الۤرٰ ۗ تِلْكَ اٰيٰتُ الْكِتٰبِ الْمُبِيْنِۗ

alif lām rā, tilka āyātul-kitābil-mubīn(i).

Alïf Läm Rä. Käk aa wël ë lëk ë Buŋ (Al Qur’an).

اِنَّآ اَنْزَلْنٰهُ قُرْاٰنًا عَرَبِيًّا لَّعَلَّكُمْ تَعْقِلُوْنَ

innā anzalnāhu qur'ānan ‘arabiyyal la‘allakum ta‘qilūn(a).

Ee yic, ɣok aacï ye tuɔɔc piny ke ye Quran de Arabic, agokë deetic.

نَحْنُ نَقُصُّ عَلَيْكَ اَحْسَنَ الْقَصَصِ بِمَآ اَوْحَيْنَآ اِلَيْكَ هٰذَا الْقُرْاٰنَۖ وَاِنْ كُنْتَ مِنْ قَبْلِهٖ لَمِنَ الْغٰفِلِيْنَ

naḥnu naquṣṣu ‘alaika aḥsanal-qaṣaṣi bimā auḥainā ilaika hāżal-qur'ān(a), wa in kunta min qablihī laminal-gāfilīn(a).

Ɣok acï yïn (Muhammad) lɛ̈k kë puɔth apɛi rin cï ɣok ye Qur’an kënë nyuɔɔth tënë yïn, ku ë yic yïn ë tɔ̈ tueŋ ke yïn ye raan töŋ de kɔc kuc.

اِذْ قَالَ يُوْسُفُ لِاَبِيْهِ يٰٓاَبَتِ اِنِّيْ رَاَيْتُ اَحَدَ عَشَرَ كَوْكَبًا وَّالشَّمْسَ وَالْقَمَرَ رَاَيْتُهُمْ لِيْ سٰجِدِيْنَ

iż qāla yūsufu li'abīhi yā abati innī ra'aitu aḥada ‘asyara kaukabaw wasy-syamsa wal-qamara ra'aituhum lī sājidīn(a).

(Tïŋ), ɣɔn cï Yusuf lueel tënë wun, "O wun! Ee yic, ɣɛn acï (ŋɔ̈th) tïŋ kuɛl ka thiäär ku tök, akɔ̈l ku pɛɛi; ɣɛn acï keek tïŋ kedhie ke cï röt gut piny tënë ɣɛɛn."

قَالَ يٰبُنَيَّ لَا تَقْصُصْ رُءْيَاكَ عَلٰٓى اِخْوَتِكَ فَيَكِيْدُوْا لَكَ كَيْدًا ۗاِنَّ الشَّيْطٰنَ لِلْاِنْسَانِ عَدُوٌّ مُّبِيْنٌ

qāla yā bunayya lā taqṣuṣ ru'yāka ‘alā ikhwatika fa yakīdū laka kaidā(n), innasy-syaiṭāna lil-insāni ‘aduwwum mubīn(un).

Acï (wun) lueel, "O mɛnhdiɛ̈! Duk ŋɔ̈ɔ̈thdu lɛ̈k mïthku, abïk yïn thɔ̈ɔ̈ŋ (bïk yïn riɔ̈ɔ̈k). Ee yic, jɔŋrac ee raan ë tɔŋ ë kɔc."

وَكَذٰلِكَ يَجْتَبِيْكَ رَبُّكَ وَيُعَلِّمُكَ مِنْ تَأْوِيْلِ الْاَحَادِيْثِ وَيُتِمُّ نِعْمَتَهٗ عَلَيْكَ وَعَلٰٓى اٰلِ يَعْقُوْبَ كَمَآ اَتَمَّهَا عَلٰٓى اَبَوَيْكَ مِنْ قَبْلُ اِبْرٰهِيْمَ وَاِسْحٰقَۗ اِنَّ رَبَّكَ عَلِيْمٌ حَكِيْمٌ ࣖ

wa każālika yajtabīka rabbuka wa yu‘allimuka min ta'wīlil-aḥādīṡi wa yutimmu ni‘matahū ‘alaika wa ‘alā āli ya‘qūba kamā atammahā ‘alā abawaika min qablu ibrāhīma wa isḥāq(a), inna rabbaka ‘alīmun ḥakīm(un).

Ku këya, Nhialic acï yï kuany (ba ya raan ë käk Nhialic tïŋ) ku piööc yïn wël kɔ̈k ë thööŋ ku thöl (luɔɔide) tënë yïn ku kɔc ke paanden Jakop, cïmën cï yen piathde thöl tënë wärkuɔ kaarou ë thɛɛr, (ye cɔl) Abraɣam ku Ithaak. Ee yic, Bɛ̈nydu ee raan ŋic käŋ, ku ee raan ŋic käŋ.

۞ لَقَدْ كَانَ فِيْ يُوْسُفَ وَاِخْوَتِهٖٓ اٰيٰتٌ لِّلسَّاۤىِٕلِيْنَ

laqad kāna fī yūsufa wa ikhwatihī āyātul lis-sā'ilīn(a).

Ee yic, në (akököl de) Jothep ku mïthëkɔcken anɔŋ kä ye nyuɔɔth (riɛl de Nhialic) tënë kɔc ye thiëc.

اِذْ قَالُوْا لَيُوْسُفُ وَاَخُوْهُ اَحَبُّ اِلٰٓى اَبِيْنَا مِنَّا وَنَحْنُ عُصْبَةٌ ۗاِنَّ اَبَانَا لَفِيْ ضَلٰلٍ مُّبِيْنٍۙ

iż qālū layūsufu wa akhūhu aḥabbu ilā abīnā minnā wa naḥnu ‘uṣbah(tun), inna abānā lafī ḍalālim mubīn(in).

Na wën cïk lueel, "Ee yic, Yusup ku mɛnhde (Bunyamin) aake nhiar wun apɛi awär ɣook, agut cï na cɔk ɣok ya akut tök (riɛl). Ee yic, wun ë tɔ̈ në awuɔ̈c yic."

ۨاقْتُلُوْا يُوْسُفَ اَوِ اطْرَحُوْهُ اَرْضًا يَّخْلُ لَكُمْ وَجْهُ اَبِيْكُمْ وَتَكُوْنُوْا مِنْۢ بَعْدِهٖ قَوْمًا صٰلِحِيْنَ

uqtulū yūsufa awiṭraḥūhu arḍay yakhlu lakum wajhu abīkum wa takūnū mim ba‘dihī qauman ṣāliḥīn(a).

Nɔ̈k Yusuf ka cuɛt ë tɛ̈ɛ̈n ago nhom de wun yök në yï guɔ̈p, ku në ye kënë cök ke yïn abï ya raan path."

قَالَ قَاۤىِٕلٌ مِّنْهُمْ لَا تَقْتُلُوْا يُوْسُفَ وَاَلْقُوْهُ فِيْ غَيٰبَتِ الْجُبِّ يَلْتَقِطْهُ بَعْضُ السَّيَّارَةِ اِنْ كُنْتُمْ فٰعِلِيْنَ

qāla qā'ilum minhum lā taqtulū yūsufa wa alqūhu fī gayābatil-jubbi yaltaqiṭhu ba‘ḍus-sayyārati in kuntum fā‘ilīn(a).

Raan tök në ke yiic acï lueel, "Duk Yusuf nɔ̈k, ku tääu ë yeen piny ë pïu yiic ago kɔc kɔ̈k cath dɔm, të wïc yïn ye."

قَالُوْا يٰٓاَبَانَا مَا لَكَ لَا تَأْمَنَّ۫ا عَلٰى يُوْسُفَ وَاِنَّا لَهٗ لَنٰصِحُوْنَ

qālū yā abānā mā laka lā ta'mannā ‘alā yūsufa wa innā lahū lanāṣiḥūn(a).

Ku luelkë, "O wunda! Yeŋö këc yïn ɣok gam në kë de Yuthep, ke yic ɣok ëbɛ̈n awïc këpath tënë yeen."

اَرْسِلْهُ مَعَنَا غَدًا يَّرْتَعْ وَيَلْعَبْ وَاِنَّا لَهٗ لَحٰفِظُوْنَ

arsilhu ma‘anā gaday yarta‘ wa yal‘ab wa innā lahū laḥāfiẓūn(a).

Ku lëu bï la kek ɣo miäkduur, rin bï yen puɔ̈u miɛt ku bï lɔ̈ŋ, ku ɣok abï ye tïŋ ë yic.”

قَالَ اِنِّيْ لَيَحْزُنُنِيْٓ اَنْ تَذْهَبُوْا بِهٖ وَاَخَافُ اَنْ يَّأْكُلَهُ الذِّئْبُ وَاَنْتُمْ عَنْهُ غٰفِلُوْنَ

qāla innī layaḥzununī an tażhabū bihī wa akhāfu ay ya'kulahuż-żi'bu wa antum ‘anhu gāfilūn(a).

Acï (Jacob) lueel, "Ee yic, jäldu kek yeen (Yusuf) acï ɣɛn riɔ̈ɔ̈c apɛi ku ɣɛn acï riɔ̈ɔ̈c lɔn bï yen cam në thɔ̈ɔ̈r, ku yïn këc ye diɛɛr në yeen."

قَالُوْا لَىِٕنْ اَكَلَهُ الذِّئْبُ وَنَحْنُ عُصْبَةٌ اِنَّآ اِذًا لَّخٰسِرُوْنَ

qālū la'in akalahuż-żi'bu wa naḥnu ‘uṣbatun innā iżal lakhāsirūn(a).

Në yic, acïk lueel, "Na cï cam në thɔn, agut cï na cɔk ɣok ya kɔc ke akutnhom (riɛl), ke ɣok aa kɔc bï määr yök."

فَلَمَّا ذَهَبُوْا بِهٖ وَاَجْمَعُوْٓا اَنْ يَّجْعَلُوْهُ فِيْ غَيٰبَتِ الْجُبِّۚ وَاَوْحَيْنَآ اِلَيْهِ لَتُنَبِّئَنَّهُمْ بِاَمْرِهِمْ هٰذَا وَهُمْ لَا يَشْعُرُوْنَ

falammā żahabū bihī wa ajma‘ū ay yaj‘alūhu fī gayābatil-jubb(i), wa auḥainā ilaihi latunabbi'annahum bi'amrihim hāżā wa hum lā yasy‘urūn(a).

Ku na cïk dɔm ku gamkë bïk tääu pïu yiic, ke ɣok aacï ye nyuɔɔth, "Yïn abï keek lɛ̈k kë cï looi kënë, ke keek këc ŋic."

وَجَاۤءُوْٓ اَبَاهُمْ عِشَاۤءً يَّبْكُوْنَۗ

wa jā'ū abāhum ‘isyā'ay yabkūn(a).

Na wën, ke bɔ̈ tënë wun thëi ke dhiaau.

قَالُوْا يٰٓاَبَانَآ اِنَّا ذَهَبْنَا نَسْتَبِقُ وَتَرَكْنَا يُوْسُفَ عِنْدَ مَتَاعِنَا فَاَكَلَهُ الذِّئْبُۚ وَمَآ اَنْتَ بِمُؤْمِنٍ لَّنَا وَلَوْ كُنَّا صٰدِقِيْنَ

qālū yā abānā innā żahabnā nastabiqu wa taraknā yūsufa ‘inda matā‘inā fa akalahuż-żi'b(u), wa mā anta bimu'minil lanā wa lau kunnā ṣādiqīn(a).

Ku luelkë, "O wun! Ee yic, ɣok aacï la jäl ku ɣok aacï Yusuf puɔ̈l të thiääk ke käkuɔ, ku ëcï cam në thɔ̈ɔ̈r; ku yïn acïï ɣok bï gam ë yic, cɔk alɔn luel ɣok yic."

وَجَاۤءُوْ عَلٰى قَمِيْصِهٖ بِدَمٍ كَذِبٍۗ قَالَ بَلْ سَوَّلَتْ لَكُمْ اَنْفُسُكُمْ اَمْرًاۗ فَصَبْرٌ جَمِيْلٌ ۗوَاللّٰهُ الْمُسْتَعَانُ عَلٰى مَا تَصِفُوْنَ

wa jā'ū ‘alā qamīṣihī bidamin każib(in), qāla bal sawwalat lakum anfusukum amrā(n), fa ṣabrun jamīl(un), wallāhul musta‘ānu ‘alā mā taṣifūn(a).

