Revert to Islam, click here
Islam Al-Haq: Qur'an ke Hadith
(Islam miic)

Q.S Al-Maïda (اَلْمَائِدَة) - 120 Namba de wël

(Kä ye cam)

Qari

Murottal Audio

1

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْٓا اَوْفُوْا بِالْعُقُوْدِۗ اُحِلَّتْ لَكُمْ بَهِيْمَةُ الْاَنْعَامِ اِلَّا مَا يُتْلٰى عَلَيْكُمْ غَيْرَ مُحِلِّى الصَّيْدِ وَاَنْتُمْ حُرُمٌۗ اِنَّ اللّٰهَ يَحْكُمُ مَا يُرِيْدُ

yā ayyuhal-lażīna āmanū aufū bil-‘uqūd(i), uḥillat lakum bahīmatul-an‘āmi illā mā yutlā ‘alaikum gaira muḥilliṣ-ṣaidi wa antum ḥurum(un), innallāha yaḥkumu mā yurīd(u).

Wek kɔc cï gam! Thiɔ̈k kä cï thɔn. Lääi aa lëu bïk yï gël, ee kë bï yïn lueel, ku thɔ̈ɔ̈r acie puɔ̈l të tɔ̈ yïn në ihram (hajj ka umrah). Ee yic, Allah ee löŋ looi cït tɛ̈ wïc yen ye thïn.


2

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا لَا تُحِلُّوْا شَعَاۤىِٕرَ اللّٰهِ وَلَا الشَّهْرَ الْحَرَامَ وَلَا الْهَدْيَ وَلَا الْقَلَاۤىِٕدَ وَلَآ اٰۤمِّيْنَ الْبَيْتَ الْحَرَامَ يَبْتَغُوْنَ فَضْلًا مِّنْ رَّبِّهِمْ وَرِضْوَانًا ۗوَاِذَا حَلَلْتُمْ فَاصْطَادُوْا ۗوَلَا يَجْرِمَنَّكُمْ شَنَاٰنُ قَوْمٍ اَنْ صَدُّوْكُمْ عَنِ الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ اَنْ تَعْتَدُوْاۘ وَتَعَاوَنُوْا عَلَى الْبِرِّ وَالتَّقْوٰىۖ وَلَا تَعَاوَنُوْا عَلَى الْاِثْمِ وَالْعُدْوَانِ ۖ وَاتَّقُوا اللّٰهَ ۗاِنَّ اللّٰهَ شَدِيْدُ الْعِقَابِ

yā ayyuhal-lażīna āmanū lā tuḥillū sya‘ā'irallāhi wa lasy-syahral-ḥarāma wa lal-hadya wa lal-qalā'ida wa lā āmmīnal-baital-ḥarāma yabtagūna faḍlam mir rabbihim wa riḍwānā(n), wa iżā ḥalaltum faṣṭādū, wa lā yajrimannakum syana'ānu qaumin an ṣaddūkum ‘anil- asjidil-ḥarāmi an ta‘tadū, wa ta‘āwanū ‘alal-birri wat-taqwā, wa lā ta‘āwanū ‘alal-iṡmi wal-‘udwān(i), wattaqullāh(a), innallāha syadīdul-‘iqāb(i).

Wek kɔc cï gam! Duk lööŋ thiekiic ke Allah rac, ku duk (riɛ̈ɛ̈k de) pɛ̈i ke haram riɔ̈ɔ̈k, duk (riääk) hadyu (läi cï keek thɔ̈r) ku qala’id (läi cï keek gɔ̈l cï keek gɔ̈t), ku duk (aya) kɔc ye bɛ̈n Baitulharam riɔ̈ɔ̈k; keek aa wïc dhëëŋ ku miɛt de piɔ̈u de Bɛ̈nyden. Ku na cï ihram thöl, ke yïn alëu ba thɔ̈ɔ̈r. Duk (du) puɔ̈l ba thɔ̈ɔ̈r ke kɔc rin ye kek yïn gël ba jäl në Mosque cï thiaan yic, ye yïn wɛɛi ba lɔ nhial në thökdu yic (tënë keek). Ku kony yïn në (luɔɔi) yic ku röök, ku duɔ̈në yï kony në luɔi de awuɔ̈c ku tɔŋ. Riɔ̈ɔ̈ckë Nhialic, ee yic, Allah ee tɔŋ dït apɛi.


3

حُرِّمَتْ عَلَيْكُمُ الْمَيْتَةُ وَالدَّمُ وَلَحْمُ الْخِنْزِيْرِ وَمَآ اُهِلَّ لِغَيْرِ اللّٰهِ بِهٖ وَالْمُنْخَنِقَةُ وَالْمَوْقُوْذَةُ وَالْمُتَرَدِّيَةُ وَالنَّطِيْحَةُ وَمَآ اَكَلَ السَّبُعُ اِلَّا مَا ذَكَّيْتُمْۗ وَمَا ذُبِحَ عَلَى النُّصُبِ وَاَنْ تَسْتَقْسِمُوْا بِالْاَزْلَامِۗ ذٰلِكُمْ فِسْقٌۗ اَلْيَوْمَ يَىِٕسَ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا مِنْ دِيْنِكُمْ فَلَا تَخْشَوْهُمْ وَاخْشَوْنِۗ اَلْيَوْمَ اَكْمَلْتُ لَكُمْ دِيْنَكُمْ وَاَتْمَمْتُ عَلَيْكُمْ نِعْمَتِيْ وَرَضِيْتُ لَكُمُ الْاِسْلَامَ دِيْنًاۗ فَمَنِ اضْطُرَّ فِيْ مَخْمَصَةٍ غَيْرَ مُتَجَانِفٍ لِّاِثْمٍۙ فَاِنَّ اللّٰهَ غَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ

Ḥurrimat ‘alaikumul-maitatu wad-damu wa laḥmul-khinzīri wa mā uhilla ligairillāhi bihī wal-munkhaniqatu wal-mauqūżatu wal-mutaraddiyatu wan-naṭīḥatu wa mā akalas-sabu‘u illā mā żakkaitum, wa mā żubiḥa ‘alan-nuṣubi wa an tastaqsimū bil-azlām(i), żālikum fisq(un), al-yauma ya'isal-lażīna kafarū min dīnikum falā takhsyauhum wakhsyaun(i), al-yauma akmaltu lakum dīnakum wa atmamtu ‘alaikum ni‘matī wa raḍītu lakumul-islāma dīnā(n), fa maniḍṭurra fī makhmaṣatin gaira mutajānifil li'iṡm(in), fa innallāha gafūrur raḥīm(un).

Acï pëën tënë yïn (ba cam) läi cï thou, riɛm, rïŋ de thɔ̈k, ku (rïŋ) läi cï keek nɔ̈k ke cie në (rin ke) Allah, läi cï keek nɔ̈k, läi cï keek nɔ̈k, läi cï lööny piny, läi cï keek nɔ̈k, ku läi cï keek nɔ̈k në läi roor, ee läi nɔŋ thaar bï yïn keek nɔ̈k. Ku (acï thiaan aya) kɔc cï keek nɔ̈k rin ë jak. Ku (acï thiaan aya) bï käjuëc ë määl thuur në azlam (athör), (rin) yen ee kërac. Akölë kɔc këc gam aacï ŋɔ̈ɔ̈thden puɔ̈l (bïk) nhialinydu gël, këya, duɔ̈kkë riɔ̈ɔ̈c në keek, ku riɔ̈ɔ̈ckë ɣɛn. Akölë ɣɛn acï nhialinydu thöl tënë yïn, ku ɣɛn acï dhëëŋdiɛ̈ thöl tënë yïn, ku ɣɛn acï Islam gam ke ye nhialinydu. Ku raan cï riɛl rin cɔk, acie rin wïc yen adumuɔ̈ɔ̈m, ke yic, Nhialic ee raan päl awɛ̈ɛ̈c, ee raan ë piɔ̈ɔ̈th käc .


4

يَسْـَٔلُوْنَكَ مَاذَآ اُحِلَّ لَهُمْۗ قُلْ اُحِلَّ لَكُمُ الطَّيِّبٰتُۙ وَمَا عَلَّمْتُمْ مِّنَ الْجَوَارِحِ مُكَلِّبِيْنَ تُعَلِّمُوْنَهُنَّ مِمَّا عَلَّمَكُمُ اللّٰهُ فَكُلُوْا مِمَّآ اَمْسَكْنَ عَلَيْكُمْ وَاذْكُرُوا اسْمَ اللّٰهِ عَلَيْهِ ۖوَاتَّقُوا اللّٰهَ ۗاِنَّ اللّٰهَ سَرِيْعُ الْحِسَابِ

yas'alūnaka māżā uḥilla lahum, qul uḥilla lakumuṭ-ṭayyibāt(u), wa mā ‘allamtum minal-jawāriḥi mukallibīna tu‘allimūnahunna mimmā ‘allamakumullāhu fa kulū mimmā amsakna ‘alaikum ważkurusmallāhi ‘alaih(i), wattaqullāh(a), innallāha sarī‘ul-ḥisāb(i).

Ku thiëckë yïn (Muhammed), "Yeŋö ye löŋ tënë keek?" Luel, "Kë tɔ̈ në löŋic tënë yïïn (ee) cäm path ku (kë cï dɔm) në thɔ̈ɔ̈r de läi cï yïn piɔ̈ɔ̈c ba thɔ̈ɔ̈r, cï yïn piɔ̈ɔ̈c cït tɛ̈ cï Nhialic ye piɔ̈ɔ̈c thïn. Këya, cam kë cï dɔm tënë yïïn, ku luel rin ke Nhialic (të pɛ̈l yïn ye). Ku riɔ̈ɔ̈c Nhialic, ee yic, Nhialic ee yic apɛi."


5

اَلْيَوْمَ اُحِلَّ لَكُمُ الطَّيِّبٰتُۗ وَطَعَامُ الَّذِيْنَ اُوْتُوا الْكِتٰبَ حِلٌّ لَّكُمْ ۖوَطَعَامُكُمْ حِلٌّ لَّهُمْ ۖوَالْمُحْصَنٰتُ مِنَ الْمُؤْمِنٰتِ وَالْمُحْصَنٰتُ مِنَ الَّذِيْنَ اُوْتُوا الْكِتٰبَ مِنْ قَبْلِكُمْ اِذَآ اٰتَيْتُمُوْهُنَّ اُجُوْرَهُنَّ مُحْصِنِيْنَ غَيْرَ مُسٰفِحِيْنَ وَلَا مُتَّخِذِيْٓ اَخْدَانٍۗ وَمَنْ يَّكْفُرْ بِالْاِيْمَانِ فَقَدْ حَبِطَ عَمَلُهٗ ۖوَهُوَ فِى الْاٰخِرَةِ مِنَ الْخٰسِرِيْنَ ࣖ

al-yauma uḥilla lakumuṭ-ṭayyibāt(u), wa ṭa‘āmul-lażīna ūtul-kitāba ḥillul lakum, wa ṭa‘āmukum ḥillul lahum, wal-muḥṣanātu minal-mu'mināti wal-muḥṣanātu minal-lażīna ūtul-kitāba min qablikum iżā ātaitumūhunna ujūrahunna muḥṣinīna gaira musāfiḥīna wa lā muttakhiżī akhdān(in), wa may yakfur bil-īmāni faqad ḥabiṭa ‘amaluh(ū), wa huwa fil-ākhirati minal-khāsirīn(a).

Ku ë köölë këriëëc ëbën path acï puɔ̈l tënë yï. Cäm (miɔ̈c) de kɔc ke athör ee halal tënë yïn, ku cämdu ee halal tënë keek. Ku (acï puɔ̈l ba thiaak) diäär muk riɛ̈ɛ̈u kam diäär cï gam ku diäär muk riɛ̈ɛ̈u kam kɔc cï gäm athör ë yïnhom tueŋ, na yïn acï wëuken tääu piny ba keek thiaak, acie kë wïc ba tɔ̈c ku acie kë wïc ba tik looi bï ya län ë ɣön. Ku raan cï gam ke cï gam, ke yic, kä cïk looi aake cïn kë tɔ̈ thïn, ku në pinynhom abï ya raan töŋ de kɔc cï määr.


6

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْٓا اِذَا قُمْتُمْ اِلَى الصَّلٰوةِ فَاغْسِلُوْا وُجُوْهَكُمْ وَاَيْدِيَكُمْ اِلَى الْمَرَافِقِ وَامْسَحُوْا بِرُءُوْسِكُمْ وَاَرْجُلَكُمْ اِلَى الْكَعْبَيْنِۗ وَاِنْ كُنْتُمْ جُنُبًا فَاطَّهَّرُوْاۗ وَاِنْ كُنْتُمْ مَّرْضٰٓى اَوْ عَلٰى سَفَرٍ اَوْ جَاۤءَ اَحَدٌ مِّنْكُمْ مِّنَ الْغَاۤىِٕطِ اَوْ لٰمَسْتُمُ النِّسَاۤءَ فَلَمْ تَجِدُوْا مَاۤءً فَتَيَمَّمُوْا صَعِيْدًا طَيِّبًا فَامْسَحُوْا بِوُجُوْهِكُمْ وَاَيْدِيْكُمْ مِّنْهُ ۗمَا يُرِيْدُ اللّٰهُ لِيَجْعَلَ عَلَيْكُمْ مِّنْ حَرَجٍ وَّلٰكِنْ يُّرِيْدُ لِيُطَهِّرَكُمْ وَلِيُتِمَّ نِعْمَتَهٗ عَلَيْكُمْ لَعَلَّكُمْ تَشْكُرُوْنَ

yā ayyuhal-lażīna āmanū iżā qumtum ilaṣ-ṣalāti fagsilū wujūhakum wa aidiyakum ilal-marāfiqi wamsaḥū biru'ūsikum wa arjulakum ilal-ka‘bain(i), wa in kuntum junuban faṭṭahharū, wa in kuntum marḍā au ‘alā safarin au jā'a aḥadum minkum minal-gā'iṭi au lāmastumun-nisā'a falam tajidū mā'an fa tayammamū ṣa‘īdan ṭayyiban famsaḥū biwujūhikum wa aidīkum minh(u), mā yurīdullāhu liyaj‘ala ‘alaikum min ḥarajiw wa lākiy yurīdu liyuṭahhirakum wa liyutimma na‘matahū ‘alaikum la‘allakum tasykurūn(a).

Wek kɔc cï gam! Na wïc ba röök, ke yï lɔɔk yï nyin ku yï cin agut cï yï nhom, ku lɔɔc yïnhom ku (lɔ̈k) yï cök agut cï yï nhom (wudhu). Na ye junub, ke yïn lɔ bath. Ku na yïn acï tuany, ka yïn tɔ̈ cäth yic, ka yïn dhuk ɣön laac yic, ka yïn acï tik dɔm, ke yïn këc pïu yök, ke yïn loi tayamum në pïu path (puɔr); kuɔc yï nyin ku yï cin në yeen (tɔ̈ɔ̈r). Allah acïï wïc bï käŋ cɔk rilic tënë yïn, ku wïc bï yïn lɔɔk ku thöl ë dhëëŋde tënë yïn, rin bï yïn ya leec.


7

وَاذْكُرُوْا نِعْمَةَ اللّٰهِ عَلَيْكُمْ وَمِيْثَاقَهُ الَّذِيْ وَاثَقَكُمْ بِهٖٓ ۙاِذْ قُلْتُمْ سَمِعْنَا وَاَطَعْنَا ۖوَاتَّقُوا اللّٰهَ ۗاِنَّ اللّٰهَ عَلِيْمٌ ۢبِذَاتِ الصُّدُوْرِ

ważkurū ni‘matallāhi ‘alaikum wa mīṡāqahul-lażī wāṡaqakum bih(ī), iż qultum sami‘nā wa aṭa‘nā, wattaqullāh(a), innallāha ‘alīmum biżātiṣ-ṣudūr(i).

Ku tak ë nhiɛ̈ɛ̈r de Allah tënë yïïn ku lööŋke cï yïïn looi ba ya mac, ɣɔn cï yïn lueel, "Ɣok acï piŋ ku ɣok aacï lööŋ theek." Ku riɔ̈ɔ̈ckë Nhialic, ee yic, Nhialic ee këriëëc ëbën ŋic në piɔ̈ɔ̈thkun yiic.


8

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا كُوْنُوْا قَوَّامِيْنَ لِلّٰهِ شُهَدَاۤءَ بِالْقِسْطِۖ وَلَا يَجْرِمَنَّكُمْ شَنَاٰنُ قَوْمٍ عَلٰٓى اَلَّا تَعْدِلُوْا ۗاِعْدِلُوْاۗ هُوَ اَقْرَبُ لِلتَّقْوٰىۖ وَاتَّقُوا اللّٰهَ ۗاِنَّ اللّٰهَ خَبِيْرٌۢ بِمَا تَعْمَلُوْنَ

yā ayyuhal-lażīna āmanū kūnū qawwāmīna lillāhi syuhadā'a bil-qisṭi wa lā yajrimannakum syana'ānu qamin ‘alā allā ta‘dilū, i‘dilū, huwa aqrabu lit-taqwā wattaqullāh(a), innallāha khabīrum bimā ta‘malūn(a).

Wek kɔc cï gam! Ye kɔc ye lööŋ tääu në Allah yic, (në) ye kɔc ye käŋ tïŋ në yic. Ku duɔ̈në mändun tënë kɔc we cɔk loi kärɛc. Ye yic. Rin (apɛi) acï thiääk ke Nhialic. Ku riɔ̈ɔ̈ckë Nhialic, ee yic, Nhialic ee tïït në kë yekë looi.


9

وَعَدَ اللّٰهُ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَعَمِلُوا الصّٰلِحٰتِۙ لَهُمْ مَّغْفِرَةٌ وَّاَجْرٌ عَظِيْمٌ

wa‘adallāhul-lażīna āmanū wa ‘amiluṣ-ṣāliḥāt(i), lahum magfiratuw wa ajrun ‘aẓīm(un).

Allah acï thɔn kɔc cï gam ku loikë käpath, (lɔn) bïk päl awuɔ̈c ku yök ë wëu juëc.


10

وَالَّذِيْنَ كَفَرُوْا وَكَذَّبُوْا بِاٰيٰتِنَآ اُولٰۤىِٕكَ اَصْحٰبُ الْجَحِيْمِ

wal-lażīna kafarū wa każżabū bi'āyātinā ulā'ika aṣḥābul-jaḥīm(i).

Ku kɔc cï gam ku rɛɛckë käkuɔ, ke keek aa kɔc rɛ̈ɛ̈r në mac yic.


