Q.S Al-An'am (اَلْأَنْعَام) - 165 Namba de wël

اَلْحَمْدُ لِلّٰهِ الَّذِيْ خَلَقَ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضَ وَجَعَلَ الظُّلُمٰتِ وَالنُّوْرَ ەۗ ثُمَّ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا بِرَبِّهِمْ يَعْدِلُوْنَ

al-ḥamdu lillāhil-lażī khalaqas-samāwāti wal-arḍa wa ja‘alaẓ-ẓulumāti wan-nūr(a), ṡummal-lażīna kafarū birabbihim ya‘dilūn(a).

Alɛɛc tënë Allah cï nhial ku piny cak, ku looi muɔ̈ɔ̈th ku ɣɛɛr, ku kɔc këc gam aŋot ke mat röt kek Bɛ̈nyden.

هُوَ الَّذِيْ خَلَقَكُمْ مِّنْ طِيْنٍ ثُمَّ قَضٰٓى اَجَلًا ۗوَاَجَلٌ مُّسَمًّى عِنْدَهٗ ثُمَّ اَنْتُمْ تَمْتَرُوْنَ

huwal-lażī khalaqakum min ṭīnin ṡumma qaḍā ajalā(n), wa ajalum musamman ‘indahū ṡumma antum tamtarūn(a).

Ee yen cï yïn cak në tiɔp, ku jɔl ajal (thoudu) tääu, ku thök de thaar ë rot yen ŋic. Ku na yïn ya, ke yïn aŋot ke yï ye diɛɛr.

وَهُوَ اللّٰهُ فِى السَّمٰوٰتِ وَفِى الْاَرْضِۗ يَعْلَمُ سِرَّكُمْ وَجَهْرَكُمْ وَيَعْلَمُ مَا تَكْسِبُوْنَ

wa huwallāhu fis-samāwāti wa fil-arḍ(i), ya‘lamu sirrakum wa jahrakum wa ya‘lamu mā taksibūn(a).

Ku yen ee Allah (yenë ye door), nhial ku piny; Yeen aŋic kë ye yïn thiaan ku kë ye lueel ku aŋic (ku) kë ye looi.

وَمَا تَأْتِيْهِمْ مِّنْ اٰيَةٍ مِّنْ اٰيٰتِ رَبِّهِمْ اِلَّا كَانُوْا عَنْهَا مُعْرِضِيْنَ

wa mā ta'tīhim min āyatim min āyāti rabbihim illā kānū ‘anhā mu‘riḍīn(a).

Ku wël ëbɛ̈n ë wël ke Nhialic yiic ye ɣet tënë keek (kɔc këc gam), aye keek jäi akölriëëc.

فَقَدْ كَذَّبُوْا بِالْحَقِّ لَمَّا جَاۤءَهُمْۗ فَسَوْفَ يَأْتِيْهِمْ اَنْۢبـٰۤؤُا مَا كَانُوْا بِهٖ يَسْتَهْزِءُوْنَ

faqad każżabū bil-ḥaqqi lammā jā'ahum fa saufa ya'tīhim ambā'u mā kānū bihī yastahzi'ūn(a).

Ee yic, acïk yic (Qur’an) jäi të cï yen bɛ̈n tënë keek, ku këya, në akälciɛ̈ɛ̈n abï bɛ̈n tënë keek (yic de) wël yam cïk kek ya yɔŋ akölriëëc.

اَلَمْ يَرَوْا كَمْ اَهْلَكْنَا مِنْ قَبْلِهِمْ مِّنْ قَرْنٍ مَّكَّنّٰهُمْ فِى الْاَرْضِ مَا لَمْ نُمَكِّنْ لَّكُمْ وَاَرْسَلْنَا السَّمَاۤءَ عَلَيْهِمْ مِّدْرَارًا ۖوَّجَعَلْنَا الْاَنْهٰرَ تَجْرِيْ مِنْ تَحْتِهِمْ فَاَهْلَكْنٰهُمْ بِذُنُوْبِهِمْ وَاَنْشَأْنَا مِنْۢ بَعْدِهِمْ قَرْنًا اٰخَرِيْنَ

alam yarau kam ahlaknā min qablihim min qarnim makkanāhum fil-arḍi mā lam numakkil lakum wa arsalnas-samā'a ‘alaihim midrārā(n), wa ja‘alnal-anhāra tajrī min taḥtihim fa ahlaknāhum biżunūbihim wa ansya'nā mim ba‘dihim qarnan ākharīn(a).

Ku këckë ŋic lɔn cï ɣok kuɛɛt juëc tɔ̈ tueŋ keek riɔ̈ɔ̈k, cɔk alɔn cï ɣok kuɛɛt juëc tɔ̈ tueŋ keek riɔ̈ɔ̈k, cɔk alɔn cï (kuɛɛtkä) tɔ̈den tääu pinynhom, ee rin ë riɛl ë nhom këc ɣok kaŋ gäm yïn. Ku ɣok aacï deŋdït bɛ̈n tääu në ke nhïïm ku looiku wɛ̈ɛ̈r bïk ya wɛ̈ɛ̈r në ke nhïïm, ku jɔlku keek riɔ̈ɔ̈k në kë de awɛ̈ɛ̈cken, ku ɣok aacï kuɛɛt kɔ̈k cak në kuɛɛtken cök.

وَلَوْ نَزَّلْنَا عَلَيْكَ كِتٰبًا فِيْ قِرْطَاسٍ فَلَمَسُوْهُ بِاَيْدِيْهِمْ لَقَالَ الَّذِيْنَ كَفَرُوْٓا اِنْ هٰذَآ اِلَّا سِحْرٌ مُّبِيْنٌ

wa lau nazzalnā ‘alaika kitāban fī qirṭāsin fa lamasūhu bi'aidīhim laqālal-lażīna kafarū in hāżā illā siḥrum mubīn(un).

Ku na cukku yïn (Muhammad) tuɔɔc piny ë gɛ̈t në werek, agokë muk në ke cin, ke kɔc këc gam aabï lueel, "Kënë acie këdɛ̈t ku ee käk ë thɔ̈ɔ̈r ë yic."

وَقَالُوْا لَوْلَآ اُنْزِلَ عَلَيْهِ مَلَكٌ ۗوَلَوْ اَنْزَلْنَا مَلَكًا لَّقُضِيَ الْاَمْرُ ثُمَّ لَا يُنْظَرُوْنَ

wa qālū lau lā unzila ‘alaihi malak(un), wa lau anzalnā malakal laquḍiyal-amru ṡumma lā yunẓarūn(a).

Ku luelkë, "Yeŋö këc atuny nhial tuɔɔc piny tënë ye (Muhammed)?" Na cukku atuny nhial tuɔɔc piny (tënë yeen), ke wɛ̈t abï thök, ku keek aacïï bï gäm (kë thiin koor) gääu.

وَلَوْ جَعَلْنٰهُ مَلَكًا لَّجَعَلْنٰهُ رَجُلًا وَّلَلَبَسْنَا عَلَيْهِمْ مَّا يَلْبِسُوْنَ

wa lau ja‘alnāhu malakal laja‘alnāhu rajulaw wa lalabasnā ‘alaihim mā yalbisūn(a).

Ku na cï ɣok raan cï tuɔɔc kënë looi (tënë) atuny nhial, ke ɣok aacï ye looi (në thöŋ de) raan, ku (këya) ɣok aacï keek cɔk ŋoot ë ke gɛ̈i cït man ye kek gɛ̈i ëmɛɛn.

وَلَقَدِ اسْتُهْزِئَ بِرُسُلٍ مِّنْ قَبْلِكَ فَحَاقَ بِالَّذِيْنَ سَخِرُوْا مِنْهُمْ مَّا كَانُوْا بِهٖ يَسْتَهْزِءُوْنَ ࣖ

wa laqadistuhzi'a birusulim min qablika fa ḥāqa bil-lażīna sakhirū minhum mā kānū bihī yastahzi'ūn(a).

Ku yic, kɔc kɔ̈k ke kɔc cï tuɔɔc tueŋ ke yïn (Muhammad) aacï keek yɔŋ, agut cï bï tɔŋ bɛ̈n piny në kɔc cï keek yɔŋ në dhuŋnhom de yɔŋden.

قُلْ سِيْرُوْا فِى الْاَرْضِ ثُمَّ انْظُرُوْا كَيْفَ كَانَ عَاقِبَةُ الْمُكَذِّبِيْنَ

qul sīrū fil-arḍi ṡummanẓurū kaifa kāna ‘āqibatul-mukażżibīn(a).

Luel (Muhammed), "Thiëc pinynhom, ku tïŋ kë ye thök de kɔc ye lueth lueel."

قُلْ لِّمَنْ مَّا فِى السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِۗ قُلْ لِّلّٰهِ ۗ كَتَبَ عَلٰى نَفْسِهِ الرَّحْمَةَ ۗ لَيَجْمَعَنَّكُمْ اِلٰى يَوْمِ الْقِيٰمَةِ لَا رَيْبَ فِيْهِۗ اَلَّذِيْنَ خَسِرُوْٓا اَنْفُسَهُمْ فَهُمْ لَا يُؤْمِنُوْنَ

qul limam mā fis-samāwāti wal-arḍ(i), qul lillāh(i), kataba ‘alā nafsihir-raḥmah(ta), layajma‘annakum ilā yaumil-qiyāmati lā raiba fīh(i), al-lażīna khasirū anfusahum fahum lā yu'minūn(a).

Luel (Muhammed), "Yeŋa yen kë tɔ̈ nhial ku piny?" Ku lueel, “Ee këde Nhialic.” Acï (ciɛɛŋ de) käc de piɔ̈u tääu në ye guɔ̈p. Abï we määt yiic ë yic në kööl de pïïr, acïn kë bï yïn diɛɛr. Kɔc ye röt nɔ̈k, acie gam.

۞ وَلَهٗ مَا سَكَنَ فِى الَّيْلِ وَالنَّهَارِ ۗوَهُوَ السَّمِيْعُ الْعَلِيْمُ

wa lahū mā sakana fil-laili wan-nahār(i), wa huwas-samī‘ul-‘alīm(u).

Ku këriëëc ëbën tɔ̈ ë thëi yic ku akɔ̈lic ee këde. Ku yen ee raan ë piŋ käŋ, ku ë ŋic käŋ.

قُلْ اَغَيْرَ اللّٰهِ اَتَّخِذُ وَلِيًّا فَاطِرِ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِ وَهُوَ يُطْعِمُ وَلَا يُطْعَمُ ۗ قُلْ اِنِّيْٓ اُمِرْتُ اَنْ اَكُوْنَ اَوَّلَ مَنْ اَسْلَمَ وَلَا تَكُوْنَنَّ مِنَ الْمُشْرِكِيْنَ

qul agairallāhi attakhiżu waliyyan fāṭiris-samāwāti wal-arḍi wa huwa yuṭ‘imu wa lā yuṭ‘am(u), qul innī umirtu an akūna awwala man aslama wa lā takūnanna minal-musyrikīn(a).

Luel (Muhammad), "Lëu ba raan dɛ̈t ë gël ɣɛn dɔm ke cie Allah cï nhial ku piny looi, cɔk alɔn ye yen cam ku acie cam?" Luel, "Ee yic, ɣɛn acï yɔ̈ɔ̈k ba ya raan tueeŋ bï rot gam (në Allah), ku ɣɛn cïï bï lɔ në akut de kɔc ye Nhialic gam yiic."

قُلْ اِنِّيْٓ اَخَافُ اِنْ عَصَيْتُ رَبِّيْ عَذَابَ يَوْمٍ عَظِيْمٍ

qul innī akhāfu in ‘aṣaitu rabbī ‘ażāba yaumin ‘aẓīm(in).

Luel (Muhammad), "Ɣɛn acï riɔ̈ɔ̈c apɛi në tɔŋ de kööl dït (Aköl de Luɔi), të cï ɣɛn Bɛ̈nydiɛ̈ cïï piŋ."

مَنْ يُّصْرَفْ عَنْهُ يَوْمَىِٕذٍ فَقَدْ رَحِمَهٗ ۗوَذٰلِكَ الْفَوْزُ الْمُبِيْنُ

may yuṣraf ‘anhu yauma'iżin faqad raḥimah(ū), wa żālikal-fauzul-mubīn(u).

Ku raan cï gël tënë awuɔ̈c bï rot looi në ye köölë, ke yic, Nhialic acï ye gäm käc. Ku yen ë tiɛ̈m yic.

وَاِنْ يَّمْسَسْكَ اللّٰهُ بِضُرٍّ فَلَا كَاشِفَ لَهٗٓ اِلَّا هُوَ ۗوَاِنْ يَّمْسَسْكَ بِخَيْرٍ فَهُوَ عَلٰى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيْرٌ

iy yamsaskallāhu biḍurrin falā kāsyifa lahū illā huw(a), wa iy yamsaska bikhairin fa huwa ‘alā kulli syai'in qadīr(un).

Ku na cï Allah kërac yök tënë yïïn, ka cïn raan lëu bï ye nyaai ee yen. Ku na bɛ̈ɛ̈i këpath tënë yï, ke yen anɔŋ riɛl në këriëëc ëbën yic.

وَهُوَ الْقَاهِرُ فَوْقَ عِبَادِهٖۗ وَهُوَ الْحَكِيْمُ الْخَبِيْرُ

wa huwal-qāhiru fauqa ‘ibādih(ī), wa huwal-ḥakīmul-khabīr(u).

ku yen ë raan nɔŋ riɛl në aluɔɔnyke nhïïm. Ku yen ee raan ŋic käŋ, ku ŋic käŋ.

قُلْ اَيُّ شَيْءٍ اَكْبَرُ شَهَادَةً ۗ قُلِ اللّٰهُ ۗشَهِيْدٌۢ بَيْنِيْ وَبَيْنَكُمْ ۗوَاُوْحِيَ اِلَيَّ هٰذَا الْقُرْاٰنُ لِاُنْذِرَكُمْ بِهٖ وَمَنْۢ بَلَغَ ۗ اَىِٕنَّكُمْ لَتَشْهَدُوْنَ اَنَّ مَعَ اللّٰهِ اٰلِهَةً اُخْرٰىۗ قُلْ لَّآ اَشْهَدُ ۚ قُلْ اِنَّمَا هُوَ اِلٰهٌ وَّاحِدٌ وَّاِنَّنِيْ بَرِيْۤءٌ مِّمَّا تُشْرِكُوْنَ

qul ayyu syai'in akbaru syahādah(tan), qulillāhu syahīdum bainī wa bainakum, wa ūḥiya ilayya hāżal-qur'ānu li'unżirakum bihī wa man balag(a), a'innakum latasyhadūna anna ma‘allāhi ālihatan ukhrā, qul lā asyhad(u), qul innamā huwa ilāhuw wāḥiduw wa innanī barī'um mimmā tusyrikūn(a).

Ku luel (Muhammad), "Yeŋa yen ë thëmde ril?" Ku lueel, "Allah, yen ee raan ye käŋ tïŋ kamdiɛ̈ ku yïn. Qur'an kënë acï nyuɔɔth tënë ɣɛɛn rin bï ɣɛn yïn ku kɔc bï bɛ̈n tënë (Quran tënë yeen) gäm lööŋ. Ye yïn lëu ba käŋ nyuɔɔth ë yic lɔn nɔŋ yen jak kɔ̈k tɔ̈ ke Nhialic?" Ku lueel, “Ɣɛn acïï lëu ba käk ca lueel.” Luel, "Ee yic, ee Nhialic ë riɛl ëbɛ̈n ku ɣɛn acïn kë ëbɛ̈n ye yïn ke mat (kenë Allah)."

اَلَّذِيْنَ اٰتَيْنٰهُمُ الْكِتٰبَ يَعْرِفُوْنَهٗ كَمَا يَعْرِفُوْنَ اَبْنَاۤءَهُمْۘ اَلَّذِيْنَ خَسِرُوْٓا اَنْفُسَهُمْ فَهُمْ لَا يُؤْمِنُوْنَ ࣖ

al-lażīna ātaināhumul-kitāba ya‘rifūnahū kamā ya‘rifūna abnā'ahum, al-lażīna khasirū anfusahum fahum lā yu'minūn(a).

Kɔc cï ɣok gät athör, aŋickë yen (Muhammad) cïmën ŋic kek mïthken. Kɔc ye röt nɔ̈k, acie gam (në Allah).

وَمَنْ اَظْلَمُ مِمَّنِ افْتَرٰى عَلَى اللّٰهِ كَذِبًا اَوْ كَذَّبَ بِاٰيٰتِهٖۗ اِنَّهٗ لَا يُفْلِحُ الظّٰلِمُوْنَ

wa man aẓlamu mimmaniftarā ‘alallāhi każiban au każżaba bi'āyātih(ī), innahū lā yufliḥuẓ-ẓālimūn(a).

Ku yeŋa yen rac apɛi awär raan cï lueth cak tënë Allah, ka raan cï wëlke jäi? Ee yic, kɔc cie yic aacïï piath.

وَيَوْمَ نَحْشُرُهُمْ جَمِيْعًا ثُمَّ نَقُوْلُ لِلَّذِيْنَ اَشْرَكُوْٓا اَيْنَ شُرَكَاۤؤُكُمُ الَّذِيْنَ كُنْتُمْ تَزْعُمُوْنَ

wa yauma naḥsyuruhum jamī‘an ṡumma naqūlu lil-lażīna asyrakū aina syurakā'ukumul-lażīna kuntum taz‘umūn(a).

Ku (tɔ̈ɔ̈u), në kööl ɣɔn cï ɣok keek määt yiic kedhie ke ɣok acï kɔc cï röt mat ke Nhialic lueel, "Ye të yïndë yen ye jakkun ë yekë tak lɔn ye kek (Kɔckuɔ)?"

ثُمَّ لَمْ تَكُنْ فِتْنَتُهُمْ اِلَّآ اَنْ قَالُوْا وَاللّٰهِ رَبِّنَا مَا كُنَّا مُشْرِكِيْنَ

Ṡumma lam takun fitnatuhum illā an qālū wallāhi rabbinā mā kunnā musyrikīn(a).

Ku kaa këc dhuŋnhom de lueth bɛ̈n lueel, ee kë cïk lueel, "Në Allah, Bɛ̈nyda, ɣok aacïï röt ye mat ke Allah."

اُنْظُرْ كَيْفَ كَذَبُوْا عَلٰٓى اَنْفُسِهِمْ وَضَلَّ عَنْهُمْ مَّا كَانُوْا يَفْتَرُوْنَ

unẓur kaifa każabū ‘alā anfusihim wa ḍalla ‘anhum mā kānū yaftarūn(a).

Tïŋkë tɛ̈ ye kek röt lueth thïn. Ku door cïk looi thɛɛr abï jäl keyiic.

وَمِنْهُمْ مَّنْ يَّسْتَمِعُ اِلَيْكَ ۚوَجَعَلْنَا عَلٰى قُلُوْبِهِمْ اَكِنَّةً اَنْ يَّفْقَهُوْهُ وَفِيْٓ اٰذَانِهِمْ وَقْرًا ۗوَاِنْ يَّرَوْا كُلَّ اٰيَةٍ لَّا يُؤْمِنُوْا بِهَا ۗحَتّٰٓى اِذَا جَاۤءُوْكَ يُجَادِلُوْنَكَ يَقُوْلُ الَّذِيْنَ كَفَرُوْٓا اِنْ هٰذَآ اِلَّآ اَسَاطِيْرُ الْاَوَّلِيْنَ

wa minhum may yastami‘u ilaik(a), wa ja‘alnā ‘alā qulūbihim akinnatan ay yafqahūhu wa fī āżānihim waqrā(n), wa iy yarau kulla āyatil lā yu'minū bihā, ḥattā iżā jā'ūka yujādilūnaka yaqūlul-lażīna kafarū in hāżā illā asāṭīrul-awwalīn(a).

Ku në ke yiic anɔŋ kɔc ye piŋ në kuɛ̈ndu (Muhammad), ku ɣok aacï piɔ̈ɔ̈thken tääu piny (agokë cïï) ye deetic, ku yïthken aacï thiöök. Ku na cɔk kek käŋ ëbɛ̈n tïŋ (ke yic), ke keek aacïï bï gam. Ku na bïï kek tënë yïïn bïk yïïn rɛɛc, ke kɔc këc gam aye lueel, "Kënë (Qur'an) acie këdɛ̈t ku ee thööŋ de kɔc thɛɛr."