Ku bïïkë alɛ̈thken (cï keek tääu në) riɛm cie yic. Acï (Jacob) lueel, "Acït tɛ̈n ŋic yïn ye thïn, yïn ee raan töŋ ye käpath tïŋ ku kärac; ku ëya dɛ̈t, ba tïït ë rot yenë kee kë puɔth (tënë ɣɛn). Ku thiëc Allah kuɔɔnyde në kë luel."

وَجَاۤءَتْ سَيَّارَةٌ فَاَرْسَلُوْا وَارِدَهُمْ فَاَدْلٰى دَلْوَهٗ ۗقَالَ يٰبُشْرٰى هٰذَا غُلٰمٌ ۗوَاَسَرُّوْهُ بِضَاعَةً ۗوَاللّٰهُ عَلِيْمٌ ۢبِمَا يَعْمَلُوْنَ

wa jā'at sayyāratun fa arsalū wāridahum fa adlā dalwah(ū), qāla yā busyrā hāżā gulām(un), wa asarrūhu biḍā‘ah(tan), wallāhu ‘alīmum bimā ya‘malūn(a).

Ku bɔ̈ akutnhom de kɔc cath ku tuɔɔckë raan bï pïu bɛ̈i. Ku tɛ̈ɛ̈u ë pïu piny. Go lueel, “Oo, miɛt ë puɔ̈u yïndë, ee raanthiin kënë!” Ku jɔlkë ye thiaan ke ye kë ye ɣaac. Ku Allah ee raan ŋic käŋ kedhiɛ në kë yekë looi.

وَشَرَوْهُ بِثَمَنٍۢ بَخْسٍ دَرَاهِمَ مَعْدُوْدَةٍ ۚوَكَانُوْا فِيْهِ مِنَ الزّٰهِدِيْنَ ࣖ

wa syarauhu biṡamanim bakhsin darāhima ma‘dūdah(tin), wa kānū fīhi minaz-zāhidīn(a).

Ku ɣaackë ye (Yusuf) në wëu lik, rin këc kek ye nhiaar.

وَقَالَ الَّذِى اشْتَرٰىهُ مِنْ مِّصْرَ لِامْرَاَتِهٖٓ اَكْرِمِيْ مَثْوٰىهُ عَسٰىٓ اَنْ يَّنْفَعَنَآ اَوْ نَتَّخِذَهٗ وَلَدًا ۗوَكَذٰلِكَ مَكَّنَّا لِيُوْسُفَ فِى الْاَرْضِۖ وَلِنُعَلِّمَهٗ مِنْ تَأْوِيْلِ الْاَحَادِيْثِۗ وَاللّٰهُ غَالِبٌ عَلٰٓى اَمْرِهٖ وَلٰكِنَّ اَكْثَرَ النَّاسِ لَا يَعْلَمُوْنَ

wa qālal-lażisytarāhu mim miṣra limra'atihī akrimī maṡwāhu ‘asā ay yanfa‘anā au nattakhiżahū waladā(n), wa każālika makkannā liyūsufa fil-arḍ(i), wa linu‘allimahū min ta'wīlil-aḥādīṡ(i), wallāhu gālibun ‘alā amrihī wa lākinna akṡaran-nāsi lā ya‘lamūn(a).

Ku lueel raan ë Ijip cï ye ɣɔɔc tënë tiŋde, "Yïn të puɔth (ku luɔi), ŋɔ̈ɔ̈thku bï ya këpath tënë ɣook wala ɣok abï ye yök ke ye mɛnhda." Ku këya, ɣok aacï Jothep gäm tɔ̈c path piny (Ijip), ku lɔn cï ɣok ye piɔ̈ɔ̈c ë thööŋ de thööŋ. Ku Allah anɔŋ riɛl në käke luɔide yic, ku kɔc juëc acie këde deetic.

وَلَمَّا بَلَغَ اَشُدَّهٗٓ اٰتَيْنٰهُ حُكْمًا وَّعِلْمًا ۗوَكَذٰلِكَ نَجْزِى الْمُحْسِنِيْنَ

wa lammā balaga asyuddahū ātaināhu ḥukmaw wa ‘ilmā(n), wa każālika najzil-muḥsinīn(a).

Ku wën cï yen dït, ke ɣok aacï ye gäm riɛl ku ŋïc. Ku këya, ɣok aa kɔc ye käpath looi ariöp.

وَرَاوَدَتْهُ الَّتِيْ هُوَ فِيْ بَيْتِهَا عَنْ نَّفْسِهٖ وَغَلَّقَتِ الْاَبْوَابَ وَقَالَتْ هَيْتَ لَكَ ۗقَالَ مَعَاذَ اللّٰهِ اِنَّهٗ رَبِّيْٓ اَحْسَنَ مَثْوَايَۗ اِنَّهٗ لَا يُفْلِحُ الظّٰلِمُوْنَ

wa rāwadathul-latī huwa fī baitihā ‘an nafsihī wa gallaqatil-abwāba wa qālat haita lak(a), qāla ma‘āżallāhi innahū rabbī aḥsana maṡwāy(a), innahū lā yuflihuẓ-ẓālimūn(a).

Ku tiŋ ë rëër yen (Yusuf) ɣönden acï ye thɛl. Ku thiöök thok thok, ku lueel an, “Bäk athiɔ̈k tëthiɔ̈m.” Yusuf acï lueel, "Ɣɛn wïc gël tënë Allah, ee yic, bänydiɛ̈ acï ɣɛn looi apuɔth." Ee yic, raan cie yic acïï bï naŋ miɛt de guɔ̈p.

وَلَقَدْ هَمَّتْ بِهٖۙ وَهَمَّ بِهَا ۚ لَوْلَآ اَنْ رَّاٰ بُرْهَانَ رَبِّهٖۗ كَذٰلِكَ لِنَصْرِفَ عَنْهُ السُّوْۤءَ وَالْفَحْشَاۤءَۗ اِنَّهٗ مِنْ عِبَادِنَا الْمُخْلَصِيْنَ

wa laqad hammat bihī wa hamma bihā lau lā ar ra'ā burhāna rabbih(ī), każālika linaṣrifa ‘anhus-sū'a wal-faḥsyā'(a), innahū min ‘ibādinal-mukhlaṣīn(a).

Ku ë yic, tik acï ye wïc (Yusuf). Ku Yusuf acï wïc aya, na këc këdäŋ (tënë) Bɛ̈nyde tïŋ. Ku këya, ɣok aacï kärac ku kärac puɔ̈l tënë ye. Ee yic, yen (Yusuf) ee raan töŋ de kɔckuɔ cï kuany.

وَاسْتَبَقَا الْبَابَ وَقَدَّتْ قَمِيْصَهٗ مِنْ دُبُرٍ وَّاَلْفَيَا سَيِّدَهَا لَدَا الْبَابِۗ قَالَتْ مَا جَزَاۤءُ مَنْ اَرَادَ بِاَهْلِكَ سُوْۤءًا اِلَّآ اَنْ يُّسْجَنَ اَوْ عَذَابٌ اَلِيْمٌ

wastabaqal-bāba wa qaddat qamīṣahū min duburiw wa alfayā sayyidahā ladal-bāb(i), qālat mā jazā'u man arāda bi'ahlika sū'an illā ay yusjana au ‘ażābun alīm(un).

Ku keek aacï röt tääu ɣöt thok, ku tik acï alanhde (Yusuf) bɛ̈n nyaai në ye kɔ̈u agut cï bï thök. Ku yökkë monyde ɣöt thok. Acï (tik) lueel, "Ye kë yïndë yen bï yök tënë raan wïc bï tiŋdu rac looi ke cie ɣön de mäc ka tɔŋ rac?"

قَالَ هِيَ رَاوَدَتْنِيْ عَنْ نَّفْسِيْ وَشَهِدَ شَاهِدٌ مِّنْ اَهْلِهَاۚ اِنْ كَانَ قَمِيْصُهٗ قُدَّ مِنْ قُبُلٍ فَصَدَقَتْ وَهُوَ مِنَ الْكٰذِبِيْنَ

qāla hiya rāwadatnī ‘an nafsī wa syahida syāhidum min ahlihā, in kāna qamīṣuhū qudda min qubulin fa ṣadaqat wa huwa minal-kāżibīn(a).

Acï (Yusuf) lueel, "Ee yen raan cï ɣɛn thɛl ku thɛl ɣɛn." Raan ë cë ye tïŋ në kɔc ke paanden yic ee jam ye, "Na cë alanhde thɔ̈ɔ̈r në ye guɔ̈p, ke yen ee jam në yic, ku yen (Yusuf) ee raan töŋ de kɔc ë lueth."

وَاِنْ كَانَ قَمِيْصُهٗ قُدَّ مِنْ دُبُرٍ فَكَذَبَتْ وَهُوَ مِنَ الصّٰدِقِيْنَ

wa in kāna qamīṣuhū qudda min duburin fa każabat wa huwa minaṣ-ṣādiqīn(a).

Ku na cï alanhde rɛɛc në ye kɔ̈u, ke yen ee raan ë lueth, ku yen (Yusuf) ee raan töŋ de kɔc ye yic lueel."

فَلَمَّا رَاٰ قَمِيْصَهٗ قُدَّ مِنْ دُبُرٍ قَالَ اِنَّهٗ مِنْ كَيْدِكُنَّ ۗاِنَّ كَيْدَكُنَّ عَظِيْمٌ

falammā ra'ā qamīṣahū qudda min duburin qāla innahū min kaidikunn(a), inna kaidakunna ‘aẓīm(un).

Ku na wën cï yen (mony ë tik) tïŋ ke cï alanhde rɛɛc në ye kɔ̈u, ke lueel, "Ee yic, kën ee thëmdu. Käku ee thëmdu dït apɛi."

يُوْسُفُ اَعْرِضْ عَنْ هٰذَا وَاسْتَغْفِرِيْ لِذَنْۢبِكِۖ اِنَّكِ كُنْتِ مِنَ الْخٰطِـِٕيْنَ ࣖ

yūsufu a‘riḍ ‘an hāżā wastagfirī liżambik(i), innaki kunti minal-khāṭi'īn(a).

O Yuthep! "Muɔny kënë, ku (tiŋdiɛ̈) thiëc päl awuɔ̈cdu, rin yïn ee raan töŋ de kɔc cï awɛ̈ɛ̈c looi."

۞ وَقَالَ نِسْوَةٌ فِى الْمَدِيْنَةِ امْرَاَتُ الْعَزِيْزِ تُرَاوِدُ فَتٰىهَا عَنْ نَّفْسِهٖۚ قَدْ شَغَفَهَا حُبًّاۗ اِنَّا لَنَرٰىهَا فِيْ ضَلٰلٍ مُّبِيْنٍ

wa qāla niswatun fil-madīnatimra'atul-‘azīzi turāwidu fatāhā ‘an nafsih(ī), qad syagafahā ḥubbā(n), innā lanarāhā fī ḍalālim mubīn(in).

Ku diäär tɔ̈ në gɛɛth yiic aacï lueel, "Tiŋ de Al-Aziz acï aluɔnyde thɔ̈ɔ̈r ku thɔ̈ɔ̈r bï ye mac, aluɔnyde acï ye cɔk nhiɛɛr miɔ̈l. Ɣok adhil tïŋ ke cï wuɔ̈c apɛi."

