa fī āżānihim waqrā(n), wa in tad‘uhum ilal-hudā falay yahtadū iżan abadā(n).

Ni namɔ ejaaa fe mɔ ko ni e-Nuŋtsɔ lɛ kukuji lɛ ebɔ lɛ kɔkɔ, ni no sɛɛ lɛ etsi ehe kɛjɛ amɛhe ni ehiɛ kpa nɔ ni eniji enyɔ lɛ efee lɛ nɔ? Anɔkwale, Wɔha amɛtsuii efo mli, (koni amɛnuuu shishi), ni (Wɔkɛ) plɔgi hu wo amɛtoi amli. Eyɛ mli akɛ bo (Muhammad) tsɛɔ amɛ kɛyaa gbɛtsɔɔmɔ mli moŋ, shi eyɛ faŋŋ akɛ amɛnaŋ gbɛtsɔɔmɔ kɛya naanɔ.

وَرَبُّكَ الْغَفُوْرُ ذُو الرَّحْمَةِۗ لَوْ يُؤَاخِذُهُمْ بِمَا كَسَبُوْا لَعَجَّلَ لَهُمُ الْعَذَابَۗ بَلْ لَّهُمْ مَّوْعِدٌ لَّنْ يَّجِدُوْا مِنْ دُوْنِهٖ مَوْىِٕلًا

wa rabbukal-gafūru żur-raḥmah(ti), lau yu'ākhiżuhum bimā kasabū la‘ajjala lahumul-‘ażāb(a), bal lahum mau‘idul lay yajidū min dūnihī mau'ilā(n).

Ni o-Nuŋtsɔ lɛ kɛ eshai keɔ, enaa mɔbɔ. Eji eesumɔ ni ekɛ amɛnifeemɔi lɛ ato amɛhe toigbalamɔ kulɛ, ebaaha amɛtoigbalamɔ lɛ aya oya. Shi yɛ amɛgbɛfaŋ lɛ, be pɔtɛɛ ko yɛ (ni ji piŋmɔ) ni amɛnaŋ abobaahe kɛjɛŋ E-dɛŋ yɛ mli.

وَتِلْكَ الْقُرٰٓى اَهْلَكْنٰهُمْ لَمَّا ظَلَمُوْا وَجَعَلْنَا لِمَهْلِكِهِمْ مَّوْعِدًا ࣖ

wa tilkal-qurā ahlaknāhum lammā ẓalamū wa ja‘alnā limahlikihim mau‘idā(n).

Ni (mɛi ni yɔɔ) nakai shikpɔŋ lɛ nɔ lɛ Wɔkpãtã amɛhiɛ beni amɛfee nɔ ni ejaaa lɛ, ni Wɔto be pɔtɛɛ ko kɛha amɛhiɛkpatamɔ lɛ.

وَاِذْ قَالَ مُوْسٰى لِفَتٰىهُ لَآ اَبْرَحُ حَتّٰٓى اَبْلُغَ مَجْمَعَ الْبَحْرَيْنِ اَوْ اَمْضِيَ حُقُبًا

wa iż qāla mūsā lifatāhu lā abraḥu ḥattā abluga majma‘al-baḥraini au amḍiya ḥuqubā(n).

Ni (kaimɔ) beni Musa kɛɛ etsulɔ lɛ akɛ, "Mikpaŋ (nyiɛmɔ) dani mashɛ ŋshɔi enyɔ lɛ akpeehe lɛ; loo manyiɛ (matsa nɔ) afii babaoo."

فَلَمَّا بَلَغَا مَجْمَعَ بَيْنِهِمَا نَسِيَا حُوْتَهُمَا فَاتَّخَذَ سَبِيْلَهٗ فِى الْبَحْرِ سَرَبًا

falammā balagā majma‘a bainihimā nasiyā ḥūtahumā fattakhaża sabīlahū fil-baḥri sarabā(n).

No hewɔ lɛ, beni amɛbashɛ he ni ŋshɔi enyɔ lɛ kpeɔ yɛ lɛ, amɛhiɛ kpa loo lɛ nɔ, no hewɔ lɛ (loo lɛ) tu ni ekɛ ehe wo ŋshɔ lɛ mli.

فَلَمَّا جَاوَزَا قَالَ لِفَتٰىهُ اٰتِنَا غَدَاۤءَنَاۖ لَقَدْ لَقِيْنَا مِنْ سَفَرِنَا هٰذَا نَصَبًا

falammā jāwazā qāla lifatāhu ātinā gadā'anā laqad laqīnā min safarinā hāżā naṣabā(n).

No hewɔ lɛ, beni amɛho (nakai he lɛ) lɛ, Musa kɛɛ etsulɔ lɛ akɛ: "Okɛ wɔ niyenii lɛ aba biɛ; anɔkwale mli lɛ, etɔ wɔ kɛjɛ wɔ gbɛfaa lɛ mli."