11

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوا اذْكُرُوْا نِعْمَتَ اللّٰهِ عَلَيْكُمْ اِذْ هَمَّ قَوْمٌ اَنْ يَّبْسُطُوْٓا اِلَيْكُمْ اَيْدِيَهُمْ فَكَفَّ اَيْدِيَهُمْ عَنْكُمْۚ وَاتَّقُوا اللّٰهَ ۗوَعَلَى اللّٰهِ فَلْيَتَوَكَّلِ الْمُؤْمِنُوْنَ ࣖ

yā ayyuhal-lażīna āmanużkurū ni‘matallāhi ‘alaikum iż hamma qaumun ay yabsuṭū ilaikum aidiyahum fa kaffa aidiyahum ‘ankum, wattaqullāh(a), wa ‘alallāhi falyatawakkalil-mu'minūn(a).

Wek kɔc cï gam! Tääu ë nhiɛ̈ɛ̈r de Nhialic (cï gäm yïn), ɣɔn cï kɔc wïc bïk yïïn nɔ̈k në kecin, ke Allah acï kecin gël tënë yïïn. Ku riɔ̈ɔ̈ckë Nhialic, ku ee Nhialic yetök yen bï kɔc cï gam röt gam.


12

۞ وَلَقَدْ اَخَذَ اللّٰهُ مِيْثَاقَ بَنِيْٓ اِسْرَاۤءِيْلَۚ وَبَعَثْنَا مِنْهُمُ اثْنَيْ عَشَرَ نَقِيْبًاۗ وَقَالَ اللّٰهُ اِنِّيْ مَعَكُمْ ۗ لَىِٕنْ اَقَمْتُمُ الصَّلٰوةَ وَاٰتَيْتُمُ الزَّكٰوةَ وَاٰمَنْتُمْ بِرُسُلِيْ وَعَزَّرْتُمُوْهُمْ وَاَقْرَضْتُمُ اللّٰهَ قَرْضًا حَسَنًا لَّاُكَفِّرَنَّ عَنْكُمْ سَيِّاٰتِكُمْ وَلَاُدْخِلَنَّكُمْ جَنّٰتٍ تَجْرِيْ مِنْ تَحْتِهَا الْاَنْهٰرُۚ فَمَنْ كَفَرَ بَعْدَ ذٰلِكَ مِنْكُمْ فَقَدْ ضَلَّ سَوَاۤءَ السَّبِيْلِ

wa laqad akhażallāhu mīṡāqa banī isrā'īl(a), wa ba‘aṡnā minhumuṡnai ‘asyara naqībā(n), wa qālallāhu innī ma‘akum, la'in aqamtumuṣ-ṣalāta wa ātaitumuz-zakāta wa āmantum birusulī wa ‘azzartumūhum wa aqraḍtumullāha qarḍan ḥasanal la'ukaffiranna ‘ankum sayyi'ātikum wa la'udkhilannakum jannātin tajrī min taḥtihal-anhār(u), faman kafara ba‘da żālika minkum faqad ḍalla sawā'as-sabīl(i).

Ku ë yic, Allah acï lööŋ nyaai tënë mïth ke Yithrael ku ɣok aacï bäny kathiäär ku rou kuany në ke yiic. Ku lueel Nhialic an, “Ɣɛn atɔ̈ ke yïn.” Ee yic, na loi yïn röök ku gɛ̈m zakat ku gam kɔc cï tuɔɔc ku kony keek ku gɛ̈m Allah wëu path, ke ɣɛn abï kä cï röt wuɔ̈ɔ̈c ke yïïn cuɔth wei, ku ɣɛn abï yïïn gam në Paradise tɔ̈ piiny ë wɛ̈ɛ̈r ë pïu. Ku raan cï gam kamkun ë tɛ̈ɛ̈n, ka cï dhöl lajik puɔ̈l."


13

فَبِمَا نَقْضِهِمْ مِّيْثَاقَهُمْ لَعَنّٰهُمْ وَجَعَلْنَا قُلُوْبَهُمْ قٰسِيَةً ۚ يُحَرِّفُوْنَ الْكَلِمَ عَنْ مَّوَاضِعِهٖۙ وَنَسُوْا حَظًّا مِّمَّا ذُكِّرُوْا بِهٖۚ وَلَا تَزَالُ تَطَّلِعُ عَلٰى خَاۤىِٕنَةٍ مِّنْهُمْ اِلَّا قَلِيْلًا مِّنْهُمْ ۖ فَاعْفُ عَنْهُمْ وَاصْفَحْ ۗاِنَّ اللّٰهَ يُحِبُّ الْمُحْسِنِيْنَ

fabimā naqḍihim mīṡāqahum la‘annāhum wa ja‘alnā qulūbahum qāsiyah(tan), yuḥarrifūnal-kalima ‘am mawāḍi‘ih(ī), wa nasū ḥaẓẓam mimmā żukkirū bih(ī), wa lā tazālu taṭṭali‘u ‘alā khā'inatim minhum illā qalīlam minhum fa‘fu ‘anhum waṣfaḥ, innallāha yuḥibbul-muḥsinīn(a).

(Ku) rin cï kek lööŋken dhoŋkɔ̈ɔ̈th, ɣok aacï keek lɛ̈ɛ̈t, ku ɣok aacï piɔ̈ɔ̈thken cɔk ril. Keek aake ye wɛ̈t (de Allah) waar të tɔ̈ yen thïn, ku keek aake ye (ke ŋic) wël kɔ̈k cï keek lɛ̈k keek nhom määr. Yïn (O Muhammad) abï thɔ̈ɔ̈r tïŋ tënë keek akölriëëc ëbɛ̈n ee akutnhom thiin tɔ̈ ke keek (cïï thɔ̈ɔ̈r), ku päl keek awuɔ̈c ku pɛ̈l keek. Ee yic, Allah ee kɔc ye käpath looi nhiaar.


14

وَمِنَ الَّذِيْنَ قَالُوْٓا اِنَّا نَصٰرٰٓى اَخَذْنَا مِيْثَاقَهُمْ فَنَسُوْا حَظًّا مِّمَّا ذُكِّرُوْا بِهٖۖ فَاَغْرَيْنَا بَيْنَهُمُ الْعَدَاوَةَ وَالْبَغْضَاۤءَ اِلٰى يَوْمِ الْقِيٰمَةِ ۗ وَسَوْفَ يُنَبِّئُهُمُ اللّٰهُ بِمَا كَانُوْا يَصْنَعُوْنَ

wa minal-lażīna qālū innā naṣārā akhażnā mīṡāqahum fa nasū ḥaẓẓam mimmā żukkirū bih(ī), fa agrainā bainahumul-‘adāwata wal-bagḍā'a ilā yaumil-qiyāmah(ti), wa saufa yunabbi'uhumullāhu bimā kānū yaṣna‘ūn(a).

Ku kam kɔc ye lueel, "Ɣok aa kɔc cï gam," ɣok aacï lööŋken lööm, ku keek aacï (ke ŋickë) wël kɔ̈k cï keek lɛ̈k keek nhom määr, ku ɣok aacï tɔŋ ku tɔŋ cak në ke yiic agut cï aköl de pïïr. Ku Allah abï keek lac lɛ̈k kë cïk looi.


15

يٰٓاَهْلَ الْكِتٰبِ قَدْ جَاۤءَكُمْ رَسُوْلُنَا يُبَيِّنُ لَكُمْ كَثِيْرًا مِّمَّا كُنْتُمْ تُخْفُوْنَ مِنَ الْكِتٰبِ وَيَعْفُوْا عَنْ كَثِيْرٍەۗ قَدْ جَاۤءَكُمْ مِّنَ اللّٰهِ نُوْرٌ وَّكِتٰبٌ مُّبِيْنٌۙ

yā ahlal-kitābi qad jā'akum rasūlunā yubayyinu lakum kaṡīram mimmā kuntum tukhfūna minal-kitābi wa ya‘fū ‘an kaṡīr(in), qad jā'akum minallāhi nūruw wa kitābum mubīn(un).

O Kɔc ke Buŋ! Ee yic, Raan cï lɔc ku dɔc acï bɛ̈n tënë yïïn, ku lueel käjuëc ë athör cï yïn ke thiaan, ku käjuëc cï yïn ke rɛɛc. Ee yic, acï bɛ̈n tënë yïïn ɣɛɛr tënë Nhialic, ku athör ë yic.


16

يَّهْدِيْ بِهِ اللّٰهُ مَنِ اتَّبَعَ رِضْوَانَهٗ سُبُلَ السَّلٰمِ وَيُخْرِجُهُمْ مِّنَ الظُّلُمٰتِ اِلَى النُّوْرِ بِاِذْنِهٖ وَيَهْدِيْهِمْ اِلٰى صِرَاطٍ مُّسْتَقِيْمٍ

yahdī bihillāhi manittaba‘a riḍwānahū subulas-salāmi wa yukhrijuhum minaẓ-ẓulumāti ilan-nūri bi'iżnihī wa yahdīhim ilā ṣirāṭim mustaqīm(in).

Në yeen, ke Allah ee kɔc ye wïcde kuanycök në dhöl de pïïr yic, ku (në yeen aya) ke Allah ee raan kënë bɛ̈i bei në muɔ̈ɔ̈th yic ëbɛ̈n në ɣɛɛric ke cï puɔ̈l, ku nyuɔɔth yeen dhöl lajik.


17

لَقَدْ كَفَرَ الَّذِيْنَ قَالُوْٓا اِنَّ اللّٰهَ هُوَ الْمَسِيْحُ ابْنُ مَرْيَمَۗ قُلْ فَمَنْ يَّمْلِكُ مِنَ اللّٰهِ شَيْـًٔا اِنْ اَرَادَ اَنْ يُّهْلِكَ الْمَسِيْحَ ابْنَ مَرْيَمَ وَاُمَّهٗ وَمَنْ فِى الْاَرْضِ جَمِيْعًا ۗوَلِلّٰهِ مُلْكُ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِ وَمَا بَيْنَهُمَا ۗ يَخْلُقُ مَا يَشَاۤءُ ۗوَاللّٰهُ عَلٰى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيْرٌ

laqad kafaral-lażīna qālū innallāha huwal-masīḥubnu maryam(a), qul famay yamliku minallāhi syai'an in arāda ay yuhlikal-masīḥabna maryama wa ummahū wa man fil-arḍi jamī‘ā(n), wa lillāhi mulkus-samāwāti wal-arḍi wa mā bainahumā, yakhluqu mā yasyā'(u), wallāhu ‘alā kulli syai'in qadīr(un).

Ee yic, kɔc ye lueel, "Ee yic, Allah ee Raan cï lɔc ku dɔc, wën de Maria, aacï gam." Luel (Muhammad), "Yeŋa lëu bï kë wïc Nhialic gël, të wïc yen bï Methiah, wën de Maria, man ku kɔc kedhiɛ (kɔc) pinynhom riɔ̈ɔ̈k?" Ku bääny nhial ku piny ku kë tɔ̈ në kɛmken ee këde Allah. Yeen ee kë wïc cak. Ku Allah ee raan ril në këriɛ̈ɛ̈c ëbën.


18

وَقَالَتِ الْيَهُوْدُ وَالنَّصٰرٰى نَحْنُ اَبْنٰۤؤُا اللّٰهِ وَاَحِبَّاۤؤُهٗ ۗ قُلْ فَلِمَ يُعَذِّبُكُمْ بِذُنُوْبِكُمْ ۗ بَلْ اَنْتُمْ بَشَرٌ مِّمَّنْ خَلَقَۗ يَغْفِرُ لِمَنْ يَّشَاۤءُ وَيُعَذِّبُ مَنْ يَّشَاۤءُۗ وَلِلّٰهِ مُلْكُ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِ وَمَا بَيْنَهُمَا ۖوَاِلَيْهِ الْمَصِيْرُ

wa qālatil-yahūdu wan-naṣārā naḥnu abnā'ullāhi wa aḥibbā'uh(ū), qul falima yu‘ażżibukum biżunūbikum, bal antum basyarum mimman khalaq(a), yagfiru limay yasyā'u wa yu‘ażżibu may yasyā'(u), wa lillāhi mulkus-samāwāti wal-arḍi wa mā bainahumā, wa ilaihil-maṣīr(u).

Kɔc Itharel ku kɔc cï gam aye lueel, "Ɣok aa mïth Nhialic ku kɔc nhiɛɛrku." Ku lueel, "Yeŋö ye Nhialic we gɔ̈k në awɛ̈ɛ̈cku? Acie yeen, yïn ee raan (kɔc ëbɛ̈n) në kɔc cï cak yiic. Ee raan wïc päl awɛ̈ɛ̈cken ku ee raan wïc gɔ̈k. Ku ee bääny de nhial ku piny ku kä tɔ̈ në kɛmken ëbɛ̈n ë Nhialic. Ku tënë yen abï dhuk ëbɛ̈n."


19

يٰٓاَهْلَ الْكِتٰبِ قَدْ جَاۤءَكُمْ رَسُوْلُنَا يُبَيِّنُ لَكُمْ عَلٰى فَتْرَةٍ مِّنَ الرُّسُلِ اَنْ تَقُوْلُوْا مَا جَاۤءَنَا مِنْۢ بَشِيْرٍ وَّلَا نَذِيْرٍۗ فَقَدْ جَاۤءَكُمْ بَشِيْرٌ وَّنَذِيْرٌ ۗوَاللّٰهُ عَلٰى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيْرٌ ࣖ

yā ahlal-kitābi qad jā'akum rasūlunā yubayyinu lakum ‘alā fatratim minar-rusuli an taqūlū mā jā'anā mim basyīriw wa lā nażīr(in), faqad jā'akum basyīruw wa nażīr(un), wallāhu ‘alā kulli syai'in qadīr(un).

O Kɔc ke Buŋ! Ee yic, Raan cï lɔc ku dɔc acï bɛ̈n tënë we, ku lueel (Löŋda) tënë we ɣɔn cï (tuɔɔc) de kɔc cï tuɔɔc riääk, ku bï yïn cïï lueel, "Acïn raan cï bɛ̈n tënë ɣook ke ye raan ë wël path bɛ̈i, ku cie raan ë lëk ɣook." Ee yic, acï bɛ̈n tënë we bï wɛ̈t path bɛ̈n lɛ̈k we ku bï we lɛ̈k. Ku Allah ee raan ril në këriɛ̈ɛ̈c ëbën.


20

وَاِذْ قَالَ مُوْسٰى لِقَوْمِهٖ يٰقَوْمِ اذْكُرُوْا نِعْمَةَ اللّٰهِ عَلَيْكُمْ اِذْ جَعَلَ فِيْكُمْ اَنْۢبِيَاۤءَ وَجَعَلَكُمْ مُّلُوْكًاۙ وَّاٰتٰىكُمْ مَّا لَمْ يُؤْتِ اَحَدًا مِّنَ الْعٰلَمِيْنَ

wa iż qāla mūsā liqaumihī yā qaumiżkurū ni‘matallāhi ‘alaikum iż ja‘ala fīkum ambiyā'a wa ja‘alakum mulūkā(n), wa ātākum mā lam yu'ti aḥadam minal-‘ālamīn(a).

Ku (tɔ̈ɔ̈u) wën cï Mothe lueel tënë kɔcke, "O kɔckiɛ̈! Taŋkë nhiɛ̈ɛ̈r de Nhialic tënë we ɣɔn cï yen kɔc ë nebi tääu në we yiic, ku looi we kɔc ë nhomlääu, ku gɛ̈m we kë këc kaŋ gäm raan dɛ̈t në kɔc kɔ̈k yiic."


21

يٰقَوْمِ ادْخُلُوا الْاَرْضَ الْمُقَدَّسَةَ الَّتِيْ كَتَبَ اللّٰهُ لَكُمْ وَلَا تَرْتَدُّوْا عَلٰٓى اَدْبَارِكُمْ فَتَنْقَلِبُوْا خٰسِرِيْنَ

yā qaumidkhulul-arḍal-muqaddasatal-latī kataballāhu lakum wa lā tartaddū ‘alā adbārikum fa tanqalibū khāsirīn(a).

O kɔckiɛ̈! Lɔ piny lajik (Palestine) cï Nhialic tääu piny tënë yïn, ku duɔ̈në dhuk ciëën (rin riɔ̈ɔ̈c ë kɔc atɛ̈ɛ̈r), ku yïn abï ya raan cï määr.


22

قَالُوْا يٰمُوْسٰٓى اِنَّ فِيْهَا قَوْمًا جَبَّارِيْنَۖ وَاِنَّا لَنْ نَّدْخُلَهَا حَتّٰى يَخْرُجُوْا مِنْهَاۚ فَاِنْ يَّخْرُجُوْا مِنْهَا فَاِنَّا دٰخِلُوْنَ

qālū yā mūsā inna fīhā qauman jabbārīn(a), wa innā lan nadkhulahā ḥattā yakhrujū minhā, fa iy yakhrujū minhā fa innā dākhilūn(a).

Ku luelkë, "O Musa! Ee yic, piny kënë yic anɔŋ kɔc ril apɛi ku kɔc rac puɔ̈th, ɣok aacïï bï la thïn agut bïk jäl thïn. Na jälkë thïn, ke ɣok abï lɔ thïn ë yic."


23

قَالَ رَجُلَانِ مِنَ الَّذِيْنَ يَخَافُوْنَ اَنْعَمَ اللّٰهُ عَلَيْهِمَا ادْخُلُوْا عَلَيْهِمُ الْبَابَۚ فَاِذَا دَخَلْتُمُوْهُ فَاِنَّكُمْ غٰلِبُوْنَ ەۙ وَعَلَى اللّٰهِ فَتَوَكَّلُوْٓا اِنْ كُنْتُمْ مُّؤْمِنِيْنَ

qāla rajulāni minal-lażīna yakhāfūna an‘amallāhu ‘alaihimadkhulū ‘alaihimul-bāb(a), fa iżā dakhaltumūhu fa innakum gālibūn(a), wa ‘alallāhi fa tawakkalū in kuntum mu'minīn(a).

Acï kɔc kaarou tɔ̈ në kɔc cï Nhialic gam yiic lueel, cï Nhialic keek gäm nhiɛ̈ɛ̈r, "Tɔ̈ɔ̈ukë keek në ɣöt thok (de baai). Na lɔ thïn ke yïn abï tiam. Ku tääukë gɛ̈mdu tënë Nhialic yetök, na ye kɔc cï gam."


24

قَالُوْا يٰمُوْسٰٓى اِنَّا لَنْ نَّدْخُلَهَآ اَبَدًا مَّا دَامُوْا فِيْهَا ۖفَاذْهَبْ اَنْتَ وَرَبُّكَ فَقَاتِلَآ اِنَّا هٰهُنَا قٰعِدُوْنَ

qālū yā mūsā innā lan nadkhulahā abadam mā dāmū fīhā, fażhab anta wa rabbuka fa qātilā innā hāhunā qā‘idūn(a).

Gokë lueel, "O Musa! Acïï bï lɔ thïn të ŋoot kek thïn, ku lɔɔr kek Bɛ̈nydu, ku thɔ̈rkë wedhie. Lekku rëër (tïït) ëtënë."