فَلَمَّا سَمِعَتْ بِمَكْرِهِنَّ اَرْسَلَتْ اِلَيْهِنَّ وَاَعْتَدَتْ لَهُنَّ مُتَّكَـاً وَّاٰتَتْ كُلَّ وَاحِدَةٍ مِّنْهُنَّ سِكِّيْنًا وَّقَالَتِ اخْرُجْ عَلَيْهِنَّ ۚ فَلَمَّا رَاَيْنَهٗٓ اَكْبَرْنَهٗ وَقَطَّعْنَ اَيْدِيَهُنَّۖ وَقُلْنَ حَاشَ لِلّٰهِ مَا هٰذَا بَشَرًاۗ اِنْ هٰذَآ اِلَّا مَلَكٌ كَرِيْمٌ

falammā sami‘at bimakrihinna arsalat ilaihinna wa a‘tadat lahunna muttaka'aw wa ātat kulla wāḥidim minhunna sikkīnaw wa qālatikhruj ‘alaihinn(a), falammā ra'ainahū akbarnahū wa qaṭṭa‘na aidiyahunn(a), wa qulna ḥāsya lillāhi mā hāżā illā basyarā(n), in hāżā illā malakun karīm(un).

Ku nawën cï tik lɛ̈ɛ̈tken piŋ, ke cɔɔl diäär ku juiir të bï kek nyuc thïn, ku gɛ̈m raan tök ë keyiic thɛ̈p (bïk cäm thöl), ku lueel (tën Yusuf), "Bäär bei (nyuɔɔthë rot) tënë keek." Nawën tïŋ diäär ye, ke gɛ̈ikë (piathde), ku (ke këckë ŋic) acïk kecin nɔ̈k. Ke lueel, "Allah puɔth apɛi, kën acie raan. Kënë ee malaika puɔth apɛi."

قَالَتْ فَذٰلِكُنَّ الَّذِيْ لُمْتُنَّنِيْ فِيْهِ ۗوَلَقَدْ رَاوَدْتُّهٗ عَنْ نَّفْسِهٖ فَاسْتَعْصَمَ ۗوَلَىِٕنْ لَّمْ يَفْعَلْ مَآ اٰمُرُهٗ لَيُسْجَنَنَّ وَلَيَكُوْنًا مِّنَ الصّٰغِرِيْنَ

qālat fa żālikunnal-lażī lumtunnanī fīh(i), wa laqad rāwattuhū ‘an nafsihī fasta‘ṣam(a), wa la'il lam yaf‘al mā āmuruhū layusjananna wa layakūnam minaṣ-ṣāgirīn(a).

Acï (tiŋ de Al-Aziz) lueel, "Kënë yenë kee raan cï yïn cɔk gɔ̈k ɣɛn në kë (Ɣɛn acï nhiaar) yeen, ku në yic, ɣɛn acï ye them ba ye tääu piny ku ka cï jai. Na cïï kë ca yɔ̈ɔ̈k looi, ke ka bï mac, ku ka bï ya raan rac apɛi."

قَالَ رَبِّ السِّجْنُ اَحَبُّ اِلَيَّ مِمَّا يَدْعُوْنَنِيْٓ اِلَيْهِ ۚوَاِلَّا تَصْرِفْ عَنِّيْ كَيْدَهُنَّ اَصْبُ اِلَيْهِنَّ وَاَكُنْ مِّنَ الْجٰهِلِيْنَ

qāla rabbis-sijnu aḥabbu ilayya mimmā yad‘ūnanī ilaih(i), wa illā taṣrif ‘annī kaidahunna aṣbu ilaihinna wa akum minal-jāhilīn(a).

Joseph acï lueel, "O Bänydiɛ̈! Ɣön de mäc ee kë nhiaar ɣɛn apɛi awär dhuknhom de cɔ̈tden. Na cïï ɣɛn gël në këden cïk tak, ke ɣɛn abï rot tääu piny (bï kä wïckë keek thöl) ku ɣɛn abï ya raan töŋ de kɔc kuc käŋ."

فَاسْتَجَابَ لَهٗ رَبُّهٗ فَصَرَفَ عَنْهُ كَيْدَهُنَّ ۗاِنَّهٗ هُوَ السَّمِيْعُ الْعَلِيْمُ

fastajāba lahū rabbuhū fa ṣarafa ‘anhu kaidahunn(a), innahū huwas-samī‘ul-‘alīm(u).

Go Nhialic lɔ̈ŋ de Jothep piŋ, ku gël Jothep në këden cïk tak. Yen ee raan ë piŋ käŋ ëbën, ku ë raan ŋic käŋ ëbën.

ثُمَّ بَدَا لَهُمْ مِّنْۢ بَعْدِ مَا رَاَوُا الْاٰيٰتِ لَيَسْجُنُنَّهٗ حَتّٰى حِيْنٍ ࣖ

Ṡumma badā lahum mim ba‘di mā ra'awul-āyāti layasjununnahū ḥattā ḥīn(in).

Ku wën cï kek käŋ tïŋ (ke Jothep ë yic), bïk Jothep mac ë thɛɛr.

وَدَخَلَ مَعَهُ السِّجْنَ فَتَيٰنِ ۗقَالَ اَحَدُهُمَآ اِنِّيْٓ اَرٰىنِيْٓ اَعْصِرُ خَمْرًا ۚوَقَالَ الْاٰخَرُ اِنِّيْٓ اَرٰىنِيْٓ اَحْمِلُ فَوْقَ رَأْسِيْ خُبْزًا تَأْكُلُ الطَّيْرُ مِنْهُ ۗنَبِّئْنَا بِتَأْوِيْلِهٖ ۚاِنَّا نَرٰىكَ مِنَ الْمُحْسِنِيْنَ

wa dakhala ma‘ahus-sijna fatayān(i), qāla aḥaduhumā innī arānī a‘ṣiru khamrā(n), wa qālal-ākharu innī arānī aḥmilu fauqa ra'sī khubzan ta'kuluṭ-ṭairu minh(u), nabbi'nā bita'wīlih(ī), innā narāka minal-muḥsinīn(a).

Go riënythii karou la ɣön de mäc kek ye. Raan tök acï lueel, "Ee yic, ɣɛn acï nyuɔ̈th ke ɣɛn ë thɛ̈m tim de tim," ku raan dɛ̈t acï lueel, "Ɣɛn acï nyuɔ̈th ke ɣɛn muk kuïn në ɣanhom, kɔ̈k ke kek aye cam në diɛt." Ye ɣok gäm wɛ̈ɛ̈rë yic. Ee yic, wek aa tïŋ wek kam kɔc käpath looi.

قَالَ لَا يَأْتِيْكُمَا طَعَامٌ تُرْزَقٰنِهٖٓ اِلَّا نَبَّأْتُكُمَا بِتَأْوِيْلِهٖ قَبْلَ اَنْ يَّأْتِيَكُمَا ۗذٰلِكُمَا مِمَّا عَلَّمَنِيْ رَبِّيْۗ اِنِّيْ تَرَكْتُ مِلَّةَ قَوْمٍ لَّا يُؤْمِنُوْنَ بِاللّٰهِ وَهُمْ بِالْاٰخِرَةِ هُمْ كٰفِرُوْنَۙ

qāla lā ya'tīkumā ṭa‘āmun turzaqānihī illā nabba'tukumā bita'wīlihī qabla ay ya'tiyakumā, żālikumā mimmā ‘allamanī rabbī, innī taraktu millata qaumil lā yu'minūna billāhi wa hum bil-ākhirati hum kāfirūn(a).

Acï (Yusuf) lueel, "Kë cäm bï gäm we wedhie, ɣɛn acï lëu ba takwil lueel, ke (mïïth) këc ɣet tënë yïïn. Yen ee biäk de kë cï Nhialic piɔ̈ɔ̈c tënë ɣɛn. Në yic, ɣɛn acï nhialiny de kɔc cïï gam në Nhialic puɔ̈l, në yic, keek aacïï gam në pïïr ciëën .

وَاتَّبَعْتُ مِلَّةَ اٰبَاۤءِيْٓ اِبْرٰهِيْمَ وَاِسْحٰقَ وَيَعْقُوْبَۗ مَا كَانَ لَنَآ اَنْ نُّشْرِكَ بِاللّٰهِ مِنْ شَيْءٍۗ ذٰلِكَ مِنْ فَضْلِ اللّٰهِ عَلَيْنَا وَعَلَى النَّاسِ وَلٰكِنَّ اَكْثَرَ النَّاسِ لَا يَشْكُرُوْنَ

wattaba‘tu millata ābā'ī ibrāhīma wa isḥāqa wa ya‘qūb(a), mā kāna lanā an nusyrika billāhi min syai'(in), żālika min faḍlillāhi ‘alainā wa ‘alan-nāsi wa lākinna akṡaran-nāsi lā yasykurūn(a).

Ku n aa Nhialic kuany yic de wärkuan dït, Abraɣam, ku Yithaak ku Jakop. Acïï path tënë ɣook (kɔc ë nebi) buk këdäŋ mat kek Allah. Ee bɔ̈ tënë nhiɛ̈ɛ̈r de Allah tënë ɣook ku tënë kɔc (kedhiɛ); ku kɔc juëc acie puɔ̈th miɛt .

يٰصَاحِبَيِ السِّجْنِ ءَاَرْبَابٌ مُّتَفَرِّقُوْنَ خَيْرٌ اَمِ اللّٰهُ الْوَاحِدُ الْقَهَّارُۗ

yā ṣāḥibayis-sijni a'arbābum mutafarriqūna khairun amillāhul-wāḥidul-qahhār(u).

O kɔc cï mac kaarou! Yeŋö ye këpath, jɔŋ wääc yiic ka Nhialic ril ëbën, Nhialic ril ëbën?

مَا تَعْبُدُوْنَ مِنْ دُوْنِهٖٓ اِلَّآ اَسْمَاۤءً سَمَّيْتُمُوْهَآ اَنْتُمْ وَاٰبَاۤؤُكُمْ مَّآ اَنْزَلَ اللّٰهُ بِهَا مِنْ سُلْطٰنٍۗ اِنِ الْحُكْمُ اِلَّا لِلّٰهِ ۗاَمَرَ اَلَّا تَعْبُدُوْٓا اِلَّآ اِيَّاهُ ۗذٰلِكَ الدِّيْنُ الْقَيِّمُ وَلٰكِنَّ اَكْثَرَ النَّاسِ لَا يَعْلَمُوْنَ

mā ta‘budūna min dūnihī illā asmā'an sammaitumūhā antum wa ābā'ukum mā anzalallāhu bihā min sulṭān(in), inil-ḥukmu illā lillāh(i), amara allā ta‘budū illā iyyāh(u), żālikad-dīnul-qayyimu wa lākinna akṡaran-nāsi lā ya‘lamūn(a).

Kë yekë door ke cie Yeen ee rin ë rot cï yïn ke looi ë rot wala kɔc thɛɛrku. Allah akëc wël ë lëk nyuɔɔth në kë de kee (rin) käkë. Yen wɛ̈t kënë ee këde Allah yetök. Acï yɔ̈ɔ̈k bäk cïï raan dɛ̈t door, ee Yeen. Yen ë röök ë yic, ku kɔc juëc akëc ŋic.

يٰصَاحِبَيِ السِّجْنِ اَمَّآ اَحَدُكُمَا فَيَسْقِيْ رَبَّهٗ خَمْرًا ۗوَاَمَّا الْاٰخَرُ فَيُصْلَبُ فَتَأْكُلُ الطَّيْرُ مِنْ رَّأْسِهٖ ۗ قُضِيَ الْاَمْرُ الَّذِيْ فِيْهِ تَسْتَفْتِيٰنِۗ

yā ṣāḥibayis-sijni ammā aḥadukumā fa yasqī rabbahū khamrā(n), wa ammal-ākharu fa yuṣlabu fa ta'kuluṭ-ṭairu mir ra'sih(ī), quḍiyal-amrul-lażī fīhi tastaftiyān(i).

O kɔc cï mac kaarou, “Kë rac Raan tök kamkun abï ya raan bï miääu gäm bänyde. Ku raan dɛ̈t abï piäät tim cï rïïu kɔ̈u, ku diɛt abï biäk de nhomde cam. Kë ca thiëëc (tënë ɣɛn) acï dhuknhom."

وَقَالَ لِلَّذِيْ ظَنَّ اَنَّهٗ نَاجٍ مِّنْهُمَا اذْكُرْنِيْ عِنْدَ رَبِّكَۖ فَاَنْسٰىهُ الشَّيْطٰنُ ذِكْرَ رَبِّهٖ فَلَبِثَ فِى السِّجْنِ بِضْعَ سِنِيْنَ ࣖ

wa qāla lil-lażī ẓanna annahū nājim minhumażkurnī ‘inda rabbik(a), fa ansāhusy-syaiṭānu żikra rabbihī fa labiṡa fis-sijni biḍ‘a sinīn(a).

