Q.S Ibrahim (إِبْرَاهِيم) - 52 Kukuji lɛ Ayibɔ

الۤرٰ ۗ كِتٰبٌ اَنْزَلْنٰهُ اِلَيْكَ لِتُخْرِجَ النَّاسَ مِنَ الظُّلُمٰتِ اِلَى النُّوْرِ ەۙ بِاِذْنِ رَبِّهِمْ اِلٰى صِرَاطِ الْعَزِيْزِ الْحَمِيْدِۙ

alif lām rā, kitābun anzalnāhu ilaika litukhrijan-nāsa minaẓ-ẓulumāti ilan-nūr(i), bi'iżni rabbihim ilā ṣirāṭil-‘azīzil-ḥamīd(i).

Alif Lam Ra. (Enɛ ji) Wolo ni Wɔkɛba shi kɛba onɔ (Muhammad) koni okɛ Nyɔŋmɔ hegbɛ ajie gbɔmɛi kɛjɛ duŋ mli kɛba la ni kpɛɔ mli, (ni ji) kɛya Nyɔŋmɔ, Ofe lɛ, Mɔ ni Sa Yijiemɔ Fe Fɛɛ lɛ gbɛ lɛ nɔ.

اللّٰهِ الَّذِيْ لَهٗ مَا فِى السَّمٰوٰتِ وَمَا فِى الْاَرْضِۗ وَوَيْلٌ لِّلْكٰفِرِيْنَ مِنْ عَذَابٍ شَدِيْدٍۙ

allāhil-lażī lahū mā fis-samāwāti wa mā fil-arḍ(i), wa wailul lil-kāfirīna min ‘ażābin syadīd(in).

Nɔ ni yɔɔ ŋwɛi kɛ nɔ ni yɔɔ shikpɔŋ lɛ nɔ lɛ ji Allah nɔtsɛ. Kpóo ha mɛi ni kwaa Nyɔŋmɔ yɛ piŋmɔ ni naa wa waa hewɔ lɛ, .

ۨالَّذِيْنَ يَسْتَحِبُّوْنَ الْحَيٰوةَ الدُّنْيَا عَلَى الْاٰخِرَةِ وَيَصُدُّوْنَ عَنْ سَبِيْلِ اللّٰهِ وَيَبْغُوْنَهَا عِوَجًا ۗ اُولٰۤىِٕكَ فِيْ ضَلٰلٍۢ بَعِيْدٍ

allażīna yastaḥibbūnal-ḥayātad-dun-yā ‘alal-ākhirati wa yaṣuddūna ‘an sabīlillāhi wa yabgūnahā ‘iwajā(n), ulā'ika fī ḍalālim ba‘īd(in).

(ni ji) gbɔmɛi ni sumɔɔ je nɛɛ shihilɛ fe (shihilɛ ni yɔɔ) sɛɛ mli lɛ, ni amɛtsiɔ (adesai) anaa kɛjɛɔ Allah gbɛ lɛ nɔ ni amɛshweɔ (gbɛ ni ji) ŋwɛigbɛ. Amɛyɛ tɔmɔ ni mli kwɔ mli

وَمَآ اَرْسَلْنَا مِنْ رَّسُوْلٍ اِلَّا بِلِسَانِ قَوْمِهٖ لِيُبَيِّنَ لَهُمْ ۗفَيُضِلُّ اللّٰهُ مَنْ يَّشَاۤءُ وَيَهْدِيْ مَنْ يَّشَاۤءُ ۗوَهُوَ الْعَزِيْزُ الْحَكِيْمُ

wa mā arsalnā mir rasūlin illā bilisāni qaumihī liyubayyina lahum, fa yuḍillullāhu may yasyā'u wa yahdī may yasyā'(u), wa huwal-‘azīzul-ḥakīm(u).

Ni Wɔtsuuu bɔfo ko, shi moŋ yɛ ewebii lɛ awiemɔ mli, koni etsɔɔ amɛ shishi. No hewɔ lɛ, Allah tsɔɔ mɔ ni esumɔɔ lɛ gbɛ, ni etsɔɔ mɔ ni esumɔɔ lɛ gbɛ. Lɛ ji Hewalɔ Fe Fɛɛ, Nilelɔ Fe Fɛɛ.

وَلَقَدْ اَرْسَلْنَا مُوْسٰى بِاٰيٰتِنَآ اَنْ اَخْرِجْ قَوْمَكَ مِنَ الظُّلُمٰتِ اِلَى النُّوْرِ ەۙ وَذَكِّرْهُمْ بِاَيّٰىمِ اللّٰهِ ۗاِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَاٰيٰتٍ لِّكُلِّ صَبَّارٍ شَكُوْرٍ

wa laqad arsalnā mūsā bi'āyātinā an akhrij qaumaka minaẓ-ẓulumāti ilan-nūr(i), wa żakkirhum bi'ayyāmillāh(i), inna fī żālika la'āyātil likulli ṣabbārin syakūr(in).

Ni lɛɛlɛŋ, Wɔtsu Mose kɛ Wɔ (hewalɛ) okadii lɛ), (ni Wɔfã lɛ akɛ), "Jiemɔ omaŋbii lɛ kɛjɛ duŋ mli kɛya la ni tsoɔ lɛ mli ni okai amɛ Allah gbii lɛ." Anɔkwale, yɛ enɛ mli lɛ, okadii (ni kɔɔ Allah hewalɛ he) yɛ kɛha mɔ fɛɛ mɔ ni toɔ etsui shi ni ehaa shidaa.

وَاِذْ قَالَ مُوْسٰى لِقَوْمِهِ اذْكُرُوْا نِعْمَةَ اللّٰهِ عَلَيْكُمْ اِذْ اَنْجٰىكُمْ مِّنْ اٰلِ فِرْعَوْنَ يَسُوْمُوْنَكُمْ سُوْۤءَ الْعَذَابِ وَيُذَبِّحُوْنَ اَبْنَاۤءَكُمْ وَيَسْتَحْيُوْنَ نِسَاۤءَكُمْ ۗوَفِيْ ذٰلِكُمْ بَلَاۤءٌ مِّنْ رَّبِّكُمْ عَظِيْمٌ ࣖ

wa iż qāla mūsā liqaumihiżkurū ni‘matallāhi ‘alaikum iż anjākum min āli fir‘auna yasūmūnakum sū'al-‘ażābi wa yużabbiḥūna abnā'akum wa yastaḥyūna nisā'akum, wa fī żālikum balā'um mir rabbikum ‘aẓīm(un).

