Q.S Iosefa (يُوسُف) - 111 Numera o Fuaiupu

الۤرٰ ۗ تِلْكَ اٰيٰتُ الْكِتٰبِ الْمُبِيْنِۗ

alif lām rā, tilka āyātul-kitābil-mubīn(i).

Alif Lam Ra. O fuaiupu manino ia o le Tusi (Al Qur'an).

اِنَّآ اَنْزَلْنٰهُ قُرْاٰنًا عَرَبِيًّا لَّعَلَّكُمْ تَعْقِلُوْنَ

innā anzalnāhu qur'ānan ‘arabiyyal la‘allakum ta‘qilūn(a).

E moni, ua Matou auina ifo lenei mea o se Qur'an i le gagana Arapi ina ia outou malamalama i ai.

نَحْنُ نَقُصُّ عَلَيْكَ اَحْسَنَ الْقَصَصِ بِمَآ اَوْحَيْنَآ اِلَيْكَ هٰذَا الْقُرْاٰنَۖ وَاِنْ كُنْتَ مِنْ قَبْلِهٖ لَمِنَ الْغٰفِلِيْنَ

naḥnu naquṣṣu ‘alaika aḥsanal-qaṣaṣi bimā auḥainā ilaika hāżal-qur'ān(a), wa in kunta min qablihī laminal-gāfilīn(a).

Na matou taʻuina atu ia te oe (Muhammad) le tala sili ona lelei i le faʻaalia atu o lenei Qur'an ia te oe, ma e moni o oe o se tasi o ē na le iloa a o leʻi oo i lena taimi.

اِذْ قَالَ يُوْسُفُ لِاَبِيْهِ يٰٓاَبَتِ اِنِّيْ رَاَيْتُ اَحَدَ عَشَرَ كَوْكَبًا وَّالشَّمْسَ وَالْقَمَرَ رَاَيْتُهُمْ لِيْ سٰجِدِيْنَ

iż qāla yūsufu li'abīhi yā abati innī ra'aitu aḥada ‘asyara kaukabaw wasy-syamsa wal-qamara ra'aituhum lī sājidīn(a).

(Ia manatua), ina ua fai atu Iosefa i lona tamā, "Lo'u tamā e! E moni, sa ou (miti) i le vaai atu i fetu e sefulu ma le tasi, o le la ma le masina; sa ou vaai atu ia i latou uma o ifo mai ia te a'u."

قَالَ يٰبُنَيَّ لَا تَقْصُصْ رُءْيَاكَ عَلٰٓى اِخْوَتِكَ فَيَكِيْدُوْا لَكَ كَيْدًا ۗاِنَّ الشَّيْطٰنَ لِلْاِنْسَانِ عَدُوٌّ مُّبِيْنٌ

qāla yā bunayya lā taqṣuṣ ru'yāka ‘alā ikhwatika fa yakīdū laka kaidā(n), innasy-syaiṭāna lil-insāni ‘aduwwum mubīn(un).

Na fai atu o ia (lona tamā), "Lo'u atali'i e! 'Aua e te ta'u atu au miti i ou uso, auā latou te taupulepule e fa'aumatia oe. E moni, o Satani o se fili manino lava i tagata."

وَكَذٰلِكَ يَجْتَبِيْكَ رَبُّكَ وَيُعَلِّمُكَ مِنْ تَأْوِيْلِ الْاَحَادِيْثِ وَيُتِمُّ نِعْمَتَهٗ عَلَيْكَ وَعَلٰٓى اٰلِ يَعْقُوْبَ كَمَآ اَتَمَّهَا عَلٰٓى اَبَوَيْكَ مِنْ قَبْلُ اِبْرٰهِيْمَ وَاِسْحٰقَۗ اِنَّ رَبَّكَ عَلِيْمٌ حَكِيْمٌ ࣖ

wa każālika yajtabīka rabbuka wa yu‘allimuka min ta'wīlil-aḥādīṡi wa yutimmu ni‘matahū ‘alaika wa ‘alā āli ya‘qūba kamā atammahā ‘alā abawaika min qablu ibrāhīma wa isḥāq(a), inna rabbaka ‘alīmun ḥakīm(un).

O lea la, ua filifilia oe e le Atua (e avea ma Perofeta) ma ua ia aʻoaʻoina oe i nisi o faʻamatalaga o miti ma ua faʻatoatoaina (Lona alofa tunoa) ia te oe ma le aiga o Iakopo, e pei ona Ia faʻatoatoaina Lona alofa tunoa i ou tamamatua e toalua aʻo leʻi oo i lena taimi, (o ia lea) o Aperaamo ma Isaako. E moni, o lou Aliʻi e silafia mea uma, e poto.

۞ لَقَدْ كَانَ فِيْ يُوْسُفَ وَاِخْوَتِهٖٓ اٰيٰتٌ لِّلسَّاۤىِٕلِيْنَ

laqad kāna fī yūsufa wa ikhwatihī āyātul lis-sā'ilīn(a).

E moni, o loo i ai i le (tala ia) Iosefa ma ona uso faailoga (o le mana o Allah) mo i latou e ole atu.

اِذْ قَالُوْا لَيُوْسُفُ وَاَخُوْهُ اَحَبُّ اِلٰٓى اَبِيْنَا مِنَّا وَنَحْنُ عُصْبَةٌ ۗاِنَّ اَبَانَا لَفِيْ ضَلٰلٍ مُّبِيْنٍۙ

iż qālū layūsufu wa akhūhu aḥabbu ilā abīnā minnā wa naḥnu ‘uṣbah(tun), inna abānā lafī ḍalālim mubīn(in).

Ina ua latou fai mai, "E moni, o Iosefa ma lona uso (Bunyamin) sa sili atu ona alofagia e lo la’ua tamā nai lo i matou, e ui lava ina tasi le vaega (malosi) i matou. E moni, o lo matou tamā sa i ai i se mea sese tele."

ۨاقْتُلُوْا يُوْسُفَ اَوِ اطْرَحُوْهُ اَرْضًا يَّخْلُ لَكُمْ وَجْهُ اَبِيْكُمْ وَتَكُوْنُوْا مِنْۢ بَعْدِهٖ قَوْمًا صٰلِحِيْنَ

uqtulū yūsufa awiṭraḥūhu arḍay yakhlu lakum wajhu abīkum wa takūnū mim ba‘dihī qauman ṣāliḥīn(a).

Fasioti ia Iosefa pe lafo o ia i se mea ina ia taula’i atu le mafaufau o lou tamā ia te oe, ona avea ai lea oe ma tagata lelei.”

قَالَ قَاۤىِٕلٌ مِّنْهُمْ لَا تَقْتُلُوْا يُوْسُفَ وَاَلْقُوْهُ فِيْ غَيٰبَتِ الْجُبِّ يَلْتَقِطْهُ بَعْضُ السَّيَّارَةِ اِنْ كُنْتُمْ فٰعِلِيْنَ

qāla qā'ilum minhum lā taqtulū yūsufa wa alqūhu fī gayābatil-jubbi yaltaqiṭhu ba‘ḍus-sayyārati in kuntum fā‘ilīn(a).

Fai mai se tasi o i latou, “Aua le fasiotia Iosefa, ae lafo o ia i le taele o le vaieli ina ia mafai e nisi o tagata malaga ona pikiina aʻe o ia, afai tou te mananaʻo i ai.”

قَالُوْا يٰٓاَبَانَا مَا لَكَ لَا تَأْمَنَّ۫ا عَلٰى يُوْسُفَ وَاِنَّا لَهٗ لَنٰصِحُوْنَ

qālū yā abānā mā laka lā ta'mannā ‘alā yūsufa wa innā lahū lanāṣiḥūn(a).

Ua latou fai mai, “Lo matou tamā e, aiseā e te lē fa‘atuatua ai ‘iā i matou e uiga ‘iā Iosefa, a o le mea moni matou te manana‘o uma lava i le lelei mo ia.”

اَرْسِلْهُ مَعَنَا غَدًا يَّرْتَعْ وَيَلْعَبْ وَاِنَّا لَهٗ لَحٰفِظُوْنَ

arsilhu ma‘anā gaday yarta‘ wa yal‘ab wa innā lahū laḥāfiẓūn(a).

Tuʻu ia o ia e ō ma i matou taeao, ina ia mafai ona ia fiafia ma taʻalo, ma o le a matou tausia lava o ia.”

قَالَ اِنِّيْ لَيَحْزُنُنِيْٓ اَنْ تَذْهَبُوْا بِهٖ وَاَخَافُ اَنْ يَّأْكُلَهُ الذِّئْبُ وَاَنْتُمْ عَنْهُ غٰفِلُوْنَ

qāla innī layaḥzununī an tażhabū bihī wa akhāfu ay ya'kulahuż-żi'bu wa antum ‘anhu gāfilūn(a).

Na fai atu o ia (Iakopo), “E moni, o lou alu ma ia (Iosefa) e matuā faanoanoa lava mo aʻu ma ou te fefe neʻi ʻaina o ia e luko a o outou lē amanaʻia o ia.”

قَالُوْا لَىِٕنْ اَكَلَهُ الذِّئْبُ وَنَحْنُ عُصْبَةٌ اِنَّآ اِذًا لَّخٰسِرُوْنَ

qālū la'in akalahuż-żi'bu wa naḥnu ‘uṣbatun innā iżal lakhāsirūn(a).

E moni, sa latou fai mai, "Afai e 'aina o ia e se luko, e ui lava o i tatou o se vaega (malosi), o lona uiga o i tatou lava o le a mafatia i mea leaga."

فَلَمَّا ذَهَبُوْا بِهٖ وَاَجْمَعُوْٓا اَنْ يَّجْعَلُوْهُ فِيْ غَيٰبَتِ الْجُبِّۚ وَاَوْحَيْنَآ اِلَيْهِ لَتُنَبِّئَنَّهُمْ بِاَمْرِهِمْ هٰذَا وَهُمْ لَا يَشْعُرُوْنَ

falammā żahabū bihī wa ajma‘ū ay yaj‘alūhu fī gayābatil-jubb(i), wa auḥainā ilaihi latunabbi'annahum bi'amrihim hāżā wa hum lā yasy‘urūn(a).

O lea ina ua latou ave o ia ma malilie e tuu i le taele o le vaieli, sa Matou faaali atu ia te ia, "E te ta'uina atu lava ia te i latou lenei mea, a o latou le iloa."

وَجَاۤءُوْٓ اَبَاهُمْ عِشَاۤءً يَّبْكُوْنَۗ

wa jā'ū abāhum ‘isyā'ay yabkūn(a).

Ona latou ō atu lea i lo latou tamā i le afiafi ma tagi.

قَالُوْا يٰٓاَبَانَآ اِنَّا ذَهَبْنَا نَسْتَبِقُ وَتَرَكْنَا يُوْسُفَ عِنْدَ مَتَاعِنَا فَاَكَلَهُ الذِّئْبُۚ وَمَآ اَنْتَ بِمُؤْمِنٍ لَّنَا وَلَوْ كُنَّا صٰدِقِيْنَ

qālū yā abānā innā żahabnā nastabiqu wa taraknā yūsufa ‘inda matā‘inā fa akalahuż-żi'b(u), wa mā anta bimu'minil lanā wa lau kunnā ṣādiqīn(a).

Ua latou fai mai, "Oi lo matou tamā e! E moni, na matou taufetuli ma tu'ua Iosefa e lata ane i a matou mea, ona 'aina lea o ia e luko; tou te lē talitonu lava ia i matou, e tusa lava pe matou te ta'u atu le mea moni."

وَجَاۤءُوْ عَلٰى قَمِيْصِهٖ بِدَمٍ كَذِبٍۗ قَالَ بَلْ سَوَّلَتْ لَكُمْ اَنْفُسُكُمْ اَمْرًاۗ فَصَبْرٌ جَمِيْلٌ ۗوَاللّٰهُ الْمُسْتَعَانُ عَلٰى مَا تَصِفُوْنَ

wa jā'ū ‘alā qamīṣihī bidamin każib(in), qāla bal sawwalat lakum anfusukum amrā(n), fa ṣabrun jamīl(un), wallāhul musta‘ānu ‘alā mā taṣifūn(a).

