Q.S At-Täwba (اَلتَّوْبَة) - 129 Namba de wël

بَرَاۤءَةٌ مِّنَ اللّٰهِ وَرَسُوْلِهٖٓ اِلَى الَّذِيْنَ عَاهَدْتُّمْ مِّنَ الْمُشْرِكِيْنَۗ

barā'atum minallāhi wa rasūlihī ilal-lażīna ‘āhattum minal-musyrikīn(a).

(Kënë ee wɛ̈t) de tɛ̈ɛ̈k de ciɛɛŋ tënë Allah ku Raan cï lɔc ku dɔc tënë kɔc cï Nhialic gam cïk mat (ke keek).

فَسِيْحُوْا فِى الْاَرْضِ اَرْبَعَةَ اَشْهُرٍ وَّاعْلَمُوْٓا اَنَّكُمْ غَيْرُ مُعْجِزِى اللّٰهِ ۙوَاَنَّ اللّٰهَ مُخْزِى الْكٰفِرِيْنَ

fasīḥū fil-arḍi arba‘ata asyhuriw wa‘lamū annakum gairu mu‘jizillāh(i), wa anallāha mukhzil-kāfirīn(a).

Ku ëya, cathkë we (kɔc cï gam) pinynhom në pɛ̈i kaŋuan ku ŋickë lɔn cïn wek lëu bïk Nhialic cɔk niɔ̈ɔ̈p, ku ee yic, Nhialic ee kɔc cï gam cɔk riääk puɔ̈ɔ̈th.

وَاَذَانٌ مِّنَ اللّٰهِ وَرَسُوْلِهٖٓ اِلَى النَّاسِ يَوْمَ الْحَجِّ الْاَكْبَرِ اَنَّ اللّٰهَ بَرِيْۤءٌ مِّنَ الْمُشْرِكِيْنَ ەۙ وَرَسُوْلُهٗ ۗفَاِنْ تُبْتُمْ فَهُوَ خَيْرٌ لَّكُمْۚ وَاِنْ تَوَلَّيْتُمْ فَاعْلَمُوْٓا اَنَّكُمْ غَيْرُ مُعْجِزِى اللّٰهِ ۗوَبَشِّرِ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا بِعَذَابٍ اَلِيْمٍۙ

wa ażānum minallāhi wa rasūlihī ilan-nāsi yaumal-ḥajjil akbari annallāha barī'um minal-musyrikīn(a), wa rasūluh(ū), fa in tubtum fa huwa khairul lakum, wa in tawallaitum fa‘lamū annakum gairu mu‘jizillāh(i), wa basysyiril-lażīna kafarū bi‘ażābin alīm(in).

Ku löŋ (lööŋ) tënë Nhialic ku Raan cï lɔc ku dɔc tënë kɔc në kööl dït de Hajj, lɔn nadë ke yic, Nhialic ku Raan cï lɔc ku dɔc aacï röt gël tënë kɔc cï Nhialic gam. Ku na yïn (kɔc cï Nhialic gam) röt wel, ke yïn abï piath tënë yïn, ku na yïn acï rot dhuɔ̈k ciëën, ke yïn ŋic lɔn cïï yïn lëu ba Allah cɔk niɔ̈ɔ̈p. Ku gäm kɔc këc gam wɛ̈t path (lɔn bï kek yök) ë tɔŋ rac,

اِلَّا الَّذِيْنَ عَاهَدْتُّمْ مِّنَ الْمُشْرِكِيْنَ ثُمَّ لَمْ يَنْقُصُوْكُمْ شَيْـًٔا وَّلَمْ يُظَاهِرُوْا عَلَيْكُمْ اَحَدًا فَاَتِمُّوْٓا اِلَيْهِمْ عَهْدَهُمْ اِلٰى مُدَّتِهِمْۗ اِنَّ اللّٰهَ يُحِبُّ الْمُتَّقِيْنَ

illal-lażīna ‘āhattum minal-musyrikīna ṡumma lam yanquṣūkum syai'aw wa lam yuẓāhirū ‘alaikum aḥadan fa atimmū ilaihim ‘ahdahum ilā muddatihim, innallāha yuḥibbul-muttaqīn(a).

ku cie kɔc cï Nhialic gam cï lööŋ tääu piny kek yïn ku keek aacïï (kä tɔ̈ në lööŋ yiic) dhuɔ̈kciëën në kë thiin koor yic ku (ku) këckë raan ëbɛ̈n ë raan ë tɔŋ yïïn kony, ku tënë keek bïk lööŋken thöl agut cï thaar cï thök. Ee yic, Nhialic ee kɔc nhiaar Nhialic nhiaar.

فَاِذَا انْسَلَخَ الْاَشْهُرُ الْحُرُمُ فَاقْتُلُوا الْمُشْرِكِيْنَ حَيْثُ وَجَدْتُّمُوْهُمْ وَخُذُوْهُمْ وَاحْصُرُوْهُمْ وَاقْعُدُوْا لَهُمْ كُلَّ مَرْصَدٍۚ فَاِنْ تَابُوْا وَاَقَامُوا الصَّلٰوةَ وَاٰتَوُا الزَّكٰوةَ فَخَلُّوْا سَبِيْلَهُمْۗ اِنَّ اللّٰهَ غَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ

fa iżansalakhal-asyhurul-ḥurumu faqtulul-musyrikīna ḥaiṡu wajattumūhum wa khużūhum waḥṣurūhum waq‘udū lahum kulla marṣad(in), fa in tābū wa aqāmuṣ-ṣalāta wa ātawuz-zakāta fa khallū sabīlahum, innallāha gafūrur raḥīm(un).

Na cï pɛ̈i ke haram thök, ke yïn thɔ̈ɔ̈r ke kɔc ke Nhialic ëbɛ̈n të yök yïn keek thïn, dɔm ku gɔ̈l keek, ku tïït keek në ɣän ke gël. Na cïk röt wel ku loikë röök ku gɛ̈mkë zakat, ke yïn gäm nhomlääu. Ee yic, Allah ee raan ye kɔc päl awɛ̈ɛ̈c, ee raan ye kɔc piɔ̈ɔ̈th käc.

وَاِنْ اَحَدٌ مِّنَ الْمُشْرِكِيْنَ اسْتَجَارَكَ فَاَجِرْهُ حَتّٰى يَسْمَعَ كَلٰمَ اللّٰهِ ثُمَّ اَبْلِغْهُ مَأْمَنَهٗ ۗذٰلِكَ بِاَنَّهُمْ قَوْمٌ لَّا يَعْلَمُوْنَ ࣖ

wa in aḥadum minal-musyrikīnastajāraka fa ajirhu ḥattā yasma‘a kalāmallāhi ṡumma ablighu ma'manah(ū), żālika bi'annahum qaumul lā ya‘lamūn(a).

Ku na nɔŋ raan kam kɔc cï Nhialic gam thiëëc yïn bï yïn gël, ke yï gël bï wɛ̈t de Nhialic piŋ, ku lɛɛr të wën ril tënë ye. (So) yen ee rin ë yic keek aa kɔc këc käŋ ŋic.

كَيْفَ يَكُوْنُ لِلْمُشْرِكِيْنَ عَهْدٌ عِنْدَ اللّٰهِ وَعِنْدَ رَسُوْلِهٖٓ اِلَّا الَّذِيْنَ عَاهَدْتُّمْ عِنْدَ الْمَسْجِدِ الْحَرَامِۚ فَمَا اسْتَقَامُوْا لَكُمْ فَاسْتَقِيْمُوْا لَهُمْ ۗاِنَّ اللّٰهَ يُحِبُّ الْمُتَّقِيْنَ

kaifa yakūnu lil-musyrikīna ‘ahdun ‘indallāhi wa ‘inda rasūlihī illal-lażīna ‘āhattum ‘indal-masjidil-ḥarām(i), famastaqāmū lakum fastaqīmū lahum, innallāha yuḥibbul-muttaqīn(a).

Yeŋö lëu bï ya tɔ̈ ke cï mat (cï gël) kek Allah ku Raan cï lɔc ku dɔc kek kɔc cï Nhialic gam, ee kɔc cï yïn mat (ke keek) thiääk ke Muɔthiindït (Hudaibiyah), ku këya, të ŋoot kek ke luui ë yic tënë yïïn, ke yïn adhil luui në yic (ku ëya dɛ̈t) tënë keek. Ee yic, Nhialic ee kɔc nhiaar Nhialic nhiaar.

كَيْفَ وَاِنْ يَّظْهَرُوْا عَلَيْكُمْ لَا يَرْقُبُوْا فِيْكُمْ اِلًّا وَّلَا ذِمَّةً ۗيُرْضُوْنَكُمْ بِاَفْوَاهِهِمْ وَتَأْبٰى قُلُوْبُهُمْۚ وَاَكْثَرُهُمْ فٰسِقُوْنَۚ

kaifa wa iy yaẓharū ‘alaikum lā yarqubū fīkum illaw wa lā żimmah(tan), yurḍūnakum bi'afwāhihim wa ta'bā qulūbuhum, wa akṡaruhum fāsiqūn(a).

Yeŋö lëu bï rot looi (lɔn nɔŋ kë cï mat cït kën), cɔk alɔn cï kek tiɛ̈m yök në yï guɔ̈p, ke ka cïï määth de ruääi bï ya muk ke yïn ku ka cïï (ka bïk piŋ) kë cï mat. Ku keek aa yïïn miɛ̈t puɔ̈u ë thokken, ku piɔ̈ɔ̈thken aacï keek kuec. Kɔc juëc ke keek aa kɔc rac (acïï kä cïk thɔn ye muk).

اِشْتَرَوْا بِاٰيٰتِ اللّٰهِ ثَمَنًا قَلِيْلًا فَصَدُّوْا عَنْ سَبِيْلِهٖۗ اِنَّهُمْ سَاۤءَ مَاكَانُوْا يَعْمَلُوْنَ

isytarau bi'āyātillāhi ṡaman qalīlan fa ṣaddū ‘an sabīlih(ī), innahum sā'a mā kānū ya‘malūn(a).

Ku ɣɔɔc ku ɣaackë wël ke Allah në wëu lik, ku ka ye (kɔc) gël në dhöl de Allah yic. Ee yic, kë rɛɛc kë yekë looi.

لَا يَرْقُبُوْنَ فِيْ مُؤْمِنٍ اِلًّا وَّلَا ذِمَّةً ۗوَاُولٰۤىِٕكَ هُمُ الْمُعْتَدُوْنَ

lā yarqubūna fī mu'minin illaw wa lā żimmah(tan),ulā'ika humul-mu‘tadūn(a)

Acïï määth (määth) ye muk kenë kɔc cï gam ku ka cïï (ka ye piŋ) kä cïk mat. Ku keek aa kɔc la tueŋ bïk thök.

فَاِنْ تَابُوْا وَاَقَامُوا الصَّلٰوةَ وَاٰتَوُا الزَّكٰوةَ فَاِخْوَانُكُمْ فِى الدِّيْنِ ۗوَنُفَصِّلُ الْاٰيٰتِ لِقَوْمٍ يَّعْلَمُوْنَ

fa in tābū wa aqāmuṣ-ṣalāta wa ātawuz-zakāta fa ikhwānukum fid-dīn(i), wa nufaṣṣīlul-āyāti liqaumiy ya‘lamūn(a).

Ku na cïk röt wel, ku loikë röök ku gɛ̈mkë zakat, ke (luɛɛl de keek) aye mïthkuɔ tɔ̈ në röök tökic. Wek aa wël ë lëk lueel tënë kɔc ŋic.

وَاِنْ نَّكَثُوْٓا اَيْمَانَهُمْ مِّنْۢ بَعْدِ عَهْدِهِمْ وَطَعَنُوْا فِيْ دِيْنِكُمْ فَقَاتِلُوْٓا اَىِٕمَّةَ الْكُفْرِۙ اِنَّهُمْ لَآ اَيْمَانَ لَهُمْ لَعَلَّهُمْ يَنْتَهُوْنَ

wa in nakaṡū aimānahum mim ba‘di ‘ahdihim wa ṭa‘anū fī dīnikum fa qātilū a'immatal-kufr(i), innahum lā aimāna lahum la‘allahum yantahūn(a).

Ku na cïk lööŋken riɔ̈ɔ̈k wën cï kek lööŋ thöl, ku lɛ̈ɛ̈tkë nhialicdu, ke thɔ̈ɔ̈r kek bäny cie gam. Në yic, kek aye kɔc cïï lëu bïk kä cïk kek thɔn ya muk, ku ŋɔ̈ɔ̈thkë lɔn bï kek thök.

اَلَا تُقَاتِلُوْنَ قَوْمًا نَّكَثُوْٓا اَيْمَانَهُمْ وَهَمُّوْا بِاِخْرَاجِ الرَّسُوْلِ وَهُمْ بَدَءُوْكُمْ اَوَّلَ مَرَّةٍۗ اَتَخْشَوْنَهُمْ ۚفَاللّٰهُ اَحَقُّ اَنْ تَخْشَوْهُ اِنْ كُنْتُمْ مُّؤْمِنِيْنَ

alā tuqātilūna qauman nakaṡū aimānahum wa hammū bi'ikhrājir-rasūli wa hum bada'ūkum awwala marrah(tin), atakhsyaunahum, fallāhu aḥaqqu an takhsyauhu in kuntum mu'minīn(a).

Yeŋö këc wek thɔ̈ɔ̈r kek kɔc cï lööŋken (promise) dhoŋkɔ̈ɔ̈th, ku cïk tak bïk Raan cï lɔc ku dɔc cuɔp wei, ku kɔc cï thɔ̈ɔ̈r tueŋ kek we? Ye riɔ̈ɔ̈c në keek, ke ye Allah yen nɔŋ yic riɛl ba riɔ̈ɔ̈c, të ye wek kɔc cï gam?

قَاتِلُوْهُمْ يُعَذِّبْهُمُ اللّٰهُ بِاَيْدِيْكُمْ وَيُخْزِهِمْ وَيَنْصُرْكُمْ عَلَيْهِمْ وَيَشْفِ صُدُوْرَ قَوْمٍ مُّؤْمِنِيْنَۙ

qātilūhum yu‘ażżibhumullāhu bi'aidīkum wa yukhzihim wa yanṣurkum ‘alaihim wa yasyfi ṣudūra qaumim mu'minīn(a).

Tɔŋkë keek, ee yic, Nhialic abï keek yɔŋ në (röök de) yï cin ku abï keek cɔk riääk puɔ̈ɔ̈th ku kony yïn (në tiɛ̈m) në keek, ku bï piɔ̈ɔ̈th kɔc cï gam cɔk lääu.

وَيُذْهِبْ غَيْظَ قُلُوْبِهِمْۗ وَيَتُوْبُ اللّٰهُ عَلٰى مَنْ يَّشَاۤءُۗ وَاللّٰهُ عَلِيْمٌ حَكِيْمٌ

wa yużhib gaiẓa qulūbihim, wa yatūbullāhu ‘alā may yasyā'(u), wallāhu ‘alīmun ḥakīm(un).

ku Yeen ee gɔ̈th ë piɔ̈ɔ̈thken (kɔc cï gam) nyaai. Ku Allah ee lööŋ ke kɔc wïc keek gam. Allah ee raan ŋic käŋ kedhiɛ, ee raan ŋic käŋ kedhiɛ.

اَمْ حَسِبْتُمْ اَنْ تُتْرَكُوْا وَلَمَّا يَعْلَمِ اللّٰهُ الَّذِيْنَ جَاهَدُوْا مِنْكُمْ وَلَمْ يَتَّخِذُوْا مِنْ دُوْنِ اللّٰهِ وَلَا رَسُوْلِهٖ وَلَا الْمُؤْمِنِيْنَ وَلِيْجَةً ۗوَاللّٰهُ خَبِيْرٌۢ بِمَا تَعْمَلُوْنَ ࣖ

am ḥasibtum an tutrakū wa lammā ya‘lamillāhul-lażīna jāhadū minkum wa lam yattakhiżū min dūnillāhi wa lā rasūlihī wa lal-mu'minīna walījah(tan), wallāhu khabīrum bimā ta‘malūn(a).

Ye tak lɔn bï wek jäl (cït tɛ̈n ë tɔ̈ yen thïn), cɔk alɔn këc Nhialic kɔc ë thëm de jihad ŋic kamkun ku cïï mäthke cï gam dɔm ke cie Allah, Raan cï lɔc ku dɔcde ku kɔc cï gam? Allah ee tïït në kë yekë looi.

مَا كَانَ لِلْمُشْرِكِيْنَ اَنْ يَّعْمُرُوْا مَسٰجِدَ اللّٰهِ شٰهِدِيْنَ عَلٰٓى اَنْفُسِهِمْ بِالْكُفْرِۗ اُولٰۤىِٕكَ حَبِطَتْ اَعْمَالُهُمْۚ وَ فِى النَّارِ هُمْ خٰلِدُوْنَ

mā kāna lil-musyrikīna ay ya‘murū masājidallāhi syāhidīna ‘alā anfusihim bil-kufr(i), ulā'ika ḥabiṭat a‘māluhum, wa fin-nāri hum khālidūn(a).

Acïï path bï kɔc juëc ye Nhialic gam ya pïïr apath në muthilimïn de Allah yic, agut cï na cɔk kek ya gam ke keek ë röt aye kɔc cï Nhialic gam. Kä cïk looi aacï riääk, ku keek aabï rëër mac yic akölriëëc ëbën.

