Q.S Najmu (اَلنَّجْم) - 62 Impendwa ya Mavesi

وَالنَّجْمِ اِذَا هَوٰىۙ

wan-najmi iżā hawā.

Kabili mube abashipikisha (Muhammad) ukulolela ifunde lya kwa Shikulu wenu, pantu mu cine cine muli pe samba lya kuceeceeta Kwesu, kabili mucindikishe mwe bene ukupitila mu kulumbanya Shikulu wenu ilyo mwabuka, .

مَا ضَلَّ صَاحِبُكُمْ وَمَا غَوٰىۚ

mā ḍalla ṣāḥibukum wa mā gawā.

kabili pa ciputulwa ca bushiku mucindike Wene kabili (na kabili) pa kutentemuka kwa ntanda (pa kasuba).

وَمَا يَنْطِقُ عَنِ الْهَوٰى

wa mā yanṭiqu ‘anil-hawā.

Pa ntanda ilyo shapona,

اِنْ هُوَ اِلَّا وَحْيٌ يُّوْحٰىۙ

in huwa illā waḥyuy yūḥā.

cibusa wenu (Muhamadi) tali uwalubana nangu (na kabili) uwalubana,

عَلَّمَهٗ شَدِيْدُ الْقُوٰىۙ

‘allamahū syadīdul-quwā.

kabili ifyo asosele (Qur’an) tafyali ukulingana no kufwaya kwakwe.

ذُوْ مِرَّةٍۗ فَاسْتَوٰىۙ

Żū mirrah(tin), fastawā.

Takuli nangu cimo lelo (Qur’an) ni cisokololo icasokolwelwe (kuli wene), .

وَهُوَ بِالْاُفُقِ الْاَعْلٰىۗ

wa huwa bil-ufuqil-a‘lā.

iyo asambilishiwe kuli wene uwa maka nga nshi (Jibril), .

ثُمَّ دَنَا فَتَدَلّٰىۙ

Ṡumma danā fa tadallā.

uuli no kucincimuka; e lyo (Yibrili) amoneke mu mimonekele yakwe iya kubalilapo (imimonekele iisuma kabili iya maka) .

فَكَانَ قَابَ قَوْسَيْنِ اَوْ اَدْنٰىۚ

fa kāna qāba qausaini au adnā.

Ilyo ali pa muulu.

فَاَوْحٰىٓ اِلٰى عَبْدِهٖ مَآ اَوْحٰىۗ

fa auḥā ilā ‘abdihī mā auḥā.

Lyena apaleme (kuli Muhamadi), lyena apaleme, .

مَا كَذَبَ الْفُؤَادُ مَا رَاٰى

mā każabal-fu'ādu mā ra'ā.

pa kuti ubutali bube (mupepi na) imipeto ibili nelyo ukupalamina (na kabili).

اَفَتُمٰرُوْنَهٗ عَلٰى مَا يَرٰى

afa tumārūnahū ‘alā mā yarā.

Lyena atwala ku mubomfi wakwe (Muhamadi) ifyo Lesa asokolwele.

وَلَقَدْ رَاٰهُ نَزْلَةً اُخْرٰىۙ

wa laqad ra'āhu nazlatan ukhrā.

Umutima wakwe taukanine ifyo amwene.

عِنْدَ سِدْرَةِ الْمُنْتَهٰى

‘inda sidratil-muntahā.

Eico bushe imwe (abapepa ba milungu abengi aba ku Mecca) mukakansana nankwe pa fyo amwene?

عِنْدَهَا جَنَّةُ الْمَأْوٰىۗ

‘indahā jannatul-ma'wā.

Kabili mu cine cine, wene (Muhamadi) amumwene (mu musango wakwe uwa cine cine) pa nshita imbi, .

اِذْ يَغْشَى السِّدْرَةَ مَا يَغْشٰىۙ

iż yagsyas-sidrata mā yagsyā.

(ekutiila) ku Sidratuli,

مَا زَاغَ الْبَصَرُ وَمَا طَغٰى

mā zāgal-baṣaru wa mā ṭagā.

mupepi na uko kuli Ibala lya kwikalamo, .