Ona latou o mai lea ma tauaveina lona ofu tele (ua pisipisia i le) toto pepelo. Na ia (Iakopo) fai atu, "E moni, na o oe lava e te iloa le leaga i au mataupu e lelei; o lea na o le onosai e sili (mo aʻu). Ma saili se fesoasoani mai ia Allah e faasaga i mea ua e faamatalaina."

وَجَاۤءَتْ سَيَّارَةٌ فَاَرْسَلُوْا وَارِدَهُمْ فَاَدْلٰى دَلْوَهٗ ۗقَالَ يٰبُشْرٰى هٰذَا غُلٰمٌ ۗوَاَسَرُّوْهُ بِضَاعَةً ۗوَاللّٰهُ عَلِيْمٌ ۢبِمَا يَعْمَلُوْنَ

wa jā'at sayyāratun fa arsalū wāridahum fa adlā dalwah(ū), qāla yā busyrā hāżā gulām(un), wa asarrūhu biḍā‘ah(tan), wallāhu ‘alīmum bimā ya‘malūn(a).

Ona oo mai lea o se vaega o tagata malaga ma latou auina atu se tagata e asu vai. Ona ia tuutuu ifo lea o le pakete. Na ia fai atu, “Oi, se fiafia tele, o se taulealea lenei!” Ona latou natia lea e fai ma oloa. Ma o Allah e silafia mea uma latou te faia.

وَشَرَوْهُ بِثَمَنٍۢ بَخْسٍ دَرَاهِمَ مَعْدُوْدَةٍ ۚوَكَانُوْا فِيْهِ مِنَ الزّٰهِدِيْنَ ࣖ

wa syarauhu biṡamanim bakhsin darāhima ma‘dūdah(tin), wa kānū fīhi minaz-zāhidīn(a).

Ma sa latou faʻatau atu o ia (Iosefa) i se tau maualalo, o ni nai dirhams, auā sa latou le fiafia ia te ia.

وَقَالَ الَّذِى اشْتَرٰىهُ مِنْ مِّصْرَ لِامْرَاَتِهٖٓ اَكْرِمِيْ مَثْوٰىهُ عَسٰىٓ اَنْ يَّنْفَعَنَآ اَوْ نَتَّخِذَهٗ وَلَدًا ۗوَكَذٰلِكَ مَكَّنَّا لِيُوْسُفَ فِى الْاَرْضِۖ وَلِنُعَلِّمَهٗ مِنْ تَأْوِيْلِ الْاَحَادِيْثِۗ وَاللّٰهُ غَالِبٌ عَلٰٓى اَمْرِهٖ وَلٰكِنَّ اَكْثَرَ النَّاسِ لَا يَعْلَمُوْنَ

wa qālal-lażisytarāhu mim miṣra limra'atihī akrimī maṡwāhu ‘asā ay yanfa‘anā au nattakhiżahū waladā(n), wa każālika makkannā liyūsufa fil-arḍ(i), wa linu‘allimahū min ta'wīlil-aḥādīṡ(i), wallāhu gālibun ‘alā amrihī wa lākinna akṡaran-nāsi lā ya‘lamūn(a).

‘Ona fai atu lea o le Aikupito na fa‘atau mai o ia i lana avā, “Tu‘u atu ‘iā te ia se nofoaga lelei (ma se tautua), atonu e aogā o ia ‘iā te i tatou pe tatou te vaetamaina o ia e fai ma atali‘i.” Ma ‘ua fa‘apea ‘ona matou tu‘uina atu ‘iā Iosefa se tulaga lelei i le nu‘u (o Aikupito), ma ‘ia matou a‘oa‘oina o ia i le fa‘amatalaina o miti. Ma o Allah e pule aoao i Lana galuega, ‘ae o le to‘atele o tagata latou te lē malamalama.

وَلَمَّا بَلَغَ اَشُدَّهٗٓ اٰتَيْنٰهُ حُكْمًا وَّعِلْمًا ۗوَكَذٰلِكَ نَجْزِى الْمُحْسِنِيْنَ

wa lammā balaga asyuddahū ātaināhu ḥukmaw wa ‘ilmā(n), wa każālika najzil-muḥsinīn(a).

‘Ua lava lona matua, ‘ua matou foa‘iina atu ‘iā te ia le mana ma le poto. O lea ‘ua matou tauia ai ē amio lelei.

وَرَاوَدَتْهُ الَّتِيْ هُوَ فِيْ بَيْتِهَا عَنْ نَّفْسِهٖ وَغَلَّقَتِ الْاَبْوَابَ وَقَالَتْ هَيْتَ لَكَ ۗقَالَ مَعَاذَ اللّٰهِ اِنَّهٗ رَبِّيْٓ اَحْسَنَ مَثْوَايَۗ اِنَّهٗ لَا يُفْلِحُ الظّٰلِمُوْنَ

wa rāwadathul-latī huwa fī baitihā ‘an nafsihī wa gallaqatil-abwāba wa qālat haita lak(a), qāla ma‘āżallāhi innahū rabbī aḥsana maṡwāy(a), innahū lā yuflihuẓ-ẓālimūn(a).

Ona fa'a'ole'ole lea o ia e le fafine sa nofo ai o ia (Iosefa) i lona fale. Ona tapuni lea e ia o faitoto'a, ma fai atu, “Sau ia te a'u.” Ona fai atu lea o Iosefa, “Ou te sulufa'i atu ia Allah, e moni, ua agalelei mai lo'u matai ia te a'u.” E moni, o le tagata amioletonu e le manuia.

وَلَقَدْ هَمَّتْ بِهٖۙ وَهَمَّ بِهَا ۚ لَوْلَآ اَنْ رَّاٰ بُرْهَانَ رَبِّهٖۗ كَذٰلِكَ لِنَصْرِفَ عَنْهُ السُّوْۤءَ وَالْفَحْشَاۤءَۗ اِنَّهٗ مِنْ عِبَادِنَا الْمُخْلَصِيْنَ

wa laqad hammat bihī wa hamma bihā lau lā ar ra'ā burhāna rabbih(ī), każālika linaṣrifa ‘anhus-sū'a wal-faḥsyā'(a), innahū min ‘ibādinal-mukhlaṣīn(a).

Ma e moni, na manaʻo le fafine iā te ia (Iusuf). Ma na manaʻo foʻi Iusuf iā te ia, pe ana lē vaʻaia e ia se faʻailoga (mai) lona Aliʻi. O lea, na matou liliuese ai mai iā te ia le leaga ma le mea e inosia. E moni, o ia (Iusuf) o se tasi o a matou auauna ua filifilia.

وَاسْتَبَقَا الْبَابَ وَقَدَّتْ قَمِيْصَهٗ مِنْ دُبُرٍ وَّاَلْفَيَا سَيِّدَهَا لَدَا الْبَابِۗ قَالَتْ مَا جَزَاۤءُ مَنْ اَرَادَ بِاَهْلِكَ سُوْۤءًا اِلَّآ اَنْ يُّسْجَنَ اَوْ عَذَابٌ اَلِيْمٌ

wastabaqal-bāba wa qaddat qamīṣahū min duburiw wa alfayā sayyidahā ladal-bāb(i), qālat mā jazā'u man arāda bi'ahlika sū'an illā ay yusjana au ‘ażābun alīm(un).

Ona la taufetuli atu lea i le faitotoʻa, ona toso lea e le fafine lona ofu (o Yusuf) mai tua seʻia masae, ona la maua lea o lana tane i le faitotoʻa. Ona fai atu lea o ia (le fafine), “O le ā le taui mo lē e mafaufau i se mea leaga e faasaga i lana avā, vagana ai le faafalepuipuiina po o le faasalaina i se puapuaga tiga?”

قَالَ هِيَ رَاوَدَتْنِيْ عَنْ نَّفْسِيْ وَشَهِدَ شَاهِدٌ مِّنْ اَهْلِهَاۚ اِنْ كَانَ قَمِيْصُهٗ قُدَّ مِنْ قُبُلٍ فَصَدَقَتْ وَهُوَ مِنَ الْكٰذِبِيْنَ

qāla hiya rāwadatnī ‘an nafsī wa syahida syāhidum min ahlihā, in kāna qamīṣuhū qudda min qubulin fa ṣadaqat wa huwa minal-kāżibīn(a).

Na fai atu o ia (Iusuf), “O ia lea na fa’a’ole’ole mai ia te a’u ma fa’a’ole’ole mai ia te a’u.” Na molimau mai se molimau mai le aiga o le fafine, “Afai e masae lona ofu i luma, o lona uiga o lo’o tautala le fafine i le mea moni, ma o ia (Iusuf) o se tasi o ē pepelo.

وَاِنْ كَانَ قَمِيْصُهٗ قُدَّ مِنْ دُبُرٍ فَكَذَبَتْ وَهُوَ مِنَ الصّٰدِقِيْنَ

wa in kāna qamīṣuhū qudda min duburin fa każabat wa huwa minaṣ-ṣādiqīn(a).

Afai fo‘i ua masae lona ofu i tua, o lona uiga o le fafine lea o lo‘o pepelo, ma o ia (Iosefa) o se tasi o ē fa‘amaoni.”

فَلَمَّا رَاٰ قَمِيْصَهٗ قُدَّ مِنْ دُبُرٍ قَالَ اِنَّهٗ مِنْ كَيْدِكُنَّ ۗاِنَّ كَيْدَكُنَّ عَظِيْمٌ

falammā ra'ā qamīṣahū qudda min duburin qāla innahū min kaidikunn(a), inna kaidakunna ‘aẓīm(un).

O lea ina ua iloa atu e ia (le tane a le fafine) ua masae lona ofu (Iusuf) i tua, ona fai atu lea o ia, "O lau togafiti lenei. E matuā tele lava lau togafiti."

يُوْسُفُ اَعْرِضْ عَنْ هٰذَا وَاسْتَغْفِرِيْ لِذَنْۢبِكِۖ اِنَّكِ كُنْتِ مِنَ الْخٰطِـِٕيْنَ ࣖ

yūsufu a‘riḍ ‘an hāżā wastagfirī liżambik(i), innaki kunti minal-khāṭi'īn(a).

Iosefa e! "Ia galo lenei mea, ma ia e ole atu (la'u ava) mo le faamagaloga o au agasala, auā o oe o se tasi o tagata agasala."

۞ وَقَالَ نِسْوَةٌ فِى الْمَدِيْنَةِ امْرَاَتُ الْعَزِيْزِ تُرَاوِدُ فَتٰىهَا عَنْ نَّفْسِهٖۚ قَدْ شَغَفَهَا حُبًّاۗ اِنَّا لَنَرٰىهَا فِيْ ضَلٰلٍ مُّبِيْنٍ

wa qāla niswatun fil-madīnatimra'atul-‘azīzi turāwidu fatāhā ‘an nafsih(ī), qad syagafahā ḥubbā(n), innā lanarāhā fī ḍalālim mubīn(in).

Ma sa fai mai fafine o le aai, "O le avā a Al-Aziz e faatosina ma faatosina lana auauna e faatoilalo o ia; o lana auauna e moni lava ua faaonā o ia i le alofa. Ua matou vaaia moni lava o ia i le sese manino."