اِنَّمَا يَعْمُرُ مَسٰجِدَ اللّٰهِ مَنْ اٰمَنَ بِاللّٰهِ وَالْيَوْمِ الْاٰخِرِ وَاَقَامَ الصَّلٰوةَ وَاٰتَى الزَّكٰوةَ وَلَمْ يَخْشَ اِلَّا اللّٰهَ ۗفَعَسٰٓى اُولٰۤىِٕكَ اَنْ يَّكُوْنُوْا مِنَ الْمُهْتَدِيْنَ

innamā ya‘muru masājidallāhi man āmana billāhi wal-yaumil-ākhiri wa aqāmaṣ-ṣalāta wa ātaz-zakāta wa lam yakhsya illallāh(a), fa ‘asā ulā'ika ay yakūnū minal-muhtadīn(a).

Ee yic, kɔc ye pïïr apath në muthilimïn de Nhialic yic aye kɔc cï gam në Nhialic yic ku në kööl de thök, ku (aŋot ke) ye röök looi, ye zakat cuatpiny ku ka cïï riɔ̈ɔ̈c (në këdɛ̈ŋ) ke cie Allah. Yen ë ŋɔ̈ɔ̈th lɔn bï kek ya tɔ̈ në kɔc bï lööŋ yök yiic.

۞ اَجَعَلْتُمْ سِقَايَةَ الْحَاۤجِّ وَعِمَارَةَ الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ كَمَنْ اٰمَنَ بِاللّٰهِ وَالْيَوْمِ الْاٰخِرِ وَجَاهَدَ فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ ۗ لَا يَسْتَوٗنَ عِنْدَ اللّٰهِ ۗوَاللّٰهُ لَا يَهْدِى الْقَوْمَ الظّٰلِمِيْنَۘ

aja‘altum siqāyatal-ḥājji wa ‘imāratal-masjidil-ḥarāmi kaman āmana billāhi wal-yaumil-ākhiri wa jāhada fī sabīlillāh(i), lā yastawūna ‘indallāh(i), wallāhu lā yahdil-qaumaẓ-ẓālimīn(a).

Ye kɔc (kɔc) ye pïu gäm kɔc ye Hajj looi ku ye Mosquedït muk nhïïm thɔ̈ɔ̈ŋ ke kɔc ye gam në Allah ku kööl de thök ku ye luui në dhöl de Allah? Ku keek aacïï thöŋ në Nhialic nhom. Allah acie kɔc cie yic ye gäm lööŋ.

اَلَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَهَاجَرُوْا وَجَاهَدُوْا فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ بِاَمْوَالِهِمْ وَاَنْفُسِهِمْۙ اَعْظَمُ دَرَجَةً عِنْدَ اللّٰهِ ۗوَاُولٰۤىِٕكَ هُمُ الْفَاۤىِٕزُوْنَ

allażīna āmanū wa hājarū wa jāhadū fī sabīlillāhi bi'amwālihim wa anfusihim, a‘ẓamu darajatan ‘indallāh(i), wa ulā'ika humul-fā'izūn(a).

Kɔc cï gam ku jälkë ku thɛ̈rkë dhöl de Allah, ke käken ku wëiken, aye kɔc dït apɛi në Nhialic nyin. Ku keek aa kɔc cï tiam.

يُبَشِّرُهُمْ رَبُّهُمْ بِرَحْمَةٍ مِّنْهُ وَرِضْوَانٍ وَّجَنّٰتٍ لَّهُمْ فِيْهَا نَعِيْمٌ مُّقِيْمٌۙ

yubasysyiruhum rabbuhum biraḥmatim minhu wa riḍwāniw wa jannātil lahum fīhā na‘īmum muqīm(un).

Nhialic acï keek miɛ̈t puɔ̈th në gɛ̈m de nhiɛ̈ɛ̈r, miɛt de piɔ̈u ku nhial, keek aye miɛt de piɔ̈u athɛɛr yök thïn,

خٰلِدِيْنَ فِيْهَآ اَبَدًا ۗاِنَّ اللّٰهَ عِنْدَهٗٓ اَجْرٌ عَظِيْمٌ

khālidīna fīhā abadā(n), innallāha ‘indahū ajrun ‘aẓīm(un).

keek abï rëër thïn akölriëëc ëbën. Ee yic, tënë Allah anɔŋ kë dït ë yök.

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا لَا تَتَّخِذُوْٓا اٰبَاۤءَكُمْ وَاِخْوَانَكُمْ اَوْلِيَاۤءَ اِنِ اسْتَحَبُّوا الْكُفْرَ عَلَى الْاِيْمَانِۗ وَمَنْ يَّتَوَلَّهُمْ مِّنْكُمْ فَاُولٰۤىِٕكَ هُمُ الظّٰلِمُوْنَ

yā ayyuhal-lażīna āmanū lā tattakhiżū ābā'akum wa ikhwānakum auliyā'a inistaḥabbul-kufra ‘alal-īmān(i), wa may yatawallahum minkum fa ulā'ika humuẓ-ẓālimūn(a).

Wek kɔc cï gam! Duk wärkuɔ ku mïthëkɔckuɔ looi bïk ya kɔckun ye yïn tiit, të wïc kek bïk cïï gam awär gam. Ku raan kamkun ye keek lööm ke ye kɔc ye keek tiit, ke keek aa kɔc cï awuɔ̈c looi.

قُلْ اِنْ كَانَ اٰبَاۤؤُكُمْ وَاَبْنَاۤؤُكُمْ وَاِخْوَانُكُمْ وَاَزْوَاجُكُمْ وَعَشِيْرَتُكُمْ وَاَمْوَالُ ِۨاقْتَرَفْتُمُوْهَا وَتِجَارَةٌ تَخْشَوْنَ كَسَادَهَا وَمَسٰكِنُ تَرْضَوْنَهَآ اَحَبَّ اِلَيْكُمْ مِّنَ اللّٰهِ وَرَسُوْلِهٖ وَجِهَادٍ فِيْ سَبِيْلِهٖ فَتَرَبَّصُوْا حَتّٰى يَأْتِيَ اللّٰهُ بِاَمْرِهٖۗ وَاللّٰهُ لَا يَهْدِى الْقَوْمَ الْفٰسِقِيْنَ ࣖ

qul in kāna ābā'ukum wa abnā'ukum wa ikhwānukum wa azwājukum wa ‘asyīratukum wa amwāluniqtaraftumūhā wa tijāratun takhsyauna kasādahā wa masākinu tarḍaunahā aḥabba ilaikum minallāhi wa rasūlihī wa jihādin fī sabīlihī fa tarabbaṣū ḥattā ya'tiyallāhu bi'amrih(ī), wallāhu lā yahdil-qaumal-fāsiqīn(a).

Luel, "Na ye wunku, mïthku, mïthku, diäärku, kɔc ke paandu, käjuëc ye yïn ke luui, ɣɔɔc ye yïn riɔ̈ɔ̈c në määr, ku ɣööt ye yïn ke nhiaar ba rëër thïn, ke yïn nhiar Nhialic apɛi ku raan cï Nhialic tuɔɔc ku yïn ee thëm de jihad në dhölde yic, ke yïn tïït agut cï bï Allah wɛ̈tde bɛ̈i." Ku Allah acie kɔc rac ye nyuɔ̈ɔ̈th.

لَقَدْ نَصَرَكُمُ اللّٰهُ فِيْ مَوَاطِنَ كَثِيْرَةٍۙ وَّيَوْمَ حُنَيْنٍۙ اِذْ اَعْجَبَتْكُمْ كَثْرَتُكُمْ فَلَمْ تُغْنِ عَنْكُمْ شَيْـًٔا وَّضَاقَتْ عَلَيْكُمُ الْاَرْضُ بِمَا رَحُبَتْ ثُمَّ وَلَّيْتُمْ مُّدْبِرِيْنَۚ

laqad naṣarakumullāhu fī mawāṭina kaṡīrah(tin), wa yauma ḥunain(in), iż a‘jabatkum kaṡratukum falam tugni ‘ankum syai'aw wa ḍāqat ‘alaikumul-arḍu bimā raḥubat ṡumma wallaitum mudbirīn(a).

Ee yic, Allah acï we kony (kɔc cï gam) në ɣän juëc ke tɔŋ, ku (tɔ̈ɔ̈u) tɔŋ de Hunain, ɣɔn cï ciindïtdu yïïn cɔk gɛ̈i, ku (ciindïtdu) acïn kë cïk looi tënë yïïn abɛ̈n, ku pinydït acï tïŋ ke cï riääk tënë yïïn, ku yïn acï rot dhuɔ̈k ciëën ku kat yïn ke yïn cï nhom lääu.

ثُمَّ اَنْزَلَ اللّٰهُ سَكِيْنَتَهٗ عَلٰى رَسُوْلِهٖ وَعَلَى الْمُؤْمِنِيْنَ وَاَنْزَلَ جُنُوْدًا لَّمْ تَرَوْهَا وَعَذَّبَ الَّذِيْنَ كَفَرُوْاۗ وَذٰلِكَ جَزَاۤءُ الْكٰفِرِيْنَ

Ṡumma anzalallāhu sakīnatahū ‘alā rasūlihī wa ‘alal-mu'minīna wa anzala junūdal lam tarauhā wa ‘ażżabal-lażīna kafarū, wa żālika jazā'ul-kāfirīn(a).

Ku ëcï Nhialic dɔ̈ɔ̈r tuɔɔc tënë Raan cï lɔc ku dɔc ku tënë kɔc cï gam, ku tuɔɔc apuruuk (malaikaai) cïï yïn ke tïŋ, ku gɛ̈m kɔc cï gam ë tɔŋ. Yen ë ariöp tënë kɔc këc gam.

ثُمَّ يَتُوْبُ اللّٰهُ مِنْۢ بَعْدِ ذٰلِكَ عَلٰى مَنْ يَّشَاۤءُۗ وَاللّٰهُ غَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ

Ṡumma yatūbullāhu mim ba‘di żālika ‘alā may yasyā'(u), wallāhu gafūrur raḥīm(un).

Na cï ye kënë thök, ke Allah acï lööŋ ke kɔc wïc keek gam. Allah ee raan ye kɔc päl awɛ̈ɛ̈c, ee raan ye kɔc piɔ̈ɔ̈th käc.

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْٓا اِنَّمَا الْمُشْرِكُوْنَ نَجَسٌ فَلَا يَقْرَبُوا الْمَسْجِدَ الْحَرَامَ بَعْدَ عَامِهِمْ هٰذَا ۚوَاِنْ خِفْتُمْ عَيْلَةً فَسَوْفَ يُغْنِيْكُمُ اللّٰهُ مِنْ فَضْلِهٖٓ اِنْ شَاۤءَۗ اِنَّ اللّٰهَ عَلِيْمٌ حَكِيْمٌ

yā ayyuhal-lażīna āmanū innamal-musyrikūna najasun falā yaqrabul-masjidal-ḥarāma ba‘da ‘āmihim hāżā, wa in khiftum ‘ailatan fa saufa yugnīkumullāhu min faḍlihī in syā'(a), innallāha ‘alīmun ḥakīm(un).

Wek kɔc cï gam! Në yic, kɔc juëc ye Nhialic gam aacïï piath (pïr rac), ku këya, acïï lëu bïk lɔ thiääk kenë Grand Mosque të cï ruɔ̈ɔ̈n kënë tëëk. Ku na yïn acï riɔ̈ɔ̈c ba ya ŋɔ̈ŋ (rin kɔc cï gam acïï bɛ̈n), ke Allah abï yïn gäm käjuëc ë dhëëŋde yic, të wïc yen. Ee yic, Allah ee raan ŋic käŋ kedhiɛ, ee raan ŋic käŋ kedhiɛ.

قَاتِلُوا الَّذِيْنَ لَا يُؤْمِنُوْنَ بِاللّٰهِ وَلَا بِالْيَوْمِ الْاٰخِرِ وَلَا يُحَرِّمُوْنَ مَا حَرَّمَ اللّٰهُ وَرَسُوْلُهٗ وَلَا يَدِيْنُوْنَ دِيْنَ الْحَقِّ مِنَ الَّذِيْنَ اُوْتُوا الْكِتٰبَ حَتّٰى يُعْطُوا الْجِزْيَةَ عَنْ يَّدٍ وَّهُمْ صٰغِرُوْنَ ࣖ

qātilul-lażīna lā yu'minūna billāhi wa lā bil-yaumil-ākhiri wa lā yuḥarrimūna mā ḥarramallāhu wa rasūluhū wa lā yadīnūna dīnal-ḥaqqi minal-lażīna ūtul-kitāba ḥattā yu‘ṭul-jizyata ‘ay yadiw wa hum ṣāgirūn(a).

Tɔŋkë kɔc këc gam në Nhialic ku aköl de thök, kɔc këc kë cï Nhialic ku Raan cï lɔc ku dɔc gël ku kɔc këc gam në Nhialic yic (röök de Nhialic), (cït mɛn de kɔc) cï keek gäm athör, agut cï bïk jizyah (tax) cuatpiny ke tɔ̈u në thɛɛr ke thök.

وَقَالَتِ الْيَهُوْدُ عُزَيْرُ ِۨابْنُ اللّٰهِ وَقَالَتِ النَّصٰرَى الْمَسِيْحُ ابْنُ اللّٰهِ ۗذٰلِكَ قَوْلُهُمْ بِاَفْوَاهِهِمْۚ يُضَاهِـُٔوْنَ قَوْلَ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا مِنْ قَبْلُ ۗقَاتَلَهُمُ اللّٰهُ ۚ اَنّٰى يُؤْفَكُوْنَ

wa qālatil-yahūdu ‘uzairunibnullāhi wa qālatin-naṣāral-masīḥubnullāh(i), żālika qauluhum bi'afwāhihim, yuḍāhi'ūna qaulal-lażīna kafarū min qabl(u), qātalahumullāh(u), annā yu'fakūn(a).

Ku lueel kɔc Itharel, “Uzair wën Nhialic,” ku kɔc cï gam lueel, “Mesia, wën Nhialic.” Ku wëlkä aa wël bɔ̈ bei në ke thook. Ku ëcïk wël kɔc cï gam thɛɛr thɔ̈ɔ̈ŋ. Allah acï keek lɔ̈ŋ; ye keek röt wel yedi?

اِتَّخَذُوْٓا اَحْبَارَهُمْ وَرُهْبَانَهُمْ اَرْبَابًا مِّنْ دُوْنِ اللّٰهِ وَالْمَسِيْحَ ابْنَ مَرْيَمَۚ وَمَآ اُمِرُوْٓا اِلَّا لِيَعْبُدُوْٓا اِلٰهًا وَّاحِدًاۚ لَآ اِلٰهَ اِلَّا هُوَۗ سُبْحٰنَهٗ عَمَّا يُشْرِكُوْنَ

ittakhażū aḥbārahum wa ruhbānahum arbābam min dūnillāhi wal-masīḥabna maryam(a), wa mā umirū illā liya‘budū ilāhaw wāḥidā(n), lā ilāha illā huw(a), subḥānahū ‘ammā yusyrikūn(a).

Ku looikë kɔcken ye Nhialic door (Judaai), ku kɔcken cï gam (Krïthanooi) bïk ya jak ke cie Nhialic, ku (ku) Methiah, wën de Maria; cɔk alɔn ye kek lɛ̈k ë rot bïk Nhialic ril ëbën door; acïn Nhialic dɛ̈t, ee Yeen. Dhiëëth abï ya tɔ̈ tënë yeen tënë kë yekë mat në kɛmken.

يُرِيْدُوْنَ اَنْ يُّطْفِـُٔوْا نُوْرَ اللّٰهِ بِاَفْوَاهِهِمْ وَيَأْبَى اللّٰهُ اِلَّآ اَنْ يُّتِمَّ نُوْرَهٗ وَلَوْ كَرِهَ الْكٰفِرُوْنَ

yurīdūna ay yuṭfi'ū nūrallāhi bi'afwāhihim wa ya'ballāhu illā ay yutimma nūrahū wa lau karihal-kāfirūn(a).

Ku wïckë bïk ɣɛɛr (röök) de Nhialic thöl në thook (jam), ku Nhialic acï kuec, ku wïckë bïk ɣɛɛrde thöl, cɔk alɔn këc kɔc cï gam ye nhiaar.

هُوَ الَّذِيْٓ اَرْسَلَ رَسُوْلَهٗ بِالْهُدٰى وَدِيْنِ الْحَقِّ لِيُظْهِرَهٗ عَلَى الدِّيْنِ كُلِّهٖۙ وَلَوْ كَرِهَ الْمُشْرِكُوْنَ

huwal-lażī arsala rasūlahū bil-hudā wa dīnil-ḥaqqi liyuẓhirahū ‘alad-dīni kullih(ī), wa lau karihal-musyrikūn(a).

Ee yen cï Raan cï lɔc ku dɔc tuɔɔc ke nɔŋ lööŋ (Qur’an) ku nhialiny yic bï ya nhial në nhialiny kedhiɛ, agut cï na cɔk kɔc juëc ye Nhialic gam ya nhiaar.