25

قَالَ رَبِّ اِنِّيْ لَآ اَمْلِكُ اِلَّا نَفْسِيْ وَاَخِيْ فَافْرُقْ بَيْنَنَا وَبَيْنَ الْقَوْمِ الْفٰسِقِيْنَ

qāla rabbi innī lā amliku illā nafsī wa akhī fafruq bainanā wa bainal-qaumil-fāsiqīn(a).

Acï (Moses) lueel, "O Bänydiɛ̈, ɣɛn ee rot muk ku wänmääth. Këya, puɔ̈k ɣook tënë kɔc rac."


26

قَالَ فَاِنَّهَا مُحَرَّمَةٌ عَلَيْهِمْ اَرْبَعِيْنَ سَنَةً ۚيَتِيْهُوْنَ فِى الْاَرْضِۗ فَلَا تَأْسَ عَلَى الْقَوْمِ الْفٰسِقِيْنَ ࣖ

qāla fa innahā muḥarramatun ‘alaihim arba‘īna sanah(tan), yatīhūna fil-arḍ(i), falā ta'sa ‘alal qaumil-fāsiqīn(a).

(Allah) acï lueel, "(Na ye yeen), ke (piny) acï thiaan tënë keek në run kaa thiërŋuan, (në ye thaa kënë yic) keek abï cath ke cï riääk pinynhom. Këya, duɔ̈në yïn (Moses) dhiau (ye tak në kë bï rot looi tënë) kɔc rac käkë."


27

۞ وَاتْلُ عَلَيْهِمْ نَبَاَ ابْنَيْ اٰدَمَ بِالْحَقِّۘ اِذْ قَرَّبَا قُرْبَانًا فَتُقُبِّلَ مِنْ اَحَدِهِمَا وَلَمْ يُتَقَبَّلْ مِنَ الْاٰخَرِۗ قَالَ لَاَقْتُلَنَّكَ ۗ قَالَ اِنَّمَا يَتَقَبَّلُ اللّٰهُ مِنَ الْمُتَّقِيْنَ

watlu ‘alaihim naba'abnai ādama bil-ḥaqqi iż qarrabā qurbānan fa tuqubbila min aḥadihimā wa lam yutaqabbal minal-ākhar(i), qāla la'aqtulannak(a), qāla innamā yataqabbalullāhu minal-muttaqīn(a).

Ku lɛ̈k (Muhammad) yic tënë keek në akököl de mïth ke Adam kaarou, wën cï kek kedhiɛ röök, ke (röök) de raan tök (Habil) acï gam ku raan dɛ̈t (Qabil) akëc gam. Acï (Qabil) lueel, “Ee yic, ɣɛn abï yïn nɔ̈k ë yic!” Acï (Habil) lueel, "Ee yic, Nhialic ee (miɔɔr) gam tënë kɔc cï Nhialic door."


28

لَىِٕنْۢ بَسَطْتَّ اِلَيَّ يَدَكَ لِتَقْتُلَنِيْ مَآ اَنَا۠ بِبَاسِطٍ يَّدِيَ اِلَيْكَ لِاَقْتُلَكَۚ اِنِّيْٓ اَخَافُ اللّٰهَ رَبَّ الْعٰلَمِيْنَ

la'im basaṭta ilayya yadaka litaqtulanī mā ana bibāsiṭiy yadiya ilaika li'aqtulak(a), innī akhāfullāha rabbal-‘ālamīn(a).

Ee yic, na yïn (Qabil) tääu yï cin në ɣa guɔ̈p ba ɣa nɔ̈k, ke ɣɛn acïï yï cin bï tääu në ɣa guɔ̈p ba yïn nɔ̈k. Ɣɛn ee riɔ̈ɔ̈c në Allah, Bɛ̈ny de pinynhom ëbɛ̈n.


29

اِنِّيْٓ اُرِيْدُ اَنْ تَبُوْۤاَ بِاِثْمِيْ وَاِثْمِكَ فَتَكُوْنَ مِنْ اَصْحٰبِ النَّارِۚ وَذٰلِكَ جَزٰۤؤُا الظّٰلِمِيْنَۚ

innī urīdu an tabū'a bi'iṡmī wa iṡmika fa takūna min aṣḥābin-nār(i), wa żālika jazā'uẓ-ẓālimīn(a).

Ee yic, ɣɛn awïc ba dhuk ke we (bɛ̈i) adumuɔ̈ɔ̈mkiɛ̈ (ke nɔ̈k) ku awɛ̈ɛ̈cku, ku yïn abï ya kɔc rɛ̈ɛ̈r në mac yic; ku yen ee ariöp tënë kɔc cï awɛ̈ɛ̈c looi.


30

فَطَوَّعَتْ لَهٗ نَفْسُهٗ قَتْلَ اَخِيْهِ فَقَتَلَهٗ فَاَصْبَحَ مِنَ الْخٰسِرِيْنَ

fa ṭawwa‘at lahū nafsuhū qatla akhīhi fa qatalahū fa aṣbaḥa minal-khāsirīn(a).

Ku luth (Qabil) acï ye puɔ̈l bï wënhde nɔ̈k, ku (acï yic) acï ye nɔ̈k, ku yen acï bɛ̈n ya raan töŋ de kɔc cï määr.


31

فَبَعَثَ اللّٰهُ غُرَابًا يَّبْحَثُ فِى الْاَرْضِ لِيُرِيَهٗ كَيْفَ يُوَارِيْ سَوْءَةَ اَخِيْهِ ۗ قَالَ يٰوَيْلَتٰٓى اَعَجَزْتُ اَنْ اَكُوْنَ مِثْلَ هٰذَا الْغُرَابِ فَاُوَارِيَ سَوْءَةَ اَخِيْۚ فَاَصْبَحَ مِنَ النّٰدِمِيْنَ ۛ

fa ba‘aṡallāhu gurābay yabḥaṡu fil-arḍi liyuriyahū kaifa yuwārī sau'ata akhīh(i), qāla yā wailatā a‘ajazta an akūna miṡla hāżal-gurābi fa uwāriya sau'ata akhī, fa aṣbaḥa minan-nādimīn(a).

Ku ëcï Nhialic tuɔɔc bï piny wec bï nyuɔɔth (Qabil). Ku tɛ̈ bï yen guäp de wänmääth thiɔ̈k thïn. Qabil acï lueel, "Oh, ë ɣa rac! Yeŋö këc ɣɛn lëu ba looi cït man de thön ë thön kënë, ba guɔ̈p de wänmääth thiɔ̈k?" Ku yen abï ya raan töŋ bï rot dhuɔ̈k ciëën.


32

مِنْ اَجْلِ ذٰلِكَ ۛ كَتَبْنَا عَلٰى بَنِيْٓ اِسْرَاۤءِيْلَ اَنَّهٗ مَنْ قَتَلَ نَفْسًاۢ بِغَيْرِ نَفْسٍ اَوْ فَسَادٍ فِى الْاَرْضِ فَكَاَنَّمَا قَتَلَ النَّاسَ جَمِيْعًاۗ وَمَنْ اَحْيَاهَا فَكَاَنَّمَآ اَحْيَا النَّاسَ جَمِيْعًا ۗوَلَقَدْ جَاۤءَتْهُمْ رُسُلُنَا بِالْبَيِّنٰتِ ثُمَّ اِنَّ كَثِيْرًا مِّنْهُمْ بَعْدَ ذٰلِكَ فِى الْاَرْضِ لَمُسْرِفُوْنَ

min ajli żālik(a), katabnā ‘alā banī isrā'īla annahū man qatala nafsam bigairi nafsin au fasādin fil-arḍi fa ka'annamā qatalan-nāsa jamī‘ā(n), wa man aḥyāhā fa ka'annamā aḥyan-nāsa jamī‘ā(n), wa laqad jā'athum rusulunā bil-bayyināt(i), ṡumma inna kaṡīram minhum ba‘da żālika fil-arḍi lamusrifūn(a).

Ku këya, ɣok aacï (löŋ) tääu piny tënë mïth ke Yithrael, lɔn nadë ke raan cï raan nɔ̈k, acie rin cï raan kënë raan dɛ̈t nɔ̈k, ku acie rin cï yen kärac looi pinynhom, ka cït tɛ̈ cï yen kɔc ëbën nɔ̈k thïn. Na ye pïïr de raan tök muk, ka cït man cï yen pïïr de kɔc kedhiɛ muk. Ee yic, Raan cï lɔc ku dɔc acï bɛ̈n tënë keek ke (bɛ̈i) wël ŋic keek. Ku ëcï kɔc juëc ke keek jäl ë tɛ̈ɛ̈n, ku jälkë pinynhom.


33

اِنَّمَا جَزٰۤؤُا الَّذِيْنَ يُحَارِبُوْنَ اللّٰهَ وَرَسُوْلَهٗ وَيَسْعَوْنَ فِى الْاَرْضِ فَسَادًا اَنْ يُّقَتَّلُوْٓا اَوْ يُصَلَّبُوْٓا اَوْ تُقَطَّعَ اَيْدِيْهِمْ وَاَرْجُلُهُمْ مِّنْ خِلَافٍ اَوْ يُنْفَوْا مِنَ الْاَرْضِۗ ذٰلِكَ لَهُمْ خِزْيٌ فِى الدُّنْيَا وَلَهُمْ فِى الْاٰخِرَةِ عَذَابٌ عَظِيْمٌ

innamā jazā'ul-lażīna yuḥāribūnallāha wa rasūlahū wa yas‘auna fil-arḍi fasādan ay yuqattalū au yuṣallabū au tuqaṭṭa‘a aidīhim wa arjuluhum min khilāfin au yunfau minal-arḍ(i), żālika lahum khizyun fid-dun-yā wa lahum fil-ākhirati ‘ażābun ‘aẓīm(un).

Kë bï kɔc thɔ̈ɔ̈r kek Allah ku Raan cï lɔc ku dɔc looi ku loikë kärac pinynhom ee bïk nɔ̈k ka bïk piäät tim cï rïïu kɔ̈u, ka bïk ke cin ku cök thɔ̈ɔ̈r ë tim cï rïïu kɔ̈u, ka bïk keek nyaai bɛ̈iken yiic. Kënë ë kërac tënë ke pinynhom ë tɛ̈n, ku pïr aköldä aabï tɛ̈m awuɔ̈cdït apɛi yök.


34

اِلَّا الَّذِيْنَ تَابُوْا مِنْ قَبْلِ اَنْ تَقْدِرُوْا عَلَيْهِمْۚ فَاعْلَمُوْٓا اَنَّ اللّٰهَ غَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ ࣖ

illal-lażīna tābū min qabli an taqdirū ‘alaihim, fa‘lamū annallāha gafūrur raḥīm(un).

Ku ë kɔc cï röt wel ke yï këc keek lëu bïk muk; Ku ŋickë lɔn ye Allah päl awɛ̈ɛ̈c, ee raan ë piɔ̈ɔ̈th käc.


35

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوا اتَّقُوا اللّٰهَ وَابْتَغُوْٓا اِلَيْهِ الْوَسِيْلَةَ وَجَاهِدُوْا فِيْ سَبِيْلِهٖ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُوْنَ

yā ayyuhal-lażīna āmanuttaqullāha wabtagū ilaihil-wasīlata wa jāhidū fī sabīlihī la‘allakum tufliḥūn(a).

Wek kɔc cï gam! Riɔ̈ɔ̈c Allah ku wïc wasilah (dhöl) ba thiääk ke yeen, ku thëm (thɔ̈ɔ̈r) në dhölde yic, ago yïn ya yök ke yïn cï tiɛ̈m.


36

اِنَّ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا لَوْ اَنَّ لَهُمْ مَّا فِى الْاَرْضِ جَمِيْعًا وَّمِثْلَهٗ مَعَهٗ لِيَفْتَدُوْا بِهٖ مِنْ عَذَابِ يَوْمِ الْقِيٰمَةِ مَا تُقُبِّلَ مِنْهُمْ ۚ وَلَهُمْ عَذَابٌ اَلِيْمٌ

innal-lażīna kafarū lau anna lahum mā fil-arḍi jamī‘aw wa miṡlahū ma‘ahū liyaftadū bihī min ‘ażābi yaumil-qiyāmati mā tuqubbila minhum, wa lahum ‘ażābun alīm(un).

Ee yic, kɔc cï gam, na nɔŋ këriëëc ëbën pinynhom ku juakkë këriëëc ëbën (käjuëc) bïk röt kony tënë awuɔ̈c ë kööl ë pïïr, ke käŋ ëbɛ̈n (riääk) acïï bï gam tënë keek. Keek (aŋoot) ë yök ë tɔŋ rac.


37

يُرِيْدُوْنَ اَنْ يَّخْرُجُوْا مِنَ النَّارِ وَمَا هُمْ بِخٰرِجِيْنَ مِنْهَا ۖوَلَهُمْ عَذَابٌ مُّقِيْمٌ

yurīdūna ay yakhrujū minan-nāri wa mā hum bikhārijīna minhā, wa lahum ‘ażābun muqīm(un).

Ku awïckë bïk jäl pan mac yic, ku acïï bï lëu bïk jäl thïn. Ku keek aabï dhiɛl awuɔ̈c akölriëëc ëbën.


38

وَالسَّارِقُ وَالسَّارِقَةُ فَاقْطَعُوْٓا اَيْدِيَهُمَا جَزَاۤءًۢ بِمَا كَسَبَا نَكَالًا مِّنَ اللّٰهِ ۗوَاللّٰهُ عَزِيْزٌ حَكِيْمٌ

was-sāriqu was-sāriqatu faqṭa‘ū aidiyahumā jazā'am bimā kasabā nakālam minallāh(i), wallāhu ‘azīzun ḥakīm(un).

Ku röör ku diäär ye kual, ​​ë ke tɛ̈ɛ̈mkë kecin (cït mɛn) ë gɛ̈m de kë cïk looi ku ke ye tɔŋ tënë Nhialic. Ku Allah ee raan ril apɛi, ee raan ŋic käŋ kedhiɛ.


39

فَمَنْ تَابَ مِنْۢ بَعْدِ ظُلْمِهٖ وَاَصْلَحَ فَاِنَّ اللّٰهَ يَتُوْبُ عَلَيْهِ ۗاِنَّ اللّٰهَ غَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ

faman tāba mim ba‘di ẓulmihī wa aṣlaḥa fa innallāha yatūbu ‘alaih(i), innallāha gafūrur raḥīm(un).

Ku raan cï rot wel ke cï awuɔ̈c looi ku juiir rot, ke yic, Nhialic acï rot wel gam. Ee yic, Allah ee raan ye kɔc päl awɛ̈ɛ̈c, ee raan ye kɔc piɔ̈ɔ̈th käc.


40

اَلَمْ تَعْلَمْ اَنَّ اللّٰهَ لَهٗ مُلْكُ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِۗ يُعَذِّبُ مَنْ يَّشَاۤءُ وَيَغْفِرُ لِمَنْ يَّشَاۤءُ ۗوَاللّٰهُ عَلٰى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيْرٌ

alam ta‘lam annallāha lahū mulkus-samāwāti wal-arḍ(i), yu‘ażżibu may yasyā'u wa yagfiru limay yasyā'(u), wallāhu ‘alā kulli syai'in qadīr(un).

Kuc lɔn ye Nhialic bääny de nhial ku piny ëbɛ̈n, ee raan wïc gɔ̈k ku ee raan wïc päl awuɔ̈c. Allah ee raan ril në këriɛ̈ɛ̈c ëbën.


41

۞ يٰٓاَيُّهَا الرَّسُوْلُ لَا يَحْزُنْكَ الَّذِيْنَ يُسَارِعُوْنَ فِى الْكُفْرِ مِنَ الَّذِيْنَ قَالُوْٓا اٰمَنَّا بِاَفْوَاهِهِمْ وَلَمْ تُؤْمِنْ قُلُوْبُهُمْ ۛ وَمِنَ الَّذِيْنَ هَادُوْا ۛ سَمّٰعُوْنَ لِلْكَذِبِ سَمّٰعُوْنَ لِقَوْمٍ اٰخَرِيْنَۙ لَمْ يَأْتُوْكَ ۗ يُحَرِّفُوْنَ الْكَلِمَ مِنْۢ بَعْدِ مَوَاضِعِهٖۚ يَقُوْلُوْنَ اِنْ اُوْتِيْتُمْ هٰذَا فَخُذُوْهُ وَاِنْ لَّمْ تُؤْتَوْهُ فَاحْذَرُوْا ۗوَمَنْ يُّرِدِ اللّٰهُ فِتْنَتَهٗ فَلَنْ تَمْلِكَ لَهٗ مِنَ اللّٰهِ شَيْـًٔا ۗ اُولٰۤىِٕكَ الَّذِيْنَ لَمْ يُرِدِ اللّٰهُ اَنْ يُّطَهِّرَ قُلُوْبَهُمْ ۗ لَهُمْ فِى الدُّنْيَا خِزْيٌ ۖوَّلَهُمْ فِى الْاٰخِرَةِ عَذَابٌ عَظِيْمٌ

yā ayyuhar-rasūlu lā yaḥzunkal-lażīna yusāri‘ūna fil-kufri minal-lażīna qālū āmannā bi'afwāhihim wa lam tu'min qulūbuhum - wa minal-lażīna hādū - sammā‘ūna lil-każibi sammā‘ūna liqaumin ākharīna lam ya'tūk(a), yuḥarrifūnal-kalima mim ba‘di mawāḍi‘ih(ī), yaqūlūna in ūtītum hāżā fa khuż­hu wa illam tu'tauhu faḥżarū, wa may yuridillāhu fitnatahū falan tamlika lahū minallāhi syai'ā(n), ulā'ikal-lażīna lam yuridillāhu ay yuṭahhira qulūbahum, lahum fid-dun-yā khizyuw wa lahum fil-ākhirati ‘ażābun ‘aẓīm(un).

O Räthül (Muhämäd)! Duɔ̈kkë puɔ̈th riääk rin ye kek mëën në kë cïï kek gam. Ku ë yic, kɔc (kɔc ë pït) ye lueel ë thokken, "Ɣok acï gam," cɔk alɔn këc piɔ̈ɔ̈thken këc gam, ku aya kɔc Itharel nhiarkë yic bïk piŋ (wɛ̈t yam) ë lueth ku nhiarkë yic bïk piŋ (wɛ̈t ë) kɔc kɔ̈k këc kaŋ bɛ̈n tënë we. Ku ëcï wël (Torah) waar yiic tënë wɛ̈tden yic. Ku luelkë, "Na ye kën cï gäm yïn (cï waar) gam, ku na cï kë cï gäm yïn kë cie kën, ke yïn ë rot tiit." Ku raan wïc Allah bï puɔ̈l bï jäl, yïn acïï lëu ba këdäŋ jäi tënë Allah (bï ye kony) në kë thiin koor. Ku keek aa kɔc cïï Nhialic wïc bïk piɔ̈ɔ̈thken ben lɔɔk. Ku pinynhom ë tɛ̈n abïk yär gup ku pïr ciëën abïk yök ke cï awuɔ̈cdït yök.