فَلَمَّا سَمِعَتْ بِمَكْرِهِنَّ اَرْسَلَتْ اِلَيْهِنَّ وَاَعْتَدَتْ لَهُنَّ مُتَّكَـاً وَّاٰتَتْ كُلَّ وَاحِدَةٍ مِّنْهُنَّ سِكِّيْنًا وَّقَالَتِ اخْرُجْ عَلَيْهِنَّ ۚ فَلَمَّا رَاَيْنَهٗٓ اَكْبَرْنَهٗ وَقَطَّعْنَ اَيْدِيَهُنَّۖ وَقُلْنَ حَاشَ لِلّٰهِ مَا هٰذَا بَشَرًاۗ اِنْ هٰذَآ اِلَّا مَلَكٌ كَرِيْمٌ

falammā sami‘at bimakrihinna arsalat ilaihinna wa a‘tadat lahunna muttaka'aw wa ātat kulla wāḥidim minhunna sikkīnaw wa qālatikhruj ‘alaihinn(a), falammā ra'ainahū akbarnahū wa qaṭṭa‘na aidiyahunn(a), wa qulna ḥāsya lillāhi mā hāżā illā basyarā(n), in hāżā illā malakun karīm(un).

O lea ina ua faalogo le fafine i a latou upu faatiga, sa ia valaaulia fafine ma saunia se nofoa mo i latou, ma sa tofu i latou ma se naifi (e tipi ai le taumafataga), ona fai atu lea o ia (ia Iosefa), “Sau ia (faaali oe lava) ia te i latou.” Ina ua vaai atu fafine ia te ia, sa latou ofo i lona matagofie, ma sa latou (le iloa) faamanu’alia o latou lava lima. A o faapea atu, “Le Atua e, e le o se tagata lenei. O se agelu mamalu moni lava lenei.”

قَالَتْ فَذٰلِكُنَّ الَّذِيْ لُمْتُنَّنِيْ فِيْهِ ۗوَلَقَدْ رَاوَدْتُّهٗ عَنْ نَّفْسِهٖ فَاسْتَعْصَمَ ۗوَلَىِٕنْ لَّمْ يَفْعَلْ مَآ اٰمُرُهٗ لَيُسْجَنَنَّ وَلَيَكُوْنًا مِّنَ الصّٰغِرِيْنَ

qālat fa żālikunnal-lażī lumtunnanī fīh(i), wa laqad rāwattuhū ‘an nafsihī fasta‘ṣam(a), wa la'il lam yaf‘al mā āmuruhū layusjananna wa layakūnam minaṣ-ṣāgirīn(a).

Na fai mai o ia (le ava a Al-Aziz), "O le tagata lea na mafua ai ona e faitioina aʻu ona (sa ou tosina atu) ia te ia, ma o le mea moni, sa ou faaosoosoina o ia e faatoilalo o ia ae sa teena e ia. Afai e le faia e ia le mea na ou poloaiina ai o ia, e mautinoa lava o le a faafalepuipuiina o ia, ma o le a avea o ia ma tagata inosia."

قَالَ رَبِّ السِّجْنُ اَحَبُّ اِلَيَّ مِمَّا يَدْعُوْنَنِيْٓ اِلَيْهِ ۚوَاِلَّا تَصْرِفْ عَنِّيْ كَيْدَهُنَّ اَصْبُ اِلَيْهِنَّ وَاَكُنْ مِّنَ الْجٰهِلِيْنَ

qāla rabbis-sijnu aḥabbu ilayya mimmā yad‘ūnanī ilaih(i), wa illā taṣrif ‘annī kaidahunna aṣbu ilaihinna wa akum minal-jāhilīn(a).

Fai mai Yusuf, "Lo'u Ali'i e! Ou te fiafia i le falepuipui nai lo le fa'ataunu'uina o la latou vala'aulia. Ana e le'i puipuia a'u mai la latou fa'asesēina, semanū ua ou naunau e (fa'ataunu'uina o latou mana'oga) ma ioe, semanū ua avea a'u ma se tasi o tagata valea."

فَاسْتَجَابَ لَهٗ رَبُّهٗ فَصَرَفَ عَنْهُ كَيْدَهُنَّ ۗاِنَّهٗ هُوَ السَّمِيْعُ الْعَلِيْمُ

fastajāba lahū rabbuhū fa ṣarafa ‘anhu kaidahunn(a), innahū huwas-samī‘ul-‘alīm(u).

O lea na talia ai e le Atua le tatalo a Iosefa, ma na Ia faasaoina Iosefa mai la latou pepelo. O Ia o Lē Faafofoga ma Lē Silafia mea uma.

ثُمَّ بَدَا لَهُمْ مِّنْۢ بَعْدِ مَا رَاَوُا الْاٰيٰتِ لَيَسْجُنُنَّهٗ حَتّٰى حِيْنٍ ࣖ

Ṡumma badā lahum mim ba‘di mā ra'awul-āyāti layasjununnahū ḥattā ḥīn(in).

Ona oo lea i o latou mafaufau ina ua uma ona latou vaaia faailoga (o le faamaoni o Iosefa) e tatau ona latou faafalepuipuiina o ia mo sina taimi.

وَدَخَلَ مَعَهُ السِّجْنَ فَتَيٰنِ ۗقَالَ اَحَدُهُمَآ اِنِّيْٓ اَرٰىنِيْٓ اَعْصِرُ خَمْرًا ۚوَقَالَ الْاٰخَرُ اِنِّيْٓ اَرٰىنِيْٓ اَحْمِلُ فَوْقَ رَأْسِيْ خُبْزًا تَأْكُلُ الطَّيْرُ مِنْهُ ۗنَبِّئْنَا بِتَأْوِيْلِهٖ ۚاِنَّا نَرٰىكَ مِنَ الْمُحْسِنِيْنَ

wa dakhala ma‘ahus-sijna fatayān(i), qāla aḥaduhumā innī arānī a‘ṣiru khamrā(n), wa qālal-ākharu innī arānī aḥmilu fauqa ra'sī khubzan ta'kuluṭ-ṭairu minh(u), nabbi'nā bita'wīlih(ī), innā narāka minal-muḥsinīn(a).

Ma sa ō atu faatasi ma ia ni alii talavou se toalua i le falepuipui. Na fai mai le tasi o i la’ua, “E moni lava na ou miti i le oloina o vine,” ma fai mai le isi, “Na ou miti o loo ou tauaveina ni falaoa i lo’u ulu, o nisi o ia mea na ‘aina e manu felelei.” Ia e aumai ia i matou le takwil. E moni, matou te manatu o oe o se tasi o i latou e faia mea lelei.

قَالَ لَا يَأْتِيْكُمَا طَعَامٌ تُرْزَقٰنِهٖٓ اِلَّا نَبَّأْتُكُمَا بِتَأْوِيْلِهٖ قَبْلَ اَنْ يَّأْتِيَكُمَا ۗذٰلِكُمَا مِمَّا عَلَّمَنِيْ رَبِّيْۗ اِنِّيْ تَرَكْتُ مِلَّةَ قَوْمٍ لَّا يُؤْمِنُوْنَ بِاللّٰهِ وَهُمْ بِالْاٰخِرَةِ هُمْ كٰفِرُوْنَۙ

qāla lā ya'tīkumā ṭa‘āmun turzaqānihī illā nabba'tukumā bita'wīlihī qabla ay ya'tiyakumā, żālikumā mimmā ‘allamanī rabbī, innī taraktu millata qaumil lā yu'minūna billāhi wa hum bil-ākhirati hum kāfirūn(a).

Na ia (Iusuf) fai atu, "Soo se meaʻai e avatu iā te oulua, ua ou mafaia ona faamatala atu le takwil, a o leʻi oo atu (le meaʻai) iā te oulua. O se vaega lea o mea na aʻoaʻoina aʻu e le Atua. O le mea moni, ua ou lafoaʻia le lotu a i latou e lē talitonu iā Allah, o le mea moni latou te lē talitonu i le olaga a sau."

وَاتَّبَعْتُ مِلَّةَ اٰبَاۤءِيْٓ اِبْرٰهِيْمَ وَاِسْحٰقَ وَيَعْقُوْبَۗ مَا كَانَ لَنَآ اَنْ نُّشْرِكَ بِاللّٰهِ مِنْ شَيْءٍۗ ذٰلِكَ مِنْ فَضْلِ اللّٰهِ عَلَيْنَا وَعَلَى النَّاسِ وَلٰكِنَّ اَكْثَرَ النَّاسِ لَا يَشْكُرُوْنَ

wattaba‘tu millata ābā'ī ibrāhīma wa isḥāqa wa ya‘qūb(a), mā kāna lanā an nusyrika billāhi min syai'(in), żālika min faḍlillāhi ‘alainā wa ‘alan-nāsi wa lākinna akṡaran-nāsi lā yasykurūn(a).

Ou te mulimuli i le lotu a oʻu tuaa: Aperaamo, Isaako ma Iakopo. E lē tatau mo i tatou (perofeta) ona faʻatasia se mea ma Allah. O le alofa tunoa lea a Allah ia i tatou ma tagata uma; ae o le toʻatele o tagata e lē lotofaafetai.

يٰصَاحِبَيِ السِّجْنِ ءَاَرْبَابٌ مُّتَفَرِّقُوْنَ خَيْرٌ اَمِ اللّٰهُ الْوَاحِدُ الْقَهَّارُۗ

yā ṣāḥibayis-sijni a'arbābum mutafarriqūna khairun amillāhul-wāḥidul-qahhār(u).

Oi pagota e lua! O fea e lelei, o atua eseese po o le Atua Silisiliese, le Atua Silisiliese?

مَا تَعْبُدُوْنَ مِنْ دُوْنِهٖٓ اِلَّآ اَسْمَاۤءً سَمَّيْتُمُوْهَآ اَنْتُمْ وَاٰبَاۤؤُكُمْ مَّآ اَنْزَلَ اللّٰهُ بِهَا مِنْ سُلْطٰنٍۗ اِنِ الْحُكْمُ اِلَّا لِلّٰهِ ۗاَمَرَ اَلَّا تَعْبُدُوْٓا اِلَّآ اِيَّاهُ ۗذٰلِكَ الدِّيْنُ الْقَيِّمُ وَلٰكِنَّ اَكْثَرَ النَّاسِ لَا يَعْلَمُوْنَ

mā ta‘budūna min dūnihī illā asmā'an sammaitumūhā antum wa ābā'ukum mā anzalallāhu bihā min sulṭān(in), inil-ḥukmu illā lillāh(i), amara allā ta‘budū illā iyyāh(u), żālikad-dīnul-qayyimu wa lākinna akṡaran-nāsi lā ya‘lamūn(a).

O mea tou te tapuaʻi i ai e ese mai ia te Ia, ua na o igoa na outou faia, o outou lava ma o outou tuaa. E leʻi auina mai e Allah se pule e uiga ia i latou. O le faamasinoga e na o Allah lava. Ua Ia poloaʻi mai ia te outou e aua neʻi outou tapuaʻi i se isi ae na o Ia. O le lotu saʻo lea, ae o le toʻatele o tagata latou te le iloa.

يٰصَاحِبَيِ السِّجْنِ اَمَّآ اَحَدُكُمَا فَيَسْقِيْ رَبَّهٗ خَمْرًا ۗوَاَمَّا الْاٰخَرُ فَيُصْلَبُ فَتَأْكُلُ الطَّيْرُ مِنْ رَّأْسِهٖ ۗ قُضِيَ الْاَمْرُ الَّذِيْ فِيْهِ تَسْتَفْتِيٰنِۗ

yā ṣāḥibayis-sijni ammā aḥadukumā fa yasqī rabbahū khamrā(n), wa ammal-ākharu fa yuṣlabu fa ta'kuluṭ-ṭairu mir ra'sih(ī), quḍiyal-amrul-lażī fīhi tastaftiyān(i).

O outou pagota e toʻalua o le falepuipui, "O le tasi o oulua o le a nafa ma le avatuina o le ava malosi i lona matai. A o le isi, o le a faasatauroina o ia, ma o le a 'ai e manu se vaega o lona ulu. Ua taliina le mataupu na oulua fesili mai ai ia te aʻu."