قَالَ اَرَاَيْتَ اِذْ اَوَيْنَآ اِلَى الصَّخْرَةِ فَاِنِّيْ نَسِيْتُ الْحُوْتَۖ وَمَآ اَنْسٰىنِيْهُ اِلَّا الشَّيْطٰنُ اَنْ اَذْكُرَهٗۚ وَاتَّخَذَ سَبِيْلَهٗ فِى الْبَحْرِ عَجَبًا

qāla ara'aita iż awainā ilaṣ-ṣakhrati fa innī nasītul-ḥūt(a), wa mā ansānīhu illasy-syaiṭanu an ażkurah(ū), wattakhaża sabīlahū fil-baḥri ‘ajabā(n).

Lɛ (yelikɛbualɔ lɛ) ha hetoo akɛ, "Ani ole akɛ beni wɔmiitao wɔɔhe yɛ tɛsaa lɛ nɔ mra lɛ, mihiɛ kpa (migba) loo lɛ nɔ ni nɔ ko nɔ ko haaa mihiɛ akpa nɔ akɛ makai lɛ ja abonsa, ni (loo lɛ) tee ŋshɔ lɛ naa yɛ gbɛ ni yɔɔ naakpɛɛ waa nɔ."

قَالَ ذٰلِكَ مَا كُنَّا نَبْغِۖ فَارْتَدَّا عَلٰٓى اٰثَارِهِمَا قَصَصًاۙ

qāla żālika mā kunnā nabg(i), fartaddā ‘alā āṡārihimā qaṣaṣā(n).

Lɛ (Mose) kɛɛ, “No ji (he) ni wɔtaoɔ lɛ.” Kɛkɛ ni amɛyi enyɔ lɛ fɛɛ amɛku amɛsɛɛ amɛba, ni amɛnyiɛ amɛshishijee najiaŋ.

فَوَجَدَا عَبْدًا مِّنْ عِبَادِنَآ اٰتَيْنٰهُ رَحْمَةً مِّنْ عِنْدِنَا وَعَلَّمْنٰهُ مِنْ لَّدُنَّا عِلْمًا

fa wajadā ‘abdam min ‘ibādinā ātaināhu raḥmatam min ‘indinā wa ‘allamnāhu mil ladunnā ‘ilmā(n).

Kɛkɛ ni amɛyi enyɔ lɛ fɛɛ amɛkɛ tsulɔ ko kpe yɛ Wɔtsuji lɛ ateŋ, ni Wɔjie mɔbɔnalɛ kpo etsɔɔ lɛ kɛjɛ Wɔgbɛfaŋ, ni Wɔtsɔɔ lɛ nilee kɛjɛ Wɔgbɛfaŋ.

قَالَ لَهٗ مُوْسٰى هَلْ اَتَّبِعُكَ عَلٰٓى اَنْ تُعَلِّمَنِ مِمَّا عُلِّمْتَ رُشْدًا

qāla lahū mūsā hal attabi‘uka ‘alā an tu‘allimani mimmā ‘ullimta rusydā(n).

Musa kɛɛ lɛ akɛ, "Ani manyɛ manyiɛ osɛɛ koni otsɔɔ mi (anɔkwale nilee) ni otsɔɔ (ni efee) gbɛtsɔɔmɔ lɛ?"

قَالَ اِنَّكَ لَنْ تَسْتَطِيْعَ مَعِيَ صَبْرًا

qāla innaka lan tastaṭī‘a ma‘iya ṣabrā(n).

E ha mɛ heto ke: “Amlɔ nɛ ɔ, o be nyɛe maa to o tsui si ha mi.

وَكَيْفَ تَصْبِرُ عَلٰى مَا لَمْ تُحِطْ بِهٖ خُبْرًا

wa kaifa taṣbiru ‘alā mā lam tuḥiṭ bihī khubrā(n).

Ni te ooofee tɛŋŋ oto otsui shi yɛ nɔ ko he, yɛ be mli ni obɛ he nilee ni fa bɔ ni sa yɛ he lɛ?”

قَالَ سَتَجِدُنِيْٓ اِنْ شَاۤءَ اللّٰهُ صَابِرًا وَّلَآ اَعْصِيْ لَكَ اَمْرًا

qāla satajidunī in syā'allāhu ṣābiraw wa lā a‘ṣī laka amrā(n).

E (Mose) de ke, "Ke Mawu suɔ ɔ, o maa na mi kaa nɔ ko nɛ e toɔ e tsui si, nɛ i te si kɛ wo mo ngɛ nɔ́ ko mi."

قَالَ فَاِنِ اتَّبَعْتَنِيْ فَلَا تَسْـَٔلْنِيْ عَنْ شَيْءٍ حَتّٰٓى اُحْدِثَ لَكَ مِنْهُ ذِكْرًا ࣖ

qāla fa inittaba‘tanī falā tas'alnī ‘an syai'in ḥattā uḥdiṡa laka minhu żikrā(n).

Ekɛɛ akɛ, “Kɛ́ onyiɛ misɛɛ lɛ, no lɛ kaabi mi nɔ ko nɔ ko, kɛyashi be mli ni matsɔɔ bo mli.