لَقَدْ رَاٰى مِنْ اٰيٰتِ رَبِّهِ الْكُبْرٰى

laqad ra'ā min āyāti rabbihil-kubrā.

(Muhamadi amwene Gabriele) ilyo Sidratuli Muntaha afimbilwe ku cintu cimo icamufimbile,

اَفَرَءَيْتُمُ اللّٰتَ وَالْعُزّٰى

afa ra'aitumul-lāta wal-‘uzzā.

icimonwa cakwe (Muhamadi) tacafumine kuli ifyo amwene nangu (nangu) ukucilapo pali ci.

وَمَنٰوةَ الثَّالِثَةَ الْاُخْرٰى

wa manātaṡ-ṡāliṡatal-ukhrā.

Mu cine cine, amwene fimo ifya fishibilo ifikulu ifya kwa Shikulu wakwe.

اَلَكُمُ الذَّكَرُ وَلَهُ الْاُنْثٰى

alakumuż-żakaru wa lahul-unṡā.

E ico, nga ca kuti imwe (abasumina muli baLesa abengi) mulemona (ifibumbwa) Al-Lata na Al-‘Uza,

تِلْكَ اِذًا قِسْمَةٌ ضِيْزٰى

tilka iżan qismatun ḍīzā.

na Manat, uwa butatu (uo) aishile pa numa (nga bana banakashi ba kwa Lesa).

اِنْ هِيَ اِلَّآ اَسْمَاۤءٌ سَمَّيْتُمُوْهَآ اَنْتُمْ وَاٰبَاۤؤُكُمْ مَّآ اَنْزَلَ اللّٰهُ بِهَا مِنْ سُلْطٰنٍۗ اِنْ يَّتَّبِعُوْنَ اِلَّا الظَّنَّ وَمَا تَهْوَى الْاَنْفُسُۚ وَلَقَدْ جَاۤءَهُمْ مِّنْ رَّبِّهِمُ الْهُدٰىۗ

in hiya illā asmā'un sammaitumūhā antum wa ābā'ukum mā anzalallāhu bihā min sulṭān(in), iy yattabi‘ūna illaẓ-ẓanna wa mā tahwal-anfus(u), wa laqad jā'ahum mir rabbihimul-hudā.

Bushe (calinga) kuli imwe ngo mwaume kabili kuli Wene ngo mwanakashi?

اَمْ لِلْاِنْسَانِ مَا تَمَنّٰىۖ

am lil-insāni mā tamannā.

Uku mu cine cine kwakanya ukwabula uluse.

فَلِلّٰهِ الْاٰخِرَةُ وَالْاُوْلٰى ࣖ

fa lillāhil-ākhiratu wal-ūlā.

Tafili fimbi lelo amashina ayo imwe na bafyashi benu mwasangile; Allah tasokolwele amashiwi yonse aya (ukupepa) wene. Bakonka fye ukutunganya kwabo ne fyo ukufwaya kwabo kwaba. Na kuba, ubutungulushi bwafuma kuli Shikulu wabo.

۞ وَكَمْ مِّنْ مَّلَكٍ فِى السَّمٰوٰتِ لَا تُغْنِيْ شَفَاعَتُهُمْ شَيْـًٔا اِلَّا مِنْۢ بَعْدِ اَنْ يَّأْذَنَ اللّٰهُ لِمَنْ يَّشَاۤءُ وَيَرْضٰى

wa kam mim malakin fis-samāwāti lā tugnī syafā‘atuhum syai'an illā mim ba‘di ay ya'żanallāhu limay yasyā'u wa yarḍā.

Nangu bushe abantunse bakakwata fyonse ifyo balefwaya?

اِنَّ الَّذِيْنَ لَا يُؤْمِنُوْنَ بِالْاٰخِرَةِ لَيُسَمُّوْنَ الْمَلٰۤىِٕكَةَ تَسْمِيَةَ الْاُنْثٰى

innal-lażīna lā yu'minūna bil-ākhirati layusammūnal-malā'ikata tasmiyatal-unṡā.