وَقَالَ لِلَّذِيْ ظَنَّ اَنَّهٗ نَاجٍ مِّنْهُمَا اذْكُرْنِيْ عِنْدَ رَبِّكَۖ فَاَنْسٰىهُ الشَّيْطٰنُ ذِكْرَ رَبِّهٖ فَلَبِثَ فِى السِّجْنِ بِضْعَ سِنِيْنَ ࣖ

wa qāla lil-lażī ẓanna annahū nājim minhumażkurnī ‘inda rabbik(a), fa ansāhusy-syaiṭānu żikra rabbihī fa labiṡa fis-sijni biḍ‘a sinīn(a).

Ona fai atu lea o ia (Iosefa) i le tagata na te iloa o le a saogalemu i le va o i la’ua, “Faamatala mai lo’u tulaga i lou matai.” O lea na faagalo ai e Satani ia te ia e faamatala atu (le tulaga o Iosefa) i lona matai. Ona o lenei mea na nofo ai o ia (Iosefa) i le falepuipui mo ni nai tausaga.

وَقَالَ الْمَلِكُ اِنِّيْٓ اَرٰى سَبْعَ بَقَرٰتٍ سِمَانٍ يَّأْكُلُهُنَّ سَبْعٌ عِجَافٌ وَّسَبْعَ سُنْۢبُلٰتٍ خُضْرٍ وَّاُخَرَ يٰبِسٰتٍۗ يٰٓاَيُّهَا الْمَلَاُ اَفْتُوْنِيْ فِيْ رُءْيَايَ اِنْ كُنْتُمْ لِلرُّءْيَا تَعْبُرُوْنَ

wa qālal-maliku innī arā sab‘a baqarātin simāniy ya'kuluhunna sab‘un ‘ijāfuw wa sab‘a sumbulātin khuḍriw wa ukhara yābisāt(in), yā ayyuhal-mala'u aftūnī fī ru'yāya in kuntum lir-ru'yā ta‘burūn(a).

Ona fai atu lea o le tupu (i taʻitaʻi o lona nuʻu), "E moni, na ou miti ua ou vaʻaia ni povi puta e fitu o loʻo ʻaina e povi manifinifi e fitu; o ʻau e fitu (o saito) e lanumeamata ma le isi (o ʻau e fitu) e mago. O outou tagata tāua! Faʻamatala mai ia te aʻu le uiga o laʻu miti pe afai e mafai ona outou faʻamatalaina miti."

قَالُوْٓا اَضْغَاثُ اَحْلَامٍ ۚوَمَا نَحْنُ بِتَأْوِيْلِ الْاَحْلَامِ بِعٰلِمِيْنَ

qālū aḍgāṡu aḥlām(in), wa mā naḥnu bita'wīlil-aḥlāmi bi‘ālimīn(a).

Sa latou tali mai, “(O) miti gaogao ia ma matou te le mafai ona faʻamatalaina.”

وَقَالَ الَّذِيْ نَجَا مِنْهُمَا وَادَّكَرَ بَعْدَ اُمَّةٍ اَنَا۠ اُنَبِّئُكُمْ بِتَأْوِيْلِهٖ فَاَرْسِلُوْنِ

wa qālal-lażī najā minhumā waddakara ba‘da ummatin ana unabbi'ukum bita'wīlihī fa arsilūn(i).

‘Ona fai atu lea o lē na sao i le va o i la‘ua ma manatua (ia Iosefa) ina ua mavae sina taimi, “O le a ou ta‘u atu ‘iā te oe e uiga i (se tagata e poto i le) fa‘amatalaina o miti, o lea ‘ia ‘auina atu a‘u (iā te ia).”

يُوْسُفُ اَيُّهَا الصِّدِّيْقُ اَفْتِنَا فِيْ سَبْعِ بَقَرٰتٍ سِمَانٍ يَّأْكُلُهُنَّ سَبْعٌ عِجَافٌ وَّسَبْعِ سُنْۢبُلٰتٍ خُضْرٍ وَّاُخَرَ يٰبِسٰتٍۙ لَّعَلِّيْٓ اَرْجِعُ اِلَى النَّاسِ لَعَلَّهُمْ يَعْلَمُوْنَ

yūsufu ayyuhaṣ-ṣiddīqu aftinā fī sab‘i baqarātin simāniy ya'kuluhunna sab‘un ‘ijāfuw wa sab‘i sumbulātin khuḍriw wa ukhara yābisāt(in), la‘allī arji‘u ilan-nāsi la‘allahum ya‘lamūn(a).

"Iosefa e, le tagata e matuā fa'atuatuaina! Fa'amatala mai ia i matou (le fa'auigaga o le miti) e uiga i povi puta e fitu na 'aina e povi paee e fitu, 'au saito lanumeamata e fitu ma 'au mago e fitu ina ia mafai ona ou toe fo'i atu i na tagata, ina ia latou iloa."

قَالَ تَزْرَعُوْنَ سَبْعَ سِنِيْنَ دَاَبًاۚ فَمَا حَصَدْتُّمْ فَذَرُوْهُ فِيْ سُنْۢبُلِهٖٓ اِلَّا قَلِيْلًا مِّمَّا تَأْكُلُوْنَ

qāla tazra‘ūna sab‘a sinīna da'abā(n), famā ḥaṣattum fa żarūhu fī sumbulihī illā qalīlam mimmā ta'kulūn(a).

Na ia (Iosefa) fai mai, “Tou te galueina tausaga e fitu (faasolosolo) e pei ona masani ai; o mea uma tou te seleseleina, tou te tuʻu i ona laulaau vagana ai sina mea itiiti mo outou e ʻai ai.”

ثُمَّ يَأْتِيْ مِنْۢ بَعْدِ ذٰلِكَ سَبْعٌ شِدَادٌ يَّأْكُلْنَ مَا قَدَّمْتُمْ لَهُنَّ اِلَّا قَلِيْلًا مِّمَّا تُحْصِنُوْنَ

Ṡumma ya'tī mim ba‘di żālika sab‘un syidāduy ya'kulna mā qaddamtum lahunna illā qalīlam mimmā tuḥṣinūn(a).

A maeʻa lena mea, o le a oʻo mai ai le fitu (tausaga) o faigata tetele, lea o le a faʻaumatia ai mea ua e teuina mo i latou, vagana ai sina vaega itiiti o mea ua e teuina.

ثُمَّ يَأْتِيْ مِنْۢ بَعْدِ ذٰلِكَ عَامٌ فِيْهِ يُغَاثُ النَّاسُ وَفِيْهِ يَعْصِرُوْنَ ࣖ

Ṡumma ya'tī mim ba‘di żālika ‘āmun fīhi yugāṡun-nāsu wa fīhi ya‘ṣirūn(a).

A maeʻa lena, o le a oo mai le tausaga o le a maua ai e tagata le timu (i le tele e lava) ma o le a latou tatau ai (vine).”

وَقَالَ الْمَلِكُ ائْتُوْنِيْ بِهٖ ۚفَلَمَّا جَاۤءَهُ الرَّسُوْلُ قَالَ ارْجِعْ اِلٰى رَبِّكَ فَسْـَٔلْهُ مَا بَالُ النِّسْوَةِ الّٰتِيْ قَطَّعْنَ اَيْدِيَهُنَّ ۗاِنَّ رَبِّيْ بِكَيْدِهِنَّ عَلِيْمٌ

wa qālal-maliku'tūnī bih(ī), falammā jā'ahur-rasūlu qālarji‘ ilā rabbika fas'alhu mā bālun-niswatil-lātī qaṭṭa‘na aidiyahunn(a), inna rabbī bikaidihinna ‘alīm(un).

‘Ona fai atu lea o le tupu, “Aumai ia o ia ‘iā te a‘u.” ‘Ua o‘o atu le avefe‘au ‘iā te ia, ‘ona fai atu lea o ia (Iusuf), “Alu ia oe i lou ali‘i ma fesili ‘iā te ia po o le ā le mea na tupu i fafine na manu‘a i ona lima. E moni, ‘ua silafia e lo‘u Ali‘i a latou pepelo.”

قَالَ مَا خَطْبُكُنَّ اِذْ رَاوَدْتُّنَّ يُوْسُفَ عَنْ نَّفْسِهٖۗ قُلْنَ حَاشَ لِلّٰهِ مَا عَلِمْنَا عَلَيْهِ مِنْ سُوْۤءٍ ۗقَالَتِ امْرَاَتُ الْعَزِيْزِ الْـٰٔنَ حَصْحَصَ الْحَقُّۖ اَنَا۠ رَاوَدْتُّهٗ عَنْ نَّفْسِهٖ وَاِنَّهٗ لَمِنَ الصّٰدِقِيْنَ

qāla mā khaṭbukunna iż rāwattunna yūsufa ‘an nafsih(ī), qulna ḥāsya lillāhi mā ‘alimnā ‘alaihi min sū'(in), qālatimra'atul-‘azīzil-āna ḥaṣḥaṣal-ḥaqq(u), ana rāwattuhū ‘an nafsihī wa innahū laminaṣ-ṣādiqīn(a).

Na ia (le tupu) fai atu (i fafine), “Na faapefea outou ina ua outou faaosoosoina Iosefa e usiusitai ia te ia?” Na latou fai mai, “E atoatoa Allah, matou te lei iloa se mea leaga e uiga ia te ia.” Na fai mai le ava a Al-Aziz, “Ua manino nei le mea moni, o a’u na faaosoosoina ma faatosina o ia, ma o ia moni lava o se tasi o e faamaoni.”

ذٰلِكَ لِيَعْلَمَ اَنِّيْ لَمْ اَخُنْهُ بِالْغَيْبِ وَاَنَّ اللّٰهَ لَا يَهْدِيْ كَيْدَ الْخَاۤىِٕنِيْنَ ۔

Żālika liya‘lama annī lam akhunhu bil-gaibi wa annallāha lā yahdī kaidal-khā'inīn(a).

(Na fai mai Yusuf), "O le mea lea ina ia iloa ai e ia (Al-Aziz) ou te leʻi faalataina o ia a o leʻi i ai o ia (i le fale), ma e le fiafia Allah i le pepelo a i latou e faalataina."

۞ وَمَآ اُبَرِّئُ نَفْسِيْۚ اِنَّ النَّفْسَ لَاَمَّارَةٌ ۢ بِالسُّوْۤءِ اِلَّا مَا رَحِمَ رَبِّيْۗ اِنَّ رَبِّيْ غَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ

wa mā ubarri'u nafsī, innan-nafsa la'ammāratum bis-sū'i illā mā raḥima rabbī, inna rabbī gafūrur raḥīm(un).

Ou te lē (folafola atu) fo‘i a‘u o a‘u o sa‘oloto (mai mea sese), auā o le mea moni, e ta‘ita‘i atu lava le tu‘inanau i le leaga, se‘i vaganā ai (le tu‘inanau) ua foa‘iina mai e lo‘u Ali‘i le alofa mutimutivale. E moni, o lo‘u Ali‘i e Fa‘amagalo, e Silisili ‘E Alofa Mutimutivale.

وَقَالَ الْمَلِكُ ائْتُوْنِيْ بِهٖٓ اَسْتَخْلِصْهُ لِنَفْسِيْۚ فَلَمَّا كَلَّمَهٗ قَالَ اِنَّكَ الْيَوْمَ لَدَيْنَا مَكِيْنٌ اَمِيْنٌ

wa qālal-maliku'tūnī bihī astakhliṣhu linafsī, falammā kallamahū qāla innakal-yauma ladainā makīnun amīn(un).

‘Ona fai atu lea o le tupu, “Aumai ia o ia (Iusuf) ‘iā te a‘u, ‘ina ‘ia ‘ou filifilia o ia (e fai ma se tasi e pele ‘iā te a‘u).” ‘Ua uma ‘ona la talanoa (le tupu) ma ia, ‘ona fai atu lea o ia (le tupu), “E moni lava ‘ua e avea (mai) i le aso nei ma tagata e maualuga lou tulaga i la matou li‘o ma e fa‘atuatuaina oe.”