Ni (kaimɔ) beni Mose kɛɛ ewebii lɛ akɛ, "Nyɛkaia Allah duromɔ ni eyɔɔ yɛ nyɛ nɔ lɛ beni Ehere nyɛ kɛjɛ Farao sɛɛnyiɛlɔi lɛ adɛŋ lɛ; amɛkɛ nyɛ wo piŋmɔi ni yeɔ mɔ awui amli, ni amɛgbe nyɛbihii lɛ, ni amɛhere nyɛbiyei lɛ ayi; yɛ gbɛ ni ji kaa kpele ni jɛ nyɛ-Nuŋtsɔ lɛ ŋɔɔ lɛ hewɔ."

وَاِذْ تَاَذَّنَ رَبُّكُمْ لَىِٕنْ شَكَرْتُمْ لَاَزِيْدَنَّكُمْ وَلَىِٕنْ كَفَرْتُمْ اِنَّ عَذَابِيْ لَشَدِيْدٌ

wa iż ta'ażżana rabbukum la'in syakartum la'azīdannakum wa la'in kafartum inna ‘ażābī lasyadīd(un).

Ni (kaimɔ) beni o-Nuŋtsɔ lɛ tswa adafi akɛ, "Lɛɛlɛŋ, kɛji oshidaa lɛ, mafee (duromɔi) babaoo maha bo, shi kɛji okpoo (Miduromɔi) lɛ, no lɛ Mitoigbalamɔ lɛ baafee nɔ ni tsii waa diɛŋtsɛ."

وَقَالَ مُوْسٰٓى اِنْ تَكْفُرُوْٓا اَنْتُمْ وَمَنْ فِى الْاَرْضِ جَمِيْعًا ۙفَاِنَّ اللّٰهَ لَغَنِيٌّ حَمِيْدٌ

wa qāla mūsā in takfurū antum wa man fil-arḍi jamī‘ā(n), fa innallāha laganiyyun ḥamīd(un).

Ni Musa kɛɛ akɛ: “Kɛji bo kɛ mɛi fɛɛ ni yɔɔ shikpɔŋ lɛ nɔ lɛ nyɛkpoo (Allah jɔɔmɔi lɛ), no lɛ, anɔkwale mli lɛ, Allah ji Niiatsɛ Fe Fɛɛ, Yijiemɔ Fe Fɛɛ.”

اَلَمْ يَأْتِكُمْ نَبَؤُا الَّذِيْنَ مِنْ قَبْلِكُمْ قَوْمِ نُوْحٍ وَّعَادٍ وَّثَمُوْدَ ەۗ وَالَّذِيْنَ مِنْۢ بَعْدِهِمْ ۗ لَا يَعْلَمُهُمْ اِلَّا اللّٰهُ ۗجَاۤءَتْهُمْ رُسُلُهُمْ بِالْبَيِّنٰتِ فَرَدُّوْٓا اَيْدِيَهُمْ فِيْٓ اَفْوَاهِهِمْ وَقَالُوْٓا اِنَّا كَفَرْنَا بِمَآ اُرْسِلْتُمْ بِهٖ وَاِنَّا لَفِيْ شَكٍّ مِّمَّا تَدْعُوْنَنَآ اِلَيْهِ مُرِيْبٍ

alam ya'tikum naba'ul-lażīna min qablikum qaumi nūḥiw wa ‘ādiw wa ṡamūd(a), wal-lażīna mim ba‘dihim, lā ya‘lamuhum illallāh(u), jā'athum rusuluhum bil-bayyināti fa raddū aidiyahum fī afwāhihim wa qālū innā kafarnā bimā ursiltum bihī wa innā lafī syakkim mimmā tad‘ūnanā ilaihi murīb(in).

Ani mɛi ni tsɔ ohiɛ (ni ji) Noa maŋ lɛ, ‘Ad, Samud kɛ mɛi ni nyiɛ amɛsɛɛ lɛ ahe adafitswaa eshɛko onɔ? Mɔ ko mɔ ko leee amɛ ja Allah pɛ. Bɔfoi lɛ eba amɛŋɔɔ ni amɛkɛ odaseyelii (anɔkwale) eba, shi amɛkɛ amɛdɛŋ wo amɛdaaŋ (kɛjɛ hetsɛ̃ mli), ni amɛkɛɛ, "Lɛɛlɛŋ, wɔheee (odaseyeli ni tsɔɔ akɛ) atsu bo (wɔŋɔɔ) lɛ wɔyeee, ni wɔyɛ yiŋkɔshikɔshifeemɔ ni mli wa mli diɛŋtsɛ yɛ nɔ ni otsɛɔ wɔ kɛbaa lɛ he."

۞ قَالَتْ رُسُلُهُمْ اَفِى اللّٰهِ شَكٌّ فَاطِرِ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِۗ يَدْعُوْكُمْ لِيَغْفِرَ لَكُمْ مِّنْ ذُنُوْبِكُمْ وَيُؤَخِّرَكُمْ اِلٰٓى اَجَلٍ مُّسَمًّىۗ قَالُوْٓا اِنْ اَنْتُمْ اِلَّا بَشَرٌ مِّثْلُنَا ۗ تُرِيْدُوْنَ اَنْ تَصُدُّوْنَا عَمَّا كَانَ يَعْبُدُ اٰبَاۤؤُنَا فَأْتُوْنَا بِسُلْطٰنٍ مُّبِيْنٍ

qālat rusuluhum afillāhi syakkun fāṭiris-samāwāti wal-arḍ(i), yad‘ūkum liyagfira lakum min żunūbikum wa yu'akhkhirakum ilā ajalim musammā(n), qālū in antum illā basyarum miṡlunā, turīdūna an taṣuddūnā ‘ammā kāna ya‘budu ābā'unā fa'tūnā bisulṭānim mubīn(in).

Amɛbɔfoi lɛ kɛɛ, "Ani yiŋkɔshikɔshifeemɔ ko yɛ Allah, ŋwɛi kɛ shikpɔŋ Bɔlɔ lɛ he? Etsɛɔ bo (koni ohe oye) koni ekɛ ohe eshai lɛ ekomɛi ake bo ni ekɛ o (piŋmɔ) lɛ atsake kɛyashi be ni ato lɛ mli?" Amɛkɛɛ, "Adesa pɛ ji bo tamɔ wɔ. Osumɔɔ ni otsĩ wɔ gbɛ koni wɔka (ja) nɔ ni wɔ blematsɛmɛi lɛ jaa tsutsu lɛ, no hewɔ lɛ okɛ odaseyeli ni mli ka shi faŋŋ aba wɔ."

