وَاِذْ اٰتَيْنَا مُوْسَى الْكِتٰبَ وَالْفُرْقَانَ لَعَلَّكُمْ تَهْتَدُوْنَ

wa iż ātainā mūsal-kitāba wal-furqāna la‘allakum tahtadūn(a).

Һәм (исегезгә төшерегез), без Мусага китап һәм Фуркан бирдек, шаять, туры юлга күнелерсез.

رَبَّنَا وَابْعَثْ فِيْهِمْ رَسُوْلًا مِّنْهُمْ يَتْلُوْا عَلَيْهِمْ اٰيٰتِكَ وَيُعَلِّمُهُمُ الْكِتٰبَ وَالْحِكْمَةَ وَيُزَكِّيْهِمْ ۗ اِنَّكَ اَنْتَ الْعَزِيْزُ الْحَكِيْمُ ࣖ

rabbanā wab‘aṡ fīhim rasūlam minhum yatlū ‘alaihim āyātika wa yu‘allimuhumul-kitāba wal-ḥikmata wa yuzakkīhim, innaka antal-‘azīzul-ḥakīm(u).

Ий Раббыбыз, аларга үзләреннән бер пәйгамбәр җибәр, ул аларга Синең аятьләреңне укыр, аларга китапны һәм хикмәтне өйрәтер һәм аларны пакьләр. Син, әлбәттә, иң көчле һәм иң хикмәт иясесең."

كَمَآ اَرْسَلْنَا فِيْكُمْ رَسُوْلًا مِّنْكُمْ يَتْلُوْا عَلَيْكُمْ اٰيٰتِنَا وَيُزَكِّيْكُمْ وَيُعَلِّمُكُمُ الْكِتٰبَ وَالْحِكْمَةَ وَيُعَلِّمُكُمْ مَّا لَمْ تَكُوْنُوْا تَعْلَمُوْنَۗ

kamā arsalnā fīkum rasūlam minkum yatlū ‘alaikum āyātinā wa yuzakkīkum wa yu‘allimukumul-kitāba wal-ḥikmata wa yu‘allimukum mā lam takūnū ta‘lamūn(a).

Без сезгә үзегездән бер пәйгамбәрне (Мөхәммәд пәйгамбәрне) җибәрдек, ул Безнең аятьләребезне укый, сезне мөгамәләдән пакьли, сезгә Коръән һәм сөннәт өйрәтә, һәм сез белмәгән нәрсәләрне өйрәтә.

وَاِذَا قِيْلَ لَهُمُ اتَّبِعُوْا مَآ اَنْزَلَ اللّٰهُ قَالُوْا بَلْ نَتَّبِعُ مَآ اَلْفَيْنَا عَلَيْهِ اٰبَاۤءَنَا ۗ اَوَلَوْ كَانَ اٰبَاۤؤُهُمْ لَا يَعْقِلُوْنَ شَيْـًٔا وَّلَا يَهْتَدُوْنَ

wa iżā qīla lahumuttabi‘ū mā anzalallāhu qālū bal nattabi‘u mā alfainā ‘alaihi ābā'anā, awalau kāna ābā'uhum lā ya‘qilūna syai'aw wa lā yahtadūn(a).

Әгәр аларга: "Аллаһ иңдергән нәрсәгә иярегез", - диелсә, алар: "(Юк!) Без ата-бабаларыбызны нәрсә тапсак, шул юлга иярәбез", - диделәр. Әмма аларның ата-бабалары бернәрсә дә белмәделәр һәм туры юлга да күндерелмәделәр.

ذٰلِكَ بِاَنَّ اللّٰهَ نَزَّلَ الْكِتٰبَ بِالْحَقِّ ۗ وَاِنَّ الَّذِيْنَ اخْتَلَفُوْا فِى الْكِتٰبِ لَفِيْ شِقَاقٍۢ بَعِيْدٍ ࣖ

Żālika bi'annallāha nazzalal-kitāba bil-ḥaqq(i), wa innal-lażīnakhtalafū fil-kitābi lafī syiqāqim ba‘īd(in).

Бу Аллаһ Коръән китабын хаклык белән иңдергән өчендер. Китап хаклыгы турында ихтилафка төшкән кешеләр, әлбәттә, бик тирән ихтилафка төшкәннәр.

لَيْسَ عَلَيْكُمْ جُنَاحٌ اَنْ تَبْتَغُوْا فَضْلًا مِّنْ رَّبِّكُمْ ۗ فَاِذَآ اَفَضْتُمْ مِّنْ عَرَفٰتٍ فَاذْكُرُوا اللّٰهَ عِنْدَ الْمَشْعَرِ الْحَرَامِ ۖ وَاذْكُرُوْهُ كَمَا هَدٰىكُمْ ۚ وَاِنْ كُنْتُمْ مِّنْ قَبْلِهٖ لَمِنَ الضَّاۤلِّيْنَ

laisa ‘alaikum junāḥun an tabtagū faḍlam mir rabbikum, fa'iżā afaḍtum min ‘arafātin fażkurullāha ‘indal-masy‘aril-ḥarām(i), ważkurūhu kamā hadākum, wa in kuntum min qablihī laminaḍ-ḍāllīn(a).

Раббыгыздан рәхмәт сорауда гөнаһ юк. Әрафаттан чыкканда, Мәшһәрелхәрәмдә Аллаһны искә алыгыз! Ул сезне туры юлга күндергәне өчен Аны искә алыгыз, гәрчә сез элек белмәгән кешеләрдән булсагыз да.

فَاِنْ زَلَلْتُمْ مِّنْۢ بَعْدِ مَا جَاۤءَتْكُمُ الْبَيِّنٰتُ فَاعْلَمُوْٓا اَنَّ اللّٰهَ عَزِيْزٌ حَكِيْمٌ

fa'in zalaltum mim ba‘di mā jā'atkumul-bayyinātu fa‘lamū annallāha ‘azīzun ḥakīm(un).

Әгәр сезгә ачык дәлилләр килгәннән соң тайпылсагыз, белегез ки, Аллаһ кодрәтле һәм хикмәт иясе.

سَلْ بَنِيْٓ اِسْرَاۤءِيْلَ كَمْ اٰتَيْنٰهُمْ مِّنْ اٰيَةٍ ۢ بَيِّنَةٍ ۗ وَمَنْ يُّبَدِّلْ نِعْمَةَ اللّٰهِ مِنْۢ بَعْدِ مَا جَاۤءَتْهُ فَاِنَّ اللّٰهَ شَدِيْدُ الْعِقَابِ

sal banī isrā'īla kam ātaināhum min āyatim bayyinah(tin), wa may yubaddil ni‘matallāhi mim ba‘di mā jā'athu fa innallāha syadīdul-‘iqāb(i).

Исраил балаларыннан сорагыз, Без аларга күпме ачык дәлилләр бирдек? Берәү Аллаһ нигъмәтләрен (ягъни, шул нигъмәтләр килгәннән соң) алыштырса, Аллаһ, әлбәттә, бик каты җәза бирүче.

كَانَ النَّاسُ اُمَّةً وَّاحِدَةً ۗ فَبَعَثَ اللّٰهُ النَّبِيّٖنَ مُبَشِّرِيْنَ وَمُنْذِرِيْنَ ۖ وَاَنْزَلَ مَعَهُمُ الْكِتٰبَ بِالْحَقِّ لِيَحْكُمَ بَيْنَ النَّاسِ فِيْمَا اخْتَلَفُوْا فِيْهِ ۗ وَمَا اخْتَلَفَ فِيْهِ اِلَّا الَّذِيْنَ اُوْتُوْهُ مِنْۢ بَعْدِ مَا جَاۤءَتْهُمُ الْبَيِّنٰتُ بَغْيًا ۢ بَيْنَهُمْ ۚ فَهَدَى اللّٰهُ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا لِمَا اخْتَلَفُوْا فِيْهِ مِنَ الْحَقِّ بِاِذْنِهٖ ۗ وَاللّٰهُ يَهْدِيْ مَنْ يَّشَاۤءُ اِلٰى صِرَاطٍ مُّسْتَقِيْمٍ

kānan-nāsu ummataw wāḥidah(tan), fa ba‘aṡallāhun-nabiyyīna mubasysyirīna wa munżirīn(a), wa anzala ma‘ahumul-kitāba bil-ḥaqqi liyaḥkuma bainan-nāsi fīmakhtalafū fīh(i), wa makhtalafa fīhi illal-lażīna ūtūhu mim ba‘di mā jā'athumul-bayyinātu bagyam bainahum, fahadallāhul-lażīna āmanū limakhtalafū fīhi minal-ḥaqqi bi'iżnih(ī), wallāhu yahdī may yasyā'u ilā ṣirāṭim mustaqīm(in).

Кешеләр бер үк халык иде. Аннары Аллаһ пәйгамбәрләрне сөенечле хәбәрләр һәм куркытулар белән җибәрде. Һәм алар белән бергә хак китапны җибәрде, кешеләр арасында бәхәсләшкән мәсьәләләр буенча хөкем итәр өчен. Ачык дәлилләр килгәннән соң, үзара хөсетлек аркасында гына (китап) бирелгән кешеләр ихтилафлы фикердә. Аллаһ Үз теләге белән мөэминнәрне алар бәхәсләшкән хакыйкатькә күндерә. Аллаһ теләгән кешене туры юлга күндерә.

وَاِذَا طَلَّقْتُمُ النِّسَاۤءَ فَبَلَغْنَ اَجَلَهُنَّ فَاَمْسِكُوْهُنَّ بِمَعْرُوْفٍ اَوْ سَرِّحُوْهُنَّ بِمَعْرُوْفٍۗ وَلَا تُمْسِكُوْهُنَّ ضِرَارًا لِّتَعْتَدُوْا ۚ وَمَنْ يَّفْعَلْ ذٰلِكَ فَقَدْ ظَلَمَ نَفْسَهٗ ۗ وَلَا تَتَّخِذُوْٓا اٰيٰتِ اللّٰهِ هُزُوًا وَّاذْكُرُوْا نِعْمَتَ اللّٰهِ عَلَيْكُمْ وَمَآ اَنْزَلَ عَلَيْكُمْ مِّنَ الْكِتٰبِ وَالْحِكْمَةِ يَعِظُكُمْ بِهٖ ۗوَاتَّقُوا اللّٰهَ وَاعْلَمُوْٓا اَنَّ اللّٰهَ بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيْمٌ ࣖ

wa iżā ṭallaqtumun-nisā'a fabalagna ajalahunna fa'amsikūhunna bima‘rūfin au sarriḥūhunna bima‘rūf(in), wa lā tumsikūhunna ḍirāral lita‘tadū, wa may yaf‘al żālika faqad ẓalama nafasah(ū), wa lā tattakhiżū āyātillāhi huzuwaw ważkurū ni‘matallāhi ‘alaikum wa mā anzala ‘alaikum minal-kitābi wal-ḥikmati ya‘iẓukum bih(ī), wattaqullāha wa‘lamū annallāha bikulli syai'in ‘alīm(un).

Әгәр хатыннарыгызны талак кылсагыз, намазлары тәмамланганчы, аларны яхшы рәвештә тыйыгыз, яки яхшы рәвештә талак итегез. Аларга золым итү өчен аларны тыймагыз. Кем моны эшләсә, үзенә золым кылган була. Аллаһ аятьләрен мәсхәрә кылмагыз. Аллаһның сезгә биргән нигъмәтләрен һәм Аллаһ сезгә иңдергән Коръән һәм Сөннәтне исегездә тотыгыз. Аллаһтан куркыгыз һәм белегез, Аллаһ һәрнәрсәне белүче.

۞ تِلْكَ الرُّسُلُ فَضَّلْنَا بَعْضَهُمْ عَلٰى بَعْضٍۘ مِنْهُمْ مَّنْ كَلَّمَ اللّٰهُ وَرَفَعَ بَعْضَهُمْ دَرَجٰتٍۗ وَاٰتَيْنَا عِيْسَى ابْنَ مَرْيَمَ الْبَيِّنٰتِ وَاَيَّدْنٰهُ بِرُوْحِ الْقُدُسِۗ وَلَوْ شَاۤءَ اللّٰهُ مَا اقْتَتَلَ الَّذِيْنَ مِنْۢ بَعْدِهِمْ مِّنْۢ بَعْدِ مَا جَاۤءَتْهُمُ الْبَيِّنٰتُ وَلٰكِنِ اخْتَلَفُوْا فَمِنْهُمْ مَّنْ اٰمَنَ وَمِنْهُمْ مَّنْ كَفَرَ ۗوَلَوْ شَاۤءَ اللّٰهُ مَا اقْتَتَلُوْاۗ وَلٰكِنَّ اللّٰهَ يَفْعَلُ مَا يُرِيْدُ ࣖ

tilkar-rusulu faḍḍalnā ba‘ḍahum ‘alā ba‘ḍ(in), minhum man kallamallāhu wa rafa‘a ba‘ḍahum darajāt(in), wa ātainā ‘īsabna maryamal-bayyināti wa ayyadnāhu birūḥil-qudus(i), wa lau syā'allāhu maqtatalal-lażīna mim ba‘dihim mim ba‘di mā jā'athumul-bayyinātu wa lākinikhtalafū fa minhum man āmana wa minhum man kafar(a), wa lau syā'allāhu maqtatalū, wa lākinnallāha yaf‘alu mā yurīd(u).

Без кайбер рәсүлләрне кайберләреннән өстен кылдык. Аларның кайберләре белән Аллаһ турыдан-туры сөйләшә, кайберләре белән дәрәҗәләрне күтәрә. Мәрьям улы Гыйсага күп могҗизалар бирдек һәм аны изге рух белән куәтләдек. Әгәр Аллаһ теләсә, алардан соң кешеләр дәлилләр килгәннән соң үтермәсләр иде. Ләкин алар ихтилаф иттеләр, кайберләре ышанды, кайберләре ышанмады. Әгәр Аллаһ теләсә, үтермәсләр иде. Ләкин Аллаһ үзе теләгәнчә эшли.

مِنْ قَبْلُ هُدًى لِّلنَّاسِ وَاَنْزَلَ الْفُرْقَانَ ەۗ اِنَّ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا بِاٰيٰتِ اللّٰهِ لَهُمْ عَذَابٌ شَدِيْدٌ ۗوَاللّٰهُ عَزِيْزٌ ذُو انْتِقَامٍۗ

min qablu hudal lin-nāsi wa anzalal-furqān(a), innal-lażīna kafarū bi āyātillāhi lahum ‘ażābun syadīd(un), wallāhu ‘azīzun żuntiqām(in).

кешеләргә туры юл күрсәтүче итеп, һәм Аллаһ Фурканны иңдерде. Аллаһ аятьләрен инкяр итүчеләргә, әлбәттә, каты газап булачак. Аллаһ бөек гаять зур җәзага дучар булачак.

وَاعْتَصِمُوْا بِحَبْلِ اللّٰهِ جَمِيْعًا وَّلَا تَفَرَّقُوْا ۖوَاذْكُرُوْا نِعْمَتَ اللّٰهِ عَلَيْكُمْ اِذْ كُنْتُمْ اَعْدَاۤءً فَاَلَّفَ بَيْنَ قُلُوْبِكُمْ فَاَصْبَحْتُمْ بِنِعْمَتِهٖٓ اِخْوَانًاۚ وَكُنْتُمْ عَلٰى شَفَا حُفْرَةٍ مِّنَ النَّارِ فَاَنْقَذَكُمْ مِّنْهَا ۗ كَذٰلِكَ يُبَيِّنُ اللّٰهُ لَكُمْ اٰيٰتِهٖ لَعَلَّكُمْ تَهْتَدُوْنَ

wa‘taṣimū biḥablillāhi jamī‘aw wa lā tafarraqū, ważkurū ni‘matallāhi ‘alaikum iż kuntum a‘dā'an fa allafa baina qulūbikum fa aṣbaḥtum bi ni‘matihī ikhwānā(n), wa kuntum ‘alā syafā ḥufratim minan-nāri fa anqażakum minhā, każālika yubayyinullāhu lakum āyātihī la‘allakum tahtadūn(a).

Һәм барыгыз да Аллаһ диненә нык ябышыгыз һәм бер-берегездән аерылмагыз, Аллаһның сезгә биргән нигъмәтләрен исегездә тотыгыз, ул вакытта сез дошман идегез, Аллаһ сезнең күңелләрегезне берләштерде, сез Аның рәхмәте белән кардәшләр булдыгыз, сез җәһәннәм упкыны читендә идегез, аннары Аллаһ сезне аннан коткарды. Аллаһ сезгә аятьләрен шулай аңлата, шаять, туры юлга күнелерсез.

تِلْكَ اٰيٰتُ اللّٰهِ نَتْلُوْهَا عَلَيْكَ بِالْحَقِّ ۗ وَمَا اللّٰهُ يُرِيْدُ ظُلْمًا لِّلْعٰلَمِيْنَ

tilka āyātullāhi natlūhā ‘alaika bil-ḥaqq(i), wa mallāhu yurīdu ẓulmal lil-‘ālamīn(a).

Бу сүзләр Аллаһ аятьләре, аларны сезгә дөрес итеп укыйбыз, һәм Аллаһ бөтен галәмнәрдә золым итәргә теләми.