قَالَ اجْعَلْنِيْ عَلٰى خَزَاۤىِٕنِ الْاَرْضِۚ اِنِّيْ حَفِيْظٌ عَلِيْمٌ

qālaj‘alnī ‘alā khazā'inil-arḍ(i), innī ḥafīẓun ‘alīm(un).

Na ia (Iosefa) fai mai, “Ia e tofia a’u e fai ma pule o le laueleele (o Aikupito); auā o a’u lava o le tagata poto ma le tomai.”

وَكَذٰلِكَ مَكَّنَّا لِيُوْسُفَ فِى الْاَرْضِ يَتَبَوَّاُ مِنْهَا حَيْثُ يَشَاۤءُۗ نُصِيْبُ بِرَحْمَتِنَا مَنْ نَّشَاۤءُ وَلَا نُضِيْعُ اَجْرَ الْمُحْسِنِيْنَ

wa każālika makkannā liyūsufa fil-arḍi yatabawwa'u minhā ḥaiṡu yasyā'(u), nuṣību biraḥmatinā man nasyā'u wa lā nuḍī‘u ajral-muḥsinīn(a).

Ma sa faapea ona matou tuuina atu ia Iosefa se tulaga i lenei laueleele (Aikupito); e nofo ai i soo se mea e finagalo i ai o ia. Matou te foaiina atu le alofa mutimutivale i e matou te loto i ai ma matou te le faamaimauina le taui o e fai mea lelei.

وَلَاَجْرُ الْاٰخِرَةِ خَيْرٌ لِّلَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَكَانُوْا يَتَّقُوْنَ ࣖ

wa la'ajrul-ākhirati khairul lil-lażīna āmanū wa kānū yattaqūn(a).

E moni, o le taui i le olaga a sau e sili atu mo i latou e talitonu ma e faamaoni pea.

وَجَاۤءَ اِخْوَةُ يُوْسُفَ فَدَخَلُوْا عَلَيْهِ فَعَرَفَهُمْ وَهُمْ لَهٗ مُنْكِرُوْنَ

wa jā'a ikhwatu yūsufa fa dakhalū ‘alaihi fa ‘arafahum wa hum lahū munkirūn(a).

Ua o mai uso o Iosefa (i Aikupito) ma ua latou ulufale atu i lona nofoaga. Ona iloa lea e ia (Iosefa) i latou, a ua latou le toe iloa o ia.

وَلَمَّا جَهَّزَهُمْ بِجَهَازِهِمْ قَالَ ائْتُوْنِيْ بِاَخٍ لَّكُمْ مِّنْ اَبِيْكُمْ ۚ اَلَا تَرَوْنَ اَنِّيْٓ اُوْفِى الْكَيْلَ وَاَنَا۠ خَيْرُ الْمُنْزِلِيْنَ

wa lammā jahhazahum bijahāzihim qāla'tūnī bi'akhil lakum min abīkum, alā tarauna annī ūfil-kaila wa ana khairul-munzilīn(a).

‘Ua saunia e ia (Iosefa) mea‘ai mo i latou, ‘ona fai atu lea o ia, “‘Aumai ia ‘iā te a‘u lo ‘outou uso o lē e tasi lo ‘outou tamā (o Peniamina), tou te lē iloa ‘ea ‘ou te foa‘iina atu le fua ‘atoa ma a‘u o lē e sili ‘ona talimālō?

فَاِنْ لَّمْ تَأْتُوْنِيْ بِهٖ فَلَا كَيْلَ لَكُمْ عِنْدِيْ وَلَا تَقْرَبُوْنِ

fa illam ta'tūnī bihī falā kaila lakum ‘indī wa lā taqrabūn(i).

Afai la tou te lē aumaia ia te aʻu, o lona uiga tou te lē toe maua ni isi (saito) mai ia te aʻu ma aua foʻi neʻi outou faalatalata mai ia te aʻu.”

قَالُوْا سَنُرَاوِدُ عَنْهُ اَبَاهُ وَاِنَّا لَفٰعِلُوْنَ

qālū sanurāwidu ‘anhu abāhu wa innā lafā‘ilūn(a).

Sa latou fai mai, “Matou te fa’atauanauina lona tamā (e ave o ia) ma matou te faia lava.”

وَقَالَ لِفِتْيٰنِهِ اجْعَلُوْا بِضَاعَتَهُمْ فِيْ رِحَالِهِمْ لَعَلَّهُمْ يَعْرِفُوْنَهَآ اِذَا انْقَلَبُوْٓا اِلٰٓى اَهْلِهِمْ لَعَلَّهُمْ يَرْجِعُوْنَ

wa qāla lifityānihij‘alū biḍā‘atahum fī riḥālihim la‘allahum ya‘rifūnahā iżanqalabū ilā ahlihim la‘allahum yarji‘ūn(a).

‘Ona fai atu lea o ia (Iosefa) i ana ‘au‘auna, “‘Inā tu‘u ia a latou ‘oloa (fesuia‘iga) i totonu o a latou taga, ‘ina ‘ia latou iloa pe a latou toe fo‘i mai i o latou ‘āiga, e fa‘amoemoe o le a latou toe fo‘i mai.”

فَلَمَّا رَجَعُوْٓا اِلٰٓى اَبِيْهِمْ قَالُوْا يٰٓاَبَانَا مُنِعَ مِنَّا الْكَيْلُ فَاَرْسِلْ مَعَنَآ اَخَانَا نَكْتَلْ وَاِنَّا لَهٗ لَحٰفِظُوْنَ

falammā raja‘ū ilā abīhim qālū yā abānā muni‘a minnal-kailu fa arsil ma‘anā akhānā naktal wa innā lahū laḥāfiẓūn(a).

‘Ua latou toe fo‘i atu i lo latou tamā (Iakopo), ‘ona latou fai atu lea, “Lo matou tamā e! Matou te lē toe maua ni isi (saito) (se‘i vaganā ‘ua matou ‘ave lo matou uso fa‘atasi ma i matou), o lea ‘ia e alu lo matou uso fa‘atasi ma i matou ‘ina ‘ia matou maua ni nai mea, ma matou te leoleoina lava o ia.”

قَالَ هَلْ اٰمَنُكُمْ عَلَيْهِ اِلَّا كَمَآ اَمِنْتُكُمْ عَلٰٓى اَخِيْهِ مِنْ قَبْلُۗ فَاللّٰهُ خَيْرٌ حٰفِظًا وَّهُوَ اَرْحَمُ الرّٰحِمِيْنَ

qāla hal āmanukum ‘alaihi illā kamā amintukum ‘alā akhīhi min qabl(u), fallāhu khairun ḥāfiẓaw wa huwa arḥamur-rāḥimīn(a).

Na fai atu o ia (Iakopo), “E faʻapefea ona ou tuʻuina atu o ia (Punanimina) iā te oe, e pei ona ou tuʻuina atu lona uso (Iosefa) iā te oe muamua?” O lea la, o Allah o le leoleo sili ma o Ia o Lē e Sili Ona Alofa i ē e Alofa mutimutivale.

وَلَمَّا فَتَحُوْا مَتَاعَهُمْ وَجَدُوْا بِضَاعَتَهُمْ رُدَّتْ اِلَيْهِمْۗ قَالُوْا يٰٓاَبَانَا مَا نَبْغِيْۗ هٰذِهٖ بِضَاعَتُنَا رُدَّتْ اِلَيْنَا وَنَمِيْرُ اَهْلَنَا وَنَحْفَظُ اَخَانَا وَنَزْدَادُ كَيْلَ بَعِيْرٍۗ ذٰلِكَ كَيْلٌ يَّسِيْرٌ

wa lammā fataḥū matā‘ahum wajadū biḍā‘atahum ruddat ilaihim, qālū yā abānā mā nabgī, hāżihī biḍā‘atunā ruddat ilainā wa namīru ahlanā wa naḥfaẓu akhānā wa nazdādu kaila ba‘īr(in), żālika kailuy yasīr(un).

‘Ua latou tatalaina a latou oloa, ‘ona latou maua lea o a latou oloa (fesuia‘iga) ‘ua toe fa‘afo‘i mai ‘iā te i latou. ‘Ua latou fai mai, “Lo matou tamā e! O le ā se isi mea matou te mana‘o ai? O a matou oloa ia ‘ua toe fa‘afo‘i mai ‘iā te i matou, ma o le a mafai ai ona matou fafaga o matou aiga, ma o le a matou tausia o matou aiga, ma o le a i ai fo‘i sa matou mea‘ai fa‘aopoopo (o saito) e mamafa e pei o le avega a le kamela. O se mea faigofie lea (mo le tupu o Aikupito).”

قَالَ لَنْ اُرْسِلَهٗ مَعَكُمْ حَتّٰى تُؤْتُوْنِ مَوْثِقًا مِّنَ اللّٰهِ لَتَأْتُنَّنِيْ بِهٖٓ اِلَّآ اَنْ يُّحَاطَ بِكُمْۚ فَلَمَّآ اٰتَوْهُ مَوْثِقَهُمْ قَالَ اللّٰهُ عَلٰى مَا نَقُوْلُ وَكِيْلٌ

qāla lan ursilahū ma‘akum ḥattā tu'tūni mauṡiqam minallāhi lata'tunnanī bihī illā ayyuḥāṭa bikum, falammā ātauhu mauṡiqahum qālallāhu ‘alā mā naqūlu wakīl(un).

Ua fai atu o ia (Iakopo), “Ou te lē auina atu o ia (e alu ese) faatasi ma oe seia vagana ua e tautō mai ia te aʻu i le suafa o le Atua e te toe aumaia o ia ia te aʻu sei vagana ua siomia oe.” Ina ua uma ona la tautō, ona fai atu lea o ia (Iakopo), “O le Atua o le molimau i mea tatou te fai atu ai.”

وَقَالَ يٰبَنِيَّ لَا تَدْخُلُوْا مِنْۢ بَابٍ وَّاحِدٍ وَّادْخُلُوْا مِنْ اَبْوَابٍ مُّتَفَرِّقَةٍۗ وَمَآ اُغْنِيْ عَنْكُمْ مِّنَ اللّٰهِ مِنْ شَيْءٍۗ اِنِ الْحُكْمُ اِلَّا لِلّٰهِ ۗعَلَيْهِ تَوَكَّلْتُ وَعَلَيْهِ فَلْيَتَوَكَّلِ الْمُتَوَكِّلُوْنَ

wa qāla yā baniyya lā tadkhulū mim bābiw wāḥidiw wadkhulū min abwābim mutafarriqah(tin), wa mā ugnī ‘ankum minallāhi min syai'(in), inil-ḥukmu illā lillāh(i), ‘alaihi tawakkaltu wa ‘alaihi falyatawakkalil-mutawakkilūn(a).

Ona fai atu lea o ia (Iakopo), "O a'u fanau e! Aua tou te ulufale mai i le faitotoa e tasi, ae ia ulufale mai i faitotoa eseese; ae ui i lea, ou te le mafai ona puipuia outou mai le (iuga) a Allah. O lena faaiuga e mo Allah lava. Ou te tuu atu lo'u faatuatuaga ia te Ia ma ia te Ia foi i latou e tuu atu lo latou faatuatuaga."

وَلَمَّا دَخَلُوْا مِنْ حَيْثُ اَمَرَهُمْ اَبُوْهُمْۗ مَا كَانَ يُغْنِيْ عَنْهُمْ مِّنَ اللّٰهِ مِنْ شَيْءٍ اِلَّا حَاجَةً فِيْ نَفْسِ يَعْقُوْبَ قَضٰىهَاۗ وَاِنَّهٗ لَذُوْ عِلْمٍ لِّمَا عَلَّمْنٰهُ وَلٰكِنَّ اَكْثَرَ النَّاسِ لَا يَعْلَمُوْنَ ࣖ

wa lammā dakhalū min ḥaiṡu amarahum abūhum, mā kāna yugnī ‘anhum minallāhi min syai'in illā ḥājatan fī nafsi ya‘qūba qaḍāhā, wa innahū lażū ‘ilmil limā ‘allamnāhu wa lākinna akṡaran-nāsi lā ya‘lamūn(a).