فَانْطَلَقَاۗ حَتّٰٓى اِذَا رَكِبَا فِى السَّفِيْنَةِ خَرَقَهَاۗ قَالَ اَخَرَقْتَهَا لِتُغْرِقَ اَهْلَهَاۚ لَقَدْ جِئْتَ شَيْـًٔا اِمْرًا

fanṭalaqā, ḥattā iżā rakibā fis-safīnati khara ahā, qāla akharaqtahā litugriqa ahlahā, laqad ji'ta syai'an imrā(n).

No hewɔ lɛ, amɛyi enyɔ lɛ fɛɛ amɛnyiɛ, kɛyashi beni amɛyi enyɔ lɛ fɛɛ amɛbote lɛlɛ lɛ mli lɛ, efee bu yɛ mli. Lɛ (Mose) kɛɛ, "Mɛni hewɔ ofee bu yɛ lɛlɛ lɛ mli, koni mɛi ni yɔɔ lɛlɛ lɛ mli lɛ agbo?" Anɔkwa, otɔ̃ tɔmɔ wulu ko.

قَالَ اَلَمْ اَقُلْ اِنَّكَ لَنْ تَسْتَطِيْعَ مَعِيَ صَبْرًا

qāla alam aqul innaka lan tastaṭī‘a ma‘iya ṣabrā(n).

Ekɛɛ akɛ, "Ani mikɛɛɛɛ bo akɛ, anɔkwale mli lɛ, onyɛŋ oto otsui shi oha mi?"

قَالَ لَا تُؤَاخِذْنِيْ بِمَا نَسِيْتُ وَلَا تُرْهِقْنِيْ مِنْ اَمْرِيْ عُسْرًا

qāla lā tu'ākhiżnī bimā nasītu wa lā turhiqnī min amrī ‘usrā(n).

Lɛ (Mose) kɛɛ, "Kaagbala mi toigbalamɔ yɛ mihiɛkpamɔ lɛ hewɔ ni okɛ naagbai komɛi akawo minɔ yɛ mi saji amli."

فَانْطَلَقَا ۗحَتّٰٓى اِذَا لَقِيَا غُلٰمًا فَقَتَلَهٗ ۙقَالَ اَقَتَلْتَ نَفْسًا زَكِيَّةً؈ۢبِغَيْرِ نَفْسٍۗ لَقَدْ جِئْتَ شَيْـًٔا نُّكْرًا ۔

fanṭalaqā, ḥattā iżā laqiyā gulāman fa qatalah(ū), qāla aqatalta nafsan zakiyyatam bigairi nafs(in), laqad ji'ta syai'an nukrā(n).

No hewɔ lɛ, amɛyi enyɔ lɛ fɛɛ amɛnyiɛ; kɛyashi amɛyi enyɔ lɛ fɛɛ kɛ oblanyo ko kpe lɛ, egbe lɛ. Lɛ (Mose) kɛɛ, "Mɛni hewɔ ogbeɔ susuma ni he tse, jeee akɛ egbe gbɔmɔ kroko hewɔ? Anɔkwale, ofee nɔ ko ni ehiii kwraa."

۞ قَالَ اَلَمْ اَقُلْ لَّكَ اِنَّكَ لَنْ تَسْتَطِيْعَ مَعِيَ صَبْرًا

qāla alam aqul laka innaka lan tastaṭī‘a ma‘iya ṣabrā(n).

Ekɛɛ akɛ: “Ani mikɛɛɛɛ bo akɛ onyɛŋ oto otsui shi oha mi?”

قَالَ اِنْ سَاَلْتُكَ عَنْ شَيْءٍۢ بَعْدَهَا فَلَا تُصٰحِبْنِيْۚ قَدْ بَلَغْتَ مِنْ لَّدُنِّيْ عُذْرًا

qāla in sa'altuka ‘an syai'im ba‘dahā falā tuṣāḥibnī, qad balagta mil ladunnī ‘użrā(n).

Lɛ (Mose) kɛɛ, "Kɛ mibi bo nɔ ko yɛ enɛ sɛɛ lɛ, no lɛ kaaŋmɛ mi gbɛ ni mikɛ bo aya dɔŋŋ, yɛ anɔkwale mli lɛ, oná (tsuishitoo) ni fa bɔ ni sa ni okɛkpɛlɛ miyijiemɔi lɛ anɔ."

فَانْطَلَقَا ۗحَتّٰىٓ اِذَآ اَتَيَآ اَهْلَ قَرْيَةِ ِۨاسْتَطْعَمَآ اَهْلَهَا فَاَبَوْا اَنْ يُّضَيِّفُوْهُمَا فَوَجَدَا فِيْهَا جِدَارًا يُّرِيْدُ اَنْ يَّنْقَضَّ فَاَقَامَهٗ ۗقَالَ لَوْ شِئْتَ لَتَّخَذْتَ عَلَيْهِ اَجْرًا

fanṭalaqā, ḥattā iżā atayā ahla qaryatinistaṭ‘amā ahlahā fa abau ay yuḍayyifūhumā fa wajadā fīhā jidāray yurīdu ay yaqaḍḍa fa aqāmah(ū), qāla lau syi'ta lattakhażta ‘alaihi ajrā(n).