قَالَتْ لَهُمْ رُسُلُهُمْ اِنْ نَّحْنُ اِلَّا بَشَرٌ مِّثْلُكُمْ وَلٰكِنَّ اللّٰهَ يَمُنُّ عَلٰى مَنْ يَّشَاۤءُ مِنْ عِبَادِهٖۗ وَمَا كَانَ لَنَآ اَنْ نَّأْتِيَكُمْ بِسُلْطٰنٍ اِلَّا بِاِذْنِ اللّٰهِ ۗوَعَلَى اللّٰهِ فَلْيَتَوَكَّلِ الْمُؤْمِنُوْنَ

qālat lahum rusuluhum in naḥnu illā basyarum miṡlukum wa lākinnallāha yamunnu ‘alā may yasyā'u min ‘ibādih(ī), wa mā kāna lanā an na'tiyakum bisulṭānin illā bi'iżnillāh(i), wa ‘alallāhi falyatawakkalil-mu'minūn(a).

Amɛ bɔfoi lɛ kɛɛ amɛ akɛ, "Adesai pɛ ji wɔ tamɔ nyɛ, shi Allah haa mɔ fɛɛ mɔ ni esumɔɔ lɛ duromɔ yɛ Etsuji lɛ ateŋ. Esaaa akɛ wɔkɛ odaseyeli ko baaba nyɛŋɔɔ ja Allah eŋmɛ gbɛ. Ni Allah pɛ ji nɔ ni esa akɛ heyelilɔi lɛ kɛ amɛhe afɔ̃ nɔ."

وَمَا لَنَآ اَلَّا نَتَوَكَّلَ عَلَى اللّٰهِ وَقَدْ هَدٰىنَا سُبُلَنَاۗ وَلَنَصْبِرَنَّ عَلٰى مَآ اٰذَيْتُمُوْنَاۗ وَعَلَى اللّٰهِ فَلْيَتَوَكَّلِ الْمُتَوَكِّلُوْنَ ࣖ

wa mā lanā allā natawakkala ‘alallāhi wa qad hadānā subulanā, wa lanaṣbiranna ‘alā mā āżaitumūnā, wa ‘alallāhi falyatawakkalil-mutawakkilūn(a).

Ni mɛni hewɔ wɔkɛ wɔhe efɔɔɔ Allah nɔ, be mli ni Etsɔɔ wɔ gbɛ lɛ, ni wɔ diɛŋtsɛ, wɔbaaya nɔ wɔto wɔtsui shi yɛ basabasafeemɔi ni nyɛfeɔ wɔ lɛ he. Ni mɛi ni kɛ amɛhe fɔ̃ɔ amɛnɔ lɛ kɛ amɛhe haa Allah pɛ."

وَقَالَ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا لِرُسُلِهِمْ لَنُخْرِجَنَّكُمْ مِّنْ اَرْضِنَآ اَوْ لَتَعُوْدُنَّ فِيْ مِلَّتِنَاۗ فَاَوْحٰٓى اِلَيْهِمْ رَبُّهُمْ لَنُهْلِكَنَّ الظّٰلِمِيْنَ ۗ

wa qālal-lażīna kafarū lirusulihim lanukhrijannakum min arḍinā au lata‘ūdunna fī millatinā, fa auḥā ilaihim rabbuhum lanuhlikannaẓ-ẓālimīn(a).

Ni mɛi ni heee yeee lɛ kɛɛ amɛbɔfoi lɛ akɛ, "Wɔbaashwie nyɛ kɛjɛ wɔshikpɔŋ lɛ nɔ diɛŋtsɛ loo nyɛbaaku nyɛsɛɛ nyɛbaa wɔjamɔ lɛ mli diɛŋtsɛ." No hewɔ lɛ, Nyɔŋmɔ jie lɛ kpo etsɔɔ amɛ akɛ, “Wɔbaakpãtã gbɔmɛi ni ejaaa lɛ ahiɛ.

وَلَنُسْكِنَنَّكُمُ الْاَرْضَ مِنْۢ بَعْدِهِمْ ۗذٰلِكَ لِمَنْ خَافَ مَقَامِيْ وَخَافَ وَعِيْدِ

wa lanuskinannakumul-arḍa mim ba‘dihim, żālika liman khāfa maqāmī wa khāfa wa‘īd(i).

Ni Wɔkɛ bo baawo nakai shikpɔji lɛ anɔ yɛ amɛsɛɛ. No ji mɛi ni sheɔ mihe gbeyei ni amɛsheɔ mihegbeyeiwoo lɛ gbeyei lɛ."

وَاسْتَفْتَحُوْا وَخَابَ كُلُّ جَبَّارٍ عَنِيْدٍۙ

wastaftaḥū wa khāba kullu jabbārin ‘anīd(in).

Ni amɛbi koni aye kunim, ni akpata mɛi fɛɛ ni feɔ amɛnii yɛ gbɛ ni ejaaa nɔ kɛ kuɛŋtilɔi lɛ ahiɛ, .

مِّنْ وَّرَاۤىِٕهٖ جَهَنَّمُ وَيُسْقٰى مِنْ مَّاۤءٍ صَدِيْدٍۙ

miw warā'ihī jahannamu wa yusqā mim mā'in ṣadīd(in).

hɛl yɛ ehiɛ ni abaaha lɛ nu ni mli edɔ enu, .

يَّتَجَرَّعُهٗ وَلَا يَكَادُ يُسِيْغُهٗ وَيَأْتِيْهِ الْمَوْتُ مِنْ كُلِّ مَكَانٍ وَّمَا هُوَ بِمَيِّتٍۗ وَمِنْ وَّرَاۤىِٕهٖ عَذَابٌ غَلِيْظٌ

yatajarra‘uhū wa lā yakādu yusīguhū wa ya'tīhil-mautu min kulli makāniw wa mā huwa bimayyit(in), wa miw warā'ihī ‘ażābun galīẓ(un).

ekɛ (nu ni mli ewo muji lɛ) ŋmɔ ni enyɛɛɛ emi lɛ kwraa ni gbele (oshara) ba enɔ kɛjɛ he fɛɛ he, shi egbooo, ni toigbalamɔ ni naa wa ko kã ehiɛ (yɛ lolo).