۞ يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْٓا اِنَّ كَثِيْرًا مِّنَ الْاَحْبَارِ وَالرُّهْبَانِ لَيَأْكُلُوْنَ اَمْوَالَ النَّاسِ بِالْبَاطِلِ وَيَصُدُّوْنَ عَنْ سَبِيْلِ اللّٰهِ ۗوَالَّذِيْنَ يَكْنِزُوْنَ الذَّهَبَ وَالْفِضَّةَ وَلَا يُنْفِقُوْنَهَا فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ ۙفَبَشِّرْهُمْ بِعَذَابٍ اَلِيْمٍۙ

yā ayyuhal-lażīna āmanū inna kaṡīram minal-aḥbāri war-ruhbāni laya'kulūna amwālan-nāsi bil-bāṭili wa yaṣuddūna ‘an sabīlillāh(i), wal-lażīna yaknizūnaż-żahaba wal-fiḍḍata wa lā yunfiqūnahā fī sabīlillāh(i), fa basysyirhum bi‘ażābin alīm(in).

Wek kɔc cï gam! Ee yic, kɔc juëc ke kɔc cï Nhialic door ku kɔcken cï gam aye käjuëc ke kɔc cam në dhöl cie yic, ku (keek) aye (kɔc) gël në dhöl de Allah yic. Ku kɔc cï dääp ku wëu tɔ̈ɔ̈u ku cïïk ye thöl në dhöl de Allah, ke yïn gäm keek wɛ̈t path, (lɔn bï kek yök) ë tɔŋ rac .

يَّوْمَ يُحْمٰى عَلَيْهَا فِيْ نَارِ جَهَنَّمَ فَتُكْوٰى بِهَا جِبَاهُهُمْ وَجُنُوْبُهُمْ وَظُهُوْرُهُمْۗ هٰذَا مَا كَنَزْتُمْ لِاَنْفُسِكُمْ فَذُوْقُوْا مَا كُنْتُمْ تَكْنِزُوْنَ

yauma yuḥmā ‘alaihā fī nāri jahannama fa tukwā bihā jibāhuhum wa junūbuhum wa ẓuhūruhum, hāżā mā kanaztum li'anfusikum fa żūqū mā kuntum taknizūn(a).

(Tïŋ) kööl ɣɔn cï dääp ku wëu tääu në mac yic në mac yic, ku jalkë nhïïmken, gupken ku gupken (ke luelkë) tënë keek, "Kënë ee këdun cïk tɔ̈ɔ̈u tënë yïïn, ku thëmkë (kë bï bɛ̈n bei thïn) kë cïk tɔ̈ɔ̈u."

اِنَّ عِدَّةَ الشُّهُوْرِ عِنْدَ اللّٰهِ اثْنَا عَشَرَ شَهْرًا فِيْ كِتٰبِ اللّٰهِ يَوْمَ خَلَقَ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضَ مِنْهَآ اَرْبَعَةٌ حُرُمٌ ۗذٰلِكَ الدِّيْنُ الْقَيِّمُ ەۙ فَلَا تَظْلِمُوْا فِيْهِنَّ اَنْفُسَكُمْ وَقَاتِلُوا الْمُشْرِكِيْنَ كَاۤفَّةً كَمَا يُقَاتِلُوْنَكُمْ كَاۤفَّةً ۗوَاعْلَمُوْٓا اَنَّ اللّٰهَ مَعَ الْمُتَّقِيْنَ

inna ‘iddatasy-syuhūri ‘indallāhiṡnā ‘asyara syahran fī kitābillāhi yauma khalaqas-samāwāti wal-arḍa minhā arba‘atun ḥurum(un), żālikad-dīnul-qayyim(u), falā taẓlimū fīhinna anfusakum wa qātilul-musyrikīna kāffatan kamā yuqātilūnakum kāffah(tan), wa‘lamū annallāha ma‘al-muttaqīn(a).

Ee yic, namba de pɛ̈i cït man de Nhialic ee pɛ̈i ka thiäär ku rou, (cït mɛn de) në löŋ de Nhialic yic ɣɔn cak yen nhial ku piny, ku nɔŋ pɛ̈i kaŋuan ke haram. Yen ee (lööŋ ke) nhialiny lajik, ku duɔ̈kkë röt rac në (pɛ̈i ë ŋuan yic), ku thɔ̈ɔ̈rkë kek kɔc juëc cï gam kedhie cïmën ye kek we thɔ̈ɔ̈r aya kedhie. Ku ŋickë lɔn ye Allah tɔ̈ ke kɔc ë Nhialic.

اِنَّمَا النَّسِيْۤءُ زِيَادَةٌ فِى الْكُفْرِ يُضَلُّ بِهِ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا يُحِلُّوْنَهٗ عَامًا وَّيُحَرِّمُوْنَهٗ عَامًا لِّيُوَاطِـُٔوْا عِدَّةَ مَا حَرَّمَ اللّٰهُ فَيُحِلُّوْا مَا حَرَّمَ اللّٰهُ ۗزُيِّنَ لَهُمْ سُوْۤءُ اَعْمَالِهِمْۗ وَاللّٰهُ لَا يَهْدِى الْقَوْمَ الْكٰفِرِيْنَ ࣖ

innaman-nasī'u ziyādatun fil-kufri yuḍallu bihil-lażīna kafarū yuḥillūnahū ‘āmaw wa yuḥarrimūnahū ‘āmal liyuwāṭi'ū ‘iddata mā ḥarramallāhu fa yuḥillū mā ḥarramallāh(u), zuyyina lahum sū'u a‘mālihim, wallāhu lā yahdil-qaumal-kāfirīn(a).

Në yic, gääu (pɛ̈i de haram) ee kë cïï gam juak abac. Kɔc cï gam aye kɔc thɔ̈ɔ̈r në kën (gɛ̈tpiny), aye looi bï ya löŋ në ruɔ̈ɔ̈n tökic ku looikë bï ya kë cïï tɔ̈ në löŋic në ruɔ̈ɔ̈n dɛ̈t yic, agokë röt ya thɔ̈ɔ̈ŋ ke ciin de kä cï Nhialic ke pëën, ku në ye thaa kënë yic aye kë cï Nhialic ke pëën looi bï ya löŋ. (Cɛtan) acï kärɛc yekë ke looi looi bïk tïŋ ke path. Ku Allah acie kɔc cï gam ye gël.

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا مَا لَكُمْ اِذَا قِيْلَ لَكُمُ انْفِرُوْا فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ اثَّاقَلْتُمْ اِلَى الْاَرْضِۗ اَرَضِيْتُمْ بِالْحَيٰوةِ الدُّنْيَا مِنَ الْاٰخِرَةِۚ فَمَا مَتَاعُ الْحَيٰوةِ الدُّنْيَا فِى الْاٰخِرَةِ اِلَّا قَلِيْلٌ

yā ayyuhal-lażīna āmanū mā lakum iżā qīla lakumunfirū fī sabīlillāhiṡ-ṡāqaltum ilal-arḍ(i), araḍītum bil-ḥayātid-dun-yā minal-ākhirah(ti), famā matā‘ul-ḥayātid-dun-yā fil-ākhirati illā qalīl(un).

Wek kɔc cï gam! Yeŋö yenë ye lueel tënë yïn, "Lɔ (ba thɔ̈ɔ̈r) në dhöl de Allah yic," ye yïn yök ke yïn ril ku wïc ba rëër të tɔ̈ yïn thïn? Ye pïïr de pinynhom nhiaar awär pïïr de pinynhom? Na cɔk ya lɔn ye miɛt ë puɔ̈u de pïïr në pinynhom (të thɔ̈ɔ̈ŋë yen ke pïïr) në pïïr ciëën yic ke ye kë thiin koor.

اِلَّا تَنْفِرُوْا يُعَذِّبْكُمْ عَذَابًا اَلِيْمًاۙ وَّيَسْتَبْدِلْ قَوْمًا غَيْرَكُمْ وَلَا تَضُرُّوْهُ شَيْـًٔاۗ وَاللّٰهُ عَلٰى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيْرٌ

illā tanfirū yu‘ażżibkum ‘ażāban alīmā(n), wa yastabdil qauman gairakum wa lā taḍurrūhu syai'ā(n), wallāhu ‘alā kulli syai'in qadīr(un).

Na cïï lɔ (bï thɔ̈ɔ̈r), ke Nhialic abï yïn nɔ̈k ë yic në tɔŋ rac ku bï yïn waar në kɔc kɔ̈k, ku yïn acïï bï Yeen rac në kë thiin koor. Ku Allah ee raan ril në këriɛ̈ɛ̈c ëbën.

اِلَّا تَنْصُرُوْهُ فَقَدْ نَصَرَهُ اللّٰهُ اِذْ اَخْرَجَهُ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا ثَانِيَ اثْنَيْنِ اِذْ هُمَا فِى الْغَارِ اِذْ يَقُوْلُ لِصَاحِبِهٖ لَا تَحْزَنْ اِنَّ اللّٰهَ مَعَنَاۚ فَاَنْزَلَ اللّٰهُ سَكِيْنَتَهٗ عَلَيْهِ وَاَيَّدَهٗ بِجُنُوْدٍ لَّمْ تَرَوْهَا وَجَعَلَ كَلِمَةَ الَّذِيْنَ كَفَرُوا السُّفْلٰىۗ وَكَلِمَةُ اللّٰهِ هِيَ الْعُلْيَاۗ وَاللّٰهُ عَزِيْزٌ حَكِيْمٌ

illā tanṣurūhu faqad naṣarahullāhu iż akhrajahul-lażīna kafarū ṡāniyaṡnaini iż humā fil-gāri iż yaqūlu liṣāḥibihī lā taḥzan innallāha ma‘anā, fa anzalallāhu sakīnatahū ‘alaihi wa ayyadahū bijunūdil lam tarauhā wa ja‘ala kalimatal-lażīna kafarus-suflā, wa kalimatullāhi hiyal-‘ulyā, wallāhu ‘azīzun ḥakīm(un).

Na këc yïn ye kony (Muhammad), ke Nhialic abï ye kony (yenë kee) ɣɔn cï kɔc cï gam ye cuɔp wei (në Mecca); ke ye raan töŋ de kɔc kaa rou ke keek kedhiɛ tɔ̈ në ɣön thar piiny, në ye thaa kënë acï mäthde lueel, "Duk puɔ̈u riääk, ee yic, Allah atɔ̈ ke ɣook." Ku ëcï Nhialic dɔ̈ɔ̈r tuɔɔc tënë yeen (Muhammad) ku kony keek në apuruuk (malaikaai) këc yïn ke tïŋ, ku acï cɔ̈t de kɔc cï gam cɔk tɔ̈ piiny. Ku ee wɛ̈t de Allah yen tɔ̈ nhial. Allah ee raan ëbɛ̈n, ee raan ŋic käŋ ëbɛ̈n.

اِنْفِرُوْا خِفَافًا وَّثِقَالًا وَّجَاهِدُوْا بِاَمْوَالِكُمْ وَاَنْفُسِكُمْ فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ ۗذٰلِكُمْ خَيْرٌ لَّكُمْ اِنْ كُنْتُمْ تَعْلَمُوْنَ

infirū khifāfaw wa ṡiqālaw wa jāhidū bi'amwālikum wa anfusikum fī sabīlillāh(i), żālikum khairul lakum in kuntum ta‘lamūn(a).

Lɔ të yök yïn ke yïn ril ka ril, ku thëm ë määldu ku tiɛ̈pdu në dhöl de Allah. Ku kën abï piath tënë yï tɛ̈ ŋic yïn ye.

لَوْ كَانَ عَرَضًا قَرِيْبًا وَّسَفَرًا قَاصِدًا لَّاتَّبَعُوْكَ وَلٰكِنْۢ بَعُدَتْ عَلَيْهِمُ الشُّقَّةُۗ وَسَيَحْلِفُوْنَ بِاللّٰهِ لَوِ اسْتَطَعْنَا لَخَرَجْنَا مَعَكُمْۚ يُهْلِكُوْنَ اَنْفُسَهُمْۚ وَاللّٰهُ يَعْلَمُ اِنَّهُمْ لَكٰذِبُوْنَ ࣖ

lau kāna ‘araḍan qarībaw wa safaran qāṣidal lattaba‘ūka wa lākim ba‘udat ‘alaihimusy-syuqqah(tu), wa sayaḥlifūna billāhi lawistaṭa‘nā lakharajnā ma‘akum, yuhlikūna anfusahum, wallāhu ya‘lamu innahum lakāżibūn(a).

Na (kë ye cɔl keek) anɔŋ kä puɔth lëu bïk yök ku cäth acie mec apɛi, ke keek abï yïn kuanycök ë yic, ku të bï yïn lɔ thïn ee rot tïŋ ke mec apɛi tënë keek. Keek abï thɔn në (rin) Allah, "Na lëuku, ke ɣok abï la ke yïn." Ku acïk röt riɔ̈ɔ̈k ku Allah acï ŋic lɔn ye kek kɔc ë lueth ë yic.

عَفَا اللّٰهُ عَنْكَۚ لِمَ اَذِنْتَ لَهُمْ حَتّٰى يَتَبَيَّنَ لَكَ الَّذِيْنَ صَدَقُوْا وَتَعْلَمَ الْكٰذِبِيْنَ

‘afallāhu ‘ank(a), lima ażinta lahum ḥattā yatabayyana lakal-lażīna ṣadaqū wa ta‘lamal-kāżibīn(a).

Nhialic acï yïn päl awuɔ̈c (Muɣamed). Yeŋö ye yïn keek gäm puɔ̈l (bïk cïï lɔ tɔŋic), ke yïn këc ŋic yeŋa yen ë yic (impeded) ku ke yïn këc ŋic yeŋa yen ë lueth lueel?

لَا يَسْتَأْذِنُكَ الَّذِيْنَ يُؤْمِنُوْنَ بِاللّٰهِ وَالْيَوْمِ الْاٰخِرِ اَنْ يُّجَاهِدُوْا بِاَمْوَالِهِمْ وَاَنْفُسِهِمْۗ وَاللّٰهُ عَلِيْمٌۢ بِالْمُتَّقِيْنَ

lā yasta'żinukal-lażīna yu'minūna billāhi wal-yaumil-ākhiri ay yujāhidū bi'amwālihim wa anfusihim, wallāhu ‘alīmum bil-muttaqīn(a).

Kɔc cï gam në Allah ku kööl de thök acïï yïïn bï thiëëc ba puɔ̈l (bïk cïï mat thïn) bïk jihad thɔ̈ɔ̈r ke käken ku wëiken. Allah aŋic kɔc ye Nhialic door .

اِنَّمَا يَسْتَأْذِنُكَ الَّذِيْنَ لَا يُؤْمِنُوْنَ بِاللّٰهِ وَالْيَوْمِ الْاٰخِرِ وَارْتَابَتْ قُلُوْبُهُمْ فَهُمْ فِيْ رَيْبِهِمْ يَتَرَدَّدُوْنَ

innamā yasta'żinukal-lażīna lā yu'minūna billāhi wal-yaumil-ākhiri wartābat qulūbuhum fahum fī raibihim yataraddadūn(a).

Ee yic, kɔc bï lööŋ thiëëc tënë yïn (Muhammad), aye kɔc këc gam në Allah ku kööl de thök, ku piɔ̈ɔ̈thken aacï röt gɛ̈i, këya, aye röt gɛ̈i akölriëëc në gɛ̈i.

۞ وَلَوْ اَرَادُوا الْخُرُوْجَ لَاَعَدُّوْا لَهٗ عُدَّةً وَّلٰكِنْ كَرِهَ اللّٰهُ انْۢبِعَاثَهُمْ فَثَبَّطَهُمْ وَقِيْلَ اقْعُدُوْا مَعَ الْقٰعِدِيْنَ

wa lau arādul-khurūja la'a‘addū lahū ‘uddataw wa lākin karihallāhumbi‘āṡahum fa ṡabbaṭahum wa qīlaq‘udū ma‘al-qā‘idīn(a).

Ku na wïckë bïk jäl, ke ka cï röt guiir në jälden, ku Allah akëc jälden nhiaar, ku acï nhiɛ̈ɛ̈rden cɔk niɔ̈ɔ̈p, ku acï lueel (keek), "Tɔ̈kë kek kɔc cï döŋ."

لَوْ خَرَجُوْا فِيْكُمْ مَّا زَادُوْكُمْ اِلَّا خَبَالًا وَّلَاَوْضَعُوْا خِلٰلَكُمْ يَبْغُوْنَكُمُ الْفِتْنَةَۚ وَفِيْكُمْ سَمّٰعُوْنَ لَهُمْۗ وَاللّٰهُ عَلِيْمٌۢ بِالظّٰلِمِيْنَ

wa lau kharajū fīkum mā zādūkum illā khabālaw wa la'auḍa‘ū khilālakum yabgūnakumul-fitnah(ta), wa fīkum sammā‘ūna lahum, wallāhu ‘alīmum biẓ-ẓālimīn(a).

Na (keek aa lɔ ke yïn), ke ka cïï lëu bïk (riɛldu) juak, në thɛɛr kɔ̈k yiic ke ka bïk tɔŋ cak abac, ku keek abï röt lac tääu tueŋ në dhɔ̈l yiic në thökdu yic bïk tɔŋ cak (në thökdu yic); ku kamkun anɔŋ kɔc nhiar bïk wëlken (wɛ̈t) piŋ apɛi. Allah aŋic kɔc ë rɛ̈ɛ̈c looi.

لَقَدِ ابْتَغَوُا الْفِتْنَةَ مِنْ قَبْلُ وَقَلَّبُوْا لَكَ الْاُمُوْرَ حَتّٰى جَاۤءَ الْحَقُّ وَظَهَرَ اَمْرُ اللّٰهِ وَهُمْ كٰرِهُوْنَ

laqadibtagawul-fitnata min qablu wa qallabū lakal-umūra ḥattā jā'al-ḥaqqu wa ẓahara amrullāhi wa hum kārihūn(a).