(Awe!) Eico kuli Allah e wakwata ubumi bwa ku numa no bumi bwa pano isonde.

وَمَا لَهُمْ بِهٖ مِنْ عِلْمٍۗ اِنْ يَّتَّبِعُوْنَ اِلَّا الظَّنَّ وَاِنَّ الظَّنَّ لَا يُغْنِيْ مِنَ الْحَقِّ شَيْـًٔاۚ

wa mā lahum bihī min ‘ilm(in), iy yattabi‘ūna illaẓ-ẓann(a), wa innaẓ-ẓanna lā yugnī minal-ḥaqqi syai'ā(n).

Kabili nga bamalaika abengi bali mu mulu, ukupapaata kwabo (ukwafwilisha) takuli kwa mulimo nangu panono kano fye ilyo Allah asuminishe (kabili fye) kuli uyo afwaya kabili uo atemwa.

فَاَعْرِضْ عَنْ مَّنْ تَوَلّٰىۙ عَنْ ذِكْرِنَا وَلَمْ يُرِدْ اِلَّا الْحَيٰوةَ الدُّنْيَاۗ

fa a‘riḍ ‘am man tawallā, ‘an żikrinā wa lam yurid illal-ḥayātad-dun-yā.

Mu cine cine, abo abashasumina mu bumi bwa ku numa, mu cine cine balaita bamalaika amashina ya banakashi.

ذٰلِكَ مَبْلَغُهُمْ مِّنَ الْعِلْمِۗ اِنَّ رَبَّكَ هُوَ اَعْلَمُ بِمَنْ ضَلَّ عَنْ سَبِيْلِهٖۙ وَهُوَ اَعْلَمُ بِمَنِ اهْتَدٰى

Żālika mablaguhum minal-‘ilm(i), inna rabbaka huwa a‘lamu biman ḍalla ‘an sabīlih(ī), wa huwa a‘lamu bimanihtadā.

Kabili tabakwete ukwishiba pali ici. Tafili cimbi ukucila pa kukonka ukutunganya, kabili mu cine cine ifi fishinka tafyakwata ubusuma ubunono ku cine.

وَلِلّٰهِ مَا فِى السَّمٰوٰتِ وَمَا فِى الْاَرْضِۗ لِيَجْزِيَ الَّذِيْنَ اَسَاۤءُوْا بِمَا عَمِلُوْا وَيَجْزِيَ الَّذِيْنَ اَحْسَنُوْا بِالْحُسْنٰىۚ

wa lillāhi mā fis-samāwāti wa mā fil-arḍ(i), liyajziyal-lażīna asā'ū bimā ‘amilū wa yajziyal-lażīna aḥsanū bil-ḥusnā.

Eico lekeni (Muhamadi) uyo uwapusanako ku kucenjesha Kwesu, kabili alefwaya fye ubumi bwa pano isonde.

اَلَّذِيْنَ يَجْتَنِبُوْنَ كَبٰۤىِٕرَ الْاِثْمِ وَالْفَوَاحِشَ اِلَّا اللَّمَمَۙ اِنَّ رَبَّكَ وَاسِعُ الْمَغْفِرَةِۗ هُوَ اَعْلَمُ بِكُمْ اِذْ اَنْشَاَكُمْ مِّنَ الْاَرْضِ وَاِذْ اَنْتُمْ اَجِنَّةٌ فِيْ بُطُوْنِ اُمَّهٰتِكُمْۗ فَلَا تُزَكُّوْٓا اَنْفُسَكُمْۗ هُوَ اَعْلَمُ بِمَنِ اتَّقٰى ࣖ

allażīna yajtanibūna kabā'iral-iṡmi wal-fawāḥisya illal-lamam(a), inna rabbaka wāsi‘ul-magfirah(ti), huwa a‘lamu bikum iż ansya'akum minal-arḍi wa iż antum ajinnatun fī buṭūni ummahātikum, falā tuzakkū anfusakum, huwa a‘lamu bimanittaqā.