مَثَلُ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا بِرَبِّهِمْ اَعْمَالُهُمْ كَرَمَادِ ِۨاشْتَدَّتْ بِهِ الرِّيْحُ فِيْ يَوْمٍ عَاصِفٍۗ لَا يَقْدِرُوْنَ مِمَّا كَسَبُوْا عَلٰى شَيْءٍ ۗذٰلِكَ هُوَ الضَّلٰلُ الْبَعِيْدُ

maṡalul-lażīna kafarū birabbihim a‘māluhum karamādinisytaddat bihir-rīḥu fī yaumin ‘āṣif(in), lā yaqdirūna mimmā kasabū ‘alā syai'(in), żālika huwaḍ-ḍalālul-ba‘īd(u).

Abɛbua ni kɔɔ gbɔmɛi ni heee amɛ-Nuŋtsɔ lɛ amɛyeee lɛ ahe lɛ, amɛnifeemɔi tamɔ sũ ni kɔɔyɔɔ ni naa wa tswa yɛ kɔɔyɔɔ ni naa wa gbi nɔ. Amɛbɛ hewalɛ (sɛɛnamɔ) ko kwraa kɛjɛ nɔ ni amɛtsu he nii (yɛ je lɛ mli) lɛ mli. No ji tɔmɔ ko ni yaa shɔŋŋ.

اَلَمْ تَرَ اَنَّ اللّٰهَ خَلَقَ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضَ بِالْحَقِّۗ اِنْ يَّشَأْ يُذْهِبْكُمْ وَيَأْتِ بِخَلْقٍ جَدِيْدٍۙ

alam tara annallāha khalaqas-samāwāti wal-arḍa bil-ḥaqq(i), iy yasya' yużhibkum wa ya'ti bikhalqin jadīd(in).

Ani oyɔseko akɛ Allah kɛ anɔkwale bɔ ŋwɛi kɛ shikpɔŋ? Kɛji E-sumɔɔ lɛ, no lɛ, ebaakpãtã nyɛhiɛ diɛŋtsɛ ni ekɛ bɔɔ nii heei baaba (koni ebaye nyɛ najiaŋ), .

وَّمَا ذٰلِكَ عَلَى اللّٰهِ بِعَزِيْزٍ

wa mā żālika ‘alallāhi bi‘azīz(in).

ni no waaa kɛha Allah.

وَبَرَزُوْا لِلّٰهِ جَمِيْعًا فَقَالَ الضُّعَفٰۤؤُا لِلَّذِيْنَ اسْتَكْبَرُوْٓا اِنَّا كُنَّا لَكُمْ تَبَعًا فَهَلْ اَنْتُمْ مُّغْنُوْنَ عَنَّا مِنْ عَذَابِ اللّٰهِ مِنْ شَيْءٍ ۗقَالُوْا لَوْ هَدٰىنَا اللّٰهُ لَهَدَيْنٰكُمْۗ سَوَاۤءٌ عَلَيْنَآ اَجَزِعْنَآ اَمْ صَبَرْنَا مَا لَنَا مِنْ مَّحِيْصٍ ࣖ

wa barazū lillāhi jamī‘an fa qālaḍ-ḍu‘afā'u lil-lażīnastakbarū innā kunnā lakum taba‘an fahal antum mugnūna ‘annā min ‘ażābillāhi min syai'(in), qālū lau hadānallāhu lahadainākum, sawā'un ‘alainā ajazi‘nā am ṣabarnā mā lanā mim maḥīṣ(in).

Ni amɛ fɛɛ (yɛ Mahsyar ŋmɔ lɛ mli) bua amɛhe naa koni amɛkɛ Allah hiɛ akpee, kɛkɛ ni mɛi ni bɛ hewalɛ lɛ kɛɛ henɔwolɔi lɛ akɛ, "Anɔkwale, wɔji osɛɛnyiɛlɔi, no hewɔ lɛ ani obaanyɛ ohere wɔ kɛjɛ Allah toigbalamɔ (po) mli fioo?" Amɛha hetoo akɛ, "Eji Allah kudɔ wɔ kulɛ, wɔbaanyɛ wɔkudɔ nyɛ. Eji nakai nɔŋŋ kɛha wɔ kɛji wɔwie huhuuhu loo wɔto wɔtsui shi. Wɔbɛ he ko ni wɔbaajo foi yɛ."

وَقَالَ الشَّيْطٰنُ لَمَّا قُضِيَ الْاَمْرُ اِنَّ اللّٰهَ وَعَدَكُمْ وَعْدَ الْحَقِّ وَوَعَدْتُّكُمْ فَاَخْلَفْتُكُمْۗ وَمَا كَانَ لِيَ عَلَيْكُمْ مِّنْ سُلْطٰنٍ اِلَّآ اَنْ دَعَوْتُكُمْ فَاسْتَجَبْتُمْ لِيْ ۚفَلَا تَلُوْمُوْنِيْ وَلُوْمُوْٓا اَنْفُسَكُمْۗ مَآ اَنَا۠ بِمُصْرِخِكُمْ وَمَآ اَنْتُمْ بِمُصْرِخِيَّۗ اِنِّيْ كَفَرْتُ بِمَآ اَشْرَكْتُمُوْنِ مِنْ قَبْلُ ۗاِنَّ الظّٰلِمِيْنَ لَهُمْ عَذَابٌ اَلِيْمٌ

wa qālasy-syaiṭānu lammā quḍiyal-amru innallāha wa‘adakum wa‘dal-ḥaqqi wa wa‘attukum fa akhlaftukum, wa mā kāna liya ‘alaikum min sulṭānin illā an da‘autukum fastajabtum lī, falā talūmūnī wa lūmū anfusakum, wa mā ana bimuṣrikhikum wa mā antum bimuṣrikhiyy(a), innī kafartu bimā asyraktumūni min qabl(u), innaẓ-ẓālimīna lahum ‘ażābun alīm(un).