لَقَدْ مَنَّ اللّٰهُ عَلَى الْمُؤْمِنِيْنَ اِذْ بَعَثَ فِيْهِمْ رَسُوْلًا مِّنْ اَنْفُسِهِمْ يَتْلُوْا عَلَيْهِمْ اٰيٰتِهٖ وَيُزَكِّيْهِمْ وَيُعَلِّمُهُمُ الْكِتٰبَ وَالْحِكْمَةَۚ وَاِنْ كَانُوْا مِنْ قَبْلُ لَفِيْ ضَلٰلٍ مُّبِيْنٍ

laqad mannallāhu ‘alal-mu'minīna iż ba‘aṡa fīhim rasūlam min anfusihim yatlū ‘alaihim āyātihī wa yuzakkīhim wa yu‘allimuhumul-kitāba wal-ḥikmah(ta), wa in kānū min qablu lafī ḍalālim mubīn(in).

Чыннан да, Аллаһ мөэминнәргә рәхмәт кылды, чөнки (Аллаһ) аларга үз араларыннан бер пәйгамбәрне (Мөхәммәд галәйһиссәламне) җибәрде, ул пәйгамбәр аларга Аның аятьләрен укыды, аларны (җаннарын) чистартты һәм аларга китапны (Коръәнне) һәм хикмәтне (Сөннәтне) өйрәтте, гәрчә элек алар ачык адашуда булсалар да.

اَلَّذِيْنَ قَالُوْٓا اِنَّ اللّٰهَ عَهِدَ اِلَيْنَآ اَلَّا نُؤْمِنَ لِرَسُوْلٍ حَتّٰى يَأْتِيَنَا بِقُرْبَانٍ تَأْكُلُهُ النَّارُ ۗ قُلْ قَدْ جَاۤءَكُمْ رُسُلٌ مِّنْ قَبْلِيْ بِالْبَيِّنٰتِ وَبِالَّذِيْ قُلْتُمْ فَلِمَ قَتَلْتُمُوْهُمْ اِنْ كُنْتُمْ صٰدِقِيْنَ

al-lażīna qālū innallāha ‘ahida ilainā allā nu'mina lirasūlin ḥattā ya'tiyanā biqurbānin ta'kuluhun-nār(u), qul qad jā'akum rusulum min qablī bil-bayyināti wa bil-lażī qultum falima qataltumūhum in kuntum ṣādiqīn(a).

(Ягъни) "Аллаһ безгә ут белән яндырылган корбан китермичә, безгә пәйгамбәргә ышанмаска боерды", - диючеләр (яһүдләр). Әйт: "Миннән элек сезгә күп пәйгамбәр ачык дәлилләр һәм сез әйткәнне китерделәр, ләкин ни өчен сез аларны үтердегез, әгәр сез дөрес сөйләүчеләрдән булсагыз".

فَاِنْ كَذَّبُوْكَ فَقَدْ كُذِّبَ رُسُلٌ مِّنْ قَبْلِكَ جَاۤءُوْ بِالْبَيِّنٰتِ وَالزُّبُرِ وَالْكِتٰبِ الْمُنِيْرِ

fa in każżabūka faqad kużżiba rusulum min qablika jā'ū bil-bayyināti waz-zuburi wal-kitābil-munīr(i).

Әгәр алар сиңа ялганласалар, (бел) синнән алдагы рәсүлләргә дә ялган әйтелгән иде, алар чын могҗизалар, Зәбур һәм камил аңлатма бирүче Китап китерделәр.

اَمْ يَحْسُدُوْنَ النَّاسَ عَلٰى مَآ اٰتٰىهُمُ اللّٰهُ مِنْ فَضْلِهٖۚ فَقَدْ اٰتَيْنَآ اٰلَ اِبْرٰهِيْمَ الْكِتٰبَ وَالْحِكْمَةَ وَاٰتَيْنٰهُمْ مُّلْكًا عَظِيْمًا

am yaḥsudūnan-nāsa ‘alā mā ātāhumullāhu min faḍlih(ī), faqad ātainā āla ibrāhīmal-kitāba wal-ḥikmata wa ātaināhum mulkan ‘aẓīmā(n).

Әллә алар кешегә (Мөхәммәд пәйгамбәргә) Аллаһ биргән нигъмәтләр өчен көнләшәләрме? Чыннан да, Без Ибраһим гаиләсенә китап һәм хикмәт бирдек, һәм аларга зур патшалык бирдек.

مَآ اَصَابَكَ مِنْ حَسَنَةٍ فَمِنَ اللّٰهِ ۖ وَمَآ اَصَابَكَ مِنْ سَيِّئَةٍ فَمِنْ نَّفْسِكَ ۗ وَاَرْسَلْنٰكَ لِلنَّاسِ رَسُوْلًا ۗ وَكَفٰى بِاللّٰهِ شَهِيْدًا

mā aṣābaka min ḥasanatin fa minallāh(i), wa mā aṣābaka min sayyi'atin fa min nafsik(a), wa arsalnāka lin-nāsi rasūlā(n), wa kafā billāhi syahīdā(n).

Син нинди генә яхшылыкка ирешсәң дә, ул Аллаһтан, һәм сиңа нинди генә явызлык ирешсә дә, ул синең гаебеңнән. Сине (Мөхәммәд пәйгамбәр) бөтен кешеләргә илче итеп җибәрдек. Аллаһ шаһит булырга җитә.

مَنْ يُّطِعِ الرَّسُوْلَ فَقَدْ اَطَاعَ اللّٰهَ ۚ وَمَنْ تَوَلّٰى فَمَآ اَرْسَلْنٰكَ عَلَيْهِمْ حَفِيْظًا ۗ

may yuṭi‘ir-rasūla faqad aṭā‘allāh(a), wa man tawallā famā arsalnāka ‘alaihim ḥafīẓā(n).

Кем Пәйгамбәргә (Мөхәммәд пәйгамбәргә) буйсынса, ул Аллаһка буйсынган була. Кем (бу буйсынудан) баш тартса, белегез, Без сезне аларга сакчы итеп җибәрмәдек.

رُسُلًا مُّبَشِّرِيْنَ وَمُنْذِرِيْنَ لِئَلَّا يَكُوْنَ لِلنَّاسِ عَلَى اللّٰهِ حُجَّةٌ ۢ بَعْدَ الرُّسُلِ ۗوَكَانَ اللّٰهُ عَزِيْزًا حَكِيْمًا

rusulam mubasysyirīna wa munżirīna li'allā yakūna lin-nāsi ‘alallāhi ḥujjatum ba‘dar-rusul(i), wa kānallāhu ‘azīzan ḥakīmā(n).

Рәсүлләр, кешеләр җибәрелгәннән соң Аллаһ белән бәхәсләшергә сәбәп булмасын өчен, яхшы хәбәр китерүчеләр һәм кисәтүчеләр иде. Аллаһ кодрәтле һәм хикмәт иясе.

يٰٓاَيُّهَا النَّاسُ قَدْ جَاۤءَكُمُ الرَّسُوْلُ بِالْحَقِّ مِنْ رَّبِّكُمْ فَاٰمِنُوْا خَيْرًا لَّكُمْ ۗوَاِنْ تَكْفُرُوْا فَاِنَّ لِلّٰهِ مَا فِى السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِۗ وَكَانَ اللّٰهُ عَلِيْمًا حَكِيْمًا

yā ayyuhan-nāsu qad jā'akumur-rasūlu bil-ḥaqqi mir rabbikum fa āminū khairal lakum, wa in takfurū fa inna lillāhi mā fis-samāwāti wal-arḍ(i), wa kānallāhu ‘alīman ḥakīmā(n).

Ий кешеләр! Әлбәттә, сезгә Раббыбыздан хаклык белән пәйгамбәр килде, ышаныгыз, бу сезнең өчен хәерле. Әгәр ышанмасагыз, Аллаһка бернинди дә зыян китермәс, чөнки күктәге һәм җирдәге һәрнәрсә Аллаһныкы. Аллаһ һәрнәрсәне белүче һәм хикмәт иясе.

يٰٓاَيُّهَا النَّاسُ قَدْ جَاۤءَكُمْ بُرْهَانٌ مِّنْ رَّبِّكُمْ وَاَنْزَلْنَآ اِلَيْكُمْ نُوْرًا مُّبِيْنًا

yā ayyuhan-nāsu qad jā'akum burhānum mir rabbikum wa anzalnā ilaikum nūram mubīnā(n).

Әй кешеләр! Чыннан да, сезгә Раббыгыздан (Мөхәммәд пәйгамбәрнең могҗизалары белән) хаклык дәлилләре килде һәм Без сезгә якты нур (Коръән) җибәрдек.

حُرِّمَتْ عَلَيْكُمُ الْمَيْتَةُ وَالدَّمُ وَلَحْمُ الْخِنْزِيْرِ وَمَآ اُهِلَّ لِغَيْرِ اللّٰهِ بِهٖ وَالْمُنْخَنِقَةُ وَالْمَوْقُوْذَةُ وَالْمُتَرَدِّيَةُ وَالنَّطِيْحَةُ وَمَآ اَكَلَ السَّبُعُ اِلَّا مَا ذَكَّيْتُمْۗ وَمَا ذُبِحَ عَلَى النُّصُبِ وَاَنْ تَسْتَقْسِمُوْا بِالْاَزْلَامِۗ ذٰلِكُمْ فِسْقٌۗ اَلْيَوْمَ يَىِٕسَ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا مِنْ دِيْنِكُمْ فَلَا تَخْشَوْهُمْ وَاخْشَوْنِۗ اَلْيَوْمَ اَكْمَلْتُ لَكُمْ دِيْنَكُمْ وَاَتْمَمْتُ عَلَيْكُمْ نِعْمَتِيْ وَرَضِيْتُ لَكُمُ الْاِسْلَامَ دِيْنًاۗ فَمَنِ اضْطُرَّ فِيْ مَخْمَصَةٍ غَيْرَ مُتَجَانِفٍ لِّاِثْمٍۙ فَاِنَّ اللّٰهَ غَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ

Ḥurrimat ‘alaikumul-maitatu wad-damu wa laḥmul-khinzīri wa mā uhilla ligairillāhi bihī wal-munkhaniqatu wal-mauqūżatu wal-mutaraddiyatu wan-naṭīḥatu wa mā akalas-sabu‘u illā mā żakkaitum, wa mā żubiḥa ‘alan-nuṣubi wa an tastaqsimū bil-azlām(i), żālikum fisq(un), al-yauma ya'isal-lażīna kafarū min dīnikum falā takhsyauhum wakhsyaun(i), al-yauma akmaltu lakum dīnakum wa atmamtu ‘alaikum ni‘matī wa raḍītu lakumul-islāma dīnā(n), fa maniḍṭurra fī makhmaṣatin gaira mutajānifil li'iṡm(in), fa innallāha gafūrur raḥīm(un).

Сезгә үләксә, кан, дуңгыз ите һәм Аллаһ исеме белән бугазланмаган хайваннарның, буып үтерелгән, сугылган, егылган, сөяк белән сугылган, ертылган хайваннарның ите (ашау) хәрам булды, сезнең вакытыгызда бугазларга мөмкин булган хайваннардан башка. Һәм потлар өчен бугазланган хайваннарның ите (шулай уклар белән) күп фал ачу (шулай уклар белән) тыелды, чөнки бу бик яман эш. Бүген көферләр сезнең динегезне (җиңүдән) өметләрен өзделәр, алардан курыкмагыз, Миннән куркыгыз. Бүген Мин сезнең динегезне камилләштердем, сезгә нигъмәтләремне тәмамладым һәм сезнең динегез буларак Исламны хупладым. Әмма берәү ачлыктан мәҗбүр ителсә, гөнаһ кылырга теләмәгәнлектән түгел, ә Аллаһ гафу итүче, рәхимле.

وَاذْكُرُوْا نِعْمَةَ اللّٰهِ عَلَيْكُمْ وَمِيْثَاقَهُ الَّذِيْ وَاثَقَكُمْ بِهٖٓ ۙاِذْ قُلْتُمْ سَمِعْنَا وَاَطَعْنَا ۖوَاتَّقُوا اللّٰهَ ۗاِنَّ اللّٰهَ عَلِيْمٌ ۢبِذَاتِ الصُّدُوْرِ

ważkurū ni‘matallāhi ‘alaikum wa mīṡāqahul-lażī wāṡaqakum bih(ī), iż qultum sami‘nā wa aṭa‘nā, wattaqullāh(a), innallāha ‘alīmum biżātiṣ-ṣudūr(i).

Аллаһның сезгә биргән нигъмәтләрен һәм сезнең белән килешү төзегән вәгъдәсен хәтерләгез, ул вакытта сез: "Без ишеттек һәм буйсындык", - дигән идегез, һәм Аллаһтан куркыгыз, әлбәттә, Аллаһ сезнең күңелләрегездәге нәрсәләрне белә.

يٰٓاَهْلَ الْكِتٰبِ قَدْ جَاۤءَكُمْ رَسُوْلُنَا يُبَيِّنُ لَكُمْ كَثِيْرًا مِّمَّا كُنْتُمْ تُخْفُوْنَ مِنَ الْكِتٰبِ وَيَعْفُوْا عَنْ كَثِيْرٍەۗ قَدْ جَاۤءَكُمْ مِّنَ اللّٰهِ نُوْرٌ وَّكِتٰبٌ مُّبِيْنٌۙ

yā ahlal-kitābi qad jā'akum rasūlunā yubayyinu lakum kaṡīram mimmā kuntum tukhfūna minal-kitābi wa ya‘fū ‘an kaṡīr(in), qad jā'akum minallāhi nūruw wa kitābum mubīn(un).

Ий китап әһелләре! Чыннан да, сезгә Безнең рәсүлебез килде, ул сезгә китап эчендәге күп нәрсәләрне ачыклады, сез яшергән һәм күпләрен төшереп калдырган. Чыннан да, сезгә Аллаһтан нур һәм ачык китап килде.

يَّهْدِيْ بِهِ اللّٰهُ مَنِ اتَّبَعَ رِضْوَانَهٗ سُبُلَ السَّلٰمِ وَيُخْرِجُهُمْ مِّنَ الظُّلُمٰتِ اِلَى النُّوْرِ بِاِذْنِهٖ وَيَهْدِيْهِمْ اِلٰى صِرَاطٍ مُّسْتَقِيْمٍ

yahdī bihillāhi manittaba‘a riḍwānahū subulas-salāmi wa yukhrijuhum minaẓ-ẓulumāti ilan-nūri bi'iżnihī wa yahdīhim ilā ṣirāṭim mustaqīm(in).

Аллаһ шул Китап белән Үзенең ихтыярына буйсынучыларны котылу юлына юнәлтә, һәм (шул Китап белән дә) Аллаһ ул кешене Үзенең рөхсәте белән тулысынча караңгылыктан яктылыкка чыгара һәм аңа туры юлны күрсәтә.

يٰٓاَهْلَ الْكِتٰبِ قَدْ جَاۤءَكُمْ رَسُوْلُنَا يُبَيِّنُ لَكُمْ عَلٰى فَتْرَةٍ مِّنَ الرُّسُلِ اَنْ تَقُوْلُوْا مَا جَاۤءَنَا مِنْۢ بَشِيْرٍ وَّلَا نَذِيْرٍۗ فَقَدْ جَاۤءَكُمْ بَشِيْرٌ وَّنَذِيْرٌ ۗوَاللّٰهُ عَلٰى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيْرٌ ࣖ

yā ahlal-kitābi qad jā'akum rasūlunā yubayyinu lakum ‘alā fatratim minar-rusuli an taqūlū mā jā'anā mim basyīriw wa lā nażīr(in), faqad jā'akum basyīruw wa nażīr(un), wallāhu ‘alā kulli syai'in qadīr(un).

Әй, китап әһелләре! Чыннан да, сезгә Безнең илчебез килде, ул сезгә (безнең кануннарны) аңлатты, рәсүлләрнең җибәрелүе өзелгән вакытта, сез: "Безгә беркем дә килмәде, шатландыручы да, куркытучы да килмәде", - дип әйтмәгез. Чыннан да, сезгә шатлыклы хәбәр бирүче һәм куркытучы килде. Аллаһ һәрнәрсәгә кодрәтле.

مِنْ اَجْلِ ذٰلِكَ ۛ كَتَبْنَا عَلٰى بَنِيْٓ اِسْرَاۤءِيْلَ اَنَّهٗ مَنْ قَتَلَ نَفْسًاۢ بِغَيْرِ نَفْسٍ اَوْ فَسَادٍ فِى الْاَرْضِ فَكَاَنَّمَا قَتَلَ النَّاسَ جَمِيْعًاۗ وَمَنْ اَحْيَاهَا فَكَاَنَّمَآ اَحْيَا النَّاسَ جَمِيْعًا ۗوَلَقَدْ جَاۤءَتْهُمْ رُسُلُنَا بِالْبَيِّنٰتِ ثُمَّ اِنَّ كَثِيْرًا مِّنْهُمْ بَعْدَ ذٰلِكَ فِى الْاَرْضِ لَمُسْرِفُوْنَ

min ajli żālik(a), katabnā ‘alā banī isrā'īla annahū man qatala nafsam bigairi nafsin au fasādin fil-arḍi fa ka'annamā qatalan-nāsa jamī‘ā(n), wa man aḥyāhā fa ka'annamā aḥyan-nāsa jamī‘ā(n), wa laqad jā'athum rusulunā bil-bayyināt(i), ṡumma inna kaṡīram minhum ba‘da żālika fil-arḍi lamusrifūn(a).