Ee yic, ke kën këc rot looi, ke keek aacï them wënthɛɛr bïk tɔŋ looi ku juiirkë käjuëc ë dhɔ̈l ë dhɔ̈l yiic tënë yïïn (bïk käŋ wel), agut cï yic (kuɔɔny de Allah) bɛ̈n, ku käke Nhialic (kä ke nhialic) aacï tiam, cɔk alɔn këc kek ye nhiaar.

وَمِنْهُمْ مَّنْ يَّقُوْلُ ائْذَنْ لِّيْ وَلَا تَفْتِنِّيْۗ اَلَا فِى الْفِتْنَةِ سَقَطُوْاۗ وَاِنَّ جَهَنَّمَ لَمُحِيْطَةٌ ۢ بِالْكٰفِرِيْنَ

wa minhum may yaqūlu'żal lī wa lā taftinnī, alā fil-fitnati saqaṭū, wa inna jahannama lamuḥīṭatum bil-kāfirīn(a).

Ku në ke yiic anɔŋ raan cï lueel, "Gam ɣɛn puɔ̈l (ba cïï lɔ tɔŋic) ku duɔ̈në ɣɛn (Muhammad) puɔ̈l ba lööny në lööŋ yiic." Ŋickë lɔn cï kek lööny ë lueth yic. Ku ë yic, Hell anɔŋic kɔc cï gam.

اِنْ تُصِبْكَ حَسَنَةٌ تَسُؤْهُمْۚ وَاِنْ تُصِبْكَ مُصِيْبَةٌ يَّقُوْلُوْا قَدْ اَخَذْنَآ اَمْرَنَا مِنْ قَبْلُ وَيَتَوَلَّوْا وَّهُمْ فَرِحُوْنَ

in tuṣibka ḥasanatun tasu'hum, wa in tuṣibka muṣībatuy yaqūlū qad akhażnā min qablu wa yatawallau wa hum fariḥūn(a).

Na yök yïn (Muhammed) käpath, ke keek aacïï puɔ̈th miɛt; ku na cï kërac yök tënë yï, ke ka ye lueel, "Ee yic, thɛɛr ɣok aake ye röt tiit (ku cïï la tɔŋ)," ku ka ye röt dhuɔ̈k ciëën ke cï puɔ̈th miɛt.

قُلْ لَّنْ يُّصِيْبَنَآ اِلَّا مَا كَتَبَ اللّٰهُ لَنَاۚ هُوَ مَوْلٰىنَا وَعَلَى اللّٰهِ فَلْيَتَوَكَّلِ الْمُؤْمِنُوْنَ

qul lay yuṣībanā illā mā kataballāhu lanā, huwa maulānā wa ‘alallāhi falyatawakkalil-mu'minūn(a).

Luel (Muhammad), "Acïn kë bï rot looi tënë ɣook ee kë cï Nhialic tääu tënë ɣook. Yenë kee raan ye ɣook tiit, ku ee Nhialic yetök yenë kɔc cï gam röt tääu thïn."

قُلْ هَلْ تَرَبَّصُوْنَ بِنَآ اِلَّآ اِحْدَى الْحُسْنَيَيْنِۗ وَنَحْنُ نَتَرَبَّصُ بِكُمْ اَنْ يُّصِيْبَكُمُ اللّٰهُ بِعَذَابٍ مِّنْ عِنْدِهٖٓ اَوْ بِاَيْدِيْنَاۖ فَتَرَبَّصُوْٓا اِنَّا مَعَكُمْ مُّتَرَبِّصُوْنَ

qul hal tarabbaṣūna binā illā iḥdal-ḥusnayain(i), wa naḥnu natarabbaṣu bikum ay yuṣībakumullāhu bi‘ażābim min ‘indihī au bi'aidīnā, fa tarabbaṣū innā ma‘akum mutarabbiṣūn(a).

Luel (Muhammad), "Yïn acïn kë tïït yïn, ee töŋ de käpath kaa rou (tiɛ̈m wala thon). Ku ɣok aa tïït yïn lɔn bï Allah yïn gäm tɔŋ në baŋde, wala (adzab) në ɣok cin. Ku tïït, ee yic ɣok aa tïït (ku) ke yïn."

قُلْ اَنْفِقُوْا طَوْعًا اَوْ كَرْهًا لَّنْ يُّتَقَبَّلَ مِنْكُمْ ۗاِنَّكُمْ كُنْتُمْ قَوْمًا فٰسِقِيْنَ

qul anfiqū ṭau‘an au karhal lay yutaqabbala minkum, innakum kuntum qauman fāsiqīn(a).

Luel (Muhammad), "Gam käku ke yïn wïc ku yïn këc wïc, ku (käkuun cï gäm) acïï bï gam. Ee yic, yïn ee kɔc rac."

وَمَا مَنَعَهُمْ اَنْ تُقْبَلَ مِنْهُمْ نَفَقٰتُهُمْ اِلَّآ اَنَّهُمْ كَفَرُوْا بِاللّٰهِ وَبِرَسُوْلِهٖ وَلَا يَأْتُوْنَ الصَّلٰوةَ اِلَّا وَهُمْ كُسَالٰى وَلَا يُنْفِقُوْنَ اِلَّا وَهُمْ كٰرِهُوْنَ

wa mā mana‘ahum an tuqbala minhum nafaqātuhum illā annahum kafarū billāhi wa birasūlihī wa lā ya'tūnaṣ-ṣalāta illā wa hum kusālā wa lā yunfiqūna illā wa hum kārihūn(a).

Ku kë ye käken cïk gäm gël bïk cïï gam ee rin cï kek gam (acïï gam) tënë Nhialic ku Raan cï lɔc ku dɔc ku ka cïï lɔ̈ŋ ye looi, ku ka ye kɔc cïn kë loikë ku ka cïï (ku) käken (käken) ye thöl ë luɔi, ku ka cïn kë wïckë (acï keek gël).

فَلَا تُعْجِبْكَ اَمْوَالُهُمْ وَلَآ اَوْلَادُهُمْ ۗاِنَّمَا يُرِيْدُ اللّٰهُ لِيُعَذِّبَهُمْ بِهَا فِى الْحَيٰوةِ الدُّنْيَا وَتَزْهَقَ اَنْفُسُهُمْ وَهُمْ كٰفِرُوْنَ

falā tu‘jibka amwāluhum wa lā aulāduhum, innamā yurīdullāhu liyu‘ażżibahum bihā fil-ḥayātid-dun-yā wa tazhaqa anfusuhum wa hum kāfirūn(a).

Këya, duɔ̈kkë jaakden ku miɛ̈thken cɔl we gäi. Në yic, kë wïc Allah ke yeen ee bï keek yɔŋ në pïïr de pinynhom yic ku në thɛɛr kɔ̈k bï bɛ̈n ke keek abï thou ke ye kɔc këc gam.

وَيَحْلِفُوْنَ بِاللّٰهِ اِنَّهُمْ لَمِنْكُمْۗ وَمَا هُمْ مِّنْكُمْ وَلٰكِنَّهُمْ قَوْمٌ يَّفْرَقُوْنَ

wa yaḥlifūna billāhi innahum laminkum, wa mā hum minkum wa lākinnahum qaumuy yafraqūn(a).

Ku keek (kɔc ë pït) aacï thɔn në (rin) Allah, lɔn ye kek tɔ̈ në we yiic; ku keek aacie kɔc ë akutnhomdu yic, ku keek aa kɔc ë riɔ̈ɔ̈c apɛi (në yïn).

لَوْ يَجِدُوْنَ مَلْجَاً اَوْ مَغٰرٰتٍ اَوْ مُدَّخَلًا لَّوَلَّوْا اِلَيْهِ وَهُمْ يَجْمَحُوْنَ

lau yajidūna malja'an au magārātin au muddakhalal lawallau ilaihi wa hum yajmaḥūn(a).

Na yökkë ɣän ke rëër, ɣön ë tɔ̈c ka ɣön ë tɔ̈c (tënë piny), ke ka bïk la (riŋ) thïn ë thää wën lëu rot.

وَمِنْهُمْ مَّنْ يَّلْمِزُكَ فِى الصَّدَقٰتِۚ فَاِنْ اُعْطُوْا مِنْهَا رَضُوْا وَاِنْ لَّمْ يُعْطَوْا مِنْهَآ اِذَا هُمْ يَسْخَطُوْنَ

wa minhum may yalmizuka fiṣ-ṣadaqāt(i), fa in u‘ṭū minhā raḍū wa illam yu‘ṭau minhā iżā hum yaskhaṭūn(a).

Ku kamken anɔŋ kɔc ye yïïn jääm guöp në kë de (tɛ̈k-tɛ̈k de) wëu (zakat); na cï keek gäm tɛ̈ɛ̈k, ke ka ye puɔ̈th miɛt, ku na cï keek gäm tɛ̈ɛ̈k, ke ka ye lac gɔ̈th .

وَلَوْ اَنَّهُمْ رَضُوْا مَآ اٰتٰىهُمُ اللّٰهُ وَرَسُوْلُهٗۙ وَقَالُوْا حَسْبُنَا اللّٰهُ سَيُؤْتِيْنَا اللّٰهُ مِنْ فَضْلِهٖ وَرَسُوْلُهٗٓ اِنَّآ اِلَى اللّٰهِ رٰغِبُوْنَ ࣖ

wa lau annahum raḍū mā ātāhumullāhu wa rasūluh(ū), wa qālū ḥasbunallāhu sayu'tīnallāhu min faḍlihī wa rasūluhū innā ilallāhi rāgibūn(a).

Ku na cïk puɔ̈th miɛt apɛi në kë cï gäm keek në Nhialic ku Raan cï lɔc ku dɔc, ku luelkë, "Allah acï thök tënë ɣook, Allah ku Raan cï lɔc ku dɔc abï ɣok gäm käŋ kɔ̈k ke dhëëŋde. Ee yic, ɣok aa kɔc ye ŋɔ̈ɔ̈th në Nhialic."

۞ اِنَّمَا الصَّدَقٰتُ لِلْفُقَرَاۤءِ وَالْمَسٰكِيْنِ وَالْعٰمِلِيْنَ عَلَيْهَا وَالْمُؤَلَّفَةِ قُلُوْبُهُمْ وَفِى الرِّقَابِ وَالْغٰرِمِيْنَ وَفِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ وَابْنِ السَّبِيْلِۗ فَرِيْضَةً مِّنَ اللّٰهِ ۗوَاللّٰهُ عَلِيْمٌ حَكِيْمٌ

innamaṣ-ṣadaqātu lil-fuqarā'i wal-masākīni wal-‘āmilīna ‘alaihā wal-mu'allafati qulūbuhum wa fir-riqābi wal-gārimīna wa fī sabīlillāhi wabnis-sabīl(i), farīḍatam minallāh(i), wallāhu ‘alīmun ḥakīm(un).

Ee yic, zakat ee këde kɔc ŋɔ̈ŋ, kɔc nɔŋ kë wïckë, kɔc ye zakat määt yiic, kɔc cï piɔ̈ɔ̈thken tääu piny (kɔc cï röt wel), tënë (luɔɔi) aluɛk, tënë (luɔi) kɔc nɔŋ wëu, në këde Nhialic ku tënë kɔc tɔ̈ në cäth yic, ke ye kë ril tënë Allah. Allah ee raan ŋic käŋ kedhiɛ, ee raan ŋic käŋ kedhiɛ.

وَمِنْهُمُ الَّذِيْنَ يُؤْذُوْنَ النَّبِيَّ وَيَقُوْلُوْنَ هُوَ اُذُنٌ ۗقُلْ اُذُنُ خَيْرٍ لَّكُمْ يُؤْمِنُ بِاللّٰهِ وَيُؤْمِنُ لِلْمُؤْمِنِيْنَ وَرَحْمَةٌ لِّلَّذِيْنَ اٰمَنُوْا مِنْكُمْۗ وَالَّذِيْنَ يُؤْذُوْنَ رَسُوْلَ اللّٰهِ لَهُمْ عَذَابٌ اَلِيْمٌ

wa minhumul-lażīna yu'żūnan nabiyya wa yaqūlūna huwa użun(un), qul użunu khairil lakum yu'minu billāhi wa yu'minu lil-mu'minīna wa raḥmatul lil-lażīna āmanū minkum, wal-lażīna yu'żūna rasūlallāhi lahum ‘ażābun alīm(un).

Ku në ke yiic (kɔc ë pït) anɔŋ kɔc cï Raan cï lɔc ku dɔc (Muhammad) rac puɔ̈u ku luelkë, "Raan cï lɔc ku dɔc acï këriëëc ëbën cï piŋ gam." Ku lueel, "Acï gam në këriɛ̈ɛ̈c ëbën path tënë yïïn, acï gam në Allah, acï gam në kɔc cï gam, ku ee piɔ̈u käc tënë kɔc cï gam tɔ̈ në we yiic." Ku kɔc cï Raan cï lɔc ku dɔc nɔ̈k abïk yök ke cï riääk.

يَحْلِفُوْنَ بِاللّٰهِ لَكُمْ لِيُرْضُوْكُمْ وَاللّٰهُ وَرَسُوْلُهٗٓ اَحَقُّ اَنْ يُّرْضُوْهُ اِنْ كَانُوْا مُؤْمِنِيْنَ

yaḥlifūna billāhi lakum liyurḍūkum wallāhu wa rasūluhū aḥaqqu ay yurḍūhu in kānū mu'minīn(a).

Aye yïn thɔ̈n në (rin) Nhialic bïk yïïn miɛ̈t puɔ̈u, ku ka bï ya këpath bï Nhialic ku Raan cï lɔc ku dɔc wïc bïk yïïn gam të ye kek kɔc cï gam.

اَلَمْ يَعْلَمُوْٓا اَنَّهٗ مَنْ يُّحَادِدِ اللّٰهَ وَرَسُوْلَهٗ فَاَنَّ لَهٗ نَارَ جَهَنَّمَ خَالِدًا فِيْهَاۗ ذٰلِكَ الْخِزْيُ الْعَظِيْمُ

alam ya‘lamū annahū may yuḥādidillāha wa rasūlahū fa anna lahū nāru jahannama khālidan fīhā, żālikal khizyul-‘aẓīm(u).

Ku keek aacïï (kɔc ë pït) ŋic lɔn nadë ke raan ëbɛ̈n ë Nhialic ku Raan cï lɔc ku dɔc rɛɛc, ke ë yic, mac ee mac tënë yeen, abï rëër thïn akölriëëc. Yen ee lɛ̈ɛ̈t dït apɛi.

يَحْذَرُ الْمُنٰفِقُوْنَ اَنْ تُنَزَّلَ عَلَيْهِمْ سُوْرَةٌ تُنَبِّئُهُمْ بِمَا فِيْ قُلُوْبِهِمْۗ قُلِ اسْتَهْزِءُوْاۚ اِنَّ اللّٰهَ مُخْرِجٌ مَّا تَحْذَرُوْنَ

yaḥżarul-munāfiqūna an tunazzala ‘alaihim sūratun tunabbi'uhum bimā fī qulūbihim, qulistahzi'ū, innallāha mukhrijum mā taḥżarūn(a).

Kɔc ë pït käk aa riɔ̈ɔ̈c lɔn bï surah bɛ̈n bei bï kë cï thiaan piɔ̈ɔ̈thken nyuɔɔth. Luel (tënë keek), "Lɔ tueŋ ke yï loi (Allah ku Raan cï lɔc ku dɔc)." Ee yic, Allah abï kë ye wek riɔ̈ɔ̈c nyuɔɔth.

وَلَىِٕنْ سَاَلْتَهُمْ لَيَقُوْلُنَّ اِنَّمَا كُنَّا نَخُوْضُ وَنَلْعَبُۗ قُلْ اَبِاللّٰهِ وَاٰيٰتِهٖ وَرَسُوْلِهٖ كُنْتُمْ تَسْتَهْزِءُوْنَ

wa la'in sa'altahum layaqūlunna innamā kunnā nakhūḍū wa nal‘ab(u), qul abillāhi wa āyātihī wa rasūlihī kuntum tastahzi'ūn(a).

Ku na thiëc keek, ke ka bïk dhuknhom, "Në yic, ɣok aake ye pol ku ɣok aake ye pol." Ku lueel, "Yeŋö ye wek Nhialic yɔŋ akölriëëc, ku wëlke ku Raan cï lɔc ku dɔc?"

لَا تَعْتَذِرُوْا قَدْ كَفَرْتُمْ بَعْدَ اِيْمَانِكُمْ ۗ اِنْ نَّعْفُ عَنْ طَاۤىِٕفَةٍ مِّنْكُمْ نُعَذِّبْ طَاۤىِٕفَةً ۢ بِاَنَّهُمْ كَانُوْا مُجْرِمِيْنَ ࣖ

lā ta‘tażirū qad kafartum ba‘da īmānikum, in na‘fu ‘an ṭā'ifatim minkum nu‘ażżib ṭā'ifatam bi'annahum kānū mujrimīn(a).

Yïn acïï wïc ba lɔ̈ŋ, rin yïn acï gam wën cï yïn gam. Na pälku kɔc kɔ̈k kamkun awuɔ̈c (rin cï kek röt dhuɔ̈k ciëën), ke ɣok abï akuut (kɔ̈k) rac rin ë yic kek aye kɔc ye (akölriëëc) rɛ̈ɛ̈c looi.