Ni Satan kɛɛ beni atsu sane lɛ he nii (akɔntaabuu) lɛ, "Lɛɛlɛŋ, Allah ewo bo shi akɛ ebaawo bo shi diɛŋtsɛ, ni mi hu miwo bo shi shi miku mli. Mibɛ hewalɛ ko yɛ onɔ, ja (kɛkɛ) mitsɛ bo ni obo mitsɛmɔ lɛ toi, no hewɔ lɛ kaagbe mi he guɔ, shi moŋ manyɛ maye mabua bo diɛŋtsɛ ohe. kaakpɛlɛ onifeemɔi ni okɛ mi (kɛ Allah) fee ekome kɛjɛ be ni eho lɛ mli lɛ nɔ." Lɛɛlɛŋ, mɛi ni yeee jalɛsane lɛ baaná piŋmɔ ni naa wa waa.

وَاُدْخِلَ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَعَمِلُوا الصّٰلِحٰتِ جَنّٰتٍ تَجْرِيْ مِنْ تَحْتِهَا الْاَنْهٰرُ خٰلِدِيْنَ فِيْهَا بِاِذْنِ رَبِّهِمْۗ تَحِيَّتُهُمْ فِيْهَا سَلٰمٌ

wa udkhilal-lażīna āmanū wa ‘amiluṣ-ṣāliḥāti jannātin tajrī min taḥtihal-anhāru khālidīna fīhā bi'iżni rabbihim, taḥiyyatuhum fīhā salām(un).

Ni mɛi ni heɔ amɛyeɔ ni amɛfeɔ nibii kpakpai lɛ baabote abɔɔi ni faai hoɔ yɛ shishi lɛ amli. Amɛbaahi mli yɛ amɛ-Nuŋtsɔ lɛ gbɛŋmɛɛ naa. Bulɛ ni amɛjieɔ lɛ kpo yɛ (ŋwɛi) lɛ ji ŋamɔi.

اَلَمْ تَرَ كَيْفَ ضَرَبَ اللّٰهُ مَثَلًا كَلِمَةً طَيِّبَةً كَشَجَرَةٍ طَيِّبَةٍ اَصْلُهَا ثَابِتٌ وَّفَرْعُهَا فِى السَّمَاۤءِۙ

alam tara kaifa ḍaraballāhu maṡalan kalimatan ṭayyibatan kasyajaratin ṭayyibatin aṣluhā ṡābituw wa far‘uhā fis-samā'(i).

Ani oyɔseko bɔ ni Allah efee abɛbua ko ni kɔɔ wiemɔ kpakpa he tamɔ tso kpakpa, eshishifãi lɛ wa ni eniji (shɛɔ) ŋwɛi, .

تُؤْتِيْٓ اُكُلَهَا كُلَّ حِيْنٍ ۢبِاِذْنِ رَبِّهَاۗ وَيَضْرِبُ اللّٰهُ الْاَمْثَالَ لِلنَّاسِ لَعَلَّهُمْ يَتَذَكَّرُوْنَ

tu'tī ukulahā kulla ḥīnim bi'iżni rabbihā, wa yaḍribullāhul-amṡāla lin-nāsi la‘allahum yatażakkarūn(a).

Nakai (tso) lɛ woɔ yibii be fɛɛ be kɛtsɔ e-Nuŋtsɔ lɛ gbɛŋmɛɛ nɔ. Ni Allah fee abɛbua nɛɛ eha adesai koni amɛkai be fɛɛ be.

وَمَثَلُ كَلِمَةٍ خَبِيْثَةٍ كَشَجَرَةٍ خَبِيْثَةِ ِۨاجْتُثَّتْ مِنْ فَوْقِ الْاَرْضِ مَا لَهَا مِنْ قَرَارٍ

wa maṡalu kalimatin khabīṡatin kasyajaratin khabīṡatinijtuṡṡat min fauqil-arḍi mā lahā min qarār(in).

Ni abɛbua ni kɔɔ kojomɔ gbonyo he lɛ tamɔ tso gbonyo, ni ajie eshishifãi kɛjɛ shikpɔŋ lɛ nɔ; nyɛɛɛ ahi shi (ja) yɛ gbɛ bibioo ko nɔ.

يُثَبِّتُ اللّٰهُ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا بِالْقَوْلِ الثَّابِتِ فِى الْحَيٰوةِ الدُّنْيَا وَفِى الْاٰخِرَةِۚ وَيُضِلُّ اللّٰهُ الظّٰلِمِيْنَۗ وَيَفْعَلُ اللّٰهُ مَا يَشَاۤءُ ࣖ

yuṡabbitullāhul-lażīna āmanū bil-qauliṣ-ṣābiti fil-ḥayātid-dun-yā wa fil-ākhirah(ti), wa yuḍillullāhuẓ-ẓālimīn(a), wa yaf‘alullāhu mā yasyā'(u).

Allah maa (hemɔkɛyeli) mɛi ni heɔ amɛyeɔ lɛ anɔ mi kɛ wiemɔ ni ma shi shiŋŋ (yɛ shihilɛ mli) yɛ je nɛɛ mli kɛ sɛɛ mli; ni Allah lakaa mɛi ni feɔ efɔŋ lɛ ni Allah feɔ nɔ ni esumɔɔ.

۞ اَلَمْ تَرَ اِلَى الَّذِيْنَ بَدَّلُوْا نِعْمَتَ اللّٰهِ كُفْرًا وَّاَحَلُّوْا قَوْمَهُمْ دَارَ الْبَوَارِۙ

alam tara ilal-lażīna baddalū ni‘matallāhi kufraw wa aḥallū qaumahum dāral-bawār(i).

Ani oyɔseee mɛi ni kɛ Allah duromɔ lɛ tsake Allah toiboo ni amɛwo amɛmaŋbii lɛ amɛwo hiɛkpatamɔ jɔɔ lɛ mli lɛ?

جَهَنَّمَ ۚيَصْلَوْنَهَاۗ وَبِئْسَ الْقَرَارُ

jahannama yaṣlaunahā, wa bi'sal-qarār(u).

ni ji hɛl; amɛboteɔ mli; ni no ji he ni ehiii fe fɛɛ ni esa akɛ ahi.

وَجَعَلُوْا لِلّٰهِ اَنْدَادًا لِّيُضِلُّوْا عَنْ سَبِيْلِهٖۗ قُلْ تَمَتَّعُوْا فَاِنَّ مَصِيْرَكُمْ اِلَى النَّارِ

wa ja‘alū lillāhi andādal liyuḍillū ‘an sabīlih(ī), qul tamatta‘ū fa inna maṣīrakum ilan-nār(i).