Шуңа күрә Без Исраил балаларына хөкем иттек: кем бер кешене үтерсә, башка кешене үтермәгән яки җир өстендә бозыклык кылмаган очракта, ул бөтен кешеләрне үтергән кебек булыр. Кем бер кешене үтерсә, ул бөтен кешеләрне үтергән кебек булыр. Чыннан да, аларга илчебез ачык дәлилләр белән килде. Ләкин аларның күбрәге шуннан соң җир өстендә фәсыйк булдылар.

مَا الْمَسِيْحُ ابْنُ مَرْيَمَ اِلَّا رَسُوْلٌۚ قَدْ خَلَتْ مِنْ قَبْلِهِ الرُّسُلُۗ وَاُمُّهٗ صِدِّيْقَةٌ ۗ كَانَا يَأْكُلَانِ الطَّعَامَ ۗ اُنْظُرْ كَيْفَ نُبَيِّنُ لَهُمُ الْاٰيٰتِ ثُمَّ انْظُرْ اَنّٰى يُؤْفَكُوْنَ

mal-masīḥubnu maryama illā rasūl(un), qad khalat min qablihir rusul(u), wa ummuhū ṣiddīqah(tun), kānā ya'kulāniṭ-ṭa‘ām(a), unẓur kaifa nubayyinu lahumul-āyāti ṡummanẓur annā yu'fakūn(a).

Мәрьям угълы Гыйса пәйгамбәр генә иде. Моңа кадәр берничә рәсүл үткән иде. Һәм аның анасы хак диндә булган хатын иде. Икесе дә, гадәттә, ризык ашыйлар. Кара аларга (китап әһеленә) аятьләребезне ничек аңлатабыз, аннары кара аларның ничек (нәфсләреннән) баш тарталар.

وَاِذَا قِيْلَ لَهُمْ تَعَالَوْا اِلٰى مَآ اَنْزَلَ اللّٰهُ وَاِلَى الرَّسُوْلِ قَالُوْا حَسْبُنَا مَا وَجَدْنَا عَلَيْهِ اٰبَاۤءَنَا ۗ اَوَلَوْ كَانَ اٰبَاۤؤُهُمْ لَا يَعْلَمُوْنَ شَيْـًٔا وَّلَا يَهْتَدُوْنَ

wa iżā qīla lahum ta‘ālau ilā mā anzalallāhu wa ilar-rasūli qālū ḥasbunā mā wajadnā ‘alaihi ābā'anā, awalau kāna ābā'uhum lā ya‘lamūna syai'aw wa lā yahtadūn(a).

Әгәр аларга: "Аллаһ иңдергән нәрсәгә һәм пәйгамбәргә иярегез", - диелсә, алар: "Ата-бабаларыбызны нәрсә эшләсәк, шул җитә", - диделәр. Алар ата-бабаларына иярерләрме, гәрчә ата-бабалары бернәрсә дә белмәсәләр һәм туры юлда булмасалар да?

اِذْ قَالَ اللّٰهُ يٰعِيْسَى ابْنَ مَرْيَمَ اذْكُرْ نِعْمَتِيْ عَلَيْكَ وَعَلٰى وَالِدَتِكَ ۘاِذْ اَيَّدْتُّكَ بِرُوْحِ الْقُدُسِۗ تُكَلِّمُ النَّاسَ فِى الْمَهْدِ وَكَهْلًا ۚوَاِذْ عَلَّمْتُكَ الْكِتٰبَ وَالْحِكْمَةَ وَالتَّوْرٰىةَ وَالْاِنْجِيْلَ ۚوَاِذْ تَخْلُقُ مِنَ الطِّيْنِ كَهَيْـَٔةِ الطَّيْرِ بِاِذْنِيْ فَتَنْفُخُ فِيْهَا فَتَكُوْنُ طَيْرًاۢ بِاِذْنِيْ وَتُبْرِئُ الْاَكْمَهَ وَالْاَبْرَصَ بِاِذْنِيْ ۚوَاِذْ تُخْرِجُ الْمَوْتٰى بِاِذْنِيْ ۚوَاِذْ كَفَفْتُ بَنِيْٓ اِسْرَاۤءِيْلَ عَنْكَ اِذْ جِئْتَهُمْ بِالْبَيِّنٰتِ فَقَالَ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا مِنْهُمْ اِنْ هٰذَآ اِلَّا سِحْرٌ مُّبِيْنٌ

iż qālallāhu yā ‘īsabna maryamażkur ni‘matī ‘alaika wa ‘alā wālidatik(a), iż ayyattuka birūḥil-qudus(i), tukallimun-nāsa fil-mahdi wa kahlā(n), wa iż ‘allamtukal-kitāba wal-ḥikmata wat-taurāta wal-injīl(a), wa iż takhluqu minaṭ-ṭīni kahai'atiṭ-ṭairi bi'iżnī fa tanfukhu fīhā fa takūnu ṭairam bi'iżnī wa tubri'ul-akmaha wal-abraṣa bi'iżnī, wa iż tukhrijul-mautā bi'iżnī, wa iż kafaftu banī isrā'īla ‘anka iż ji'tahum bil-bayyināti fa qālal-lażīna kafarū minhum in hāżā illā siḥrum mubīn(un).

Аллаһ әйтте: "Ий Мәрьям улы Гайсә! Сиңа һәм анаңа биргән нигъмәтләремне искә төшер, мин сине изге рух белән ныгыттым. Син бишектә һәм балигъ булган чагыңда кешеләр белән сөйләшә идең. Һәм сиңа язуны, хикмәтне, Тәүратны һәм Инҗилне өйрәткәнемне искә төшер. Һәм син Минем рөхсәтем белән җирдән кош ясадың, аннары аңа өрдең, аннары ул Минем рөхсәтем белән (чын кош) булды. Һәм Минем рөхсәтем белән тумыштан сукыр һәм махаулы кешене савыктырганыңны искә төшер. Һәм Минем рөхсәтем белән үлекләрне (кабердән терелткәнеңне) искә төшер. Һәм Исраил балаларын (сине үтерү теләкләреннән) тыюымны искә төшер, син аларга ачык хәбәр китергәндә, аларның арасындагы көферләр: "Бу чын сихердән башка нәрсә түгел", - диделәр.

فَقَدْ كَذَّبُوْا بِالْحَقِّ لَمَّا جَاۤءَهُمْۗ فَسَوْفَ يَأْتِيْهِمْ اَنْۢبـٰۤؤُا مَا كَانُوْا بِهٖ يَسْتَهْزِءُوْنَ

faqad każżabū bil-ḥaqqi lammā jā'ahum fa saufa ya'tīhim ambā'u mā kānū bihī yastahzi'ūn(a).

Чыннан да, алар үзләренә килгән хакны (Коръәнне) ялган диделәр, шуңа күрә киләчәктә аларга һәрвакыт мәсхәрәләгән хәбәрләр киләчәк.

قُلْ اَيُّ شَيْءٍ اَكْبَرُ شَهَادَةً ۗ قُلِ اللّٰهُ ۗشَهِيْدٌۢ بَيْنِيْ وَبَيْنَكُمْ ۗوَاُوْحِيَ اِلَيَّ هٰذَا الْقُرْاٰنُ لِاُنْذِرَكُمْ بِهٖ وَمَنْۢ بَلَغَ ۗ اَىِٕنَّكُمْ لَتَشْهَدُوْنَ اَنَّ مَعَ اللّٰهِ اٰلِهَةً اُخْرٰىۗ قُلْ لَّآ اَشْهَدُ ۚ قُلْ اِنَّمَا هُوَ اِلٰهٌ وَّاحِدٌ وَّاِنَّنِيْ بَرِيْۤءٌ مِّمَّا تُشْرِكُوْنَ

qul ayyu syai'in akbaru syahādah(tan), qulillāhu syahīdum bainī wa bainakum, wa ūḥiya ilayya hāżal-qur'ānu li'unżirakum bihī wa man balag(a), a'innakum latasyhadūna anna ma‘allāhi ālihatan ukhrā, qul lā asyhad(u), qul innamā huwa ilāhuw wāḥiduw wa innanī barī'um mimmā tusyrikūn(a).

(Мөхәммәд пәйгамбәр) әйт: "Кемнең шаһитлеге көчлерәк?" Әйт: "Аллаһ минем белән сезнең арада шаһит. Бу Коръән миңа сезне һәм аңа (Коръәнгә) килүчеләрне куркытыр өчен вәхий ителде. Сез Аллаһ белән бергә башка илаһлар барлыгына чыннан да шаһитлек бирә аласызмы?" Әйт: "Мин шаһитлек бирә алмыйм". Әйт: "Чынлыкта, Ул гына бөек Аллаһ, һәм мин сез тиңдәш кылган нәрсәләрдән биздем".

وَلَقَدْ اَرْسَلْنَآ اِلٰٓى اُمَمٍ مِّنْ قَبْلِكَ فَاَخَذْنٰهُمْ بِالْبَأْسَاۤءِ وَالضَّرَّاۤءِ لَعَلَّهُمْ يَتَضَرَّعُوْنَ

wa laqad arsalnā ilā umamim min qablika fa akhażnāhum bil-ba'sā'i waḍ-ḍarrā'i la‘allahum yataḍarra‘ūn(a).

Әлбәттә, Без синнән алдагы кешеләргә дә (рәсүлләр) җибәрдек, аннары аларны фәкыйрьлек һәм бәхетсезлек белән газапладык, шаять алар (Аллаһка) түбәнчелек белән дога кылырлар.

وَمَا نُرْسِلُ الْمُرْسَلِيْنَ اِلَّا مُبَشِّرِيْنَ وَمُنْذِرِيْنَۚ فَمَنْ اٰمَنَ وَاَصْلَحَ فَلَا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَلَا هُمْ يَحْزَنُوْنَ

wa mā nursilul-mursalīna illā mubasysyirīna wa munżirīn(a), faman āmana wa aṣlaḥa falā khaufun ‘alaihim wa lā hum yaḥzanūn(a).

Без пәйгамбәрләрне шатландыручы һәм җәһәннәмне җәһәннәм белән куркытучы итеп җибәрдек. Иман китереп төзәлгән кешеләр өчен курку юк һәм алар кайгырмаслар.

وَوَهَبْنَا لَهٗٓ اِسْحٰقَ وَيَعْقُوْبَۗ كُلًّا هَدَيْنَا وَنُوْحًا هَدَيْنَا مِنْ قَبْلُ وَمِنْ ذُرِّيَّتِهٖ دَاوٗدَ وَسُلَيْمٰنَ وَاَيُّوْبَ وَيُوْسُفَ وَمُوْسٰى وَهٰرُوْنَ ۗوَكَذٰلِكَ نَجْزِى الْمُحْسِنِيْنَۙ

wa wahabnā lahū isḥāqa wa ya‘qūb(a), kullan hadainā wa nūḥan hadainā min qablu wa min żurriyyatihī dāwūda wa sulaimāna wa ayyūba wa yūsufa wa mūsā wa hārūna wa każālika najzil-muḥsinīn(a).

Без аңа Исхакны һәм Ягъкубны бирдек, һәрберсенә дә туры юлны күрсәттек, һәм аннан элек Нухка һәм аның нәселеннән булган Даудка, Сөләйманга, Әййүбкә, Йосыфка, Мусага һәм Һарунга да туры юлны күрсәттек. Әнә шулай изге гамәлләр кылучыларны бүләклибез.

وَزَكَرِيَّا وَيَحْيٰى وَعِيْسٰى وَاِلْيَاسَۗ كُلٌّ مِّنَ الصّٰلِحِيْنَۙ

wa zakariyyā wa yaḥyā wa ‘īsā wa ilyās(a), kullum minaṣ-ṣāliḥīn(a).

һәм Зәкәрия, Яхъя, Гайсә һәм Ильяс. Алар барысы да тәкъва кешеләр,

وَاِسْمٰعِيْلَ وَالْيَسَعَ وَيُوْنُسَ وَلُوْطًاۗ وَكُلًّا فَضَّلْنَا عَلَى الْعٰلَمِيْنَۙ

wa ismā‘īla wal-yasa‘a wa yūnusa wa lūṭā(n), wa kullan faḍḍalnā ‘alal-‘ālamīn(a).

һәм Исмәгыйль, Әләсәгъ, Юныс һәм Лут. Һәрберебез үз заманында (үз дәрәҗәсен) башка кешеләрдән өстен күрдек,

وَمِنْ اٰبَاۤىِٕهِمْ وَذُرِّيّٰتِهِمْ وَاِخْوَانِهِمْ ۚوَاجْتَبَيْنٰهُمْ وَهَدَيْنٰهُمْ اِلٰى صِرَاطٍ مُّسْتَقِيْمٍ

wa min ābā'ihim wa żurriyyātihim wa ikhwānihim, wajtabaināhum wa hadaināhum ilā ṣirāṭim mustaqīm(in).

(Һәм аларның аталарыннан, нәселләреннән һәм кардәшләреннән кайберләрен өстен кылдык. Аларны (пәйгамбәрләр һәм илчеләр итеп) сайладык һәм туры юлга күндердек.)

اُولٰۤىِٕكَ الَّذِيْنَ اٰتَيْنٰهُمُ الْكِتٰبَ وَالْحُكْمَ وَالنُّبُوَّةَ ۚفَاِنْ يَّكْفُرْ بِهَا هٰٓؤُلَاۤءِ فَقَدْ وَكَّلْنَا بِهَا قَوْمًا لَّيْسُوْا بِهَا بِكٰفِرِيْنَ

ulā'ikal-lażīna ātaināhumul-kitāba wal-ḥukma wan-nubuwwah(ta), fa iy yakfur bihā hā'ulā'i faqad wakkalnā bihā qaumal laisū bihā bikāfirīn(a).

Менә шул кешеләргә Без китап, хикмәт һәм пәйгамбәрлек бирдек. Әгәр кешеләр (Корәеш) моны инкяр итсәләр, Без аны инкяр итмәгән кешеләргә тапшырырбыз.

وَمَا قَدَرُوا اللّٰهَ حَقَّ قَدْرِهٖٓ اِذْ قَالُوْا مَآ اَنْزَلَ اللّٰهُ عَلٰى بَشَرٍ مِّنْ شَيْءٍۗ قُلْ مَنْ اَنْزَلَ الْكِتٰبَ الَّذِيْ جَاۤءَ بِهٖ مُوْسٰى نُوْرًا وَّهُدًى لِّلنَّاسِ تَجْعَلُوْنَهٗ قَرَاطِيْسَ تُبْدُوْنَهَا وَتُخْفُوْنَ كَثِيْرًاۚ وَعُلِّمْتُمْ مَّا لَمْ تَعْلَمُوْٓا اَنْتُمْ وَلَآ اٰبَاۤؤُكُمْ ۗقُلِ اللّٰهُ ۙثُمَّ ذَرْهُمْ فِيْ خَوْضِهِمْ يَلْعَبُوْنَ

wa mā qadarullāha ḥaqqa qadrihī iż qālū mā anzalallāhu ‘alā basyarim min syai'(in), qul man anzalal-kitābal-lażī jā'a bihī mūsā nūraw wa hudal lin-nāsi taj‘alūnahū qarāṭīsa tubdūnahā wa tukhfūna kaṡīrā(n), wa ‘ullimtum mā lam ta‘lamū antum wa lā ābā'ukum, qulillāh(u), ṡumma żarhum fī khauḍihim yal‘abūn(a).

Алар: "Аллаһ кешеләргә бернәрсә дә төшермәде", - дигәндә, Аллаһны тиешенчә зурламыйлар. Әйт (Мөхәммәд пәйгамбәр): "Муса пәйгамбәр кешеләргә яктылык һәм туры юл күрсәтүче итеп китергән Китапны (Тәүратны) кем иңдерде? Сез Китапны таралган кәгазь кисәкләренә әйләндердегез, аның (кайбер өлешләрен) күрсәттегез һәм күбесен яшердегез, гәрчә ул сезгә дә, ата-бабаларыгыз да белмәгән нәрсәләрне өйрәтелгән булса да", - дип әйт: "Ул Аллаһ (аны иңдерде)", - аннары (шуннан соң) аларны үз хаталарында уйнасыннар.

قَدْ جَاۤءَكُمْ بَصَاۤىِٕرُ مِنْ رَّبِّكُمْۚ فَمَنْ اَبْصَرَ فَلِنَفْسِهٖۚ وَمَنْ عَمِيَ فَعَلَيْهَاۗ وَمَآ اَنَا۠ عَلَيْكُمْ بِحَفِيْظٍ

qad jā'akum baṣā'iru mir rabbikum, faman abṣara fa linafsih(ī), wa man ‘amiya fa ‘alaihā, wa mā ana ‘alaikum biḥafīẓ(in).

Әлбәттә, Раббыгыздан ачык дәлилләр килде. Кем (хакыйкатьне) күрсә, файдасы үзенә булыр, ә кем (хакыйкатьне күрмәсә), ул һәлак булачак. Мин (Мөхәммәд) сезне саклаучы түгел.

وَكَذٰلِكَ نُصَرِّفُ الْاٰيٰتِ وَلِيَقُوْلُوْا دَرَسْتَ وَلِنُبَيِّنَهٗ لِقَوْمٍ يَّعْلَمُوْنَ

wa każālika nuṣarriful-āyāti wa liyaqūlū darasta wa linubayyinahū liqaumiy ya‘lamūn(a).