اَلْمُنٰفِقُوْنَ وَالْمُنٰفِقٰتُ بَعْضُهُمْ مِّنْۢ بَعْضٍۘ يَأْمُرُوْنَ بِالْمُنْكَرِ وَيَنْهَوْنَ عَنِ الْمَعْرُوْفِ وَيَقْبِضُوْنَ اَيْدِيَهُمْۗ نَسُوا اللّٰهَ فَنَسِيَهُمْ ۗ اِنَّ الْمُنٰفِقِيْنَ هُمُ الْفٰسِقُوْنَ

al-munāfiqūna wal-munāfiqātu ba‘ḍuhum mim ba‘ḍ(in), ya'murūna bil-munkari wa yanhauna ‘anil-ma‘rūfi wa yaqbiḍūna aidiyahum, nasullāha fa nasiyahum, innal-munāfiqīna humul-fāsiqūn(a).

Kɔc ë pït, röör ku diäär, aye (thöŋ) ke röt, aye lööŋ (luɔɔi) kärac ku gël (luɔɔi) käpath ku aye kecin dɔm (miserly). Ku acï Nhialic määr, ku Nhialic acï keek määr (aya). Ee yic, kɔc ë pït aa kɔc rac.

وَعَدَ اللّٰهُ الْمُنٰفِقِيْنَ وَالْمُنٰفِقٰتِ وَالْكُفَّارَ نَارَ جَهَنَّمَ خٰلِدِيْنَ فِيْهَاۗ هِيَ حَسْبُهُمْ ۚوَلَعَنَهُمُ اللّٰهُ ۚوَلَهُمْ عَذَابٌ مُّقِيْمٌۙ

wa‘adallāhul-munāfiqīna wal-munāfiqāti wal-kuffāra nāra jahannama khālidīna fīhā, hiya ḥasbuhum, wa la‘anahumullāh(u), wa lahum ‘ażābum muqīm(un).

Allah acï thɔn (riɔ̈ɔ̈c) röör ku diäär ë kɔc ë pït ku kɔc këc gam ë mac. Ku rëërkë thïn. Yen (hell) acï thök tënë keek. Allah acï keek lɔ̈ɔ̈m, ku keek abï yök ke cï awuɔ̈c athɛɛr yök,

كَالَّذِيْنَ مِنْ قَبْلِكُمْ كَانُوْٓا اَشَدَّ مِنْكُمْ قُوَّةً وَّاَكْثَرَ اَمْوَالًا وَّاَوْلَادًاۗ فَاسْتَمْتَعُوْا بِخَلَاقِهِمْ فَاسْتَمْتَعْتُمْ بِخَلَاقِكُمْ كَمَا اسْتَمْتَعَ الَّذِيْنَ مِنْ قَبْلِكُمْ بِخَلَاقِهِمْ وَخُضْتُمْ كَالَّذِيْ خَاضُوْاۗ اُولٰۤىِٕكَ حَبِطَتْ اَعْمَالُهُمْ فِى الدُّنْيَا وَالْاٰخِرَةِ ۚوَاُولٰۤىِٕكَ هُمُ الْخٰسِرُوْنَ

kal-lażīna min qablikum kānū asyadda minkum quwwataw wa akṡara amwālaw wa aulādā(n), fastamta‘ū bikhalāqihim fastamta‘tum bikhalāqikum kamastamta‘al-lażīna min qablikum bikhalāqihim wa khuḍtum kal-lażī khāḍū, ulā'ika ḥabiṭat a‘māluhum fid-dun-yā wal-ākhirah(ti), ulā'ika humul-khāsirūn(a).

(tɛ̈ tɔ̈u yïn thïn tënë we kɔc ë pït ku kɔc ë Nhialic) acït kɔc thɛɛr ë we, keek aa ril awär we, ku aa nɔŋ käjuëc ku mïth. Ku keek aacï tɛ̈ɛ̈kden yök, ku yïn acï tɛ̈ɛ̈kdu yök cïmën kɔc thɛɛr ë tɛ̈ɛ̈kden yök, ku yïn ee jam në (kä cie yic) cït tɛ̈ ye kek jam thïn. Kä cïk looi pinynhom ku pinynhom ciëën aacï thök. Ku keek aa kɔc cï määr.

اَلَمْ يَأْتِهِمْ نَبَاُ الَّذِيْنَ مِنْ قَبْلِهِمْ قَوْمِ نُوْحٍ وَّعَادٍ وَّثَمُوْدَ ەۙ وَقَوْمِ اِبْرٰهِيْمَ وَاَصْحٰبِ مَدْيَنَ وَالْمُؤْتَفِكٰتِۗ اَتَتْهُمْ رُسُلُهُمْ بِالْبَيِّنٰتِۚ فَمَا كَانَ اللّٰهُ لِيَظْلِمَهُمْ وَلٰكِنْ كَانُوْٓا اَنْفُسَهُمْ يَظْلِمُوْنَ

alam ya'tihim naba'ul-lażīna min qablihim qaumi nūḥiw wa ‘ādiw wa ṡamūd(a), wa qaumi ibrāhīma wa aṣḥābi madyana wal-mu'tafikāt(i), atathum rusuluhum bil-bayyināt(i), famā kānallāhu liyaẓlimahum wa lākin kānū anfusahum yaẓlimūn(a).

Acï wël yam bɛ̈n tënë keek (në këde) kɔc ë tɔ̈ tueŋ ke keek, (ye kɔc ke Nowa, ‘Ad, Samud, kɔc ke Abraɣam, kɔc ke Madyan, ku (kɔc rɛ̈ɛ̈r në) bɛ̈i cï riääk? Kɔc cï tuɔɔc aake cï bɛ̈n tënë ke ke bɛ̈ɛ̈i kä ye nyuɔɔth apath; Allah akëc keek rac, ku keek aacï röt rac.

وَالْمُؤْمِنُوْنَ وَالْمُؤْمِنٰتُ بَعْضُهُمْ اَوْلِيَاۤءُ بَعْضٍۘ يَأْمُرُوْنَ بِالْمَعْرُوْفِ وَيَنْهَوْنَ عَنِ الْمُنْكَرِ وَيُقِيْمُوْنَ الصَّلٰوةَ وَيُؤْتُوْنَ الزَّكٰوةَ وَيُطِيْعُوْنَ اللّٰهَ وَرَسُوْلَهٗ ۗاُولٰۤىِٕكَ سَيَرْحَمُهُمُ اللّٰهُ ۗاِنَّ اللّٰهَ عَزِيْزٌ حَكِيْمٌ

wal-mu'minūna wal-mu'minātu ba‘ḍuhum auliyā'u ba‘ḍ(in), ya'murūna bil-ma‘rūfi wa yanhauna ‘anil-munkari wa yuqīmūnaṣ-ṣalāta wa yu'tūnaz-zakāta wa yuṭī‘ūnallāha wa rasūlah(ū), ulā'ika sayarḥamuhumullāh(u), innallāha ‘azīzun ḥakīm(un).

Ku kam kɔc cï gam, röör ku diäär, kɔc kɔ̈k aa kɔc kɔ̈k aa kɔc kɔ̈k kony. Aye kɔc yɔ̈ɔ̈k (luɔɔi) këpath, ku gëlkë kërac, aye röök looi, aye zakat tääu piny, ku yekë Allah ku Raan cï lɔc ku dɔc piŋ. Ku keek abï yiɛ̈n käc de Nhialic. Ee yic, Allah ee raan ril apɛi, ee raan ŋic käŋ kedhiɛ.

وَعَدَ اللّٰهُ الْمُؤْمِنِيْنَ وَالْمُؤْمِنٰتِ جَنّٰتٍ تَجْرِيْ مِنْ تَحْتِهَا الْاَنْهٰرُ خٰلِدِيْنَ فِيْهَا وَمَسٰكِنَ طَيِّبَةً فِيْ جَنّٰتِ عَدْنٍ ۗوَرِضْوَانٌ مِّنَ اللّٰهِ اَكْبَرُ ۗذٰلِكَ هُوَ الْفَوْزُ الْعَظِيْمُ ࣖ

wa‘adallāhul-mu'minīna wal-mu'mināti jannātin tajrī min taḥtihal-anhāru khālidīna fīhā wa masākina ṭayyibatan fī jannāti ‘adn(in), wa riḍwānum minallāhi akbar(u), żālika huwal-fauzul-‘aẓīm(u).

Allah acï kɔc cï gam thɔn, röör ku diäär, (abïk yök) piny ë pïu tɔ̈ piiny, keek abï rëër thïn athɛɛr, ku (abïk yök) të puɔth ë piny ë pïu 'Adn. Ku miɛt de piɔ̈u de Allah ee dït apɛi. Yen ee tiɛ̈m dït apɛi .

يٰٓاَيُّهَا النَّبِيُّ جَاهِدِ الْكُفَّارَ وَالْمُنٰفِقِيْنَ وَاغْلُظْ عَلَيْهِمْ ۗوَمَأْوٰىهُمْ جَهَنَّمُ وَبِئْسَ الْمَصِيْرُ

yā ayyuhan-nabiyyu jāhidil-kuffāra wal-munāfiqīna wagluẓ ‘alaihim, wa ma'wāhum jahannamu wa bi'sal-maṣīr(u).

O raan käk Nhialic tïŋ! Tɔŋkë (ke) kɔc këc gam ku kɔc ë pït, ku thɔ̈ɔ̈rkë keek. Tëden tɔ̈ kek thïn ee mac. Ku yen ee të rac apɛi bï yïn dhuk thïn .

يَحْلِفُوْنَ بِاللّٰهِ مَا قَالُوْا ۗوَلَقَدْ قَالُوْا كَلِمَةَ الْكُفْرِ وَكَفَرُوْا بَعْدَ اِسْلَامِهِمْ وَهَمُّوْا بِمَا لَمْ يَنَالُوْاۚ وَمَا نَقَمُوْٓا اِلَّآ اَنْ اَغْنٰىهُمُ اللّٰهُ وَرَسُوْلُهٗ مِنْ فَضْلِهٖ ۚفَاِنْ يَّتُوْبُوْا يَكُ خَيْرًا لَّهُمْ ۚوَاِنْ يَّتَوَلَّوْا يُعَذِّبْهُمُ اللّٰهُ عَذَابًا اَلِيْمًا فِى الدُّنْيَا وَالْاٰخِرَةِ ۚوَمَا لَهُمْ فِى الْاَرْضِ مِنْ وَّلِيٍّ وَّلَا نَصِيْرٍ

yaḥlifūna billāhi mā qālū, wa laqad qālū kalimatal-kufri wa kafarū ba‘da islāmihim wa hammū bimā lam yanālū, wa mā naqamū illā an agnāhumullāhu wa rasūluhū min faḍlih(ī), fa iy yatūbū yaku khairal lahum, wa iy yatawallau yu‘ażżibhumullāhu ‘ażāban alīman fid-dun-yā wal-ākhirah(ti), wa mā lahum fil-arḍi miw waliyyiw wa lā naṣīr(in).

Keek (kɔc ë pït) aacï thɔn në (rin) Nhialic, lɔn cï kek (kë bï Muhammed rac) lueel. Ee yic, acïk wël ë thɔ̈ɔ̈r lueel, ku acïk bɛ̈n ya kɔc ë thɔ̈ɔ̈r ë Islam cök, ku wïckë kë cïï kek lëu bïk yök, ku ka cïï bïk (Allah ku Raan cï lɔc ku dɔc) gɔ̈k, të cï Allah ku Raan cï lɔc ku dɔc nhiɛ̈ɛ̈rde gäm keek. Ku na cïk röt wel, ka piath tënë keek, ku na cïk röt dhuɔ̈k ciëën, ke Allah abï keek nɔ̈k ë yic në tɔŋ rac apɛi pinynhom ku pinynhom ciëën, ku acïn raan bï keek tiit ku bï keek kony pinynhom.

۞ وَمِنْهُمْ مَّنْ عٰهَدَ اللّٰهَ لَىِٕنْ اٰتٰىنَا مِنْ فَضْلِهٖ لَنَصَّدَّقَنَّ وَلَنَكُوْنَنَّ مِنَ الصّٰلِحِيْنَ

wa minhum man ‘āhadallāha la'in ātānā min faḍlihī lanaṣṣaddaqanna wa lanakūnanna minaṣ-ṣāliḥīn(a).

Ku në ke yiic anɔŋ kɔc cï Nhialic thɔn, "Ee yic, na cï Allah ɣok gäm käŋ kɔ̈k ke dhëëŋde, ke ɣok abï käk ë dhëëŋ gäm ku ɣok abï ya kɔc ë Nhialic yic."

فَلَمَّآ اٰتٰىهُمْ مِّنْ فَضْلِهٖ بَخِلُوْا بِهٖ وَتَوَلَّوْا وَّهُمْ مُّعْرِضُوْنَ

falammā ātāhum min faḍlihī bakhilū bihī wa tawallau wa hum mu‘riḍūn(a).

Na cï Allah keek gäm käjuëc ke dhëëŋke, ke keek aacï röt bɛ̈n dhuɔ̈k ciëën ku jɔlkë röt dhuɔ̈k ciëën, ku jɔlkë röt gël akölriëëc (yic).

فَاَعْقَبَهُمْ نِفَاقًا فِيْ قُلُوْبِهِمْ اِلٰى يَوْمِ يَلْقَوْنَهٗ بِمَآ اَخْلَفُوا اللّٰهَ مَا وَعَدُوْهُ وَبِمَا كَانُوْا يَكْذِبُوْنَ

fa a‘qabahum nifāqan fī qulūbihim ilā yaumi yalqaunahū bimā akhlafullāha mā wa‘adūhu wa bimā kānū yakżibūn(a).

Ku Allah acï pït ë pït tääu në ke piɔ̈ɔ̈th agut cï thaar bï kek ye yök, rin cï kek lööŋ cïk thɔn tënë yeen riɔ̈ɔ̈k ku (ku aya) rin cï kek lueth lueel akölriëëc.

اَلَمْ يَعْلَمُوْٓا اَنَّ اللّٰهَ يَعْلَمُ سِرَّهُمْ وَنَجْوٰىهُمْ وَاَنَّ اللّٰهَ عَلَّامُ الْغُيُوْبِ

alam ya‘lamū annallāha ya‘lamu sirrahum wa najwāhum wa annallāha ‘allāmul-guyūb(i).

Acïïk ŋic lɔn ŋic Nhialic käken cïk thiaan ku käken cïk lueel, ku lɔn ŋic Nhialic këriëëc ëbën këc tïŋ?

اَلَّذِيْنَ يَلْمِزُوْنَ الْمُطَّوِّعِيْنَ مِنَ الْمُؤْمِنِيْنَ فِى الصَّدَقٰتِ وَالَّذِيْنَ لَا يَجِدُوْنَ اِلَّا جُهْدَهُمْ فَيَسْخَرُوْنَ مِنْهُمْ ۗسَخِرَ اللّٰهُ مِنْهُمْ ۖ وَلَهُمْ عَذَابٌ اَلِيْمٌ

allażīna yalmizūnal-muṭṭawwi‘īna minal-mu'minīna fiṣ-ṣadaqāti wal-lażīna lā yajidūna illā juhdahum fa yaskharūna minhum, sakhirallāhu minhum, wa lahum ‘ażābun alīm(un).

(Hypocrites) aa kɔc ye kɔc cï gam jääm guɔ̈p ku yekë kɔc (revile) kɔc yök (bïk wëu gäm) kë lëu bïk yök abac, ku kɔc ë pït käk aa ke lɛ̈ɛ̈t. Allah abï lɛ̈ɛ̈tden dhuɔ̈k ciëën, ku keek abï awuɔ̈c rac yök.

اِسْتَغْفِرْ لَهُمْ اَوْ لَا تَسْتَغْفِرْ لَهُمْۗ اِنْ تَسْتَغْفِرْ لَهُمْ سَبْعِيْنَ مَرَّةً فَلَنْ يَّغْفِرَ اللّٰهُ لَهُمْ ۗذٰلِكَ بِاَنَّهُمْ كَفَرُوْا بِاللّٰهِ وَرَسُوْلِهٖۗ وَاللّٰهُ لَا يَهْدِى الْقَوْمَ الْفٰسِقِيْنَ ࣖ

istagfir lahum au lā tastagfir lahum, in tastagfir lahum sab‘īna marratan falay yagfirallāhu lahum, żālika bi'annahum kafarū billāhi wa rasūlih(ī), wallāhu lā yahdil-qaumal-fāsiqīn(a).

(Ee kë thöŋ) yïn (Muhammad) thiëc pɛ̈l awuɔ̈c tënë keek wala cïï thiëc pɛ̈l awuɔ̈c tënë keek. Ku na cɔk yïn ya thiëëc në pɛ̈l awuɔ̈c tënë keek arak thiärdhorou, ke Nhialic acïï keek bï päl awuɔ̈c. Kënë ee rin cï kek gam (acïï gam) tënë Allah ku Raan cï lɔc ku dɔc. Ku Allah acie kɔc rac ye nyuɔ̈ɔ̈th.

فَرِحَ الْمُخَلَّفُوْنَ بِمَقْعَدِهِمْ خِلٰفَ رَسُوْلِ اللّٰهِ وَكَرِهُوْٓا اَنْ يُّجَاهِدُوْا بِاَمْوَالِهِمْ وَاَنْفُسِهِمْ فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ وَقَالُوْا لَا تَنْفِرُوْا فِى الْحَرِّۗ قُلْ نَارُ جَهَنَّمَ اَشَدُّ حَرًّاۗ لَوْ كَانُوْا يَفْقَهُوْنَ

fariḥal-mukhallafūna bimaq‘adihim khilāfa rasūlillāhi wa karihū ay yujāhidū bi'amwālihim wa anfusihim fī sabīlillāhi wa qālū lā tanfirū fil-ḥarr(i), qul nāru jahannama asyaddu ḥarrā(n), lau kānū yafqahūn(a).