Ni amɛ (mɛi ni heee yeee lɛ) ebɔ henyɛlɔ ko kɛha Allah koni ekɛ (mɛi) ayaje E-gbɛ lɛ nɔ. Kɛɛmɔ (Muhammad), "Omii ashɛ ohe, ejaakɛ anɔkwale mli lɛ, osɛɛkuu lɛ baafee hɛl."

قُلْ لِّعِبَادِيَ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا يُقِيْمُوا الصَّلٰوةَ وَيُنْفِقُوْا مِمَّا رَزَقْنٰهُمْ سِرًّا وَّعَلَانِيَةً مِّنْ قَبْلِ اَنْ يَّأْتِيَ يَوْمٌ لَّا بَيْعٌ فِيْهِ وَلَا خِلٰلٌ

qul li‘ibādiyal-lażīna āmanū yuqīmuṣ-ṣalāta wa yunfiqū mimmā razaqnāhum sirraw wa ‘alāniyatam min qabli ay ya'tiya yaumul lā bai‘un fīhi wa lā khilāl(un).

Kɛɛmɔ (Muhammad) Mitsuji ni ehe eye lɛ akɛ, "Ha amɛsɔle, amɛfite niyenii ni Wɔkɛhaa lɛ eko yɛ teemɔŋ loo yɛ faŋŋ mli dani gbi lɛ aba, be mli ni jarayeli kɛ jarayeli kɛ naanyobɔɔ bɛ dɔŋŋ."

اَللّٰهُ الَّذِيْ خَلَقَ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضَ وَاَنْزَلَ مِنَ السَّمَاۤءِ مَاۤءً فَاَخْرَجَ بِهٖ مِنَ الثَّمَرٰتِ رِزْقًا لَّكُمْ ۚوَسَخَّرَ لَكُمُ الْفُلْكَ لِتَجْرِيَ فِى الْبَحْرِ بِاَمْرِهٖ ۚوَسَخَّرَ لَكُمُ الْاَنْهٰرَ

allāhul-lażī khalaqas-samāwāti wal-arḍa wa anzala minas-samā'i mā'an fa akhraja bihī minaṡ-ṡamarāti rizqal lakum, wa sakhkhara lakumul-fulka litajriya fil-baḥri bi'amrih(ī), wa sakhkhara lakumul-anhār(a).

Allah ji mɔ ni bɔ ŋwɛi kɛ shikpɔŋ ni ekɛ nu (nugbɔ) ba shi kɛjɛ ŋwɛi, no sɛɛ lɛ ekɛ nakai (nugbɔ nu lɛ) jie aduawai srɔtoi kɛba akɛ niyenii kɛha nyɛ; ni E-kɛ lɛlɛi ewo ŋshɔi lɛ anɔ bɔ ni E-sumɔɔ, ni E-kɛ faai lɛ ewo nyɛshishi.

وَسَخَّرَ لَكُمُ الشَّمْسَ وَالْقَمَرَ دَاۤىِٕبَيْنِۚ وَسَخَّرَ لَكُمُ الَّيْلَ وَالنَّهَارَ ۚ

wa sakhkhara lakumusy-syamsa wal-qamara dā'ibaīn(i), wa sakhkhara lakumul-laila wan-nahār(a).

Ni Ekɛ hulu kɛ nyɔŋtsere lɛ ewo nyɛ ni bɔleɔ nyɛhe be fɛɛ be (yɛ amɛbɔleɔ amɛhe lɛ) shishi; ni ekɛ nyɔɔŋ kɛ shwane ewo nyɛshishi.

وَاٰتٰىكُمْ مِّنْ كُلِّ مَا سَاَلْتُمُوْهُۗ وَاِنْ تَعُدُّوْا نِعْمَتَ اللّٰهِ لَا تُحْصُوْهَاۗ اِنَّ الْاِنْسَانَ لَظَلُوْمٌ كَفَّارٌ ࣖ

wa ātākum min kulli mā sa'altumūh(u), wa in ta‘uddū ni‘matallāhi lā tuḥṣūhā, innal-insāna laẓalūmun kaffār(un).

Ni E-kɛ nɔ fɛɛ nɔ ni obiɔ lɛ lɛ eha bo. Ni kɛji nyɛkane Allah jɔɔmɔi lɛ, no lɛ, nyɛnyɛŋ nyɛkane amɛ. Anɔkwale, adesai yeee jalɛsane waa ni amɛkpooɔ (Allah jɔɔmɔi) waa.

وَاِذْ قَالَ اِبْرٰهِيْمُ رَبِّ اجْعَلْ هٰذَا الْبَلَدَ اٰمِنًا وَّاجْنُبْنِيْ وَبَنِيَّ اَنْ نَّعْبُدَ الْاَصْنَامَ ۗ

wa iż qāla ibrāhīmu rabbij‘al hāżal-balada āminaw wajnubnī wa baniyya an na‘budal-aṣnām(a).

Ni (kaimɔ), beni Abraham sɔle akɛ, "O Nyɔŋmɔ, feemɔ maŋ nɛɛ (Mecca), maŋ ni yɔɔ shweshweeshwe, ni otsi mi kɛ mibii kɛ nabii lɛ anaa koni wɔkajá amagai."

رَبِّ اِنَّهُنَّ اَضْلَلْنَ كَثِيْرًا مِّنَ النَّاسِۚ فَمَنْ تَبِعَنِيْ فَاِنَّهٗ مِنِّيْۚ وَمَنْ عَصَانِيْ فَاِنَّكَ غَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ

rabbi innahunna aḍlalna kaṡīram minan-nās(i), faman tabi‘anī fa innahū minnī, wa man ‘aṣānī fa innaka gafūrur raḥīm(un).

Ao Nuŋtsɔ, nɛkɛ amagai nɛɛ elaka mɛi babaoo. Mɔ fɛɛ mɔ ni nyiɛɔ misɛɛ lɛ, no lɛ nakai gbɔmɔ lɛ yɛ miteŋ, ni mɔ fɛɛ mɔ ni booo mi toi lɛ, no lɛ Bo ji Mɔ ni Kɛ Eshai Keɔ Fe Fɛɛ, Mɔ ni Naa Mɔbɔ Fe Fɛɛ.