Шулай итеп, Без аятьләребезне кат-кат аңлаттык, мөшрикләр: "Сез бу аятьләрне (китап әһеленнән) өйрәндегез", - дисеннәр өчен һәм Коръәнне белгән кешеләргә аңлатыйк өчен.

يٰمَعْشَرَ الْجِنِّ وَالْاِنْسِ اَلَمْ يَأْتِكُمْ رُسُلٌ مِّنْكُمْ يَقُصُّوْنَ عَلَيْكُمْ اٰيٰتِيْ وَيُنْذِرُوْنَكُمْ لِقَاۤءَ يَوْمِكُمْ هٰذَاۗ قَالُوْا شَهِدْنَا عَلٰٓى اَنْفُسِنَا وَغَرَّتْهُمُ الْحَيٰوةُ الدُّنْيَا وَشَهِدُوْا عَلٰٓى اَنْفُسِهِمْ اَنَّهُمْ كَانُوْا كٰفِرِيْنَ

yā ma‘syaral-jinni wal-insi alam ya'tikum rusulum minkum yaquṣṣūna ‘alaikum āyātī wa yunżirūnakum liqā'a yaumikum hāżā, qālū syahidnā ‘alā anfusinā wa garrathumul-ḥayātud-un-yā wa syahidū ‘alā anfusihim annahum kānū kāfirīn(a).

Ий җен һәм кеше таифәсе! Сезгә үз арагыздан рәсүлләр килмәдеме, алар сезгә аятьләремне җиткерделәр һәм сезне бу көндәге очрашу турында куркыттылармы? Алар: "Әйе, без үзебезгә шаһит", - диделәр. Ләкин аларны дөнья тормышы алдады һәм алар үзләренең кәфер булуларына шаһит булдылар.

۞ قُلْ تَعَالَوْا اَتْلُ مَا حَرَّمَ رَبُّكُمْ عَلَيْكُمْ اَلَّا تُشْرِكُوْا بِهٖ شَيْـًٔا وَّبِالْوَالِدَيْنِ اِحْسَانًاۚ وَلَا تَقْتُلُوْٓا اَوْلَادَكُمْ مِّنْ اِمْلَاقٍۗ نَحْنُ نَرْزُقُكُمْ وَاِيَّاهُمْ ۚوَلَا تَقْرَبُوا الْفَوَاحِشَ مَا ظَهَرَ مِنْهَا وَمَا بَطَنَۚ وَلَا تَقْتُلُوا النَّفْسَ الَّتِيْ حَرَّمَ اللّٰهُ اِلَّا بِالْحَقِّۗ ذٰلِكُمْ وَصّٰىكُمْ بِهٖ لَعَلَّكُمْ تَعْقِلُوْنَ

qul ta‘ālau atlu mā ḥarrama rabbukum ‘alaikum allā tusyrikū bihī syai'aw wa bil-wālidaini iḥsānā(n), wa lā taqtulū aulādakum min imlāq(in), naḥnu narzuqukum wa iyyāhum, wa lā taqrabul-fawāḥisya mā ẓahara minhā wa mā baṭan(a), wa lā taqtulun-nafsal-latī ḥarramallāhu illā bil-ḥaqq(i), żālikum waṣṣākum bihī la‘allakum ta‘qilūn(a).

(Мөхәммәд пәйгамбәр) әйт: "Аллаһы Тәгалә сезгә тыйган нәрсәләрне укыйм. Аңа бернәрсәне дә тиңдәш итмәгез, ата-анагызга изгелек кылыгыз, балаларыгызны ярлы булулары сәбәпле үтермәгез. Сезне дә, аларны да ризыкландыручы без. Күрсәтелгән яки яшерен булган фәхеш эшләргә якын килмәгез, Аллаһ тыеган кешеләрне хак сәбәпләр аркасында гына үтермәгез. Шулай итеп, Ул сезгә аңлавыгыз өчен әмер бирә.

وَاَنَّ هٰذَا صِرَاطِيْ مُسْتَقِيْمًا فَاتَّبِعُوْهُ ۚوَلَا تَتَّبِعُوا السُّبُلَ فَتَفَرَّقَ بِكُمْ عَنْ سَبِيْلِهٖ ۗذٰلِكُمْ وَصّٰىكُمْ بِهٖ لَعَلَّكُمْ تَتَّقُوْنَ

wa anna hāżā ṣirāṭī mustaqīman fattabi‘ūh(u), wa lā tattabi‘us-subula fa tafarraqa bikum ‘an sabīlih(ī), żālikum waṣṣākum bihī la‘allakum tattaqūn(a).

Әлбәттә, бу Минем туры юлым, аннары барыгыз! Аның юлыннан читкә тайпылырлык башка юлларга иярмәгез. Шулай итеп, Ул сезгә тәкъва булырга әмер бирде.

ثُمَّ اٰتَيْنَا مُوْسَى الْكِتٰبَ تَمَامًا عَلَى الَّذِيْٓ اَحْسَنَ وَتَفْصِيْلًا لِّكُلِّ شَيْءٍ وَّهُدًى وَّرَحْمَةً لَّعَلَّهُمْ بِلِقَاۤءِ رَبِّهِمْ يُؤْمِنُوْنَ ࣖ

Ṡumma ātainā mūsal-kitāba tamāman ‘alal-lażī aḥsana wa tafṣīlal likulli syai'iw wa hudaw wa raḥmatal la‘allahum biliqā'i rabbihim yu'minūn(a).

Аннары Мусага изге гамәлләр кылучыларга нигъмәтләребезне тулыландыру, һәрнәрсәне аңлату, һәм туры юл һәм рәхмәт итеп китап (Тәүрат) бирдек, шаять, алар Раббыларына юлыгуларына ышанырлар.

يٰبَنِيْٓ اٰدَمَ اِمَّا يَأْتِيَنَّكُمْ رُسُلٌ مِّنْكُمْ يَقُصُّوْنَ عَلَيْكُمْ اٰيٰتِيْۙ فَمَنِ اتَّقٰى وَاَصْلَحَ فَلَا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَلَا هُمْ يَحْزَنُوْنَ

yā banī ādama immā ya'tiyannakum rusulum minkum yaquṣṣūna ‘alaikum āyātī, famanittaqā wa aṣlaḥa falā khaufun ‘alaihim wa lā hum yaḥzanūn(a).

Ий Адәм балалары! Әгәр сезгә үз арагыздан рәсүлләр килсә, алар сезгә аятьләремне укысалар, берәү тәкъва булып, төзәтсә, аларга курку юк һәм алар кайгырмаслар.

وَنَزَعْنَا مَا فِيْ صُدُوْرِهِمْ مِّنْ غِلٍّ تَجْرِيْ مِنْ تَحْتِهِمُ الْاَنْهٰرُۚ وَقَالُوا الْحَمْدُ لِلّٰهِ الَّذِيْ هَدٰىنَا لِهٰذَاۗ وَمَا كُنَّا لِنَهْتَدِيَ لَوْلَآ اَنْ هَدٰىنَا اللّٰهُ ۚ لَقَدْ جَاۤءَتْ رُسُلُ رَبِّنَا بِالْحَقِّۗ وَنُوْدُوْٓا اَنْ تِلْكُمُ الْجَنَّةُ اُوْرِثْتُمُوْهَا بِمَا كُنْتُمْ تَعْمَلُوْنَ

wa naza‘nā mā fī ṣudūrihim min gillin tajrī min taḥtihimul-anhār(u), wa qālul-ḥamdu lillāhil-lażī hadānā lihāżā, wa mā kunnā linahtadiya lau lā an hadānallāh(u), laqad jā'at rusulu rabbinā bil-ḥaqq(i), wa nūdū an tilkumul-jannatu ūriṡtumūhā bimā kuntum ta‘malūn(a).

Без аларның күкрәкләреннән үч алуны йолкып алдык, аның астыннан елгалар ага иде. Алар әйттеләр: "Безгә моны (күкне) күрсәткән Аллаһка мактау булсын. Әгәр Аллаһ безгә күрсәтмәсә, без туры юлга күнелмәс идек. Әлбәттә, Раббыбызның рәсүлләре хаклык белән килделәр", - дип. Аларга: "Бу җәннәт сезгә кылган гамәлләрегез өчен мирас итеп бирелде", - диелде.

هَلْ يَنْظُرُوْنَ اِلَّا تَأْوِيْلَهٗۗ يَوْمَ يَأْتِيْ تَأْوِيْلُهٗ يَقُوْلُ الَّذِيْنَ نَسُوْهُ مِنْ قَبْلُ قَدْ جَاۤءَتْ رُسُلُ رَبِّنَا بِالْحَقِّۚ فَهَلْ لَّنَا مِنْ شُفَعَاۤءَ فَيَشْفَعُوْا لَنَآ اَوْ نُرَدُّ فَنَعْمَلَ غَيْرَ الَّذِيْ كُنَّا نَعْمَلُۗ قَدْ خَسِرُوْٓا اَنْفُسَهُمْ وَضَلَّ عَنْهُمْ مَّا كَانُوْا يَفْتَرُوْنَ ࣖ

hal yanẓurūna illā ta'wīlah(ū), yauma ya'tī ta'wīluhū yaqūlul-lażīna nasūhu min qablu qad jā'at rusulu rabbinā bil-ḥaqq(i), fahal lanā min syufa‘ā'a fa yasyfa‘ū lanā au nuraddu fa na‘mala gairal-lażī kunnā na‘mal(u), qad khasirū anfusahum wa ḍalla ‘anhum mā kānū yaftarūn(a).

Алар хакыйкатьнең дәлилен генә көтмиләрме (Коръәнне). Хакыйкатьнең дәлиле килгән көнне, аны элек күрмәгән кешеләр: "Чыннан да, Раббыбызның илчеләре хакыйкатьне алып килделәр. Безгә ярдәм итәчәк яки без (дөньяга) кире кайтарылачакмы, элеккегә охшамаган изге гамәлләр кылыр өчен?" – диделәр. Алар, чынлыкта, үзләренә зыян китерделәр, һәм элек барлыкка китергәннәре юкка чыкты.

لَقَدْ اَرْسَلْنَا نُوْحًا اِلٰى قَوْمِهٖ فَقَالَ يٰقَوْمِ اعْبُدُوا اللّٰهَ مَا لَكُمْ مِّنْ اِلٰهٍ غَيْرُهٗۗ اِنِّيْٓ اَخَافُ عَلَيْكُمْ عَذَابَ يَوْمٍ عَظِيْمٍ

laqad arsalnā nūḥan ilā qaumihī fa qāla yā qaumi‘budullāha mā lakum min ilāhin gairuh(ū), innī akhāfu ‘alaikum ‘ażāba yaumin ‘aẓīm(in).

Әлбәттә, Без Нухны үз кавеменә пәйгамбәр итеп җибәрдек, аннары ул әйтте: "Ий, халкым! Аллаһка гыйбадәт кылыгыз! Сезнең өчен Аңардан башка илаһ юк. Мин куркам, сезгә куркыныч көнне (кыямәт көнендә) газапланудан."

قَالَ يٰقَوْمِ لَيْسَ بِيْ ضَلٰلَةٌ وَّلٰكِنِّيْ رَسُوْلٌ مِّنْ رَّبِّ الْعٰلَمِيْنَ

qāla yā qaumi laisa bī ḍalālatuw wa lākinnī rasūlum mir rabbil-‘ālamīn(a).

Ул (Нух) әйтте: "Ий, халкым! Мин адашмадым, ләкин мин бөтен галәмнәрнең Раббысыннан килгән пәйгамбәрмен."

اُبَلِّغُكُمْ رِسٰلٰتِ رَبِّيْ وَاَنْصَحُ لَكُمْ وَاَعْلَمُ مِنَ اللّٰهِ مَا لَا تَعْلَمُوْنَ

uballigukum risālāti rabbī wa anṣaḥu lakum wa a‘lamu minallāhi mā lā ta‘lamūn(a).

Мин сезгә Раббымның вәгазен җиткерәм, сезгә киңәш бирәм һәм Аллаһтан сез белмәгәнне беләм".

اَوَعَجِبْتُمْ اَنْ جَاۤءَكُمْ ذِكْرٌ مِّنْ رَّبِّكُمْ عَلٰى رَجُلٍ مِّنْكُمْ لِيُنْذِرَكُمْ وَلِتَتَّقُوْا وَلَعَلَّكُمْ تُرْحَمُوْنَ

awa‘ajibtum an jā'akum żikrum mir rabbikum ‘alā rajulim minkum liyunżirakum wa litattaqū wa la‘allakum turḥamūn(a).

Һәм сез үзегез арагыздан булган бер ир аша Раббыгыздан вәгазь килгәнгә гаҗәпләнәсезме? Ул вәгазь сезне куркытыр өчен, шаять тәкъва булырсыз һәм рәхмәткә лаек булырсыз.

فَكَذَّبُوْهُ فَاَنْجَيْنٰهُ وَالَّذِيْنَ مَعَهٗ فِى الْفُلْكِ وَاَغْرَقْنَا الَّذِيْنَ كَذَّبُوْا بِاٰيٰتِنَاۗ اِنَّهُمْ كَانُوْا قَوْمًا عَمِيْنَ ࣖ

fa każżabūhu fa anjaināhu wal-lażīna ma‘ahū fil-fulki wa agraqnal-lażīna każżabū bi'āyātinā, innahum kānū qauman ‘amīn(a).

Алар Нухны ялганга тоттылар, аннары Без аны һәм аның белән бергә көймәдә булганнарны коткардык. Аятьләребезне ялганга тотучыларны батырдык. Алар, әлбәттә, сукыр кешеләр.

قَالَ يٰقَوْمِ لَيْسَ بِيْ سَفَاهَةٌ وَّلٰكِنِّيْ رَسُوْلٌ مِّنْ رَّبِّ الْعٰلَمِيْنَ

qāla yā qaumi laisa bī safāhatuw wa lākinnī rasūlum mir rabbil-‘ālamīn(a).

Ул (Һуд) җавап бирде: "Ий, халкым! Мин акылдан язган түгел, ләкин мин бөтен галәмнәрнең Раббысының пәйгамбәремен."

اُبَلِّغُكُمْ رِسٰلٰتِ رَبِّيْ وَاَنَا۠ لَكُمْ نَاصِحٌ اَمِيْنٌ

uballigukum risālāti rabbī wa ana lakum nāṣiḥun amīn(un).

Мин сезгә Раббымның вәгазен җиткерәм һәм ышанычлы киңәшләр бирәм.

اَوَعَجِبْتُمْ اَنْ جَاۤءَكُمْ ذِكْرٌ مِّنْ رَّبِّكُمْ عَلٰى رَجُلٍ مِّنْكُمْ لِيُنْذِرَكُمْۗ وَاذْكُرُوْٓا اِذْ جَعَلَكُمْ خُلَفَاۤءَ مِنْۢ بَعْدِ قَوْمِ نُوْحٍ وَّزَادَكُمْ فِى الْخَلْقِ بَصْۣطَةً ۚفَاذْكُرُوْٓا اٰلَاۤءَ اللّٰهِ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُوْنَ

awa‘ajibtum an jā'akum żikrum mir rabbikum ‘alā rajulim minkum liyunżirakum, ważkurū iż ja‘alakum khulafā'a mim ba‘di qaumi nūḥiw wa zādakum fil-khalqi basṭah(tan), fażkurū ālā'allāhi la‘allakum tufliḥūn(a).

Раббыгыздан үзегез арагыздан булган бер ир аша сезне куркытыр өчен вәгазь килүенә гаҗәпләнәсезме? Нух пәйгамбәрнең кешеләреннән соң сезне халифә иткәнен хәтерләгез, Ул сезне көч һәм гәүдә ягыннан өстен кылды. Аллаһның нигъмәтләрен хәтерләгез, шаять, уңышка ирешерсез.

قَالُوْٓا اَجِئْتَنَا لِنَعْبُدَ اللّٰهَ وَحْدَهٗ وَنَذَرَ مَا كَانَ يَعْبُدُ اٰبَاۤؤُنَاۚ فَأْتِنَا بِمَا تَعِدُنَآ اِنْ كُنْتَ مِنَ الصّٰدِقِيْنَ

qālū aji'tanā lina‘budallāha waḥdahū wa nażara mā kāna ya‘budu ābā'unā, fa'tinā bimā ta‘idunā in kunta minaṣ ṣādiqīn(a).

Алар әйттеләр: "Син безнең яныбызга килдеңме, бер Аллаһка гына гыйбадәт кылып, аталарыбыз гыйбадәт кылган нәрсәләрне ташлап? Әгәр дөрес сөйләүчеләрдән булсаң, безгә янавыңны исбатла!"

وَاِلٰى ثَمُوْدَ اَخَاهُمْ صٰلِحًاۘ قَالَ يٰقَوْمِ اعْبُدُوا اللّٰهَ مَا لَكُمْ مِّنْ اِلٰهٍ غَيْرُهٗۗ قَدْ جَاۤءَتْكُمْ بَيِّنَةٌ مِّنْ رَّبِّكُمْۗ هٰذِهٖ نَاقَةُ اللّٰهِ لَكُمْ اٰيَةً فَذَرُوْهَا تَأْكُلْ فِيْٓ اَرْضِ اللّٰهِ وَلَا تَمَسُّوْهَا بِسُوْۤءٍ فَيَأْخُذَكُمْ عَذَابٌ اَلِيْمٌ

wa ilā ṡamūda akhāhum ṣāliḥā(n), qāla yā qaumi‘budullāha mā lakum min ilāhin gairuh(ū), qad jā'atkum bayyinatum mir rabbikum, hāżihī nāqatullāhi lakum āyatan fa żarūhā ta'kul fī arḍillāhi wa lā tamassūhā bisū'in fa ya'khużakum ‘ażābun alīm(un).