Uko e musango wa kwishiba kwabo. Mucine cine, Shikulu wenu, alishiba bwino uwalubana ukufuma mu nshila Yakwe kabili alishiba na kabili uwatungululwa.

اَفَرَءَيْتَ الَّذِيْ تَوَلّٰىۙ

afa ra'aital-lażī tawallā.

Kabili fyonse ifyaba mu mulu ne fyaba pano isonde fyakwa Allah. (Eico) Akalipila abo abacita ububi ukulingana na ifyo bacitile kabili akalipila abo abacita ifisuma ne cilambu icisuma (imyulu).

وَاَعْطٰى قَلِيْلًا وَّاَكْدٰى

wa a‘ṭā qalīlaw wa akdā.

Na kutila) abo abaikala ukutali ne membu ishikulu ne micitile ya bukali, ukufumyako fye ifilubo ifinono. Mu cine cine, Shikulu wenu alikulisha mu kwelelwa Kwakwe. Alishiba pali iwe, apo akulengele ukufuma pa nshi ilyo wali umwana mu fumo lya kwa nyina. E ico mwiimona ukuti muli aba mushilo. Alishiba pa lwa bantu abapepa.

اَعِنْدَهٗ عِلْمُ الْغَيْبِ فَهُوَ يَرٰى

a‘indahū ‘ilmul-gaibi fahuwa yarā.

Eico bushe tamumona abantu abapilibuka (ukufuma kuli Qur’an)?

اَمْ لَمْ يُنَبَّأْ بِمَا فِيْ صُحُفِ مُوْسٰى

am lam yunabba' bimā fī ṣuḥufi mūsā.

kabili apeeleko panono (pa fyo alaile) kabili lyene asungile ifyashala.

وَاِبْرٰهِيْمَ الَّذِيْ وَفّٰىٓ ۙ

wa ibrāhīmal-lażī waffā.

Bushe alikwata ukwishiba kwa fishilemoneka pa kuti engamona (ifyo)?

اَلَّا تَزِرُ وَازِرَةٌ وِّزْرَ اُخْرٰىۙ

allā taziru wāziratuw wizra ukhrā.

Nangu bushe tacishimikilwe (kuli wene) ifyo fyaba mu mabuula ya (Icitabo ca Mushilo icasokolwelwe kuli) Mose?

وَاَنْ لَّيْسَ لِلْاِنْسَانِ اِلَّا مَا سَعٰىۙ

wa al laisa lil-insāni illā mā sa‘ā.

Kabili (amapepala ya kwa) Abrahamu uo lyonse afikilisha amalayo?

وَاَنَّ سَعْيَهٗ سَوْفَ يُرٰىۖ

wa anna sa‘yahū saufa yurā.

(e kutila) ukuti umuntu uwabembuka takasende imembu sha bambi, .

ثُمَّ يُجْزٰىهُ الْجَزَاۤءَ الْاَوْفٰىۙ

Ṡumma yujzāhul-jazā'al-aufā.

kabili uyo muntu apoka fye ifyo abombele, .

وَاَنَّ اِلٰى رَبِّكَ الْمُنْتَهٰىۙ

wa anna ilā rabbikal-muntahā.

kabili mu cine cine ukubombesha kwakwe kukalangishiwa (kuli wene), .

وَاَنَّهٗ هُوَ اَضْحَكَ وَاَبْكٰى

wa annahū huwa aḍḥaka wa abkā.

e lyo akapeelwa icilambu ca kwasuka ukwapwililika nga nshi, .

وَاَنَّهٗ هُوَ اَمَاتَ وَاَحْيَاۙ

wa annahū huwa amāta wa aḥyā.

kabili mu cine cine kuli Shikulu wenu e mpela (iya fintu fyonse), .

وَاَنَّهٗ خَلَقَ الزَّوْجَيْنِ الذَّكَرَ وَالْاُنْثٰىۙ

wa annahū khalaqaz-zaujainiż-żakara wal-unṡā.

kabili mu cine cine ni Wene uulenga abantu ukuseka no kulila, .