رَبَّنَآ اِنِّيْٓ اَسْكَنْتُ مِنْ ذُرِّيَّتِيْ بِوَادٍ غَيْرِ ذِيْ زَرْعٍ عِنْدَ بَيْتِكَ الْمُحَرَّمِۙ رَبَّنَا لِيُقِيْمُوا الصَّلٰوةَ فَاجْعَلْ اَفْـِٕدَةً مِّنَ النَّاسِ تَهْوِيْٓ اِلَيْهِمْ وَارْزُقْهُمْ مِّنَ الثَّمَرٰتِ لَعَلَّهُمْ يَشْكُرُوْنَ

rabbanā innī askantu min żurriyyatī biwādin gairi żī zar‘in ‘inda baitikal-muḥarram(i), rabbanā liyuqīmuṣ-ṣalāta faj‘al af'idatam minan-nāsi tahwī ilaihim warzuqhum minaṡ-ṡamarāti la‘allahum yasykurūn(a).

O Nuŋtsɔ, lɛɛlɛŋ mikɛ mishwiei lɛ ekomɛi ewo jɔɔ lɛ mli ni ŋmɔshi nibii bɛ ni bɛŋkɛ O (Baitullah) ni abuɔ lɛ shia lɛ, O Nuŋtsɔ (ni ji) koni amɛfee sɔlemɔi, no hewɔ lɛ ha mɛi komɛi atsuii atsɔ amɛnɔ ni oha amɛ niyenii kɛjɛ aduawai amli, hiɛnɔkamɔ akɛ amɛbaafee mɛi ni hiɛ kã shi.

رَبَّنَآ اِنَّكَ تَعْلَمُ مَا نُخْفِيْ وَمَا نُعْلِنُۗ وَمَا يَخْفٰى عَلَى اللّٰهِ مِنْ شَيْءٍ فِى الْاَرْضِ وَلَا فِى السَّمَاۤءِ

rabbanā innaka ta‘lamu mā nukhfī wa mā nu‘lin(u), wa mā yakhfā ‘alallāhi min syai'in fil-arḍi wa lā fis-samā'(i).

Wɔ-Nuŋtsɔ, anɔkwale Ole nɔ ni wɔkɛteeɔ kɛ nɔ ni wɔjieɔ lɛ kpo; ni nɔ ko nɔ ko bɛ ni akɛtee Allah hiɛ, yɛ shikpɔŋ nɔ loo ŋwɛi.

اَلْحَمْدُ لِلّٰهِ الَّذِيْ وَهَبَ لِيْ عَلَى الْكِبَرِ اِسْمٰعِيْلَ وَاِسْحٰقَۗ اِنَّ رَبِّيْ لَسَمِيْعُ الدُّعَاۤءِ

al-ḥamdu lillāhil-lażī wahaba lī ‘alal-kibari ismā‘īla wa isḥāq(a), inna rabbī lasamī‘ud-du‘ā'(i).

Yijiemɔ aha Allah ni ekɛha mi yɛ (mi) onukpayeli be mli Ismail kɛ Isaac. Anɔkwale, mi-Nyɔŋmɔ lɛ ji anɔkwale sɔlemɔ ni Boɔ Nɔ Fɛɛ Toi (ni ŋmɛɔ gbɛ) lɛ diɛŋtsɛ.

رَبِّ اجْعَلْنِيْ مُقِيْمَ الصَّلٰوةِ وَمِنْ ذُرِّيَّتِيْۖ رَبَّنَا وَتَقَبَّلْ دُعَاۤءِ

rabbij‘alnī muqīmaṣ-ṣalāti wa min żurriyyatī, rabbanā wa taqabbal du‘ā'(i).

O mi Nyɔŋmɔ, ha mi kɛ mibii kɛ minabii lɛ afee gbɔmɛi ni yaa nɔ amɛsɔleɔ, O wɔ Nyɔŋmɔ, ofainɛ kpɛlɛ misɔlemɔ lɛ nɔ.

رَبَّنَا اغْفِرْ لِيْ وَلِوَالِدَيَّ وَلِلْمُؤْمِنِيْنَ يَوْمَ يَقُوْمُ الْحِسَابُ ࣖ

rabbanagfir lī wa liwālidayya wa lil-mu'minīna yauma yaqūmul-ḥisāb(u).

O wɔ Nuŋtsɔ, kɛ mi kɛ mifɔlɔi kɛ mɛi fɛɛ ni heɔ yeɔ yɛ akɔntaabuu gbi lɛ nɔ lɛ ake mi."

وَلَا تَحْسَبَنَّ اللّٰهَ غَافِلًا عَمَّا يَعْمَلُ الظّٰلِمُوْنَ ەۗ اِنَّمَا يُؤَخِّرُهُمْ لِيَوْمٍ تَشْخَصُ فِيْهِ الْاَبْصَارُۙ

wa lā taḥsabannallāha gāfilan ‘ammā ya‘maluẓ-ẓālimūn(a), innamā yu'akhkhiruhum liyaumin tasykhaṣu fīhil-abṣār(u).

Ni nyɛkasusua akɛ Allah ekwɛɛɛ nɔ ni gbɔmɛi ni ejaaa feɔ lɛ nɔ. Anɔkwale, Allah baatsi amɛ sɛɛ kɛyashi gbi ni (amɛ) hiŋmɛii baagbele, .

مُهْطِعِيْنَ مُقْنِعِيْ رُءُوْسِهِمْ لَا يَرْتَدُّ اِلَيْهِمْ طَرْفُهُمْ ۚوَاَفْـِٕدَتُهُمْ هَوَاۤءٌ ۗ

muhṭi‘īna muqni‘ī ru'ūsihim lā yartaddu ilaihim ṭarfuhum, wa af'idatuhum hawā'(un).

amɛbaa oya (koni amɛbaha tsɛmɔ lɛ hetoo) ni amɛwo amɛyitsei anɔ, yɛ be mli ni amɛhiŋmɛii ŋmɛɛɛ ni amɛtsui mli efee efolo.

وَاَنْذِرِ النَّاسَ يَوْمَ يَأْتِيْهِمُ الْعَذَابُۙ فَيَقُوْلُ الَّذِيْنَ ظَلَمُوْا رَبَّنَآ اَخِّرْنَآ اِلٰٓى اَجَلٍ قَرِيْبٍۙ نُّجِبْ دَعْوَتَكَ وَنَتَّبِعِ الرُّسُلَۗ اَوَلَمْ تَكُوْنُوْٓا اَقْسَمْتُمْ مِّنْ قَبْلُ مَا لَكُمْ مِّنْ زَوَالٍۙ

wa anżirin-nāsa yauma ya'tīhimul-‘ażāb(u), fa yaqūlul-lażīna ẓalamū rabbanā akhkhirnā ilā ajalin qarīb(in), nujib da‘wataka wa nattabi‘ir-rusul(a), awalam takūnū aqsamtum min qablu mā lakum min zawāl(in).