Ma ina ua latou ulufale atu e tusa ai ma le poloaiga a lo latou tamā, (o lo latou ulufale atu) e le mafai ona latou tetee atu i le poloaiga a Allah, (ae o le) na o se manao ia Iakopo lea na ia fuafuaina. Ma e moni lava sa ia te ia le poto, aua na Matou aoaoina o ia. Ae o le toatele o tagata latou te le iloa.

وَلَمَّا دَخَلُوْا عَلٰى يُوْسُفَ اٰوٰٓى اِلَيْهِ اَخَاهُ قَالَ اِنِّيْٓ اَنَا۠ اَخُوْكَ فَلَا تَبْتَىِٕسْ بِمَا كَانُوْا يَعْمَلُوْنَ

wa lammā dakhalū ‘alā yūsufa āwā ilaihi akhāhu qāla innī akhūka falā tabta'is bimā kānū ya‘malūn(a).

‘Ua latou ulufale atu i le mea o lo‘o i ai Iosefa, ‘ona tu‘uina lea e ia lona uso (Bunyamin) i lona tulaga, ‘ua fai atu o ia (Iosefa), “E moni, o a‘u lava o lou uso, ‘aua ‘e te fa‘anoanoa i mea ‘ua latou faia.”

فَلَمَّا جَهَّزَهُمْ بِجَهَازِهِمْ جَعَلَ السِّقَايَةَ فِيْ رَحْلِ اَخِيْهِ ثُمَّ اَذَّنَ مُؤَذِّنٌ اَيَّتُهَا الْعِيْرُ اِنَّكُمْ لَسٰرِقُوْنَ

falammā jahhazahum bijahāzihim ja‘las-siqāyata fī raḥli akhīhi ṡumma ażżana mu'ażżinun ayyatuhal-‘īru innakum lasāriqūn(a).

O lea ina ua saunia meaʻai mo i latou, ona ia (Iosefa) tuʻu lea o le ipu i totonu o le taga a lona uso. Ona alaga lea o se tasi, "Le au malaga e! E moni o outou o gaoi."

قَالُوْا وَاَقْبَلُوْا عَلَيْهِمْ مَّاذَا تَفْقِدُوْنَ

qālū wa aqbalū ‘alaihim māżā tafqidūn(a).

Sa latou fesili atu, a o faasaga atu ia i latou (o ē na tuuaia), “O le a se mea ua outou leiloa?”

قَالُوْا نَفْقِدُ صُوَاعَ الْمَلِكِ وَلِمَنْ جَاۤءَ بِهٖ حِمْلُ بَعِيْرٍ وَّاَنَا۠ بِهٖ زَعِيْمٌ

qālū nafqidu ṣuwā‘al-maliki wa liman jā'a bihī ḥimlu ba‘īriw wa ana bihī za‘īm(un).

Na latou tali mai, "Ua leiloa le ipu a le tupu, ma o lē e mafai ona toe faafoi mai o le a maua (meaʻai e mamafa e pei o) le avega a le kamela, ma ou te faamautinoa atu lena mea."

قَالُوْا تَاللّٰهِ لَقَدْ عَلِمْتُمْ مَّا جِئْنَا لِنُفْسِدَ فِى الْاَرْضِ وَمَا كُنَّا سٰرِقِيْنَ

qālū tallāhi laqad ‘alimtum mā ji'tanā linufsida fil-arḍi wa mā kunnā sāriqīn(a).

Na latou tali atu (uso o Iosefa), "O le Atua e, e moni, ua outou silafia matou te leʻi o mai e faʻatupu faʻalavelave i lenei nuʻu ma e le o ni gaoi i matou."

قَالُوْا فَمَا جَزَاۤؤُهٗٓ اِنْ كُنْتُمْ كٰذِبِيْنَ

qālū famā jazā'uhū in kuntum kāżibīn(a).

Sa latou fai mai, “Ae o le ā le faasalaga pe afai e te pepelo?”

قَالُوْا جَزَاۤؤُهٗ مَنْ وُّجِدَ فِيْ رَحْلِهٖ فَهُوَ جَزَاۤؤُهٗ ۗ كَذٰلِكَ نَجْزِى الظّٰلِمِيْنَ

qālū jazā'uhū maw wujida fī raḥlihī fa huwa jazā'uh(ū), każālika najziẓ-ẓālimīn(a).

Ua latou tali atu, "O le faasalaga mo lē e maua le mea ua leiloa i lana taga, o lea e maua ai e ia lava lana faasalaga. O lea matou te faasalaina ai ē ua agasala."

فَبَدَاَ بِاَوْعِيَتِهِمْ قَبْلَ وِعَاۤءِ اَخِيْهِ ثُمَّ اسْتَخْرَجَهَا مِنْ وِّعَاۤءِ اَخِيْهِۗ كَذٰلِكَ كِدْنَا لِيُوْسُفَۗ مَا كَانَ لِيَأْخُذَ اَخَاهُ فِيْ دِيْنِ الْمَلِكِ اِلَّآ اَنْ يَّشَاۤءَ اللّٰهُ ۗنَرْفَعُ دَرَجٰتٍ مَّنْ نَّشَاۤءُۗ وَفَوْقَ كُلِّ ذِيْ عِلْمٍ عَلِيْمٌ

fa bada'a bi'au‘iyatihim qabla wi‘ā'i akhīhi ṡummastakhrajahā miw wi‘ā'i akhīh(i), każālika kidnā liyūsuf(a), mā kāna liya'khuża akhāhu fī dīnil-maliki illā ay yasyā'allāh(u), narfa‘u darajātim man nasyā'(u), wa fauqa kulli żī ‘ilmin ‘alīm(un).

O lea na amata ai ona ia suʻesuʻeina a latou taga i luma o taga a lona uso, ona ia aumaia lea o le ipu a le tupu mai le taga a lona uso. O lea na matou faia ai se fuafuaga mo Iosefa. E le mafai ona ia faʻasalaina lona uso e tusa ai ma le tulafono a le tupu seʻi vagana ua finagalo i ai Allah. Matou te faʻaeaina i latou matou te finagalo i ai; ma e sili atu i tagata uma e iai le poto o lē e sili atu lona poto.

۞ قَالُوْٓا اِنْ يَّسْرِقْ فَقَدْ سَرَقَ اَخٌ لَّهٗ مِنْ قَبْلُۚ فَاَسَرَّهَا يُوْسُفُ فِيْ نَفْسِهٖ وَلَمْ يُبْدِهَا لَهُمْۚ قَالَ اَنْتُمْ شَرٌّ مَّكَانًا ۚوَاللّٰهُ اَعْلَمُ بِمَا تَصِفُوْنَ

qālū iy yasriq faqad saraqa akhul lahū min qabl(u), fa asarrahā yūsufu fī nafsihī wa lam yubdihā lahum, qāla antum syarrum makānā(n), wallāhu a‘lamu bimā taṣifūn(a).

Ua latou fai atu, “Afai na te gaoi, o lona uiga na gaoi fo‘i lona uso a‘o le‘i oo i lea taimi.” Ona nanā lea e Iosefa lona ita i lona loto ma lē fa‘aali atu ‘iā te i latou. Na ia fai atu (i lona loto), “O lo ‘outou tulaga e sili atu ona leaga. Ma ‘ua silafia e le Atua mea tou te fa‘amatalaina.”

قَالُوْا يٰٓاَيُّهَا الْعَزِيْزُ اِنَّ لَهٗٓ اَبًا شَيْخًا كَبِيْرًا فَخُذْ اَحَدَنَا مَكَانَهٗ ۚاِنَّا نَرٰىكَ مِنَ الْمُحْسِنِيْنَ

qālū yā ayyuhal-‘azīzu inna lahū aban syaikhan kabīran fa khuż aḥadanā makānah(ū), innā narāka minal-muḥsinīn(a).

Ua latou fai atu, "O Al-Aziz e! E iai lona tamā ua matua, o lea ia e filifili se tasi o i matou e sui ai, e moni ua matou iloa o oe o se tasi o ē e faia mea lelei."

قَالَ مَعَاذَ اللّٰهِ اَنْ نَّأْخُذَ اِلَّا مَنْ وَّجَدْنَا مَتَاعَنَا عِنْدَهٗٓ ۙاِنَّآ اِذًا لَّظٰلِمُوْنَ ࣖ

qāla ma‘āżallāhi an na'khuża illā maw wajadnā matā‘anā ‘indah(ū), innā iżal laẓālimūn(a).

Na fai atu o ia (Iusuf), "Ou te ole atu i le Atua mo le puipuiga mai le taofia (o se tasi), vagana ai le tagata na matou maua ai a matou meatotino, afai matou te (faia) lena mea, o lona uiga o matou o ni tagata agasala."

فَلَمَّا اسْتَيْـَٔسُوْا مِنْهُ خَلَصُوْا نَجِيًّاۗ قَالَ كَبِيْرُهُمْ اَلَمْ تَعْلَمُوْٓا اَنَّ اَبَاكُمْ قَدْ اَخَذَ عَلَيْكُمْ مَّوْثِقًا مِّنَ اللّٰهِ وَمِنْ قَبْلُ مَا فَرَّطْتُّمْ فِيْ يُوْسُفَ فَلَنْ اَبْرَحَ الْاَرْضَ حَتّٰى يَأْذَنَ لِيْٓ اَبِيْٓ اَوْ يَحْكُمَ اللّٰهُ لِيْۚ وَهُوَ خَيْرُ الْحٰكِمِيْنَ

falammastai'asū minhu khalaṣū najiyyā(n), qāla kabīruhum alam ta‘lamū anna abākum qad akhaża ‘alaikum mauṡiqam minallāhi wa min qablu mā farrattum fī yūsufa falan abraḥal-arḍa ḥattā ya'żana lī abī au yaḥkumallāhu lī, wa huwa khairul-ḥākimīn(a).

O lea ina ua latou faʻanoanoa i ai (le faʻaiuga a Yusuf), sa latou toe foʻi atu i se talanoaga faalilolilo, ma femusuaʻi i latou lava. Na fai mai le ulumatua o i latou, "Tou te le iloa ea na ave e lo outou tamā se feagaiga mai ia te outou i le suafa o Allah, ma a o leʻi oo i lena taimi sa outou le amanaʻiaina Yusuf? O le mea lea, ou te le tuua lenei laueleele (Aikupito) seʻia vagana ua faʻatagaina aʻu e loʻu tamā (e toe foʻi), pe faia e Allah le faʻaiuga mo aʻu. Ma o Ia o le faamasino sili."

اِرْجِعُوْٓا اِلٰٓى اَبِيْكُمْ فَقُوْلُوْا يٰٓاَبَانَآ اِنَّ ابْنَكَ سَرَقَۚ وَمَا شَهِدْنَآ اِلَّا بِمَا عَلِمْنَا وَمَا كُنَّا لِلْغَيْبِ حٰفِظِيْنَ

irji‘ū ilā abīkum fa qūlū yā abānā innabnaka saraq(a), wa mā syahidnā illā bimā ‘alimnā wa mā kunnā lil-gaibi ḥāfiẓīn(a).

Toe foʻi atu i lou tamā ma fai atu, "Lo matou tamā e! E moni, ua gaoi lou ataliʻi ma ua na o mea matou te iloa ua matou vaʻaia, ae matou te le iloa po o le a le mea o loʻo i tua atu."

وَسْـَٔلِ الْقَرْيَةَ الَّتِيْ كُنَّا فِيْهَا وَالْعِيْرَ الَّتِيْٓ اَقْبَلْنَا فِيْهَاۗ وَاِنَّا لَصٰدِقُوْنَ

was'alil-qaryatal-latī kunnā fīhā wal-‘īral-latī aqbalnā fīhā, wa innā laṣādiqūn(a).

Ma fesili (i ē o nonofo ai) po o le ā le laueleele o loo matou i ai, ma le ʻauvaa na ō mai faatasi ma i matou. O i matou lava o tagata saʻo.”