Сәмуд халкына кардәшләре Салихны җибәрдек. Ул әйтте: "Ий халкым! Аллаһка гыйбадәт кылыгыз! Сезнең өчен Аллаһтан башка илаһ юк. Әлбәттә, сезгә Раббыгыздан ачык дәлил килде. Аллаһтан булган бу дөя сезнең өчен галәмәттер. Аны Аллаһ җирендә ашатыгыз, аңа зарар итмәгез, юкса сезгә рәнҗетүче газап булыр".

وَلُوْطًا اِذْ قَالَ لِقَوْمِهٖٓ اَتَأْتُوْنَ الْفَاحِشَةَ مَا سَبَقَكُمْ بِهَا مِنْ اَحَدٍ مِّنَ الْعٰلَمِيْنَ

wa lūṭan iż qāla liqaumihī ata'tūnal-fāḥisyata mā sabaqakum bihā min aḥadim minal-‘ālamīn(a).

Лутны да (җибәрдек), ул үз халкына әйтте: "Ни өчен сез бу дөньяда сездән алда беркем дә эшләмәгән ямьсез эшне эшлисез?"

وَاِلٰى مَدْيَنَ اَخَاهُمْ شُعَيْبًاۗ قَالَ يٰقَوْمِ اعْبُدُوا اللّٰهَ مَا لَكُمْ مِّنْ اِلٰهٍ غَيْرُهٗۗ قَدْ جَاۤءَتْكُمْ بَيِّنَةٌ مِّنْ رَّبِّكُمْ فَاَوْفُوا الْكَيْلَ وَالْمِيْزَانَ وَلَا تَبْخَسُوا النَّاسَ اَشْيَاۤءَهُمْ وَلَا تُفْسِدُوْا فِى الْاَرْضِ بَعْدَ اِصْلَاحِهَاۗ ذٰلِكُمْ خَيْرٌ لَّكُمْ اِنْ كُنْتُمْ مُّؤْمِنِيْنَۚ

wa ilā madyana akhāhum syu‘aibā(n), qāla yā qaumi‘budullāha mā lakum min ilāhin gairuh(ū), qad jā'atkum bayyinatum mir rabbikum fa auful-kaila wal-mīzāna wa lā tabkhasun-nāsa asy-yā'ahum wa lā tufsidū fil-arḍi ba‘da iṣlāḥihā, żālikum khairul lakum in kuntum mu'minīn(a).

Мәдйән халкына аларның кардәшләре Шөгаебне җибәрдек. Ул әйтте: "Ий халкым! Аллаһыга гыйбадәт кылыгыз. Сезнең өчен Аңардан башка илаһ юк. Сезгә Раббыгыздан ачык дәлилләр килде. Үлчәүләрне һәм үлчәүләрне төгәл үтәгез, һәм беркемгә дә зарар китермәгез. Җирне яхшы итеп яратылганнан соң, аңа зыян китермәгез. Әгәр сез ышанучылар булсагыз, бу сезнең өчен хәерлерәк."

قَدِ افْتَرَيْنَا عَلَى اللّٰهِ كَذِبًا اِنْ عُدْنَا فِيْ مِلَّتِكُمْ بَعْدَ اِذْ نَجّٰىنَا اللّٰهُ مِنْهَاۗ وَمَا يَكُوْنُ لَنَآ اَنْ نَّعُوْدَ فِيْهَآ اِلَّآ اَنْ يَّشَاۤءَ اللّٰهُ رَبُّنَاۗ وَسِعَ رَبُّنَا كُلَّ شَيْءٍ عِلْمًاۗ عَلَى اللّٰهِ تَوَكَّلْنَاۗ رَبَّنَا افْتَحْ بَيْنَنَا وَبَيْنَ قَوْمِنَا بِالْحَقِّ وَاَنْتَ خَيْرُ الْفٰتِحِيْنَ

qadiftarainā ‘alallāhi każiban in ‘udnā fī millatikum ba‘da iż najjānallāhu minhā, wa mā yakūnu lanā an na‘ūda fīhā illā ay yasyā'allāhu rabbunā, wasi‘a rabbunā kulla syai'in ‘ilmā(n), ‘alallāhi tawakkalnā, rabbanaftaḥ bainanā wa baina qauminā bil-ḥaqqi wa anta khairul-fātiḥīn(a).

Әгәр Аллаһ безне сезнең динегездән коткарганнан соң, без сезнең динегезгә кайтсак, Аллаһка каршы зур ялган ифтира кылган булыр идек. Раббыбыз Аллаһ теләсә генә, безгә Аңа кайту дөрес түгел. Раббыбызның белеме һәрнәрсәне чолгап алган. Без Аллаһка гына тәвәккәл итәбез. Әй Раббыбыз, безнең белән безнең динебез арасында гаделлек белән хөкем ит! Син иң яхшы хөкем итүчесең."

تِلْكَ الْقُرٰى نَقُصُّ عَلَيْكَ مِنْ اَنْۢبَاۤىِٕهَاۚ وَلَقَدْ جَاۤءَتْهُمْ رُسُلُهُمْ بِالْبَيِّنٰتِۚ فَمَا كَانُوْا لِيُؤْمِنُوْا بِمَا كَذَّبُوْا مِنْ قَبْلُۗ كَذٰلِكَ يَطْبَعُ اللّٰهُ عَلٰى قُلُوْبِ الْكٰفِرِيْنَ

tilkal-qurā naquṣṣu ‘alaika min ambā'ihā, wa laqad jā'athum rusuluhum bil-bayyināt(i), famā kānū liyu'minū bimā każżabū min qabl(u), każālika yaṭba‘ullāhu ‘alā qulūbil-kāfirīn(a).

Бу шәһәрләр (Без аларны юк иттек), сезгә аларның хәбәрләрен сөйлибез. Аларның рәсүлләре аларга ачык дәлилләр белән килделәр, ләкин алар элек ялганлаган нәрсәләргә дә ышанмадылар. Әнә шулай Аллаһ көферләрнең күңелләрен мөһерли.

وَقَالَ مُوْسٰى يٰفِرْعَوْنُ اِنِّيْ رَسُوْلٌ مِّنْ رَّبِّ الْعٰلَمِيْنَۙ

wa qāla mūsa yā fir‘aunu innī rasūlum mir rabbil-‘ālamīn(a).

Муса әйтте: "Ий Фиргавен! Мин бөтен галәмнәрнең Раббысыннан килгән пәйгамбәрмен."

وَكَتَبْنَا لَهٗ فِى الْاَلْوَاحِ مِنْ كُلِّ شَيْءٍ مَّوْعِظَةً وَّتَفْصِيْلًا لِّكُلِّ شَيْءٍۚ فَخُذْهَا بِقُوَّةٍ وَّأْمُرْ قَوْمَكَ يَأْخُذُوْا بِاَحْسَنِهَا ۗسَاُورِيْكُمْ دَارَ الْفٰسِقِيْنَ

wa katabnā lahū fil-alwāḥi min kulli syai'im mau‘iẓataw wa tafṣīlal likulli syai'(in), fa khużhā biquwwatiw wa'mur qaumaka ya'khużū bi'aḥsanihā, sa'urīkum dāral-fāsiqīn(a).

Без Мусага такталарда (Тәүратта) һәрнәрсәне яздык, гыйбрәт һәм һәрнәрсәне аңлату өчен; шулай итеп (Без әйттек): "Аны нык тот һәм халкыңа әйт, мөмкин кадәр нык тотсыннар, Мин сиңа явызлар җирен күрсәтермен".

هُوَ الَّذِيْٓ اَرْسَلَ رَسُوْلَهٗ بِالْهُدٰى وَدِيْنِ الْحَقِّ لِيُظْهِرَهٗ عَلَى الدِّيْنِ كُلِّهٖۙ وَلَوْ كَرِهَ الْمُشْرِكُوْنَ

huwal-lażī arsala rasūlahū bil-hudā wa dīnil-ḥaqqi liyuẓhirahū ‘alad-dīni kullih(ī), wa lau karihal-musyrikūn(a).

Ул Үзенең пәйгамбәрен барлык диннәрдән өстен булсын өчен, дөрес юл (Коръән) һәм хак дин белән җибәрде, гәрчә мөшрикләр яратмасалар да.

اَلَمْ يَأْتِهِمْ نَبَاُ الَّذِيْنَ مِنْ قَبْلِهِمْ قَوْمِ نُوْحٍ وَّعَادٍ وَّثَمُوْدَ ەۙ وَقَوْمِ اِبْرٰهِيْمَ وَاَصْحٰبِ مَدْيَنَ وَالْمُؤْتَفِكٰتِۗ اَتَتْهُمْ رُسُلُهُمْ بِالْبَيِّنٰتِۚ فَمَا كَانَ اللّٰهُ لِيَظْلِمَهُمْ وَلٰكِنْ كَانُوْٓا اَنْفُسَهُمْ يَظْلِمُوْنَ

alam ya'tihim naba'ul-lażīna min qablihim qaumi nūḥiw wa ‘ādiw wa ṡamūd(a), wa qaumi ibrāhīma wa aṣḥābi madyana wal-mu'tafikāt(i), atathum rusuluhum bil-bayyināt(i), famā kānallāhu liyaẓlimahum wa lākin kānū anfusahum yaẓlimūn(a).

Аларга үзләреннән алдагы кешеләрнең, Нух, Гад, Сәмуд, Ибраһим өммәтләренең, Мәдйән өммәтләренең һәм һәлак ителгән шәһәрләрнең халкының хәбәрләре килмәдеме? Аларга ачык дәлилләр белән рәсүлләр килде. Аллаһ аларга золым итмәде, ләкин алар үзләренә золым иттеләр.

وَمَا كَانَ اللّٰهُ لِيُضِلَّ قَوْمًاۢ بَعْدَ اِذْ هَدٰىهُمْ حَتّٰى يُبَيِّنَ لَهُمْ مَّا يَتَّقُوْنَۗ اِنَّ اللّٰهَ بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيْمٌ

wa mā kānallāhu liyuḍilla qaumam ba‘da iż hadāhum ḥattā yubayyina lahum mā yattaqūn(a), innallāha bikulli syai'in ‘alīm(un).

Аллаһ бер өммәтне туры юлга күндергәннән соң, аларны адаштырмас, нәрсәдән сакланырга тиешлеген ачыкласын өчен. Әлбәттә, Аллаһ һәрнәрсәне белә.

لَقَدْ جَاۤءَكُمْ رَسُوْلٌ مِّنْ اَنْفُسِكُمْ عَزِيْزٌ عَلَيْهِ مَا عَنِتُّمْ حَرِيْصٌ عَلَيْكُمْ بِالْمُؤْمِنِيْنَ رَءُوْفٌ رَّحِيْمٌ

laqad jā'akum rasūlum min anfusikum ‘azīzun ‘alaihi mā ‘anittum ḥarīṣun ‘alaikum bil-mu'minīna ra'ūfur raḥīm(un).

Чыннан да, сезгә үз кавемегездән пәйгамбәр килде, сезгә авыр газаплар бирелде, ул сезнең өчен (иман һәм котылуны) тели, мөэминнәргә рәхимле һәм шәфкатьле.

وَلَقَدْ اَهْلَكْنَا الْقُرُوْنَ مِنْ قَبْلِكُمْ لَمَّا ظَلَمُوْاۙ وَجَاۤءَتْهُمْ رُسُلُهُمْ بِالْبَيِّنٰتِ وَمَا كَانُوْا لِيُؤْمِنُوْا ۗ كَذٰلِكَ نَجْزِى الْقَوْمَ الْمُجْرِمِيْنَ

wa laqad ahlaknal-qurūna min qablikum lammā ẓalamū, wa jā'athum rusuluhum bil-bayyināti wa mā kānū liyu'minū, każālika najzil-qaumal-mujrimīn(a).

Әлбәттә, сездән элек яшәгән кешеләрне дә, пәйгамбәрләре хак хәбәр белән килгәннәр иде, ләкин алар һич тә ышанмаганнары өчен, золым иткәннәре өчен һәлак иттек. Шулай итеп, гөнаһ кылучыларны җәзалыйбыз.

وَلِكُلِّ اُمَّةٍ رَّسُوْلٌ ۚفَاِذَا جَاۤءَ رَسُوْلُهُمْ قُضِيَ بَيْنَهُمْ بِالْقِسْطِ وَهُمْ لَا يُظْلَمُوْنَ

wa likulli ummatir rasūl(un), fa iżā jā'a rasūluhum quḍiya bainahum bil-qisṭi wa hum lā yuẓlamūn(a).

Һәр милләтнең рәсүлләре бар. Аларның рәсүлләре килгәч, аларга гаделлек белән хөкем ителде һәм (бернинди дә булса золым ителмәде).

۞ وَاتْلُ عَلَيْهِمْ نَبَاَ نُوْحٍۘ اِذْ قَالَ لِقَوْمِهٖ يٰقَوْمِ اِنْ كَانَ كَبُرَ عَلَيْكُمْ مَّقَامِيْ وَتَذْكِيْرِيْ بِاٰيٰتِ اللّٰهِ فَعَلَى اللّٰهِ تَوَكَّلْتُ فَاَجْمِعُوْٓا اَمْرَكُمْ وَشُرَكَاۤءَكُمْ ثُمَّ لَا يَكُنْ اَمْرُكُمْ عَلَيْكُمْ غُمَّةً ثُمَّ اقْضُوْٓا اِلَيَّ وَلَا تُنْظِرُوْنِ

watlu ‘alaihim naba'a nūḥ(in), iż qāla liqaumihī yā qaumi in kāna kabura ‘alaikum maqāmī wa tażkīrī bi'āyātillāhi fa ‘alallāhi tawakkaltu fa ajmi‘ū amrakum wa syurakā'akum ṡumma lā yakun amrukum ‘alaikum gummatan ṡummaqḍū ilayya wa lā tunẓirūn(i).

Аларга Нух пәйгамбәрнең мөһим хәбәрен укы, ул үз халкына әйтте: "Ий, халкым! Әгәр сезгә минем калуым авыр булса һәм Аллаһ аятьләре белән куркытуым булса, мин Аллаһка гына тәвәккәл кылам. Шуңа күрә карар кабул итегез һәм мине һәлак итәр өчен дусларыгызны җыегыз, карарыгызны сер итеп сакламагыз. Аннары миңа каршы эш итегез һәм озакка сузмагыз."

ثُمَّ بَعَثْنَا مِنْۢ بَعْدِهٖ رُسُلًا اِلٰى قَوْمِهِمْ فَجَاۤءُوْهُمْ بِالْبَيِّنٰتِ فَمَا كَانُوْا لِيُؤْمِنُوْا بِمَا كَذَّبُوْا بِهٖ مِنْ قَبْلُ ۗ كَذٰلِكَ نَطْبَعُ عَلٰى قُلُوْبِ الْمُعْتَدِيْنَ

Ṡumma ba‘aṡnā mim ba‘dihī rusulan ilā qaumihim fa jā'ūhum bil-bayyināti famā kānū liyu'minū bimā każżabū bihī min qabl(u), każālika naṭba‘u ‘alā qulūbil-mu‘tadīn(a).

Аннары (Нух пәйгамбәрдән соң) Без аларның (үзләренең) кавеменә берничә пәйгамбәр җибәрдек, аларга рәсүлләр ачык дәлилләр белән килделәр, ләкин алар ышанмадылар, чөнки элек ялганга тоткан иделәр. Шулай итеп, Без бозыклык кылучыларның күңелләрен мөһерлибез.

ثُمَّ بَعَثْنَا مِنْۢ بَعْدِهِمْ مُّوْسٰى وَهٰرُوْنَ اِلٰى فِرْعَوْنَ وَمَلَا۟ىِٕهٖ بِاٰيٰتِنَا فَاسْتَكْبَرُوْا وَكَانُوْا قَوْمًا مُّجْرِمِيْنَ

Ṡumma ba‘aṡnā mim ba‘dihim mūsā wa hārūna ilā fir‘auna wa mala'ihī bi'āyātinā fastakbarū wa kānū qaumam mujrimīn(a).

Соңра алар артыннан Муса белән Һарунны Фиргавенгә һәм аның халкының зурларына могҗизаларыбыз белән җибәрдек. Алар тәкәбберләнделәр һәм гөнаһлы булдылар.

قُلْ يٰٓاَيُّهَا النَّاسُ قَدْ جَاۤءَكُمُ الْحَقُّ مِنْ رَّبِّكُمْ ۚفَمَنِ اهْتَدٰى فَاِنَّمَا يَهْتَدِيْ لِنَفْسِهٖ ۚوَمَنْ ضَلَّ فَاِنَّمَا يَضِلُّ عَلَيْهَا ۚوَمَآ اَنَا۠ عَلَيْكُمْ بِوَكِيْلٍۗ

qul yā ayyuhan-nāsu qad jā'akumul-ḥaqqu mir rabbikum, fa manihtadā fa innamā yahtadī linafsih(ī), wa man ḍalla fa innamā yaḍillu ‘alaihā, wa mā ana ‘alaikum biwakīl(in).