No hewɔ lɛ, amɛyi enyɔ lɛ tee nɔ; bɔni afee ni amɛyi enyɔ lɛ fɛɛ amɛba maŋ ko mli bii lɛ aŋɔɔ lɛ, amɛyi enyɔ lɛ fɛɛ amɛbi ni maŋbii lɛ ajie amɛhiɛtserɛ, shi amɛ (nakai maŋ lɛ mli bii lɛ) sumɔɔɔ ni amɛhereɔ amɛhiɛtserɛ, no sɛɛ lɛ amɛyi enyɔ lɛ fɛɛ amɛna tsũi lɛ gbogboi ni eshwɛ fioo ni amɛbaakumɔ (yɛ nakai maŋ lɛ mli lɛ), no sɛɛ lɛ, ejaje amɛ. Lɛ (Mose) kɛɛ, "Kɛji oosumɔ lɛ, obaanyɛ obi nyɔmɔwoo yɛ he."

قَالَ هٰذَا فِرَاقُ بَيْنِيْ وَبَيْنِكَۚ سَاُنَبِّئُكَ بِتَأْوِيْلِ مَا لَمْ تَسْتَطِعْ عَّلَيْهِ صَبْرًا

qāla hāżā firāqu bainī wa bainik(a), sa'unabbi'uka bita'wīli mā lam tastaṭī‘ ‘alaihi ṣabrā(n).

Ekɛɛ akɛ: “Mligbalamɔ ni kã mi kɛ nyɛ teŋ nɛ, matsɔɔ nyɛ nifeemɔ ni nyɛnyɛŋ nyɛŋmɛɛ nyɛtsui shi lɛ mli matsɔɔ nyɛ.

اَمَّا السَّفِيْنَةُ فَكَانَتْ لِمَسٰكِيْنَ يَعْمَلُوْنَ فِى الْبَحْرِ فَاَرَدْتُّ اَنْ اَعِيْبَهَاۗ وَكَانَ وَرَاۤءَهُمْ مَّلِكٌ يَّأْخُذُ كُلَّ سَفِيْنَةٍ غَصْبًا

ammas-safīnatu fa kānat limasākīna ya‘malūna fil-baḥri fa arattu an a‘ībahā, wa kāna warā'ahum malikuy ya'khużu kulla safīnatin gaṣbā(n).

Yɛ lɛlɛ lɛ gbɛfaŋ lɛ, eji ohiafoi ni tsuɔ nii yɛ ŋshɔ hiɛ lɛ anɔ̃; Mikpɛ miyiŋ akɛ makpãtã ehiɛ, ejaakɛ maŋtsɛ ko kã amɛhiɛ ni baaŋɔ lɛlɛ fɛɛ lɛlɛ.

وَاَمَّا الْغُلٰمُ فَكَانَ اَبَوَاهُ مُؤْمِنَيْنِ فَخَشِيْنَآ اَنْ يُّرْهِقَهُمَا طُغْيَانًا وَّكُفْرًا ۚ

wa ammal-gulāmu fa kāna abawāhu mu'minaini fa khasyīnā ay yurhiqahumā ṭugyānaw wa kufrā(n).

Ni yɛ oblanyo fioo lɛ gbɛfaŋ lɛ (hemɔkɛyeli ni bɛ mli lɛ), efɔlɔi ji heyelilɔi, ni wɔshe gbeyei akɛ ebaanyɛ amɛnɔ koni amɛtsɔ gbɛ ni ejaaa nɔ kɛ hemɔkɛyeli ni bɛ mli.

فَاَرَدْنَآ اَنْ يُّبْدِلَهُمَا رَبُّهُمَا خَيْرًا مِّنْهُ زَكٰوةً وَّاَقْرَبَ رُحْمًا

fa aradnā ay yubdilahumā rabbuhumā khairam minhu zakātaw wa aqraba ruḥmā(n).

Kɛkɛ ni wɔshwe akɛ amɛ-Nuŋtsɔ lɛ kɛ mɔ kroko ni hi fe lɛ yɛ hetsemɔ mli ni eyɔɔ musuŋtsɔlɛ (kɛha efɔlɔi) lɛ ato enajiaŋ.

وَاَمَّا الْجِدَارُ فَكَانَ لِغُلٰمَيْنِ يَتِيْمَيْنِ فِى الْمَدِيْنَةِ وَكَانَ تَحْتَهٗ كَنْزٌ لَّهُمَا وَكَانَ اَبُوْهُمَا صَالِحًا ۚفَاَرَادَ رَبُّكَ اَنْ يَّبْلُغَآ اَشُدَّهُمَا وَيَسْتَخْرِجَا كَنْزَهُمَا رَحْمَةً مِّنْ رَّبِّكَۚ وَمَا فَعَلْتُهٗ عَنْ اَمْرِيْۗ ذٰلِكَ تَأْوِيْلُ مَا لَمْ تَسْطِعْ عَّلَيْهِ صَبْرًاۗ ࣖ

wa ammal-jidāru fa kāna ligulāmaini yatīmaini fil-madīnati wa kāna taḥtahū kanzul lahumā wa kāna abūhumā ṣāliḥā(n), fa arāda rabbuka ay yablugā asyuddahumā wa yastakhrijā kanzahumā raḥmatam mir rabbik(a), wa mā fa‘altuhū ‘an amrī, żālika ta'wīlu mā lam tasṭī‘ ‘alaihi ṣabrā(n).