وَهُمْ يَنْهَوْنَ عَنْهُ وَيَنْـَٔوْنَ عَنْهُ ۚوَاِنْ يُّهْلِكُوْنَ اِلَّآ اَنْفُسَهُمْ وَمَا يَشْعُرُوْنَ

wa hum yanhauna ‘anhu wa yan'auna ‘anh(u), wa iy yuhlikūna illā anfusahum wa mā yasy‘urūn(a).

Ku keek aa (kɔc kɔ̈k) gël bïk (Qur’an) piŋ ku keek aa röt gël tënë yeen, ku keek aa röt riɔ̈ɔ̈k abac, ke keek këc ŋic.

وَلَوْ تَرٰٓى اِذْ وُقِفُوْا عَلَى النَّارِ فَقَالُوْا يٰلَيْتَنَا نُرَدُّ وَلَا نُكَذِّبَ بِاٰيٰتِ رَبِّنَا وَنَكُوْنَ مِنَ الْمُؤْمِنِيْنَ

wa lau tarā iż wuqifū ‘alan-nāsi fa qālū yā laitanā nuraddu wa lā nukażżiba bi'āyāti rabbinā wa nakūna minal-mu'minīn(a).

Ku na cï yïn (Muhammad) tïŋ ke cï keek bɛ̈i në mac yic, ke keek aacï lueel, "Na cï ɣok dhuk (në pinynhom), ke ɣok acïï lëu buk wël ke Bɛ̈nyda jäi, ku buk ya kɔc cï gam."

بَلْ بَدَا لَهُمْ مَّا كَانُوْا يُخْفُوْنَ مِنْ قَبْلُ ۗوَلَوْ رُدُّوْا لَعَادُوْا لِمَا نُهُوْا عَنْهُ وَاِنَّهُمْ لَكٰذِبُوْنَ

bal badā lahum mā kānū yukhfūna min qabl(u), wa lau ruddū la‘ādū limā nuhū ‘anhu wa innahum lakāżibūn(a).

Ku (acït yic) tënë ke, kërac cïk thiaan thɛɛr acï nyuɔɔth. Na cïk dhuɔ̈k pinynhom, ke ë yic, ke ka bïk kë cï keek pëën dhuɔ̈k ciëën. Ku keek aa alueth ayic.

وَقَالُوْٓا اِنْ هِيَ اِلَّا حَيَاتُنَا الدُّنْيَا وَمَا نَحْنُ بِمَبْعُوْثِيْنَ

wa qālū in hiya illā ḥayātunad-dun-yā wa mā naḥnu bimab‘ūṡīn(a).

Ku ë yic, abïk lueel (aya), "Pïïr atɔ̈ pinynhom yetök, ku ɣok aacïï bï jɔt."

وَلَوْ تَرٰٓى اِذْ وُقِفُوْا عَلٰى رَبِّهِمْ ۗ قَالَ اَلَيْسَ هٰذَا بِالْحَقِّ ۗقَالُوْا بَلٰى وَرَبِّنَا ۗقَالَ فَذُوْقُوا الْعَذَابَ بِمَا كُنْتُمْ تَكْفُرُوْنَ ࣖ

wa lau tarā iż wuqifū ‘alā rabbihim, qāla alaisa hāżā bil-ḥaqq(i), qālū balā wa rabbinā, qāla fa żūqul-‘ażāba bimā kuntum takfurūn(a).

Ku na yïn (Muhammad) tïŋ ke cï keek bɛ̈i në Bɛ̈nyden nhom (ke yïn abï kë cï rot looi tïŋ ë yic). Acï lueel, "Cie kën (jɔ̈t rot) yic?" Gokë bɛ̈ɛ̈r, “Ee yic, në Bɛ̈nyda.” Acï lueel, "Thiëmkë luŋ kënë, rin cï yïn ye jäi wënthɛɛr."

قَدْ خَسِرَ الَّذِيْنَ كَذَّبُوْا بِلِقَاۤءِ اللّٰهِ ۗحَتّٰٓى اِذَا جَاۤءَتْهُمُ السَّاعَةُ بَغْتَةً قَالُوْا يٰحَسْرَتَنَا عَلٰى مَا فَرَّطْنَا فِيْهَاۙ وَهُمْ يَحْمِلُوْنَ اَوْزَارَهُمْ عَلٰى ظُهُوْرِهِمْۗ اَلَا سَاۤءَ مَا يَزِرُوْنَ

qad khasiral-lażīna każżabū biliqā'illāh(i), ḥattā iżā jā'athumus-sā‘atu bagtatan qālū yā ḥasratanā ‘alā mā farraṭnā fīhā, wa hum yaḥmilūna auzārahum ‘alā ẓuhūrihim, alā sā'a mā yazirūn(a).

Yeŋö ye määr tënë kɔc cï jai bïk yök ke Allah; Ku na cï nïn bɛ̈n tënë ke ke cï thök, ke ka ye lueel ëlä, "Ye kë dït apɛi ë gɛ̈i ɣok rin cï ɣok nïn lik ŋic," ke ke muk adumuɔ̈ɔ̈mken në ke kɔ̈ɔ̈th. Ye kërac yïndë cïk guum .

وَمَا الْحَيٰوةُ الدُّنْيَآ اِلَّا لَعِبٌ وَّلَهْوٌ ۗوَلَلدَّارُ الْاٰخِرَةُ خَيْرٌ لِّلَّذِيْنَ يَتَّقُوْنَۗ اَفَلَا تَعْقِلُوْنَ

wa mal-ḥayātud-dun-yā illā la‘ibuw wa lahw(un), wa lad-dārul-ākhiratu khairul lil-lażīna yattaqūn(a), afalā ta‘qilūn(a).

Ku pïïr de pinynhom ee pol ku miɛt de piɔ̈u abac. Ku ëmën, piny ë pïïr ciëën ee yic piath tënë kɔc cï Nhialic door. Ku cäk ye deet yic?

قَدْ نَعْلَمُ اِنَّهٗ لَيَحْزُنُكَ الَّذِيْ يَقُوْلُوْنَ فَاِنَّهُمْ لَا يُكَذِّبُوْنَكَ وَلٰكِنَّ الظّٰلِمِيْنَ بِاٰيٰتِ اللّٰهِ يَجْحَدُوْنَ

qad na‘lamu innahū layaḥzunukal-lażī yaqūlūna fa innahum lā yukażżibūnaka wa lākinnaẓ-ẓālimīna bi'āyātillāhi yajhadūn(a).

Ee yic, ɣok aa ŋic lɔn kë yekë lueel ee yïn (Muhammad) riɔ̈ɔ̈c, (duɔ̈në yï piɔ̈u dhiaau) rin në yic, keek aacïï yïïn ye lueth lueel, ku kɔc cie yic aye wël ke Nhialic jäi.

وَلَقَدْ كُذِّبَتْ رُسُلٌ مِّنْ قَبْلِكَ فَصَبَرُوْا عَلٰى مَا كُذِّبُوْا وَاُوْذُوْا حَتّٰٓى اَتٰىهُمْ نَصْرُنَا ۚوَلَا مُبَدِّلَ لِكَلِمٰتِ اللّٰهِ ۚوَلَقَدْ جَاۤءَكَ مِنْ نَّبَإِ۟ى الْمُرْسَلِيْنَ

wa laqad kużżibat rusulum min qablika fa ṣabarū ‘alā mā kużżibū wa ūżū ḥattā atāhum naṣrunā, wa lā mubaddila likalimātillāh(i), wa laqad jā'aka min naba'il-mursalīn(a).

Ku ë yic, kɔc cï tuɔɔc tueŋ tënë we aacï lueth lueel, ku keek aacï pueth lueel ku yɔŋ (cï looi) keek, agut cï bï kuɔɔnyda bɛ̈n tënë keek. Ku acïn kë lëu bï wël (lööŋ) ke Allah waar. ku ë yic, acï biäk wɛ̈t cï atuuc Jethu lueel bɛ̈n tënë we.

وَاِنْ كَانَ كَبُرَ عَلَيْكَ اِعْرَاضُهُمْ فَاِنِ اسْتَطَعْتَ اَنْ تَبْتَغِيَ نَفَقًا فِى الْاَرْضِ اَوْ سُلَّمًا فِى السَّمَاۤءِ فَتَأْتِيَهُمْ بِاٰيَةٍ ۗوَلَوْ شَاۤءَ اللّٰهُ لَجَمَعَهُمْ عَلَى الْهُدٰى فَلَا تَكُوْنَنَّ مِنَ الْجٰهِلِيْنَ

wa in kāna kabura ‘alaika i‘rāḍuhum fa inistaṭa‘ta an tabtagiya nafaqan fil-arḍi au sullaman fis-samā'i fa ta'tiyahum bi'āyah(tin), wa lau syā'allāhu lajama‘ahum ‘alal-hudā falā takūnanna minal-jāhilīn(a).

Ku na ye dhukciëënden rilic tënë yïn (Muhammad), ke yïn lëu ba ɣön ë pïu looi wala ɣön ë pïu nhial ke yïn alëu ba kë gɛ̈i bɛ̈i tënë keek, (ku loi). Ku na wïc Allah, ke ka cï keek looi bïk lööŋ kuanycök kedhie, ku yïn acïï lëu ba ya raan töŋ de kɔc cïn nhïïm käŋ.

۞ اِنَّمَا يَسْتَجِيْبُ الَّذِيْنَ يَسْمَعُوْنَ ۗوَالْمَوْتٰى يَبْعَثُهُمُ اللّٰهُ ثُمَّ اِلَيْهِ يُرْجَعُوْنَ

innamā yastajībul-lażīna yasma‘ūn(a), wal-mautā yab‘aṡuhumullāhu ṡumma ilaihi yurja‘ūn(a).

Kɔc cï piŋ kek aye piŋ (cɔ̈t de Nhialic), ku kɔc cï thou aabï röt jɔt në Nhialic cök, ku ka bï dhuk tënë yeen.

وَقَالُوْا لَوْلَا نُزِّلَ عَلَيْهِ اٰيَةٌ مِّنْ رَّبِّهٖۗ قُلْ اِنَّ اللّٰهَ قَادِرٌ عَلٰٓى اَنْ يُّنَزِّلَ اٰيَةً وَّلٰكِنَّ اَكْثَرَهُمْ لَا يَعْلَمُوْنَ

wa qālū lau lā nuzzila ‘alaihi āyatum mir rabbih(ī), qul innallāha qādirun ‘alā ay yunazzila āyataw wa lākinna akṡarahum lā ya‘lamūn(a).

Ku keek (kɔc ë Nhialic) aacï lueel, "Yeŋö këc kë gɛ̈i nyuɔɔth tënë yeen (Muhammad) tënë Bɛ̈nyde?" Ku lueel, "Ee yic, Allah alëu bï kë gɛ̈i tuɔɔc piny, ku kɔc juëc ke keek acïï ŋic."

وَمَا مِنْ دَاۤبَّةٍ فِى الْاَرْضِ وَلَا طٰۤىِٕرٍ يَّطِيْرُ بِجَنَاحَيْهِ اِلَّآ اُمَمٌ اَمْثَالُكُمْ ۗمَا فَرَّطْنَا فِى الْكِتٰبِ مِنْ شَيْءٍ ثُمَّ اِلٰى رَبِّهِمْ يُحْشَرُوْنَ

wa mā min dābbatin fil-arḍi wa lā ṭā'iriy yaṭīru bijanāḥaihi illā umamun amṡālukum, mā farraṭnā fil-kitābi min syai'in ṡumma ilā rabbihim yuḥsyarūn(a).

Ku acïn län töŋ tɔ̈ pinynhom ku acïn diɛt ë jäl ke nɔŋ nhïïm ë rou, ku keek aa kɔc (aya) cït yïn. Acïn kë cï ɣok puɔ̈l ë athör yic, ke Nhialic abï keek määt yiic.

وَالَّذِيْنَ كَذَّبُوْا بِاٰيٰتِنَا صُمٌّ وَّبُكْمٌ فِى الظُّلُمٰتِۗ مَنْ يَّشَاِ اللّٰهُ يُضْلِلْهُ وَمَنْ يَّشَأْ يَجْعَلْهُ عَلٰى صِرَاطٍ مُّسْتَقِيْمٍ

wal-lażīna każżabū bi'āyātinā ṣummuw wa bukmun fiẓ-ẓulumāt(i), may yasya'illāhu yuḍlilhu wa may yasya' yaj‘alhu ‘alā ṣirāṭim mustaqīm(in).

Ku kɔc ye wëlkuɔ jäi aa kɔc cïn nhïïm piŋ, kɔc cïn nhïïm jam ku aa tɔ̈ në muɔ̈ɔ̈th yic ëbɛ̈n. Ku raan wïc Allah (bï jäl), abï ye thɔ̈ɔ̈r ë yic. Ku raan ëbɛ̈n wïc Nhialic (bï ya gël), abï ye looi në dhöl lajik yic.

قُلْ اَرَءَيْتَكُمْ اِنْ اَتٰىكُمْ عَذَابُ اللّٰهِ اَوْ اَتَتْكُمُ السَّاعَةُ اَغَيْرَ اللّٰهِ تَدْعُوْنَۚ اِنْ كُنْتُمْ صٰدِقِيْنَ

qul ara'aitakum in atākum ‘ażābullāhi au atatkumus-sā‘atu agairallāhi tad‘ūn(a), in kuntum ṣādiqīn(a).

Luel (Muhammad), "Lɛ̈k ɣɛn na cï tɔ̈ɔ̈k de Nhialic ɣet tënë yïïn, ka na cï kööl de thök de pinynhom ɣet tënë yïïn, na bï yïn (nhialiny) kɔ̈k cɔl ke cie Nhialic, na ye yïn yic!"

بَلْ اِيَّاهُ تَدْعُوْنَ فَيَكْشِفُ مَا تَدْعُوْنَ اِلَيْهِ اِنْ شَاۤءَ وَتَنْسَوْنَ مَا تُشْرِكُوْنَ ࣖ

bal iyyāhu tad‘ūna fa yaksyifu mā tad‘ūna ilaihi in syā'a wa tansauna mā tusyrikūn(a).

(Acie yeen), ee yen ë rot yen ye yïn kuɔɔny thiëëc. Na wïc, ka bï kë (rac) ye yïn thiëëc tënë yeen nyaai, ku yïn abï kë ye yïn mat (ke Allah) puɔ̈l.

وَلَقَدْ اَرْسَلْنَآ اِلٰٓى اُمَمٍ مِّنْ قَبْلِكَ فَاَخَذْنٰهُمْ بِالْبَأْسَاۤءِ وَالضَّرَّاۤءِ لَعَلَّهُمْ يَتَضَرَّعُوْنَ

wa laqad arsalnā ilā umamim min qablika fa akhażnāhum bil-ba'sā'i waḍ-ḍarrā'i la‘allahum yataḍarra‘ūn(a).

Ku ë yic, ɣok aacï (kɔc cï tuɔɔc) tuɔɔc tënë kɔc tɔ̈ tueŋ tënë yïïn, ku ɣok aacï keek yɔŋ në (gɔ̈ɔ̈r) ŋɔ̈ɔ̈ŋ ku tɔŋ, agokë (Allah) lɔŋ ke cï röt dhuɔ̈k piny.

فَلَوْلَآ اِذْ جَاۤءَهُمْ بَأْسُنَا تَضَرَّعُوْا وَلٰكِنْ قَسَتْ قُلُوْبُهُمْ وَزَيَّنَ لَهُمُ الشَّيْطٰنُ مَا كَانُوْا يَعْمَلُوْنَ

falau lā iż jā'ahum ba'sunā taḍarra‘ū wa lākin qasat qulūbuhum wa zayyana lahumusy-syaiṭānu mā kānū ya‘malūn(a).

Ku yeŋö këc kek (Allah) lɔ̈ŋ ke cï röt dhuɔ̈k piny wën cï tɔŋda bɛ̈n në ke nhïïm? Ku yic, piɔ̈ɔ̈thken aacï riɛl ku jɔŋrac acï kë yekë looi akölriëëc looi bï ya këpath tënë ke.

فَلَمَّا نَسُوْا مَا ذُكِّرُوْا بِهٖ فَتَحْنَا عَلَيْهِمْ اَبْوَابَ كُلِّ شَيْءٍۗ حَتّٰٓى اِذَا فَرِحُوْا بِمَآ اُوْتُوْٓا اَخَذْنٰهُمْ بَغْتَةً فَاِذَا هُمْ مُّبْلِسُوْنَ

falammā nasū mā żukkirū bihī fataḥnā ‘alaihim abwāba kulli syai'(in), ḥattā iżā fariḥū bimā ūtū akhażnāhum bagtatan fa iżā hum mublisūn(a).

Ku na cïk nhom määr në lööŋ cï keek gäm, ke ɣok aacï ɣööt kedhiɛ (ke miɛt ë puɔ̈u) liep tënë keek. Ku na cïk puɔ̈th miɛt në kë cï gäm ke, ke ɣok aacï keek bɛ̈n yɔŋ, ku në ye thaa kënë ke keek aacï biɛt në kë cïk riɔ̈ɔ̈c.

فَقُطِعَ دَابِرُ الْقَوْمِ الَّذِيْنَ ظَلَمُوْاۗ وَالْحَمْدُ لِلّٰهِ رَبِّ الْعٰلَمِيْنَ

fa quṭi‘a dābirul-qaumil-lażīna ẓalamū, wal-ḥamdu lillāhi rabbil-‘ālamīn(a).

Ku kɔc cie yic aacï riääk agut cï thökden. Ku leec ëbɛ̈n tënë Allah, Bɛ̈ny de pinynhom ëbɛ̈n.

قُلْ اَرَاَيْتُمْ اِنْ اَخَذَ اللّٰهُ سَمْعَكُمْ وَاَبْصَارَكُمْ وَخَتَمَ عَلٰى قُلُوْبِكُمْ مَّنْ اِلٰهٌ غَيْرُ اللّٰهِ يَأْتِيْكُمْ بِهٖۗ اُنْظُرْ كَيْفَ نُصَرِّفُ الْاٰيٰتِ ثُمَّ هُمْ يَصْدِفُوْنَ

qul ara'aitum in akhażallāhu sam‘akum wa abṣārakum wa khatama ‘alā qulūbikum man ilāhun gairullāhi ya'tīkum bih(ī), unẓur kaifa nuṣarriful-āyāti ṡumma hum yaṣdifūn(a).

Luel (Muhammad), "Lɛ̈k ɣɛn na cï Allah yï pïŋ ku yï tïŋ nyaai ku thiök yï piɔ̈u, ye jɔŋ yïndë ke cie Nhialic nɔŋ riɛl bï keek dhuɔ̈k yïn?" Tïŋ tɛ̈ cï ɣok (keek) kä ye nyuɔɔth lɔn ye ɣok riɛl (Kɔc) nyuɔɔth thïn ku dhukkë röt, ku keek aacï röt dhuɔ̈k ciëën.

قُلْ اَرَاَيْتَكُمْ اِنْ اَتٰىكُمْ عَذَابُ اللّٰهِ بَغْتَةً اَوْ جَهْرَةً هَلْ يُهْلَكُ اِلَّا الْقَوْمُ الظّٰلِمُوْنَ

qul ara'aitakum in atākum ‘ażābullāhi bagtatan au jahratan hal yuhlaku illal-qaumuẓ-ẓālimūn(a).

Luel (Muhammad), "Lɛ̈kkë ɣɛn na bɔ̈ ë tɔŋ de Nhialic tënë yïïn ke cïn kë rɛɛc tɔ̈ thïn, ke yïn abï naŋ raan bï (Allah) riɔ̈ɔ̈k ke cie kɔc cï kärac looi?"

وَمَا نُرْسِلُ الْمُرْسَلِيْنَ اِلَّا مُبَشِّرِيْنَ وَمُنْذِرِيْنَۚ فَمَنْ اٰمَنَ وَاَصْلَحَ فَلَا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَلَا هُمْ يَحْزَنُوْنَ

wa mā nursilul-mursalīna illā mubasysyirīna wa munżirīn(a), faman āmana wa aṣlaḥa falā khaufun ‘alaihim wa lā hum yaḥzanūn(a).

Kɔc cï ɣok tuɔɔc aake ye wël path lueel ku bïk kɔc lɛ̈k. Ku raan cï gam ku looi käŋ, acïn kë ye riɔ̈ɔ̈c tënë keek ku keek aacïï dhiau.

وَالَّذِيْنَ كَذَّبُوْا بِاٰيٰتِنَا يَمَسُّهُمُ الْعَذَابُ بِمَا كَانُوْا يَفْسُقُوْنَ

wal-lażīna każżabū bi'āyātinā yamassuhumul-‘ażābu bimā kānū yafsuqūn(a).