Kɔc cï jäl (acïï röt mat në tɔŋic), acïk röt yök ke cï puɔ̈th miɛt në nyucden ke cïn kë luelkë wën cï Raan cï lɔc ku dɔc thou. Acïï nhiaar bïk thɔ̈ɔ̈r ke käken ku wëiken në kueer de Allah ku ka ye lueel, "Duɔ̈në röt tääu (lɔ̈r tɔŋ) në mac dït kënë yic." Luel (Muhammad), "Many de mac ee tuɔ̈c apɛi," të ŋic kek yetök.

فَلْيَضْحَكُوْا قَلِيْلًا وَّلْيَبْكُوْا كَثِيْرًاۚ جَزَاۤءًۢ بِمَا كَانُوْا يَكْسِبُوْنَ

falyaḍḥakū qalīlaw walyabkū kaṡīrā(n), jazā'am bimā kānū yaksibūn(a).

Ku ëya, cɔk keek lɔ̈ŋ amääth ku dhiaaukë apɛi, në dhuŋnhom de kë yekë looi në nyindhiɛ.

فَاِنْ رَّجَعَكَ اللّٰهُ اِلٰى طَاۤىِٕفَةٍ مِّنْهُمْ فَاسْتَأْذَنُوْكَ لِلْخُرُوْجِ فَقُلْ لَّنْ تَخْرُجُوْا مَعِيَ اَبَدًا وَّلَنْ تُقَاتِلُوْا مَعِيَ عَدُوًّاۗ اِنَّكُمْ رَضِيْتُمْ بِالْقُعُوْدِ اَوَّلَ مَرَّةٍۗ فَاقْعُدُوْا مَعَ الْخٰلِفِيْنَ

fa ir raja‘akallāhu ilā ṭā'ifatim minhum fasta'żanūka lil-khurūji faqul lan takhrujū ma‘iya abadaw wa lan tuqātilū ma‘iya ‘aduwwā(n), innakum raḍītum bil-qu‘ūdi awwala marrah(tin), faq‘udū ma‘al-khālifīn(a).

Ku na dhuk Allah yïn (Muhammad) tënë akutnhom de keek (kɔc ë pït), ke keek abï yïn thiëëc ba puɔ̈l ba lɔ aɣeer (ba thɔ̈ɔ̈r), ku luelkë, "Yïn acïï lëu ba lɔ aɣeer kek ɣɛn agut cï akälciɛ̈ɛ̈n ku yïn acïï lëu ba thɔ̈ɔ̈r kek ɣɛn. Ee yic, yïn acï puɔ̈th miɛt ba cïï lɔ (bï thɔ̈ɔ̈r) jɔɔk në jɔ̈kde yic.

وَلَا تُصَلِّ عَلٰٓى اَحَدٍ مِّنْهُمْ مَّاتَ اَبَدًا وَّلَا تَقُمْ عَلٰى قَبْرِهٖۗ اِنَّهُمْ كَفَرُوْا بِاللّٰهِ وَرَسُوْلِهٖ وَمَاتُوْا وَهُمْ فٰسِقُوْنَ

wa lā tuṣalli ‘alā aḥadim minhum māta abadaw wa lā taqum ‘alā qabrih(ī), innahum kafarū billāhi wa rasūlihī wa mātū wa hum fāsiqūn(a).

Ku duɔ̈në yïn (Muhammad) lɔŋ në raan cï thou në ke yiic (kɔc ë pït), akölriëëc ku duɔ̈në kɔ̈ɔ̈c (lɔ̈ŋ) në raŋde nhom. Ee yic, keek aacï Allah ku Raan cï lɔc ku dɔc gam ku keek aacï thou në thɛɛr rac yiic .

وَلَا تُعْجِبْكَ اَمْوَالُهُمْ وَاَوْلَادُهُمْۗ اِنَّمَا يُرِيْدُ اللّٰهُ اَنْ يُّعَذِّبَهُمْ بِهَا فِى الدُّنْيَا وَتَزْهَقَ اَنْفُسُهُمْ وَهُمْ كٰفِرُوْنَ

wa lā tu‘jibka amwāluhum wa lā aulāduhum, innamā yurīdullāhu ay yu‘ażżibahum bihā fid-dun-yā wa tazhaqa anfusuhum wa hum kāfirūn(a).

Ku duɔ̈në yïn (Muhammed) gäi në käjuëcken ku mïthken. Ee yic, ke kën wïc Allah bï keek yɔŋ pinynhom ku bï pïïrden määr, ke keek tɔ̈ në thɛɛr ke cïï gam yiic.

وَاِذَآ اُنْزِلَتْ سُوْرَةٌ اَنْ اٰمِنُوْا بِاللّٰهِ وَجَاهِدُوْا مَعَ رَسُوْلِهِ اسْتَأْذَنَكَ اُولُوا الطَّوْلِ مِنْهُمْ وَقَالُوْا ذَرْنَا نَكُنْ مَّعَ الْقٰعِدِيْنَ

wa iżā unzilat sūratun an āminū billāhi wa jāhidū ma‘a rasūlihista'żanaka uluṭ-ṭauli minhum wa qālū żarnā nakum ma‘al-qā‘idīn(a).

Ku na cï surah tuɔɔc piny (ye kɔc ë pït thɔ̈ɔ̈ŋ), "Gamkë Nhialic ku thɔ̈ɔ̈rkë kek Raan cï lɔc ku dɔc," ke kɔc cï jak ku kɔc nɔŋ riɛl në ke yiic aabï yïïn thiëëc ba puɔ̈l (bïk cïï thɔ̈ɔ̈r) ku ka bïk lueel, "Lɔku buk rëër kek kɔc cï nyuc (bïk rëër baai)."

رَضُوْا بِاَنْ يَّكُوْنُوْا مَعَ الْخَوَالِفِ وَطُبِعَ عَلٰى قُلُوْبِهِمْ فَهُمْ لَا يَفْقَهُوْنَ

raḍū bi'ay yakūnū ma‘al-khawālifi wa ṭubi‘a ‘alā qulūbihim fahum lā yafqahūn(a).

Aye wïc bïk rëër kek kɔc cïï la tɔŋ, ku piɔ̈ɔ̈thken aacï thiöök, ku këya, acïïk ye deetic (miɛt de gam ku jihad).

لٰكِنِ الرَّسُوْلُ وَالَّذِيْنَ اٰمَنُوْا مَعَهٗ جَاهَدُوْا بِاَمْوَالِهِمْ وَاَنْفُسِهِمْۗ وَاُولٰۤىِٕكَ لَهُمُ الْخَيْرٰتُ ۖوَاُولٰۤىِٕكَ هُمُ الْمُفْلِحُوْنَ

lākinir-rasūlu wal-lażīna āmanū ma‘ahū jāhadū bi'amwālihim wa anfusihim, wa ulā'ika lahumul-khairāt(u), wa ulā'ika humul-mufliḥūn(a).

Ku Raan cï lɔc ku dɔc ku kɔc cï gam kek ye, (keek) aacï jihad looi në käjuëcken ku pïïrden. Ku yökkë piath. Keek aa kɔc ë pïïr.

اَعَدَّ اللّٰهُ لَهُمْ جَنّٰتٍ تَجْرِيْ مِنْ تَحْتِهَا الْاَنْهٰرُ خٰلِدِيْنَ فِيْهَاۗ ذٰلِكَ الْفَوْزُ الْعَظِيْمُ ࣖ

a‘addallāhu lahum jannātin tajrī min taḥtihal-anhāru khālidīna fīhā, żālikal-fauzul-‘aẓīm(u).

Allah acï domic guiir tënë keek wën yenë wɛ̈ɛ̈r lɔ thïn, keek abï rëër thïn agut cï akälciɛ̈ɛ̈n. Ku yen ë tiɛ̈m dït apɛi.

وَجَاۤءَ الْمُعَذِّرُوْنَ مِنَ الْاَعْرَابِ لِيُؤْذَنَ لَهُمْ وَقَعَدَ الَّذِيْنَ كَذَبُوا اللّٰهَ وَرَسُوْلَهٗ ۗسَيُصِيْبُ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا مِنْهُمْ عَذَابٌ اَلِيْمٌ

wa jā'al-mu‘ażżirūna minal-a‘rābi liyu'żana lahum wa qa‘adal-lażīna każabullāha wa rasūlah(ū), sayuṣībul-lażīna kafarū minhum ‘ażābun alīm(un).

Ku në kɔc ke Arab ke Bedouin yiic, ke bɔ̈ (tënë Raan cï lɔc ku dɔc) ke ye käŋ lueel, bïk gäm puɔ̈l (bïk cïï lɔ tɔŋic), ku kɔc cï lueth lueel tënë Allah ku Raan cï lɔc ku dɔc, aacï nyuc ke cïn kë luelkë. Aköldä, kɔc këc gam kamken aabï tɛm awuɔ̈c rac apɛi.

لَيْسَ عَلَى الضُّعَفَاۤءِ وَلَا عَلَى الْمَرْضٰى وَلَا عَلَى الَّذِيْنَ لَا يَجِدُوْنَ مَا يُنْفِقُوْنَ حَرَجٌ اِذَا نَصَحُوْا لِلّٰهِ وَرَسُوْلِهٖۗ مَا عَلَى الْمُحْسِنِيْنَ مِنْ سَبِيْلٍ ۗوَاللّٰهُ غَفُوْرٌ رَّحِيْمٌۙ

laisa ‘alaḍ-ḍu‘afā'i wa lā ‘alal-marḍā wa lā ‘alal-lażīna lā yajidūna mā yunfiqūna ḥarajun iżā naṣaḥū lillāhi wa rasūlih(ī), mā ‘alal-muḥsinīna min sabīl(in), wallāhu gafūrur raḥīm(un).

Acïn awuɔ̈c (rin cïï lɔ tɔŋ) tënë kɔc niɔp, kɔc tuany ku kɔc këc kë bïk tääu thïn yök, të cï kek puɔ̈th miɛt tënë Allah ku Raan cï lɔc ku dɔc. Acïn kë lëu bï kɔc ye käpath looi ya gɔ̈k. Ku Allah ee raan ye kɔc päl awɛ̈ɛ̈c, ee raan ye kɔc piɔ̈ɔ̈th käc,

وَّلَا عَلَى الَّذِيْنَ اِذَا مَآ اَتَوْكَ لِتَحْمِلَهُمْ قُلْتَ لَآ اَجِدُ مَآ اَحْمِلُكُمْ عَلَيْهِ ۖتَوَلَّوْا وَّاَعْيُنُهُمْ تَفِيْضُ مِنَ الدَّمْعِ حَزَنًا اَلَّا يَجِدُوْا مَا يُنْفِقُوْنَۗ

wa lā ‘alal-lażīna iżā mā atauka litaḥmilahum qulta lā ajidu mā aḥmilukum ‘alaih(i), tawallau wa a‘yunuhum tafīḍu minad dam‘i ḥazanan allā yajidū mā yunfiqūn(a).

ku acïn (ku awuɔ̈c) tɔ̈ tënë kɔc bɔ̈ tënë yïn (Muhammad), rin bï yïn keek gäm thurumbil, ku yïn abï lueel, "Ɣɛn akëc thurumbil yök ba yïn lɛɛr," ku dhukkë, ke nyïnken ë ke bɔ̈ bei në dhiaau rin cï kek puɔ̈th riääk, rin këc kek kë bïk tääu thïn yök (bïk lɔ tɔŋic).

۞ اِنَّمَا السَّبِيْلُ عَلَى الَّذِيْنَ يَسْتَأْذِنُوْنَكَ وَهُمْ اَغْنِيَاۤءُۚ رَضُوْا بِاَنْ يَّكُوْنُوْا مَعَ الْخَوَالِفِۙ وَطَبَعَ اللّٰهُ عَلٰى قُلُوْبِهِمْ فَهُمْ لَا يَعْلَمُوْنَ ۔

innamas-sabīlu ‘alal-lażīna yasta'żinūnaka wa hum agniyā'(u), raḍū bi'ay yakūnū ma‘al-khawālif(i), wa ṭaba‘allāhu ‘alā qulūbihim fahum lā ya‘lamūn(a).

Në yic, kë yenë (bï gɔ̈k) ee kɔc cï yïn thiëëc ë lööŋ (cït mɛn bï kek lɔ tɔŋic), cɔk alɔn ye kek kɔc cï jak. Keek aa wïc bïk rëër kek kɔc cïï tɔŋ looi ku Allah acï piɔ̈ɔ̈thken thiöök nhïïm, këya, acïïk ŋic (kë bï bɛ̈n bei në kä cïk looi yiic).

يَعْتَذِرُوْنَ اِلَيْكُمْ اِذَا رَجَعْتُمْ اِلَيْهِمْ ۗ قُلْ لَّا تَعْتَذِرُوْا لَنْ نُّؤْمِنَ لَكُمْ قَدْ نَبَّاَنَا اللّٰهُ مِنْ اَخْبَارِكُمْ وَسَيَرَى اللّٰهُ عَمَلَكُمْ وَرَسُوْلُهٗ ثُمَّ تُرَدُّوْنَ اِلٰى عٰلِمِ الْغَيْبِ وَالشَّهَادَةِ فَيُنَبِّئُكُمْ بِمَا كُنْتُمْ تَعْمَلُوْنَ

ya‘tażirūna ilaikum iżā raja‘tum ilaihim, qul lā ta‘tażirū lan nu'mina lakum qad nabba'anallāhu min akhbārikum wa sayarallāhu ‘amalakum wa rasūluhū ṡumma turaddūna ilā ‘ālimil-gaibi wasy-syahādati fa yunabbi'ukum bimā kuntum ta‘malūn(a).

Keek (kɔc ë pït ë kɔc cï röt mat ë tɔŋ yic) abïk käk cï röt looi lɛ̈k yïn të cï yïn dhuk tënë keek. Luel (Muhammad), "Duɔ̈në käŋ gël; ɣok aacïï yïïn bɛɛr gam, ee yic, Allah acï ɣok lɛ̈k wël yamku. Ku Allah abï luɔidu tïŋ, (cït mɛn bï yen) Raan cï lɔc ku dɔc tïŋ, ku yïn abï dhuk tënë (Allah) raan ŋic käŋ kedhie ke cïï tïŋ ku kä ye yith, ku abï yïn lɛ̈k kë ca looi."

سَيَحْلِفُوْنَ بِاللّٰهِ لَكُمْ اِذَا انْقَلَبْتُمْ اِلَيْهِمْ لِتُعْرِضُوْا عَنْهُمْ ۗ فَاَعْرِضُوْا عَنْهُمْ ۗ اِنَّهُمْ رِجْسٌۙ وَّمَأْوٰىهُمْ جَهَنَّمُ جَزَاۤءً ۢبِمَا كَانُوْا يَكْسِبُوْنَ

sayaḥlifūna billāhi lakum iżanqalabtum ilaihim litu‘riḍū ‘anhum, fa a‘riḍū ‘anhum, innahum rijs(un), wa ma'wāhum jahannamu jazā'am bimā kānū yaksibūn(a).

Ku keek abï yïn thɔ̈ny në rin ke Allah, të dhuk yïn ke keek, ku yïn abï röt dhuɔ̈k ciëën tënë keek. Ku ë yen, welkë röt wei tënë ke; rin ë yic, keek aa nɔŋ wëi rac ku tëden ee mac, ke ye kë cïk looi.

يَحْلِفُوْنَ لَكُمْ لِتَرْضَوْا عَنْهُمْ ۚفَاِنْ تَرْضَوْا عَنْهُمْ فَاِنَّ اللّٰهَ لَا يَرْضٰى عَنِ الْقَوْمِ الْفٰسِقِيْنَ

yaḥlifūna lakum litarḍau ‘anhum, fa in tarḍau ‘anhum fa innallāha lā yarḍā ‘anil-qaumil-fāsiqīn(a).

Aabï yï kuëëŋ rin bï yïn ke gam. Ku na cɔk gam keek, ke Allah acïï bï puɔ̈u miɛt tënë kɔc rac.

اَلْاَعْرَابُ اَشَدُّ كُفْرًا وَّنِفَاقًا وَّاَجْدَرُ اَلَّا يَعْلَمُوْا حُدُوْدَ مَآ اَنْزَلَ اللّٰهُ عَلٰى رَسُوْلِهٖ ۗوَاللّٰهُ عَلِيْمٌ حَكِيْمٌ

al-a‘rābu asyaddu kufraw wa nifāqaw wa ajdaru allā ya‘lamū ḥudūda mā anzalallāhu ‘alā rasūlih(ī), wallāhu ‘alīmun ḥakīm(un).

Kɔc ke Arab ke Bedouin aa ril në gɛ̈mden ku gɛ̈mden yic, ku ee kë ë tɔ̈ ke ŋickë lööŋ cï Allah ke nyuɔɔth tënë Raan cï lɔc ku dɔc. Allah ee raan ŋic käŋ kedhiɛ, ee raan ŋic käŋ kedhiɛ.