قَالَ بَلْ سَوَّلَتْ لَكُمْ اَنْفُسُكُمْ اَمْرًاۗ فَصَبْرٌ جَمِيْلٌ ۗعَسَى اللّٰهُ اَنْ يَّأْتِيَنِيْ بِهِمْ جَمِيْعًاۗ اِنَّهٗ هُوَ الْعَلِيْمُ الْحَكِيْمُ

qāla bal sawwalat lakum anfusukum amrā(n), fa ṣabrun jamīl(un), ‘asallāhu ay ya'tiyanī bihim jamī‘ā(n), innahū huwal-‘alīmul-ḥakīm(u).

Na fai atu o ia (Iakopo), "O le mea moni, na o oe lava e te iloa mea lelei (leaga). O lea (o loʻu onosai) o le onosai lelei. Ou te faʻamoemoe o le a aumaia e Allah ia mea uma ia te aʻu. E moni, o Ia o Lē e silafia mea uma, o Lē e sili ona poto."

وَتَوَلّٰى عَنْهُمْ وَقَالَ يٰٓاَسَفٰى عَلٰى يُوْسُفَ وَابْيَضَّتْ عَيْنٰهُ مِنَ الْحُزْنِ فَهُوَ كَظِيْمٌ

wa tawallā ‘anhum wa qāla yā asafā ‘alā yūsufa wabyaḍḍat ‘aināhu minal-ḥuzni fa huwa kaẓīm(un).

‘Ona liliu ‘ese lea o ia (Iakopo) ‘iā te i latou (lana fānau) ma fai atu, “Oi, lo‘u fa‘anoanoa ‘iā Iosefa!” ‘Ona sinasina lea o ona mata i le fa‘anoanoa. Sa fa‘alologo o ia, ‘ua taofia lona ita (i lana fānau).

قَالُوْا تَاللّٰهِ تَفْتَؤُا تَذْكُرُ يُوْسُفَ حَتّٰى تَكُوْنَ حَرَضًا اَوْ تَكُوْنَ مِنَ الْهٰلِكِيْنَ

qālū tallāhi tafta'u tażkuru yūsufa ḥattā takūna ḥaraḍan au takūna minal-hālikīn(a).

Na latou fai atu, "O le Atua e, e te lē taofia le manatuaina o Iosefa, se'ia e (mafatia) i se ma'i tigaina pe afai fo'i e te i ai fa'atasi ma i latou o le a fano."

قَالَ اِنَّمَآ اَشْكُوْا بَثِّيْ وَحُزْنِيْٓ اِلَى اللّٰهِ وَاَعْلَمُ مِنَ اللّٰهِ مَا لَا تَعْلَمُوْنَ

qāla innamā asykū baṡṡī wa ḥuznī ilallāhi wa a‘lamu minallāhi mā lā ta‘lamūn(a).

Na fai atu o ia (Iakopo), “Ou te tagi atu i lo’u puapuaga ma lo’u faanoanoa i le Atua, ma ua ou iloa mai ia te Ia mea tou te le iloa.

يٰبَنِيَّ اذْهَبُوْا فَتَحَسَّسُوْا مِنْ يُّوْسُفَ وَاَخِيْهِ وَلَا تَا۟يْـَٔسُوْا مِنْ رَّوْحِ اللّٰهِ ۗاِنَّهٗ لَا يَا۟يْـَٔسُ مِنْ رَّوْحِ اللّٰهِ اِلَّا الْقَوْمُ الْكٰفِرُوْنَ

yā baniyyażhabū fa taḥassasū miy yūsufa wa akhīhi wa lā tai'asū mir rauḥillāh(i), innahū lā yai'asu mir rauḥillāhi illal-qaumul-kāfirūn(a).

O aʻu fanau e! Ia outou ō, saili (tala fou) e uiga ia Iosefa ma ona uso ma aua le faavaivai i le alofa mutimutivale o le Atua. E moni, o i latou e faavaivai i le alofa mutimutivale o le Atua, ua na o i latou e le talitonu.

فَلَمَّا دَخَلُوْا عَلَيْهِ قَالُوْا يٰٓاَيُّهَا الْعَزِيْزُ مَسَّنَا وَاَهْلَنَا الضُّرُّ وَجِئْنَا بِبِضَاعَةٍ مُّزْجٰىةٍ فَاَوْفِ لَنَا الْكَيْلَ وَتَصَدَّقْ عَلَيْنَاۗ اِنَّ اللّٰهَ يَجْزِى الْمُتَصَدِّقِيْنَ

falammā dakhalū ‘alaihi qālū yā ayyuhal-‘azīzu massanā wa ahlanaḍ-ḍurru wa ji'nā bibiḍā‘atim muzjātin fa aufi lanal-kaila wa taṣaddaq ‘alainā, innallāha yajzil-mutaṣaddiqīn(a).

O lea ina ua latou ulufale atu (i le nofoaga o) Yusuf, sa latou fai atu, "Oi Al-Aziz! Ua matou mafatia ma lo matou aiga i puapuaga ma ua matou o mai ma aumai mea e le aoga, o lea ia faatumu la matou aofaʻi (o saito) ma foaʻi mai ia i matou ni meaalofa. E moni, e tauia e le Atua i latou e foaʻi atu ni meaalofa."

قَالَ هَلْ عَلِمْتُمْ مَّا فَعَلْتُمْ بِيُوْسُفَ وَاَخِيْهِ اِذْ اَنْتُمْ جٰهِلُوْنَ

qāla hal ‘alimtum mā fa‘altum biyūsufa wa akhīhi iż antum jāhilūn(a).

Na ia (Iosefa) fai atu, “Ua e iloa ea le mea na e faia ia Iosefa ma lona uso ona ua e le’i iloa le taunuuga o a oulua amioga?”

قَالُوْٓا ءَاِنَّكَ لَاَنْتَ يُوْسُفُۗ قَالَ اَنَا۠ يُوْسُفُ وَهٰذَآ اَخِيْ قَدْ مَنَّ اللّٰهُ عَلَيْنَاۗ اِنَّهٗ مَنْ يَّتَّقِ وَيَصْبِرْ فَاِنَّ اللّٰهَ لَا يُضِيْعُ اَجْرَ الْمُحْسِنِيْنَ

qālū a'innaka la'anta yūsuf(u), qāla ana yūsufu wa hāżā akhī qad mannallāhu ‘alainā, innahū may yataqqi wa yaṣbir fa innallāha lā yuḍī‘u ajral-muḥsinīn(a).

Ua latou fai mai, “O oe ea o Iosefa?” Ua tali atu o ia (Iosefa), “O a’u o Iosefa ma o lo’u uso lenei. E moni, ua foa’iina mai e le Atua Lona alofa tunoa ia i matou. E moni, o lē e fa’amaoni ma onosa’i, e moni, e le fa’aumatia e le Atua le taui o ē e fai mea lelei.”

قَالُوْا تَاللّٰهِ لَقَدْ اٰثَرَكَ اللّٰهُ عَلَيْنَا وَاِنْ كُنَّا لَخٰطِـِٕيْنَ

qālū tallāhi laqad āṡarakallāhu ‘alainā wa in kunnā lakhāṭi'īn(a).

Ua latou fai mai, "O le suafa o le Atua, ua sili atu ia te oe le finagalo o le Atua nai lo i matou, ma o i matou lava o tagata agasala."

قَالَ لَا تَثْرِيْبَ عَلَيْكُمُ الْيَوْمَۗ يَغْفِرُ اللّٰهُ لَكُمْ ۖوَهُوَ اَرْحَمُ الرّٰحِمِيْنَ

qāla lā taṡrība ‘alaikumul-yaum(a), wa yagfirullāhu lakum, wa huwa arḥamur-rāḥimīn(a).

Na ia (Iusuf) fai mai, "I lenei aso e leai se upu taufaaleaga faasaga ia te oe, ia faamagaloina oe e Allah. Ma o Ia o Lē Sili Ona Alofa i ē alolofa."

اِذْهَبُوْا بِقَمِيْصِيْ هٰذَا فَاَلْقُوْهُ عَلٰى وَجْهِ اَبِيْ يَأْتِ بَصِيْرًا ۚوَأْتُوْنِيْ بِاَهْلِكُمْ اَجْمَعِيْنَ ࣖ

iżhabū biqamīṣī hāżā fa alqūhu ‘alā wajhi abī ya'ti baṣīrā(n), wa'tūnī bi'ahlikum ajma‘īn(a).

Alu ia, ‘inā ‘ave lo‘u ‘ofu lenei, ma solo i mata o lo‘u tamā, ‘ona toe va‘ai ai lea o ia; ‘ia e ‘aumai fo‘i lou ‘āiga uma ‘iā te a‘u.”

وَلَمَّا فَصَلَتِ الْعِيْرُ قَالَ اَبُوْهُمْ اِنِّيْ لَاَجِدُ رِيْحَ يُوْسُفَ لَوْلَآ اَنْ تُفَنِّدُوْنِ

wa lammā faṣalatil-‘īru qāla abūhum innī la'ajidu rīḥa yūsufa lau lā an tufannidūn(i).

‘Ua ō ‘ese le ‘au malaga (mai le nu‘u o Aikupito), ‘ona fai mai lea o lo latou tamā, “E moni, ‘ua ‘ou sogisogi i le manogi o Iosefa, ‘ana lē se‘i ‘outou tu‘ua‘ia a‘u i le vaivai o le mafaufau (e moni lava semanū ‘ua ‘outou fa‘amaonia a‘u).”

قَالُوْا تَاللّٰهِ اِنَّكَ لَفِيْ ضَلٰلِكَ الْقَدِيْمِ

qālū tallāhi innaka lafī ḍalālikal-qadīm(i).

Ua latou fai atu (lona aiga), "Ia vaganā ai Allah, o loo outou i ai pea i a outou mea sese na muamua atu."

فَلَمَّآ اَنْ جَاۤءَ الْبَشِيْرُ اَلْقٰىهُ عَلٰى وَجْهِهٖ فَارْتَدَّ بَصِيْرًاۗ قَالَ اَلَمْ اَقُلْ لَّكُمْۙ اِنِّيْٓ اَعْلَمُ مِنَ اللّٰهِ مَا لَا تَعْلَمُوْنَ

falammā an jā'al-basyīru alqāhu ‘alā wajihihī fartadda baṣīrā(n), qāla alam aqul lakum, innī a‘lamu minallāhi mā lā ta‘lamūn(a).

O lea ina ua taunuu le tagata na aumaia le tala lelei, ona solo lea e ia (le ofu) i lona mata (Iakopo), ona toe pupula ai lea o ia. Na fai atu o ia (Iakopo), "Ou te lei taʻu atu ea ia te oe ua ou iloa mai ia Allah mea tou te le iloa?"

قَالُوْا يٰٓاَبَانَا اسْتَغْفِرْ لَنَا ذُنُوْبَنَآ اِنَّا كُنَّا خٰطِـِٕيْنَ

qālū yā abānastagfir lanā żunūbanā innā kunnā khāṭi'īn(a).

Ua latou fai mai, "Lo matou tamā e! Ia e ole atu mo le faamagaloga mo i matou ona o a matou agasala, auā ua matou agasala lava."

قَالَ سَوْفَ اَسْتَغْفِرُ لَكُمْ رَبِّيْ ۗاِنَّهٗ هُوَ الْغَفُوْرُ الرَّحِيْمُ

qāla saufa astagfiru lakum rabbī, innahū huwal-gafūrur-raḥīm(u).

Na fai atu o ia (Iakopo), "Ou te ole atu i lo'u Ali'i mo se fa'amagaloga mo oe. E moni, o Ia o Lē e Fa'amagalo Atu, o Lē e Alofa Mutimutivale."