Ku yen (Yusuf) acï raan ŋic yen bï rëër ke piɔl guɔ̈p në kɛm ke keek kaa rou lueel, "Luel kë tɔ̈u ɣɛn thïn tënë bänydu." Ku jɔl jɔŋrac ye cɔl a määr nhom bï (tɛ̈n ë Jothep) lueel tënë bänyde. Në këde yen acï (Yusuf) rëër ɣön de mäc në run juëc.

وَقَالَ الْمَلِكُ اِنِّيْٓ اَرٰى سَبْعَ بَقَرٰتٍ سِمَانٍ يَّأْكُلُهُنَّ سَبْعٌ عِجَافٌ وَّسَبْعَ سُنْۢبُلٰتٍ خُضْرٍ وَّاُخَرَ يٰبِسٰتٍۗ يٰٓاَيُّهَا الْمَلَاُ اَفْتُوْنِيْ فِيْ رُءْيَايَ اِنْ كُنْتُمْ لِلرُّءْيَا تَعْبُرُوْنَ

wa qālal-maliku innī arā sab‘a baqarātin simāniy ya'kuluhunna sab‘un ‘ijāfuw wa sab‘a sumbulātin khuḍriw wa ukhara yābisāt(in), yā ayyuhal-mala'u aftūnī fī ru'yāya in kuntum lir-ru'yā ta‘burūn(a).

Ku lueel mëlëk (tënë bäny ke kɔcke), "Ee yic, ɣɛn acï ŋɔ̈th tïŋ ke ɣɛn cï ɣɔ̈k dït kaa dhorou tïŋ ke cï cam në ɣɔ̈k dït kaa dhorou; thök kaa dhorou (ke rap) aake ye thök ku kɔ̈kë (ke thök kaa dhorou) aake cï riɛl. O kɔc ŋic keek! Luelkë ɣɛn në wɛ̈ɛ̈rë yic de ŋɔ̈thdiɛ̈ të lëu yïn ba ŋɔ̈thdiɛ̈ waaric."

قَالُوْٓا اَضْغَاثُ اَحْلَامٍ ۚوَمَا نَحْنُ بِتَأْوِيْلِ الْاَحْلَامِ بِعٰلِمِيْنَ

qālū aḍgāṡu aḥlām(in), wa mā naḥnu bita'wīlil-aḥlāmi bi‘ālimīn(a).

Gokë dhuknhom, "(Kë käkë aye) ŋɔ̈th cïn kë tɔ̈ thïn ku ɣok acïï lëu buk kee ŋɔ̈thkë waaric."

وَقَالَ الَّذِيْ نَجَا مِنْهُمَا وَادَّكَرَ بَعْدَ اُمَّةٍ اَنَا۠ اُنَبِّئُكُمْ بِتَأْوِيْلِهٖ فَاَرْسِلُوْنِ

wa qālal-lażī najā minhumā waddakara ba‘da ummatin ana unabbi'ukum bita'wīlihī fa arsilūn(i).

Ku raan cï pïïr në kɛm ke keek kaarou acï lueel ku tak (tënë Yusuf) në thɛɛr kɔ̈k cï tëëk yiic, "Ɣɛn bï yïn lɛ̈k kë de (raan ŋic käŋ) bï thööŋ de thööŋ waaric, ku tuɔɔc ɣɛn (tënë yeen)."

يُوْسُفُ اَيُّهَا الصِّدِّيْقُ اَفْتِنَا فِيْ سَبْعِ بَقَرٰتٍ سِمَانٍ يَّأْكُلُهُنَّ سَبْعٌ عِجَافٌ وَّسَبْعِ سُنْۢبُلٰتٍ خُضْرٍ وَّاُخَرَ يٰبِسٰتٍۙ لَّعَلِّيْٓ اَرْجِعُ اِلَى النَّاسِ لَعَلَّهُمْ يَعْلَمُوْنَ

yūsufu ayyuhaṣ-ṣiddīqu aftinā fī sab‘i baqarātin simāniy ya'kuluhunna sab‘un ‘ijāfuw wa sab‘i sumbulātin khuḍriw wa ukhara yābisāt(in), la‘allī arji‘u ilan-nāsi la‘allahum ya‘lamūn(a).

“Jothep, yïn raan ye gam apɛi, lɛ̈k wuɔɔk wɛ̈t yen nyuɔ̈th ɣɔ̈k dït kadhorou cï ɣɔ̈k koor kadhorou cam, ku rap kadhorou cï nyïn cam, ku rap kadhorou cï riɛl ku rap kadhorou cï riɛl, rin bï ɣɛn lɔ tëde kɔc, ku bïk ŋic.”

قَالَ تَزْرَعُوْنَ سَبْعَ سِنِيْنَ دَاَبًاۚ فَمَا حَصَدْتُّمْ فَذَرُوْهُ فِيْ سُنْۢبُلِهٖٓ اِلَّا قَلِيْلًا مِّمَّا تَأْكُلُوْنَ

qāla tazra‘ūna sab‘a sinīna da'abā(n), famā ḥaṣattum fa żarūhu fī sumbulihī illā qalīlam mimmā ta'kulūn(a).

Acï (Jothep) lueel, “Kɔmkë rap në run kadhorou yiic cïmën thɛɛr, ku pɛ̈lkë këriëëc ëbën cäk yök në thök yiic, ke cie kë thiin koor bï wek cam.

ثُمَّ يَأْتِيْ مِنْۢ بَعْدِ ذٰلِكَ سَبْعٌ شِدَادٌ يَّأْكُلْنَ مَا قَدَّمْتُمْ لَهُنَّ اِلَّا قَلِيْلًا مِّمَّا تُحْصِنُوْنَ

Ṡumma ya'tī mim ba‘di żālika sab‘un syidāduy ya'kulna mā qaddamtum lahunna illā qalīlam mimmā tuḥṣinūn(a).

Ku ë tɛ̈ɛ̈n, abï run kadhorou ë kärɛc dït apɛi bɛ̈n, ku abï käŋ ëbɛ̈n cïk tɔ̈ɔ̈u tënë keek thöl, ee kë thiin cïk tɔ̈ɔ̈u tënë keek.

ثُمَّ يَأْتِيْ مِنْۢ بَعْدِ ذٰلِكَ عَامٌ فِيْهِ يُغَاثُ النَّاسُ وَفِيْهِ يَعْصِرُوْنَ ࣖ

Ṡumma ya'tī mim ba‘di żālika ‘āmun fīhi yugāṡun-nāsu wa fīhi ya‘ṣirūn(a).

Ku ë tɛ̈ɛ̈n abï ruɔ̈ɔ̈n bï kɔc yiɛ̈n deŋ ku bïk (grape) thɔ̈ɔ̈r.”

وَقَالَ الْمَلِكُ ائْتُوْنِيْ بِهٖ ۚفَلَمَّا جَاۤءَهُ الرَّسُوْلُ قَالَ ارْجِعْ اِلٰى رَبِّكَ فَسْـَٔلْهُ مَا بَالُ النِّسْوَةِ الّٰتِيْ قَطَّعْنَ اَيْدِيَهُنَّ ۗاِنَّ رَبِّيْ بِكَيْدِهِنَّ عَلِيْمٌ

wa qālal-maliku'tūnī bih(ī), falammā jā'ahur-rasūlu qālarji‘ ilā rabbika fas'alhu mā bālun-niswatil-lātī qaṭṭa‘na aidiyahunn(a), inna rabbī bikaidihinna ‘alīm(un).

Go melik lueel an, “Bɛ̈ɛ̈ikë yɛn.” Nawën cï raan cï tuɔɔc bɛ̈n tënë ye, ke (Yusuf) lueel, "Dhuɔ̈kë dhuk tënë bänydu ku thiëc kë cï rot looi tënë diäär cï ye cin nɔ̈k. Ee yic, Bɛ̈nydiɛ̈ aŋic thɔ̈ɔ̈rden."

قَالَ مَا خَطْبُكُنَّ اِذْ رَاوَدْتُّنَّ يُوْسُفَ عَنْ نَّفْسِهٖۗ قُلْنَ حَاشَ لِلّٰهِ مَا عَلِمْنَا عَلَيْهِ مِنْ سُوْۤءٍ ۗقَالَتِ امْرَاَتُ الْعَزِيْزِ الْـٰٔنَ حَصْحَصَ الْحَقُّۖ اَنَا۠ رَاوَدْتُّهٗ عَنْ نَّفْسِهٖ وَاِنَّهٗ لَمِنَ الصّٰدِقِيْنَ

qāla mā khaṭbukunna iż rāwattunna yūsufa ‘an nafsih(ī), qulna ḥāsya lillāhi mā ‘alimnā ‘alaihi min sū'(in), qālatimra'atul-‘azīzil-āna ḥaṣḥaṣal-ḥaqq(u), ana rāwattuhū ‘an nafsihī wa innahū laminaṣ-ṣādiqīn(a).

Acï (mëlëk) lueel (tënë diäär), "Ye yïn ë tɔ̈ yedi ɣɔn thëm wek Yusuf bï rot tääu piny?" Ku luelkë, "Allah acï thök, ɣok aacïn kërac ŋic tënë ye." Tiŋ de Al-Aziz acï lueel, "Ëmɛn yic acï ŋic, ɣɛn ee raan cï ye them ku thɛ̈l, ku në yic, yen ee raan töŋ de kɔc ke yic."

ذٰلِكَ لِيَعْلَمَ اَنِّيْ لَمْ اَخُنْهُ بِالْغَيْبِ وَاَنَّ اللّٰهَ لَا يَهْدِيْ كَيْدَ الْخَاۤىِٕنِيْنَ ۔

Żālika liya‘lama annī lam akhunhu bil-gaibi wa annallāha lā yahdī kaidal-khā'inīn(a).

(Yusuf acï lueel), "Kënë ee kë bï yen (Al-Aziz) ŋic lɔn këc ɣɛn ye thɔ̈ɔ̈r ë yic ɣɔn këc yen tɔ̈ thïn (baai), ku lɔn cï Nhialic thɔ̈ɔ̈r ë kɔc thɔ̈ɔ̈r gam .

۞ وَمَآ اُبَرِّئُ نَفْسِيْۚ اِنَّ النَّفْسَ لَاَمَّارَةٌ ۢ بِالسُّوْۤءِ اِلَّا مَا رَحِمَ رَبِّيْۗ اِنَّ رَبِّيْ غَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ

wa mā ubarri'u nafsī, innan-nafsa la'ammāratum bis-sū'i illā mā raḥima rabbī, inna rabbī gafūrur raḥīm(un).

Ku ɣɛn acïï rot ye (luel) lɔn cï ɣɛn nhomlääu (tënë kä cï röt wuɔ̈ɔ̈c), rin ë yic, nhiëër ee kërac bɛ̈i akölriëëc, ee (nhiëër) cï Bɛ̈nydiɛ̈ gäm käc. Ee yic, Bɛ̈nydiɛ̈ ee raan päl awɛ̈ɛ̈c, ee raan ë piɔ̈ɔ̈th käc.

وَقَالَ الْمَلِكُ ائْتُوْنِيْ بِهٖٓ اَسْتَخْلِصْهُ لِنَفْسِيْۚ فَلَمَّا كَلَّمَهٗ قَالَ اِنَّكَ الْيَوْمَ لَدَيْنَا مَكِيْنٌ اَمِيْنٌ

wa qālal-maliku'tūnī bihī astakhliṣhu linafsī, falammā kallamahū qāla innakal-yauma ladainā makīnun amīn(un).

Ku lueel mëlëk, "Bɛ̈ikë ye (Yusuf) tënë ɣa, ku ba lɔc (ke ye raan thiääk ke ɣɛn)." Na wën cï yen (mëlëk) jam kenë yen, ke lueel (mëlëk), "Ee yic, yïn (në) ye akäl kän acï bɛ̈n ya raan nɔŋ nyin dït apɛi në akutnhomda yic ku ye ɣok gam."