وَمِنَ الْاَعْرَابِ مَنْ يَّتَّخِذُ مَا يُنْفِقُ مَغْرَمًا وَّيَتَرَبَّصُ بِكُمُ الدَّوَاۤىِٕرَ ۗعَلَيْهِمْ دَاۤىِٕرَةُ السَّوْءِ ۗوَاللّٰهُ سَمِيْعٌ عَلِيْمٌ

wa minal-a‘rābi may yattakhiżu mā yunfiqu magramaw wa yatarabbaṣu bikumud-dawā'ir(a), ‘alaihim dā'iratus-sau'(i), wallāhu samī‘un ‘alīm(un).

Ku në kɔc ke Arab yiic ke Bedouin anɔŋ kɔc ye kë cïk tääu piny (në dhöl de Nhialic yic) tïŋ ke ye kë cï riääk; yen ee tïït kërac bï yïn yök, kek aye kɔc bï kërac dɔm. Allah ee raan ë piŋ käŋ, ku ë ŋic käŋ.

وَمِنَ الْاَعْرَابِ مَنْ يُّؤْمِنُ بِاللّٰهِ وَالْيَوْمِ الْاٰخِرِ وَيَتَّخِذُ مَا يُنْفِقُ قُرُبٰتٍ عِنْدَ اللّٰهِ وَصَلَوٰتِ الرَّسُوْلِ ۗ اَلَآ اِنَّهَا قُرْبَةٌ لَّهُمْ ۗ سَيُدْخِلُهُمُ اللّٰهُ فِيْ رَحْمَتِهٖ ۗاِنَّ اللّٰهَ غَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ ࣖ

wa minal-a‘rābi may yu'minu billāhi wal-yaumil-ākhiri wa yattakhiżu mā yunfiqu qurubātin ‘indallāhi wa ṣalawātir-rasūl(i), alā innahā qurbatul lahum, sayudkhiluhumullāhu fī raḥmatih(ī), innallāha gafūrur raḥīm(un).

Ku në kɔc ke Arab ke Bedouin yiic anɔŋ kɔc cï gam në Allah ku kööl de thök, ku tïŋkë kë yekë thöl (në dhöl de Allah) ke ye dhöl bïk röt thiääk ke Allah ku ke ye dhöl bïk (yök) lɔ̈ŋ de Raan cï lɔc ku dɔc. Ŋïc, ee yic, gɛ̈m ee dhöl bï kek röt thiääk (në Allah). Ku ë tɛ̈ɛ̈n, Allah abï keek tääu në käcde yic (nhial); Ee yic, Allah ee raan ye kɔc päl awɛ̈ɛ̈c, ee raan ye kɔc piɔ̈ɔ̈th käc.

وَالسّٰبِقُوْنَ الْاَوَّلُوْنَ مِنَ الْمُهٰجِرِيْنَ وَالْاَنْصَارِ وَالَّذِيْنَ اتَّبَعُوْهُمْ بِاِحْسَانٍۙ رَّضِيَ اللّٰهُ عَنْهُمْ وَرَضُوْا عَنْهُ وَاَعَدَّ لَهُمْ جَنّٰتٍ تَجْرِيْ تَحْتَهَا الْاَنْهٰرُ خٰلِدِيْنَ فِيْهَآ اَبَدًا ۗذٰلِكَ الْفَوْزُ الْعَظِيْمُ

was-sābiqūnal-awwalūna minal-muhājirīna wal-anṣāri wal-lażīnattaba‘ūhum bi'iḥsān(in), raḍiyallāhu ‘anhum wa raḍū ‘anhu wa a‘adda lahum jannātin tajrī taḥtahal-anhāru khālidīna fīhā abadā(n), żālikal-fauzul-‘aẓīm(u).

Ku kɔc tueŋ cï (gël ë Islam) në Muhajirin ku Ansar ku kɔc cï keek kuanycök apath, Nhialic acï puɔ̈th miɛt tënë keek ku keek aacï puɔ̈th miɛt tënë Nhialic. Allah acï domic guiir tënë keek wën yenë wɛ̈ɛ̈r tɔ̈ piiny thïn. Ku keek aabï rëër thïn akölriëëc ëbën. Ku yen ë tiɛ̈m dït apɛi.

وَمِمَّنْ حَوْلَكُمْ مِّنَ الْاَعْرَابِ مُنٰفِقُوْنَ ۗوَمِنْ اَهْلِ الْمَدِيْنَةِ مَرَدُوْا عَلَى النِّفَاقِۗ لَا تَعْلَمُهُمْۗ نَحْنُ نَعْلَمُهُمْۗ سَنُعَذِّبُهُمْ مَّرَّتَيْنِ ثُمَّ يُرَدُّوْنَ اِلٰى عَذَابٍ عَظِيْمٍ ۚ

wa mimman ḥaulakum minal-a‘rābi munāfiqūn(a),wa min ahlil-madīnati maradū ‘alan nifāq(i), lā ta‘lamuhum, naḥnu na‘lamuhum, sanu‘ażżibuhum marrataini ṡumma yuraddūna ilā ‘ażābin ‘aẓīm(in).

Ku kam kɔc Bedouin rɛ̈ɛ̈r ë yï lɔ̈ɔ̈m, aa kɔc ë pït. Ku kɔc ke Medina yiic aa kɔc ë pït, ku pïtden apɛi. Yïn (O Muhammad) acie keek ŋic, ku ɣok aa ŋic keek. Ku ëcï lac bɛ̈n, ɣok abï keek nɔ̈k arak rou, ku keek abï dhuɔ̈k ciëën në tɛ̈m dït yic.

وَاٰخَرُوْنَ اعْتَرَفُوْا بِذُنُوْبِهِمْ خَلَطُوْا عَمَلًا صَالِحًا وَّاٰخَرَ سَيِّئًاۗ عَسَى اللّٰهُ اَنْ يَّتُوْبَ عَلَيْهِمْۗ اِنَّ اللّٰهَ غَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ

wa ākharūna‘tarafū biżunūbihim khalaṭū ‘amalan ṣāliḥaw wa ākhara sayyi'ā(n), ‘asallāhu ay yatūba ‘alaihim, innallāha gafūrur raḥīm(un).

Ku kɔc kɔ̈k aye adumuɔ̈ɔ̈mken gam, ku liääpkë käpath kek kärac. Ku ë ŋɔ̈ɔ̈th lɔn bï Allah lööŋken gam. Ee yic, Allah ee raan ye kɔc päl awɛ̈ɛ̈c piny, ee raan ye kɔc piɔ̈ɔ̈th käc.

خُذْ مِنْ اَمْوَالِهِمْ صَدَقَةً تُطَهِّرُهُمْ وَتُزَكِّيْهِمْ بِهَا وَصَلِّ عَلَيْهِمْۗ اِنَّ صَلٰوتَكَ سَكَنٌ لَّهُمْۗ وَاللّٰهُ سَمِيْعٌ عَلِيْمٌ

khuż min amwālihim ṣadaqatan tuṭahhiruhum wa tuzakkīhim bihā wa ṣalli ‘alaihim, inna ṣalātaka sakanul lahum, wallāhu samī‘un ‘alīm(un).

Ku dɔm zakat tënë käken, ba keek lɔɔk ku lɔɔk keek, ku röök keek. Ee yic, röökdu ee keek gäm dɔ̈ɔ̈r. Allah ee raan ë piŋ käŋ, ku ë ŋic käŋ.

اَلَمْ يَعْلَمُوْٓا اَنَّ اللّٰهَ هُوَ يَقْبَلُ التَّوْبَةَ عَنْ عِبَادِهٖ وَيَأْخُذُ الصَّدَقٰتِ وَاَنَّ اللّٰهَ هُوَ التَّوَّابُ الرَّحِيْمُ

alam ya‘lamū annallāha huwa yaqbalut-taubata ‘an ‘ibādihī wa ya'khużuṣ-ṣadaqāti wa annallāha huwat-tawwābur-raḥīm(u).

Ku keek aacïï ŋic lɔn ye Allah lööŋ ke kɔcke gam gam ku gam zakatden, ku lɔn ye Allah lööŋ gam, ee raan ë lööŋ ë kɔc ëbɛ̈n?

وَقُلِ اعْمَلُوْا فَسَيَرَى اللّٰهُ عَمَلَكُمْ وَرَسُوْلُهٗ وَالْمُؤْمِنُوْنَۗ وَسَتُرَدُّوْنَ اِلٰى عٰلِمِ الْغَيْبِ وَالشَّهَادَةِ فَيُنَبِّئُكُمْ بِمَا كُنْتُمْ تَعْمَلُوْنَۚ

wa quli‘malū fa sayarallāhu ‘amalakum wa rasūluhū wal-mu'minūn(a), wa saturaddūna ilā ‘ālimil-gaibi wasy-syahādati fa yunabbi'ukum bimā kuntum ta‘malūn(a).

Ku luelkë, “Luɔikë, ku Allah abï luɔidu tïŋ, ku jɔl ya Raan cï lɔc ku dɔcde ku kɔc cï gam, ku yïn abï dhuk tënë raan ŋic kä cïï tïŋ ku kä cï tïŋ, ku abï yïn lɛ̈k kë ye yïn looi.”

وَاٰخَرُوْنَ مُرْجَوْنَ لِاَمْرِ اللّٰهِ اِمَّا يُعَذِّبُهُمْ وَاِمَّا يَتُوْبُ عَلَيْهِمْۗ وَاللّٰهُ عَلِيْمٌ حَكِيْمٌ

wa ākharūna murjaunal li'amrillāhi immā yu‘ażżibuhum wa immā yatūbu ‘alaihim, wallāhu ‘alīmun ḥakīm(un).

Ku anɔŋ (ku) kɔc kɔ̈k cï keek gël agut cï bï Allah lööŋ tääu; lëu bï Nhialic keek rac ku lëu bï Nhialic keek gam bïk röt dhuɔ̈k ciëën. Allah ee raan ŋic käŋ kedhiɛ, ee raan ŋic käŋ kedhiɛ.

وَالَّذِيْنَ اتَّخَذُوْا مَسْجِدًا ضِرَارًا وَّكُفْرًا وَّتَفْرِيْقًاۢ بَيْنَ الْمُؤْمِنِيْنَ وَاِرْصَادًا لِّمَنْ حَارَبَ اللّٰهَ وَرَسُوْلَهٗ مِنْ قَبْلُ ۗوَلَيَحْلِفُنَّ اِنْ اَرَدْنَآ اِلَّا الْحُسْنٰىۗ وَاللّٰهُ يَشْهَدُ اِنَّهُمْ لَكٰذِبُوْنَ

wal-lażīnattakhażū masjidan ḍirāraw wa kufraw wa tafrīqam bainal-mu'minīna wa irṣādal liman ḥāraballāha wa rasūlahū min qabl(u), wa layaḥlifunna in aradnā illal-ḥusnā, wallāhu yasyhadu innahum lakāżibūn(a).

Ku (në kɔc ë pït yic) anɔŋ kɔc ye ɣön ë lɔ̈ŋ yïk bïk kërac bɛ̈i (në kɔc cï gam yiic), bïk cïï gam ku bïk kɔc cï gam tek yiic ku bïk tïït në bɛ̈n de kɔc cï tɔŋ looi kek Allah ku Raan cï lɔc ku dɔc në thɛɛ juëc yiic. Ku thɔnkë ë yic, “Ɣok aa wïc käpath ë rot.” Ku Allah ee ŋic lɔn ye kek kɔc ë lueth (në thɔnden yic).

لَا تَقُمْ فِيْهِ اَبَدًاۗ لَمَسْجِدٌ اُسِّسَ عَلَى التَّقْوٰى مِنْ اَوَّلِ يَوْمٍ اَحَقُّ اَنْ تَقُوْمَ فِيْهِۗ فِيْهِ رِجَالٌ يُّحِبُّوْنَ اَنْ يَّتَطَهَّرُوْاۗ وَاللّٰهُ يُحِبُّ الْمُطَّهِّرِيْنَ

lā taqum fīhi abadā(n), lamasjidun ussisa ‘alat-taqwā min awwali yaumin aḥaqqu an taqūma fīh(i), fīhi rijāluy yuḥibbūna ay yataṭahharū, wallāhu yuḥibbul-muṭṭahhirīn(a).

Duk röök në muthilimïn yic agut cï akälciɛ̈ɛ̈n. Ee yic, mosque cï looi në dhöl de Nhialic, jɔɔk në kööl tueŋ ee kë puɔth apɛi tënë yïn ba lɔŋ thïn. Në ye yic anɔŋ kɔc wïc bïk röt lɔɔk. Allah anhiar kɔc lajik.

اَفَمَنْ اَسَّسَ بُنْيَانَهٗ عَلٰى تَقْوٰى مِنَ اللّٰهِ وَرِضْوَانٍ خَيْرٌ اَمْ مَّنْ اَسَّسَ بُنْيَانَهٗ عَلٰى شَفَا جُرُفٍ هَارٍ فَانْهَارَ بِهٖ فِيْ نَارِ جَهَنَّمَۗ وَاللّٰهُ لَا يَهْدِى الْقَوْمَ الظّٰلِمِيْنَ

afaman assasa bun-yānahū ‘alā taqwā minallāhi wa riḍwānin khairun am man assasa bun-yānahū ‘alā syafā jurufin hārin fanhāra bihī fī nāri jahannam(a), wallāhu lā yahdil-qaumaẓ-ẓālimīn(a).

Ku na yïn ya, ke kɔc ye ɣööt yïk (mosques) në kë de Nhialic ku (Këde) miɛt de piɔ̈u aye piath, ka ye kɔc ye ɣöötken yïk në thök de pïu yiic cï riääk, ku (ɣöt) acï riääk ke keek në Hell yic? Allah acie kɔc rac ye nyuɔ̈ɔ̈th .

لَا يَزَالُ بُنْيَانُهُمُ الَّذِيْ بَنَوْا رِيْبَةً فِيْ قُلُوْبِهِمْ اِلَّآ اَنْ تَقَطَّعَ قُلُوْبُهُمْۗ وَاللّٰهُ عَلِيْمٌ حَكِيْمٌ ࣖ

lā yazālu bun-yānuhumul-lażī banau rībatan fī qulūbihim illā an taqaṭṭa‘a qulūbuhum, wallāhu ‘alīmun ḥakīm(un).

Ku ɣön cïk yïk ee ye kë ye kɔc cɔk diɛɛr në piɔ̈ɔ̈thken yiic në nyindhiɛ, agut cï piɔ̈ɔ̈thken ëbɛ̈n. Ku Allah ee raan ŋic käŋ kedhiɛ, ee raan ŋic käŋ kedhiɛ.

۞ اِنَّ اللّٰهَ اشْتَرٰى مِنَ الْمُؤْمِنِيْنَ اَنْفُسَهُمْ وَاَمْوَالَهُمْ بِاَنَّ لَهُمُ الْجَنَّةَۗ يُقَاتِلُوْنَ فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ فَيَقْتُلُوْنَ وَيُقْتَلُوْنَ وَعْدًا عَلَيْهِ حَقًّا فِى التَّوْرٰىةِ وَالْاِنْجِيْلِ وَالْقُرْاٰنِۗ وَمَنْ اَوْفٰى بِعَهْدِهٖ مِنَ اللّٰهِ فَاسْتَبْشِرُوْا بِبَيْعِكُمُ الَّذِيْ بَايَعْتُمْ بِهٖۗ وَذٰلِكَ هُوَ الْفَوْزُ الْعَظِيْمُ

innallāhasytarā minal-mu'minīna anfusahum wa amwālahum bi'anna lahumul-jannah(ta), yuqātilūna fī sabīlillāhi fa yaqtulūna wa yuqtalūna wa‘dan ‘alaihi ḥaqqan fit-taurāti wal-injīli wal-qur'ān(i), wa man aufā bi‘ahdihī minallāhi fastabsyirū bibai‘ikumul-lażī bāya‘tum bih(ī), wa żālika huwal-fauzul-‘aẓīm(u).

Ee yic, Allah acï pïïrden ku käjuëcken ɣɔɔc tënë kɔc cï gam në gɛ̈mden keek paradiso. Keek aa thɔ̈ɔ̈r në dhöl de Allah; rin bï kek kɔc nɔ̈k ka bïk nɔ̈k, (cït mɛn) ë thɔn yic ë Nhialic ë Torah, Wɛ̈t Puɔth Yam ku Koran. Ku yeŋa ye kä cïke thɔn muk apath awär Allah? Ku ëya, miɛtkë puɔ̈th në ɣɔɔc ku ɣɔɔc cïk looi, ku yen ë tiɛ̈m dït.

اَلتَّاۤىِٕبُوْنَ الْعٰبِدُوْنَ الْحٰمِدُوْنَ السَّاۤىِٕحُوْنَ الرّٰكِعُوْنَ السّٰجِدُوْنَ الْاٰمِرُوْنَ بِالْمَعْرُوْفِ وَالنَّاهُوْنَ عَنِ الْمُنْكَرِ وَالْحٰفِظُوْنَ لِحُدُوْدِ اللّٰهِ ۗوَبَشِّرِ الْمُؤْمِنِيْنَ

at tā'ibūnal-‘ābidul-ḥāmidūnas-sā'iḥūnar-rāki‘ūnas-sājidūnal-āmirūna bil-ma‘rūfi wan-nāhūna ‘anil-munkari wal-ḥāfiẓūna liḥudūdillāh(i), wa basysyiril-mu'minīn(a).

Aye kɔc ye röt dhuɔ̈k ciëën, ye röök, ye leec (Allah), ye cath (në kë de ŋïc ku nhialiny), ye röt gut piny, ye röt gut piny, ye këpath yɔ̈ɔ̈k ku ye kärac gël ku yekë lööŋ ke Allah theek. ku cɔl kc cï gam amit puth.