Әйт (Мөхәммәд): "Ий кешеләр! Сезгә Раббыгыздан хак Коръән килде. Кем туры юлга күнелсә, ул үзенә файдага. Кем адашса, адашуы үзенә зыян китерә. Мин сезнең ярдәмчегез түгел."

وَلَقَدْ اَرْسَلْنَا نُوْحًا اِلٰى قَوْمِهٖٓ اِنِّيْ لَكُمْ نَذِيْرٌ مُّبِيْنٌ ۙ

wa laqad arsalnā nūḥan ilā qaumihī innī lakum nażīrum mubīn(un).

Әлбәттә, Без Нухны үз халкына пәйгамбәр итеп җибәрдек (ул әйтте: "Дөреслектә, мин сезне ачык куркытучымын,

وَاتَّبَعْتُ مِلَّةَ اٰبَاۤءِيْٓ اِبْرٰهِيْمَ وَاِسْحٰقَ وَيَعْقُوْبَۗ مَا كَانَ لَنَآ اَنْ نُّشْرِكَ بِاللّٰهِ مِنْ شَيْءٍۗ ذٰلِكَ مِنْ فَضْلِ اللّٰهِ عَلَيْنَا وَعَلَى النَّاسِ وَلٰكِنَّ اَكْثَرَ النَّاسِ لَا يَشْكُرُوْنَ

wattaba‘tu millata ābā'ī ibrāhīma wa isḥāqa wa ya‘qūb(a), mā kāna lanā an nusyrika billāhi min syai'(in), żālika min faḍlillāhi ‘alainā wa ‘alan-nāsi wa lākinna akṡaran-nāsi lā yasykurūn(a).

Мин ата-бабаларым Ибраһим, Исхак һәм Ягъкуб диненә иярдем. Безгә (пәйгамбәрләргә) Аллаһыга бернәрсәне дә тиңдәш итәргә һич дөрес түгел. Бу Аллаһның безгә һәм кешеләргә биргән рәхмәтеннән, ләкин күп кешеләр шөкер итмиләр.

وَمَا تَسْـَٔلُهُمْ عَلَيْهِ مِنْ اَجْرٍۗ اِنْ هُوَ اِلَّا ذِكْرٌ لِّلْعٰلَمِيْنَ ࣖ

wa mā tas'aluhum ‘alaihi min ajr(in), in huwa illā żikrul lil-‘ālamīn(a).

Һәм сез алардан (чакыруыгыз өчен) бернәрсә дә сорамыйсыз, чөнки бу (чакыру) бөтен дөнья өчен тәгълимат.

وَيَقُوْلُ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا لَوْلَآ اُنْزِلَ عَلَيْهِ اٰيَةٌ مِّنْ رَّبِّهٖۗ اِنَّمَآ اَنْتَ مُنْذِرٌ وَّلِكُلِّ قَوْمٍ هَادٍ ࣖ

wa yaqūlul-lażīna kafarū lau lā unzila ‘alaihi āyatum mir rabbih(ī), innamā anta munżiruw wa likulli qaumin hād(in).

Иман китермәгән кешеләр әйттеләр: "Ни булыр иде аңа Раббысыннан могҗиза (могҗиза) иңдерелмәгән булса?" Син фәкать куркытучы гына, һәм һәр кавем өчен туры юлга күндерүче бар.

كَذٰلِكَ اَرْسَلْنٰكَ فِيْٓ اُمَّةٍ قَدْ خَلَتْ مِنْ قَبْلِهَآ اُمَمٌ لِّتَتْلُوَا۟ عَلَيْهِمُ الَّذِيْٓ اَوْحَيْنَآ اِلَيْكَ وَهُمْ يَكْفُرُوْنَ بِالرَّحْمٰنِۗ قُلْ هُوَ رَبِّيْ لَآ اِلٰهَ اِلَّا هُوَۚ عَلَيْهِ تَوَكَّلْتُ وَاِلَيْهِ مَتَابِ

każālika arsalnāka fī ummatin qad khalat min qablihā umamul litatluwa ‘alaihimul-lażī auḥainā ilaika wa hum yakfurūna bir-raḥmān(i), qul huwa rabbī lā ilāha illā huw(a), ‘alaihi tawakkaltu wa ilaihi matāb(i).

Шулай итеп, Без сине (Мөхәммәд пәйгамбәрне) берничә кеше үткән бер халыкка җибәрдек, син аларга Без сиңа вәхий иткәнне (Коръәнне) укырсың, хәтта алар Рәхмәтле Аллаһка ышанмасалар да. Әйт: "Ул минем Раббым, Аннан башка илаһ юк, мин Аңа гына тәвәккәллим һәм Аңа гына тәүбә итәм".

وَلَقَدْ اَرْسَلْنَا رُسُلًا مِّنْ قَبْلِكَ وَجَعَلْنَا لَهُمْ اَزْوَاجًا وَّذُرِّيَّةً ۗوَمَا كَانَ لِرَسُوْلٍ اَنْ يَّأْتِيَ بِاٰيَةٍ اِلَّا بِاِذْنِ اللّٰهِ ۗلِكُلِّ اَجَلٍ كِتَابٌ

wa laqad arsalnā rusulam min qablika wa ja‘alnā lahum azwājaw wa żurriyyah(tan), wa mā kāna lirasūlin ay ya'tiya bi'āyatin illā bi'iżnillāh(i), likulli ajalin kitāb(un).

Әлбәттә, без синнән элек тә рәсүлләр җибәрдек һәм аларга хатын-кызлар һәм балалар бирдек. Аллаһ рөхсәте булмаганда, һичбер пәйгамбәрнең дәлил (могҗиза) китерү хокукы юк. Һәр заманның үз китабы бар.

وَمَآ اَرْسَلْنَا مِنْ رَّسُوْلٍ اِلَّا بِلِسَانِ قَوْمِهٖ لِيُبَيِّنَ لَهُمْ ۗفَيُضِلُّ اللّٰهُ مَنْ يَّشَاۤءُ وَيَهْدِيْ مَنْ يَّشَاۤءُ ۗوَهُوَ الْعَزِيْزُ الْحَكِيْمُ

wa mā arsalnā mir rasūlin illā bilisāni qaumihī liyubayyina lahum, fa yuḍillullāhu may yasyā'u wa yahdī may yasyā'(u), wa huwal-‘azīzul-ḥakīm(u).

Без һәр пәйгамбәрне үз халкының телендә генә җибәрдек, ул аларга аңлатсын өчен. Аллаһ теләгән кешене адаштырыр вә теләгән кешене туры юлга күндерер. Ул – кодрәтле һәм хикмәт иясе.

وَلَقَدْ اَرْسَلْنَا مُوْسٰى بِاٰيٰتِنَآ اَنْ اَخْرِجْ قَوْمَكَ مِنَ الظُّلُمٰتِ اِلَى النُّوْرِ ەۙ وَذَكِّرْهُمْ بِاَيّٰىمِ اللّٰهِ ۗاِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَاٰيٰتٍ لِّكُلِّ صَبَّارٍ شَكُوْرٍ

wa laqad arsalnā mūsā bi'āyātinā an akhrij qaumaka minaẓ-ẓulumāti ilan-nūr(i), wa żakkirhum bi'ayyāmillāh(i), inna fī żālika la'āyātil likulli ṣabbārin syakūr(in).

Һәм, әлбәттә, Без Мусаны могҗизаларыбыз белән җибәрдек (һәм аңа боердык: "Кавемеңне караңгылыктан якты яктылыкка чыгар һәм аларга Аллаһ көннәрен искә төшер." Чыннан да, бу эштә сабыр итүче һәм шөкер итүче һәркем өчен (Аллаһның кодрәтенә) дәлилләр бар.

اَلَمْ يَأْتِكُمْ نَبَؤُا الَّذِيْنَ مِنْ قَبْلِكُمْ قَوْمِ نُوْحٍ وَّعَادٍ وَّثَمُوْدَ ەۗ وَالَّذِيْنَ مِنْۢ بَعْدِهِمْ ۗ لَا يَعْلَمُهُمْ اِلَّا اللّٰهُ ۗجَاۤءَتْهُمْ رُسُلُهُمْ بِالْبَيِّنٰتِ فَرَدُّوْٓا اَيْدِيَهُمْ فِيْٓ اَفْوَاهِهِمْ وَقَالُوْٓا اِنَّا كَفَرْنَا بِمَآ اُرْسِلْتُمْ بِهٖ وَاِنَّا لَفِيْ شَكٍّ مِّمَّا تَدْعُوْنَنَآ اِلَيْهِ مُرِيْبٍ

alam ya'tikum naba'ul-lażīna min qablikum qaumi nūḥiw wa ‘ādiw wa ṡamūd(a), wal-lażīna mim ba‘dihim, lā ya‘lamuhum illallāh(u), jā'athum rusuluhum bil-bayyināti fa raddū aidiyahum fī afwāhihim wa qālū innā kafarnā bimā ursiltum bihī wa innā lafī syakkim mimmā tad‘ūnanā ilaihi murīb(in).

Сезгә сездән алдагы Нух, Гад, Сәмуд һәм алардан соң килгән кешеләрнең хәбәрләре килмәдеме? Аларны Аллаһтан башка беркем дә белмәде. Аларга ачык дәлилләр белән рәсүлләр килде, ләкин алар (нәфрәттән) авызларын капладылар һәм: "Без сезгә ышанмыйбыз һәм сез безне чакырган нәрсә турында шикләнәбез", - диделәр.

رَبِّ اِنَّهُنَّ اَضْلَلْنَ كَثِيْرًا مِّنَ النَّاسِۚ فَمَنْ تَبِعَنِيْ فَاِنَّهٗ مِنِّيْۚ وَمَنْ عَصَانِيْ فَاِنَّكَ غَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ

rabbi innahunna aḍlalna kaṡīram minan-nās(i), faman tabi‘anī fa innahū minnī, wa man ‘aṣānī fa innaka gafūrur raḥīm(un).

Әй Раббым, бу потлар күп кешеләрне адаштырдылар. Кем миңа иярсә, ул минем арада, ә кем миңа буйсынмаса, Син Гафу Итүче һәм Рәхимле.

وَلَقَدْ بَعَثْنَا فِيْ كُلِّ اُمَّةٍ رَّسُوْلًا اَنِ اعْبُدُوا اللّٰهَ وَاجْتَنِبُوا الطَّاغُوْتَۚ فَمِنْهُمْ مَّنْ هَدَى اللّٰهُ وَمِنْهُمْ مَّنْ حَقَّتْ عَلَيْهِ الضَّلٰلَةُ ۗ فَسِيْرُوْا فِى الْاَرْضِ فَانْظُرُوْا كَيْفَ كَانَ عَاقِبَةُ الْمُكَذِّبِيْنَ

wa laqad ba‘aṡnā fī kulli ummatir rasūlan ani‘budullāha wajtanibuṭ-ṭāgūt(a), fa minhum man hadallāhu wa minhum man ḥaqqat ‘alaihiḍ-ḍalālah(tu), fa sīrū fil-arḍi fanẓurū kaifa kāna ‘āqibatul-mukażżibīn(a).

Әлбәттә, Без һәр өммәткә пәйгамбәр җибәрдек, ул пәйгамбәр Аллаһка гыйбадәт кылыгыз һәм көферлектән сакланыгыз, дип, аннары алар арасында Аллаһ тарафыннан туры юлга күндерелгән кешеләр дә бар, һәм адашкан кешеләр дә бар. Җир өстендә йөрегез һәм карагыз, ялганчыларның ахыры ничек булганын.

وَمَآ اَرْسَلْنَا مِنْ قَبْلِكَ اِلَّا رِجَالًا نُّوْحِيْٓ اِلَيْهِمْ فَسْـَٔلُوْٓا اَهْلَ الذِّكْرِ اِنْ كُنْتُمْ لَا تَعْلَمُوْنَۙ

wa mā arsalnā min qablika illā rijālan nūḥī ilaihim fas'alū ahlaż-żikri in kuntum lā ta‘lamūn(a).

Синнән элек тә пәйгамбәр итеп ирләрне генә җибәрдек, аларга вәхий бирдек; әгәр белмәсәгез, белем иясе булган кешедән сорагыз!

بِالْبَيِّنٰتِ وَالزُّبُرِۗ وَاَنْزَلْنَآ اِلَيْكَ الذِّكْرَ لِتُبَيِّنَ لِلنَّاسِ مَا نُزِّلَ اِلَيْهِمْ وَلَعَلَّهُمْ يَتَفَكَّرُوْنَ

bil-bayyināti waz-zubur(i), wa anzalnā ilaikaż-żikra litubayyina lin-nāsi mā nuzzila ilaihim wa la‘allahum yatafakkarūn(a).

(Без аларны могҗизалар һәм китаплар белән җибәрдек. Һәм сиңа Зикерне (Коръәнне) җибәрдек, кешеләргә аларга вәхий ителгәнне аңлатмаклыгың өчен һәм алар фикерләсеннәр өчен,

تَاللّٰهِ لَقَدْ اَرْسَلْنَآ اِلٰٓى اُمَمٍ مِّنْ قَبْلِكَ فَزَيَّنَ لَهُمُ الشَّيْطٰنُ اَعْمَالَهُمْ فَهُوَ وَلِيُّهُمُ الْيَوْمَ وَلَهُمْ عَذَابٌ اَلِيْمٌ

tallāhi laqad arsalnā ilā umamim min qablika fa zayyana lahumusy-syaiṭānu a‘mālahum fa huwa waliyyuhumul-yauma wa lahum ‘ażābun alīm(un).

Аллаһ белән ант итеп әйтәм, әлбәттә, без синнән алдагы кешеләргә дә (рәсүлләр) җибәрдек, ләкин шайтан аларның (начар) эшләрен аларга зиннәтле итеп күрсәтте, шуңа күрә ул (Шайтан) бүген аларның җитәкчесе булды, һәм алар бик каты газапланачаклар.

وَلَقَدْ جَاۤءَهُمْ رَسُوْلٌ مِّنْهُمْ فَكَذَّبُوْهُ فَاَخَذَهُمُ الْعَذَابُ وَهُمْ ظٰلِمُوْنَ

wa laqad jā'ahum rasūlum minhum fa każżabūhu fa akhażahumul-‘ażābu wa hum ẓālimūn(a).

Аларга үзләреннән пәйгамбәр килде, ләкин алар аны ялганчы диделәр, шуңа күрә алар җәһәннәм белән җәзаландылар һәм залим булдылар.

قَالَ كَذٰلِكِۚ قَالَ رَبُّكِ هُوَ عَلَيَّ هَيِّنٌۚ وَلِنَجْعَلَهٗٓ اٰيَةً لِّلنَّاسِ وَرَحْمَةً مِّنَّاۚ وَكَانَ اَمْرًا مَّقْضِيًّا

qāla każālik(a), qāla rabbuka huwa ‘alayya hayyin(un), wa linaj‘alahū āyatal lin-nāsi wa raḥmatam minnā, wa kāna amram maqḍiyyā(n).

Ул (Җәбраил) әйтте: "Әйе, шулай", - диде. Синең Раббың әйтте: "Бу Минем өчен җиңел, һәм Без аны кешеләр өчен (Аллаһның бөеклегенең) билгесе һәм Үзебездән рәхмәт итеп ясыйбыз, һәм бу (инде хәл ителгән) эш".

قَالَ رَبُّنَا الَّذِيْٓ اَعْطٰى كُلَّ شَيْءٍ خَلْقَهٗ ثُمَّ هَدٰى

qāla rabbunal-lażī a‘ṭā kulla syai'in khalqahū ṡumma hadā.

Ул (Муса) җавап бирде: "Безнең Раббыбыз һәрнәрсәгә бер күренеш бирде, аннары аңа юл күрсәтте".

قَالَ اهْبِطَا مِنْهَا جَمِيْعًاۢ بَعْضُكُمْ لِبَعْضٍ عَدُوٌّ ۚفَاِمَّا يَأْتِيَنَّكُمْ مِّنِّيْ هُدًى ەۙ فَمَنِ اتَّبَعَ هُدَايَ فَلَا يَضِلُّ وَلَا يَشْقٰى

qālahbiṭā minhā jamī‘am ba‘ḍukum liba‘ḍin ‘aduww(un), fa immā ya'tiyannakum minnī hudā(n), fa manittaba‘a hudāya falā yaḍillu wa lā yasyqā.

Ул (Аллаһ) әйтте: "Бергәләп җәннәттән төшегез, бер-берегезгә дошман булыгыз. Әгәр сезгә Миннән юл күрсәтү килсә, (белегез), Минем юл күрсәтүемә ияргән кеше адашмас һәм зыян күрмәс."

وَلَوْ اَنَّآ اَهْلَكْنٰهُمْ بِعَذَابٍ مِّنْ قَبْلِهٖ لَقَالُوْا رَبَّنَا لَوْلَآ اَرْسَلْتَ اِلَيْنَا رَسُوْلًا فَنَتَّبِعَ اٰيٰتِكَ مِنْ قَبْلِ اَنْ نَّذِلَّ وَنَخْزٰى

wa lau annā ahlaknāhum bi‘ażābim min qablihī laqālū rabbanā lau lā arsalta ilainā rasūlan fa nattabi‘a āyātika min qabli an nażilla wa nakhzā.

Әгәр Без аларны алдан ук газап белән һәлак иткән булсак (Коръән иңгән булса), алар: "Ий Раббыбыз, ни өчен безгә пәйгамбәр җибәрмәдең, без хур булып, түбәнлеккә төшкәнче, Синең аятьләреңә иярер идек?" – дип әйтерләр иде.