قَالَ اجْعَلْنِيْ عَلٰى خَزَاۤىِٕنِ الْاَرْضِۚ اِنِّيْ حَفِيْظٌ عَلِيْمٌ

qālaj‘alnī ‘alā khazā'inil-arḍ(i), innī ḥafīẓun ‘alīm(un).

Acï (Yusuf) lueel, "Loi ɣɛn ba ya raan ë tɔ̈ɔ̈u wëu ke baai (Ijip); rin ë yic ɣɛn ee raan ŋic käŋ, ku ŋic käŋ."

وَكَذٰلِكَ مَكَّنَّا لِيُوْسُفَ فِى الْاَرْضِ يَتَبَوَّاُ مِنْهَا حَيْثُ يَشَاۤءُۗ نُصِيْبُ بِرَحْمَتِنَا مَنْ نَّشَاۤءُ وَلَا نُضِيْعُ اَجْرَ الْمُحْسِنِيْنَ

wa każālika makkannā liyūsufa fil-arḍi yatabawwa'u minhā ḥaiṡu yasyā'(u), nuṣību biraḥmatinā man nasyā'u wa lā nuḍī‘u ajral-muḥsinīn(a).

Ku këya, ɣok aacï Jothep gäm të tɔ̈ yen thïn piny kënë yic (Ijip); ku lëu bï rëër të wïc yen thïn. Ku ɣok aa käc puɔ̈u gäm raan wïcku, ku ɣok aacie ariöp de kɔc käpath ye riɔ̈ɔ̈k.

وَلَاَجْرُ الْاٰخِرَةِ خَيْرٌ لِّلَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَكَانُوْا يَتَّقُوْنَ ࣖ

wa la'ajrul-ākhirati khairul lil-lażīna āmanū wa kānū yattaqūn(a).

Ku ee yic, ariöp de aköl ciëën ee piath tënë kɔc cï gam ku kɔc cï Nhialic door.

وَجَاۤءَ اِخْوَةُ يُوْسُفَ فَدَخَلُوْا عَلَيْهِ فَعَرَفَهُمْ وَهُمْ لَهٗ مُنْكِرُوْنَ

wa jā'a ikhwatu yūsufa fa dakhalū ‘alaihi fa ‘arafahum wa hum lahū munkirūn(a).

Ago mïthëkɔcken ke Jothep bɛ̈n (Ijip) ku lek (tënë). Ku yen (Jothep) acï ke ŋic, ku keek aa këc ye ŋic.

وَلَمَّا جَهَّزَهُمْ بِجَهَازِهِمْ قَالَ ائْتُوْنِيْ بِاَخٍ لَّكُمْ مِّنْ اَبِيْكُمْ ۚ اَلَا تَرَوْنَ اَنِّيْٓ اُوْفِى الْكَيْلَ وَاَنَا۠ خَيْرُ الْمُنْزِلِيْنَ

wa lammā jahhazahum bijahāzihim qāla'tūnī bi'akhil lakum min abīkum, alā tarauna annī ūfil-kaila wa ana khairul-munzilīn(a).

Ku wën cï yen (Jothep) cäm guiir tënë keek, go lueel, "Bɛ̈ikë wänhdun ë wun tök kek we (Benjamin). Cïk tïŋ lɔn ye ɣɛn thëm ëbɛ̈n them ku ɣɛn ee raan ë tɔŋ ëbɛ̈n?"

فَاِنْ لَّمْ تَأْتُوْنِيْ بِهٖ فَلَا كَيْلَ لَكُمْ عِنْدِيْ وَلَا تَقْرَبُوْنِ

fa illam ta'tūnī bihī falā kaila lakum ‘indī wa lā taqrabūn(i).

Ku na cïï ye bɛ̈ɛ̈i tënë ɣa, ke yïn acïn kë bï yök tënë ɣa, ku duɔ̈në ɣa thiɔ̈k."

قَالُوْا سَنُرَاوِدُ عَنْهُ اَبَاهُ وَاِنَّا لَفٰعِلُوْنَ

qālū sanurāwidu ‘anhu abāhu wa innā lafā‘ilūn(a).

Ku luelkë, “Ɣok aabï wun lëu (bï dɔm) ku ɣok aabï looi ë yic.”

وَقَالَ لِفِتْيٰنِهِ اجْعَلُوْا بِضَاعَتَهُمْ فِيْ رِحَالِهِمْ لَعَلَّهُمْ يَعْرِفُوْنَهَآ اِذَا انْقَلَبُوْٓا اِلٰٓى اَهْلِهِمْ لَعَلَّهُمْ يَرْجِعُوْنَ

wa qāla lifityānihij‘alū biḍā‘atahum fī riḥālihim la‘allahum ya‘rifūnahā iżanqalabū ilā ahlihim la‘allahum yarji‘ūn(a).

Ku lueel yen (Yusuf) tënë aluɔɔike, "Tääukë käken (käke gɛ̈r) në thäätken yiic, agokë ŋic lɔn nadë ke cïk dhuk tënë bɛ̈iken, ke ŋɔ̈ɔ̈th lɔn bï kek dhuk."

فَلَمَّا رَجَعُوْٓا اِلٰٓى اَبِيْهِمْ قَالُوْا يٰٓاَبَانَا مُنِعَ مِنَّا الْكَيْلُ فَاَرْسِلْ مَعَنَآ اَخَانَا نَكْتَلْ وَاِنَّا لَهٗ لَحٰفِظُوْنَ

falammā raja‘ū ilā abīhim qālū yā abānā muni‘a minnal-kailu fa arsil ma‘anā akhānā naktal wa innā lahū laḥāfiẓūn(a).

Ku na cïk dhuk tënë wun (Jakop) ke luelkë, "O wun! Acïn kë bï ɣok yök (në rap) (na cïï ɣok wënhda bɛ̈i), ke wënhda bï la kek ɣook agoku yök, ku ɣok abï ye tïŋ apath."

قَالَ هَلْ اٰمَنُكُمْ عَلَيْهِ اِلَّا كَمَآ اَمِنْتُكُمْ عَلٰٓى اَخِيْهِ مِنْ قَبْلُۗ فَاللّٰهُ خَيْرٌ حٰفِظًا وَّهُوَ اَرْحَمُ الرّٰحِمِيْنَ

qāla hal āmanukum ‘alaihi illā kamā amintukum ‘alā akhīhi min qabl(u), fallāhu khairun ḥāfiẓaw wa huwa arḥamur-rāḥimīn(a).

Yen (Jakop) acï lueel, "Yeŋö bï ɣɛn ye (Bunyamin) gäm yïn, cït man cï ɣɛn wënhde (Yusuf) gäm yïn thɛɛr?" Ku Allah yenë kee raan ye kɔc tiit apath ku yen ee raan ye kɔc piɔ̈ɔ̈th käc apɛi në kɔc piɔ̈ɔ̈th käc yiic .

وَلَمَّا فَتَحُوْا مَتَاعَهُمْ وَجَدُوْا بِضَاعَتَهُمْ رُدَّتْ اِلَيْهِمْۗ قَالُوْا يٰٓاَبَانَا مَا نَبْغِيْۗ هٰذِهٖ بِضَاعَتُنَا رُدَّتْ اِلَيْنَا وَنَمِيْرُ اَهْلَنَا وَنَحْفَظُ اَخَانَا وَنَزْدَادُ كَيْلَ بَعِيْرٍۗ ذٰلِكَ كَيْلٌ يَّسِيْرٌ

wa lammā fataḥū matā‘ahum wajadū biḍā‘atahum ruddat ilaihim, qālū yā abānā mā nabgī, hāżihī biḍā‘atunā ruddat ilainā wa namīru ahlanā wa naḥfaẓu akhānā wa nazdādu kaila ba‘īr(in), żālika kailuy yasīr(un).

Ku na cïk käken liep, ke yökkë käken (exchange) cï dhuk tënë keek. Ku luelkë, "O wun! Yeŋö lëu buk wïc. Käk aa käkuɔ cï dhuɔ̈kciɛ̈ɛ̈n tënë ɣook, ku ɣok abï kɔckuɔ ya cam, ku ɣok abï kɔc ruääikuɔ ya tïŋ, ku ɣok abï naŋ mïïth kɔ̈k (ke rap) thiek cït man de thön ë thön. Kënë ee kë thiin koor (tënë mëlëŋ de Ijip)."

قَالَ لَنْ اُرْسِلَهٗ مَعَكُمْ حَتّٰى تُؤْتُوْنِ مَوْثِقًا مِّنَ اللّٰهِ لَتَأْتُنَّنِيْ بِهٖٓ اِلَّآ اَنْ يُّحَاطَ بِكُمْۚ فَلَمَّآ اٰتَوْهُ مَوْثِقَهُمْ قَالَ اللّٰهُ عَلٰى مَا نَقُوْلُ وَكِيْلٌ

qāla lan ursilahū ma‘akum ḥattā tu'tūni mauṡiqam minallāhi lata'tunnanī bihī illā ayyuḥāṭa bikum, falammā ātauhu mauṡiqahum qālallāhu ‘alā mā naqūlu wakīl(un).

Acï (Jacob) lueel, "Ɣɛn acïï bï puɔ̈l bï la (la) kek yïn, agut cï ba ɣa thɔn në (rin) Allah, lɔn bï yïn ye dhuɔ̈k ɣa nhom ë yic, të cïn yïn gɔ̈lpiny (në kɔc atɛ̈ɛ̈r)." Nawën cïk thɔn, ke yen (Jakop) acï lueel, "Nhialic ee raan ye käŋ tïŋ."

وَقَالَ يٰبَنِيَّ لَا تَدْخُلُوْا مِنْۢ بَابٍ وَّاحِدٍ وَّادْخُلُوْا مِنْ اَبْوَابٍ مُّتَفَرِّقَةٍۗ وَمَآ اُغْنِيْ عَنْكُمْ مِّنَ اللّٰهِ مِنْ شَيْءٍۗ اِنِ الْحُكْمُ اِلَّا لِلّٰهِ ۗعَلَيْهِ تَوَكَّلْتُ وَعَلَيْهِ فَلْيَتَوَكَّلِ الْمُتَوَكِّلُوْنَ

wa qāla yā baniyya lā tadkhulū mim bābiw wāḥidiw wadkhulū min abwābim mutafarriqah(tin), wa mā ugnī ‘ankum minallāhi min syai'(in), inil-ḥukmu illā lillāh(i), ‘alaihi tawakkaltu wa ‘alaihi falyatawakkalil-mutawakkilūn(a).

Ku lueel (Jacob), "O mïthkiɛ̈! Duɔ̈kkë lɔ në ɣöt thok tökic, ku lɔ në ɣöt thok wääc; ku na yïn ya, ke ɣɛn acïï lëu ba we gël në kë thiin koor tënë Allah (thök). Kë cï tak ee këde Allah yetök. Në yeen ɣɛn acï gamdiɛ̈ tääu thïn ku ɣɛn acï kɔc cï gamden tääu në yeen yic aya."

وَلَمَّا دَخَلُوْا مِنْ حَيْثُ اَمَرَهُمْ اَبُوْهُمْۗ مَا كَانَ يُغْنِيْ عَنْهُمْ مِّنَ اللّٰهِ مِنْ شَيْءٍ اِلَّا حَاجَةً فِيْ نَفْسِ يَعْقُوْبَ قَضٰىهَاۗ وَاِنَّهٗ لَذُوْ عِلْمٍ لِّمَا عَلَّمْنٰهُ وَلٰكِنَّ اَكْثَرَ النَّاسِ لَا يَعْلَمُوْنَ ࣖ

wa lammā dakhalū min ḥaiṡu amarahum abūhum, mā kāna yugnī ‘anhum minallāhi min syai'in illā ḥājatan fī nafsi ya‘qūba qaḍāhā, wa innahū lażū ‘ilmil limā ‘allamnāhu wa lākinna akṡaran-nāsi lā ya‘lamūn(a).