Shi gbogbo lɛ, eji gbekɛbii hii enyɔ ni bɛ fɔlɔi ni yɔɔ maŋ lɛ mli lɛ anɔ̃, ni jwetri ko ni ji amɛnɔ yɔɔ shishi, ni amɛtsɛ ji jalɔ. No hewɔ lɛ o-Nuŋtsɔ lɛ sumɔɔ ni amɛshɛ dalɛ he ni amɛjie amɛjwetri lɛ kpo akɛ mɔbɔnalɛ ni jɛ o-Nuŋtsɔ lɛ ŋɔɔ. Nɔ ni mifee lɛ jɛɛɛ mi diɛŋtsɛ miyiŋ. No ji nifeemɔi ni nyɛnyɛɛɛ nyɛŋmɛ nyɛtsui shi yɛ mli lɛ amlitsɔɔmɔ.”

وَيَسْـَٔلُوْنَكَ عَنْ ذِى الْقَرْنَيْنِۗ قُلْ سَاَتْلُوْا عَلَيْكُمْ مِّنْهُ ذِكْرًا ۗ

wa yas'alūnaka ‘an żil qarnain(i), qul sa'atlū ‘alaikum minhu żikrā(n).

Ni amɛbi bo (Muhammad) Zulqarnain he sane. Kɛɛmɔ akɛ, “Makane sane lɛ mahã bo.”

اِنَّا مَكَّنَّا لَهٗ فِى الْاَرْضِ وَاٰتَيْنٰهُ مِنْ كُلِّ شَيْءٍ سَبَبًا ۙ

innā makkannā lahū fil-arḍi wa ātaināhu min kulli syai'in sababā(n).

Anɔkwale, Wɔha lɛ gbɛhe yɛ shikpɔŋ nɔ, ni Wɔha lɛ gbɛ (koni enine ashɛ) nɔ fɛɛ nɔ nɔ, .

فَاَتْبَعَ سَبَبًا

fa atba‘a sababā(n).

No hewɔ lɛ, ekɔ gbɛ ko.

حَتّٰىٓ اِذَا بَلَغَ مَغْرِبَ الشَّمْسِ وَجَدَهَا تَغْرُبُ فِيْ عَيْنٍ حَمِئَةٍ وَّوَجَدَ عِنْدَهَا قَوْمًا ەۗ قُلْنَا يٰذَا الْقَرْنَيْنِ اِمَّآ اَنْ تُعَذِّبَ وَاِمَّآ اَنْ تَتَّخِذَ فِيْهِمْ حُسْنًا

Ḥattā iżā balaga magribasy-syamsi wajadahā tagrubu fī ‘ainin ḥami'atiw wa wajada ‘indahā qaumā(n), qulnā yā żal-qarnaini immā an tu‘ażżiba wa immā an tattakhiża fīhim ḥusnā(n).

Kɛyashi beni eshɛ he ni hulu lɛ nyɔ shi yɛ lɛ, ena lɛ (hulu lɛ) ni enyɔ shi yɛ ŋshɔ diŋ ni mli ewo muji lɛ mli, ni ena gbɔmɛi komɛi (ni bɛ jamɔ ko) yɛ jɛmɛ. Wɔkɛɛ, "O Zulkarnain! Obaanyɛ oto amɛhe toigbalamɔ loo ofee ekpakpa (fɔ amɛ nine ni amɛhe amɛye)."

قَالَ اَمَّا مَنْ ظَلَمَ فَسَوْفَ نُعَذِّبُهٗ ثُمَّ يُرَدُّ اِلٰى رَبِّهٖ فَيُعَذِّبُهٗ عَذَابًا نُّكْرًا

qāla ammā man ẓalama fa saufa nu‘ażżibuhū ṡumma yuraddu ilā rabbihī fa yu‘ażżibuhū ‘ażāban nukrā(n).

E (Zulkarnain) de ke, "Nɔ fɛɛ nɔ nɛ peeɔ nɔ́ nɛ dɛ ɔ, wa maa to e tue, lɔ ɔ se ɔ, a maa kpale kɛ ba e Nyɔmtsɛ ɔ ngɔ, lɔ ɔ se ɔ, Allah maa to e tue kɛ toigbalami nɛ mi wa wawɛɛ."

وَاَمَّا مَنْ اٰمَنَ وَعَمِلَ صَالِحًا فَلَهٗ جَزَاۤءً ۨالْحُسْنٰىۚ وَسَنَقُوْلُ لَهٗ مِنْ اَمْرِنَا يُسْرًا ۗ

wa ammā man āmana wa ‘amila ṣāliḥan fa lahū jazā'anil-ḥusnā, wa sanaqūlu lahū min amrinā yusrā(n).

Shi mɔ ni heɔ eyeɔ ni etsuɔ ​​nibii kpakpai lɛ, ebaaná nɔ ni hi fe fɛɛ (nyɔmɔwoo) yɛ najiaŋ, ni wɔkɛ wɔ famɔi ni yɔɔ mlɛo lɛ baaha lɛ."