Ku kɔc cï wëlkuɔ jäi aabï tɔ̈ɔ̈u rin ye kek kärac looi akölriëëc (awuɔ̈c).

قُلْ لَّآ اَقُوْلُ لَكُمْ عِنْدِيْ خَزَاۤىِٕنُ اللّٰهِ وَلَآ اَعْلَمُ الْغَيْبَ وَلَآ اَقُوْلُ لَكُمْ اِنِّيْ مَلَكٌۚ اِنْ اَتَّبِعُ اِلَّا مَا يُوْحٰٓى اِلَيَّۗ قُلْ هَلْ يَسْتَوِى الْاَعْمٰى وَالْبَصِيْرُۗ اَفَلَا تَتَفَكَّرُوْنَ ࣖ

qul lā aqūlu lakum ‘indī khazā'inullāhi wa lā a‘lamul-gaiba wa lā aqūlu lakum innī malak(un), in attabi‘u illā mā yūḥā ilayy(a), qul hal yastawil-a‘mā wal-baṣīr(u), afalā tatafakkarūn(a).

Luel (Muhammad), "Ɣɛn akëc lɛ̈k yïn lɔn ye ɣön ë määl de Allah tɔ̈ ke ɣɛn, ku ɣɛn akëc kë këc tïŋ ŋic ku ɣɛn akëc (ku) lɛ̈k yïn lɔn ye ɣɛn malaika. Ɣɛn acï kë cï nyuɔɔth tënë ɣɛn kuanycök yetök." Ku lueel, "Ye kɔc cï cɔɔr thöŋ kek kɔc ye tïŋ? Ku yïn këc (yeen) tak?"

وَاَنْذِرْ بِهِ الَّذِيْنَ يَخَافُوْنَ اَنْ يُّحْشَرُوْٓا اِلٰى رَبِّهِمْ لَيْسَ لَهُمْ مِّنْ دُوْنِهٖ وَلِيٌّ وَّلَا شَفِيْعٌ لَّعَلَّهُمْ يَتَّقُوْنَ

wa anżir bihil-lażīna yakhāfūna ay yuḥsyarū ilā rabbihim laisa lahum min dūnihī waliyyuw wa lā syafī‘ul la‘allahum yattaqūn(a).

Ku lëk keek (Qur’an) kɔc riɔ̈ɔ̈c bïk määt nhïïm në Bɛ̈nyden nhom (në kööl de thök), lɔn cïn yen raan bï keek gël wala bï keek lɔ̈ŋ (kuɔɔny) ke cie Allah, agokë röök yök.

وَلَا تَطْرُدِ الَّذِيْنَ يَدْعُوْنَ رَبَّهُمْ بِالْغَدٰوةِ وَالْعَشِيِّ يُرِيْدُوْنَ وَجْهَهٗ ۗمَا عَلَيْكَ مِنْ حِسَابِهِمْ مِّنْ شَيْءٍ وَّمَا مِنْ حِسَابِكَ عَلَيْهِمْ مِّنْ شَيْءٍ فَتَطْرُدَهُمْ فَتَكُوْنَ مِنَ الظّٰلِمِيْنَ

wa lā taṭrudil-lażīna yad‘ūna rabbahum bil-gadāti wal-‘asyiyyi yurīdūna wajhah(ū), mā ‘alaika min ḥisābihim min syai'iw wa mā min ḥisābika ‘alaihim min syai'in fa taṭrudahum fa takūna minaẓ-ẓālimīn(a).

Duk kɔc ye Bɛ̈nyden cɔɔl miäkduur ku thëi cuɔp wei, keek aa ŋɔ̈ɔ̈th miɛt de piɔ̈u. Yïn acïï nhom lääu ë kë cïk looi ku keek aacïï nhom lääu ë kë cïk looi, yen ë kë ye yïn (anɔŋ yic) ba keek cuɔp wei, rin bï yïn ya raan töŋ ë kɔc cï kärac looi yiic.

وَكَذٰلِكَ فَتَنَّا بَعْضَهُمْ بِبَعْضٍ لِّيَقُوْلُوْٓا اَهٰٓؤُلَاۤءِ مَنَّ اللّٰهُ عَلَيْهِمْ مِّنْۢ بَيْنِنَاۗ اَلَيْسَ اللّٰهُ بِاَعْلَمَ بِالشّٰكِرِيْنَ

wa każālika fatannā ba‘ḍahum biba‘ḍil liyaqūlū ahā'ulā'i mannallāhu ‘alaihim mim baininā, alaisallāhu bi'a‘lama bisy-syākirīn(a).

Ku këya, ɣok aacï kɔc kɔ̈k ke keek (kɔc cï jak) them kek kɔc kɔ̈k (kɔc ŋɔ̈ŋ), agokë (kɔc cï jak) lueel, "Ye raan cït kën tɔ̈ ɣok yiic cï Nhialic gäm nhiɛ̈ɛ̈r?" (Acï Nhialic lueel), "Cï Nhialic ŋic apɛi në kɔc ye alɛɛc gam (tënë Yeen)?"

وَاِذَا جَاۤءَكَ الَّذِيْنَ يُؤْمِنُوْنَ بِاٰيٰتِنَا فَقُلْ سَلٰمٌ عَلَيْكُمْ كَتَبَ رَبُّكُمْ عَلٰى نَفْسِهِ الرَّحْمَةَۙ اَنَّهٗ مَنْ عَمِلَ مِنْكُمْ سُوْۤءًاۢ بِجَهَالَةٍ ثُمَّ تَابَ مِنْۢ بَعْدِهٖ وَاَصْلَحَ فَاَنَّهٗ غَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ

wa iżā jā'akal-lażīna yu'minūna bi'āyātinā fa qul salāmun ‘alaikum kataba rabbukum ‘alā nafsihir-raḥmah(ta), annahū man ‘amila minkum sū'am bijahālatin ṡumma tāba mim ba‘dihī wa aṣlaḥa fa annahū gafūrur raḥīm(un).

Ku na bɔ̈ kɔc cï gam në wëlkuɔ yiic tënë yïïn, ke yïn luel, "Aciëŋ path tënë yïïn." Bɛ̈nydu acï tɔ̈u de käc de piɔ̈u tääu në ye guɔ̈p, (ye cɔl) raan cï kärac looi kamkun në kë këc yen käŋ nyic, ku jɔl rot dhuɔ̈k ciëën në thɛɛr kɔ̈k yiic ku juiir rot, ke yen ee raan ye kɔc päl awɛ̈ɛ̈c piny, raan ye kɔc piɔ̈ɔ̈th käc.

وَكَذٰلِكَ نُفَصِّلُ الْاٰيٰتِ وَلِتَسْتَبِيْنَ سَبِيْلُ الْمُجْرِمِيْنَ ࣖ

wa każālika nufaṣṣilul-āyāti wa litastabīna sabīlal-mujrimīn(a).

Ku këya, ɣok aacï wël ke Qur’an lueel, (ago dhöl de kɔc cï Nhialic gam ya tïŋ apath) ku bï dhöl de kɔc cï awɛ̈ɛ̈c looi ya tïŋ apath.

قُلْ اِنِّيْ نُهِيْتُ اَنْ اَعْبُدَ الَّذِيْنَ تَدْعُوْنَ مِنْ دُوْنِ اللّٰهِ ۗ قُلْ لَّآ اَتَّبِعُ اَهْوَاۤءَكُمْۙ قَدْ ضَلَلْتُ اِذًا وَّمَآ اَنَا۠ مِنَ الْمُهْتَدِيْنَ

qul innī nuhītu an a‘budal-lażīna tad‘ūna min dūnillāh(i), qul lā attabi‘u ahwā'akum, qad ḍalaltu iżaw wa mā ana minal-muhtadīn(a).

Luel (Muhammad), "Ɣɛn acï pëën ba jɔŋ yekë door ke cie Nhialic." Luel, "Ɣɛn acïï kë wïc ba kuanycök. Na looi këya, ke ɣɛn abï määr ë yic, ku ɣɛn acie raan töŋ de kɔc cï keek gël."

قُلْ اِنِّيْ عَلٰى بَيِّنَةٍ مِّنْ رَّبِّيْ وَكَذَّبْتُمْ بِهٖۗ مَا عِنْدِيْ مَا تَسْتَعْجِلُوْنَ بِهٖۗ اِنِ الْحُكْمُ اِلَّا لِلّٰهِ ۗيَقُصُّ الْحَقَّ وَهُوَ خَيْرُ الْفٰصِلِيْنَ

qul innī ‘alā bayyinatim mir rabbī wa każżabtum bih(ī), mā ‘indī mā tasta‘jilūna bih(ī), inil-ḥukmu illā lillāh(i), yaquṣṣul-ḥaqqa wa huwa khairul-fāṣilīn(a).

Luel (Muhammad), "Ɣɛn (atɔ̈) në wël yiic (Qur'an) tënë Bänydiɛ̈ ke yïn jäi. Acïï tɔ̈ në riɛldiɛ̈ yic (bï luŋ bɛ̈i piny) ba wïc bï bɛ̈nde lac looi. Luɔɔi de (löŋ) ee yic de Allah yetök. Ee yic lueel ku yenë kee raan puɔth ye käŋ tak."

قُلْ لَّوْ اَنَّ عِنْدِيْ مَا تَسْتَعْجِلُوْنَ بِهٖ لَقُضِيَ الْاَمْرُ بَيْنِيْ وَبَيْنَكُمْ ۗوَاللّٰهُ اَعْلَمُ بِالظّٰلِمِيْنَ

qul lau anna ‘indī mā tasta‘jilūna bihī laquḍiyal-amru bainī wa bainakum, wallāhu a‘lamu biẓ-ẓālimīn(a).

Luel (Muhammad), "Na nɔŋ kë (luɔɔi) ca thiëëc bï lac bɛ̈n, ke käŋ kedhiɛ tɔ̈ në kaamdiɛ̈ ku yïn abï thök." Ku Allah aŋic kɔc rac apɛi.

۞ وَعِنْدَهٗ مَفَاتِحُ الْغَيْبِ لَا يَعْلَمُهَآ اِلَّا هُوَۗ وَيَعْلَمُ مَا فِى الْبَرِّ وَالْبَحْرِۗ وَمَا تَسْقُطُ مِنْ وَّرَقَةٍ اِلَّا يَعْلَمُهَا وَلَا حَبَّةٍ فِيْ ظُلُمٰتِ الْاَرْضِ وَلَا رَطْبٍ وَّلَا يَابِسٍ اِلَّا فِيْ كِتٰبٍ مُّبِيْنٍ

wa ‘indahū mafātiḥul-gaibi lā ya‘lamuhā illā huw(a), wa ya‘lamu mā fil-barri wal-baḥr(i), wa mā tasquṭu miw waraqatin illā ya‘lamuhā wa lā ḥabbatin fī ẓulumātil-arḍi wa lā raṭbiw wa lā yābisin illā fī kitābim mubīn(in).

Ku käk cïï tïŋ kedhie aa tɔ̈ ke ye; acïn raan ŋic, ee Yeen. Ëŋic käk tɔ̈ tiɔp nhom ku wër yiic. Acïn tim töŋ cï lööny piny këc Yeen ŋic. Acïn kɔ̈th tök tɔ̈ në muɔ̈ɔ̈th yic në pinynhom, ku acïn kë cï pïu yök ku kë cï riɛl, kë cï gɔ̈t në athör yic (Lauh Mahfuzh).

وَهُوَ الَّذِيْ يَتَوَفّٰىكُمْ بِالَّيْلِ وَيَعْلَمُ مَا جَرَحْتُمْ بِالنَّهَارِ ثُمَّ يَبْعَثُكُمْ فِيْهِ لِيُقْضٰٓى اَجَلٌ مُّسَمًّىۚ ثُمَّ اِلَيْهِ مَرْجِعُكُمْ ثُمَّ يُنَبِّئُكُمْ بِمَا كُنْتُمْ تَعْمَلُوْنَ ࣖ

wa huwal-lażī yatawaffākum bil-laili wa ya‘lamu mā jaraḥtum bin-nahāri ṡumma yab‘aṡukum fīhi liyuqḍā ajalum musammā(n), ṡumma ilaihi marji‘ukum ṡumma yunabbi'ukum bimā kuntum ta‘malūn(a).

Ku ee yen ë yï cɔl a nin wakɔ̈u ku yen aŋic kë ye looi aköl. Ku Yeen abï yïn jɔt aköl ciɛlic ba runkuun cï keek tääu thöl. Ku yïn abï dhuk tënë ye, ku abï yïn lɛ̈k kë ca looi.

وَهُوَ الْقَاهِرُ فَوْقَ عِبَادِهٖ وَيُرْسِلُ عَلَيْكُمْ حَفَظَةً ۗحَتّٰٓى اِذَا جَاۤءَ اَحَدَكُمُ الْمَوْتُ تَوَفَّتْهُ رُسُلُنَا وَهُمْ لَا يُفَرِّطُوْنَ

wa huwal-qāhiru fauqa ‘ibādihī wa yursilu ‘alaikum ḥafaẓah(tan), ḥattā iżā jā'a aḥadakumul-mautu tawaffathu rusulunā wa hum lā yufarriṭūn(a).

Ku yen ee Bäny ë bääny ë kɔcke ëbɛ̈n, ku acï atuuc nhial tuɔɔc tënë we bïk kɔc tiit, ku na cï thou bɛ̈n tënë raan tök kamkun, ke atuuc nhialda aabï pïïrde nyaai, ku acïïk luɔiden ye puɔ̈l.

ثُمَّ رُدُّوْٓا اِلَى اللّٰهِ مَوْلٰىهُمُ الْحَقِّۗ اَلَا لَهُ الْحُكْمُ وَهُوَ اَسْرَعُ الْحٰسِبِيْنَ

Ṡumma ruddū ilallāhi maulāhumul-ḥaqq(i), alā lahul-ḥukmu wa huwa asra‘ul-ḥāsibīn(a).

Ku jɔl keek (luɔɔi Nhialic) dhuɔ̈k tënë Nhialic, bänyden ë yic. Ŋïc lɔn lööŋ ëbën (në köölë) atɔ̈ kek Yeen. Ku yen ee raan ë loi käŋ ë thäät yiic.

قُلْ مَنْ يُّنَجِّيْكُمْ مِّنْ ظُلُمٰتِ الْبَرِّ وَالْبَحْرِ تَدْعُوْنَهٗ تَضَرُّعًا وَّخُفْيَةً ۚ لَىِٕنْ اَنْجٰىنَا مِنْ هٰذِهٖ لَنَكُوْنَنَّ مِنَ الشّٰكِرِيْنَ

qul may yunajjīkum min ẓulumātil-barri wal-baḥri tad‘ūnahū taḍarru‘aw wa khufyah(tan), la'in anjānā min hāżihī lanakūnanna minasy- syākirīn(a).

Luel (Muhammad), "Yeŋa lëu bï yïn kony tënë kërac piny ku wɛ̈ɛ̈r, të röök yïn tënë Yeen ke yïn cï rot dhuɔ̈k piny ku yïn cï röl lääu?" (Në luɛɛl de), "Na cï ɣok kony tënë kën (kë rɛɛc), ke ɣok aacï ya kɔc ye puɔ̈th miɛt."

قُلِ اللّٰهُ يُنَجِّيْكُمْ مِّنْهَا وَمِنْ كُلِّ كَرْبٍ ثُمَّ اَنْتُمْ تُشْرِكُوْنَ

qulillāhu yunajjīkum minhā wa min kulli karbin ṡumma antum tusyrikūn(a).

Luel (Muhammad), "Ee Nhialic yen ye yïn kony tënë kärac ku kärɛc kedhie, ku yïn (dhuɔ̈k) ke yïn mat ke Yeen."

قُلْ هُوَ الْقَادِرُ عَلٰٓى اَنْ يَّبْعَثَ عَلَيْكُمْ عَذَابًا مِّنْ فَوْقِكُمْ اَوْ مِنْ تَحْتِ اَرْجُلِكُمْ اَوْ يَلْبِسَكُمْ شِيَعًا وَّيُذِيْقَ بَعْضَكُمْ بَأْسَ بَعْضٍۗ اُنْظُرْ كَيْفَ نُصَرِّفُ الْاٰيٰتِ لَعَلَّهُمْ يَفْقَهُوْنَ

qul huwal-qādiru ‘alā ay yab‘aṡa ‘alaikum ‘ażābam min fauqikum au min taḥti arjulikum au yalbisakum syiya‘aw wa yużīqa ba‘ḍakum ba'sa ba‘ḍ(in), unẓur kaifa nuṣarriful-āyāti la‘allahum yafqahūn(a).

Luel (Muhammad), "Ee yen nɔŋ riɛl bï yïn tuɔɔc, nhial wala piny yï cök wala ee yïn liääp në akuut (tɔŋ) ku ye kɔc kɔ̈k ke week cɔk yök tɔŋ de kɔc kɔ̈k." Tïŋ tɛ̈ ye ɣok kä ye nyuɔɔth (riɛlda) lueel thïn në thɛɛr juëc yiic agokë (keek) deetic.

وَكَذَّبَ بِهٖ قَوْمُكَ وَهُوَ الْحَقُّۗ قُلْ لَّسْتُ عَلَيْكُمْ بِوَكِيْلٍ ۗ

wa każżaba bihī qaumuka wa huwal-ḥaqq(u), qul lastu ‘alaikum biwakīl(in).

Ku kɔcku aacï ye (luɔɔi) jäi cɔk alɔn ye yen (luɔɔi) yic. Luel (Muhammad), "Ɣɛn acïï tɔ̈ në yïnhom."

لِكُلِّ نَبَاٍ مُّسْتَقَرٌّ وَّسَوْفَ تَعْلَمُوْنَ

likulli naba'im mustaqarruw wa saufa ta‘lamūn(a).

Kuat wël yam (cï bɛ̈n ë atuuc Jethu) anɔŋ (thaar) cï rot looi ku ë tɛ̈ɛ̈n abï yïn ŋic.

وَاِذَا رَاَيْتَ الَّذِيْنَ يَخُوْضُوْنَ فِيْٓ اٰيٰتِنَا فَاَعْرِضْ عَنْهُمْ حَتّٰى يَخُوْضُوْا فِيْ حَدِيْثٍ غَيْرِهٖۗ وَاِمَّا يُنْسِيَنَّكَ الشَّيْطٰنُ فَلَا تَقْعُدْ بَعْدَ الذِّكْرٰى مَعَ الْقَوْمِ الظّٰلِمِيْنَ

wa iżā ra'aital-lażīna yakhūḍūna fī āyātinā fa a‘riḍ ‘anhum ḥattā yakhūḍū fī ḥadīṡin gairih(ī), wa immā yunsiyannakasy-syaiṭānu falā taq‘ud ba‘daż-żikrā ma‘al-qaumiẓ-ẓālimīn(a).

Na tïŋ yïn (Muhammad) kɔc ke thɔ̈ɔ̈r në wëlkuɔ, ke yï puɔ̈l keek agut bïk lɔ në jam dɛ̈t yic. Ku na ye jɔŋrac yï cɔk määr nhom ë yic (kë cï gël kënë), ke yïn cï nhom bɛɛr tak, ke yïn duɔ̈në nyuc kek kɔc cie yic.

وَمَا عَلَى الَّذِيْنَ يَتَّقُوْنَ مِنْ حِسَابِهِمْ مِّنْ شَيْءٍ وَّلٰكِنْ ذِكْرٰى لَعَلَّهُمْ يَتَّقُوْنَ

wa mā ‘alal-lażīna yattaqūna min ḥisābihim min syai'iw wa lākin żikrā la‘allahum yattaqūn(a).

Kɔc cï piɔ̈ɔ̈th Nhialic acie mukthuul ë kë thiin koor ë (awɛ̈ɛ̈cken); ku (acï tääu në lööŋ yiic bï) keek cɔk tak bïk (aya) ya kɔc cï Nhialic door.

وَذَرِ الَّذِيْنَ اتَّخَذُوْا دِيْنَهُمْ لَعِبًا وَّلَهْوًا وَّغَرَّتْهُمُ الْحَيٰوةُ الدُّنْيَا وَذَكِّرْ بِهٖٓ اَنْ تُبْسَلَ نَفْسٌۢ بِمَا كَسَبَتْۖ لَيْسَ لَهَا مِنْ دُوْنِ اللّٰهِ وَلِيٌّ وَّلَا شَفِيْعٌ ۚوَاِنْ تَعْدِلْ كُلَّ عَدْلٍ لَّا يُؤْخَذْ مِنْهَاۗ اُولٰۤىِٕكَ الَّذِيْنَ اُبْسِلُوْا بِمَا كَسَبُوْا لَهُمْ شَرَابٌ مِّنْ حَمِيْمٍ وَّعَذَابٌ اَلِيْمٌ ۢبِمَا كَانُوْا يَكْفُرُوْنَ ࣖ

wa żaril-lażīnattakhażū dīnahum la‘ibaw wa lahwaw wa garrathumul-ḥayātud-dun-yā wa żakkir bihī an tubsala nafsum bimā kasabat, laisa lahā min dūnillāhi waliyyuw wa lā syafī‘(un), wa in ta‘dil kulla ‘adlil lā yu'khaż minhā, ulā'ikal-lażīna ubsilū bimā kasabū lahum syarābum min ḥamīmiw wa ‘ażābun alīmum bimā kānū yakfurūn(a).