مَا كَانَ لِلنَّبِيِّ وَالَّذِيْنَ اٰمَنُوْٓا اَنْ يَّسْتَغْفِرُوْا لِلْمُشْرِكِيْنَ وَلَوْ كَانُوْٓا اُولِيْ قُرْبٰى مِنْۢ بَعْدِ مَا تَبَيَّنَ لَهُمْ اَنَّهُمْ اَصْحٰبُ الْجَحِيْمِ

mā kāna lin-nabiyyi wal-lażīna āmanū ay yastagfirū lil-musyrikīna wa lau kānū ulī qurbā mim ba‘di mā tabayyana lahum annahum aṣḥābul-jaḥīm(i).

Acïï path bï Raan cï lɔc ku dɔc ku kɔc cï gam thiëëc në päl awuɔ̈c (tënë Allah) tënë kɔc cï Nhialic gam, agut cï na cɔk ya kɔc ruääi (ke), ke cï rot nyuɔɔth tënë keek lɔn ye kɔc cï Nhialic gam kɔc rɛ̈ɛ̈r në mac yic.

وَمَا كَانَ اسْتِغْفَارُ اِبْرٰهِيْمَ لِاَبِيْهِ اِلَّا عَنْ مَّوْعِدَةٍ وَّعَدَهَآ اِيَّاهُۚ فَلَمَّا تَبَيَّنَ لَهٗٓ اَنَّهٗ عَدُوٌّ لِّلّٰهِ تَبَرَّاَ مِنْهُۗ اِنَّ اِبْرٰهِيْمَ لَاَوَّاهٌ حَلِيْمٌ

wa mā kānastigfāru ibrāhīma li'abīhi illā ‘am mau‘idatiw wa‘adahā iyyāh(u), falammā tabayyana lahū annahū ‘aduwwul lillāhi tabarra'a minh(u), inna ibrāhīma la'awwāhun ḥalīm(un).

Ku kë cï Ibrahim thiëëc bï päl awuɔ̈c (tënë Allah) tënë wun, acie kë dɛ̈t ë rin cï yen thɔn tënë wun. Ku nawën cï Abraɣam ŋic lɔn ye wun raan atɛ̈ɛ̈r Nhialic, ke Abraɣam acï puɔ̈k kek ye. Ee yic, Ibrahim ee ye raan ë puɔ̈u miɛt apɛi ku nɔŋ piɔ̈u path .

وَمَا كَانَ اللّٰهُ لِيُضِلَّ قَوْمًاۢ بَعْدَ اِذْ هَدٰىهُمْ حَتّٰى يُبَيِّنَ لَهُمْ مَّا يَتَّقُوْنَۗ اِنَّ اللّٰهَ بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيْمٌ

wa mā kānallāhu liyuḍilla qaumam ba‘da iż hadāhum ḥattā yubayyina lahum mā yattaqūn(a), innallāha bikulli syai'in ‘alīm(un).

Ku Allah acïï kɔc bï ya thɔ̈ɔ̈r, të cï yen keek gäm lööŋ, ago keek ya lɛ̈k kë bïk puɔ̈l. Ee yic, Allah ee raan ŋic käŋ kedhiɛ.

اِنَّ اللّٰهَ لَهٗ مُلْكُ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِۗ يُحْيٖ وَيُمِيْتُۗ وَمَا لَكُمْ مِّنْ دُوْنِ اللّٰهِ مِنْ وَّلِيٍّ وَّلَا نَصِيْرٍ

innallāha lahū mulkus-samāwāti wal-arḍ(i), yuḥyī wa yumīt(u), wa mā lakum min dūnillāhi miw waliyyiw wa lā naṣīr(in).

Ee yic, Allah anɔŋ riɛl nhial ku piny. Acï tääu në mac yic ku jäl. Acïn raan bï yïn tiit ku bï yïn kony, ee Allah.

لَقَدْ تَّابَ اللّٰهُ عَلَى النَّبِيِّ وَالْمُهٰجِرِيْنَ وَالْاَنْصَارِ الَّذِيْنَ اتَّبَعُوْهُ فِيْ سَاعَةِ الْعُسْرَةِ مِنْۢ بَعْدِ مَا كَادَ يَزِيْغُ قُلُوْبُ فَرِيْقٍ مِّنْهُمْ ثُمَّ تَابَ عَلَيْهِمْۗ اِنَّهٗ بِهِمْ رَءُوْفٌ رَّحِيْمٌ ۙ

laqat tāballāhu ‘alan-nabiyyi wal-muhājirīna wal-anṣāril-lażīnattaba‘ūhu fī sā‘atil-‘usrati mim ba‘di mā kāda yazīgu qulūbu farīqim minhum ṡumma tāba ‘alaihim, innahū bihim ra'ūfur raḥīm(un).

Ee yic, Nhialic acï lööŋ ke Raan cï lɔc ku dɔc gam, Muhajirin ku Ansar, cï Raan cï lɔc ku dɔc kuanycök në thɛɛr ril yiic, wën cï piɔ̈ɔ̈th ke akutnhom de keek thiɔ̈k ke dhuk ciëën, ke Nhialic acï lööŋken gam. Ee yic, Allah ee raan ë piɔ̈ɔ̈th käc, ee raan ë piɔ̈ɔ̈th käc tënë keek.

وَّعَلَى الثَّلٰثَةِ الَّذِيْنَ خُلِّفُوْاۗ حَتّٰٓى اِذَا ضَاقَتْ عَلَيْهِمُ الْاَرْضُ بِمَا رَحُبَتْ وَضَاقَتْ عَلَيْهِمْ اَنْفُسُهُمْ وَظَنُّوْٓا اَنْ لَّا مَلْجَاَ مِنَ اللّٰهِ اِلَّآ اِلَيْهِۗ ثُمَّ تَابَ عَلَيْهِمْ لِيَتُوْبُوْاۗ اِنَّ اللّٰهَ هُوَ التَّوَّابُ الرَّحِيْمُ ࣖ

wa ‘alaṡ-ṡalāṡatil-lażīna khullifū, ḥattā iżā ḍāqat ‘alaihimul-arḍu bimā raḥubat wa ḍāqat ‘alaihim anfusuhum wa ẓannū allā malja'a minallāhi illā ilaih(i), ṡumma tāba ‘alaihim liyatūbū, innallāha huwat-tawwābur-raḥīm(u).

ku tënë kɔc kadiäk cï jäl. Ku ëcï piny tïŋ ke cï thök tënë keek, cɔk alɔn cï piny dït ku wëiken ëya acï röt yök (a yök aya) ke thök tënë keek, ku ŋickë lɔn cïn yen dhöl bï kek jäl tënë (tɔŋ de) Allah, ku tënë yen yetök, ke Nhialic acï dhukciëënden gam agokë rëër në dhukciëënden yic. Ee yic, Allah ee raan ye kɔc gam apɛi, ee raan ye kɔc piɔ̈ɔ̈th käc.

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوا اتَّقُوا اللّٰهَ وَكُوْنُوْا مَعَ الصّٰدِقِيْنَ

yā ayyuhal-lażīna āmanuttaqullāha wa kūnū ma‘aṣ-ṣādiqīn(a).

Wek kɔc cï gam! Riɔ̈ɔ̈ckë Nhialic, ku tɔ̈u ke kɔc la cök.

مَا كَانَ لِاَهْلِ الْمَدِيْنَةِ وَمَنْ حَوْلَهُمْ مِّنَ الْاَعْرَابِ اَنْ يَّتَخَلَّفُوْا عَنْ رَّسُوْلِ اللّٰهِ وَلَا يَرْغَبُوْا بِاَنْفُسِهِمْ عَنْ نَّفْسِهٖۗ ذٰلِكَ بِاَنَّهُمْ لَا يُصِيْبُهُمْ ظَمَاٌ وَّلَا نَصَبٌ وَّلَا مَخْمَصَةٌ فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ وَلَا يَطَـُٔوْنَ مَوْطِئًا يَّغِيْظُ الْكُفَّارَ وَلَا يَنَالُوْنَ مِنْ عَدُوٍّ نَّيْلًا اِلَّا كُتِبَ لَهُمْ بِهٖ عَمَلٌ صَالِحٌۗ اِنَّ اللّٰهَ لَا يُضِيْعُ اَجْرَ الْمُحْسِنِيْنَ

mā kāna li'ahlil-madīnati wa man ḥaulahum minal-a‘rābi ay yatakhallafū ‘ar rasūlillāhi wa lā yargabū bi'anfusihim ‘an nafsih(ī), żālika bi'annahum lā yuṣībuhum ẓama'uw wa lā naṣabuw wa lā makhmaṣatun fī sabīlillāhi wa lā yaṭa'ūna mauṭi'ay yagīẓul-kuffāra wa lā yanālūna min ‘aduwwin nailan illā kutiba lahum bihī ‘amalun ṣāliḥ(un), innallāha lā yuḍī‘u ajral-muḥsinīn(a).

Acïï thöŋ ke kɔc ke Medina ku kɔc ke Bedouin tɔ̈ në ke lɔ̈ɔ̈m bïk cïï cath kek Raan cï lɔc ku dɔc (në tɔŋic), ku acie thöŋ ke keek bïk röt nhiaar apɛi awär Raan cï lɔc ku dɔc. Këya, rin cï kek thök ë pïu, thök ë thök, ku thök ë cɔk ë dhöl de Allah yic, ku ka cïn të ye kɔc cï gam rac puɔ̈th, ku ka cïn kërac ye looi tënë kɔc atɛ̈ɛ̈r, ee kë bï gɔ̈t tënë keek ke ye këpath cï looi. Ee yic, Allah acie wëu ke kɔc ye käpath looi ye riɔ̈ɔ̈k.

وَلَا يُنْفِقُوْنَ نَفَقَةً صَغِيْرَةً وَّلَا كَبِيْرَةً وَّلَا يَقْطَعُوْنَ وَادِيًا اِلَّا كُتِبَ لَهُمْ لِيَجْزِيَهُمُ اللّٰهُ اَحْسَنَ مَا كَانُوْا يَعْمَلُوْنَ

wa lā yunfiqūna nafaqatan ṣagīrataw wa lā kabīrataw wa lā yaqṭa‘ūna wādiyan illā kutiba lahum liyajziyahumullāhu aḥsana mā kānū ya‘malūn(a).

ku keek aacie alms ye gäm, cɔk ya kë thiin koor ku kë dït, ku acie (ku) gël ë pïu (në jihad yic), të cïn yen kë bï gɔ̈t tënë keek (cït mɛn de kë puɔth), bïk keek gäm ariööp në Allah (në) kë puɔth wär kë cïk looi.

۞ وَمَا كَانَ الْمُؤْمِنُوْنَ لِيَنْفِرُوْا كَاۤفَّةًۗ فَلَوْلَا نَفَرَ مِنْ كُلِّ فِرْقَةٍ مِّنْهُمْ طَاۤىِٕفَةٌ لِّيَتَفَقَّهُوْا فِى الدِّيْنِ وَلِيُنْذِرُوْا قَوْمَهُمْ اِذَا رَجَعُوْٓا اِلَيْهِمْ لَعَلَّهُمْ يَحْذَرُوْنَ ࣖ

wa mā kānal-mu'minūna liyanfirū kāffah(tan), falau lā nafara min kulli firqatim minhum ṭā'ifatul liyatafaqqahū fid-dīni wa liyunżirū qaumahum iżā raja‘ū ilaihim la‘allahum yaḥżarūn(a).

Ku acïï path bï kɔc cï gam la ëbën (tën tɔŋ). Yeŋö cïï kɔc kɔ̈k ke akut tök ke keek lɔ bïk ŋiɛ̈c jam në kanitha yic ku bïk kɔcken ya lɛ̈k të dhuk kek, agokë röt ya gël.

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا قَاتِلُوا الَّذِيْنَ يَلُوْنَكُمْ مِّنَ الْكُفَّارِ وَلْيَجِدُوْا فِيْكُمْ غِلْظَةًۗ وَاعْلَمُوْٓا اَنَّ اللّٰهَ مَعَ الْمُتَّقِيْنَ

yā ayyuhal-lażīna āmanū qātilul-lażīna yalūnakum minal-kuffāri wal-yajidū fīkum gilẓah(tan), wa‘lamū annallāha ma‘al-muttaqīn(a).

Wek kɔc cï gam! Tɔŋ kɔc cï gam tɔ̈ yï lɔ̈ɔ̈m, ku cɔk keek yök ke yïn ril, ku ŋickë lɔn ye Allah tɔ̈ ke kɔc cï Nhialic door.

وَاِذَا مَآ اُنْزِلَتْ سُوْرَةٌ فَمِنْهُمْ مَّنْ يَّقُوْلُ اَيُّكُمْ زَادَتْهُ هٰذِهٖٓ اِيْمَانًاۚ فَاَمَّا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا فَزَادَتْهُمْ اِيْمَانًا وَّهُمْ يَسْتَبْشِرُوْنَ

wa iżā mā unzilat sūratun fa minhum may yaqūlu ayyukum zādathu hāżihī īmānā(n), fa ammal-lażīna āmanū fa zādathum īmānaw wa hum yastabsyirūn(a).

Ku na cï surah tök nyuɔɔth, ke kamken (kɔc ë pït) anɔŋ kɔc cï lueel, "Yeŋa kamkun cï gamde juak në (luɔɔi de) surah kënë?" Ku kɔc cï gam, ke surah kënë ee gamden juak, ku keek aa yök ke cï puɔ̈th miɛt.

وَاَمَّا الَّذِيْنَ فِيْ قُلُوْبِهِمْ مَّرَضٌ فَزَادَتْهُمْ رِجْسًا اِلٰى رِجْسِهِمْ وَمَاتُوْا وَهُمْ كٰفِرُوْنَ

wa ammal-lażīna fī qulūbihim maraḍun fa zādathum rijsan ilā rijsihim wa mātū wa hum kāfirūn(a).

Ku kɔc nɔŋ tuany ë piɔ̈ɔ̈thken, ke (në ye surah kënë yic) kucden tɔ̈ thïn abï rot juak ku keek abï thou ke ye kɔc këc gam.

اَوَلَا يَرَوْنَ اَنَّهُمْ يُفْتَنُوْنَ فِيْ كُلِّ عَامٍ مَّرَّةً اَوْ مَرَّتَيْنِ ثُمَّ لَا يَتُوْبُوْنَ وَلَا هُمْ يَذَّكَّرُوْنَ

awalā yarauna annahum yuftanūna fī kulli ‘āmim marrataini ṡumma lā yatūbūna wa lā hum yażżakkarūn(a).

Ku cïïk (kɔc ë pït) ye ŋic lɔn ye kek them arak tök ku arak rou ruɔ̈ɔ̈nic, ku ka cïï röt ye dhuɔ̈k ciëën ku ka cïn kë yekë piɔ̈ɔ̈c?

وَاِذَا مَآ اُنْزِلَتْ سُوْرَةٌ نَّظَرَ بَعْضُهُمْ اِلٰى بَعْضٍۗ هَلْ يَرٰىكُمْ مِّنْ اَحَدٍ ثُمَّ انْصَرَفُوْاۗ صَرَفَ اللّٰهُ قُلُوْبَهُمْ بِاَنَّهُمْ قَوْمٌ لَّا يَفْقَهُوْنَ

wa iżā mā unzilat sūratun naẓara ba‘ḍuhum ilā ba‘ḍ(in), hal yarākum min aḥadin ṡummanṣarafū, ṣarafallāhu qulūbahum bi'annahum qaumul lā yafqahūn(a).

Ku na cï surah tök nyuɔɔth, ke keek aacï röt tïŋ (ke luelkë), "Ye raan (tënë Muthilimïn) tïŋ yïn?" Nawën ë kënë cök ke ke jäl. Allah acï piɔ̈ɔ̈thken wel rin cï kek kɔc këc käŋ deetic.

لَقَدْ جَاۤءَكُمْ رَسُوْلٌ مِّنْ اَنْفُسِكُمْ عَزِيْزٌ عَلَيْهِ مَا عَنِتُّمْ حَرِيْصٌ عَلَيْكُمْ بِالْمُؤْمِنِيْنَ رَءُوْفٌ رَّحِيْمٌ

laqad jā'akum rasūlum min anfusikum ‘azīzun ‘alaihi mā ‘anittum ḥarīṣun ‘alaikum bil-mu'minīna ra'ūfur raḥīm(un).

Ee yic, acï bɛ̈n tënë yï raan cï tuɔɔc tënë kɔcku, ku rɛ̈ɛ̈c ë yök yïn ee kë ril, (yen) awïc (gɛ̈m ku luɔ̈k) ë yic tënë yï, ee raan path ku ë kɔc cï gam piɔ̈ɔ̈th käc.

فَاِنْ تَوَلَّوْا فَقُلْ حَسْبِيَ اللّٰهُ لَآ اِلٰهَ اِلَّا هُوَ ۗ عَلَيْهِ تَوَكَّلْتُ وَهُوَ رَبُّ الْعَرْشِ الْعَظِيْمِ ࣖ

fa in tawallau faqul ḥasbiyallāhu lā ilāha illā huw(a), ‘alaihi tawakkaltu wa huwa rabbul-‘arsyil-‘aẓīm(i).

Ku na cïk röt dhuɔ̈k ciëën (në gam yic), ke luelkë (O Muhammad), "Allah acï thök tënë ɣɛn; acïn jɔŋ dɛ̈t peei ee yen. Yeen acï ɣɛn gam, ku yen ee Bɛ̈nydït de Thönydït."