Ni obɔ gbɔmɛi kɔkɔ (Muhammad) yɛ gbi (be mli ni) toigbalamɔ lɛ baa amɛnɔ lɛ nɔ, no lɛ efɔŋfeelɔi lɛ baakɛɛ, "Wɔ-Nuŋtsɔ, ha wɔ hegbɛ (ni wɔku wɔsɛɛ kɛba je lɛŋ) be kukuoo ko po, wɔbaabo Otsɛmɔ lɛ toi ni wɔbaanyiɛ bɔfoi lɛ asɛɛ." (Akɛɛ amɛ akɛ), "Ani nyɛkaaa kitã tsutsu (yɛ shikpɔŋ nɔ) akɛ nyɛhiɛ kpaaa nɔ kɔkɔɔkɔ?

وَّسَكَنْتُمْ فِيْ مَسٰكِنِ الَّذِيْنَ ظَلَمُوْٓا اَنْفُسَهُمْ وَتَبَيَّنَ لَكُمْ كَيْفَ فَعَلْنَا بِهِمْ وَضَرَبْنَا لَكُمُ الْاَمْثَالَ

wa sakantum fī masākinil-lażīna ẓalamū anfusahum wa tabayyana lakum kaifa fa‘alnā bihim wa ḍarabnā lakumul-amṡāl(a).

Ni ohi gbɔmɛi ni feɔ amɛhe efɔŋ lɛ ashihilɛ mli, ni nɔ ni wɔfee amɛ lɛ ebafee faŋŋ eha bo ni wɔkɛ abɛbuai babaoo eha bo."

وَقَدْ مَكَرُوْا مَكْرَهُمْ وَعِنْدَ اللّٰهِ مَكْرُهُمْۗ وَاِنْ كَانَ مَكْرُهُمْ لِتَزُوْلَ مِنْهُ الْجِبَالُ

wa qad makarū makrahum wa ‘indallāhi makruhum, wa in kāna makruhum litazūla minhul-jibāl(u).

Ni lɛɛlɛŋ, amɛfee lakamɔ eyɛ mli akɛ Allah (le ni ebaawo) amɛ lakamɔ lɛ he nyɔmɔ moŋ. Ni lɛɛlɛŋ, amɛshishiumɔ lɛ nyɛŋ akpata gɔji lɛ ahiɛ.

فَلَا تَحْسَبَنَّ اللّٰهَ مُخْلِفَ وَعْدِهٖ رُسُلَهٗ ۗاِنَّ اللّٰهَ عَزِيْزٌ ذُو انْتِقَامٍۗ

falā taḥsabannallāha mukhlifa wa‘dihī rusulah(ū), innallāha ‘azīzun żun tiqām(in).

No hewɔ lɛ, kaasusu kɔkɔɔkɔ akɛ Allah ku shi ni ewo E-bɔfoi lɛ mli. Anɔkwale, Allah ji mɔ ni he wa fe fɛɛ, ni eyɛ hejoomɔ.

يَوْمَ تُبَدَّلُ الْاَرْضُ غَيْرَ الْاَرْضِ وَالسَّمٰوٰتُ وَبَرَزُوْا لِلّٰهِ الْوَاحِدِ الْقَهَّارِ

yauma tubaddalul-arḍu gairal-arḍi was-samāwātu wa barazū lillāhil-wāḥidil-qahhār(i).

(Ni ji) yɛ gbi (be mli ni) shikpɔŋ kroko kɛ (nakai nɔŋŋ) ŋwɛi baaye shikpɔŋ lɛ najiaŋ lɛ nɔ, ni amɛ (adesai) buaa amɛhe naa (yɛ Padang Mahsyar) koni amɛkɛ Allah, Ofe lɛ, Ofe lɛ akpee.

وَتَرَى الْمُجْرِمِيْنَ يَوْمَىِٕذٍ مُّقَرَّنِيْنَ فِى الْاَصْفَادِۚ

wa taral-mujrimīna yauma'iżim muqarranīna fil-aṣfād(i).

Ni nakai gbi lɛ nɔ lɛ, nyɛbaana eshafeelɔi ni akɛ kɔsɔkɔsɔi fĩ amɛ kutuu.

سَرَابِيْلُهُمْ مِّنْ قَطِرَانٍ وَّتَغْشٰى وُجُوْهَهُمُ النَّارُۙ

sarābīluhum min qaṭirāniw wa tagsyā wujūhahumun-nār(u).

Amɛtadei lɛ ji asphalt ni mli ewo nu, ni hɛl la ehà amɛhiɛ, .

لِيَجْزِيَ اللّٰهُ كُلَّ نَفْسٍ مَّا كَسَبَتْۗ اِنَّ اللّٰهَ سَرِيْعُ الْحِسَابِ

liyajziyallāhu kulla nafsim mā kasabat, innallāha sarī‘ul-ḥisāb(i).

koni Allah awo mɔ fɛɛ mɔ nyɔmɔ yɛ nɔ ni ebɔɔ mɔdɛŋ ni ená lɛ hewɔ. Anɔkwale, Allah feɔ oya yɛ E-akɔntaabuu mli.

هٰذَا بَلٰغٌ لِّلنَّاسِ وَلِيُنْذَرُوْا بِهٖ وَلِيَعْلَمُوْٓا اَنَّمَا هُوَ اِلٰهٌ وَّاحِدٌ وَّلِيَذَّكَّرَ اُولُوا الْاَلْبَابِ ࣖ

hāżā balāgul lin-nāsi wa liyunżarū bihī wa liya‘lamū annamā huwa ilāhuw wāḥiduw wa liyażżakkara ulul-albāb(i).

Ni enɛ (Al-Qur’an) ji shishitsɔɔmɔ (ni yeɔ emuu) kɛha adesai, koni akɛbɔ amɛ kɔkɔ, koni amɛle akɛ Lɛ ji Nyɔŋmɔ Ofe lɛ ni gbɔmɛi ni yɔɔ jwɛŋmɔ lɛ akase nii.