وَمَآ اَرْسَلْنَا مِنْ قَبْلِكَ مِنْ رَّسُوْلٍ اِلَّا نُوْحِيْٓ اِلَيْهِ اَنَّهٗ لَآ اِلٰهَ اِلَّآ اَنَا۠ فَاعْبُدُوْنِ

wa mā arsalnā min qablika mir rasūlin illā nūḥī ilaihi annahū lā ilāha illā ana fa‘budūn(i).

Синнән элек (Мөхәммәд галәйһиссәләм) пәйгамбәр җибәрмәдек, ләкин аңа вәхи кылдык: Миннән башка илаһ юк, Миңа гына гыйбадәт кылыгыз.

وَلَقَدْ اٰتَيْنَا مُوْسٰى وَهٰرُوْنَ الْفُرْقَانَ وَضِيَاۤءً وَّذِكْرًا لِّلْمُتَّقِيْنَ ۙ

wa laqad ātainā mūsā wa hārūnal-furqāna wa ḍiyā'aw wa żikral lil-muttaqīn(a).

Һәм, әлбәттә, Без Муса белән Һарунга Фуркан (Тәүрат китабы) һәм тәкъва кешеләр өчен белем һәм нәсыйхәт бирдек.

وَمَآ اَرْسَلْنٰكَ اِلَّا رَحْمَةً لِّلْعٰلَمِيْنَ

wa mā arsalnāka illā raḥmatal lil-‘ālamīn(a).

Без сине (Мөхәммәд галәйһиссәлам) җибәрмәдек, фәкать бөтен галәмнәргә рәхмәт итеп.

قُلْ يٰٓاَيُّهَا النَّاسُ اِنَّمَآ اَنَا۠ لَكُمْ نَذِيْرٌ مُّبِيْنٌ ۚ

qul yā ayyuhan-nāsu innamā ana lakum nażīrum mubīn(un).

Әйт (Мөхәммәд): "Ий кешеләр! Мин сезгә ачык кисәтүче итеп җибәрелдем."

اَللّٰهُ يَصْطَفِيْ مِنَ الْمَلٰۤىِٕكَةِ رُسُلًا وَّمِنَ النَّاسِۗ اِنَّ اللّٰهَ سَمِيْعٌۢ بَصِيْرٌ ۚ

allāhu yaṣṭafī minal-malā'ikati rusulaw wa minan-nās(i), innallāha samī‘um baṣīr(un).

Аллаһ фәрештәләрдән һәм кешеләрдән илчеләрне ихтыяр итте. Аллаһ ишетүче һәм күрүче.

وَجَاهِدُوْا فِى اللّٰهِ حَقَّ جِهَادِهٖۗ هُوَ اجْتَبٰىكُمْ وَمَا جَعَلَ عَلَيْكُمْ فِى الدِّيْنِ مِنْ حَرَجٍۗ مِلَّةَ اَبِيْكُمْ اِبْرٰهِيْمَۗ هُوَ سَمّٰىكُمُ الْمُسْلِمِيْنَ ەۙ مِنْ قَبْلُ وَفِيْ هٰذَا لِيَكُوْنَ الرَّسُوْلُ شَهِيْدًا عَلَيْكُمْ وَتَكُوْنُوْا شُهَدَاۤءَ عَلَى النَّاسِۖ فَاَقِيْمُوا الصَّلٰوةَ وَاٰتُوا الزَّكٰوةَ وَاعْتَصِمُوْا بِاللّٰهِ ۗهُوَ مَوْلٰىكُمْۚ فَنِعْمَ الْمَوْلٰى وَنِعْمَ النَّصِيْرُ ࣖ ۔

wa jāhidū fillāhi ḥaqqa jihādih(ī), huwajtabākum wa mā ja‘ala ‘alaikum fid-dīni min ḥaraj(in), millata abīkum ibrāhīm(a), huwa sammākumul-muslimīn(a), min qablu wa fī hāżā liyakūnar-rasūlu syahīdan ‘alaikum wa takūnū syuhadā'a ‘alan-nās(i), fa aqīmuṣ-ṣalāta wa ātuz-zakāta wa‘taṣimū billāh(i), huwa maulākum, fa ni‘mal-maulā wa ni‘man-naṣīr(u).

Аллаһ юлында чын җиһад белән сугышыгыз. Ул сезне сайлады һәм диндә сезгә авырлык тудырмады. Аталарыгыз Ибраһим диненә иярегез. Ул сезне күп вакыт элек, бу Коръәндә дә мөселманнар дип атады, пәйгамбәр сезгә шаһит булсын өчен һәм сез барыгыз да бөтен кешеләргә шаһит булсын өчен. Намаз укыгыз, зәкят бирегез һәм Аллаһка ябышыгыз. Ул сезнең яклаучыгыз, Ул иң яхшы яклаучы һәм иң яхшы ярдәмче.

وَاِنَّكَ لَتَدْعُوْهُمْ اِلٰى صِرَاطٍ مُّسْتَقِيْمٍ

wa innaka latad‘ūhum ilā ṣirāṭim mustaqīm(in).

Һәм, әлбәттә, син аларны туры юлга чакырдың.

وَلَوْ شِئْنَا لَبَعَثْنَا فِيْ كُلِّ قَرْيَةٍ نَّذِيْرًا ۖ

wa lau syi'nā laba‘aṡnā fī kulli qaryatin nażīrā(n).

Әгәр теләсәк, һәр җиргә куркытучы пәйгамбәр җибәрер идек.

وَاِذْ نَادٰى رَبُّكَ مُوْسٰٓى اَنِ ائْتِ الْقَوْمَ الظّٰلِمِيْنَ ۙ

wa iż nādā rabbuka mūsā ani'til-qaumaẓ-ẓālimīn(a).

Һәм (исеңдә тот), Раббың Мусага нида кылды: "Залим булган кавемгә бар,

فَأْتِيَا فِرْعَوْنَ فَقُوْلَآ اِنَّا رَسُوْلُ رَبِّ الْعٰلَمِيْنَ ۙ

fa'tiyā fir‘auna faqūlā innā rasūlu rabbil-‘ālamīn(a).

Икегез дә Фиргавен янына барыгыз һәм әйтегез: "Дөреслектә, без бөтен галәмнәрнең Раббысының рәсүлләре,

اِنِّيْ لَكُمْ رَسُوْلٌ اَمِيْنٌ ۙ

innī lakum rasūlun amīn(un).

Мин сезгә ышанычлы пәйгамбәрмен (җибәрелгән),

اِنِّيْ لَكُمْ رَسُوْلٌ اَمِيْنٌ ۙ

innī lakum rasūlun amīn(un).

Чыннан да, мин сезгә ышанычлы пәйгамбәр (җибәрелгән),

اِنِّيْ لَكُمْ رَسُوْلٌ اَمِيْنٌ ۙ

innī lakum rasūlun amīn(un).

Чыннан да, мин сезгә ышанычлы пәйгамбәр (җибәрелгән),

اِنِّيْ لَكُمْ رَسُوْلٌ اَمِيْنٌ ۙ

innī lakum rasūlun amīn(un).

Чыннан да, мин сезгә ышанычлы пәйгамбәр (җибәрелгән),

اِنِّيْ لَكُمْ رَسُوْلٌ اَمِيْنٌ ۙ

innī lakum rasūlun amīn(un).

Чыннан да, мин сезгә ышанычлы пәйгамбәр (җибәрелгән),

وَمَآ اَهْلَكْنَا مِنْ قَرْيَةٍ اِلَّا لَهَا مُنْذِرُوْنَ ۖ

wa mā ahlaknā min qaryatin illā lahā munżirūn(a).

Без җирне, куркытучы кешеләр булмаса, һәлак итмибез.

وَاَدْخِلْ يَدَكَ فِيْ جَيْبِكَ تَخْرُجْ بَيْضَاۤءَ مِنْ غَيْرِ سُوْۤءٍۙ فِيْ تِسْعِ اٰيٰتٍ اِلٰى فِرْعَوْنَ وَقَوْمِهٖۚ اِنَّهُمْ كَانُوْا قَوْمًا فٰسِقِيْنَ

wa adkhil yadaka fī jaibika takhruj baiḍā'a min gairi sū'(in), fī tis‘i āyātin ilā fir‘auna wa qaumih(ī), innahum kānū qauman fāsiqīn(a).

Кулыңны күлмәгеңнең муенына тык, ул бернинди кимчелексез ак (ялтыравыклы) булып чыгар. (Бу ике могҗиза) тугыз төрле могҗизаны үз эченә ала (алар Фиргавенгә һәм аның халкына аңлатылачак). Алар, чыннан да, фасыйк кешеләр."

وَمَا كُنْتَ بِجَانِبِ الطُّوْرِ اِذْ نَادَيْنَا وَلٰكِنْ رَّحْمَةً مِّنْ رَّبِّكَ لِتُنْذِرَ قَوْمًا مَّآ اَتٰىهُمْ مِّنْ نَّذِيْرٍ مِّنْ قَبْلِكَ لَعَلَّهُمْ يَتَذَكَّرُوْنَ

wa mā kunta bijānibiṭ-ṭūri iż nādainā wa lākir raḥmatam mir rabbika litunżira qaumam mā atāhum min nażīrim min qablika la‘allahum yatażakkarūn(a).

Син (Мөхәммәд пәйгамбәр) Без Мусага (алайһиссәләмгә) ялварган вакытта Тур тавы янында түгел идең, ләкин (Без сине) Раббыңнан рәхмәт йөзеннән җибәрдек, синнән алдагы кисәтүчеләр килмәгән Корәеш халкын куркытмаклыгың өчен, шаять алар да гыйбрәт алырлар иде.

وَلَوْلَآ اَنْ تُصِيْبَهُمْ مُّصِيْبَةٌ ۢبِمَا قَدَّمَتْ اَيْدِيْهِمْ فَيَقُوْلُوْا رَبَّنَا لَوْلَآ اَرْسَلْتَ اِلَيْنَا رَسُوْلًا فَنَتَّبِعَ اٰيٰتِكَ وَنَكُوْنَ مِنَ الْمُؤْمِنِيْنَ

wa lau lā an tuṣībahum muṣībatum bimā qaddamat aidīhim fayaqūlū rabbanā lau lā arsalta ilainā rasūlan fanattabi‘a āyātika wa nakūna minal-mu'minīn(a).

Һәм алар кылган эшләре өчен җәза килгәндә: "Ий Раббыбыз, ни өчен безгә пәйгамбәр җибәрмәдең, без Синең аятьләреңә ияреп, мөэминнәрдән булыр идек", - дип әйтмәсеннәр өчен.

وَمَا كَانَ رَبُّكَ مُهْلِكَ الْقُرٰى حَتّٰى يَبْعَثَ فِيْٓ اُمِّهَا رَسُوْلًا يَّتْلُوْا عَلَيْهِمْ اٰيٰتِنَاۚ وَمَا كُنَّا مُهْلِكِى الْقُرٰىٓ اِلَّا وَاَهْلُهَا ظٰلِمُوْنَ

wa mā kāna rabbuka muhlikal-qurā ḥattā yab‘aṡa fī ummihā rasūlay yatlū ‘alaihim āyātinā, wa mā kunnā muhlikil-qurā illā wa ahluhā ẓālimūn(a).

Синең Раббың шәһәрләрне һәлак итмәс, хәтта аларның шәһәрләренә Безнең аятьләребезне укыр өчен пәйгамбәр җибәрмичә. Без шәһәр кешеләрен һичбер шәһәр белән һәлак итмәсбез, әгәр ул шәһәр кешеләре золым итмәсәләр.

وَكَذٰلِكَ اَنْزَلْنَآ اِلَيْكَ الْكِتٰبَۗ فَالَّذِيْنَ اٰتَيْنٰهُمُ الْكِتٰبَ يُؤْمِنُوْنَ بِهٖۚ وَمِنْ هٰٓؤُلَاۤءِ مَنْ يُّؤْمِنُ بِهٖۗ وَمَا يَجْحَدُ بِاٰيٰتِنَآ اِلَّا الْكٰفِرُوْنَ

wa każālika anzalnā ilaikal-kitāb(a), fal-lażīna ātaināhumul-kitāba yu'minūna bih(ī), wa min hā'ulā'i may yu'minu bih(ī), wa mā yajḥadu bi'āyātinā illal-kāfirūn(a).

Шулай итеп, Без сиңа китап (Коръән) җибәрдек. Без китап (Тәүрат һәм Инҗил) биргән кешеләр аңа (Коръәнгә) ышаналар, һәм алар арасында (Мәккә кяферләре) дә бар, Безнең аятьләребезне инкяр итүчеләр генә инкяр итәләр.

اَوَلَمْ يَسِيْرُوْا فِى الْاَرْضِ فَيَنْظُرُوْا كَيْفَ كَانَ عَاقِبَةُ الَّذِيْنَ مِنْ قَبْلِهِمْۗ كَانُوْٓا اَشَدَّ مِنْهُمْ قُوَّةً وَّاَثَارُوا الْاَرْضَ وَعَمَرُوْهَآ اَكْثَرَ مِمَّا عَمَرُوْهَا وَجَاۤءَتْهُمْ رُسُلُهُمْ بِالْبَيِّنٰتِۗ فَمَا كَانَ اللّٰهُ لِيَظْلِمَهُمْ وَلٰكِنْ كَانُوْٓا اَنْفُسَهُمْ يَظْلِمُوْنَۗ

awalam yasīrū fil-arḍi fayanẓurū kaifa kāna ‘āqibatul-lażīna min qablihim, kānū asyadda minhum quwwataw wa aṡārul-arḍa wa ‘amarūhā akṡara mimmā ‘amarūhā wa jā'athum rusuluhum bil-bayyināt(i), famā kānallāhu liyaẓlimahum wa lākin kānū anfusahum yaẓlimūn(a).

Алар җир өстендә йөреп, үзләреннән алдагыларның (рәсүлне ялганлаган) хәлен күрмәделәрме? Алар үзләреннән көчлерәк иделәр, җирне эшкәртеп, аны үзләре үстергәннәреннән дә артыграк үстерделәр. Һәм аларга рәсүлләре ачык дәлилләр белән килделәр. Аллаһ аларга золым итмәде, ләкин алар үзләренә золым итүчеләр.

وَلَقَدْ اَرْسَلْنَا مِنْ قَبْلِكَ رُسُلًا اِلٰى قَوْمِهِمْ فَجَاۤءُوْهُمْ بِالْبَيِّنٰتِ فَانْتَقَمْنَا مِنَ الَّذِيْنَ اَجْرَمُوْاۗ وَكَانَ حَقًّاۖ عَلَيْنَا نَصْرُ الْمُؤْمِنِيْنَ

wa laqad arsalnā min qablika rusulan ilā qaumihim fajā'ūhum bil-bayyināti fantaqamnā minal-lażīna ajramū, wa kāna ḥaqqan ‘alainā naṣrul-mu'minīn(a).

Әлбәттә, без синнән элек аның кавеменә берничә пәйгамбәр җибәрдек, алар аңа (кирәкле мәгълүмат) белән килделәр, аннары Без гөнаһлылардан үч алдык. Һәм мөэминнәргә ярдәм итү Безнең хакыбыз.

وَمَآ اَرْسَلْنَا فِيْ قَرْيَةٍ مِّنْ نَّذِيْرٍ اِلَّا قَالَ مُتْرَفُوْهَآ ۙاِنَّا بِمَآ اُرْسِلْتُمْ بِهٖ كٰفِرُوْنَ

wa mā arsalnā min qaryatim min nażīrin illā qāla mutrafūhā, innā bimā ursiltum bihī kāfirūn(a).

Һәм Без бер илгә кисәтүче пәйгамбәр җибәргән саен, (шул илнең) бай тормышында яшәүче кешеләр: "Без синең пәйгамбәр буларак әйткәннәреңне тулысынча инкяр итәбез", - диделәр.

اِنَّآ اَرْسَلْنٰكَ بِالْحَقِّ بَشِيْرًا وَّنَذِيْرًا ۗوَاِنْ مِّنْ اُمَّةٍ اِلَّا خَلَا فِيْهَا نَذِيْرٌ

innā arsalnāka bil-ḥaqqi basyīraw wa nażīrā(n), wa im min ummatin illā khalā fīhā nażīr(un).

Чыннан да, Без сине хаклык белән сөендерүче һәм куркытучы итеп җибәрдек. Һәм бер генә җәмәгать тә булмады, хәтта куркытучы килмәде.

وَاَقْسَمُوْا بِاللّٰهِ جَهْدَ اَيْمَانِهِمْ لَىِٕنْ جَاۤءَهُمْ نَذِيْرٌ لَّيَكُوْنُنَّ اَهْدٰى مِنْ اِحْدَى الْاُمَمِۚ فَلَمَّا جَاۤءَهُمْ نَذِيْرٌ مَّا زَادَهُمْ اِلَّا نُفُوْرًاۙ

wa aqsamū billāhi jahda aimānihim la'in jā'ahum nażīrul layakūnunna ahdā min iḥdal-umam(i), falammā jā'ahum nażīrum mā zādahum illā nufūrā(n).

Алар Аллаһ исеме белән каты ант итәләр, әгәр аларга кисәтүче пәйгамбәр килсә, алар башка өммәтләргә караганда туры юлга күнелерләр иде, ләкин аларга кисәтүче пәйгамбәр килгәч, ул аларны арттырмады, ләкин алар (хакыйкатьтән) ныграк адаштылар.