42

سَمّٰعُوْنَ لِلْكَذِبِ اَكّٰلُوْنَ لِلسُّحْتِۗ فَاِنْ جَاۤءُوْكَ فَاحْكُمْ بَيْنَهُمْ اَوْ اَعْرِضْ عَنْهُمْ ۚوَاِنْ تُعْرِضْ عَنْهُمْ فَلَنْ يَّضُرُّوْكَ شَيْـًٔا ۗ وَاِنْ حَكَمْتَ فَاحْكُمْ بَيْنَهُمْ بِالْقِسْطِۗ اِنَّ اللّٰهَ يُحِبُّ الْمُقْسِطِيْنَ

sammā‘ūna lil-każibi akkālūna lis-suḥt(i), fa in jā'ūka faḥkum bainahum au a‘riḍ ‘anhum, wa in tu‘riḍ ‘anhum falay yaḍurrūka syai'ā(n), wa in ḥakamta faḥkum bainahum bil-qisṭ(i), innallāha yuḥibbul-muqsiṭīn(a).

Aye nhiaar apɛi bïk wël cie yic piŋ, aye cam apɛi në haram (mïïth). Na bɔ̈ keek (Judaai) tënë yïïn (Muhammad bïk lööŋ thiëëc), ke yï luk kamken wala dhuk yï nhom tënë keek, ku na yïn nhom dhuɔ̈k ciëën tënë keek ke keek acïï yïïn bï nɔ̈k kë thiin koor. Ku na yïn acï tak (këden), ke yïn tak ë yic. Ee yic, Allah acï kɔc ë yic nhiaar.


43

وَكَيْفَ يُحَكِّمُوْنَكَ وَعِنْدَهُمُ التَّوْرٰىةُ فِيْهَا حُكْمُ اللّٰهِ ثُمَّ يَتَوَلَّوْنَ مِنْۢ بَعْدِ ذٰلِكَ ۗوَمَآ اُولٰۤىِٕكَ بِالْمُؤْمِنِيْنَ ࣖ

wa kaifa yuḥakkimūnaka wa ‘indahumut-taurātu fīhā ḥukmullāhi ṡumma yatawallauna mim ba‘di żālik(a), wa mā ulā'ika bil-mu'minīn(a).

Ku bïk yïn kuany yedi ba ya raanden ë luk, cɔk alɔn nɔŋ kek Torah tɔ̈ thïn (tɔ̈ thïn) löŋ de Allah, ke keek abïk röt dhuɔ̈k ciëën (në lööŋku yiic) ë thök kënë? Ee yic, keek aacie kɔc cï gam.


44

اِنَّآ اَنْزَلْنَا التَّوْرٰىةَ فِيْهَا هُدًى وَّنُوْرٌۚ يَحْكُمُ بِهَا النَّبِيُّوْنَ الَّذِيْنَ اَسْلَمُوْا لِلَّذِيْنَ هَادُوْا وَالرَّبّٰنِيُّوْنَ وَالْاَحْبَارُ بِمَا اسْتُحْفِظُوْا مِنْ كِتٰبِ اللّٰهِ وَكَانُوْا عَلَيْهِ شُهَدَاۤءَۚ فَلَا تَخْشَوُا النَّاسَ وَاخْشَوْنِ وَلَا تَشْتَرُوْا بِاٰيٰتِيْ ثَمَنًا قَلِيْلًا ۗوَمَنْ لَّمْ يَحْكُمْ بِمَآ اَنْزَلَ اللّٰهُ فَاُولٰۤىِٕكَ هُمُ الْكٰفِرُوْنَ

innā anzalnat-taurāta fīhā hudaw wa nūr(un), yaḥkumu bihan-nabiyyūnal-lażīna aslamū lil-lażīna hādū war-rabbāniyyūna wal-aḥbāru bimastuḥfiẓū min kitābillāhi wa kānū ‘alaihi syuhadā'(a), falā takhsyawun-nāsa wakhsyauni wa lā tasytarū bi'āyātī ṡamanan qalīlā(n), wa mal lam yaḥkum bimā anzalallāhu fa ulā'ika humul-kāfirūn(a).

Ee yic, ee ɣook ɣok cï athör ë Torah tuɔɔc piny; në ye yic (anɔŋ) gël ku ɣɛɛr. Ku athör kënë yic, kɔc käk Nhialic cï röt gam aacï luk looi në käŋ ke Judaai, cïmën cï kɔcken ŋic käŋ ku bänyken ke kanitha looi, rin cï kek yɔ̈ɔ̈k bïk athör ke Nhialic muk ku keek aa kɔc cï keek tïŋ. Ku këya, duɔ̈kkë riɔ̈ɔ̈c kɔc, (ku) riɔ̈ɔ̈ckë ɣa. Ku duɔ̈në wëlkiɛ̈ ɣaac wei. Ku raan cïï nhom ye tääu në kë cï Nhialic nyuɔɔth, ke kek aye kɔc cï gam.


45

وَكَتَبْنَا عَلَيْهِمْ فِيْهَآ اَنَّ النَّفْسَ بِالنَّفْسِ وَالْعَيْنَ بِالْعَيْنِ وَالْاَنْفَ بِالْاَنْفِ وَالْاُذُنَ بِالْاُذُنِ وَالسِّنَّ بِالسِّنِّۙ وَالْجُرُوْحَ قِصَاصٌۗ فَمَنْ تَصَدَّقَ بِهٖ فَهُوَ كَفَّارَةٌ لَّهٗ ۗوَمَنْ لَّمْ يَحْكُمْ بِمَآ اَنْزَلَ اللّٰهُ فَاُولٰۤىِٕكَ هُمُ الظّٰلِمُوْنَ

wa katabnā ‘alaihim fīhā annan-nafsa bin-nafsi wal-‘aina bil-‘aini wal-anfa bil-anfi wal-użuna bil-użuni was-sinna bis-sinni wal-jurūḥa qiṣāṣ(un), faman taṣaddaqa bihī fa huwa kaffāratul lah(ū), wa mal lam yaḥkum bimā anzalallāhu fa ulā'ika humuẓ-ẓālimūn(a).

Ku ɣok aacï keek tääu thïn (Torah) lɔn pïïr (acï dhuɔ̈kciëën) në pïïr, nyin në nyin, wum në wum, yïc në yïc, lec në lec, ku tɔ̈ɔ̈k (aya) anɔŋ qisas (dhuŋnhom töŋ). Ku raan cï (lööŋ ke qisas) puɔ̈l, ke yen (bï ya) pɛ̈l awɛ̈ɛ̈cken piny. Ku raan cïï käŋ ye tak cït tɛ̈ cï Nhialic ye lueel thïn, ke kek aye kɔc cï lööŋ wuɔ̈ɔ̈c.


46

وَقَفَّيْنَا عَلٰٓى اٰثَارِهِمْ بِعِيْسَى ابْنِ مَرْيَمَ مُصَدِّقًا لِّمَا بَيْنَ يَدَيْهِ مِنَ التَّوْرٰىةِ ۖوَاٰتَيْنٰهُ الْاِنْجِيْلَ فِيْهِ هُدًى وَّنُوْرٌۙ وَّمُصَدِّقًا لِّمَا بَيْنَ يَدَيْهِ مِنَ التَّوْرٰىةِ وَهُدًى وَّمَوْعِظَةً لِّلْمُتَّقِيْنَۗ

wa qaffainā ‘alā āṡārihim bi‘īsabni maryama muṣaddiqal limā baina yadaihi minat-taurāh(ti), wa ātaināhul-injīla fīhi hudaw wa nūr(un), wa muṣaddiqal limā baina yadaihi minat-taurāti wa hudaw wa mau‘iẓatal lil-muttaqīn(a).

Ku ɣok aacï la tueŋ ke ɣok cath në dhölden yic ke ɣok tuɔɔc Jethu, mɛnh Maria, bï athör thɛɛr, cɔl Torah, cɔk ŋic. Ku ɣok aacï Wɛ̈t Puɔth Yam tuɔɔc tënë ye, yen anɔŋic lööŋ ku ɣɛɛr, ku gɛ̈tpiny ë athör thɛɛr, cɔl Torah, ku ke ye lööŋ ku piööc tënë kɔc Nhialic.


47

وَلْيَحْكُمْ اَهْلُ الْاِنْجِيْلِ بِمَآ اَنْزَلَ اللّٰهُ فِيْهِۗ وَمَنْ لَّمْ يَحْكُمْ بِمَآ اَنْزَلَ اللّٰهُ فَاُولٰۤىِٕكَ هُمُ الْفٰسِقُوْنَ

walyaḥkum ahlul-injīli bimā anzalallāhu fīh(i), wa mal lam yaḥkum bimā anzalallāhu fa ulā'ika humul-fasiqūn(a).

Ku kɔc cï Wɛ̈t Puɔth Yam kuanycök aabï käŋ ya tak cït tɛ̈ cï Nhialic ye nyuɔɔth thïn. Ku raan cïï käŋ ye tak cït tɛ̈ cï Nhialic ye lueel thïn, ke kek aye kɔc rac.


48

وَاَنْزَلْنَآ اِلَيْكَ الْكِتٰبَ بِالْحَقِّ مُصَدِّقًا لِّمَا بَيْنَ يَدَيْهِ مِنَ الْكِتٰبِ وَمُهَيْمِنًا عَلَيْهِ فَاحْكُمْ بَيْنَهُمْ بِمَآ اَنْزَلَ اللّٰهُ وَلَا تَتَّبِعْ اَهْوَاۤءَهُمْ عَمَّا جَاۤءَكَ مِنَ الْحَقِّۗ لِكُلٍّ جَعَلْنَا مِنْكُمْ شِرْعَةً وَّمِنْهَاجًا ۗوَلَوْ شَاۤءَ اللّٰهُ لَجَعَلَكُمْ اُمَّةً وَّاحِدَةً وَّلٰكِنْ لِّيَبْلُوَكُمْ فِيْ مَآ اٰتٰىكُمْ فَاسْتَبِقُوا الْخَيْرٰتِۗ اِلَى اللّٰهِ مَرْجِعُكُمْ جَمِيْعًا فَيُنَبِّئُكُمْ بِمَا كُنْتُمْ فِيْهِ تَخْتَلِفُوْنَۙ

wa anzalnā ilaikal-kitāba bil-ḥaqqi muṣaddiqal limā baina yadaihi minal-kitābi wa muhaiminan ‘alaihi faḥkum bainahum bimā anzalallāhu wa lā tattabi‘ ahwā'ahum ‘ammā jā'aka minal-ḥaqq(i), likullin ja‘alnā minkum syir‘ataw wa minhājā(n), wa lau syā'allāhu laja‘alakum ummataw wāḥidataw wa lākil liyabluwakum fī mā ātākum fastabiqul-khairāt(i), ilallāhi marji‘ukum jamī‘an fa yunabbi'ukum bimā kuntum fīhi takhtalifūn(a).

Ku ɣok aacï athör (Al-Qur’an) tuɔɔc piny tënë yïn (Muhammad) ke bɛ̈ɛ̈i yic, ye athör cï keek nyuɔɔth thɛɛr cɔk ŋic ku gël keek, këya, thɔ̈ɔ̈ŋ käken cït tɛ̈ cï Nhialic ye nyuɔɔth thïn ku duɔ̈në kä wïckë keek kuanycök në pɛ̈l yic cï bɛ̈n tënë yïïn. Ku tënë kɔc ëbɛ̈n tɔ̈ kamkun, ɣok aa lööŋ ku dhöl ŋic. Na wïc Nhialic, ke yïn abï we looi ba ya raan tök (ke ye tök), ku Nhialic akɔɔr bï we them në kë de miɔ̈c cï gäm we, ku thɔ̈ɔ̈rkë we bïk käpath looi. Ee Nhialic yetök yen bï we dhuk ëbɛ̈n, ku abï we nyuɔ̈th kë ca tɛɛr yic wënthɛɛr,


49

وَاَنِ احْكُمْ بَيْنَهُمْ بِمَآ اَنْزَلَ اللّٰهُ وَلَا تَتَّبِعْ اَهْوَاۤءَهُمْ وَاحْذَرْهُمْ اَنْ يَّفْتِنُوْكَ عَنْۢ بَعْضِ مَآ اَنْزَلَ اللّٰهُ اِلَيْكَۗ فَاِنْ تَوَلَّوْا فَاعْلَمْ اَنَّمَا يُرِيْدُ اللّٰهُ اَنْ يُّصِيْبَهُمْ بِبَعْضِ ذُنُوْبِهِمْ ۗوَاِنَّ كَثِيْرًا مِّنَ النَّاسِ لَفٰسِقُوْنَ

wa aniḥkum bainahum bimā anzalallāhu wa lā tattabi‘ ahwā'ahum waḥżarūhum ay yaftinūka ‘am ba‘ḍi mā anzalallāhu ilaik(a), fa in tawallau fa‘lam annamā yurīdullāhu ay yuṣībahum biba‘ḍi żunūbihim, wa inna kaṡīram minan-nāsi lafāsiqūn(a).

ku thööŋkë käŋ në kɛmken cït tɛ̈ cï Allah ye nyuɔɔth thïn, ku duɔ̈në kä wïckë keek kuanycök. Ku tïït yïnhom tënë keek, bïk yïïn cïï thɔ̈ɔ̈r në biäk de kë cï Nhialic nyuɔɔth tënë yïïn. Na cïk röt dhuɔ̈k ciëën (tënë löŋ cï Nhialic nyuɔɔth), ke ŋickë lɔn wïc Nhialic bï kärac bɛ̈i tënë keek në kë de awɛ̈ɛ̈cken kɔ̈k. Ku yic, kɔc juëc aa kɔc rac.


50

اَفَحُكْمَ الْجَاهِلِيَّةِ يَبْغُوْنَۗ وَمَنْ اَحْسَنُ مِنَ اللّٰهِ حُكْمًا لِّقَوْمٍ يُّوْقِنُوْنَ ࣖ

afaḥukmul-jāhiliyyati yabgūn(a), wa man aḥsanu minallāhi ḥukmal liqaumiy yūqinūn(a).

Ye löŋ Jahiliya yen wïckë? Yeŋa (lööŋ) ye piath awär löŋ de Nhialic tënë kɔc cï gam në (röökden)?


51

۞ يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا لَا تَتَّخِذُوا الْيَهُوْدَ وَالنَّصٰرٰٓى اَوْلِيَاۤءَ ۘ بَعْضُهُمْ اَوْلِيَاۤءُ بَعْضٍۗ وَمَنْ يَّتَوَلَّهُمْ مِّنْكُمْ فَاِنَّهٗ مِنْهُمْ ۗ اِنَّ اللّٰهَ لَا يَهْدِى الْقَوْمَ الظّٰلِمِيْنَ

yā ayyuhal-lażīna āmanū lā tattakhiżul-yahūda wan-naṣārā auliyā'(a), ba‘ḍuhum auliyā'u ba‘ḍ(in), wa may yatawallahum minkum fa innahū minhum, innallāha lā yahdil-qaumaẓ-ẓālimīn(a).

Wek kɔc cï gam! Duk kɔc Itharel ku kɔc cï gam looi bïk ya mäthkun ë path; keek aye röt gël. Ku raan kamkun ye ke looi bïk ya mäthkiɛ̈, ka ye raan töŋ kamken. Ee yic, Allah acie kɔc rac ye gël.


52

فَتَرَى الَّذِيْنَ فِيْ قُلُوْبِهِمْ مَّرَضٌ يُّسَارِعُوْنَ فِيْهِمْ يَقُوْلُوْنَ نَخْشٰٓى اَنْ تُصِيْبَنَا دَاۤىِٕرَةٌ ۗفَعَسَى اللّٰهُ اَنْ يَّأْتِيَ بِالْفَتْحِ اَوْ اَمْرٍ مِّنْ عِنْدِهٖ فَيُصْبِحُوْا عَلٰى مَآ اَسَرُّوْا فِيْٓ اَنْفُسِهِمْ نٰدِمِيْنَۗ

fa taral-lażīna fī qulūbihim maraḍuy yusāri‘ūna fīhim yaqūlūna nakhsyā an tuṣībanā dā'irah(tun), fa ‘asallāhu ay ya'tiya bil-fatḥi au amrim min ‘indihī fa yuṣbiḥū ‘alā mā asarrū fī anfusihim nādimīn(a).

Ku yïn abï kɔc cï piɔ̈ɔ̈th tuany yök ke bɔ̈ tënë ke (Judaai ku kɔc cï gam), ku luelkë, "Ɣok aacï riɔ̈ɔ̈c në kërac." Ku ŋɔ̈ɔ̈th lɔn bï Allah tiɛ̈m bɛ̈i (tënë Raan cï lɔc ku dɔc), ka wɛ̈t cï tak tënë yeen, agokë röt dhuɔ̈k ciëën në kë cïk thiaan në ke yiic.


53

وَيَقُوْلُ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْٓا اَهٰٓؤُلَاۤءِ الَّذِيْنَ اَقْسَمُوْا بِاللّٰهِ جَهْدَ اَيْمَانِهِمْۙ اِنَّهُمْ لَمَعَكُمْۗ حَبِطَتْ اَعْمَالُهُمْ فَاَصْبَحُوْا خٰسِرِيْنَ

wa yaqūlul-lażīna āmanū ahā'ulā'il-lażīna aqsamū billāhi jahda aimānihim, innahum lama‘akum, ḥabiṭat a‘māluhum fa aṣbaḥū khāsirīn(a).

Ku kɔc cï gam aabï lueel, "Ye raan kënë cï thɔn ë yic në (rin) Allah, lɔn ye kek yic tɔ̈ ke yïïn?" Käk cïk looi ëbën aacïï path, këya, aye kɔc cï määr.


54

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا مَنْ يَّرْتَدَّ مِنْكُمْ عَنْ دِيْنِهٖ فَسَوْفَ يَأْتِى اللّٰهُ بِقَوْمٍ يُّحِبُّهُمْ وَيُحِبُّوْنَهٗٓ ۙاَذِلَّةٍ عَلَى الْمُؤْمِنِيْنَ اَعِزَّةٍ عَلَى الْكٰفِرِيْنَۖ يُجَاهِدُوْنَ فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ وَلَا يَخَافُوْنَ لَوْمَةَ لَاۤىِٕمٍ ۗذٰلِكَ فَضْلُ اللّٰهِ يُؤْتِيْهِ مَنْ يَّشَاۤءُۗ وَاللّٰهُ وَاسِعٌ عَلِيْمٌ

yā ayyuhal-lażīna āmanū may yartadda minkum ‘an dīnihī fa saufa ya'tillāhu biqaumiy yuḥibbuhum wa yuḥibbūnah(ū), ażillatin ‘alal-mu'minīna a‘izzatin ‘alal-kāfirīn(a), yujāhidūna fī sabīlillāhi wa lā yakhāfūna laumata lā'im(in), żālika faḍlullāhi yu'tīhi may yasyā'(u), wallāhu wāsi‘un ‘alīm(un).