Pälkë kɔc ye nhialinyden looi bï ya këde pol ku dhɛ̈ɛ̈ŋ, ku keek aacï röt thɔ̈ɔ̈r në pïïr de pinynhom. War (keek) në Qur’an ago raan ëbɛ̈n cïï lööny (në mac yic), në kë de kä cïk looi. Acïn raan bï ye tiit ku bï ye lɔ̈ŋ (kuɔɔny) tënë yeen ee Allah. Ku na wïc bï këdäŋ ë rɛ̈ɛ̈c looi, ka cïï bï gam. Keek aa kɔc cï keek tääu (në mac yic), rin kä cïk looi. Ku yökkë pïu cï liääp ku awuɔ̈c rac apɛi rin këc kek gam thɛɛr.

قُلْ اَنَدْعُوْا مِنْ دُوْنِ اللّٰهِ مَا لَا يَنْفَعُنَا وَلَا يَضُرُّنَا وَنُرَدُّ عَلٰٓى اَعْقَابِنَا بَعْدَ اِذْ هَدٰىنَا اللّٰهُ كَالَّذِى اسْتَهْوَتْهُ الشَّيٰطِيْنُ فِى الْاَرْضِ حَيْرَانَ لَهٗٓ اَصْحٰبٌ يَّدْعُوْنَهٗٓ اِلَى الْهُدَى ائْتِنَا ۗ قُلْ اِنَّ هُدَى اللّٰهِ هُوَ الْهُدٰىۗ وَاُمِرْنَا لِنُسْلِمَ لِرَبِّ الْعٰلَمِيْنَۙ

qul anad‘ū min dūnillāhi mā lā yanfa‘unā wa lā yaḍurrunā wa nuraddu ‘alā a‘qābinā ba‘da iż hadānallāhu kal-lażīstahwathusy-syayāṭīnu fil-arḍi ḥairāna lahū aṣḥābuy yad‘ūnahū ilal-huda'tinā, qul inna hudallāhi huwal-hudā, wa umirnā linuslima lirabbil-‘ālamīn(a).

Luel (Muhammad), "Lëu buk kë dɛ̈t thiëëc ke cie Allah, kë cïï lëu bï ɣok kony ku cïï (ku) bï ɣok rac, ku (na) ɣok bï dhuk ciëën, ke Allah cï ɣok ya nyuɔ̈ɔ̈th, cït mɛn de kɔc cï thɔ̈ɔ̈r në jɔŋrac pinynhom, në thɛɛr ke thɔ̈ɔ̈r." Mɛ̈ɛ̈thke aacï yen cɔɔl në dhöl lajik yic (në luɛɛl de), "Kuany ɣook cök." Luel, "Ee yic, lööŋ ke Allah aye lööŋ (yic); ku ɣok aacï lööŋ tääu piny tënë Bɛ̈nydït de pinynhom ëbɛ̈n,

وَاَنْ اَقِيْمُوا الصَّلٰوةَ وَاتَّقُوْهُۗ وَهُوَ الَّذِيْٓ اِلَيْهِ تُحْشَرُوْنَ

wa aqīmuṣ-ṣalāta wattaqūh(u), wa huwal-lażī ilaihi tuḥsyarūn(a).

ku bïk röök looi ku riɔ̈ɔ̈ckë Yeen.” Ku yen ë Bɛ̈ny yen bï wek ëbën mat thïn.

وَهُوَ الَّذِيْ خَلَقَ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضَ بِالْحَقِّۗ وَيَوْمَ يَقُوْلُ كُنْ فَيَكُوْنُۚ قَوْلُهُ الْحَقُّۗ وَلَهُ الْمُلْكُ يَوْمَ يُنْفَخُ فِى الصُّوْرِۗ عٰلِمُ الْغَيْبِ وَالشَّهَادَةِ وَهُوَ الْحَكِيْمُ الْخَبِيْرُ

wa huwal-lażī khalaqas-samāwāti wal-arḍa bil-ḥaqq(i), wa yauma yaqūlu kun fa yakūn(u), qauluhul-ḥaqq(u), wa lahul-mulku yauma yunfakhu fiṣ-ṣūr(i), ‘ālimul-gaibi wasy-syahādati wa huwal-ḥakīmul-khabīr(u).

Ee yen cï nhial ku piny cak në yic, wën cï yen lueel, “Bï ya!” Ku yen ë kë tɔ̈ thïn. Wɛ̈tde ee yic, ku ee këde riɛl ëbën tɛ̈ cï thɔn ë thɔn ë thɔn. Yen aŋic kä cïï tïŋ ku kä ye yith. Yenë kee raan ŋic käŋ, raan ŋic käŋ.

۞ وَاِذْ قَالَ اِبْرٰهِيْمُ لِاَبِيْهِ اٰزَرَ اَتَتَّخِذُ اَصْنَامًا اٰلِهَةً ۚاِنِّيْٓ اَرٰىكَ وَقَوْمَكَ فِيْ ضَلٰلٍ مُّبِيْنٍ

wa iż qāla ibrāhīmu li'abīhi āzara atattakhiżu aṣnāman ālihah(tan), innī arāka wa qaumaka fī ḍalālim mubīn(in).

Ku (tɔ̈ɔ̈u) ɣɔn cï Ibrahim lueel tënë wun Azar, "Ye kë puɔth ba käk nhialic looi bïk ya jak? Ee yic, ɣɛn acï yïn ku kɔcku tïŋ ke we cï röt wuɔ̈ɔ̈c apɛi."

وَكَذٰلِكَ نُرِيْٓ اِبْرٰهِيْمَ مَلَكُوْتَ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِ وَلِيَكُوْنَ مِنَ الْمُوْقِنِيْنَ

wa każālika nurī ibrāhīma malakūtas-samāwāti wal-arḍi wa liyakūna minal-mūqinīn(a).

Ku këya, ɣok aacï Abraɣam (Riɛlda) nyuɔɔth nhial ku piny, ku bï ya raan töŋ de kɔc cï gam .

فَلَمَّا جَنَّ عَلَيْهِ الَّيْلُ رَاٰ كَوْكَبًا ۗقَالَ هٰذَا رَبِّيْۚ فَلَمَّآ اَفَلَ قَالَ لَآ اُحِبُّ الْاٰفِلِيْنَ

falammā janna ‘alaihil-lailu ra'ā kaukabā(n), qāla hāżā rabbī, falammā afala qāla lā uḥibbul-āfilīn(a).

Nawën cï thëi thök, ke (Ibrahim) tïŋ kuɛl (ku) ku lueel, "Kënë ee Bänydiɛ̈." Na wën cï kuɛl lɔ piny, ke lueel, "Ɣɛn acïï kë bï lɔ piny nhiaar."

فَلَمَّا رَاَ الْقَمَرَ بَازِغًا قَالَ هٰذَا رَبِّيْ ۚفَلَمَّآ اَفَلَ قَالَ لَىِٕنْ لَّمْ يَهْدِنِيْ رَبِّيْ لَاَكُوْنَنَّ مِنَ الْقَوْمِ الضَّاۤلِّيْنَ

falammā ra'al-qamara bāzigan qāla hāżā rabbī, falammā afala qāla la'illam yahdinī rabbī la'akūnanna minal-qaumiḍ-ḍāllīn(a).

Ku wën tïŋ yen pɛɛi ke bɔ̈ nhial, ke lueel an, “Kënë ee Bänydiɛ̈.” Ku na cï pɛɛi lɔ piny ke lueel an, "Ee yic, na cïï Bɛ̈nydiɛ̈ ɣa ya nyuɔ̈ɔ̈th, ke ɣɛn ë tɔ̈ ke ɣɛn ye raan töŋ de kɔc cï jäl."

فَلَمَّا رَاَ الشَّمْسَ بَازِغَةً قَالَ هٰذَا رَبِّيْ هٰذَآ اَكْبَرُۚ فَلَمَّآ اَفَلَتْ قَالَ يٰقَوْمِ اِنِّيْ بَرِيْۤءٌ مِّمَّا تُشْرِكُوْنَ

falammā ra'asy-syamsa bāzigatan qāla hāżā rabbī hāżā akbar(u), falammā afalat qāla yā qaumi innī barī'um mimmā tusyrikūn(a).

Nawën tïŋ akɔ̈l ke bɔ̈ nhial, ke lueel, “Kënë ee Bänydiɛ̈, yen ë dït.” Ku na cï akɔ̈l lɔ piny, ke lueel, "O kɔckiɛ̈! Ee yic, ɣɛn acï rɔt puɔ̈l tënë kë ye wek mat."

اِنِّيْ وَجَّهْتُ وَجْهِيَ لِلَّذِيْ فَطَرَ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضَ حَنِيْفًا وَّمَآ اَنَا۠ مِنَ الْمُشْرِكِيْنَۚ

innī wajjahtu wajhiya lil-lażī faṭaras-samāwāti wal-arḍa ḥanīfaw wa mā ana minal-musyrikīn(a).

Ɣɛn acï nyin wel tënë (Allah) yen cï nhial ku piny cak ke cï rot tääu piny (kuɛny) nhialic yic, ku ɣɛn acie raan töŋ de kɔc ye nhialic juëc gam.

وَحَاۤجَّهٗ قَوْمُهٗ ۗقَالَ اَتُحَاۤجُّوْۤنِّيْ فِى اللّٰهِ وَقَدْ هَدٰىنِۗ وَلَآ اَخَافُ مَا تُشْرِكُوْنَ بِهٖٓ اِلَّآ اَنْ يَّشَاۤءَ رَبِّيْ شَيْـًٔا ۗوَسِعَ رَبِّيْ كُلَّ شَيْءٍ عِلْمًا ۗ اَفَلَا تَتَذَكَّرُوْنَ

wa ḥājjahū qaumuh(ū), qāla atuḥājjūnnī fillāhi wa qad hadān(i), wa lā akhāfu mā tusyrikūna bihī illā ay yasyā'a rabbī syai'ā(n), wasi‘a rabbī kulla syai'in ‘ilmā(n), afalā tatażakkarūn(a).

Go kɔcke jai. Acï (Ibrahim) lueel, "Ye yïn lɔ jam kek ɣɛn në kë de Allah, cɔk alɔn cï yen ɣɛn ya nyuɔ̈ɔ̈th yic? Ɣɛn acïï riɔ̈ɔ̈c në (riääk tënë) kë ye yïn mat ke Allah, ee na cïï Bɛ̈nydiɛ̈ kë wïc. Nyïny de Bɛ̈nydiɛ̈ ee këriɛ̈ɛ̈c ëbën kum. Cï lëu ba piööc yök?"

وَكَيْفَ اَخَافُ مَآ اَشْرَكْتُمْ وَلَا تَخَافُوْنَ اَنَّكُمْ اَشْرَكْتُمْ بِاللّٰهِ مَا لَمْ يُنَزِّلْ بِهٖ عَلَيْكُمْ سُلْطٰنًا ۗفَاَيُّ الْفَرِيْقَيْنِ اَحَقُّ بِالْاَمْنِۚ اِنْ كُنْتُمْ تَعْلَمُوْنَۘ

wa kaifa akhāfu mā asyraktum wa lā takhāfūna annakum asyraktum billāhi mā lam yunazzil bihī ‘alaikum sulṭānā(n), fa ayyul-farīqaini aḥaqqu bil-amn(i), in kuntum ta‘lamūn(a).

Yeŋö ba riɔ̈ɔ̈c në kë ye yïn mat (në Allah), cɔk alɔn këc yïn riɔ̈ɔ̈c në kë këc Allah ë rot nyuɔɔth tënë yïn në kë ye yïn kɔc mat ke yeen. Ye akuut yïndë yen ë tɔ̈ ke nɔŋ riɛl ë gël (tënë riääk), të ŋic yïn yetök?”

اَلَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَلَمْ يَلْبِسُوْٓا اِيْمَانَهُمْ بِظُلْمٍ اُولٰۤىِٕكَ لَهُمُ الْاَمْنُ وَهُمْ مُّهْتَدُوْنَ ࣖ

al-lażīna āmanū wa lam yalbisū īmānahum biẓulmin ulā'ika lahumul-amnu wa hum muhtadūn(a).

Kɔc cï gam ku cïï gamden ye mat kenë shirk, kek aye kɔc ye röt yök ke cïn kë rɛɛc tɔ̈ keek thïn ku keek aa yök lööŋ.

وَتِلْكَ حُجَّتُنَآ اٰتَيْنٰهَآ اِبْرٰهِيْمَ عَلٰى قَوْمِهٖۗ نَرْفَعُ دَرَجٰتٍ مَّنْ نَّشَاۤءُۗ اِنَّ رَبَّكَ حَكِيْمٌ عَلِيْمٌ

wa tilka ḥujjatunā ātaināhā ibrāhīma ‘alā qaumih(ī), narfa‘u darajātim man nasyā'(u), inna rabbaka ḥakīmun ‘alīm(un).

Ku yen ee wëlkuɔ cï ɣok ke gäm Ibrahim bï kɔcke yök. Wek aa rank ë raan wïcku jat nhial. Ee yic, Bɛ̈nydu ee raan ŋic käŋ, ku ŋic käŋ.

وَوَهَبْنَا لَهٗٓ اِسْحٰقَ وَيَعْقُوْبَۗ كُلًّا هَدَيْنَا وَنُوْحًا هَدَيْنَا مِنْ قَبْلُ وَمِنْ ذُرِّيَّتِهٖ دَاوٗدَ وَسُلَيْمٰنَ وَاَيُّوْبَ وَيُوْسُفَ وَمُوْسٰى وَهٰرُوْنَ ۗوَكَذٰلِكَ نَجْزِى الْمُحْسِنِيْنَۙ

wa wahabnā lahū isḥāqa wa ya‘qūb(a), kullan hadainā wa nūḥan hadainā min qablu wa min żurriyyatihī dāwūda wa sulaimāna wa ayyūba wa yūsufa wa mūsā wa hārūna wa każālika najzil-muḥsinīn(a).

Ku gɛ̈mku Yithaak ku Jakop. Ku tënë raan tök kamken ɣok aacï lööŋ gäm; ku ë thɛɛr ë kën, ɣok aacï Nowa gäm lööŋ, ku kɔc kɔ̈k ë mïthke (Ibrahim), ë ke ye Dawud, Sulayman, Ayyub, Yusup, Mutha, ku Ɣarun. Ku këya, ɣok aa kɔc ye käpath looi ariöp,

وَزَكَرِيَّا وَيَحْيٰى وَعِيْسٰى وَاِلْيَاسَۗ كُلٌّ مِّنَ الصّٰلِحِيْنَۙ

wa zakariyyā wa yaḥyā wa ‘īsā wa ilyās(a), kullum minaṣ-ṣāliḥīn(a).

Ku Dhäkaria, ku Yaya, ku Yitha, ku Ilyath. Keek aa kɔc Nhialic ëbën,

وَاِسْمٰعِيْلَ وَالْيَسَعَ وَيُوْنُسَ وَلُوْطًاۗ وَكُلًّا فَضَّلْنَا عَلَى الْعٰلَمِيْنَۙ

wa ismā‘īla wal-yasa‘a wa yūnusa wa lūṭā(n), wa kullan faḍḍalnā ‘alal-‘ālamīn(a).

ku Yithmaïl, ku Alyasa', ku Yunuth, ku Lut. Raan tök në wɔ yiic acï rot jat nhial (degree de) në kɔc kɔ̈k nhïïm (në thaarde yic),

وَمِنْ اٰبَاۤىِٕهِمْ وَذُرِّيّٰتِهِمْ وَاِخْوَانِهِمْ ۚوَاجْتَبَيْنٰهُمْ وَهَدَيْنٰهُمْ اِلٰى صِرَاطٍ مُّسْتَقِيْمٍ

wa min ābā'ihim wa żurriyyātihim wa ikhwānihim, wajtabaināhum wa hadaināhum ilā ṣirāṭim mustaqīm(in).

(ku ɣok aacï thök ë) kɔc kɔ̈k ke kuarken, mïthken ku mïthken juak aya. Ku ɣok aacï ke kuany (bïk ya kɔc käk Nhialic tïŋ ku atuuc Jethu) ku ɣok aacï keek nyuɔ̈ɔ̈th dhöl lajik.

ذٰلِكَ هُدَى اللّٰهِ يَهْدِيْ بِهٖ مَنْ يَّشَاۤءُ مِنْ عِبَادِهٖ ۗوَلَوْ اَشْرَكُوْا لَحَبِطَ عَنْهُمْ مَّا كَانُوْا يَعْمَلُوْنَ

Żālika hudallāhi yahdī bihī may yasyā'u min ‘ibādih(ī), wa lau asyrakū laḥabiṭa ‘anhum mā kānū ya‘malūn(a).

Yen ee lööŋ ke Nhialic, ke yen ee lööŋ gäm raan ëbɛ̈n në kɔcke yiic cï wïc. Na cïk röt mat kek Allah, ke käpath cïk looi abï jäl ë yic.

اُولٰۤىِٕكَ الَّذِيْنَ اٰتَيْنٰهُمُ الْكِتٰبَ وَالْحُكْمَ وَالنُّبُوَّةَ ۚفَاِنْ يَّكْفُرْ بِهَا هٰٓؤُلَاۤءِ فَقَدْ وَكَّلْنَا بِهَا قَوْمًا لَّيْسُوْا بِهَا بِكٰفِرِيْنَ

ulā'ikal-lażīna ātaināhumul-kitāba wal-ḥukma wan-nubuwwah(ta), fa iy yakfur bihā hā'ulā'i faqad wakkalnā bihā qaumal laisū bihā bikāfirīn(a).

Keek aa kɔc cï ɣok ke gäm athör, ŋïc ku käk ë nebi. Na cï kɔc (Quraish) jäi, ke ɣok abï ye gäm kɔc cïï ye jäi.

اُولٰۤىِٕكَ الَّذِيْنَ هَدَى اللّٰهُ فَبِهُدٰىهُمُ اقْتَدِهْۗ قُلْ لَّآ اَسْـَٔلُكُمْ عَلَيْهِ اَجْرًاۗ اِنْ هُوَ اِلَّا ذِكْرٰى لِلْعٰلَمِيْنَ ࣖ

ulā'ikal-lażīna hadallāhu fa bihudāūhumuqtadih, qul lā as'alukum ‘alaihi ajrā(n), in huwa illā żikrā lil-‘ālamīn(a).

Ee keek (kɔc ë nebi) cï Nhialic gël, ku kuanykë gëlden cök. Luel (Muhammad), "Ɣɛn acïï yïn thiëëc në këdɛ̈ŋ në dhukciëën de luɔɔi (Qur'an)." Qur’an acie këdɛ̈t ku ee lööŋ tënë (kɔc kedhiɛ) në pinynhom ëbɛ̈n.

وَمَا قَدَرُوا اللّٰهَ حَقَّ قَدْرِهٖٓ اِذْ قَالُوْا مَآ اَنْزَلَ اللّٰهُ عَلٰى بَشَرٍ مِّنْ شَيْءٍۗ قُلْ مَنْ اَنْزَلَ الْكِتٰبَ الَّذِيْ جَاۤءَ بِهٖ مُوْسٰى نُوْرًا وَّهُدًى لِّلنَّاسِ تَجْعَلُوْنَهٗ قَرَاطِيْسَ تُبْدُوْنَهَا وَتُخْفُوْنَ كَثِيْرًاۚ وَعُلِّمْتُمْ مَّا لَمْ تَعْلَمُوْٓا اَنْتُمْ وَلَآ اٰبَاۤؤُكُمْ ۗقُلِ اللّٰهُ ۙثُمَّ ذَرْهُمْ فِيْ خَوْضِهِمْ يَلْعَبُوْنَ

wa mā qadarullāha ḥaqqa qadrihī iż qālū mā anzalallāhu ‘alā basyarim min syai'(in), qul man anzalal-kitābal-lażī jā'a bihī mūsā nūraw wa hudal lin-nāsi taj‘alūnahū qarāṭīsa tubdūnahā wa tukhfūna kaṡīrā(n), wa ‘ullimtum mā lam ta‘lamū antum wa lā ābā'ukum, qulillāh(u), ṡumma żarhum fī khauḍihim yal‘abūn(a).