Ku na cïk lɔ thïn cït tɛ̈ cï wun ye lueel thïn, (lɔ̈ŋden) acïï lëu bïk lööŋ ke Allah rɛɛc në kë thiin koor, (ku ee) kë wïc Jakop yetök cï yen tak. Ku ë yic, yen anɔŋ ŋïc, rin cï ɣok ye piɔ̈ɔ̈c. Ku kɔc juëc akëc ŋic.

وَلَمَّا دَخَلُوْا عَلٰى يُوْسُفَ اٰوٰٓى اِلَيْهِ اَخَاهُ قَالَ اِنِّيْٓ اَنَا۠ اَخُوْكَ فَلَا تَبْتَىِٕسْ بِمَا كَانُوْا يَعْمَلُوْنَ

wa lammā dakhalū ‘alā yūsufa āwā ilaihi akhāhu qāla innī akhūka falā tabta'is bimā kānū ya‘malūn(a).

Ku na cïk lɔ thïn (tënë) Yuth, ke tɛ̈ɛ̈u wënhde (Bunyamin) tëde, go (Yusup) lueel, "Ee yic ɣɛn ee wënhdu, duk puɔ̈u riääk në kë cïk looi."

فَلَمَّا جَهَّزَهُمْ بِجَهَازِهِمْ جَعَلَ السِّقَايَةَ فِيْ رَحْلِ اَخِيْهِ ثُمَّ اَذَّنَ مُؤَذِّنٌ اَيَّتُهَا الْعِيْرُ اِنَّكُمْ لَسٰرِقُوْنَ

falammā jahhazahum bijahāzihim ja‘las-siqāyata fī raḥli akhīhi ṡumma ażżana mu'ażżinun ayyatuhal-‘īru innakum lasāriqūn(a).

Ku wën cï mïïth thök ë thök ë thök ë thök ë thök ë thök ë thök ë thök ë thök ë thök. Ku jɔl raan tök rɛ̈l, "O raan ë jäl! Ee yic, wek aa cuɛ̈ɛ̈r."

قَالُوْا وَاَقْبَلُوْا عَلَيْهِمْ مَّاذَا تَفْقِدُوْنَ

qālū wa aqbalū ‘alaihim māżā tafqidūn(a).

Ku thiëckë, ke ŋoot ke tɔ̈u ke nhïïm (kɔc ë ke gɔ̈k), “Yeŋö ca määr?”

قَالُوْا نَفْقِدُ صُوَاعَ الْمَلِكِ وَلِمَنْ جَاۤءَ بِهٖ حِمْلُ بَعِيْرٍ وَّاَنَا۠ بِهٖ زَعِيْمٌ

qālū nafqidu ṣuwā‘al-maliki wa liman jā'a bihī ḥimlu ba‘īriw wa ana bihī za‘īm(un).

Gokë dhuknhom, "Ɣok acï pïu ke mëlëk määr, ku raan lëu bï dhuɔ̈kciëën abï yök (käŋ thiek cït) thëm de thɔ̈rɔ̈l, ku ɣɛn acï yeen gam."

قَالُوْا تَاللّٰهِ لَقَدْ عَلِمْتُمْ مَّا جِئْنَا لِنُفْسِدَ فِى الْاَرْضِ وَمَا كُنَّا سٰرِقِيْنَ

qālū tallāhi laqad ‘alimtum mā ji'tanā linufsida fil-arḍi wa mā kunnā sāriqīn(a).

Ku dhukkë (mɛ̈thë Jothep) an, "Në Allah, yic, yïn aŋic lɔn këc ɣok bɛ̈n buk kärac looi piny kënë yic ku ɣok aacie cuɛ̈ɛ̈r."

قَالُوْا فَمَا جَزَاۤؤُهٗٓ اِنْ كُنْتُمْ كٰذِبِيْنَ

qālū famā jazā'uhū in kuntum kāżibīn(a).

Gokë lueel an, “Ku yeŋö bï yïn tɛ̈m awuɔ̈c të lueth yïn?”

قَالُوْا جَزَاۤؤُهٗ مَنْ وُّجِدَ فِيْ رَحْلِهٖ فَهُوَ جَزَاۤؤُهٗ ۗ كَذٰلِكَ نَجْزِى الظّٰلِمِيْنَ

qālū jazā'uhū maw wujida fī raḥlihī fa huwa jazā'uh(ū), każālika najziẓ-ẓālimīn(a).

Gokë dhuknhom, "Kë rɛɛc ee raan yök në thönke yic (kë cï määr), ke yen ë rot abï lööŋ yök. Yen ë tɛ̈ ye ɣok kɔc cï awɛ̈ɛ̈c looi lööŋ gäm thïn."

فَبَدَاَ بِاَوْعِيَتِهِمْ قَبْلَ وِعَاۤءِ اَخِيْهِ ثُمَّ اسْتَخْرَجَهَا مِنْ وِّعَاۤءِ اَخِيْهِۗ كَذٰلِكَ كِدْنَا لِيُوْسُفَۗ مَا كَانَ لِيَأْخُذَ اَخَاهُ فِيْ دِيْنِ الْمَلِكِ اِلَّآ اَنْ يَّشَاۤءَ اللّٰهُ ۗنَرْفَعُ دَرَجٰتٍ مَّنْ نَّشَاۤءُۗ وَفَوْقَ كُلِّ ذِيْ عِلْمٍ عَلِيْمٌ

fa bada'a bi'au‘iyatihim qabla wi‘ā'i akhīhi ṡummastakhrajahā miw wi‘ā'i akhīh(i), każālika kidnā liyūsuf(a), mā kāna liya'khuża akhāhu fī dīnil-maliki illā ay yasyā'allāh(u), narfa‘u darajātim man nasyā'(u), wa fauqa kulli żī ‘ilmin ‘alīm(un).

Ku jɔl (bï thëm) thökden jɔɔk ke këc (thëm) thök ë wënhde ë rot, ku jɔl (cup de mëlëk) nyaai në thök ë wënhde yic. Ku ɣok aacï (aguiɛɛr) guiir tënë Yusuf. Acïï lëu bï wänmääthde gël cït man tɔ̈ yen në löŋ de mëlëk yic, të cïn yen kë wïc Nhialic. Wek aa kɔc wïcku keek jat nhial; ku nhial në raan ëbɛ̈n ŋic käŋ anɔŋ raan ŋic käjuëc .

۞ قَالُوْٓا اِنْ يَّسْرِقْ فَقَدْ سَرَقَ اَخٌ لَّهٗ مِنْ قَبْلُۚ فَاَسَرَّهَا يُوْسُفُ فِيْ نَفْسِهٖ وَلَمْ يُبْدِهَا لَهُمْۚ قَالَ اَنْتُمْ شَرٌّ مَّكَانًا ۚوَاللّٰهُ اَعْلَمُ بِمَا تَصِفُوْنَ

qālū iy yasriq faqad saraqa akhul lahū min qabl(u), fa asarrahā yūsufu fī nafsihī wa lam yubdihā lahum, qāla antum syarrum makānā(n), wallāhu a‘lamu bimā taṣifūn(a).

Ku luelkë, "Na cï kual, ​​ke wënhde acï kual aya." Ku ëcï Yuthep (riääk) thiaan në ye piɔ̈u ku këc ke nyuɔɔth. Acï lueel (në piɔ̈nde yic), "Tënë tɔ̈u yïn thïn ee rac apɛi. Ku Allah aŋic kë ca lueel apuɔth."

قَالُوْا يٰٓاَيُّهَا الْعَزِيْزُ اِنَّ لَهٗٓ اَبًا شَيْخًا كَبِيْرًا فَخُذْ اَحَدَنَا مَكَانَهٗ ۚاِنَّا نَرٰىكَ مِنَ الْمُحْسِنِيْنَ

qālū yā ayyuhal-‘azīzu inna lahū aban syaikhan kabīran fa khuż aḥadanā makānah(ū), innā narāka minal-muḥsinīn(a).

Ku luelkë, "O Al-Aziz! Anɔŋ wun dït, ku dɔm raan tök në ɣook yiic, ee yic ɣok aa tïŋ ke yïn ye raan töŋ de kɔc ye käpath looi."

قَالَ مَعَاذَ اللّٰهِ اَنْ نَّأْخُذَ اِلَّا مَنْ وَّجَدْنَا مَتَاعَنَا عِنْدَهٗٓ ۙاِنَّآ اِذًا لَّظٰلِمُوْنَ ࣖ

qāla ma‘āżallāhi an na'khuża illā maw wajadnā matā‘anā ‘indah(ū), innā iżal laẓālimūn(a).

Acï (Yusuf) lueel, "Ɣɛn ye Allah thiëëc bï ɣok gël bï ɣok (raan ëbɛ̈n) cïï mac, ee raan cï ɣok käkuɔ yök kenë yen, naa (luɔɔi) yeen, ë ka ye nyuɔɔth lɔn ye ɣok kɔc cï awɛ̈ɛ̈c looi."

فَلَمَّا اسْتَيْـَٔسُوْا مِنْهُ خَلَصُوْا نَجِيًّاۗ قَالَ كَبِيْرُهُمْ اَلَمْ تَعْلَمُوْٓا اَنَّ اَبَاكُمْ قَدْ اَخَذَ عَلَيْكُمْ مَّوْثِقًا مِّنَ اللّٰهِ وَمِنْ قَبْلُ مَا فَرَّطْتُّمْ فِيْ يُوْسُفَ فَلَنْ اَبْرَحَ الْاَرْضَ حَتّٰى يَأْذَنَ لِيْٓ اَبِيْٓ اَوْ يَحْكُمَ اللّٰهُ لِيْۚ وَهُوَ خَيْرُ الْحٰكِمِيْنَ

falammastai'asū minhu khalaṣū najiyyā(n), qāla kabīruhum alam ta‘lamū anna abākum qad akhaża ‘alaikum mauṡiqam minallāhi wa min qablu mā farrattum fī yūsufa falan abraḥal-arḍa ḥattā ya'żana lī abī au yaḥkumallāhu lī, wa huwa khairul-ḥākimīn(a).

Ku na cïk puɔ̈th riääk në yeen (kë cï Jothep tak) ke keek aake tɔ̈ keepɛ̈i (ke ŋoot ë ke jam) në wël lik. Raandït ë keek acï lueel, "Acïn kë nyic lɔn cï wun yïn thɔn tënë (rin ke) Allah ku ke yïn këc Yusuf puɔ̈l? Këya, ɣɛn acïï bï jäl piny kënë (Egypt), agut cï wun puɔ̈l (bï dhuk), wala Allah bï ɣa gël. Ku yen ee raan ë luk path."

اِرْجِعُوْٓا اِلٰٓى اَبِيْكُمْ فَقُوْلُوْا يٰٓاَبَانَآ اِنَّ ابْنَكَ سَرَقَۚ وَمَا شَهِدْنَآ اِلَّا بِمَا عَلِمْنَا وَمَا كُنَّا لِلْغَيْبِ حٰفِظِيْنَ

irji‘ū ilā abīkum fa qūlū yā abānā innabnaka saraq(a), wa mā syahidnā illā bimā ‘alimnā wa mā kunnā lil-gaibi ḥāfiẓīn(a).

Dhuk yïn tënë wun ku luel, "O wun! Ee yic, mɛnhdu acï kual ku ɣok aacï kë ŋicku ëya tïŋ ku ɣok aa kuc kë tɔ̈ ciëën."

وَسْـَٔلِ الْقَرْيَةَ الَّتِيْ كُنَّا فِيْهَا وَالْعِيْرَ الَّتِيْٓ اَقْبَلْنَا فِيْهَاۗ وَاِنَّا لَصٰدِقُوْنَ

was'alil-qaryatal-latī kunnā fīhā wal-‘īral-latī aqbalnā fīhā, wa innā laṣādiqūn(a).

Ku thiëc (kɔc rɛ̈ɛ̈r) piny tɔ̈ ɣok thïn, ku kɔc cï bɛ̈n kek ɣook. Ku ɣok aa kɔc path.”