Wek kɔc cï gam! Ku raan tök kamkun cï jäl (jäl) tënë nhialinyde, ke Allah abï kɔc bɛ̈i, abï ke nhiaar ku keek abïk nhiaar, ku bï kɔc cï gam ya cɔk ril puɔ̈ɔ̈th, ku bïk ya kɔc cï gam rac, ku bïk ya thɔ̈ɔ̈r në dhöl de Nhialic yic, ku bïk ya cïï riɔ̈ɔ̈c në lɛ̈ɛ̈t ke kɔc nhiar bïk kɔc ya jääm guöp. Yen ee miɔ̈c de Allah ye gäm raan wïc. Ku Allah ee raan ëbɛ̈n (miɔ̈cde), ee raan ŋic käŋ ëbɛ̈n.


55

اِنَّمَا وَلِيُّكُمُ اللّٰهُ وَرَسُوْلُهٗ وَالَّذِيْنَ اٰمَنُوا الَّذِيْنَ يُقِيْمُوْنَ الصَّلٰوةَ وَيُؤْتُوْنَ الزَّكٰوةَ وَهُمْ رٰكِعُوْنَ

innamā waliyyukumullāhu wa rasūluhū wal-lażīna āmanul-lażīna yuqīmūnaṣ-ṣalāta wa yu'tūnaz-zakāta wa hum rāki‘ūn(a).

Ee yic, raan töŋ ye yïn kuɔny ee Allah, Raan cï lɔc ku dɔc, ku kɔc cï gam, ye lɔ̈ŋ looi ku ye zakat tääu piny, ke tɔ̈u (ke Nhialic).


56

وَمَنْ يَّتَوَلَّ اللّٰهَ وَرَسُوْلَهٗ وَالَّذِيْنَ اٰمَنُوْا فَاِنَّ حِزْبَ اللّٰهِ هُمُ الْغٰلِبُوْنَ ࣖ

wa may yatawallallāha wa rasūlahū wal-lażīna āmanū fa inna ḥizballāhi humul-gālibūn(a).

Ku raan ëbɛ̈n ye Nhialic, Raan cï lɔc ku dɔc ku kɔc cï gam looi bïk ya kɔcke kony, ke yic, ee kɔc ke Nhialic (röök) kek ye tiam.


57

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا لَا تَتَّخِذُوا الَّذِيْنَ اتَّخَذُوْا دِيْنَكُمْ هُزُوًا وَّلَعِبًا مِّنَ الَّذِيْنَ اُوْتُوا الْكِتٰبَ مِنْ قَبْلِكُمْ وَالْكُفَّارَ اَوْلِيَاۤءَۚ وَاتَّقُوا اللّٰهَ اِنْ كُنْتُمْ مُّؤْمِنِيْنَ

yā ayyuhal-lażīna āmanū lā tattakhiżul-lażīnattakhażū dīnakum huzuwaw wa la‘ibam minal-lażīna ūtul-kitāba min qablikum wal-kuffāra auliyā'(a), wattaqullāha in kuntum mu'minīn(a).

Wek kɔc cï gam! Duk bänyku looi bïk ya kɔc ye nhialinydu looi bï ya kë ye kɔc yɔŋ ku pol, (ye cɔl) kam kɔc cï athör gäm yïn tueŋ ku kɔc cï gam (polytheists). Ku riɔ̈ɔ̈ckë Nhialic të ye wek kɔc cï gam.


58

وَاِذَا نَادَيْتُمْ اِلَى الصَّلٰوةِ اتَّخَذُوْهَا هُزُوًا وَّلَعِبًا ۗذٰلِكَ بِاَ نَّهُمْ قَوْمٌ لَّا يَعْقِلُوْنَ

wa iżā nādaitum ilaṣ-ṣalātittakhażūhā huzuwaw wa la‘ibā(n), żālika bi'annahum qaumul lā ya‘qilūn(a).

Ku na cɔl (keek) bïk (luɔɔi) röök, ke ka ye looi bï ya kë ye kɔc yɔŋ ku pol. Kënë ë rot looi rin aa kɔc këc käŋ deet yiic.


59

قُلْ يٰٓاَهْلَ الْكِتٰبِ هَلْ تَنْقِمُوْنَ مِنَّآ اِلَّآ اَنْ اٰمَنَّا بِاللّٰهِ وَمَآ اُنْزِلَ اِلَيْنَا وَمَآ اُنْزِلَ مِنْ قَبْلُۙ وَاَنَّ اَكْثَرَكُمْ فٰسِقُوْنَ

qul yā ahlal-kitābi hal tanqimūna minnā illā an āmannā billāhi wa mā unzila ilainā wa mā unzila min qabl(u), wa anna akṡarakum fāsiqūn(a).

Luel, "O kɔc ke athör! Yekë tak ke ɣok cï lööŋ wuɔ̈ɔ̈c, rin cï ɣok gam në Allah, në kë cï nyuɔɔth tënë ɣook ku në kë cï nyuɔɔth thɛɛr? Ee yic, kɔc juëc ke week aye kɔc rac."


60

قُلْ هَلْ اُنَبِّئُكُمْ بِشَرٍّ مِّنْ ذٰلِكَ مَثُوْبَةً عِنْدَ اللّٰهِ ۗمَنْ لَّعَنَهُ اللّٰهُ وَغَضِبَ عَلَيْهِ وَجَعَلَ مِنْهُمُ الْقِرَدَةَ وَالْخَنَازِيْرَ وَعَبَدَ الطَّاغُوْتَۗ اُولٰۤىِٕكَ شَرٌّ مَّكَانًا وَّاَضَلُّ عَنْ سَوَاۤءِ السَّبِيْلِ

qul hal unabbi'ukum bisyarrim min żālika maṡūbatan ‘indallāh(i), mal la‘anahullāhu wa gaḍiba ‘alaihi wa ja‘ala minhumul-qiradata wal-khanāzīra wa ‘abadaṭ-ṭāgūt(a), ulā'ika syarrum makānaw wa aḍallu ‘an sawā'is-sabīl(i).

Luel (Muhammad), "Bï ɣɛn lɛ̈k yïn në kɔc cï lööŋken rac apɛi awär (kɔc rac) në Nhialic nyin? Ke ye kɔc cï lööŋ ku gɔ̈th tënë Nhialic, në ke yiic (anɔŋ) kɔc cï keek looi bïk ya thɔ̈ɔ̈r ku thɔ̈ɔ̈r ku (kɔc) cï Thaghut door." Keek aa tɔ̈ të rac apɛi ku aacï jäl dhöl lajik yic.


61

وَاِذَا جَاۤءُوْكُمْ قَالُوْٓا اٰمَنَّا وَقَدْ دَّخَلُوْا بِالْكُفْرِ وَهُمْ قَدْ خَرَجُوْا بِهٖ ۗوَاللّٰهُ اَعْلَمُ بِمَا كَانُوْا يَكْتُمُوْنَ

wa iżā jā'ūkum qālū āmannā wa qad dakhalū bil-kufri wa hum qad kharajū bih(ī), wallāhu a‘lamu bimā kānū yaktumūn(a).

Ku na bïï kek (Judaai ku kɔc ë lueth) tënë we, ke luelkë, "Ɣok aacï gam," cɔk alɔn cï kek bɛ̈n tënë we ke këc gam ku jiëlkë aya; ku Allah aŋic kë yekë thiaan.


62

وَتَرٰى كَثِيْرًا مِّنْهُمْ يُسَارِعُوْنَ فِى الْاِثْمِ وَالْعُدْوَانِ وَاَكْلِهِمُ السُّحْتَۗ لَبِئْسَ مَا كَانُوْا يَعْمَلُوْنَ

wa tarā kaṡīram minhum yusāri‘ūna fil-iṡmi wal-‘udwāni wa aklihimus-suḥt(a), labi'sa mā kānū ya‘malūn(a).

Ku yïn abï kɔc juëc ke keek (Judaai) tïŋ ke mëën në luɔi de adumuɔ̈ɔ̈m, ku tɔŋ ku cäm de kä cïï path. Ee yic, ee yic rac kë cïk looi.


63

لَوْلَا يَنْهٰىهُمُ الرَّبّٰنِيُّوْنَ وَالْاَحْبَارُ عَنْ قَوْلِهِمُ الْاِثْمَ وَاَكْلِهِمُ السُّحْتَۗ لَبِئْسَ مَا كَانُوْا يَصْنَعُوْنَ

lau lā yanhāhumur-rabbāniyyūna wal-aḥbāru ‘an qaulihimul-iṡma wa aklihimus-suḥt(a), labi'sa mā kānū yaṣna‘ūn(a).

Yeŋö këc bänyken ke kanitha ku bänyken ke kanitha keek gël bïk cïï jam në wël cie yith ku bïk cïï cam në käŋ ke haram? Ee yic, ee yic rac kë cïk looi.


64

وَقَالَتِ الْيَهُوْدُ يَدُ اللّٰهِ مَغْلُوْلَةٌ ۗغُلَّتْ اَيْدِيْهِمْ وَلُعِنُوْا بِمَا قَالُوْا ۘ بَلْ يَدٰهُ مَبْسُوْطَتٰنِۙ يُنْفِقُ كَيْفَ يَشَاۤءُۗ وَلَيَزِيْدَنَّ كَثِيْرًا مِّنْهُمْ مَّآ اُنْزِلَ اِلَيْكَ مِنْ رَّبِّكَ طُغْيَانًا وَّكُفْرًاۗ وَاَلْقَيْنَا بَيْنَهُمُ الْعَدَاوَةَ وَالْبَغْضَاۤءَ اِلٰى يَوْمِ الْقِيٰمَةِۗ كُلَّمَآ اَوْقَدُوْا نَارًا لِّلْحَرْبِ اَطْفَاَهَا اللّٰهُ ۙوَيَسْعَوْنَ فِى الْاَرْضِ فَسَادًاۗ وَاللّٰهُ لَا يُحِبُّ الْمُفْسِدِيْنَ

wa qālatil-yahūdu yadullāhi maglūlah(tun), gullat aidīhim wa lu‘inū bimā qālū, bal yadāhu mabsūṭatān(i), yunfiqu kaifa yasyā'(u), wa layazīdanna kaṡīram minhum mā unzila ilaika mir rabbika ṭugyānaw wa kufrā(n), wa alqainā bainahumul-‘adāwata wal-bagḍā'a ilā yaumil-qiyāmah(ti), kullamā auqadū nāral lil-ḥarbi aṭfa'ahallāh(u), wa yas‘auna fil-arḍi fasādā(n), wallāhu lā yuḥibbul-mufsidīn(a).

go kc Itharel lueel ë, “Nhialic cin acï mac.” Në yic, ee cinken cï keek mac ku keek aa kɔc cï keek lɔ̈ɔ̈m në kë cïk lueel, cɔk alɔn cï cin ke Nhialic kedhie liep; Yeen ee kɔc gäm käŋ cït tɛ̈ wïc yen ye thïn. Ku (Qur’an) cï tuɔɔc tënë yïïn tënë Bɛ̈nydu abï thök ë lööŋ ku lööŋ ë kɔc juëc ke keek juak. Ku ɣok aacï tɔŋ ku tɔŋ cak në kɛmken agut cï kööl de thök. Ku ë thää ëbɛ̈n ë mac ë tɔŋ, ke Allah acï mac ë tɔŋ thöl. Ku themkë (bïk) riääk looi pinynhom. Ku Allah acie kɔc ye käŋ riɔ̈ɔ̈k nhiaar.


65

وَلَوْ اَنَّ اَهْلَ الْكِتٰبِ اٰمَنُوْا وَاتَّقَوْا لَكَفَّرْنَا عَنْهُمْ سَيِّاٰتِهِمْ وَلَاَدْخَلْنٰهُمْ جَنّٰتِ النَّعِيْمِ

wa lau anna ahlal-kitābi āmanū wattaqau lakaffarnā ‘anhum sayyi'ātihim wa la'adkhalnāhum jannātin-na‘īm(i).

Ku na cï kɔc ke athör gam ku cïk Nhialic gam, ke ɣok aacï kä cïk röt wuɔ̈ɔ̈c nyaai, ku ɣok aacï keek puɔ̈l bïk la paradith cï thiäŋ në miɛt de piɔ̈u.


66

وَلَوْ اَنَّهُمْ اَقَامُوا التَّوْرٰىةَ وَالْاِنْجِيْلَ وَمَآ اُنْزِلَ اِلَيْهِمْ مِّنْ رَّبِّهِمْ لَاَكَلُوْا مِنْ فَوْقِهِمْ وَمِنْ تَحْتِ اَرْجُلِهِمْۗ مِنْهُمْ اُمَّةٌ مُّقْتَصِدَةٌ ۗ وَكَثِيْرٌ مِّنْهُمْ سَاۤءَ مَا يَعْمَلُوْنَ ࣖ

wa lau annahum aqāmut-taurāta wal-injīla wa mā unzila ilaihim mir rabbihim la'akalū min fauqihim wa min taḥti arjulihim, minhum ummatum muqtaṣidah(tun), wa kaṡīrum minhum sā'a mā ya‘malūn(a).

Ku na cïk (lööŋ ke) Torah, Wɛ̈t Puɔth Yam ku (Qur’an) cï keek tuɔɔc piny tënë Bɛ̈nyden ë yic, ke keek abï mïïth yök nhial ku cök ke cök. Ku kamken ë tɔ̈ akut kɔc la cök ku kɔc ë lööŋ theek. Ku kɔc juëc ke keek aa rac apɛi në kë yekë looi.


67

۞ يٰٓاَيُّهَا الرَّسُوْلُ بَلِّغْ مَآ اُنْزِلَ اِلَيْكَ مِنْ رَّبِّكَ ۗوَاِنْ لَّمْ تَفْعَلْ فَمَا بَلَّغْتَ رِسٰلَتَهٗ ۗوَاللّٰهُ يَعْصِمُكَ مِنَ النَّاسِۗ اِنَّ اللّٰهَ لَا يَهْدِى الْقَوْمَ الْكٰفِرِيْنَ

yā ayyuhar-rasūlu ballig mā unzila ilaika mir rabbik(a), wa illam taf‘al famā ballagta risālatah(ū), wallāhu ya‘ṣimuka minan-nās(i), innallāha lā yahdil-qaumal-kāfirīn(a).

O Atuuc! Ku lëkkë kë cï Bɛ̈nydu nyuɔɔth tënë yï. Na cïï ye looi (kë cï yïn yɔ̈ɔ̈k ba looi) ka ye nyuɔɔth lɔn cïn yïn wɛ̈tde ye lueel. Ku Allah ee yïn gël tënë raan (rac). Ee yic, Allah acie kɔc cï gam ye gël.


68

قُلْ يٰٓاَهْلَ الْكِتٰبِ لَسْتُمْ عَلٰى شَيْءٍ حَتّٰى تُقِيْمُوا التَّوْرٰىةَ وَالْاِنْجِيْلَ وَمَآ اُنْزِلَ اِلَيْكُمْ مِّنْ رَّبِّكُمْ ۗوَلَيَزِيْدَنَّ كَثِيْرًا مِّنْهُمْ مَّآ اُنْزِلَ اِلَيْكَ مِنْ رَّبِّكَ طُغْيَانًا وَّكُفْرًاۚ فَلَا تَأْسَ عَلَى الْقَوْمِ الْكٰفِرِيْنَ

qul yā ahlal-kitābi lastum ‘alā syai'in ḥattā tuqīmut-taurāta wal-injīla wa mā unzila ilaikum mir rabbikum, wa layazīdanna kaṡīram minhum mā unzila ilaika mir rabbika ṭugyānaw wa kufrā(n), falā ta'sa ‘alal-qaumil-kāfirīn(a).

Luel (Muhammad), "O kɔc ke athör! Yïn acïï yök ke yïn ye raan de Nhialic në kë thiin koor agut cï ba piööc de Torah, Wɛ̈t Puɔth Yam ku (Qur'an) cï Bɛ̈nydu nyuɔɔth tënë yïïn muk." Ku kë cï Bɛ̈nydu nyuɔ̈th yï abï kɔc juëc ke keek cɔl aa kɔc cï gam ku bïk cïï gam, këya, duɔ̈në kɔc këc gam dhäär.


69

اِنَّ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَالَّذِيْنَ هَادُوْا وَالصَّابِـُٔوْنَ وَالنَّصٰرٰى مَنْ اٰمَنَ بِاللّٰهِ وَالْيَوْمِ الْاٰخِرِ وَعَمِلَ صَالِحًا فَلَا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَلَا هُمْ يَحْزَنُوْنَ

innal-lażīna āmanū wal-lażīna hādū waṣ-ṣābi'ūna wan-naṣārā man āmana billāhi wal-yaumil-ākhiri wa ‘amila ṣāliḥan falā khaufun ‘alaihim wa lā hum yaḥzanūn(a).

Ee yic, kɔc cï gam, kɔc ke Judaai, kɔc ke Shabiin ku kɔc ke Krïthanooi, raan cï gam në Nhialic, në kööl de thök, ku loi käpath, ke kën acïn kë ye keek riɔ̈ɔ̈c ku keek aacïï dhiau.


70

لَقَدْ اَخَذْنَا مِيْثَاقَ بَنِيْٓ اِسْرَاۤءِيْلَ وَاَرْسَلْنَآ اِلَيْهِمْ رُسُلًا ۗ كُلَّمَا جَاۤءَهُمْ رَسُوْلٌۢ بِمَا لَا تَهْوٰٓى اَنْفُسُهُمْۙ فَرِيْقًا كَذَّبُوْا وَفَرِيْقًا يَّقْتُلُوْنَ

laqad akhażnā mīṡāqa banī isrā'īla wa arsalnā ilaihim rusulā(n), kullamā jā'ahum rasūlum bimā lā tahwā anfusuhum, farīqan każżabū wa farīqay yaqtulūn(a).

Ee yic, ɣok aacï män nyaai tënë mïth ke Yithrael, ku ɣok aacï kɔc tuɔɔc tënë keek. Ku atuuc ëbën aake ye bɛ̈n tënë ke kek kë cïï thöŋ kek kë wïckë, (këya) kɔc kɔ̈k (at atuuc Jethu) aake ye lueth lueel ku kɔc kɔ̈k aake ye keek nɔ̈k.


71

وَحَسِبُوْٓا اَلَّا تَكُوْنَ فِتْنَةٌ فَعَمُوْا وَصَمُّوْا ثُمَّ تَابَ اللّٰهُ عَلَيْهِمْ ثُمَّ عَمُوْا وَصَمُّوْا كَثِيْرٌ مِّنْهُمْۗ وَاللّٰهُ بَصِيْرٌۢ بِمَا يَعْمَلُوْنَ

wa ḥasibū allā takūna fitnatun fa ‘amū wa ṣammū ṡumma tāballāhu ‘alaihim ṡumma ‘amū wa ṣammū kaṡīrum minhum, wallāhu baṣīrum bimā ya‘malūn(a).