ثُمَّ اَتْبَعَ سَبَبًا

Ṡumma atba‘a sababā(n).

Kɛkɛ ni ekɔ gbɛ (srɔto) ko nɔ.

حَتّٰىٓ اِذَا بَلَغَ مَطْلِعَ الشَّمْسِ وَجَدَهَا تَطْلُعُ عَلٰى قَوْمٍ لَّمْ نَجْعَلْ لَّهُمْ مِّنْ دُوْنِهَا سِتْرًا ۙ

Ḥattā iżā balaga maṭli‘asy-syamsi wajadahā taṭlu‘u ‘alā qaumil lam naj‘al lahum min dūnihā sitrā(n).

Kɛyashi beni eshɛ he ni hulu lɛ teɔ shi yɛ (bokagbɛ) lɛ ena (hulu lɛ) miikpɛ yɛ gbɔmɛi ni Wɔfeee amɛ hebuu kɛjɛ (hulu la lɛ) nɔ, .

كَذٰلِكَۗ وَقَدْ اَحَطْنَا بِمَا لَدَيْهِ خُبْرًا

każālik(a), wa qad aḥaṭnā bimā ladaihi khubrā(n).

nakai, ni lɛɛlɛŋ Wɔle nɔ fɛɛ nɔ ni yɔɔ emli (Zulkarnain).

ثُمَّ اَتْبَعَ سَبَبًا

Ṡumma atba‘a sababā(n).

Kɛkɛ ni etsɔ gbɛ ko nɔ (ekroko hu).

حَتّٰىٓ اِذَا بَلَغَ بَيْنَ السَّدَّيْنِ وَجَدَ مِنْ دُوْنِهِمَا قَوْمًاۙ لَّا يَكَادُوْنَ يَفْقَهُوْنَ قَوْلًا

Ḥattā iżā balaga bainas-saddaini wajada min dūnihimā qaumal lā yakādūna yafqahūna qaulā(n).

Kɛyashi be ni eyashɛ gɔji enyɔ ateŋ lɛ, ena gbɔmɛi komɛi ni nyɛɛɛ anu sanegbaa lɛ shishi kwraa yɛ (gɔji enyɔ lɛ) sɛɛ.

قَالُوْا يٰذَا الْقَرْنَيْنِ اِنَّ يَأْجُوْجَ وَمَأْجُوْجَ مُفْسِدُوْنَ فِى الْاَرْضِ فَهَلْ نَجْعَلُ لَكَ خَرْجًا عَلٰٓى اَنْ تَجْعَلَ بَيْنَنَا وَبَيْنَهُمْ سَدًّا

qālū yā żal-qarnaini inna ya'jūja wa ma'jūja mufsidūna fil-arḍi fahal naj‘alu laka kharjan ‘alā an taj‘alā bainanā wa bainahum saddā(n).

Amɛkɛɛ, "O Zulkarnain! Anɔkwale, Yagjuj kɛ Makjuj (bɔɔ nii ni) fiteɔ nii yɛ shikpɔŋ nɔ lɛ, no hewɔ lɛ ani wɔbaanyɛ wɔwo bo nyɔmɔ koni oma gbɛtsii nii ko yɛ wɔ kɛ amɛ teŋ?"

قَالَ مَا مَكَّنِّيْ فِيْهِ رَبِّيْ خَيْرٌ فَاَعِيْنُوْنِيْ بِقُوَّةٍ اَجْعَلْ بَيْنَكُمْ وَبَيْنَهُمْ رَدْمًا ۙ

qāla mā makkannī fīhi rabbī fa a‘īnūnī biquwwatin aj‘al bainakum wa bainahum radmā(n).

E (Zulkarnain) de ke, "Nɔ́ nɛ Mawu ha mi ɔ hi (pe o hiɔwo ɔ), lɔ ɔ he ɔ, ye bua mi kɛ he wami, konɛ ma nyɛ ma pee blɔ nya tomi ngɛ o kɛ mɛ a kpɛti .

اٰتُوْنِيْ زُبَرَ الْحَدِيْدِۗ حَتّٰىٓ اِذَا سَاوٰى بَيْنَ الصَّدَفَيْنِ قَالَ انْفُخُوْا ۗحَتّٰىٓ اِذَا جَعَلَهٗ نَارًاۙ قَالَ اٰتُوْنِيْٓ اُفْرِغْ عَلَيْهِ قِطْرًا ۗ

Ātūnī zubaral-ḥadīd(i), ḥattā iżā sāwā bainaṣ-ṣadafaini qālanfukhū, ḥattā iżā ja‘alahū nārā(n), qāla ātūnī ufrig ‘alaihi qiṭrā(n).

Ha mi dade fãi!” Kɛyashi be mli ni (dade lɛ) fã lɛ (kpɛtɛ) gɔŋ lɛ yiteŋ enyɔ lɛ he pɛpɛɛpɛ lɛ, lɛ (Zulkarnain) kɛɛ, "Fumɔ (la lɛ)!"