قَالَ بَلْ سَوَّلَتْ لَكُمْ اَنْفُسُكُمْ اَمْرًاۗ فَصَبْرٌ جَمِيْلٌ ۗعَسَى اللّٰهُ اَنْ يَّأْتِيَنِيْ بِهِمْ جَمِيْعًاۗ اِنَّهٗ هُوَ الْعَلِيْمُ الْحَكِيْمُ

qāla bal sawwalat lakum anfusukum amrā(n), fa ṣabrun jamīl(un), ‘asallāhu ay ya'tiyanī bihim jamī‘ā(n), innahū huwal-‘alīmul-ḥakīm(u).

Acï (Jacob) lueel, "Në yic, yïn ee raan töŋ ye käpath (kärac) tïŋ. Këya (tɔ̈cdiɛ̈) ee tïït path. Ɣɛn ŋɔ̈ɔ̈th lɔn bï Allah keek bɛ̈i ëbɛ̈n tënë ɣɛɛn. Ee yic, yen ee raan ŋic käŋ ëbɛ̈n, raan ŋic käŋ ëbɛ̈n."

وَتَوَلّٰى عَنْهُمْ وَقَالَ يٰٓاَسَفٰى عَلٰى يُوْسُفَ وَابْيَضَّتْ عَيْنٰهُ مِنَ الْحُزْنِ فَهُوَ كَظِيْمٌ

wa tawallā ‘anhum wa qāla yā asafā ‘alā yūsufa wabyaḍḍat ‘aināhu minal-ḥuzni fa huwa kaẓīm(un).

Ku yen (Jakop) acï rot wel tënë keek (mɛ̈thke) ku lueel, "Oh ɣɛn acï puɔ̈u riääk tënë Jothep," ku ëcï nyin ɣeer në riääk de piɔ̈u. Acï gɔ̈thde gël (tënë mïthke).

قَالُوْا تَاللّٰهِ تَفْتَؤُا تَذْكُرُ يُوْسُفَ حَتّٰى تَكُوْنَ حَرَضًا اَوْ تَكُوْنَ مِنَ الْهٰلِكِيْنَ

qālū tallāhi tafta'u tażkuru yūsufa ḥattā takūna ḥaraḍan au takūna minal-hālikīn(a).

Ku luelkë, "Në Allah, yïn acïï lëu ba Yusuf puɔ̈l, agut cï yïn (bï yïn yök) tuany dït apɛi wala yïn tɔ̈ në kɔc bï thou yiic."

قَالَ اِنَّمَآ اَشْكُوْا بَثِّيْ وَحُزْنِيْٓ اِلَى اللّٰهِ وَاَعْلَمُ مِنَ اللّٰهِ مَا لَا تَعْلَمُوْنَ

qāla innamā asykū baṡṡī wa ḥuznī ilallāhi wa a‘lamu minallāhi mā lā ta‘lamūn(a).

Acï (Jacob) dhuknhom, "Ee Nhialic yetök yen ye ɣɛn gɔ̈th në kärɛc ku riääkdiɛ̈. Ku ɣɛn aŋic tënë Nhialic kë cïï wek ŋic."

يٰبَنِيَّ اذْهَبُوْا فَتَحَسَّسُوْا مِنْ يُّوْسُفَ وَاَخِيْهِ وَلَا تَا۟يْـَٔسُوْا مِنْ رَّوْحِ اللّٰهِ ۗاِنَّهٗ لَا يَا۟يْـَٔسُ مِنْ رَّوْحِ اللّٰهِ اِلَّا الْقَوْمُ الْكٰفِرُوْنَ

yā baniyyażhabū fa taḥassasū miy yūsufa wa akhīhi wa lā tai'asū mir rauḥillāh(i), innahū lā yai'asu mir rauḥillāhi illal-qaumul-kāfirūn(a).

O mïthkiɛ̈! Lɔ, wïc (wël) ë Yusuf ku mïthëkɔcken ku duɔ̈në nhom dhäär në nhiɛ̈ɛ̈r de Allah. Në yic, kɔc cï puɔ̈th riääk në käc de Nhialic aye kɔc këc gam abac."

فَلَمَّا دَخَلُوْا عَلَيْهِ قَالُوْا يٰٓاَيُّهَا الْعَزِيْزُ مَسَّنَا وَاَهْلَنَا الضُّرُّ وَجِئْنَا بِبِضَاعَةٍ مُّزْجٰىةٍ فَاَوْفِ لَنَا الْكَيْلَ وَتَصَدَّقْ عَلَيْنَاۗ اِنَّ اللّٰهَ يَجْزِى الْمُتَصَدِّقِيْنَ

falammā dakhalū ‘alaihi qālū yā ayyuhal-‘azīzu massanā wa ahlanaḍ-ḍurru wa ji'nā bibiḍā‘atim muzjātin fa aufi lanal-kaila wa taṣaddaq ‘alainā, innallāha yajzil-mutaṣaddiqīn(a).

Ku na cïk lɔ (tënë) Yusuf, ke luelkë, "O Al-Aziz! Ɣok ku kɔc ke paanden ɣok aacï yök ke ɣok cï kärɛc yök ku ɣok aacï bɛ̈n buk kä cïn kë tɔ̈ thïn bɛ̈i, ku thiöŋkë ɣook në (käŋ) ë thäät, ku gämkë ɣook käk ë rɛ̈ɛ̈c. Ee yic, Allah ee kɔc ë rɛ̈ɛ̈c gäm ariööp.”

قَالَ هَلْ عَلِمْتُمْ مَّا فَعَلْتُمْ بِيُوْسُفَ وَاَخِيْهِ اِذْ اَنْتُمْ جٰهِلُوْنَ

qāla hal ‘alimtum mā fa‘altum biyūsufa wa akhīhi iż antum jāhilūn(a).

Acï (Jothep) lueel, “Ŋic kë ca looi tënë Jothep ku wänmääthde, rin këc wek kë bï bɛ̈n bei në luɔidu yic ŋic?”

قَالُوْٓا ءَاِنَّكَ لَاَنْتَ يُوْسُفُۗ قَالَ اَنَا۠ يُوْسُفُ وَهٰذَآ اَخِيْ قَدْ مَنَّ اللّٰهُ عَلَيْنَاۗ اِنَّهٗ مَنْ يَّتَّقِ وَيَصْبِرْ فَاِنَّ اللّٰهَ لَا يُضِيْعُ اَجْرَ الْمُحْسِنِيْنَ

qālū a'innaka la'anta yūsuf(u), qāla ana yūsufu wa hāżā akhī qad mannallāhu ‘alainā, innahū may yataqqi wa yaṣbir fa innallāha lā yuḍī‘u ajral-muḥsinīn(a).

Gokë lueel, “Ee yïn Jothep ayic?” Acï (Jothep) lueel, "Ɣɛn ee Jothep, ku yen ee wänmääth. Ee yic, Nhialic acï nhiɛ̈ɛ̈rde gäm ɣook. Ee yic, raan ëbɛ̈n riɔ̈ɔ̈c Nhialic ku tïït, ke ee yic, Nhialic acïï wëu ke kɔc ye käpath looi ye riɔ̈ɔ̈k."

قَالُوْا تَاللّٰهِ لَقَدْ اٰثَرَكَ اللّٰهُ عَلَيْنَا وَاِنْ كُنَّا لَخٰطِـِٕيْنَ

qālū tallāhi laqad āṡarakallāhu ‘alainā wa in kunnā lakhāṭi'īn(a).

Ku luelkë, "Në Allah, Allah acï yïïn nhiaar apɛi tënë ɣook, ku ee yic ɣok aa kɔc cï awɛ̈ɛ̈c looi (kɔc cï awɛ̈ɛ̈c looi)."

قَالَ لَا تَثْرِيْبَ عَلَيْكُمُ الْيَوْمَۗ يَغْفِرُ اللّٰهُ لَكُمْ ۖوَهُوَ اَرْحَمُ الرّٰحِمِيْنَ

qāla lā taṡrība ‘alaikumul-yaum(a), wa yagfirullāhu lakum, wa huwa arḥamur-rāḥimīn(a).

Acï (Yusuf) lueel, "Akölë acïn kë rɛɛc cï yök tënë yïïn, abï Nhialic yï päl awɛ̈ɛ̈c. Ku yen ee raan ë kɔc ë kɔc ë kɔc ë kɔc ë piɔ̈ɔ̈th käc."

اِذْهَبُوْا بِقَمِيْصِيْ هٰذَا فَاَلْقُوْهُ عَلٰى وَجْهِ اَبِيْ يَأْتِ بَصِيْرًا ۚوَأْتُوْنِيْ بِاَهْلِكُمْ اَجْمَعِيْنَ ࣖ

iżhabū biqamīṣī hāżā fa alqūhu ‘alā wajhi abī ya'ti baṣīrā(n), wa'tūnī bi'ahlikum ajma‘īn(a).

Lɔ kek alɛ̈thkiɛ̈, ku jal keek tääu në wun nyin, ku ka bï jäl tïŋ; Ku bɛ̈ɛ̈ikë kɔckuɔ ëbën tënë ɣa.”

وَلَمَّا فَصَلَتِ الْعِيْرُ قَالَ اَبُوْهُمْ اِنِّيْ لَاَجِدُ رِيْحَ يُوْسُفَ لَوْلَآ اَنْ تُفَنِّدُوْنِ

wa lammā faṣalatil-‘īru qāla abūhum innī la'ajidu rīḥa yūsufa lau lā an tufannidūn(i).

Ku na cï kɔc cath jäl (në piny de Ijip), ke wun acï lueel, "Ee yic ɣɛn acï pïu ë Yusuf ŋɔ̈ɔ̈r, na këc yïn ɣa gɔ̈k lɔn cï ɣɛn nhom ril (ë yic, yïn aacï ɣa cɔk ye yic)."

قَالُوْا تَاللّٰهِ اِنَّكَ لَفِيْ ضَلٰلِكَ الْقَدِيْمِ

qālū tallāhi innaka lafī ḍalālikal-qadīm(i).

Keek (paanden) acïk lueel, "Në Allah, yïn aŋot yï tɔ̈ në käkun cï röt wuɔ̈ɔ̈c yiic."

فَلَمَّآ اَنْ جَاۤءَ الْبَشِيْرُ اَلْقٰىهُ عَلٰى وَجْهِهٖ فَارْتَدَّ بَصِيْرًاۗ قَالَ اَلَمْ اَقُلْ لَّكُمْۙ اِنِّيْٓ اَعْلَمُ مِنَ اللّٰهِ مَا لَا تَعْلَمُوْنَ

falammā an jā'al-basyīru alqāhu ‘alā wajihihī fartadda baṣīrā(n), qāla alam aqul lakum, innī a‘lamu minallāhi mā lā ta‘lamūn(a).

Ku wën cï raan ë bɛ̈ɛ̈i wɛ̈t path bɛ̈n, ke tɛ̈ɛ̈u (alɛ̈th) në yenhom (Jakop) nhom, ku jɔl tïŋ. Acï (Jakop) lueel, "Akëc lɛ̈k we lɔn ŋiɛc ɣɛn kë cïï wek ŋic tënë Nhialic."

قَالُوْا يٰٓاَبَانَا اسْتَغْفِرْ لَنَا ذُنُوْبَنَآ اِنَّا كُنَّا خٰطِـِٕيْنَ

qālū yā abānastagfir lanā żunūbanā innā kunnā khāṭi'īn(a).

Ku luelkë, "O wun! Thiëc ë päl awuɔ̈cda tënë ɣook, ee yic ɣok aacï awuɔ̈c (awuɔ̈c looi)."

قَالَ سَوْفَ اَسْتَغْفِرُ لَكُمْ رَبِّيْ ۗاِنَّهٗ هُوَ الْغَفُوْرُ الرَّحِيْمُ

qāla saufa astagfiru lakum rabbī, innahū huwal-gafūrur-raḥīm(u).

Acï (Jacob) lueel, "Ɣɛn abï Bɛ̈nydiɛ̈ thiëëc bï yïn päl awuɔ̈c. Ee yic, yen ee raan ë päl awuɔ̈c, ku ë raan ë piɔ̈ɔ̈th käc."