Ku keek aacï tak lɔn cïn yen kërac bï rot looi (tënë keek në nɔ̈k de kɔc ë nebi), këya, acïk bɛ̈n ya cɔɔr ku cïn kë cïk yök, ku ëcï Allah gam bïk röt dhuɔ̈k ciëën, ku kɔc juëc ke keek acïk bɛ̈n cɔɔr ku cïk piŋ. Ku Allah ee këriëëc ëbën tïŋ në kä yekë ke looi.


72

لَقَدْ كَفَرَ الَّذِيْنَ قَالُوْٓا اِنَّ اللّٰهَ هُوَ الْمَسِيْحُ ابْنُ مَرْيَمَ ۗوَقَالَ الْمَسِيْحُ يٰبَنِيْٓ اِسْرَاۤءِيْلَ اعْبُدُوا اللّٰهَ رَبِّيْ وَرَبَّكُمْ ۗاِنَّهٗ مَنْ يُّشْرِكْ بِاللّٰهِ فَقَدْ حَرَّمَ اللّٰهُ عَلَيْهِ الْجَنَّةَ وَمَأْوٰىهُ النَّارُ ۗوَمَا لِلظّٰلِمِيْنَ مِنْ اَنْصَارٍ

laqad kafaral-lażīna qālū innallāha huwal-masīḥubnu maryam(a), wa qālal-masīḥu yā banī isrā'īla‘budullāha rabbī wa rabbakum, innahū may yusyrik billāhi faqad ḥarramallāhu ‘alaihil-jannata wa ma'wāhun nār(u), wa mā liẓ-ẓālimīna min anṣār(in).

Ee yic, kɔc ye lueel, "Ee yic, Allah ee Raan cï lɔc ku dɔc, wën de Maria, aacï gam." Na cɔk Al-Masih (ye rot) lueel, "O mïth ke Yithrael! Duɔrkë Nhialic, Bänydiɛ̈ ku Bɛ̈nydun." Ee yic, raan ye (këdäŋ) mat ke Nhialic, ke ee yic, Nhialic acï nhial kuum tënë yeen, ku tëde ee mac. Ku acïn raan kony kc rɛ̈ɛ̈c.


73

لَقَدْ كَفَرَ الَّذِيْنَ قَالُوْٓا اِنَّ اللّٰهَ ثَالِثُ ثَلٰثَةٍ ۘ وَمَا مِنْ اِلٰهٍ اِلَّآ اِلٰهٌ وَّاحِدٌ ۗوَاِنْ لَّمْ يَنْتَهُوْا عَمَّا يَقُوْلُوْنَ لَيَمَسَّنَّ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا مِنْهُمْ عَذَابٌ اَلِيْمٌ

laqad kafaral-lażīna qālū innallāha ṡāliṡu ṡalāsah(tin), wa mā min ilāhin illā ilāhuw wāḥid(un), wa illam yantahū ‘ammā yaqūlūna layamassannal-lażīna kafarū minhum ‘ażābun alīm(un).

Ee yic, kɔc ye lueel lɔn ye Allah töŋ de käŋ kadiäk cï gam, cɔk alɔn cïn yen Nhialic (yenë yic bï door) ee Nhialic tök. Na cïk kë yekë lueel puɔ̈l, ke kɔc këc gam kamken aabï yök ke cï tɛ̈m awuɔ̈c rac apɛi yök.


74

اَفَلَا يَتُوْبُوْنَ اِلَى اللّٰهِ وَيَسْتَغْفِرُوْنَهٗۗ وَاللّٰهُ غَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ

afalā yatūbūna ilallāhi wa yastagfirūnah(ū), wallāhu gafūrur raḥīm(un).

Yeŋö këc kek röt dhuɔ̈k ciëën tënë Allah ku thiëckë ye bï keek päl awuɔ̈c? Allah ee raan ye kɔc päl awɛ̈ɛ̈c, ee raan ye kɔc piɔ̈ɔ̈th käc.


75

مَا الْمَسِيْحُ ابْنُ مَرْيَمَ اِلَّا رَسُوْلٌۚ قَدْ خَلَتْ مِنْ قَبْلِهِ الرُّسُلُۗ وَاُمُّهٗ صِدِّيْقَةٌ ۗ كَانَا يَأْكُلَانِ الطَّعَامَ ۗ اُنْظُرْ كَيْفَ نُبَيِّنُ لَهُمُ الْاٰيٰتِ ثُمَّ انْظُرْ اَنّٰى يُؤْفَكُوْنَ

mal-masīḥubnu maryama illā rasūl(un), qad khalat min qablihir rusul(u), wa ummuhū ṣiddīqah(tun), kānā ya'kulāniṭ-ṭa‘ām(a), unẓur kaifa nubayyinu lahumul-āyāti ṡummanẓur annā yu'fakūn(a).

Methiah, manh Maria, ë ye atuuc ë rot. Thɛɛr, ke atuuc juëc aacï tëëk. Ku manhde ee raan cï yic muk. Keek kaarou aye lac cam në mïïth. Tïŋ tɛ̈ ye ɣok wël (kä ye nyuɔɔth ke riɛl) lueel thïn tënë keek (Kɔc ke Buŋ), ku tïŋ tɛ̈ ye kek röt wel thïn (në kä wïckë keek) .


76

قُلْ اَتَعْبُدُوْنَ مِنْ دُوْنِ اللّٰهِ مَا لَا يَمْلِكُ لَكُمْ ضَرًّا وَّلَا نَفْعًا ۗوَاللّٰهُ هُوَ السَّمِيْعُ الْعَلِيْمُ

qul ata‘budūna min dūnillāhi mā lā yamliku lakum ḍarraw wa lā naf‘ā(n), wallāhu huwas-samī‘ul-‘alīm(u).

Luel (Muhammad), "Yeŋö ye yïn këdɛ̈t door ke cie Allah, kë cïï lëu bï yïn rac ku cïï (ku) yïn kony?" Ku Allah ee raan ë piŋ käŋ, ku ë ŋic käŋ.


77

قُلْ يٰٓاَهْلَ الْكِتٰبِ لَا تَغْلُوْا فِيْ دِيْنِكُمْ غَيْرَ الْحَقِّ وَلَا تَتَّبِعُوْٓا اَهْوَاۤءَ قَوْمٍ قَدْ ضَلُّوْا مِنْ قَبْلُ وَاَضَلُّوْا كَثِيْرًا وَّضَلُّوْا عَنْ سَوَاۤءِ السَّبِيْلِ ࣖ

qul yā ahlal-kitābi lā taglū fī dīnikum gairal-ḥaqqi wa lā tattabi‘ū ahwā'a qaumin qad ḍallū min qablu wa aḍallū kaṡīraw wa ḍallū ‘an sawā'is-sabīl(i).

Luel (Muhammad), "O kɔc ke athör! Duɔ̈kkë dhɔ̈l juëc ë dhɔ̈l cïï yith në nhialinydu yic kuanycök. Ku dukkë kä wïc kɔc cï röt wuɔ̈ɔ̈c në thɛɛr cï tëëk yiic kuanycök ku (acï) kɔc juëc (kɔc) jäl, ku keek aa röt jäl në dhöl lajik yic."


78

لُعِنَ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا مِنْۢ بَنِيْٓ اِسْرَاۤءِيْلَ عَلٰى لِسَانِ دَاوٗدَ وَعِيْسَى ابْنِ مَرْيَمَ ۗذٰلِكَ بِمَا عَصَوْا وَّكَانُوْا يَعْتَدُوْنَ

lu‘inal-lażīna kafarū mim banī isrā'īla ‘alā lisāni dāwūda wa ‘īsabni maryam(a), żālika bimā ‘aṣaw wa kānū ya‘tadūn(a).

Kɔc cï gam tënë mïth ke Yithrael aacï keek lɔ̈ŋ në wël ke Dawud ku Yecu, mɛnh de Maria. Kënë ee rin cï kek lööŋ cïï piŋ ku yekë lööŋ tëëk akölriëëc ëbën.


79

كَانُوْا لَا يَتَنَاهَوْنَ عَنْ مُّنْكَرٍ فَعَلُوْهُۗ لَبِئْسَ مَا كَانُوْا يَفْعَلُوْنَ

kānū lā yatanāhauna ‘am munkarin fa‘alūh(u), labi'sa mā kānū yaf‘alūn(a).

Ku keek aacie kamken ye gël bïk kärɛc yekë ke looi akölaköl aa looi. Ee yic, ee yic rac kë cïk looi.


80

تَرٰى كَثِيْرًا مِّنْهُمْ يَتَوَلَّوْنَ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا ۗ لَبِئْسَ مَا قَدَّمَتْ لَهُمْ اَنْفُسُهُمْ اَنْ سَخِطَ اللّٰهُ عَلَيْهِمْ وَفِى الْعَذَابِ هُمْ خٰلِدُوْنَ

tarā kaṡīram minhum yatawallaunal-lażīna kafarū, labi'sa mā qaddamat lahum anfusuhum an sakhiṭallāhu ‘alaihim wa fil ‘ażābi hum khālidūn(a).

Yïn aye kɔc juëc ke keek tïŋ ke kony kɔc cï gam (kɔc cï Nhialic gam). Ee yic, ee kë rac apɛi kë cïk looi tënë röt, ee gɔ̈th de Nhialic, ku keek abï rëër në tɔŋic athɛɛr.


81

وَلَوْ كَانُوْا يُؤْمِنُوْنَ بِاللّٰهِ وَالنَّبِيِّ وَمَآ اُنْزِلَ اِلَيْهِ مَا اتَّخَذُوْهُمْ اَوْلِيَاۤءَ وَلٰكِنَّ كَثِيْرًا مِّنْهُمْ فٰسِقُوْنَ

wa lau kānū yu'minūna billāhi wan-nabiyyi wa mā unzila ilaihi mattakhażūhum auliyā'a wa lākinna kaṡīram minhum fāsiqūn(a).

Ku na cïk gam në Allah, ku në Raan cï lɔc ku dɔc (Muhammad) ku në kë cï nyuɔɔth tënë yeen, ke ka cïï kɔc juëc cï Nhialic gam ye looi bïk ya mäthken cï gam. Ku juëc ke keek aa kɔc rac.


82

۞ لَتَجِدَنَّ اَشَدَّ النَّاسِ عَدَاوَةً لِّلَّذِيْنَ اٰمَنُوا الْيَهُوْدَ وَالَّذِيْنَ اَشْرَكُوْاۚ وَلَتَجِدَنَّ اَقْرَبَهُمْ مَّوَدَّةً لِّلَّذِيْنَ اٰمَنُوا الَّذِيْنَ قَالُوْٓا اِنَّا نَصٰرٰىۗ ذٰلِكَ بِاَنَّ مِنْهُمْ قِسِّيْسِيْنَ وَرُهْبَانًا وَّاَنَّهُمْ لَا يَسْتَكْبِرُوْنَ ۔

latajidanna asyaddan-nāsi ‘adāwatal lil-lażīna āmanul-yahūda wal-lażīna asyrakū, wa latajidanna aqrabahum mawaddatal lil-lażīna āmanul-lażīna qālū innā naṣārā, żālika bi'anna minhum qissīsīna wa ruhbānaw wa annahum lā yastakbirūn(a).

Yïn abï kɔc ë yic yök ë yic, kɔc cï gam apɛi, kɔc Itharel ku kɔc cï Nhialic gam. Ku yïn abï kɔc ë määthden thiääk ke kɔc cï gam yök ë yic, ë kɔc ye lueel, "Ee yic, ɣok aa kɔc cï gam." Këya, rin ë ke yiic ë kɔc käk Nhialic ku kɔc ë röök, (ku aya) rin cï kek röt leec.


83

وَاِذَا سَمِعُوْا مَآ اُنْزِلَ اِلَى الرَّسُوْلِ تَرٰٓى اَعْيُنَهُمْ تَفِيْضُ مِنَ الدَّمْعِ مِمَّا عَرَفُوْا مِنَ الْحَقِّۚ يَقُوْلُوْنَ رَبَّنَآ اٰمَنَّا فَاكْتُبْنَا مَعَ الشّٰهِدِيْنَ

wa iżā sami‘ū mā unzila ilar-rasūli tarā a‘yunahum tafīḍu minad-dam‘i mimmā ‘arafū minal-ḥaqq(i), yaqūlūna rabbanā āmannā faktubnā ma‘asy-syāhidīn(a).

Ku na cïk kë cï (Qur’an) nyuɔɔth tënë Raan cï lɔc ku dɔc (Muhammad) piŋ, ke yïn acï nyïnken tïŋ ke cï dhiaau në kë de yic cïk ŋic (në athörken yiic), ku luelkë, "O Bɛ̈ny, ɣok aacï gam, ku tääu ɣok në lööŋ yiic kek kɔc ye kɔc cï Nhialic tïŋ (në yic de Muhammad ku prob').


84

وَمَا لَنَا لَا نُؤْمِنُ بِاللّٰهِ وَمَا جَاۤءَنَا مِنَ الْحَقِّۙ وَنَطْمَعُ اَنْ يُّدْخِلَنَا رَبُّنَا مَعَ الْقَوْمِ الصّٰلِحِيْنَ

wa mā lanā lā nu'minu billāhi wa mā jā'anā minal-ḥaqq(i), wa naṭma‘u ay yudkhilanā rabbunā ma‘al-qaumiṣ-ṣāliḥīn(a).

Ku yeŋö cïï ɣok bï gam tënë Allah ku yic cï bɛ̈n tënë ɣo, cɔk alɔn wïc ɣok apɛi bï Bɛ̈nyda ɣo mat thïn kɔc la cök?”


85

فَاَثَابَهُمُ اللّٰهُ بِمَا قَالُوْا جَنّٰتٍ تَجْرِيْ مِنْ تَحْتِهَا الْاَنْهٰرُ خٰلِدِيْنَ فِيْهَاۗ وَذٰلِكَ جَزَاۤءُ الْمُحْسِنِيْنَ

fa aṡābahumullāhu bimā qālū jannātin tajrī min taḥtihal-anhāru khālidīna fīhā, wa żālika jazā'ul-muḥsinīn(a).

Ku Allah acï keek gäm ariöp në wël cïk lueel, (ye cɔl) paradise tɔ̈ piiny ë wɛ̈ɛ̈r, keek abï rëër thïn athɛɛr. Ku yen ë ariöp (tënë) kɔc ye käpath looi.


86

وَالَّذِيْنَ كَفَرُوْا وَكَذَّبُوْا بِاٰيٰتِنَآ اُولٰۤىِٕكَ اَصْحٰبُ الْجَحِيْمِ ࣖ

wal-lażīna kafarū wa każżabū bi'āyātinā ulā'ika aṣḥābul-jaḥīm(i).

Ku kɔc këc gam ku jɛ̈ikë käkuɔ, keek aa kɔc rɛ̈ɛ̈r në mac .


87

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا لَا تُحَرِّمُوْا طَيِّبٰتِ مَآ اَحَلَّ اللّٰهُ لَكُمْ وَلَا تَعْتَدُوْا ۗاِنَّ اللّٰهَ لَا يُحِبُّ الْمُعْتَدِيْنَ

yā ayyuhal-lażīna āmanū lā tuḥarrimū ṭayyibāti mā aḥallallāhu lakum wa lā ta‘tadū, innallāha lā yuḥibbul-mu‘tadīn(a).

Wek kɔc cï gam! Duk këpath cï Nhialic looi ë löŋ tënë yïïn gël, ku duk thök ë thök thöl. Ee yic, Allah acïï kɔc ye lööŋ dhoŋkɔ̈ɔ̈th nhiaar.


88

وَكُلُوْا مِمَّا رَزَقَكُمُ اللّٰهُ حَلٰلًا طَيِّبًا ۖوَّاتَّقُوا اللّٰهَ الَّذِيْٓ اَنْتُمْ بِهٖ مُؤْمِنُوْنَ

wa kulū mimmā razaqakumullāhu ḥalālan ṭayyibā(n), wattaqullāhal-lażī antum bihī mu'minūn(a).

Ku camkë kë cï Nhialic gäm yïïn ke ye kë puɔth ku ye kë puɔth, ku riɔ̈ɔ̈ckë Nhialic në yeen.


89

لَا يُؤَاخِذُكُمُ اللّٰهُ بِاللَّغْوِ فِيْٓ اَيْمَانِكُمْ وَلٰكِنْ يُّؤَاخِذُكُمْ بِمَا عَقَّدْتُّمُ الْاَيْمَانَۚ فَكَفَّارَتُهٗٓ اِطْعَامُ عَشَرَةِ مَسٰكِيْنَ مِنْ اَوْسَطِ مَا تُطْعِمُوْنَ اَهْلِيْكُمْ اَوْ كِسْوَتُهُمْ اَوْ تَحْرِيْرُ رَقَبَةٍ ۗفَمَنْ لَّمْ يَجِدْ فَصِيَامُ ثَلٰثَةِ اَيَّامٍ ۗذٰلِكَ كَفَّارَةُ اَيْمَانِكُمْ اِذَا حَلَفْتُمْ ۗوَاحْفَظُوْٓا اَيْمَانَكُمْ ۗ كَذٰلِكَ يُبَيِّنُ اللّٰهُ لَكُمْ اٰيٰتِهٖ لَعَلَّكُمْ تَشْكُرُوْنَ

lā yu'ākhiżukumullāhu bil-lagwi fī aimānikum wa lākiy yu'ākhiżukum bimā ‘aqqattumul-aimān(a), fa kaffāratuhū iṭ‘āmu ‘asyarati masākīna min ausaṭi mā tuṭ‘imūna ahlīkum au kiswatuhum au taḥrīru raqabah(tin), famal lam yajid fa ṣiyāmu ṡalāṡati ayyām(in), żālika kaffāratu aimānikum iżā ḥalaftum, waḥfaẓū aimānakum, każālika yubayyinullāhu lakum āyātihī la‘allakum tasykurūn(a).

Allah acie yïn gɔ̈k rin ë lööŋkuun këc yïn ke tak (ba thɔn), ku ka ye yïn gɔ̈k rin ë lööŋkuun cï keek tak, këya, kafarat (wëu ë lööŋ cï keek dhoŋkɔ̈ɔ̈th) ee kɔc ŋɔ̈ŋ kaa thiäär cam, ye cɔl mïïth ye yïn ke lac gäm kɔc ke paandu, ka gɛ̈m keek alɛ̈th ka pɛ̈l raan lui. Ku raan cïï lëu bï looi, ke (ke cie këpath) abï nïn kadiäk thöl ë nïn kadiäk. Yen ë tɛ̈n ë thɔndun tɛ̈ thɔn wek. Ku mukkë käkun ca lueel. Ku këya, Allah acï lööŋke lueel tënë yïïn rin bï yïn ya leec (tënë Yeen).