فَمَا اسْطَاعُوْٓا اَنْ يَّظْهَرُوْهُ وَمَا اسْتَطَاعُوْا لَهٗ نَقْبًا

famasṭā‘ū ay yaẓharūhu wa mastaṭā‘ū lahū naqbā(n).

No hewɔ lɛ amɛ (Yakjuj kɛ Makjuj) nyɛɛɛ amɛkwɔ nɔ ni amɛnyɛŋ (hu) amɛfee bu yɛ mli.

قَالَ هٰذَا رَحْمَةٌ مِّنْ رَّبِّيْۚ فَاِذَا جَاۤءَ وَعْدُ رَبِّيْ جَعَلَهٗ دَكَّاۤءَۚ وَكَانَ وَعْدُ رَبِّيْ حَقًّا ۗ

qāla hāżā raḥmatum mir rabbī, fa iżā jā'a wa‘du rabbī ja‘alahū dakkā'(a), wa kāna wa‘du rabbī ḥaqqā(n).

E (Zulkarnain) de ke, "Enɛ ɔ (gbogbo) ɔ ji jɔɔmi nɛ je ye Nyɔmtsɛ ɔ ngɔ, lɔ ɔ he ɔ, ke ye Nyɔmtsɛ ɔ si womi ɔ ba ɔ, e maa kpata hɛ mi; nɛ ye Nyɔmtsɛ ɔ si womi ɔ ji anɔkuale."

۞ وَتَرَكْنَا بَعْضَهُمْ يَوْمَىِٕذٍ يَّمُوْجُ فِيْ بَعْضٍ وَّنُفِخَ فِى الصُّوْرِ فَجَمَعْنٰهُمْ جَمْعًا ۙ

wa taraknā ba‘ḍahum yauma'iżiy yamūju fī ba‘ḍiw wa nufikha fiṣ-ṣūri fa jama‘nāhum jam‘ā(n).

Ni nakai gbi lɛ nɔ lɛ, Wɔbaahã amɛ (Yakjuj kɛ Makjuj) abɔ amɛhe, ni (beni) atswa tɛtɛrɛmantɛrɛ lɛ (ekoŋŋ lɛ), Wɔbaabua amɛ fɛɛ naa.

وَّعَرَضْنَا جَهَنَّمَ يَوْمَىِٕذٍ لِّلْكٰفِرِيْنَ عَرْضًا ۙ

wa ‘araḍnā jahannama yauma'iżil lil-kāfirīna ‘arḍā(n).

Ni Wɔbaatsɔɔ mɛi ni heee yeee lɛ Hell yɛ nakai gbi lɛ nɔ faŋŋ, .

ۨالَّذِيْنَ كَانَتْ اَعْيُنُهُمْ فِيْ غِطَاۤءٍ عَنْ ذِكْرِيْ وَكَانُوْا لَا يَسْتَطِيْعُوْنَ سَمْعًا ࣖ

allażīna kānat a‘yunuhum fī giṭā'in ‘an żikrī wa kānū lā yastaṭī‘ūna sam‘ā(n).

(Ni ji) mɛi ni amɛhiŋmɛii (tsuii) eha amɛhe (nyɛŋ) amɛna Mi okadii lɛ, ni amɛnyɛŋ amɛnu.

اَفَحَسِبَ الَّذِيْنَ كَفَرُوْٓا اَنْ يَّتَّخِذُوْا عِبَادِيْ مِنْ دُوْنِيْٓ اَوْلِيَاۤءَ ۗاِنَّآ اَعْتَدْنَا جَهَنَّمَ لِلْكٰفِرِيْنَ نُزُلًا

afaḥasibal-lażīna kafarū ay yattakhiżū ‘ibādī min dūnī auliyā'(a), innā a‘tadnā jahannama lil-kāfirīna nuzulā(n).

No hewɔ lɛ ani mɛi ni heee yeee lɛ susuɔ akɛ amɛ (baanyɛ) amɛhe Mitsuji akɛ yelikɛbualɔi kɛfata Mihe? Anɔkwale, Wɔsaa Hell akɛ shihilɛhe kɛha mɛi ni heee yeee lɛ.

قُلْ هَلْ نُنَبِّئُكُمْ بِالْاَخْسَرِيْنَ اَعْمَالًا ۗ

qul hal nunabbi'ukum bil-akhsarīna a‘mālā(n).

Kɛɛmɔ (O Muhammad) akɛ, "Ani Wɔbaatsɔɔ bo mɛi ni elaaje nii fe fɛɛ yɛ amɛnifeemɔi amli lɛ?"

اَلَّذِيْنَ ضَلَّ سَعْيُهُمْ فِى الْحَيٰوةِ الدُّنْيَا وَهُمْ يَحْسَبُوْنَ اَنَّهُمْ يُحْسِنُوْنَ صُنْعًا

al-lażīna ḍalla sa‘yuhum fil-ḥayātid-dun-yā wa hum yaḥsabūna annahum yuḥsinūna ṣun‘ā(n).

(Ni ji) mɛi ni amɛmɔdɛŋbɔɔ lɛ efee yaka yɛ je nɛɛ shihilɛ mli, yɛ be mli ni amɛsusuɔ akɛ amɛmiifee ekpakpa lɛ.