Acïï Nhialic ye leec cït man lëu bï kek ye leec të lueel kek, "Allah acïn kë cï nyuɔɔth tënë kɔc." Luel (Muhammad), "Yeŋa cï athör (Torah) tuɔɔc piny cï Moses bɛ̈i ke ye ɣɛɛr ku lööŋ tënë kɔc, yïn acï athör looi bï ya wereek cï tɛkpiny, yïn acï nyuɔɔth (biäk ke yeen) ku yïn acï kä juëc ke yeen thiaan, naa cak tɔ̈u ke cï piɔ̈ɔ̈c tënë yïn kë kuc, ke cie yïn wala kɔcku." Ku lueel, "Ee Allah (cï tuɔɔc piny)," ku (në thök kënë yic), cɔk keek pol në rɛ̈ɛ̈cden yic.

وَهٰذَا كِتٰبٌ اَنْزَلْنٰهُ مُبٰرَكٌ مُّصَدِّقُ الَّذِيْ بَيْنَ يَدَيْهِ وَلِتُنْذِرَ اُمَّ الْقُرٰى وَمَنْ حَوْلَهَاۗ وَالَّذِيْنَ يُؤْمِنُوْنَ بِالْاٰخِرَةِ يُؤْمِنُوْنَ بِهٖ وَهُمْ عَلٰى صَلَاتِهِمْ يُحٰفِظُوْنَ

wa hāżā kitābun anzalnāhu mubārakum muṣaddiqul-lażī baina yadaihi wa litunżira ummal-qurā wa man ḥaulahā, wal-lażīna yu'minūna bil-ākhirati yu'minūna bihī wa hum ‘alā ṣalātihim yuḥāfiẓūn(a).

Ku kën (Al-Qur’an), ee athör cï ɣok tuɔɔc piny ke nɔŋ dhëëŋdït, ee athör cï (cï nyuɔɔth) thɛɛr cɔk ŋic ku bï yïn lööŋ gäm (kɔc rɛ̈ɛ̈r) Ummul Qura (Mecca) ku kɔc tɔ̈ në ye lɔ̈ɔ̈m. Kɔc cï gam në pïïr ë thök ë pinynhom aye gam ë yic (Qur’an), ku keek aa lɔ̈ŋden muk akölriëëc.

وَمَنْ اَظْلَمُ مِمَّنِ افْتَرٰى عَلَى اللّٰهِ كَذِبًا اَوْ قَالَ اُوْحِيَ اِلَيَّ وَلَمْ يُوْحَ اِلَيْهِ شَيْءٌ وَّمَنْ قَالَ سَاُنْزِلُ مِثْلَ مَآ اَنْزَلَ اللّٰهُ ۗوَلَوْ تَرٰٓى اِذِ الظّٰلِمُوْنَ فِيْ غَمَرٰتِ الْمَوْتِ وَالْمَلٰۤىِٕكَةُ بَاسِطُوْٓا اَيْدِيْهِمْۚ اَخْرِجُوْٓا اَنْفُسَكُمْۗ اَلْيَوْمَ تُجْزَوْنَ عَذَابَ الْهُوْنِ بِمَا كُنْتُمْ تَقُوْلُوْنَ عَلَى اللّٰهِ غَيْرَ الْحَقِّ وَكُنْتُمْ عَنْ اٰيٰتِهٖ تَسْتَكْبِرُوْنَ

wa man aẓlamu mimmaniftarā ‘alallāhi każiban au qāla ūḥiya ilayya wa lam yūḥa ilaihi syai'uw wa man qāla sa'unzilu miṡla mā anzalallāh(u), wa lau tarā iżiẓ-ẓālimūna fī gamarātil-mauti wal-malā'ikatu bāsiṭū aidīhim, akhirjū anfusakum, al-yauma tujzauna ‘ażābal-hūni bimā kuntum taqūlūna ‘alallāhi gairal-ḥaqqi wa kuntum ‘an āyātihī tastakbirūn(a).

Yeŋa yen cie yic awär raan ë cak lueth tënë Allah wala raan ye lueel, "Acï nyuɔɔth tënë ɣɛn," cɔk alɔn cïn yen kë cï nyuɔɔth tënë yeen, ku raan ye lueel, "Ɣɛn bï kë cï Allah nyuɔɔth tuɔɔc piny." (Abï ya kërac apɛi) të tïŋ yïn kɔc cï awuɔ̈c looi (acï) tɔ̈ në riääk de thou yic, ke atuuc nhial ke gut keek në kecin, (ke luelkë), "Tɔ̈ɔ̈ukë wëiku." Në ye köölë ke yïn abï yök ke yïn cï yök ke yï cï riääk apɛi, rin cï yïn jam ë Allah (wɛ̈t) cie yic ku (rin) yïn acï rot leec në wëlke.

وَلَقَدْ جِئْتُمُوْنَا فُرَادٰى كَمَا خَلَقْنٰكُمْ اَوَّلَ مَرَّةٍ وَّتَرَكْتُمْ مَّا خَوَّلْنٰكُمْ وَرَاۤءَ ظُهُوْرِكُمْۚ وَمَا نَرٰى مَعَكُمْ شُفَعَاۤءَكُمُ الَّذِيْنَ زَعَمْتُمْ اَنَّهُمْ فِيْكُمْ شُرَكٰۤؤُا ۗ لَقَدْ تَّقَطَّعَ بَيْنَكُمْ وَضَلَّ عَنْكُمْ مَّا كُنْتُمْ تَزْعُمُوْنَ ࣖ

wa laqad ji'tumūnā furādā kamā khalaqnākum awwala marratiw wa taraktum mā khawwalnākum warā'a ẓuhūrikum, wa mā narā ma‘akum syufa‘ā'akumul-lażīna za‘amtum annahum fīkum syurakā'(u), laqat taqaṭṭa‘a bainakum wa ḍalla ‘ankum mā kuntum taz‘umūn(a).

Ku yïn abï bɛ̈n tënë ɣook ë yic yïn rot cït man cï ɣok yïn cak ë jɔ̈k, ku kë cï ɣok gäm yïn, yïn acï puɔ̈l (në pinynhom). Acïn kɔc ye röök (kuɔɔny) ye tïŋ tënë yïïn kɔc ye yïn ke tïŋ ke ye kɔc ke (Allah). Ee yic, (käŋ ëbɛ̈n) kamkun acï thök ku kë ye wek tak thɛɛr (ke ye kɔc ë määth ke Allah) acï jäl tënë we.

۞ اِنَّ اللّٰهَ فَالِقُ الْحَبِّ وَالنَّوٰىۗ يُخْرِجُ الْحَيَّ مِنَ الْمَيِّتِ وَمُخْرِجُ الْمَيِّتِ مِنَ الْحَيِّ ۗذٰلِكُمُ اللّٰهُ فَاَنّٰى تُؤْفَكُوْنَ

innallāha fāliqul-ḥabbi wan-nawā, yukhrijul-ḥayya minal-mayyiti wa mukhrijul-mayyiti minal-ḥayy(i), żālikumullāhu fa annā tu'fakūn(a).

Ee yic, ee Allah yen ye rap (kɔ̈th) ku kɔ̈th (dates) cil. Yeen ë kɔc pïr bɛ̈ɛ̈i bei në thou yic, ku bɛ̈ɛ̈i kɔc cï thou bei në kɔc pïr yiic. Yen ee riɛl de Allah (riɛl), ku yeŋö ye wek ŋot ke yï dhuk ciëën?

فَالِقُ الْاِصْبَاحِۚ وَجَعَلَ الَّيْلَ سَكَنًا وَّالشَّمْسَ وَالْقَمَرَ حُسْبَانًا ۗذٰلِكَ تَقْدِيْرُ الْعَزِيْزِ الْعَلِيْمِ

fāliqul-iṣbāḥ(i), wa ja‘alal-laila sakanaw wasy-syamsa wal-qamara ḥusbānā(n), żālika taqdīrul-‘azīzil-‘alīm(i).

Acï miäkduur looi ku looi thëi bï ya lɔ̈ŋ, ku (acï akɔ̈l ku pɛɛi looi bïk ya kuɛ̈n. Yen ee löŋ de Allah, raan ril ëbɛ̈n, raan ŋic käŋ ëbɛ̈n.

وَهُوَ الَّذِيْ جَعَلَ لَكُمُ النُّجُوْمَ لِتَهْتَدُوْا بِهَا فِيْ ظُلُمٰتِ الْبَرِّ وَالْبَحْرِۗ قَدْ فَصَّلْنَا الْاٰيٰتِ لِقَوْمٍ يَّعْلَمُوْنَ

wa huwal-lażī ja‘ala lakumun-nujūma litahtadū bihā fī ẓulumātil-barri wal-baḥr(i), qad faṣṣalnal-āyāti liqaumiy ya‘lamūn(a).

Ku yen ë raan cï kuɛl looi tënë yïïn, ku bï yïn keek ya nyuɔ̈ɔ̈th në muɔ̈ɔ̈th yic piny ku wɛ̈ɛ̈r. Ku ɣok aacï kä ye nyuɔɔth (riɛlda) lueel tënë kɔc ŋic.

وَهُوَ الَّذِيْٓ اَنْشَاَكُمْ مِّنْ نَّفْسٍ وَّاحِدَةٍ فَمُسْتَقَرٌّ وَّمُسْتَوْدَعٌ ۗقَدْ فَصَّلْنَا الْاٰيٰتِ لِقَوْمٍ يَّفْقَهُوْنَ

wa huwal-lażī ansya'akum min nafsiw wāḥidatin fa mustaqarruw wa mustauda‘(un), qad faṣṣalnal-āyāti liqaumiy yafqahūn(a).

Ku yen ee yen cï yïn cak tënë raan tök (Adam), këya (rin yïn) anɔŋ të bï yïn rëër thïn ku të bï yïn käŋ tɔ̈ɔ̈u thïn. Ee yic, ɣok aacï kä ye nyuɔɔth (ke dïtda) lueel tënë kɔc ŋic.

وَهُوَ الَّذِيْٓ اَنْزَلَ مِنَ السَّمَاۤءِ مَاۤءًۚ فَاَخْرَجْنَا بِهٖ نَبَاتَ كُلِّ شَيْءٍ فَاَخْرَجْنَا مِنْهُ خَضِرًا نُّخْرِجُ مِنْهُ حَبًّا مُّتَرَاكِبًاۚ وَمِنَ النَّخْلِ مِنْ طَلْعِهَا قِنْوَانٌ دَانِيَةٌ وَّجَنّٰتٍ مِّنْ اَعْنَابٍ وَّالزَّيْتُوْنَ وَالرُّمَّانَ مُشْتَبِهًا وَّغَيْرَ مُتَشَابِهٍۗ اُنْظُرُوْٓا اِلٰى ثَمَرِهٖٓ اِذَٓا اَثْمَرَ وَيَنْعِهٖ ۗاِنَّ فِيْ ذٰلِكُمْ لَاٰيٰتٍ لِّقَوْمٍ يُّؤْمِنُوْنَ

wa huwal-lażī anzala minas-samā'i mā'ā(n), fa akhrajnā bihī nabāta kulli syai'in fa akhrajnā minhu khaḍiran nukhriju minhu ḥabbam mutarākibā(n), wa minan nakhli min ṭal‘ihā qinwānun dāniyatuw wa jannātim min a‘nābiw waz-zaitūna war-rummāna musytabihaw wa gaira mutasyābih(in), unẓurū ilā ṡamarihī iżā aṡmara wa yan‘ih(ī), inna fī żālikum la'āyātil liqaumiy yu'minūn(a).

Ku yen ee yen ye pïu tuɔɔc piny nhial, ku ɣok aacï tiim ëbɛ̈n looi bïk cil ke ye, ku ɣok aa tiim ëbɛ̈n bɛ̈i bei në tiim käk yiic, ɣok aa bɛ̈ɛ̈i bei në tiim käk yiic në rap juëc; ku ë tim ë mɛ̈c, ɣok aacï thök ë tim ë tim ë tim ë tim ë tim ë tim ë tim ë tim ë tim ë tim ë tim, ku (Ɣok aacï tim ë tim ë tim ë tim ë tim ë tim ë tim ë tim thöŋ ku thöŋ. Ku ë nyin tïïtkë mïth ke tiim yiic tɛ̈ cï kek tiim dhiëëth ku cïk luɔk. Ee yic, në kë nɔŋ yen kä ye nyuɔɔth (riɛl de Nhialic) tënë kɔc cï gam.

وَجَعَلُوْا لِلّٰهِ شُرَكَاۤءَ الْجِنَّ وَخَلَقَهُمْ وَخَرَقُوْا لَهٗ بَنِيْنَ وَبَنٰتٍۢ بِغَيْرِ عِلْمٍۗ سُبْحٰنَهٗ وَتَعٰلٰى عَمَّا يَصِفُوْنَ ࣖ

wa ja‘alū lillāhi syurakā'al-jinna wa khalaqahum wa kharaqū lahū banīna wa banātim bigairi ‘ilm(in), subḥānahū wa ta‘ālā ‘ammā yaṣifūn(a).

Ku keek (kɔc cï Nhialic gam) aacï jɔŋrac looi bïk ya kɔc ke Nhialic, cɔk alɔn cï yen keek cak (jɔndït), ku keek aacï lueth lueel (luelkë), "Nhialic anɔŋ mïth ke röör ku mïth ke diäär," ke cïn (ciin de) ŋïc. Dït tënë Allah ku raan dït apɛi tënë kä yekë ke lueel.

بَدِيْعُ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِۗ اَنّٰى يَكُوْنُ لَهٗ وَلَدٌ وَّلَمْ تَكُنْ لَّهٗ صَاحِبَةٌ ۗوَخَلَقَ كُلَّ شَيْءٍۚ وَهُوَ بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيْمٌ

badī‘us-samāwāti wal-arḍ(i), annā yakūnu lahū waladuw wa lam takul lahū ṣāḥibah(tun), wa khalaqa kulla syai'(in), wa huwa bikulli syai'in‘alīm(un).

Yeen (Allah) yen ë cak nhial ku piny. Yeŋö (ye rot lëu) bï naŋ mïth ke cïn tiŋ? Yen acï këriëëc ëbën cak; ku Yeen aŋic këriëëc ëbën.

ذٰلِكُمُ اللّٰهُ رَبُّكُمْۚ لَآ اِلٰهَ اِلَّا هُوَۚ خَالِقُ كُلِّ شَيْءٍ فَاعْبُدُوْهُ ۚوَهُوَ عَلٰى كُلِّ شَيْءٍ وَّكِيْلٌ

Żālikumullāhu rabbukum, lā ilāha illā huw(a), khāliqu kulli syai'in fa‘budūh(u), wa huwa ‘alā kulli syai'iw wakīl(un).

Yen ee Nhialic, Nhialicdu; acïn Nhialic dɛ̈t, ee Yeen; raan ë cak käŋ ëbën, këya, doorkë Yeen; Yen ë raan tiit käŋ ëbën.

لَا تُدْرِكُهُ الْاَبْصَارُ وَهُوَ يُدْرِكُ الْاَبْصَارَۚ وَهُوَ اللَّطِيْفُ الْخَبِيْرُ

lā tudrikuhul-abṣāru wa huwa yudrikul-abṣār(a), wa huwal-laṭīful-khabīr(u).

Acïï lëu bï yök në tïŋ de nyin, ku ka lëu bï käŋ kedhiɛ tïŋ, ku yen ee raan ë ŋic käŋ, raan ë ŋic käŋ.

قَدْ جَاۤءَكُمْ بَصَاۤىِٕرُ مِنْ رَّبِّكُمْۚ فَمَنْ اَبْصَرَ فَلِنَفْسِهٖۚ وَمَنْ عَمِيَ فَعَلَيْهَاۗ وَمَآ اَنَا۠ عَلَيْكُمْ بِحَفِيْظٍ

qad jā'akum baṣā'iru mir rabbikum, faman abṣara fa linafsih(ī), wa man ‘amiya fa ‘alaihā, wa mā ana ‘alaikum biḥafīẓ(in).

Ee yic, kä ye nyuɔɔth ë yic aacï bɛ̈n tënë Bɛ̈nydu. Ku raan ëbɛ̈n tïŋ (yic), ke (këpath) ee këde rot; ku raan cï cɔɔr (acïï yic ye tïŋ), yen ee raan cï määr. Ku ɣɛn (Muɔth) acie (du) raan ye tiit.

وَكَذٰلِكَ نُصَرِّفُ الْاٰيٰتِ وَلِيَقُوْلُوْا دَرَسْتَ وَلِنُبَيِّنَهٗ لِقَوْمٍ يَّعْلَمُوْنَ

wa każālika nuṣarriful-āyāti wa liyaqūlū darasta wa linubayyinahū liqaumiy ya‘lamūn(a).

Ku këya, ɣok aacï wëlkuɔ guiir në thɛɛr juëc yiic ago kɔc cï Nhialic gam lueel, "Yïn acï wëlkä piɔ̈ɔ̈c (tënë kɔc ke athör)," ku agoku Qur’an ya guiir tënë kɔc ŋic käŋ.

اِتَّبِعْ مَآ اُوْحِيَ اِلَيْكَ مِنْ رَّبِّكَۚ لَآ اِلٰهَ اِلَّا هُوَۚ وَاَعْرِضْ عَنِ الْمُشْرِكِيْنَ

ittabi‘ mā ūḥiya ilaika mir rabbik(a), lā ilāha illā huw(a), wa a‘riḍ ‘anil-musyrikīn(a).

Kuany kë cï Bɛ̈nydu nyuɔɔth tënë yïn (Muhammad); acïn Nhialic dɛ̈t, ee Yeen; ku dhukkë röt tënë kɔc juëc ye Nhialic door.

وَلَوْ شَاۤءَ اللّٰهُ مَآ اَشْرَكُوْاۗ وَمَا جَعَلْنٰكَ عَلَيْهِمْ حَفِيْظًاۚ وَمَآ اَنْتَ عَلَيْهِمْ بِوَكِيْلٍ

wa lau syā'allāhu mā asyrakū, wa mā ja‘alnā ‘alaihim ḥafīẓā(n), wa mā anta ‘alaihim biwakīl(in).

Ku na wïc Allah, ke keek acïï kɔc bï mat ke (Yeen). Ku ɣok aacïï yïn looi ba ya raanden ye kek tiit; ku yïn acie raanden ye muk.

وَلَا تَسُبُّوا الَّذِيْنَ يَدْعُوْنَ مِنْ دُوْنِ اللّٰهِ فَيَسُبُّوا اللّٰهَ عَدْوًاۢ بِغَيْرِ عِلْمٍۗ كَذٰلِكَ زَيَّنَّا لِكُلِّ اُمَّةٍ عَمَلَهُمْۖ ثُمَّ اِلٰى رَبِّهِمْ مَّرْجِعُهُمْ فَيُنَبِّئُهُمْ بِمَا كَانُوْا يَعْمَلُوْنَ

wa lā tasubbul-lażīna yad‘ūna min dūnillāhi fa yasubbullāha ‘adwam bigairi ‘ilm(in), każālika zayyannā likulli ummatin ‘amalahum, ṡumma ilā rabbihim marji‘uhum fa yunabbi'uhum bimā kānū ya‘malūn(a).

Ku duɔ̈në kɔc yekë door ke cie Nhialic lɔ̈ɔ̈m, rin bïk Nhialic lɔ̈ɔ̈m në thök ë thök ke cïn kë tɔ̈ në ŋïc yic. Ku na yïn ya, ke ɣok aa kɔc ëbën cɔl a tak apath luɔiden. Ku dhuk tënë Nhialic, ku abï lɛ̈k ke käk cïk looi.

وَاَقْسَمُوْا بِاللّٰهِ جَهْدَ اَيْمَانِهِمْ لَىِٕنْ جَاۤءَتْهُمْ اٰيَةٌ لَّيُؤْمِنُنَّ بِهَاۗ قُلْ اِنَّمَا الْاٰيٰتُ عِنْدَ اللّٰهِ وَمَا يُشْعِرُكُمْ اَنَّهَآ اِذَا جَاۤءَتْ لَا يُؤْمِنُوْنَ

wa aqsamū billāhi jahda aimānihim la'in jā'athum āyatul layu'minunna bihā, qul innamal-āyātu ‘indallāhi wa mā yusy‘irukum annahā iżā jā'at lā yu'minūn(a).