90

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْٓا اِنَّمَا الْخَمْرُ وَالْمَيْسِرُ وَالْاَنْصَابُ وَالْاَزْلَامُ رِجْسٌ مِّنْ عَمَلِ الشَّيْطٰنِ فَاجْتَنِبُوْهُ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُوْنَ

yā ayyuhal-lażīna āmanū innamal-khamru wal-maisiru wal-anṣābu wal-azlāmu rijsum min ‘amalisy-syaiṭāni fajtanibūhu la‘allakum tufliḥūn(a).

Wek kɔc cï gam! Ee yic, dëk de miääu, thɛ̈m de wëu, (gɛ̈m de käŋ tënë) jak, ku thɛ̈m de käjuëc në thɛ̈p, aye kärac ku aa tɔ̈ në kä ye jɔŋrac looi yiic. Ku ëya, rɛ̈ɛ̈r yï nhom wei tënë kee käkë (luɔɔi) rin bï yïn ya yök ke yïn ë raan ë pïïr.


91

اِنَّمَا يُرِيْدُ الشَّيْطٰنُ اَنْ يُّوْقِعَ بَيْنَكُمُ الْعَدَاوَةَ وَالْبَغْضَاۤءَ فِى الْخَمْرِ وَالْمَيْسِرِ وَيَصُدَّكُمْ عَنْ ذِكْرِ اللّٰهِ وَعَنِ الصَّلٰوةِ فَهَلْ اَنْتُمْ مُّنْتَهُوْنَ

innamā yurīdusy-syaiṭānu ay yūqi‘a bainakumul-‘adāwata wal-bagḍā'a fil-khamri wal-maisiri wa yaṣuddakum ‘an żikrillāhi wa ‘aniṣ-ṣalāti fahal antum muntahūn(a).

Ku ë määu ku ë määu, ke jɔŋrac ee wïc bï tɔŋ ku tɔŋ bɛ̈i kamkun, ku bï we gël ba Allah tak ku ba röök, ku këya, yïn acïï wïc ba jäl?


92

وَاَطِيْعُوا اللّٰهَ وَاَطِيْعُوا الرَّسُوْلَ وَاحْذَرُوْا ۚفَاِنْ تَوَلَّيْتُمْ فَاعْلَمُوْٓا اَنَّمَا عَلٰى رَسُوْلِنَا الْبَلٰغُ الْمُبِيْنُ

wa aṭī‘ullāha wa aṭī‘ur-rasūla waḥżarū, fa in tawallaitum fa‘lamū annamā ‘alā rasūlinal-balāgul-mubīn(u).

Ku piŋkë Nhialic ku piŋkë Raan cï lɔc ku dɔc ku tiitkë röt. Na yïn acï rot wel, ke ŋic lɔn ye luɔi de Raan cï lɔc ku dɔc ë tɔ̈ ke ye bï (wɛ̈t) ya lueel apath.


93

لَيْسَ عَلَى الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَعَمِلُوا الصّٰلِحٰتِ جُنَاحٌ فِيْمَا طَعِمُوْٓا اِذَا مَا اتَّقَوْا وَّاٰمَنُوْا وَعَمِلُوا الصّٰلِحٰتِ ثُمَّ اتَّقَوْا وَّاٰمَنُوْا ثُمَّ اتَّقَوْا وَّاَحْسَنُوْا ۗوَاللّٰهُ يُحِبُّ الْمُحْسِنِيْنَ ࣖ

laisa ‘alal-lażīna āmanū wa ‘amiluṣ-ṣāliḥāti ṡummattaqau wa āmanū ṡummattaqau wa aḥsanū, wallāhu yuḥibbul-muḥsinīn(a).

Acïn adumuɔ̈ɔ̈m tënë kɔc cï gam ku loikë käpath në kë de kë yekë cam (në thɛɛr cï tëëk yiic), na yekë kɔc cï gam ku gamkë, ku loikë käpath, ke keek aa ŋoot ë ke ye kɔc cï Nhialic gam ku gamkë, ke keek (aŋot ke) nɔŋ Nhialic ku loikë käpath. Ku Allah ee kɔc ye käpath looi nhiaar.


94

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا لَيَبْلُوَنَّكُمُ اللّٰهُ بِشَيْءٍ مِّنَ الصَّيْدِ تَنَالُهٗٓ اَيْدِيْكُمْ وَرِمَاحُكُمْ لِيَعْلَمَ اللّٰهُ مَنْ يَّخَافُهٗ بِالْغَيْبِۚ فَمَنِ اعْتَدٰى بَعْدَ ذٰلِكَ فَلَهٗ عَذَابٌ اَلِيْمٌ

yā ayyuhal-lażīna āmanū layabluwannakumullāhu bisyai'im minaṣ-ṣaidi tanāluhū aidīkum wa rimāḥukum liya‘lamallāhu may yakhāfuhū bil-gaib(i), fa mani‘tadā ba‘da żālika fa lahū ‘ażābun alīm(un).

Wek kɔc cï gam! Allah abï yïn them ë yic në thëm lëu ba yök ke yïn cë nhom lääu në yï cin ku thɛ̈nydu yic ago Allah ŋic yeŋa ye riɔ̈ɔ̈c në yeen, cɔk alɔn këc yen ye tïŋ. Ku raan bï thök ë thök tëëk ë thök ë thök, abï yök ke cï thök ë thök yök.


95

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا لَا تَقْتُلُوا الصَّيْدَ وَاَنْتُمْ حُرُمٌ ۗوَمَنْ قَتَلَهٗ مِنْكُمْ مُّتَعَمِّدًا فَجَزَۤاءٌ مِّثْلُ مَا قَتَلَ مِنَ النَّعَمِ يَحْكُمُ بِهٖ ذَوَا عَدْلٍ مِّنْكُمْ هَدْيًاۢ بٰلِغَ الْكَعْبَةِ اَوْ كَفَّارَةٌ طَعَامُ مَسٰكِيْنَ اَوْ عَدْلُ ذٰلِكَ صِيَامًا لِّيَذُوْقَ وَبَالَ اَمْرِهٖ ۗعَفَا اللّٰهُ عَمَّا سَلَفَ ۗوَمَنْ عَادَ فَيَنْتَقِمُ اللّٰهُ مِنْهُ ۗوَاللّٰهُ عَزِيْزٌ ذُو انْتِقَامٍ

yā ayyuhal-lażīna āmanū lā taqtuluṣ-ṣaida wa antum ḥurum(un), wa man qatalahū minkum muta‘ammidan fa jazā'um miṡlu mā qatala minan-na‘ami yaḥkumu bihī żawā ‘adlim minkum hadyam bāligal-ka‘bati au kaffāratun ṭa‘āmu masākīna au ‘adlu żālika ṣiyāmal liyażūqa wabāla amrih(ī), ‘afallāhu ‘ammā salaf(a), wa man ‘āda fa yantaqimullāhu minh(u), wallāhu ‘azīzun żuntiqām(in).

Wek kɔc cï gam! Duk läi ë thɔ̈ɔ̈r nɔ̈k të tɔ̈ yïn në Ihram (Hajj ka Umrah). Ku na yïn ya, ke raan töŋ de week cï ye nɔ̈k ke wïc, ke wëu bï kek ya tääu në ye guɔ̈p ee bïk ya waar në läi thöŋ kenë pol cï kek nɔ̈k, cïmën cenë kɔc kaarou tɔ̈ në we yiic ye tak ke ye hadyu bï ya lɛɛr në Ka’bah, ka kafarat (bï wëu ya cuatpiny në) bï kɔc ŋɔ̈ŋ ya cam, ka bï ya rëër në mïïth yiic, cïmën de kë rɛɛc cï yök në mïïth yiic. Allah acï kë cï rot looi thɛɛr päl piny. Ku raan dhuk ciëën në luɔi yic, ke Allah abï ye nɔ̈k ë yic. Ku Allah, yen ë riɛl ëbɛ̈n, anɔŋ (riɛl bï) kɔc nɔ̈k.


96

اُحِلَّ لَكُمْ صَيْدُ الْبَحْرِ وَطَعَامُهٗ مَتَاعًا لَّكُمْ وَلِلسَّيَّارَةِ ۚوَحُرِّمَ عَلَيْكُمْ صَيْدُ الْبَرِّ مَا دُمْتُمْ حُرُمًا ۗوَاتَّقُوا اللّٰهَ الَّذِيْٓ اِلَيْهِ تُحْشَرُوْنَ

uḥilla lakum ṣaidul-baḥri wa ṭa‘āmuhū matā‘al lakum wa lis-sayyārah(ti), wa ḥurrima ‘alaikum ṣaidul-barri mā dumtum ḥurumā(n), wattaqullāhal-lażī ilaihi tuḥsyarūn(a).

Ee puɔ̈l ba läi ë wɛ̈ɛ̈r yic ku mïïth (ye bɛ̈n bei) ë wɛ̈ɛ̈r yic ya yɔ̈ɔ̈p ke ye mïïth path tënë yïn, ku kɔc ë cath; ku acï pëën tënë yïn (ba dɔm) läi piny, të nɔŋ yïn ihram. Ku riɔ̈ɔ̈ckë Nhialic tënë yen bï we määt yiic (ku).


97

۞ جَعَلَ اللّٰهُ الْكَعْبَةَ الْبَيْتَ الْحَرَامَ قِيٰمًا لِّلنَّاسِ وَالشَّهْرَ الْحَرَامَ وَالْهَدْيَ وَالْقَلَاۤىِٕدَ ۗذٰلِكَ لِتَعْلَمُوْٓا اَنَّ اللّٰهَ يَعْلَمُ مَا فِى السَّمٰوٰتِ وَمَا فِى الْاَرْضِۙ وَاَنَّ اللّٰهَ بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيْمٌ

ja‘alallāhul-ka‘batal-baital-ḥarāma qiyāmal lin-nāsi wasy-syahral-ḥarāma wal-hadya wal-qalā'id(a), żālika lita‘lamū annallāha ya‘lamu mā fis-samāwāti wa mā fil-arḍ(i), wa annallāha bikulli syai'in ‘alīm(un).

Allah acï Kaaba looi bï ya ɣön lajik yenë kɔc määt thïn. Ku ëya dɛ̈t, pɛ̈i ke haram, hadyu ku qalaïd. Kënë ee rin bï yïn ŋic lɔn ŋic Nhialic kä tɔ̈ nhial ku kä tɔ̈ piny, ku lɔn ŋic Nhialic këriëëc ëbën.


98

اِعْلَمُوْٓا اَنَّ اللّٰهَ شَدِيْدُ الْعِقَابِۙ وَاَنَّ اللّٰهَ غَفُوْرٌ رَّحِيْمٌۗ

i‘lamū annallāha syadīdul-‘iqāb(i), wa annallāha gafūrur raḥīm(un).

Ŋïc lɔn ye Allah ril apɛi në tɔŋic ku lɔn ye Allah ë raan ë päl awɛ̈ɛ̈c, ë raan ë piɔ̈ɔ̈th käc.


99

مَا عَلَى الرَّسُوْلِ اِلَّا الْبَلٰغُ ۗوَاللّٰهُ يَعْلَمُ مَا تُبْدُوْنَ وَمَا تَكْتُمُوْنَ

mā ‘alar-rasūli illal-balāg(u),wallāhu ya‘lamu mā tubdūna wa mā taktumūn(a).

Kë ë wïc raan cï tuɔɔc acie kë dɛ̈t ee bï (wɛ̈t de Nhialic) lueel, ku Nhialic aŋic kë ye nyuɔɔth ku kë ye thiaan.


100

قُلْ لَّا يَسْتَوِى الْخَبِيْثُ وَالطَّيِّبُ وَلَوْ اَعْجَبَكَ كَثْرَةُ الْخَبِيْثِۚ فَاتَّقُوا اللّٰهَ يٰٓاُولِى الْاَلْبَابِ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُوْنَ ࣖ

qul lā yastawil-khabīṡu waṭ-ṭayyibu wa lau a‘jabaka kaṡratul-khabīṡ(i), fattaqullāha yā ulil-albābi la‘allakum tufliḥūn(a).

Luel (Muhammad), "Kë rac acie thöŋ ke kë puɔth, naa cak tɔ̈u ke kä juëc rac aye piɔ̈ndu dɔm, ke yïn riɔ̈ɔ̈c Allah, yïn kɔc nɔŋ nhïïm käŋ, ago yïn ya tiam."


101

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا لَا تَسْـَٔلُوْا عَنْ اَشْيَاۤءَ اِنْ تُبْدَ لَكُمْ تَسُؤْكُمْ ۚوَاِنْ تَسْـَٔلُوْا عَنْهَا حِيْنَ يُنَزَّلُ الْقُرْاٰنُ تُبْدَ لَكُمْ ۗعَفَا اللّٰهُ عَنْهَا ۗوَاللّٰهُ غَفُوْرٌ حَلِيْمٌ

yā ayyuhal-lażīna āmanū lā tas'alū ‘an asy-yā'a in tubda lakum tasu'kum, wa in tas'alū ‘anhā ḥīna yunazzalul-qur'ānu tubda lakum, ‘afallāhu ‘anhā, wallāhu gafūrun ḥalīm(un).

Wek kɔc cï gam! Duk thiëc (tënë Raan ë Nebidu) käŋ, na cï keek lueel tënë yïn, ke yïn abï (acït yic) yïn gɛ̈l wei. Na thiëc yeen lɔn bï Qur’an bɛ̈n bei, ka bï (ke cïn kë ye gɛ̈i) yïn lueel. Allah acï (yïn) päl awuɔ̈c në këde. Ku Allah ee raan ye kɔc päl awɛ̈ɛ̈c, ee raan ye kɔc piɔ̈ɔ̈th käc.


102

قَدْ سَاَلَهَا قَوْمٌ مِّنْ قَبْلِكُمْ ثُمَّ اَصْبَحُوْا بِهَا كٰفِرِيْنَ

qad sa'alahā qaumum min qablikum ṡumma aṣbaḥū bihā kāfirīn(a).

Ee yic, ë thɛɛr ë yïn ë tɔ̈ akut de kɔc cï kä thöŋ thiëëc (tënë nebiden), ku keek aacï bɛ̈n ya kɔc cï gam.


103

مَا جَعَلَ اللّٰهُ مِنْۢ بَحِيْرَةٍ وَّلَا سَاۤىِٕبَةٍ وَّلَا وَصِيْلَةٍ وَّلَا حَامٍ ۙوَّلٰكِنَّ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا يَفْتَرُوْنَ عَلَى اللّٰهِ الْكَذِبَۗ وَاَكْثَرُهُمْ لَا يَعْقِلُوْنَ

mā ja‘alallāhu mim baḥīratiw wa lā sā'ibatiw wa lā waṣīlatiw wa lā ḥām(in), wa lākinnal-lażīna kafarū yaftarūna ‘alallāhil-każib(a), wa akṡaruhum lā ya‘qilūn(a).

Allah acie tɔ̈ de Bahïrah, Saïba, Wasilah ku Haam ëbɛ̈n lueel. Ku kɔc këc gam aacï lueth cak tënë Allah, ku kɔc juëc ke keek aacïï ye deetic.


104

وَاِذَا قِيْلَ لَهُمْ تَعَالَوْا اِلٰى مَآ اَنْزَلَ اللّٰهُ وَاِلَى الرَّسُوْلِ قَالُوْا حَسْبُنَا مَا وَجَدْنَا عَلَيْهِ اٰبَاۤءَنَا ۗ اَوَلَوْ كَانَ اٰبَاۤؤُهُمْ لَا يَعْلَمُوْنَ شَيْـًٔا وَّلَا يَهْتَدُوْنَ

wa iżā qīla lahum ta‘ālau ilā mā anzalallāhu wa ilar-rasūli qālū ḥasbunā mā wajadnā ‘alaihi ābā'anā, awalau kāna ābā'uhum lā ya‘lamūna syai'aw wa lā yahtadūn(a).

Ku na cï lueel tënë keek, "Bäärkë (kuanykë) kë cï Nhialic nyuɔɔth ku (kuanykë) Raan cï lɔc ku dɔc." Gokë dhuknhom, "Acï rɔ̈ŋ tënë ɣook kë cukku yök ke kuarkuɔ (luɔɔi)." Ye (keek) kɔc thɛɛrken kuanycök cɔk alɔn këc kɔc thɛɛrken këdäŋ ŋic ku këckë (aya) gël?


105

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا عَلَيْكُمْ اَنْفُسَكُمْ ۚ لَا يَضُرُّكُمْ مَّنْ ضَلَّ اِذَا اهْتَدَيْتُمْ ۗ اِلَى اللّٰهِ مَرْجِعُكُمْ جَمِيْعًا فَيُنَبِّئُكُمْ بِمَا كُنْتُمْ تَعْمَلُوْنَ

yā ayyuhal-lażīna āmanū ‘alaikum anfusakum, lā yaḍurrukum man ḍalla iżahtadaitum, ilallāhi marji‘ukum jamī‘an fa yunabbi'ukum bimā kuntum ta‘malūn(a).

Wek kɔc cï gam! Ku ye rot tiit; (rin) raan cï thɔ̈ɔ̈r acïï yïïn bï nɔ̈k të cï yïn thɔ̈ɔ̈r. Ee Nhialic ë rot yen bï we dhuk ëbɛ̈n, ku yen abï we lɛ̈k kë ca looi.


106

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا شَهَادَةُ بَيْنِكُمْ اِذَا حَضَرَ اَحَدَكُمُ الْمَوْتُ حِيْنَ الْوَصِيَّةِ اثْنٰنِ ذَوَا عَدْلٍ مِّنْكُمْ اَوْ اٰخَرٰنِ مِنْ غَيْرِكُمْ اِنْ اَنْتُمْ ضَرَبْتُمْ فِى الْاَرْضِ فَاَصَابَتْكُمْ مُّصِيْبَةُ الْمَوْتِۗ تَحْبِسُوْنَهُمَا مِنْۢ بَعْدِ الصَّلٰوةِ فَيُقْسِمٰنِ بِاللّٰهِ اِنِ ارْتَبْتُمْ لَا نَشْتَرِيْ بِهٖ ثَمَنًا وَّلَوْ كَانَ ذَا قُرْبٰىۙ وَلَا نَكْتُمُ شَهَادَةَ اللّٰهِ اِنَّآ اِذًا لَّمِنَ الْاٰثِمِيْنَ

yā ayyuhal-lażīna āmanū syahādatu bainikum iżā ḥaḍara aḥadakumul-mautu ḥīnal-waṣiyyatiṡnāni żawā ‘adlim minkum au ākharāni min gairikum in antum ḍarabtum fil-arḍi fa aṣābatkum muṣībatul-maut(i), taḥbisūnahumā mim ba‘diṣ-ṣalāti fa yuqsimāni billāhi inirtabtum lā nasytarī bihī ṡamanaw wa lau kāna żā qurbā, wa lā naktumu syahādatallāhi innā iżal laminal-āṡimīn(a).