اُولٰۤىِٕكَ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا بِاٰيٰتِ رَبِّهِمْ وَلِقَاۤىِٕهٖ فَحَبِطَتْ اَعْمَالُهُمْ فَلَا نُقِيْمُ لَهُمْ يَوْمَ الْقِيٰمَةِ وَزْنًا

ulā'ikal-lażīna kafarū bi'āyāti rabbihim wa liqā'ihī fa ḥabiṭat a‘māluhum falā nuqīma lahum yaumal-qiyāmati waznā(n).

Mɛi nɛɛ ji mɛi ni kpooɔ amɛ-Nuŋtsɔ lɛ okadii lɛ ni (heee amɛyeee) yɛ kpee ni amɛkɛ Lɛ baafee lɛ mli. No hewɔ lɛ amɛnifeemɔi lɛ ji efolo, ni Wɔkɛ muji ko haŋ amɛ yɛ Gbohiiashitee Gbi lɛ nɔ.

ذٰلِكَ جَزَاۤؤُهُمْ جَهَنَّمُ بِمَا كَفَرُوْا وَاتَّخَذُوْٓا اٰيٰتِيْ وَرُسُلِيْ هُزُوًا

Żālika jazā'uhum jahannamu bimā kafarū wattakhażū āyātī wa rusulī huzuwā(n).

No hewɔ lɛ, amɛ nyɔmɔwoo ji Hell yɛ amɛhemɔkɛyeli ni bɛ lɛ hewɔ, kɛ agbɛnɛ hu akɛni amɛŋɔ Mi okadii kɛ Mibɔfoi lɛ akɛ amɛhe fɛoyeli hewɔ.

اِنَّ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَعَمِلُوا الصّٰلِحٰتِ كَانَتْ لَهُمْ جَنّٰتُ الْفِرْدَوْسِ نُزُلًا ۙ

innal-lażīna āmanū wa ‘amiluṣ-ṣāliḥāti kānat lahum jannātul-firdausi nuzulā(n).

Lɛɛlɛŋ, aha mɛi ni heɔ yeɔ ni amɛtsuɔ nibii kpakpai lɛ, atoɔ Paradeiso he gbɛjianɔ ahaa amɛ akɛ he ni amɛhiɔ, .

خٰلِدِيْنَ فِيْهَا لَا يَبْغُوْنَ عَنْهَا حِوَلًا

khālidīna fīhā lā yabgūna ‘anhā ḥiwalā(n).

amɛhiɔ shi kɛyaa naanɔ yɛ mli, amɛsumɔɔɔ ni amɛshiɔ jɛmɛ.

قُلْ لَّوْ كَانَ الْبَحْرُ مِدَادًا لِّكَلِمٰتِ رَبِّيْ لَنَفِدَ الْبَحْرُ قَبْلَ اَنْ تَنْفَدَ كَلِمٰتُ رَبِّيْ وَلَوْ جِئْنَا بِمِثْلِهٖ مَدَدًا

qul lau kānal-baḥru midādal likalimāti rabbī lanafidal-baḥru qabla an tanfada kalimāṭu rabbī wa lau ji'nā bimiṡlihī madadā(n).

Kɛɛmɔ (Muhammad), "Kɛji ŋshɔ lɛ batsɔ ink kɛha (ŋmaa) mi-Nuŋtsɔ lɛ wiemɔi lɛ, no lɛ ŋshɔ lɛ baagbe naa diɛŋtsɛ dani (ŋmaa) mi-Nuŋtsɔ lɛ wiemɔi lɛ, kɛji Wɔkɛ ekrokomɛi babaoo ba (agbɛnɛ hu) po."

قُلْ اِنَّمَآ اَنَا۠ بَشَرٌ مِّثْلُكُمْ يُوْحٰٓى اِلَيَّ اَنَّمَآ اِلٰهُكُمْ اِلٰهٌ وَّاحِدٌۚ فَمَنْ كَانَ يَرْجُوْا لِقَاۤءَ رَبِّهٖ فَلْيَعْمَلْ عَمَلًا صَالِحًا وَّلَا يُشْرِكْ بِعِبَادَةِ رَبِّهٖٓ اَحَدًا ࣖ

qul innamā ana basyarum miṡlukum yūḥā ilayya annamā ilāhukum ilāhuw wāḥid(un), faman kāna yarjū liqā'a rabbihī falya‘mal ‘amalan ṣāliḥaw wa lā yusyrik bi‘ibādati rabbihī aḥadā(n).

Kɛɛmɔ (Muhammad), "Lɛɛlɛŋ, gbɔmɔ pɛ ji mi tamɔ bo, ni enine eshɛ kpojiemɔ nɔ akɛ anɔkwale mli lɛ o-Nyɔŋmɔ lɛ ji Nyɔŋmɔ Ofe lɛ." No hewɔ lɛ mɔ fɛɛ mɔ ni hiɛ kã nɔ akɛ ekɛ e-Nuŋtsɔ lɛ baakpe lɛ, efee nibii kpakpai ni ekɛ ehe akabɔ nɔ ko nɔ ko he yɛ e-Nuŋtsɔ lɛ jamɔ mli."