Ku thɔnkë rin ke Nhialic ke cïn kë rilic, ku na cï kë gɛ̈i bɛ̈n tënë ke, ke ka bïk gam ë yic. Luel, "Kë gɛ̈i ee tɔ̈ tënë Allah yetök." Ku ŋickë lɔn nadë ke kägɛ̈i (verses) bɔ̈, ke keek acïï bï gam.

وَنُقَلِّبُ اَفْـِٕدَتَهُمْ وَاَبْصَارَهُمْ كَمَا لَمْ يُؤْمِنُوْا بِهٖٓ اَوَّلَ مَرَّةٍ وَّنَذَرُهُمْ فِيْ طُغْيَانِهِمْ يَعْمَهُوْنَ ࣖ ۔

wa nuqallibu af'idatahum wa abṣārahum kamā lam yu'minū bihī awwala marratiw wa nażaruhum fī ṭugyānihim ya‘mahūn(a).

Ku (në dhöl töŋë yic) ɣok aacï piɔ̈ɔ̈thken ku nyinken wel cït man ɣɔn këc kek ye gam tueŋ (Qur’an), ku ɣok aacï keek puɔ̈l ke cï riääk nhïïm në rɛ̈ɛ̈c yic.

۞ وَلَوْ اَنَّنَا نَزَّلْنَآ اِلَيْهِمُ الْمَلٰۤىِٕكَةَ وَكَلَّمَهُمُ الْمَوْتٰى وَحَشَرْنَا عَلَيْهِمْ كُلَّ شَيْءٍ قُبُلًا مَّا كَانُوْا لِيُؤْمِنُوْٓا اِلَّآ اَنْ يَّشَاۤءَ اللّٰهُ وَلٰكِنَّ اَكْثَرَهُمْ يَجْهَلُوْنَ

wa lau annanā nazzalnā ilaihimul-malā'ikata wa kallamahumul-mautā wa ḥasyarnā ‘alaihim kulla syai'in qubulam mā kānū liyu'minū illā ay yasyā'allāhu wa lākinna akṡarahum yajhalūn(a).

Ku na cɔk ɣok atuuc nhial tuɔɔc tënë keek, ku kɔc cï thou aacï jam ke keek ku ɣok aacï käŋ ëbɛ̈n määt yiic në ke nhïïm (kë wïckë), ke keek aacïï bï gam, të cïn Nhialic ye wïc. Ku kɔc juëc ke keek acie ŋic (luɛɛl de yic).

وَكَذٰلِكَ جَعَلْنَا لِكُلِّ نَبِيٍّ عَدُوًّا شَيٰطِيْنَ الْاِنْسِ وَالْجِنِّ يُوْحِيْ بَعْضُهُمْ اِلٰى بَعْضٍ زُخْرُفَ الْقَوْلِ غُرُوْرًا ۗوَلَوْ شَاۤءَ رَبُّكَ مَا فَعَلُوْهُ فَذَرْهُمْ وَمَا يَفْتَرُوْنَ

wa każālika ja‘alnā likulli nabiyyin ‘aduwwan syayāṭīnal-insi wal-jinni yūḥī ba‘ḍuhum ilā ba‘ḍin zukhrufal-qauli gurūrā(n), wa lau syā'a rabbuka mā fa‘alūhu fa żarhum wa mā yaftarūn(a).

Ku këya, tënë raan ëbɛ̈n ë nebi, ɣok aacï kɔc atɛ̈ɛ̈r looi cït mɛn de jɔŋrac, kɔc ku jɔŋrac, kɔc kɔ̈k ke keek aye wël path lueel tënë kɔc kɔ̈k ke ye pït. Ku na wïc Bɛ̈nydu, ke ka cïï bïk looi, ke keek aabï ya rëër kek kë (lueth) cïk looi.

وَلِتَصْغٰٓى اِلَيْهِ اَفْـِٕدَةُ الَّذِيْنَ لَا يُؤْمِنُوْنَ بِالْاٰخِرَةِ وَلِيَرْضَوْهُ وَلِيَقْتَرِفُوْا مَا هُمْ مُّقْتَرِفُوْنَ

wa litaṣgā ilaihi af'idatul-lażīna lā yu'minūna bil-ākhirati wa liyarḍauhu wa liyaqtarifū mā hum muqtarifūn(a).

Ku rin bï piɔ̈ɔ̈th thiik ke kɔc këc gam në pïïr ciëën, ya yök ke cï röt tääu në ye wɛ̈t kënë yic, ku nhiarkë, ku bïk kë yekë lac looi ya looi.

اَفَغَيْرَ اللّٰهِ اَبْتَغِيْ حَكَمًا وَّهُوَ الَّذِيْٓ اَنْزَلَ اِلَيْكُمُ الْكِتٰبَ مُفَصَّلًا ۗوَالَّذِيْنَ اٰتَيْنٰهُمُ الْكِتٰبَ يَعْلَمُوْنَ اَنَّهٗ مُنَزَّلٌ مِّنْ رَّبِّكَ بِالْحَقِّ فَلَا تَكُوْنَنَّ مِنَ الْمُمْتَرِيْنَ

afagairallāhi abtagī ḥakamaw wa huwal-lażī anzala ilaikumul-kitāba mufaṣṣalā(n), wal-lażīna ātaināhumul-kitāba ya‘lamūna annahū munazzalum mir rabbika bil-ḥaqqi falā takunanna minal-mumtarīn(a).

Ye kë puɔth ba raan dɛ̈t wïc bï luk looi ke cie Allah, cɔk alɔn yen raan cï athör (Al Qur’an) nyuɔɔth tënë yïïn në wël juëc yiic? Kɔc cï ɣok yiɛ̈n athör aŋickë apɛi lɔn cï yen (Quran) tuɔɔc piny tënë Bɛ̈nydu në yic. Këya, duk ye raan töŋ ë kɔc cie diu.

وَتَمَّتْ كَلِمَتُ رَبِّكَ صِدْقًا وَّعَدْلًاۗ لَا مُبَدِّلَ لِكَلِمٰتِهٖ ۚوَهُوَ السَّمِيْعُ الْعَلِيْمُ

wa tammat kalimatu rabbika ṣidqaw wa ‘adlā(n), lā mubaddila likalimātih(ī), wa huwas-samī‘ul-‘alīm(u).

Ku wɛ̈t de Bɛ̈nydu (Qur’an) acï thök në yic ku yic. Acïn kë lëu bï wëlke waar. Ku yen ee raan ë piŋ käŋ, ku ë ŋic käŋ.

وَاِنْ تُطِعْ اَكْثَرَ مَنْ فِى الْاَرْضِ يُضِلُّوْكَ عَنْ سَبِيْلِ اللّٰهِ ۗاِنْ يَّتَّبِعُوْنَ اِلَّا الظَّنَّ وَاِنْ هُمْ اِلَّا يَخْرُصُوْنَ

wa in tuṭi‘ akṡara man fil-arḍi yuḍillūka ‘an sabīlillāh(i), iy yattabi‘ūna illaẓ-ẓanna wa in hum illā yakhruṣ ūn(a).

Ku na kuany kɔc juëc pinynhom cök, ke keek abï yïïn cɔk jäl dhöl de Allah yic. Kë yekë kuanycök ee wël ë thööŋ ku ka ye lueth looi.

اِنَّ رَبَّكَ هُوَ اَعْلَمُ مَنْ يَّضِلُّ عَنْ سَبِيْلِهٖۚ وَهُوَ اَعْلَمُ بِالْمُهْتَدِيْنَ

inna rabbaka huwa a‘lamu may yaḍillu ‘an sabīlih(ī), wa huwa a‘lamu bil-muhtadīn(a).

Ee yic, ee Bɛ̈nydu yen ŋic kɔc cï jäl në dhölde yic, ku yen ŋic kɔc cï röt gël.

فَكُلُوْا مِمَّا ذُكِرَ اسْمُ اللّٰهِ عَلَيْهِ اِنْ كُنْتُمْ بِاٰيٰتِهٖ مُؤْمِنِيْنَ

fa kulū mimmā żukirasmullāhi ‘alaihi in kuntum bi'āyātihī mu'minīn(a).

Ku camkë kë ye (na cï nɔ̈k) cɔl rin ke Nhialic, na gamkë wëlke.

وَمَا لَكُمْ اَلَّا تَأْكُلُوْا مِمَّا ذُكِرَ اسْمُ اللّٰهِ عَلَيْهِ وَقَدْ فَصَّلَ لَكُمْ مَّا حَرَّمَ عَلَيْكُمْ اِلَّا مَا اضْطُرِرْتُمْ اِلَيْهِ ۗوَاِنَّ كَثِيْرًا لَّيُضِلُّوْنَ بِاَهْوَاۤىِٕهِمْ بِغَيْرِ عِلْمٍ ۗاِنَّ رَبَّكَ هُوَ اَعْلَمُ بِالْمُعْتَدِيْنَ

wa mā lakum allā ta'kulū mimmā żukirasmullāhi ‘alaihi wa qad faṣṣala lakum mā ḥarrama ‘alaikum illā maḍṭurirtum ilaih(i), wa inna kaṡīral layuḍillūna bi'ahwā'ihim bigairi ‘ilm(in), inna rabbaka huwa a‘lamu bil-mu‘tadīn(a).

Ku yeŋö këc yïn wïc ba cam në kë (rïŋ de läi) ye (na cï nɔ̈k) cɔl rin ke Allah, cɔk alɔn cï Allah yïn lɛ̈k kë cï yïn pëën, të cïn yen kë cï yïn gël ba looi. Ku ë yic, kɔc juëc aa kɔc thɛl dhɔ̈l yiic ë kärɛc wïckë ke cïn kë ŋickë. Bɛ̈nydu aŋic kɔc cï lööŋ dhoŋ kɔ̈ɔ̈th.

وَذَرُوْا ظَاهِرَ الْاِثْمِ وَبَاطِنَهٗ ۗاِنَّ الَّذِيْنَ يَكْسِبُوْنَ الْاِثْمَ سَيُجْزَوْنَ بِمَا كَانُوْا يَقْتَرِفُوْنَ

wa żarū ẓāhiral-iṡmi wa bāṭinah(ū), innal-lażīna yaksibūnal-iṡma sayujzauna bimā kānū yaqtarifūn(a).

Ku päl adumuɔ̈ɔ̈m, adumuɔ̈ɔ̈m ye tïŋ ku adumuɔ̈ɔ̈m cï thiaan. Ee yic, kɔc kärɛc looi aabï cuɔ̈p rin kärɛc cïk looi.

وَلَا تَأْكُلُوْا مِمَّا لَمْ يُذْكَرِ اسْمُ اللّٰهِ عَلَيْهِ وَاِنَّهٗ لَفِسْقٌۗ وَاِنَّ الشَّيٰطِيْنَ لَيُوْحُوْنَ اِلٰٓى اَوْلِيَاۤىِٕهِمْ لِيُجَادِلُوْكُمْ ۚوَاِنْ اَطَعْتُمُوْهُمْ اِنَّكُمْ لَمُشْرِكُوْنَ ࣖ

wa lā ta'kulū mimmā lam yużkarismullāhi ‘alaihi wa innahū lafisq(un), wa innasy-syayāṭīna layūḥūna ilā auliyā'ihim liyujādilūkum, wa in aṭa‘tumūhum innakum lamusyrikūn(a).

Ku duɔ̈në kë (rïŋ de läi) cam (na cï nɔ̈k) cïï rin ke Allah ye muk, luɔi kënë ee kërac yic. Në yic, jɔŋrac aabï määthken thɔ̈ɔ̈r rin bï kek yïïn teer. Ku na piŋ keek, ke yïn acï ya raan ë Nhialic juëc.

اَوَمَنْ كَانَ مَيْتًا فَاَحْيَيْنٰهُ وَجَعَلْنَا لَهٗ نُوْرًا يَّمْشِيْ بِهٖ فِى النَّاسِ كَمَنْ مَّثَلُهٗ فِى الظُّلُمٰتِ لَيْسَ بِخَارِجٍ مِّنْهَاۗ كَذٰلِكَ زُيِّنَ لِلْكٰفِرِيْنَ مَا كَانُوْا يَعْمَلُوْنَ

awa man kāna maitan fa aḥyaināhu wa ja‘alnā lahū nūray yamsyī bihī fin-nāsi kamam maṡaluhū fiẓ-ẓulumāti laisa bikhārijim minhā, każālika zuyyina lil-kāfirīna mā kānū ya‘malūn(a).

Ku ye raan ë cï thou ku jɔl ya pïr ku gɛ̈mku ɣɛɛr ye yen cɔk cath në kɔc yiic, thöŋ ke raan ë tɔ̈ në muɔ̈ɔ̈th yic, ku cïï lëu bï bɛ̈n bei thïn? Ku këya, ee këpath tënë kɔc këc gam kë yekë looi.

وَكَذٰلِكَ جَعَلْنَا فِيْ كُلِّ قَرْيَةٍ اَكٰبِرَ مُجْرِمِيْهَا لِيَمْكُرُوْا فِيْهَاۗ وَمَا يَمْكُرُوْنَ اِلَّا بِاَنْفُسِهِمْ وَمَا يَشْعُرُوْنَ

wa każālika ja‘alnā fī kulli qaryatin akābira mujrimīhā liyamkurū fīhā, wa mā yamkurūna illā bi'anfusihim wa mā yasy‘urūn(a).

Ku këya, piny ëbɛ̈n yic ɣok aacï bäny rac looi bïk lueth looi piny kënë yic. Ku keek aa röt thɛl ë röt ke këckë ŋic.

وَاِذَا جَاۤءَتْهُمْ اٰيَةٌ قَالُوْا لَنْ نُّؤْمِنَ حَتّٰى نُؤْتٰى مِثْلَ مَآ اُوْتِيَ رُسُلُ اللّٰهِ ۘ اَللّٰهُ اَعْلَمُ حَيْثُ يَجْعَلُ رِسٰلَتَهٗۗ سَيُصِيْبُ الَّذِيْنَ اَجْرَمُوْا صَغَارٌ عِنْدَ اللّٰهِ وَعَذَابٌ شَدِيْدٌۢ بِمَا كَانُوْا يَمْكُرُوْنَ

wa iżā jā'athum āyatun qālū lan nu'mina ḥattā nu'tā miṡla mā ūtiya rusulullāh(i), allāhu a‘lamu ḥaiṡu yaj‘alu risālatah(ū), sayuṣībul-lażīna ajramū ṣagārun ‘indallāhi wa ‘ażābun syadīdum bimā kānū yamkurūn(a).

Ku na bɔ̈ athör tënë keek, ke luelkë, "Ɣok acïï bï gam (gam) agut cï bï gäm ɣook cït mɛn cï gäm atuuc ke Allah." Allah aŋic apɛi të cï yen luɔide de atuuc tääu thïn. Kɔc cï awuɔ̈c looi aabï keek bɛ̈i ë riääk nhom tënë Allah ku aabï keek gäm awuɔ̈c dït apɛi rin cï kek thɔ̈ɔ̈r.

فَمَنْ يُّرِدِ اللّٰهُ اَنْ يَّهْدِيَهٗ يَشْرَحْ صَدْرَهٗ لِلْاِسْلَامِۚ وَمَنْ يُّرِدْ اَنْ يُّضِلَّهٗ يَجْعَلْ صَدْرَهٗ ضَيِّقًا حَرَجًا كَاَنَّمَا يَصَّعَّدُ فِى السَّمَاۤءِۗ كَذٰلِكَ يَجْعَلُ اللّٰهُ الرِّجْسَ عَلَى الَّذِيْنَ لَا يُؤْمِنُوْنَ

fa may yuridillāhu ay yahdiyahū yasyraḥ ṣadrahū lil-islām(i), wa may yurid ay yuḍillahū yaj‘al ṣadrahū ḍayyiqan ḥarajan ka'annamā yaṣṣa‘‘adu fis-samā'(i), każālika yaj‘alullāhur-rijsa ‘alal-lażīna lā yu'minūn(a).

Ku raan wïc Allah abï lööŋ (lööŋ) yök, abï nhom liep bï (gam) Islam. Ku raan wïc bï määr, ee nhomde cɔk thök ku thök, cït mɛn (ye) lɔ nhial nhial. Ku këya, Allah acï kɔc këc gam gäm awuɔ̈c.

وَهٰذَا صِرَاطُ رَبِّكَ مُسْتَقِيْمًاۗ قَدْ فَصَّلْنَا الْاٰيٰتِ لِقَوْمٍ يَّذَّكَّرُوْنَ

wa hāżā ṣirāṭu rabbika mustaqīmā(n), qad faṣṣalnal-āyāti liqaumiy yażżakkarūn(a).

Ku yen ee dhöl lajik de Bɛ̈nydu. Ku ɣok aacï wël (Our) lueel tënë kɔc cï lööŋ yök.

۞ لَهُمْ دَارُ السَّلٰمِ عِنْدَ رَبِّهِمْ وَهُوَ وَلِيُّهُمْ بِمَا كَانُوْا يَعْمَلُوْنَ

lahum dārus-salāmi ‘inda rabbihim wa huwa waliyyuhum bimā kānū ya‘malūn(a).

Ku keek (acï) tëde dɔ̈ɔ̈r (pan nhial) kek Bɛ̈nyden. Ku yen ë raanden ye keek tiit rin käpuɔth yekë ke looi.

وَيَوْمَ يَحْشُرُهُمْ جَمِيْعًاۚ يٰمَعْشَرَ الْجِنِّ قَدِ اسْتَكْثَرْتُمْ مِّنَ الْاِنْسِ ۚوَقَالَ اَوْلِيَاۤؤُهُمْ مِّنَ الْاِنْسِ رَبَّنَا اسْتَمْتَعَ بَعْضُنَا بِبَعْضٍ وَّبَلَغْنَآ اَجَلَنَا الَّذِيْٓ اَجَّلْتَ لَنَا ۗقَالَ النَّارُ مَثْوٰىكُمْ خٰلِدِيْنَ فِيْهَآ اِلَّا مَا شَاۤءَ اللّٰهُ ۗاِنَّ رَبَّكَ حَكِيْمٌ عَلِيْمٌ

wa yauma yaḥsyuruhum jamī‘ā(n), yā ma‘syaral-jinni qadistakṡartum minal-ins(i), wa qāla auliyā'uhum minal-insi rabbanastamta‘a ba‘ḍunā biba‘ḍiw wa balagnā ajalanal-lażī ajjalta lanā, qālan-nāru maṡwākum khālidīna fīhā illā mā syā'allāh(u), inna rabbaka ḥakīmun ‘alīm(un).

Ku (tɔ̈ɔ̈u) kööl cï yen keek määt yiic kedhie (ku lueel Allah), "O akutnhom de jɔŋrac! Yïn acï kɔc juëc (thɔ̈ɔ̈r)." Ku lueel mäthken ë kɔc yiic an, "Bɛ̈nydït, ɣok aacï puɔ̈th miɛt ku ëmën acï thaar ca tääu tënë ɣook bɛ̈n." Allah acï lueel, "Gënh abï ya tëdu akölriëëc, të cïn Allah ye wïc." Ee yic, Bɛ̈nydu ee raan ŋic käŋ, ku ŋic käŋ.

وَكَذٰلِكَ نُوَلِّيْ بَعْضَ الظّٰلِمِيْنَ بَعْضًاۢ بِمَا كَانُوْا يَكْسِبُوْنَ ࣖ

wa każālika nuwallī ba‘ḍaẓ-ẓālimīna ba‘ḍam bimā kānū yaksibūn(a).

Ku këya, ɣok aacï kɔc kɔ̈k ë kɔc rac looi bïk ya mäth kamken, cït tɛ̈ cï kek ye luɔɔi thïn.

يٰمَعْشَرَ الْجِنِّ وَالْاِنْسِ اَلَمْ يَأْتِكُمْ رُسُلٌ مِّنْكُمْ يَقُصُّوْنَ عَلَيْكُمْ اٰيٰتِيْ وَيُنْذِرُوْنَكُمْ لِقَاۤءَ يَوْمِكُمْ هٰذَاۗ قَالُوْا شَهِدْنَا عَلٰٓى اَنْفُسِنَا وَغَرَّتْهُمُ الْحَيٰوةُ الدُّنْيَا وَشَهِدُوْا عَلٰٓى اَنْفُسِهِمْ اَنَّهُمْ كَانُوْا كٰفِرِيْنَ

yā ma‘syaral-jinni wal-insi alam ya'tikum rusulum minkum yaquṣṣūna ‘alaikum āyātī wa yunżirūnakum liqā'a yaumikum hāżā, qālū syahidnā ‘alā anfusinā wa garrathumul-ḥayātud-un-yā wa syahidū ‘alā anfusihim annahum kānū kāfirīn(a).