فَلَمَّا دَخَلُوْا عَلٰى يُوْسُفَ اٰوٰٓى اِلَيْهِ اَبَوَيْهِ وَقَالَ ادْخُلُوْا مِصْرَ اِنْ شَاۤءَ اللّٰهُ اٰمِنِيْنَ ۗ

falammā dakhalū ‘alā yūsufa āwā ilaihi abawaihi wa qāladkhulū miṣra in syā'allāhu āminīn(a).

Ku nawën cïk lɔ (tënë) Yusuf, ke dɔm (ku guiir tëde) kɔc ë dhiëth yen, ku lueel, "Lɔ piny Ijip, të wïc Nhialic, ke we cïn kë riääk."

وَرَفَعَ اَبَوَيْهِ عَلَى الْعَرْشِ وَخَرُّوْا لَهٗ سُجَّدًاۚ وَقَالَ يٰٓاَبَتِ هٰذَا تَأْوِيْلُ رُءْيَايَ مِنْ قَبْلُ ۖقَدْ جَعَلَهَا رَبِّيْ حَقًّاۗ وَقَدْ اَحْسَنَ بِيْٓ اِذْ اَخْرَجَنِيْ مِنَ السِّجْنِ وَجَاۤءَ بِكُمْ مِّنَ الْبَدْوِ مِنْۢ بَعْدِ اَنْ نَّزَغَ الشَّيْطٰنُ بَيْنِيْ وَبَيْنَ اِخْوَتِيْۗ اِنَّ رَبِّيْ لَطِيْفٌ لِّمَا يَشَاۤءُ ۗاِنَّهٗ هُوَ الْعَلِيْمُ الْحَكِيْمُ

wa rafa‘a abawaihi ‘alal-‘arsyi wa kharrū lahū sujjadā(n), wa qāla yā abati hāżā ta'wīlu ru'yāya min qabl(u), qad ja‘alahā rabbī ḥaqqā(n), wa qad aḥsana bī iż akhrajanī minas-sijni wa jā'a bikum minal-badwi mim ba‘di an nazagasy-syaiṭānu bainī wa baina ikhwatī, inna rabbī laṭīful limā yasyā'(u), innahū huwal-‘alīmul-ḥakīm(u).

ku ëcï kɔc ë dhiëth yen jat nhial në thöny de bääny yic. Ku keek (kedhie) aacï röt gut piny tënë ye (Yusuf). Ku lueel (Yusuf) an, "O wun! Kënë ee wɛ̈ɛ̈rë yic de ŋɔ̈thdiɛ̈ thɛɛr. Ku ee yic, Bɛ̈nydiɛ̈ acï ye looi bï ya yic. Ee yic, Bɛ̈nydiɛ̈ acï këpath looi tënë ɣɛɛn, ɣɔn cï yen ɣɛn lony ɣön de mäc ku ɣɔn bïï yen yïn bei baai, wën cï jɔŋrac (määth) riɔ̈ɔ̈k në kaamdiɛ̈ ku mïthëkɔckiɛ̈, Ee yic, yen ee Bɛ̈nydït ë yic. Raan ŋic käŋ kedhiɛ, raan ŋic käŋ ëbën.

۞ رَبِّ قَدْ اٰتَيْتَنِيْ مِنَ الْمُلْكِ وَعَلَّمْتَنِيْ مِنْ تَأْوِيْلِ الْاَحَادِيْثِۚ فَاطِرَ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِۗ اَنْتَ وَلِيّٖ فِى الدُّنْيَا وَالْاٰخِرَةِۚ تَوَفَّنِيْ مُسْلِمًا وَّاَلْحِقْنِيْ بِالصّٰلِحِيْنَ

rabbi qad ātaitanī minal-mulki wa ‘allamtanī min ta'wīlil-aḥādīṡ(i), fāṭiras-samāwāti wal-arḍ(i), anta waliyyī fid-dun-yā wal-ākhirah(ti), tawaffanī muslimaw wa alḥiqnī biṣ-ṣāliḥīn(a).

Bɛ̈nydiɛ̈, ee yic Yïn acï ɣa yiɛ̈n riɛl kɔ̈k ku yïn acï ɣa piɔ̈ɔ̈c ba wël kɔ̈k ke ŋɔ̈th waaric. (O Nhialic), raan ë cak nhial ku piny, yïn ee raan ë gël ɣɛn në pinynhom ku në pinynhom, pɛ̈l ɣɛn ke ɣɛn ye Muthilim ku mat ɣɛn kenë kɔc ke Nhialic."

ذٰلِكَ مِنْ اَنْۢبَاۤءِ الْغَيْبِ نُوْحِيْهِ اِلَيْكَۚ وَمَا كُنْتَ لَدَيْهِمْ اِذْ اَجْمَعُوْٓا اَمْرَهُمْ وَهُمْ يَمْكُرُوْنَ

Żālika min ambā'il-gaibi nūḥīhi ilaik(a), wa mā kunta ladaihim iż ajma‘ū amrahum wa hum yamkurūn(a).

Yen ee wël kɔ̈k këc tïŋ cï ɣok ke nyuɔɔth tënë yïn (Muhammad); cɔk alɔn këc yïn tɔ̈ ke keek, ɣɔn cï kek mat bïk dhöl ë dhöl (bïk Jothep tääu pïu yiic) guiir.

وَمَآ اَكْثَرُ النَّاسِ وَلَوْ حَرَصْتَ بِمُؤْمِنِيْنَ

wa mā akṡarun-nāsi wa lau ḥaraṣta bimu'minīn(a).

Ku kɔc juëc aacïï bï gam cɔk alɔn wïc yïn ye apɛi.

وَمَا تَسْـَٔلُهُمْ عَلَيْهِ مِنْ اَجْرٍۗ اِنْ هُوَ اِلَّا ذِكْرٌ لِّلْعٰلَمِيْنَ ࣖ

wa mā tas'aluhum ‘alaihi min ajr(in), in huwa illā żikrul lil-‘ālamīn(a).

Ku yïn acïï keek ye thiëëc këdäŋ ë dhukciëën (rin ë cɔ̈tdu), rin (cɔ̈t) kënë ee piööc tënë pinynhom ëbën.

وَكَاَيِّنْ مِّنْ اٰيَةٍ فِى السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِ يَمُرُّوْنَ عَلَيْهَا وَهُمْ عَنْهَا مُعْرِضُوْنَ

wa ka'ayyim min āyatin fis-samāwāti wal-arḍi yamurrūna ‘alaihā wa hum ‘anhā mu‘rḍūn(a).

Ku ye käŋ juëc (ke dït de Nhialic) nhial ku piny cïk tëëk, ku keek aacï röt wel tënë keek.

وَمَا يُؤْمِنُ اَكْثَرُهُمْ بِاللّٰهِ اِلَّا وَهُمْ مُّشْرِكُوْنَ

wa mā yu'minu akṡaruhum billāhi illā wa hum musyrikūn(a).

Ku kɔc juëc ke keek acie gam në Allah, në yic, aye kɔcken mat ke Yeen.

اَفَاَمِنُوْٓا اَنْ تَأْتِيَهُمْ غَاشِيَةٌ مِّنْ عَذَابِ اللّٰهِ اَوْ تَأْتِيَهُمُ السَّاعَةُ بَغْتَةً وَّهُمْ لَا يَشْعُرُوْنَ

afa aminū an ta'tiyahum gāsyiyatum min ‘ażābillāhi au ta'tiyahumus-sā‘atu bagtataw wa hum lā yasy‘urūn(a).

Yekë röt yök ke cï röt gël tënë bɛ̈n de tɔŋ de Allah cï keek kum, ka bï bɛ̈n de awuɔ̈c de Nhialic ë ke cï riääk, ke këckë ŋic?

قُلْ هٰذِهٖ سَبِيْلِيْٓ اَدْعُوْٓا اِلَى اللّٰهِ ۗعَلٰى بَصِيْرَةٍ اَنَا۠ وَمَنِ اتَّبَعَنِيْ ۗوَسُبْحٰنَ اللّٰهِ وَمَآ اَنَا۠ مِنَ الْمُشْرِكِيْنَ

qul hāżihī sabīlī ad‘ū ilallāh(i), ‘alā baṣīratin ana wa manittaba‘anī, wa subḥānallāhi wa mā ana minal-musyrikīn(a).

Luel (Muhammad), "Kënë ee dhöldiɛ̈, ɣɛn ku kɔc cï ɣɛn kuanycök aye (yïn) cɔɔl tënë Nhialic ke yïn cï riɔ̈ɔ̈c, Dhiëëth tënë Nhialic, ku ɣɛn acie raan töŋ de kɔc ye Nhialic gam."

وَمَآ اَرْسَلْنَا مِنْ قَبْلِكَ اِلَّا رِجَالًا نُّوْحِيْٓ اِلَيْهِمْ مِّنْ اَهْلِ الْقُرٰىۗ اَفَلَمْ يَسِيْرُوْا فِى الْاَرْضِ فَيَنْظُرُوْا كَيْفَ كَانَ عَاقِبَةُ الَّذِيْنَ مِنْ قَبْلِهِمْۗ وَلَدَارُ الْاٰخِرَةِ خَيْرٌ لِّلَّذِيْنَ اتَّقَوْاۗ اَفَلَا تَعْقِلُوْنَ

wa mā arsalnā min qablika illā rijālan nūḥī ilaihim min ahlil-qurā, afalam yasīrū fil-arḍi fa yanẓurū kaifa kāna ‘āqibatul-lażīna min qablihim, wa ladārul-ākhirati khairul lil-lażīnattaqau, afalā ta‘qilūn(a).

Ku ɣok aa këc tuɔɔc tueŋ tënë yï (Muhammed), ee raan cï ɣok käŋ nyuɔɔth tënë kɔc ke pinynhom. Ku ëcïk cath pinynhom ku tïŋkë kë cï rot looi tënë kɔc thɛɛr ke ke (kɔc cï atuuc Jethu gam). Ku ee yic, piny de pïïr ciëën ee piath tënë kɔc cï Nhialic gam. Ku cäk ye deet yic?

حَتّٰٓى اِذَا اسْتَيْـَٔسَ الرُّسُلُ وَظَنُّوْٓا اَنَّهُمْ قَدْ كُذِبُوْا جَاۤءَهُمْ نَصْرُنَاۙ فَنُجِّيَ مَنْ نَّشَاۤءُ ۗوَلَا يُرَدُّ بَأْسُنَا عَنِ الْقَوْمِ الْمُجْرِمِيْنَ

Ḥattā iżastai'asar-rusulu wa ẓannū annahum qad kużibū jā'ahum naṣrunā, fa nujjiya man nasyā'(u), wa lā yuraddu ba'sunā ‘anil-qaumil-mujrimīn(a).

Ku na cï atuuc Jethu ben ŋɔ̈th (në këde gam kɔcken) ku gamkë lɔn cï kek lueth lueel, ke keek (atuuc Jethu) aabï bɛ̈n kuɔnyda, ke keek abïk kony tënë raan wïcku. Ku awuɔ̈cda acïï lëu bï rɛɛc tënë kɔc cï awɛ̈ɛ̈c looi .

لَقَدْ كَانَ فِيْ قَصَصِهِمْ عِبْرَةٌ لِّاُولِى الْاَلْبَابِۗ مَا كَانَ حَدِيْثًا يُّفْتَرٰى وَلٰكِنْ تَصْدِيْقَ الَّذِيْ بَيْنَ يَدَيْهِ وَتَفْصِيْلَ كُلِّ شَيْءٍ وَّهُدًى وَّرَحْمَةً لِّقَوْمٍ يُّؤْمِنُوْنَ ࣖ

laqad kāna fī qaṣaṣihim ‘ibratul li'ulil-albāb(i), mā kāna ḥadīṡay yuftarā wa lākin taṣdīqal-lażī baina yadaihi wa tafṣīla kulli syai'iw wa hudaw wa raḥmatal liqaumiy yu'minūn(a).

Ee yic, në akökölden yic anɔŋ piööc tënë kɔc nɔŋ nhïïm kë. (Qur’an) acie akököl cï looi, ku ee kä thɛɛr (bɔ̈k) cɔk ye yith, ee këriɛ̈ɛ̈c ëbën lueel, ku (cït mɛn de) gël ku käc de piɔ̈u tënë kɔc cï gam.