Wek kɔc cï gam! Na cï raan tök (ë) yïïn yök ke cï thou, ke wïc bï lööŋ looi, ke yïn cɔl (lööŋ) ya tïŋ në kɔc kaarou tɔ̈ kamkun ë rot, ka kɔc kaarou ëke wääc (röök) tënë yïïn. Na yïn cath pinynhom ku yïn tɔ̈ në riääk de thou yic, ke yïn adhil kɔc ke rou muk nhïïm të cïn röök, agokë keek kaarou thɔn në rin ke Allah të nɔŋ yïn kë rɛɛc, "Në Allah ɣok acïï bï lööŋ ke thɔn kënë lööm, cɔk alɔn ye yen raan thiääk ke ɣook, ku ɣok aacïï lööŋ ke Nhialic ye thiaan. kɔc adumuɔ̈ɔ̈m.


107

فَاِنْ عُثِرَ عَلٰٓى اَنَّهُمَا اسْتَحَقَّآ اِثْمًا فَاٰخَرٰنِ يَقُوْمٰنِ مَقَامَهُمَا مِنَ الَّذِيْنَ اسْتَحَقَّ عَلَيْهِمُ الْاَوْلَيٰنِ فَيُقْسِمٰنِ بِاللّٰهِ لَشَهَادَتُنَآ اَحَقُّ مِنْ شَهَادَتِهِمَا وَمَا اعْتَدَيْنَآ ۖاِنَّآ اِذًا لَّمِنَ الظّٰلِمِيْنَ

fa in ‘uṡira ‘alā annahumastaḥaqqā iṡman fa ākharāni yaqūmāni maqāmahumā minal-lażīnastaḥaqqa ‘alaihimul-aulayāni fa yuqsimāni billāhi lasyahādatunā aḥaqqu min syahādatihimā wa ma‘tadainā, innā iżal laminaẓ-ẓālimīn(a).

Na cï nyuɔɔth lɔn cï kɔc cï käŋ tïŋ kaarou awɛ̈ɛ̈c looi, ke kɔc kɔ̈k kaarou aabï nyinden lööm, man ye kɔc ë kɔc cï käŋ lööm ku thiääk kenë raan cï thou, ke keek kaarou aabï thɔn në rin ke Allah, "Ee yic, kë yeku lueel ee kë puɔth apɛi bï gam awär kë cï kɔc käk kaarou lueel, ku na cïï ɣok ye gël. ku, ɣok abï ya tɔ̈ në kɔc cï awɛ̈ɛ̈c looi yiic."


108

ذٰلِكَ اَدْنٰٓى اَنْ يَّأْتُوْا بِالشَّهَادَةِ عَلٰى وَجْهِهَآ اَوْ يَخَافُوْٓا اَنْ تُرَدَّ اَيْمَانٌۢ بَعْدَ اَيْمَانِهِمْۗ وَاتَّقُوا اللّٰهَ وَاسْمَعُوْا ۗوَاللّٰهُ لَا يَهْدِى الْقَوْمَ الْفٰسِقِيْنَ ࣖ

Żālika adnā ay ya'tū bisy-syahādati ‘alā wajhihā au yakhāfū an turadda aimānum ba‘da aimānihim, wattaqullāha wasma‘ū, wallāhu lā yahdil qaumal-fāsiqīn(a).

Ku ë dhöl kënë yic, ee këpath bïk käkken lueel cït tɛ̈n ë yic, ku keek aa riɔ̈ɔ̈c lɔn bï thɔnden dhuɔ̈k ciëën (tënë raan bï thɔn) wën cï kek thɔn. Riɔ̈ɔ̈c Allah ku piŋ (lööŋke). Ku Allah acie kɔc rac ye nyuɔ̈ɔ̈th.


109

۞ يَوْمَ يَجْمَعُ اللّٰهُ الرُّسُلَ فَيَقُوْلُ مَاذَٓا اُجِبْتُمْ ۗ قَالُوْا لَا عِلْمَ لَنَا ۗاِنَّكَ اَنْتَ عَلَّامُ الْغُيُوْبِ

yauma yajma‘ullāhur-rusula fa yaqūlu māżā ujibtum, qālū lā ‘ilma lanā, innaka anta ‘allāmul-guyūb(i).

(Tïŋ) kööl cï Allah kɔc cï tuɔɔc määt yiic, ku thiëc (keek), "Yeŋö ye (kɔcku) dhuknhom tënë (cɔɔl)du?" Ku dhukkë (akutnhom de Nhialic) ëlä, "Akucku (kënë). Ee yic, Yïn ee raan ŋic käŋ ëbën këc tïŋ."


110

اِذْ قَالَ اللّٰهُ يٰعِيْسَى ابْنَ مَرْيَمَ اذْكُرْ نِعْمَتِيْ عَلَيْكَ وَعَلٰى وَالِدَتِكَ ۘاِذْ اَيَّدْتُّكَ بِرُوْحِ الْقُدُسِۗ تُكَلِّمُ النَّاسَ فِى الْمَهْدِ وَكَهْلًا ۚوَاِذْ عَلَّمْتُكَ الْكِتٰبَ وَالْحِكْمَةَ وَالتَّوْرٰىةَ وَالْاِنْجِيْلَ ۚوَاِذْ تَخْلُقُ مِنَ الطِّيْنِ كَهَيْـَٔةِ الطَّيْرِ بِاِذْنِيْ فَتَنْفُخُ فِيْهَا فَتَكُوْنُ طَيْرًاۢ بِاِذْنِيْ وَتُبْرِئُ الْاَكْمَهَ وَالْاَبْرَصَ بِاِذْنِيْ ۚوَاِذْ تُخْرِجُ الْمَوْتٰى بِاِذْنِيْ ۚوَاِذْ كَفَفْتُ بَنِيْٓ اِسْرَاۤءِيْلَ عَنْكَ اِذْ جِئْتَهُمْ بِالْبَيِّنٰتِ فَقَالَ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا مِنْهُمْ اِنْ هٰذَآ اِلَّا سِحْرٌ مُّبِيْنٌ

iż qālallāhu yā ‘īsabna maryamażkur ni‘matī ‘alaika wa ‘alā wālidatik(a), iż ayyattuka birūḥil-qudus(i), tukallimun-nāsa fil-mahdi wa kahlā(n), wa iż ‘allamtukal-kitāba wal-ḥikmata wat-taurāta wal-injīl(a), wa iż takhluqu minaṭ-ṭīni kahai'atiṭ-ṭairi bi'iżnī fa tanfukhu fīhā fa takūnu ṭairam bi'iżnī wa tubri'ul-akmaha wal-abraṣa bi'iżnī, wa iż tukhrijul-mautā bi'iżnī, wa iż kafaftu banī isrā'īla ‘anka iż ji'tahum bil-bayyināti fa qālal-lażīna kafarū minhum in hāżā illā siḥrum mubīn(un).

Ku tak ɣɔn cï Nhialic lueel, "O Yecu, mɛnh de Maria! Tak nhiɛ̈ɛ̈rdiɛ̈ tënë yïn ku tënë manhdu ɣɔn cï ɣɛn yïn riɛl në Wëi Nhialic. Yïn acï lëu ba jam kek kɔc ɣɔn ŋoot yïn ke yï tɔ̈ në meth yic ku ɣɔn ŋoot yïn ke yï ye raandït. Ku tak ɣɔn cï ɣɛn yï piɔ̈ɔ̈c gät, (ku jɔl ya ɣɔn cï ɣɛn yï piɔ̈ɔ̈c në gät, (ku jɔl ya tɛ̈n cï ɣɛn yï piɔ̈ɔ̈c në gät). pinynhom ee diɛt ke puɔ̈l ɣɛn, ku yïn acï bɛ̈n ya diɛt (yic) ke puɔ̈l ɣɛn. Ku tak ɣɔn cï yïn raan cï cɔɔr ë dhiëëthde kony ku tak ɣɔn cï yïn raan cï thou bɛ̈i bei (tënë raŋ yic bï pïr në puɔ̈ldiɛ̈ yic). yïn nɔk) të cï yïn wël yith nyuɔɔth tënë keek, ke kɔc këc gam në ke yiic aacï lueel, "Kënë acie këdɛ̈t ku ee kë cie yic."


111

وَاِذْ اَوْحَيْتُ اِلَى الْحَوَارِيّٖنَ اَنْ اٰمِنُوْا بِيْ وَبِرَسُوْلِيْ ۚ قَالُوْٓا اٰمَنَّا وَاشْهَدْ بِاَنَّنَا مُسْلِمُوْنَ

wa iż auḥaitu ilal-ḥawāriyyīna an āminū bī wa birasūlī, qālū āmannā wasyhad bi'annanā muslimūn(a).

Ku (tɔ̈ɔ̈u), ɣɔn cï ɣɛn kɔc cï gam ke Yecu wɛɛi puɔ̈ɔ̈th, "Gamkë ɣɛn ku raandiɛ̈." Gokë dhuknhom, "Ɣok acï gam, ku luelku (O Raan cï lɔc ku dɔc) lɔn ye ɣok kɔc cï röt gam (Muthilimïn)."


112

اِذْ قَالَ الْحَوَارِيُّوْنَ يٰعِيْسَى ابْنَ مَرْيَمَ هَلْ يَسْتَطِيْعُ رَبُّكَ اَنْ يُّنَزِّلَ عَلَيْنَا مَاۤىِٕدَةً مِّنَ السَّمَاۤءِ ۗقَالَ اتَّقُوا اللّٰهَ اِنْ كُنْتُمْ مُّؤْمِنِيْنَ

iż qālal-ḥawāriyyūna yā ‘īsabna maryama hal yastaṭī‘u rabbuka ay yunazzila ‘alainā mā'idatam minas-samā'(i), qālattaqullāha in kuntum mu'minīn(a).

(Tïŋ), wën cï kɔc cï Jethu buɔɔth cök lueel, "O Jethu, wën Maria! Ye Bänydu wïc bï cäm tuɔɔc nhial tënë ɣo?" Go Jethu bɛ̈ɛ̈r, "Riɔ̈ɔ̈ckë Nhialic të ye wek kɔc cï gam."


113

قَالُوْا نُرِيْدُ اَنْ نَّأْكُلَ مِنْهَا وَتَطْمَىِٕنَّ قُلُوْبُنَا وَنَعْلَمَ اَنْ قَدْ صَدَقْتَنَا وَنَكُوْنَ عَلَيْهَا مِنَ الشّٰهِدِيْنَ

qālū nurīdu an na'kula minhā wa taṭma'inna qulūbunā wa na‘lama an qad ṣadaqtanā wa nakūna ‘alaihā minasy-syāhidīn(a).

Gokë lueel, "Ɣok awïc buk cam ë thäätkä rin bï piɔ̈ɔ̈thkuɔ lääu ku buk ŋic lɔn cï yïn ɣok lɛ̈k yic, ku ɣok abï ya kɔc bï (aduŋ) tïŋ."


114

قَالَ عِيْسَى ابْنُ مَرْيَمَ اللّٰهُمَّ رَبَّنَآ اَنْزِلْ عَلَيْنَا مَاۤىِٕدَةً مِّنَ السَّمَاۤءِ تَكُوْنُ لَنَا عِيْدًا لِّاَوَّلِنَا وَاٰخِرِنَا وَاٰيَةً مِّنْكَ وَارْزُقْنَا وَاَنْتَ خَيْرُ الرّٰزِقِيْنَ

qāla ‘īsabnu maryamallāhumma rabbanā anzil ‘alainā mā'idatam minas-samā'i takūnu lanā ‘īdal li'awwalinā wa ākhirinā wa āyatam minka warzuqnā wa anta khairur-rāziqīn(a).

Yecu, mɛnh de Maria, acï röök, "O Bänyda, tuɔɔc piny tënë ɣook nhial (aköl bï yen lööny piny) abï ya miɛ̈thdït tënë ɣook, rin ke kɔc tɔ̈ ke ɣook ëmën ku kɔc bï bɛ̈n në ɣook cök, ku bï ya kë ye nyuɔɔth riɛldu; gäm ɣook käŋ, ku Yïn ee raan path ye käŋ gäm ɣook."


115

قَالَ اللّٰهُ اِنِّيْ مُنَزِّلُهَا عَلَيْكُمْ ۚ فَمَنْ يَّكْفُرْ بَعْدُ مِنْكُمْ فَاِنِّيْٓ اُعَذِّبُهٗ عَذَابًا لَّآ اُعَذِّبُهٗٓ اَحَدًا مِّنَ الْعٰلَمِيْنَ ࣖ

qālallāhu innī munazziluhā ‘alaikum, famay yakfur ba‘du minkum fa innī u‘ażżibuhū ‘ażābal lā u‘ażzibuhū aḥadam minal-‘ālamīn(a).

Allah acï lueel, "Ee yic, ɣɛn abï thät tuɔɔc piny tënë we, ku raan cï gam në we yiic wën cï (thät tuɔɔc piny), ke yic, ɣɛn abï ye gɔ̈k në awuɔ̈c këc ɣɛn kaŋ gɛ̈l raan ëbɛ̈n në kɔc yiic (käŋ ëbɛ̈n cï cak)."


116

وَاِذْ قَالَ اللّٰهُ يٰعِيْسَى ابْنَ مَرْيَمَ ءَاَنْتَ قُلْتَ لِلنَّاسِ اتَّخِذُوْنِيْ وَاُمِّيَ اِلٰهَيْنِ مِنْ دُوْنِ اللّٰهِ ۗقَالَ سُبْحٰنَكَ مَا يَكُوْنُ لِيْٓ اَنْ اَقُوْلَ مَا لَيْسَ لِيْ بِحَقٍّ ۗاِنْ كُنْتُ قُلْتُهٗ فَقَدْ عَلِمْتَهٗ ۗتَعْلَمُ مَا فِيْ نَفْسِيْ وَلَآ اَعْلَمُ مَا فِيْ نَفْسِكَ ۗاِنَّكَ اَنْتَ عَلَّامُ الْغُيُوْبِ

wa iż qālallāhu yā ‘īsabna maryama a'anta qulta lin-nāsittakhiżūnī wa ummiya ilāhaini min dūnillah(i), qāla subḥānaka mā yakūnu lī an aqūla mā laisa lī biḥaqq(in), in kuntu qultuhū faqad ‘alimtah(ū), ta‘lamu mā fī nafsī wa lā a‘lamu mā fī nafsik(a), innaka anta ‘allāmul-guyūb(i).

Ku (tɔ̈ɔ̈u) wën cï Allah lueel, "O Yecu, mɛnh Maria! Ye yïn raan cï kɔc lueel, loi ɣɛn ku man nhialic kaarou ke cie Nhialic?" (Isa) acï dhuknhom, "Aŋic yïn, acïï path ba kë cie këdiɛ̈ lueel. Na ca lueel, ke yïn acï ŋic. Yïn aŋic kë tɔ̈ ɣapuɔ̈u ku ɣɛn acïï kë tɔ̈ yïpuɔ̈u ŋic. Ee yic, Yïn ee raan ŋic käŋ ëbɛ̈n këc tïŋ."


117

مَا قُلْتُ لَهُمْ اِلَّا مَآ اَمَرْتَنِيْ بِهٖٓ اَنِ اعْبُدُوا اللّٰهَ رَبِّيْ وَرَبَّكُمْ ۚوَكُنْتُ عَلَيْهِمْ شَهِيْدًا مَّا دُمْتُ فِيْهِمْ ۚ فَلَمَّا تَوَفَّيْتَنِيْ كُنْتَ اَنْتَ الرَّقِيْبَ عَلَيْهِمْ ۗوَاَنْتَ عَلٰى كُلِّ شَيْءٍ شَهِيْدٌ

mā qultu lahum illā mā amartanī bihī ani‘budullāha rabbī wa rabbakum, wa kuntu ‘alaihim syahīdam mā dumtu fīhim, falammā tawaffaitanī kunta antar-raqība ‘alaihim, wa anta ‘alā kulli syai'in syahīd(un).

Ɣɛn akëc kaŋ lueel tënë keek ee kë cï yïn ɣa yɔ̈ɔ̈k (ye cɔl), "Lak Allah, Bänydiɛ̈ ku Bänydu," ku ɣɛn ee ye raan ë ke gël keek, ë thɛɛr ë tɔ̈ ɣɛn ke keek. Ku wën cï Yïn ɣa thou, ke Yïn ee raan ë ye keek tiit. Ku Yïn ee raan cï käŋ tïŋ ëbën.


118

اِنْ تُعَذِّبْهُمْ فَاِنَّهُمْ عِبَادُكَ ۚوَاِنْ تَغْفِرْ لَهُمْ فَاِنَّكَ اَنْتَ الْعَزِيْزُ الْحَكِيْمُ

in tu‘ażżibhum fa innahum ‘ibāduk(a), wa in tagfir lahum fa innaka antal-‘azīzul-ḥakīm(u).

Na yïn keek yɔŋ, ke keek aye aluɔɔiku, ku na päl keek awuɔ̈c, ke yïn ee raan ril apɛi, ku yïn ee raan ŋic käŋ."


119

قَالَ اللّٰهُ هٰذَا يَوْمُ يَنْفَعُ الصّٰدِقِيْنَ صِدْقُهُمْ ۗ لَهُمْ جَنّٰتٌ تَجْرِيْ مِنْ تَحْتِهَا الْاَنْهٰرُ خٰلِدِيْنَ فِيْهَآ اَبَدًا ۗرَضِيَ اللّٰهُ عَنْهُمْ وَرَضُوْا عَنْهُ ۗذٰلِكَ الْفَوْزُ الْعَظِيْمُ

qālallāhu hāżā yaumu yanfa‘uṣ-ṣādiqīna ṣidquhum, lahum jannātun tajrī min taḥtihal-anhāru khālidīna fīhā abadā(n), raḍiyallāhu ‘anhum wa raḍū ‘anh(u), żālikal-fauzul-‘aẓīm(u).

Allah ee lueel, "Kënë ee thaa wën yenë kɔc path käpath yök në piathden yic. Keek aye paradise yök piny wën yenë wɛ̈ɛ̈r tɔ̈ thïn, keek abï rëër thïn akölriëëc. Allah acï puɔ̈u miɛt tënë keek ku keek aacï puɔ̈th miɛt tënë Yeen. Yen ee tiɛ̈m dït apɛi."


120

لِلّٰهِ مُلْكُ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِ وَمَا فِيْهِنَّ ۗوَهُوَ عَلٰى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيْرٌ ࣖ

lillāhi mulkus-samāwāti wal-arḍi wa mā fīhinn(a), wa huwa ‘alā kulli syai'in qadīr(un).

Nhialic ee bääny nhial ku piny ku kä tɔ̈ thïn; ku yen ë riɛl ëbɛ̈n në käŋ yiic.