O akut de jin ku kɔc! Acï kɔc cï tuɔɔc bɛ̈n tënë we tënë we, ku luelkë wëlkiɛ̈ tënë we ku lëkkë we rin bï kek amat looi në ye köölë? Gokë dhuknhom, "(Ee yic), ɣok aa kɔc ye röt tïŋ." Ku keek aacï pïr pinynhom thɔ̈ɔ̈r ku keek aacï röt looi bïk röt nyuɔɔth, lɔn ye kek kɔc këc gam.

ذٰلِكَ اَنْ لَّمْ يَكُنْ رَّبُّكَ مُهْلِكَ الْقُرٰى بِظُلْمٍ وَّاَهْلُهَا غٰفِلُوْنَ

Żālika allam yakur rabbuka muhlikal-qurā biẓulmiw wa ahluhā gāfilūn(a).

Ku këya (acï atuuc Jethu tuɔɔc) rin Bɛ̈nydu acïï piny bï riɔ̈ɔ̈k ke cïn yic, ku kɔc rɛ̈ɛ̈r thïn aacïï nhïïm riɛɛr (acïn kë ŋoot ke ŋic).

وَلِكُلٍّ دَرَجٰتٌ مِّمَّا عَمِلُوْاۗ وَمَا رَبُّكَ بِغَافِلٍ عَمَّا يَعْمَلُوْنَ

wa likullin darajātum mimmā ‘amilū, wa mā rabbuka bigāfilin ‘ammā ya‘malūn(a).

Ku raan ëbɛ̈n anɔŋ thök, (cït mɛn de) kë yekë looi. Ku Bɛ̈nydu acïï ŋic kë yekë looi.

وَرَبُّكَ الْغَنِيُّ ذُو الرَّحْمَةِ ۗاِنْ يَّشَأْ يُذْهِبْكُمْ وَيَسْتَخْلِفْ مِنْۢ بَعْدِكُمْ مَّا يَشَاۤءُ كَمَآ اَنْشَاَكُمْ مِّنْ ذُرِّيَّةِ قَوْمٍ اٰخَرِيْنَ

wa rabbukal-ganiyyu żur-raḥmah(ti), iy yasya' yużhibkum wa yastakhlif mim ba‘dikum mā yasyā'u kamā ansya'akum min żurriyyati qaumin ākharīn(a).

Ku Bɛ̈nydun ee Nhialic ril ëbën, ku thiäŋ ë piɔ̈u. Na wïc, ka bï yïn riɔ̈ɔ̈k ku wën cï yïn (riääk) abï yïn waar në kɔc wïc, cïmën cï yen yïn cak në kuat akut dɛ̈t yic.

اِنَّ مَا تُوْعَدُوْنَ لَاٰتٍۙ وَّمَآ اَنْتُمْ بِمُعْجِزِيْنَ

innamā tū‘adūna la'āt(in), wa mā antum bimu‘jizīn(a).

Ku ë yic, kë cï thɔn yïn abï bɛ̈n ë yic ku yïn acïï lëu ba kuec.

قُلْ يٰقَوْمِ اعْمَلُوْا عَلٰى مَكَانَتِكُمْ اِنِّيْ عَامِلٌۚ فَسَوْفَ تَعْلَمُوْنَۙ مَنْ تَكُوْنُ لَهٗ عَاقِبَةُ الدَّارِۗ اِنَّهٗ لَا يُفْلِحُ الظّٰلِمُوْنَ

qul yā qaumi‘malū ‘alā makānatikum innī ‘āmil(un), fa saufa ta‘lamūn(a), man takūnu lahū ‘āqibatud-dār(i), innahū lā yufliḥuẓ-ẓālimūn(a).

Luel (Muhammad), "O kɔckiɛ̈! Luɔikë cït tɛ̈ tɔ̈ yïn thïn, ɣɛn aya looi (këya). Aköl ciëën abï yïn ŋic yeŋa bï yök (path) tëde aköl ciëën (aköl ciëën). Ee yic, kɔc cie yic acïï bï naŋ miɛt de guɔ̈p."

وَجَعَلُوْا لِلّٰهِ مِمَّا ذَرَاَ مِنَ الْحَرْثِ وَالْاَنْعَامِ نَصِيْبًا فَقَالُوْا هٰذَا لِلّٰهِ بِزَعْمِهِمْ وَهٰذَا لِشُرَكَاۤىِٕنَاۚ فَمَا كَانَ لِشُرَكَاۤىِٕهِمْ فَلَا يَصِلُ اِلَى اللّٰهِ ۚوَمَا كَانَ لِلّٰهِ فَهُوَ يَصِلُ اِلٰى شُرَكَاۤىِٕهِمْۗ سَاۤءَ مَا يَحْكُمُوْنَ

wa ja‘alū lillāhi mimmā żara'a minal-ḥarṡi wal-an‘āmi naṣīban fa qālū hāżā lillāhi biza‘mihim wa hāżā lisyurakā'inā, famā kāna lisyurakā'ihim falā yaṣilu ilallāh(i), wa mā kāna lillāhi fa huwa yaṣilu ilā syurakā'ihim, sā'a mā yaḥkumūn(a).

Ku keek aacï kä kɔ̈k ke tiim ku läi (käk) bɛ̈i tënë Allah, ku luelkë cït mɛn cï kek ye tak, "Kënë ee këde Allah ku kën ee këde jakkuɔ." Ku baŋ ë käkken ë jak acïï bï ɣet tënë Allah, ku baŋ ë käk ë Nhialic abï ɣet tënë käkken ë jak. Kë cïk tak ee kërac apɛi.

وَكَذٰلِكَ زَيَّنَ لِكَثِيْرٍ مِّنَ الْمُشْرِكِيْنَ قَتْلَ اَوْلَادِهِمْ شُرَكَاۤؤُهُمْ لِيُرْدُوْهُمْ وَلِيَلْبِسُوْا عَلَيْهِمْ دِيْنَهُمْۗ وَلَوْ شَاۤءَ اللّٰهُ مَا فَعَلُوْهُ فَذَرْهُمْ وَمَا يَفْتَرُوْنَ

wa każālika zayyana likaṡīrim minal-musyrikīna qatla aulādihim syurakā'uhum liyurdūhum wa liyalbisū ‘alaihim dīnahum, wa lau syā'allāhu mā fa‘alūhu fa żarhum wa mā yaftarūn(a).

Ku këya, jakken (Satan) acï ye looi bï piath tënë kɔc juëc cï Nhialic gam bïk mïthken nɔ̈k, bïk keek riɔ̈ɔ̈k ku bïk röökden ë röt riɔ̈ɔ̈k. Ku na wïc Nhialic, ke ka cïï bï looi. Lek keek bïk ya rëër kek kë (lueth) cïk looi.

وَقَالُوْا هٰذِهٖٓ اَنْعَامٌ وَّحَرْثٌ حِجْرٌ لَّا يَطْعَمُهَآ اِلَّا مَنْ نَّشَاۤءُ بِزَعْمِهِمْ وَاَنْعَامٌ حُرِّمَتْ ظُهُوْرُهَا وَاَنْعَامٌ لَّا يَذْكُرُوْنَ اسْمَ اللّٰهِ عَلَيْهَا افْتِرَاۤءً عَلَيْهِۗ سَيَجْزِيْهِمْ بِمَا كَانُوْا يَفْتَرُوْنَ

wa qālū hāżihī an‘āmuw wa ḥarṡun ḥijrul lā yaṭ‘amuhā illā man nasyā'u biza‘mihim wa an‘āmun ḥurrimat ẓuhūruhā wa an‘āmul lā yażkurūnasmallāhi ‘alaihaftirā'an ‘alaih(i), sayajzīhim bimā kānū yaftarūn(a).

Ku luelkë (cït man cenë ye tak), "Kë käkë aacï keek gël në läi ku kä ye puɔ̈ɔ̈r, acïï lëu bï keek cam, ee kɔc wïcku keek." Ku anɔŋ läi ëya dɛ̈t cï keek pëën (acïï keek puɔ̈l) bïk cath, ku anɔŋ läi (na cï keek nɔ̈k) lëu bïk rin ke Allah cïï lueel, kën ee lueth tënë Allah. Në akälciɛ̈ɛ̈n, ke Allah abï keek gäm ariöp në këriëëc ëbën cïk looi.

وَقَالُوْا مَا فِيْ بُطُوْنِ هٰذِهِ الْاَنْعَامِ خَالِصَةٌ لِّذُكُوْرِنَا وَمُحَرَّمٌ عَلٰٓى اَزْوَاجِنَاۚ وَاِنْ يَّكُنْ مَّيْتَةً فَهُمْ فِيْهِ شُرَكَاۤءُ ۗسَيَجْزِيْهِمْ وَصْفَهُمْۗ اِنَّهٗ حَكِيْمٌ عَلِيْمٌ

wa qālū mā fī buṭūni hāżihil-an‘āmi khāliṣatul liżukūrinā wa muḥarramun ‘alā azwājinā, wa iy yakum maitatan fahum fīhi syurakā'(u), sayajzīhim waṣfahum, innahū ḥakīmun ‘alīm(un).

Ku luelkë (aya), "Kë tɔ̈ në yäny de läi käkë yic ee këde röörkuɔ, ee kë rac tënë diäärkuɔ." Ku na cï kë tɔ̈ në yäny yic (acï dhiëëth) thou, ke kɔc kedhiɛ aalëu bïk (cam) yeen. Në akälciɛ̈ɛ̈n, ke Allah abï keek gäm ariööp në kë cïk tak. Ee yic, Allah ee raan ŋic käŋ, ku ŋic käŋ.

قَدْ خَسِرَ الَّذِيْنَ قَتَلُوْٓا اَوْلَادَهُمْ سَفَهًاۢ بِغَيْرِ عِلْمٍ وَّحَرَّمُوْا مَا رَزَقَهُمُ اللّٰهُ افْتِرَاۤءً عَلَى اللّٰهِ ۗقَدْ ضَلُّوْا وَمَا كَانُوْا مُهْتَدِيْنَ ࣖ

qad khasiral-lażīna qatalū aulādahum safaham bigairi ‘ilmiw wa ḥarramū mā razaqahumullāhuftirā'an ‘alallāh(i), qad ḍallū wa mā kānū muhtadīn(a).

Ee yic ë määr tënë kɔc ye mïthken nɔ̈k në kuɔ̈c käŋ ke cïn kë ŋickë, ku gëlkë mïïth cï Nhialic ke gäm keek në lueth ë thööŋ ë Nhialic. Ee yic, keek aacï määr ku acïï keek ye nyuɔ̈ɔ̈th.

۞ وَهُوَ الَّذِيْٓ اَنْشَاَ جَنّٰتٍ مَّعْرُوْشٰتٍ وَّغَيْرَ مَعْرُوْشٰتٍ وَّالنَّخْلَ وَالزَّرْعَ مُخْتَلِفًا اُكُلُهٗ وَالزَّيْتُوْنَ وَالرُّمَّانَ مُتَشَابِهًا وَّغَيْرَ مُتَشَابِهٍۗ كُلُوْا مِنْ ثَمَرِهٖٓ اِذَآ اَثْمَرَ وَاٰتُوْا حَقَّهٗ يَوْمَ حَصَادِهٖۖ وَلَا تُسْرِفُوْا ۗاِنَّهٗ لَا يُحِبُّ الْمُسْرِفِيْنَۙ

wa huwal-lażī ansya'a jannātim ma‘rūsyātiw wa gaira ma‘rūsyātiw wan-nakhla waz-zar‘a mukhtalifan ukuluhū waz-zaitūna war-rummāna mutasyābihaw wa gaira mutasyābih(in), kulū min ṡamarihī iżā aṡmara wa ātū ḥaqqahū yauma ḥaṣādih(ī), wa lā tusrifū, innahū lā yuḥibbul-musrifīn(a).

Ku yen ë raan cï tiim ë tim ë tim ku tiim ë tim ë tim, tiim ë thäät, tiim ë thäät juëc, tiim ë olive ku tiim ë thäät thöŋ (në gupken ku ë gupken) ku cïï thöŋ (në gupken). Cäm mïïth të cï kek mïïth bɛ̈i ku gäm këdu (zakat) të cï yïn mïïth tɔ̈ɔ̈u, ku duɔ̈në keek thöl. Ee yic, Allah acïï kɔc juëc nhiaar,

وَمِنَ الْاَنْعَامِ حَمُوْلَةً وَّفَرْشًا ۗ كُلُوْا مِمَّا رَزَقَكُمُ اللّٰهُ وَلَا تَتَّبِعُوْا خُطُوٰتِ الشَّيْطٰنِۗ اِنَّهٗ لَكُمْ عَدُوٌّ مُّبِيْنٌۙ

wa minal-an‘āmi ḥamūlataw wa farsyā(n), kulū mimmā razaqakumullāhu wa lā tattabi‘ū khuṭuwātisy-syaiṭān(i), innahū lakum ‘aduwwum mubīn(un).

ku në läi yiic anɔŋ läi ye keek thɔ̈ɔ̈r ku anɔŋ (ku) läi bï keek nɔ̈k. Cam ë mïïth cï Nhialic gäm yïn, ku duɔ̈në dhöl ë jɔŋrac kuanycök. Ee yic, jɔŋrac ee raan atɛ̈ɛ̈r tënë we,

ثَمٰنِيَةَ اَزْوَاجٍۚ مِنَ الضَّأْنِ اثْنَيْنِ وَمِنَ الْمَعْزِ اثْنَيْنِۗ قُلْ ءٰۤالذَّكَرَيْنِ حَرَّمَ اَمِ الْاُنْثَيَيْنِ اَمَّا اشْتَمَلَتْ عَلَيْهِ اَرْحَامُ الْاُنْثَيَيْنِۗ نَبِّـُٔوْنِيْ بِعِلْمٍ اِنْ كُنْتُمْ صٰدِقِيْنَ

Ṡamāniya azwāj(in), minaḍ-ḍa'niṡnaini wa minal-ma‘ziṡnain(i), qul āżżakaraini ḥarrama amil-unṡayaini ammasytamalat ‘alaihi arḥāmul-unṡayain(i), nabbi'ūnī bi‘ilmin in kuntum ṣādiqīn(a).

anɔŋ läi ë dom bɛ̈t ë rou (rou kaŋuan); amɛ̈l kaarou ku thɔ̈k kaarou. Luel, "Yeŋö cï Nhialic pëën në kaam de röör kaa rou ka diäär kaa rou ka yeŋö tɔ̈ në yäny de diäär kedhiɛ? Luel ɣɛn në ŋïc të nɔŋ yïn yic."

وَمِنَ الْاِبِلِ اثْنَيْنِ وَمِنَ الْبَقَرِ اثْنَيْنِۗ قُلْ ءٰۤالذَّكَرَيْنِ حَرَّمَ اَمِ الْاُنْثَيَيْنِ اَمَّا اشْتَمَلَتْ عَلَيْهِ اَرْحَامُ الْاُنْثَيَيْنِۗ اَمْ كُنْتُمْ شُهَدَاۤءَ اِذْ وَصّٰىكُمُ اللّٰهُ بِهٰذَاۚ فَمَنْ اَظْلَمُ مِمَّنِ افْتَرٰى عَلَى اللّٰهِ كَذِبًا لِّيُضِلَّ النَّاسَ بِغَيْرِ عِلْمٍۗ اِنَّ اللّٰهَ لَا يَهْدِى الْقَوْمَ الظّٰلِمِيْنَ ࣖ

wa minal-ibiliṡnaini wa minal-baqariṡnain(i), qul āżżakaraini ḥarrama amil-unṡayaini ammasytamalat ‘alaihi arḥāmul-unṡayain(i), am kuntum syuhadā'a iż waṣṣākumullāhu bihāżā, faman aẓlamu mimmaniftarā ‘alallāhi każibal liyuḍillan-nāsa bigairi ‘ilm(in), innallāha lā yahdil-qaumaẓ-ẓālimīn(a).

Ku tënë thɔ̈rɔ̈l ë rou, ku tënë ɣɔ̈k ë rou. Ku lueel, "Yeŋö ye kë cï thiaan në kaam de röör kaarou ka diäär kaarou, ka yeeŋö ye tɔ̈ në yïc de diäär kaarou? Ye wek kɔc cï käŋ tïŋ ɣɔn cï Nhialic ye kënë tääu tënë we? Yeŋa ye raan rac apɛi awär kɔc ye lueth cak tënë Nhialic bïk kɔc ya thɛl wei ke cïn kë ŋickë?" Ee yic, Allah acïï kɔc rac bï ya nyuɔ̈ɔ̈th.

قُلْ لَّآ اَجِدُ فِيْ مَآ اُوْحِيَ اِلَيَّ مُحَرَّمًا عَلٰى طَاعِمٍ يَّطْعَمُهٗٓ اِلَّآ اَنْ يَّكُوْنَ مَيْتَةً اَوْ دَمًا مَّسْفُوْحًا اَوْ لَحْمَ خِنْزِيْرٍ فَاِنَّهٗ رِجْسٌ اَوْ فِسْقًا اُهِلَّ لِغَيْرِ اللّٰهِ بِهٖۚ فَمَنِ اضْطُرَّ غَيْرَ بَاغٍ وَّلَا عَادٍ فَاِنَّ رَبَّكَ غَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ

qul lā ajidu fīmā ūḥiya ilayya muḥarraman ‘alā ṭā‘imiy yaṭ‘amuhū illā ay yakūna maitatan au damam masfūḥan au laḥma khinzīrin fa innahū rijsun au fisqan uhilla ligairillāhi bih(ī), famaniḍṭurra gaira bāgiw wa lā ‘ādin fa inna rabbaka gafūrur raḥīm(un).

Ku lueel, "Ɣɛn akëc yök në kë cï nyuɔɔth tënë ɣɛɛn, kë cï pëën bï cam tënë kɔc wïc bïk cam, ee rïŋ de läi cï thou (kä cï thou), riɛm ë jäl, rïŋ de thɔ̈k - rin käŋ kedhiɛ aacï riääk - wala läi cï keek nɔ̈k acie tɔ̈ në (rin ke) yen ë kë cï bɛ̈n bei ( limit) ke ë yic, Bɛ̈nydu ee raan päl awɛ̈ɛ̈c, ee raan ë piɔ̈ɔ̈th käc.

وَعَلَى الَّذِيْنَ هَادُوْا حَرَّمْنَا كُلَّ ذِيْ ظُفُرٍۚ وَمِنَ الْبَقَرِ وَالْغَنَمِ حَرَّمْنَا عَلَيْهِمْ شُحُوْمَهُمَآ اِلَّا مَا حَمَلَتْ ظُهُوْرُهُمَآ اَوِ الْحَوَايَآ اَوْ مَا اخْتَلَطَ بِعَظْمٍۗ ذٰلِكَ جَزَيْنٰهُمْ بِبَغْيِهِمْۚ وَاِنَّا لَصٰدِقُوْنَ

wa ‘alal-lażīna hādū ḥarramnā kulla żī ẓufur(in), wa minal-baqari wal-ganami ḥarramnā ‘alaihim syuḥūmahumā illā mā ḥamalat ẓuhūruhumā awil-ḥawāyā au makhtalaṭa bi‘aẓm(in), żālika jazaināhum bibagyihim, wa innā laṣādiqūn(a).

Ku tënë Judaai, ɣok aacï (läi) ëbɛ̈n nɔŋ cök pëën, ku ɣok aacï keek pëën në miök de ɣɔ̈k ku amɛ̈l, ee kë ye tɔ̈ në ke kɔ̈ɔ̈th, ka kë tɔ̈ në ke yiic, ka kë cï liääp ke yuɔɔm. Ku këya, ɣok aacï keek nɔ̈k rin cï kek lööŋken cïï piŋ. Ku yic, ɣok aa kɔc ë yic.

فَاِنْ كَذَّبُوْكَ فَقُلْ رَّبُّكُمْ ذُوْ رَحْمَةٍ وَّاسِعَةٍۚ وَلَا يُرَدُّ بَأْسُهٗ عَنِ الْقَوْمِ الْمُجْرِمِيْنَ

fa in każżabūka faqur rabbukum żū raḥmatiw wāsi‘ah(tin), wa lā yuraddu ba'suhū ‘anil-qaumil-mujrimīn(a).

Ku na cïk yï lueth lueel, ke lueel, "Bɛ̈nydu anɔŋ piɔ̈u dït apɛi, ku tɛ̈m awuɔ̈cde tënë kɔc cï awɛ̈ɛ̈c looi acïï lëu bï gël."