فَلَمَّا دَخَلُوْا عَلٰى يُوْسُفَ اٰوٰٓى اِلَيْهِ اَبَوَيْهِ وَقَالَ ادْخُلُوْا مِصْرَ اِنْ شَاۤءَ اللّٰهُ اٰمِنِيْنَ ۗ

falammā dakhalū ‘alā yūsufa āwā ilaihi abawaihi wa qāladkhulū miṣra in syā'allāhu āminīn(a).

O lea ina ua latou ulufale atu (i le mea) o Iosefa, sa ia fusi (ma saunia se nofoaga mo) ona mātua, ma faapea atu, "Ulufale atu ia i le nuu o Aikupito, pe a finagalo i ai le Atua, ma le saogalemu."

وَرَفَعَ اَبَوَيْهِ عَلَى الْعَرْشِ وَخَرُّوْا لَهٗ سُجَّدًاۚ وَقَالَ يٰٓاَبَتِ هٰذَا تَأْوِيْلُ رُءْيَايَ مِنْ قَبْلُ ۖقَدْ جَعَلَهَا رَبِّيْ حَقًّاۗ وَقَدْ اَحْسَنَ بِيْٓ اِذْ اَخْرَجَنِيْ مِنَ السِّجْنِ وَجَاۤءَ بِكُمْ مِّنَ الْبَدْوِ مِنْۢ بَعْدِ اَنْ نَّزَغَ الشَّيْطٰنُ بَيْنِيْ وَبَيْنَ اِخْوَتِيْۗ اِنَّ رَبِّيْ لَطِيْفٌ لِّمَا يَشَاۤءُ ۗاِنَّهٗ هُوَ الْعَلِيْمُ الْحَكِيْمُ

wa rafa‘a abawaihi ‘alal-‘arsyi wa kharrū lahū sujjadā(n), wa qāla yā abati hāżā ta'wīlu ru'yāya min qabl(u), qad ja‘alahā rabbī ḥaqqā(n), wa qad aḥsana bī iż akhrajanī minas-sijni wa jā'a bikum minal-badwi mim ba‘di an nazagasy-syaiṭānu bainī wa baina ikhwatī, inna rabbī laṭīful limā yasyā'(u), innahū huwal-‘alīmul-ḥakīm(u).

‘Ona si‘itia lea e ia ona mātua i le nofoāli‘i. ‘Ona ifo lea o i la‘ua ‘iā te ia (Iusuf). ‘Ona fai atu lea o ia (Iusuf), “Lo‘u tamā e! O le fa‘amatalaga lenei o la‘u miti muamua. Ma ‘ua fa‘ataunu‘uina e lo‘u Ali‘i. E moni, ‘ua agalelei mai lo‘u Ali‘i ‘iā te a‘u, ‘ina ‘ua Ia fa‘asa‘olotoina a‘u mai le falepuipui ma ‘ina ‘ua Ia ‘aumaia ‘outou mai le nu‘u, ‘ina ‘ua uma ‘ona fa‘aumatia e Satani (vāega) i le va o a‘u ma o‘u uso. E moni, e agamalu lo‘u Ali‘i i mea ‘ua Ia finagalo i ai. E moni, o Ia o Lē e silafia mea uma, o Lē e poto i mea uma.”

۞ رَبِّ قَدْ اٰتَيْتَنِيْ مِنَ الْمُلْكِ وَعَلَّمْتَنِيْ مِنْ تَأْوِيْلِ الْاَحَادِيْثِۚ فَاطِرَ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِۗ اَنْتَ وَلِيّٖ فِى الدُّنْيَا وَالْاٰخِرَةِۚ تَوَفَّنِيْ مُسْلِمًا وَّاَلْحِقْنِيْ بِالصّٰلِحِيْنَ

rabbi qad ātaitanī minal-mulki wa ‘allamtanī min ta'wīlil-aḥādīṡ(i), fāṭiras-samāwāti wal-arḍ(i), anta waliyyī fid-dun-yā wal-ākhirah(ti), tawaffanī muslimaw wa alḥiqnī biṣ-ṣāliḥīn(a).

Lo’u Ali’i e, ua e foa’iina mai ia te a’u sina pule ma a’oa’oina a’u i sina fa’amatalaina o miti. (Le Ali’i e) Le Foafoa o le lagi ma le lalolagi, o Oe o lo’u puipuiga i lenei lalolagi ma le olaga a sau, ia e fa’aolaina a’u o se Musalimi ma fa’atasi ma a’u ma ē amiotonu.

ذٰلِكَ مِنْ اَنْۢبَاۤءِ الْغَيْبِ نُوْحِيْهِ اِلَيْكَۚ وَمَا كُنْتَ لَدَيْهِمْ اِذْ اَجْمَعُوْٓا اَمْرَهُمْ وَهُمْ يَمْكُرُوْنَ

Żālika min ambā'il-gaibi nūḥīhi ilaik(a), wa mā kunta ladaihim iż ajma‘ū amrahum wa hum yamkurūn(a).

O nisi ia o tala e lē vaaia ua Matou fa’aalia atu ia te oe (Muhammad); e ui lava ina e te le’i i ai i o latou tafatafa, ina ua latou malilie e faia se togafiti (e tu’u ai Iosefa i totonu o le vaieli).

وَمَآ اَكْثَرُ النَّاسِ وَلَوْ حَرَصْتَ بِمُؤْمِنِيْنَ

wa mā akṡarun-nāsi wa lau ḥaraṣta bimu'minīn(a).

Ma o le toatele o tagata o le a lē talitonu tusa lava pe e te manaʻo moni i ai.

وَمَا تَسْـَٔلُهُمْ عَلَيْهِ مِنْ اَجْرٍۗ اِنْ هُوَ اِلَّا ذِكْرٌ لِّلْعٰلَمِيْنَ ࣖ

wa mā tas'aluhum ‘alaihi min ajr(in), in huwa illā żikrul lil-‘ālamīn(a).

E te lē toe fesili atu fo‘i ‘iā i latou mo se taui (mo lau vala‘au), auā o lenā (vala‘au) o se a‘oa‘oga mo le lalolagi uma.

وَكَاَيِّنْ مِّنْ اٰيَةٍ فِى السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِ يَمُرُّوْنَ عَلَيْهَا وَهُمْ عَنْهَا مُعْرِضُوْنَ

wa ka'ayyim min āyatin fis-samāwāti wal-arḍi yamurrūna ‘alaihā wa hum ‘anhā mu‘rḍūn(a).

Ma le tele o faailoga (o le silisiliese o Allah) i le lagi ma le lalolagi na latou pasia, ae na latou liliuese mai ai.

وَمَا يُؤْمِنُ اَكْثَرُهُمْ بِاللّٰهِ اِلَّا وَهُمْ مُّشْرِكُوْنَ

wa mā yu'minu akṡaruhum billāhi illā wa hum musyrikūn(a).

Ma o le toatele o i latou e lē talitonu ia Allah, o le mea moni latou te faia ni faapa’aga ma Ia.

اَفَاَمِنُوْٓا اَنْ تَأْتِيَهُمْ غَاشِيَةٌ مِّنْ عَذَابِ اللّٰهِ اَوْ تَأْتِيَهُمُ السَّاعَةُ بَغْتَةً وَّهُمْ لَا يَشْعُرُوْنَ

afa aminū an ta'tiyahum gāsyiyatum min ‘ażābillāhi au ta'tiyahumus-sā‘atu bagtataw wa hum lā yasy‘urūn(a).

Pe ua latou lagona le saogalemu mai le oo mai o le faasalaga a Allah o le a siomia ai i latou, po o le oo faafuasei mai o le Itula Mulimuli ia i latou, ae latou te le o iloa?

قُلْ هٰذِهٖ سَبِيْلِيْٓ اَدْعُوْٓا اِلَى اللّٰهِ ۗعَلٰى بَصِيْرَةٍ اَنَا۠ وَمَنِ اتَّبَعَنِيْ ۗوَسُبْحٰنَ اللّٰهِ وَمَآ اَنَا۠ مِنَ الْمُشْرِكِيْنَ

qul hāżihī sabīlī ad‘ū ilallāh(i), ‘alā baṣīratin ana wa manittaba‘anī, wa subḥānallāhi wa mā ana minal-musyrikīn(a).

Fai atu (Muhammad), “O lo’u ala lenei: Ou te valaau atu ia Allah, o a’u ma i latou e mulimuli mai ia te a’u ma le mautinoa. Ia viia Allah, ma ou te le o se tasi o e ifo i atua sese.”

وَمَآ اَرْسَلْنَا مِنْ قَبْلِكَ اِلَّا رِجَالًا نُّوْحِيْٓ اِلَيْهِمْ مِّنْ اَهْلِ الْقُرٰىۗ اَفَلَمْ يَسِيْرُوْا فِى الْاَرْضِ فَيَنْظُرُوْا كَيْفَ كَانَ عَاقِبَةُ الَّذِيْنَ مِنْ قَبْلِهِمْۗ وَلَدَارُ الْاٰخِرَةِ خَيْرٌ لِّلَّذِيْنَ اتَّقَوْاۗ اَفَلَا تَعْقِلُوْنَ

wa mā arsalnā min qablika illā rijālan nūḥī ilaihim min ahlil-qurā, afalam yasīrū fil-arḍi fa yanẓurū kaifa kāna ‘āqibatul-lażīna min qablihim, wa ladārul-ākhirati khairul lil-lażīnattaqau, afalā ta‘qilūn(a).

Ma matou te leʻi auina atu muamua ia te oe (Muhammad), ae na o se tagata na matou tuuina atu i ai faaaliga i tagata o le atunuu. Pe latou te leʻi malaga ea i le lalolagi ma vaai i mea na tutupu i e na muamua ia i latou (o e na faafitia le aposetolo). Ma e moni, o le laueleele o le olaga a sau e sili atu mo e amioatua. Tou te le malamalama ea?

حَتّٰٓى اِذَا اسْتَيْـَٔسَ الرُّسُلُ وَظَنُّوْٓا اَنَّهُمْ قَدْ كُذِبُوْا جَاۤءَهُمْ نَصْرُنَاۙ فَنُجِّيَ مَنْ نَّشَاۤءُ ۗوَلَا يُرَدُّ بَأْسُنَا عَنِ الْقَوْمِ الْمُجْرِمِيْنَ

Ḥattā iżastai'asar-rusulu wa ẓannū annahum qad kużibū jā'ahum naṣrunā, fa nujjiya man nasyā'(u), wa lā yuraddu ba'sunā ‘anil-qaumil-mujrimīn(a).

O lea la, a leai se faʻamoemoe o le au aposetolo (e uiga i le faʻatuatua o latou tagata) ma talitonu ua pepelo i latou, ona latou (aposetolo) o mai lea e fesoasoani mai ia i tatou, ona faʻaolaina lea o i latou e i latou tatou te loto i ai. Ma e le mafai ona teena lo tatou faʻasalaga mai tagata agasala.

لَقَدْ كَانَ فِيْ قَصَصِهِمْ عِبْرَةٌ لِّاُولِى الْاَلْبَابِۗ مَا كَانَ حَدِيْثًا يُّفْتَرٰى وَلٰكِنْ تَصْدِيْقَ الَّذِيْ بَيْنَ يَدَيْهِ وَتَفْصِيْلَ كُلِّ شَيْءٍ وَّهُدًى وَّرَحْمَةً لِّقَوْمٍ يُّؤْمِنُوْنَ ࣖ

laqad kāna fī qaṣaṣihim ‘ibratul li'ulil-albāb(i), mā kāna ḥadīṡay yuftarā wa lākin taṣdīqal-lażī baina yadaihi wa tafṣīla kulli syai'iw wa hudaw wa raḥmatal liqaumiy yu'minūn(a).

E moni, o loo i ai i a latou tala ni aʻoaʻoga mo tagata e iai le mafaufau. (O le Qur'an) e lē o se tala fatu, ae e faʻamaonia ai tusi na muamua atu, faʻamatalaina mea uma, ma (o) le taʻitaʻiga ma le alofa mutimutivale mo i latou e talitonu.