مِنْ نُّطْفَةٍ اِذَا تُمْنٰىۙ

min nuṭfatin iżā tumnā.

kabili mu cine cine ni Wene uuleta imfwa no mweo, .

وَاَنَّ عَلَيْهِ النَّشْاَةَ الْاُخْرٰىۙ

wa anna ‘alaihin nasy'atal-ukhrā.

kabili mu cine cine ni Wene uwalengele umwaume no mwanakashi, .

وَاَنَّهٗ هُوَ اَغْنٰى وَاَقْنٰىۙ

wa annahū huwa agnā wa aqnā.

ukufuma ku menshi ya mwanakashi, ilyo yafumine,

وَاَنَّهٗ هُوَ رَبُّ الشِّعْرٰىۙ

wa annahū huwa rabbusy-syi‘rā.

kabili mu cine cine ni Wene uupingulapo ukubumbwa kumbi (ukubuuka pa numa ya mfwa), .

وَاَنَّهٗٓ اَهْلَكَ عَادًا ۨالْاُوْلٰىۙ

wa annahū ahlaka ‘ādanil-ūlā.

kabili mu cine cine Wene e upeela ubunonshi no kufikapo.

وَثَمُوْدَا۟ فَمَآ اَبْقٰىۙ

wa ṡamūda famā abqā.

kabili mu cine cine Wene ni Shikulu (uo akwata) intanda Shi’ra .

وَقَوْمَ نُوْحٍ مِّنْ قَبْلُۗ اِنَّهُمْ كَانُوْا هُمْ اَظْلَمَ وَاَطْغٰىۗ

wa qauma nūḥim min qabl(u), innahum kānū hum aẓlama wa aṭgā.

kabili mu cine cine ni Wene uwaonawile abantu ba ‘Adi kale sana, .

وَالْمُؤْتَفِكَةَ اَهْوٰىۙ

wal-mu'tafikata ahwā.

kabili abantu ba kwa Samudi, Tashilepo nangu umo (uwa mweo), .

فَغَشّٰىهَا مَا غَشّٰىۚ

fa gasysyāhā mā gasysyā.

kabili (na kabili) abantu ba kwa Noa pa ntanshi ya ico. Mu cine cine, e bantu abashalungama kabili abashaumfwila sana.

فَبِاَيِّ اٰلَاۤءِ رَبِّكَ تَتَمَارٰى

fa bi'ayyi ālā'i rabbika tatamārā.

Kabili icipupu ca mupashi caonawile (icalo ca bantu ba kwa Luti), .

هٰذَا نَذِيْرٌ مِّنَ النُّذُرِ الْاُوْلٰى

hāżā nażīrum minan-nużuril-ūlā.

lyene alonganike icalo (nga cilandushi) na (ifiputulwa) ifyawile pali ci.

اَزِفَتِ الْاٰزِفَةُ ۚ

azifatil-āzifah(tu).

Eico ni shani pa mapaalo ya kwa Shikulu wenu ayo mucili muletwishika?

لَيْسَ لَهَا مِنْ دُوْنِ اللّٰهِ كَاشِفَةٌ ۗ

laisa lahā min dūnillāhi kāsyifah(tun).

Uyu (Muhamadi) ni umo uwa bacenjeshi pa bacenjeshi abaishile pa ntanshi.

اَفَمِنْ هٰذَا الْحَدِيْثِ تَعْجَبُوْنَۙ

afamin hāżal-ḥadīṡi ta‘jabūn(a).

Uwapalamisha (Ubushiku bwa Bupingushi) alepalamina.

وَتَضْحَكُوْنَ وَلَا تَبْكُوْنَۙ

wa taḍḥakūna wa lā tabkūn(a).

Takuli nangu umo uwingasokolola (ukucitikako kwa bulya bushiku) kano fye Allah.

وَاَنْتُمْ سٰمِدُوْنَ

wa antum sāmidūn(a).

E ico bushe mwapapa pali ili lyashi?

فَاسْجُدُوْا لِلّٰهِ وَاعْبُدُوْا ࣖ ۩

fasjudū lillāhi wa‘budū.

kabili muleseka kabili tamulilile, .