سَيَقُوْلُ الَّذِيْنَ اَشْرَكُوْا لَوْ شَاۤءَ اللّٰهُ مَآ اَشْرَكْنَا وَلَآ اٰبَاۤؤُنَا وَلَا حَرَّمْنَا مِنْ شَيْءٍۗ كَذٰلِكَ كَذَّبَ الَّذِيْنَ مِنْ قَبْلِهِمْ حَتّٰى ذَاقُوْا بَأْسَنَاۗ قُلْ هَلْ عِنْدَكُمْ مِّنْ عِلْمٍ فَتُخْرِجُوْهُ لَنَاۗ اِنْ تَتَّبِعُوْنَ اِلَّا الظَّنَّ وَاِنْ اَنْتُمْ اِلَّا تَخْرُصُوْنَ

sayaqūlul-lażīna asyrakū lau syā'allāhu mā asyraknā wa lā ābā'unā wa lā ḥarramnā min syai'(in), każālika każżabal-lażīna min qablihim ḥattā żāqū ba'sanā, qul hal ‘indakum min ‘ilmin fa tukhrijūhu lanā, in tattabi‘ūna illaẓ-ẓanna wa in antum illā takhruṣūn(a).

Kɔc juëc ye Nhialic gam aabï lueel, "Na wïc Allah, ke ɣok acïï bï ya mat kenë yen, ku ka cïn kɔc thɛɛrkuɔ, ku ɣok acïï bï ya gël në këdɛ̈." Ku ëya dɛ̈t kɔc thɛɛr ë ke cï lueth lueel (kɔc cï tuɔɔc) agut cï bïk thëmda thëm. Luel (Muhammad), "Nɔŋ kë nyic ba lɛ̈k ɣook? Kë ye kuanycök ee kë ye thɔ̈ɔ̈ŋ abac, ku yïn ye tak abac."

قُلْ فَلِلّٰهِ الْحُجَّةُ الْبَالِغَةُۚ فَلَوْ شَاۤءَ لَهَدٰىكُمْ اَجْمَعِيْنَ

qul fa lillāhil-ḥujjatul-bāligah(tu), fa lau syā'a lahadākum ajma‘īn(a).

Luel (Muhammad), "Kë töŋ ë tɔ̈ thïn ee Nhialic. Ku na wïc, ke yïn abï ya gël ëbɛ̈n."

قُلْ هَلُمَّ شُهَدَاۤءَكُمُ الَّذِيْنَ يَشْهَدُوْنَ اَنَّ اللّٰهَ حَرَّمَ هٰذَاۚ فَاِنْ شَهِدُوْا فَلَا تَشْهَدْ مَعَهُمْۚ وَلَا تَتَّبِعْ اَهْوَاۤءَ الَّذِيْنَ كَذَّبُوْا بِاٰيٰتِنَا وَالَّذِيْنَ لَا يُؤْمِنُوْنَ بِالْاٰخِرَةِ وَهُمْ بِرَبِّهِمْ يَعْدِلُوْنَ ࣖ

qul halumma syuhadā'akumul-lażīna yasyhadūna annallāha ḥarrama hāżā, fa in syahidū falā tasyhad ma‘ahum, wa lā tattabi‘ ahwā'al-lażīna każżabū bi'āyātinā wal-lażīna lā yu'minūna bil-ākhirati wa hum birabbihim ya‘dilūn(a).

Luel (Muhammad), "Bɛ̈i kɔckuun bïk nyuɔɔth lɔn cï Nhialic kën gël." Na yekë käŋ nyuɔɔth, ke yïn acïï lëu ba (ayä) käŋ nyuɔɔth ke keek. Duk kä wïc kɔc ye wëlkuɔ jäi ku kɔc këc gam lɔn bï pïïr ciëën gam, ku keek aa röt mat ke Nhialic.

۞ قُلْ تَعَالَوْا اَتْلُ مَا حَرَّمَ رَبُّكُمْ عَلَيْكُمْ اَلَّا تُشْرِكُوْا بِهٖ شَيْـًٔا وَّبِالْوَالِدَيْنِ اِحْسَانًاۚ وَلَا تَقْتُلُوْٓا اَوْلَادَكُمْ مِّنْ اِمْلَاقٍۗ نَحْنُ نَرْزُقُكُمْ وَاِيَّاهُمْ ۚوَلَا تَقْرَبُوا الْفَوَاحِشَ مَا ظَهَرَ مِنْهَا وَمَا بَطَنَۚ وَلَا تَقْتُلُوا النَّفْسَ الَّتِيْ حَرَّمَ اللّٰهُ اِلَّا بِالْحَقِّۗ ذٰلِكُمْ وَصّٰىكُمْ بِهٖ لَعَلَّكُمْ تَعْقِلُوْنَ

qul ta‘ālau atlu mā ḥarrama rabbukum ‘alaikum allā tusyrikū bihī syai'aw wa bil-wālidaini iḥsānā(n), wa lā taqtulū aulādakum min imlāq(in), naḥnu narzuqukum wa iyyāhum, wa lā taqrabul-fawāḥisya mā ẓahara minhā wa mā baṭan(a), wa lā taqtulun-nafsal-latī ḥarramallāhu illā bil-ḥaqq(i), żālikum waṣṣākum bihī la‘allakum ta‘qilūn(a).

Ku lueel (Muhammad), "Cɔk ɣɛn kë cï Nhialic yï pëën kueen. Duk këdäŋ mat kek Yeen, loi käpath tënë kɔc ë dhiëth yïïn, duk mïthku nɔ̈k rin cï kek ŋɔ̈ŋ. Wɔ ye kɔc ye yïn gäm käŋ ku keek; yïn ago yïn deetic

وَلَا تَقْرَبُوْا مَالَ الْيَتِيْمِ اِلَّا بِالَّتِيْ هِيَ اَحْسَنُ حَتّٰى يَبْلُغَ اَشُدَّهٗ ۚوَاَوْفُوا الْكَيْلَ وَالْمِيْزَانَ بِالْقِسْطِۚ لَا نُكَلِّفُ نَفْسًا اِلَّا وُسْعَهَاۚ وَاِذَا قُلْتُمْ فَاعْدِلُوْا وَلَوْ كَانَ ذَا قُرْبٰىۚ وَبِعَهْدِ اللّٰهِ اَوْفُوْاۗ ذٰلِكُمْ وَصّٰىكُمْ بِهٖ لَعَلَّكُمْ تَذَكَّرُوْنَۙ

wa lā taqrabū mālal-yatīmi illā bil-latī hiya aḥsanu ḥattā yabluga asyuddah(ū), wa auful-kaila wal-mīzāna bil-qisṭ(i), lā nukallifu nafsan illā wus‘ahā, wa iżā qultum fa‘dilū wa lau kāna żā qurbā, wa bi‘ahdillāhi aufū, żālikum waṣṣākum bihī la‘allakum tażakkarūn(a).

Ku duɔ̈në käŋ ke mɛnh cïn wun ku man thiääk kenë yen, ee në dhöl ë piath apɛi, agut cï bï ɣet (run ke) dït. Ku thöl thëm ku thëm ë käŋ apath. Ku ɣok aacïï raan ye gël cït tɛ̈ lëu yen ye thïn. Na jam, ke jam në yic, cɔk alɔn ye yen (du) ruääi ku thöl ë thɔn de Allah. Ku këya, acï yïn yɔ̈ɔ̈k bäk tak.”

وَاَنَّ هٰذَا صِرَاطِيْ مُسْتَقِيْمًا فَاتَّبِعُوْهُ ۚوَلَا تَتَّبِعُوا السُّبُلَ فَتَفَرَّقَ بِكُمْ عَنْ سَبِيْلِهٖ ۗذٰلِكُمْ وَصّٰىكُمْ بِهٖ لَعَلَّكُمْ تَتَّقُوْنَ

wa anna hāżā ṣirāṭī mustaqīman fattabi‘ūh(u), wa lā tattabi‘us-subula fa tafarraqa bikum ‘an sabīlih(ī), żālikum waṣṣākum bihī la‘allakum tattaqūn(a).

Ku yic, kën ee dhöldiɛ̈ la cök. Ku jɔl kuany cök! Duk dhɔ̈l (kɔ̈k) kuanycök bïk yïïn tɛkpiny në dhɔ̈lke yiic. Ku këya, acï we yɔ̈ɔ̈k lɔn bï wek kɔc Nhialic door.

ثُمَّ اٰتَيْنَا مُوْسَى الْكِتٰبَ تَمَامًا عَلَى الَّذِيْٓ اَحْسَنَ وَتَفْصِيْلًا لِّكُلِّ شَيْءٍ وَّهُدًى وَّرَحْمَةً لَّعَلَّهُمْ بِلِقَاۤءِ رَبِّهِمْ يُؤْمِنُوْنَ ࣖ

Ṡumma ātainā mūsal-kitāba tamāman ‘alal-lażī aḥsana wa tafṣīlal likulli syai'iw wa hudaw wa raḥmatal la‘allahum biliqā'i rabbihim yu'minūn(a).

Ku ɣok aacï Mothe gäm athör (Torah) bï thöl (Athörkuɔ) tënë kɔc ye käpath looi, bï këriëëc ëbën lueel, ku bï ya dhöl ku käc puɔ̈u, agokë gam bïk yök kek Bɛ̈nyden.

وَهٰذَا كِتٰبٌ اَنْزَلْنٰهُ مُبٰرَكٌ فَاتَّبِعُوْهُ وَاتَّقُوْا لَعَلَّكُمْ تُرْحَمُوْنَۙ

wa hāżā kitābun anzalnāhu mubārakun fattabi‘ūhu wattaqū la‘allakum turḥamūn(a).

Ku yen ee athör (Al-Qur’an) cï ɣok tuɔɔc piny cï thiäŋ në käpath. Ku kuanykë cök, ku yekë Nhialic theek rin bï wek käc puɔ̈u yök.

اَنْ تَقُوْلُوْٓا اِنَّمَآ اُنْزِلَ الْكِتٰبُ عَلٰى طَاۤىِٕفَتَيْنِ مِنْ قَبْلِنَاۖ وَاِنْ كُنَّا عَنْ دِرَاسَتِهِمْ لَغٰفِلِيْنَۙ

an taqūlū innamā unzilal-kitābu ‘alā ṭā'ifataini min qablinā, wa in kunnā ‘an dirāsatihim lagāfilīn(a).

(Ɣok acï Qur'an tuɔɔc piny) rin bï yïn (acïï) lueel, "Athör kënë acï nyuɔɔth tënë akuut kaarou ë ke tɔ̈ tueŋ (Judaai ku kɔc cï gam) ku yic, ɣok aacïï nhïïm ye tääu në kë yekë kueen yic,"

اَوْ تَقُوْلُوْا لَوْ اَنَّآ اُنْزِلَ عَلَيْنَا الْكِتٰبُ لَكُنَّآ اَهْدٰى مِنْهُمْۚ فَقَدْ جَاۤءَكُمْ بَيِّنَةٌ مِّنْ رَّبِّكُمْ وَهُدًى وَّرَحْمَةٌ ۚفَمَنْ اَظْلَمُ مِمَّنْ كَذَّبَ بِاٰيٰتِ اللّٰهِ وَصَدَفَ عَنْهَا ۗسَنَجْزِى الَّذِيْنَ يَصْدِفُوْنَ عَنْ اٰيٰتِنَا سُوْۤءَ الْعَذَابِ بِمَا كَانُوْا يَصْدِفُوْنَ

au taqūlū lau annā unzila ‘alainal-kitābu lakunnā ahdā minhum, faqad jā'akum bayyinatum mir rabbikum wa hudaw wa raḥmah(tun), faman aẓlamu mimman każżaba bi'āyātillāhi wa ṣadafa ‘anhā, sanajzil-lażīna yaṣdifūna ‘an āyātinā sū'al-‘ażābi bimā kānū yaṣdifūn(a).

ku lɔn bï yïn (acïï) lueel, "Na cï athör nyuɔɔth tënë ɣook, ke ɣok aacï ya ŋic apɛi awär keek." Ee yic, acï bɛ̈n tënë yïn ë thööŋ ë yic, ë gël ku ë piɔ̈u ë Bɛ̈nydu. Yeŋa ye raan rac apɛi awär raan ye wël ke Allah jäi ku ye rot wel tënë keek? Në akälciɛ̈ɛ̈n, ɣok abï kɔc cï röt dhuɔ̈k ciëën në wëlkuɔ yiic gäm awuɔ̈c rilic, rin ye kek röt dhuɔ̈k ciëën akölriëëc.

هَلْ يَنْظُرُوْنَ اِلَّآ اَنْ تَأْتِيَهُمُ الْمَلٰۤىِٕكَةُ اَوْ يَأْتِيَ رَبُّكَ اَوْ يَأْتِيَ بَعْضُ اٰيٰتِ رَبِّكَ ۗيَوْمَ يَأْتِيْ بَعْضُ اٰيٰتِ رَبِّكَ لَا يَنْفَعُ نَفْسًا اِيْمَانُهَا لَمْ تَكُنْ اٰمَنَتْ مِنْ قَبْلُ اَوْ كَسَبَتْ فِيْٓ اِيْمَانِهَا خَيْرًاۗ قُلِ انْتَظِرُوْٓا اِنَّا مُنْتَظِرُوْنَ

hal yanẓurūna illā an ta'tiyahumul-malā'ikatu au ya'tiya rabbuka au ya'tiya ba‘ḍu āyāti rabbik(a), yauma ya'tī ba‘ḍu āyāti rabbika lā yanfa‘u nafsan īmānuhā lam takun āmanat min qablu au kasabat fī īmānihā khairā(n), qulintaẓirū innā muntaẓirūn(a).

Kë yekë tïït ëbën ee bɛ̈n de atuny nhial tënë ke, ka bɛ̈n de Bänydu, ka këdɛ̈t ye nyuɔɔth tënë Bänydu. Në kööl bï kä kɔ̈k ke Bɛ̈nydu nyuɔɔth, ke gam raan këc gam thɛɛr acïï bï bɛɛr luui, ka (acï) them bï këpath looi në gamde. Luel, "Kɔn kɔ̈ɔ̈c! Ɣok aya ɣok aa tïït."

اِنَّ الَّذِيْنَ فَرَّقُوْا دِيْنَهُمْ وَكَانُوْا شِيَعًا لَّسْتَ مِنْهُمْ فِيْ شَيْءٍۗ اِنَّمَآ اَمْرُهُمْ اِلَى اللّٰهِ ثُمَّ يُنَبِّئُهُمْ بِمَا كَانُوْا يَفْعَلُوْنَ

innal-lażīna farraqū dīnahum wa kānū syiya‘al lasta minhum fī syai'(in), innamā amruhum ilallāhi ṡumma yunabbi'uhum bimā kānū yaf‘alūn(a).

Ee yic, kɔc ye röökden tek yic ku bïk ya (tɛ̈k) në akuut yiic, acie këdu (Muhammad) tënë keek në kë thiin koor. Ee yic, käken aa (tɔ̈ tënë) Allah. Ku abï lɛ̈k ke kë cïk looi.

مَنْ جَاۤءَ بِالْحَسَنَةِ فَلَهٗ عَشْرُ اَمْثَالِهَا ۚوَمَنْ جَاۤءَ بِالسَّيِّئَةِ فَلَا يُجْزٰٓى اِلَّا مِثْلَهَا وَهُمْ لَا يُظْلَمُوْنَ

man jā'a bil-ḥasanati fa lahū ‘asyru amṡālihā, wa man jā'a bis-sayyi'ati falā yujzā illā miṡlahā wa hum lā yuẓlamūn(a).

Ku raan ye käpath looi, abï riɔpde arak thiäär rin käpath cïke looi. Ku raan cï kërac looi abï ariöp thöŋ kek awuɔ̈c cï looi. Ku keek aacie rɛ̈ɛ̈c ë kë thiin koor (acï rɛ̈ɛ̈c looi).

قُلْ اِنَّنِيْ هَدٰىنِيْ رَبِّيْٓ اِلٰى صِرَاطٍ مُّسْتَقِيْمٍ ەۚ دِيْنًا قِيَمًا مِّلَّةَ اِبْرٰهِيْمَ حَنِيْفًاۚ وَمَا كَانَ مِنَ الْمُشْرِكِيْنَ

qul innanī hadānī rabbī ilā ṣirāṭim mustaqīm(in), dīnan qiyamam millata ibrāhīma ḥanīfā(n), wa mā kāna minal-musyrikīn(a).

Luel (Muhammad), "Ee yic, Bɛ̈nydiɛ̈ acï ɣɛn ya nyuɔ̈ɔ̈th dhöl lajik, nhialiny yic, nhialiny lajik de Abraɣam. Yen (Ibrahim) acie raan töŋ de kɔc ye Nhialic gam."

قُلْ اِنَّ صَلَاتِيْ وَنُسُكِيْ وَمَحْيَايَ وَمَمَاتِيْ لِلّٰهِ رَبِّ الْعٰلَمِيْنَۙ

qul inna ṣalātī wa nusukī wa maḥyāya wa mamātī lillāhi rabbil-‘ālamīn(a).

Luel (Muhammad), "Ee yic lɔ̈ŋdiɛ̈, röökdiɛ̈, pïïrdiɛ̈ ku thoudiɛ̈ ee këde Allah yetök, Bɛ̈ny de pinynhom ëbɛ̈n,

لَا شَرِيْكَ لَهٗ ۚوَبِذٰلِكَ اُمِرْتُ وَاَنَا۠ اَوَّلُ الْمُسْلِمِيْنَ

lā syarīka lah(ū), wa biżālika umirtu wa ana awwalul-muslimīn(a).

acïn raan tɔ̈ ke ye; ku këya, ɣɛn acï yɔ̈ɔ̈k ku ɣɛn acï raan tueŋ bï rot gam (Muthilim).

قُلْ اَغَيْرَ اللّٰهِ اَبْغِيْ رَبًّا وَّهُوَ رَبُّ كُلِّ شَيْءٍۗ وَلَا تَكْسِبُ كُلُّ نَفْسٍ اِلَّا عَلَيْهَاۚ وَلَا تَزِرُ وَازِرَةٌ وِّزْرَ اُخْرٰىۚ ثُمَّ اِلٰى رَبِّكُمْ مَّرْجِعُكُمْ فَيُنَبِّئُكُمْ بِمَا كُنْتُمْ فِيْهِ تَخْتَلِفُوْنَ

qul agairallāhi abgī rabbaw wa huwa rabbu kulli syai'(in), wa lā taksibu kullu nafsin illā ‘alaihā, wa lā taziru wāziratuw wizra ukhrā, ṡumma ilā rabbikum marji‘ukum fa yunabbi'ukum bimā kuntum fīhi takhtalifūn(a).

Luel (Muhammad), "Ee (path) tënë ɣɛn ba jɔŋ dɛ̈t kɔɔr ke cie Allah, ke yen Bɛ̈ny de këriɛ̈ɛ̈c ëbën. Në awɛ̈ɛ̈c ëbɛ̈n cï raan ke looi, yen ë rot yen ë mukthuul. Ku raan acïï bï lööŋ ke awɛ̈ɛ̈c ke raan dɛ̈t ya muk. Ku yïn abï dhuk tënë Bänydu, ku abï yïn lɛ̈k kë ca tɛɛr yic wënthɛɛr."

وَهُوَ الَّذِيْ جَعَلَكُمْ خَلٰۤىِٕفَ الْاَرْضِ وَرَفَعَ بَعْضَكُمْ فَوْقَ بَعْضٍ دَرَجٰتٍ لِّيَبْلُوَكُمْ فِيْ مَآ اٰتٰىكُمْۗ اِنَّ رَبَّكَ سَرِيْعُ الْعِقَابِۖ وَاِنَّهٗ لَغَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ ࣖ

wa huwal-lażī ja‘alakum khalā'ifal-arḍi wa rafa‘a ba‘ḍakum fauqa ba‘ḍin darajātil liyabluwakum fī mā ātākum, inna rabbaka sarī‘ul-‘iqāb(i), wa innahū lagafūrur raḥīm(un).

Ku yen ee yen cï we looi bäk aa kɔc cï gam pinynhom ku acï (degree de) kɔc kɔ̈k kamkun jat nhial në kɔc kɔ̈k nhïïm, bï we them në (kä cï gäm we) cï gäm we. Ee yic, Bɛ̈nydu ee lac tɔ̈ɔ̈u apɛi ku ee yic, yen ee raan ye kɔc päl awɛ̈ɛ̈c, ee raan ye kɔc piɔ̈ɔ̈th käc.