اِنَّكَ لَمِنَ الْمُرْسَلِيْنَۙ

innaka laminal-mursalīn(a).

Әлбәттә, син (Мөхәммәд пәйгамбәр) рәсүлләрдән.

وَاضْرِبْ لَهُمْ مَّثَلًا اَصْحٰبَ الْقَرْيَةِۘ اِذْ جَاۤءَهَا الْمُرْسَلُوْنَۚ

waḍrib lahum maṡalan aṣḥābal-qaryah(ti), iż jā'ahal-mursalūn(a).

Аларга, шәһәр кешеләренә, пәйгамбәрләр килгән вакытта, мисал китер.

اِذْ اَرْسَلْنَآ اِلَيْهِمُ اثْنَيْنِ فَكَذَّبُوْهُمَا فَعَزَّزْنَا بِثَالِثٍ فَقَالُوْٓا اِنَّآ اِلَيْكُمْ مُّرْسَلُوْنَ

iż arsalnā ilaihimuṡnaini fa każżabūhumā fa ‘azzaznā biṡāliṡin faqālū innā ilaikum mursalūn(a).

Без аларга ике пәйгамбәр җибәргәндә, алар икесен дә ялганладылар, аннары Без аларны өченче илче белән куәтләдек, һәм өчәү: "Без сезгә җибәрелгәннәр", - диделәр.

قَالُوْا رَبُّنَا يَعْلَمُ اِنَّآ اِلَيْكُمْ لَمُرْسَلُوْنَ

qālū rabbunā ya‘lamu innā ilaikum lamursalūn(a).

Алар әйттеләр: "Раббыбыз белә, без сезгә (Аның) илчеләребез.

وَلَقَدْ اَرْسَلْنَا فِيْهِمْ مُّنْذِرِيْنَ

wa laqad arsalnā fīhim munżirīn(a).

һәм, әлбәттә, Без аларга (Аллаһуның хөкемен белмәгән кешеләр) куркытучы пәйгамбәрләр җибәрдек.

وَاِنَّ اِلْيَاسَ لَمِنَ الْمُرْسَلِيْنَۗ

wa inna ilyāsa laminal-mursalīn(a).

Һәм, әлбәттә, Ильяс, чыннан да, рәсүлләрнең берсе иде.

وَاِنَّ لُوْطًا لَّمِنَ الْمُرْسَلِيْنَۗ

wa inna lūṭal laminal-mursalīn(a).

Һәм, әлбәттә, Лут пәйгамбәр дә иде.

وَاِنَّ يُوْنُسَ لَمِنَ الْمُرْسَلِيْنَۗ

wa inna yūnusa laminal-mursalīn(a).

Һәм, әлбәттә, Юныс пәйгамбәр дә иде,

وَاَرْسَلْنٰهُ اِلٰى مِائَةِ اَلْفٍ اَوْ يَزِيْدُوْنَۚ

wa arsalnāhu ilā mi'ati alfin au yazīdūn(a).

Без аны йөз мең яки аннан да күбрәк кешегә җибәрдек,

وَسِيْقَ الَّذِيْنَ كَفَرُوْٓا اِلٰى جَهَنَّمَ زُمَرًا ۗحَتّٰىٓ اِذَا جَاۤءُوْهَا فُتِحَتْ اَبْوَابُهَا وَقَالَ لَهُمْ خَزَنَتُهَآ اَلَمْ يَأْتِكُمْ رُسُلٌ مِّنْكُمْ يَتْلُوْنَ عَلَيْكُمْ اٰيٰتِ رَبِّكُمْ وَيُنْذِرُوْنَكُمْ لِقَاۤءَ يَوْمِكُمْ هٰذَا ۗقَالُوْا بَلٰى وَلٰكِنْ حَقَّتْ كَلِمَةُ الْعَذَابِ عَلَى الْكٰفِرِيْنَ

wasīqal-lażīna kafarū ilā jahannama zumarā(n), ḥattā iżā jā'ūhā futiḥat abwābuhā wa qāla lahum khazanatuhā alam ya'tikum rusulum minkum yatlūna ‘alaikum āyāti rabbikum wa yunżirūnakum liqā'a yaumikum hāżā, qālū balā wa lākin ḥaqqat kalimatul-‘ażābi ‘alal-kāfirīn(a).

Иман китермәгән кешеләрне төркем-төркем җәһәннәмгә алып китәләр. Шулай итеп, алар аңа (җәһәннәмгә) килеп җиткәч, ишекләр ачыла һәм сакчы аларга: "Сезгә арагыздан Раббыгызның аятьләрен укучы һәм сезне көнегез белән очрашу турында куркытучы пәйгамбәрләр килмәдеме?" - дип сорый. Алар: "Әйе, бар", - дип җавап бирәләр, ләкин җәза хөкеме, әлбәттә, имансызларга кагыла.

رَفِيْعُ الدَّرَجٰتِ ذُو الْعَرْشِۚ يُلْقِى الرُّوْحَ مِنْ اَمْرِهٖ عَلٰى مَنْ يَّشَاۤءُ مِنْ عِبَادِهٖ لِيُنْذِرَ يَوْمَ التَّلَاقِۙ

rafī‘ud-darajāti żul-‘arsy(i), yulqir-rūḥa min amrihī ‘alā may yasyā'u min ‘ibādihī liyunżira yaumat-talāq(i).

(Ул) дәрәҗәләрдә иң бөек, Арш иясе, Үзенең әмере белән теләгән бәндәләренә вәхий җибәрә, ул (кешеләрне) Очыш көне (Кыямәт көне) белән куркытыр өчен.

ذٰلِكَ بِاَنَّهُمْ كَانَتْ تَّأْتِيْهِمْ رُسُلُهُمْ بِالْبَيِّنٰتِ فَكَفَرُوْا فَاَخَذَهُمُ اللّٰهُ ۗاِنَّهٗ قَوِيٌّ شَدِيْدُ الْعِقَابِ

Żālika bi'annahum kānat ta'tīhim rusuluhum bil-bayyināti fakafarū fa'akhażahumullāh(u), innahū qawiyyun syadīdul-‘iqāb(i).

Бу аларга пәйгамбәрләр ачык дәлилләр белән килгәннәр иде, аннары аларны ялганга тоттылар; аннары Аллаһ аларны җәзалады. Әлбәттә, Ул – Аллаһ көчле һәм җәза бирүдә бик каты.

وَلَقَدْ اَرْسَلْنَا مُوْسٰى بِاٰيٰتِنَا وَسُلْطٰنٍ مُّبِيْنٍۙ

wa laqad arsalnā mūsā bi'āyātinā wa sulṭānim mubīn(in).

Әлбәттә, Без Мусаны аятьләребез һәм ачык дәлилләребез белән җибәрдек,

قَالُوْٓا اَوَلَمْ تَكُ تَأْتِيْكُمْ رُسُلُكُمْ بِالْبَيِّنٰتِ ۗقَالُوْا بَلٰىۗ قَالُوْا فَادْعُوْا ۚوَمَا دُعٰۤؤُا الْكٰفِرِيْنَ اِلَّا فِيْ ضَلٰلٍ ࣖ

qālū awalam taku ta'tīkum rusulukum bil-bayyināt(i), qālū balā, qālū fad‘ū, wa mā du‘ā'ul-kāfirīna illā fī ḍalāl(in).

(Җәһәннәм сакчылары) әйттеләр: "Сезгә рәсүлләр ачык дәлилләр белән килмәдеме?" Алар: "Әйе, килде", - диделәр. (Җәһәннәм сакчылары) әйттеләр: "Дога кылыгыз!" Ләкин көферләрнең догалары файдасыз булды.

وَلَقَدْاٰتَيْنَا مُوْسَى الْهُدٰى وَاَوْرَثْنَا بَنِيْٓ اِسْرَاۤءِيْلَ الْكِتٰبَۙ

wa laqad ātainā mūsal-hudā wa auraṡnā banī isrā'īlal-kitāb(a).

Әлбәттә, Без Мусага Тәүратны һәм Инҗилне бирдек, һәм Ягъкуб балаларына Тәүратны варис кылдык.

هُدًى وَّذِكْرٰى لِاُولِى الْاَلْبَابِ

hudaw wa żikrā li'ulil-albāb(i).

акыллы кешеләр өчен юл күрсәтүче һәм кисәтүче булырга.

وَلَقَدْ اَرْسَلْنَا رُسُلًا مِّنْ قَبْلِكَ مِنْهُمْ مَّنْ قَصَصْنَا عَلَيْكَ وَمِنْهُمْ مَّنْ لَّمْ نَقْصُصْ عَلَيْكَ ۗوَمَا كَانَ لِرَسُوْلٍ اَنْ يَّأْتِيَ بِاٰيَةٍ اِلَّا بِاِذْنِ اللّٰهِ ۚفَاِذَا جَاۤءَ اَمْرُ اللّٰهِ قُضِيَ بِالْحَقِّ وَخَسِرَ هُنَالِكَ الْمُبْطِلُوْنَ ࣖ

wa laqad arsalnā rusulam min qablika minhum man qaṣaṣnā ‘alaika wa minhum mal lam naqṣuṣ ‘alaik(a), wa mā kāna lirasūlin ay ya'tiya bi'āyatin illā bi'iżnillāh(i), fa'iżā jā'a amrullāhi quḍiya bil-ḥaqqi wa khasira hunālikal-mubṭilūn(a).

Әлбәттә, синнән элек тә Без күп пәйгамбәрләр җибәрдек, аларның кайберләренең хикәяләрен сиңа сөйләдек, кайберләренең хикәяләрен сиңа әйтмәдек. Бер пәйгамбәр дә Аллаһ рөхсәте белән генә могҗиза китермәде. Аллаһ әмере килгәч, гадел хөкем ителер. Шул вакытта ялганга ышанучылар зыян күрәчәкләр.

اِذْ جَاۤءَتْهُمُ الرُّسُلُ مِنْۢ بَيْنِ اَيْدِيْهِمْ وَمِنْ خَلْفِهِمْ اَلَّا تَعْبُدُوْٓا اِلَّا اللّٰهَ ۗقَالُوْا لَوْ شَاۤءَ رَبُّنَا لَاَنْزَلَ مَلٰۤىِٕكَةً فَاِنَّا بِمَآ اُرْسِلْتُمْ بِهٖ كٰفِرُوْنَ

iż jā'athumur-rusulu mim baini aidīhim wa min khalfihim allā ta‘budū illallāh(a), qālū lau syā'a rabbunā la'anzala malā'ikatan fa'innā bimā ursiltum bihī kāfirūn(a).

Аларга пәйгамбәрләр алларыннан да, артларыннан да килеп: "Аллаһка гына гыйбадәт кылыгыз", - диделәр. Алар әйттеләр: "Әгәр Раббыбыз теләсә, фәрештәләрен җибәрер иде, без сез җибәргән вәхийне инкяр итәр идек".

اَفَنَضْرِبُ عَنْكُمُ الذِّكْرَ صَفْحًا اَنْ كُنْتُمْ قَوْمًا مُّسْرِفِيْنَ

afa naḍribu ‘ankumuż-żikra ṣafḥan an kuntum qaumam musrifīn(a).

Сез чиктән чыккан кешеләр булганыгыз өчен, без сезгә Коръән аятьләрен иңдерүдән туктарбызмы?

وَكَمْ اَرْسَلْنَا مِنْ نَّبِيٍّ فِى الْاَوَّلِيْنَ

wa kam arsalnā min nabiyyin fil-awwalīn(a).

Һәм без элеккеге кешеләргә күпме пәйгамбәрләр җибәрдек.

وَمَا يَأْتِيْهِمْ مِّنْ نَّبِيٍّ اِلَّا كَانُوْا بِهٖ يَسْتَهْزِءُوْنَ

wa mā ya'tīhim min nabiyyin illā kānū bihī yastahzi'ūn(a).

Аларга бер пәйгамбәр килсә, алар аны мәсхәрә кылырлар иде.

۞ قٰلَ اَوَلَوْ جِئْتُكُمْ بِاَهْدٰى مِمَّا وَجَدْتُّمْ عَلَيْهِ اٰبَاۤءَكُمْۗ قَالُوْٓا اِنَّا بِمَآ اُرْسِلْتُمْ بِهٖ كٰفِرُوْنَ

qāla awalau ji'tukum bi'ahdā mimmā wajattum ‘alaihi ābā'akum, qālū innā bimā ursiltum bihī kāfirūn(a).

(Илче) әйтте: "Әгәр мин сезгә ата-бабаларыгыз тоткан диннән дә яхшырак дин китерсәм дә, сез аңа иярәсезме?" Алар әйттеләр: "Дөреслектә, без сезгә җиткерергә боерылган нәрсәгә ышанмадык".

بَلْ مَتَّعْتُ هٰٓؤُلَاۤءِ وَاٰبَاۤءَهُمْ حَتّٰى جَاۤءَهُمُ الْحَقُّ وَرَسُوْلٌ مُّبِيْنٌ

bal matta‘tu hā'ulā'i wa ābā'ahum ḥattā jā'ahumul-ḥaqqu wa rasūlum mubīn(un).

Бәлки, Мин аларга һәм аларның аталарына тормыштан ләззәт бирдем, хәтта аларга хак Коръән һәм аны аңлатучы пәйгамбәр килгәнче.

وَلَقَدْ اَرْسَلْنَا مُوْسٰى بِاٰيٰتِنَآ اِلٰى فِرْعَوْنَ وَمَلَا۟ىِٕهٖ فَقَالَ اِنِّيْ رَسُوْلُ رَبِّ الْعٰلَمِيْنَ

wa laqad arsalnā mūsā bi'āyātinā ilā fir‘auna wa mala'ihī fa qāla innī rasūlu rabbil-‘ālamīn(a).

Һәм, әлбәттә, Без Мусаны могҗизаларыбыз белән Фиргавенгә һәм аның халкының зурларына җибәрдек. Муса әйтте: "Мин бөтен галәмнәрнең Раббысыннан килгән пәйгамбәрмен".

وَلَمَّا جَاۤءَ عِيْسٰى بِالْبَيِّنٰتِ قَالَ قَدْ جِئْتُكُمْ بِالْحِكْمَةِ وَلِاُبَيِّنَ لَكُمْ بَعْضَ الَّذِيْ تَخْتَلِفُوْنَ فِيْهِۚ فَاتَّقُوا اللّٰهَ وَاَطِيْعُوْنِ

wa lammā jā'a ‘īsā bil-bayyināti qāla qad ji'tukum bil-ḥikmati wa li'ubayyina lakum ba‘ḍal-lażī takhtalifūna fīh(i), fattaqullāha wa aṭī‘ūn(i).

Гыйса хәбәр белән килгәч: "Дөреслектә, мин сезгә хикмәт белән һәм сез бәхәсләшкән кайбер нәрсәләрне аңлатырга килдем, Аллаһтан куркыгыз һәм миңа буйсыныгыз", – диде.

اَمْرًا مِّنْ عِنْدِنَاۗ اِنَّا كُنَّا مُرْسِلِيْنَۖ

amram min ‘indinā, innā kunnā mursilīn(a).

(ягъни) Безнең тарафыбыздан булган эш. Әлбәттә, пәйгамбәрләрне Без җибәрдек,

رَحْمَةً مِّنْ رَّبِّكَ ۗاِنَّهٗ هُوَ السَّمِيْعُ الْعَلِيْمُۗ

raḥmatam mir rabbik(a), innahū huwas-samī‘ul-‘alīm(u).

Раббыңнан рәхмәт итеп. Әлбәттә, Ул ишетүче һәм белүче.

اَنّٰى لَهُمُ الذِّكْرٰى وَقَدْ جَاۤءَهُمْ رَسُوْلٌ مُّبِيْنٌۙ

annā lahumuż-żikrā wa qad jā'ahum rasūlum mubīn(un).

Аларга ничек куркыту килә алсын, әгәр аларга (моңа кадәр) пәйгамбәр килгән булса,

قُلْ مَا كُنْتُ بِدْعًا مِّنَ الرُّسُلِ وَمَآ اَدْرِيْ مَا يُفْعَلُ بِيْ وَلَا بِكُمْۗ اِنْ اَتَّبِعُ اِلَّا مَا يُوْحٰٓى اِلَيَّ وَمَآ اَنَا۠ اِلَّا نَذِيْرٌ مُّبِيْنٌ

qul mā kuntu bid‘am minar-rusuli wa mā adrī mā yuf‘alu bī wa lā bikum, in attabi‘u illā mā yūḥā ilayya wa mā ana illā nażīrum mubīn(un).

Әйт (Мөхәммәд галәйһиссәләм): "Мин рәсүлләр арасында беренче рәсүл түгел, миңа да, сезгә дә нәрсә булачагын белмим. Мин бары тик үземә вәхи ителгән нәрсәгә генә иярәм һәм мин бары тик кисәтүче генәмен, аңлатучы гына", - дидем.

۞ وَاذْكُرْ اَخَا عَادٍۗ اِذْ اَنْذَرَ قَوْمَهٗ بِالْاَحْقَافِ وَقَدْ خَلَتِ النُّذُرُ مِنْۢ بَيْنِ يَدَيْهِ وَمِنْ خَلْفِهٖٓ اَلَّا تَعْبُدُوْٓا اِلَّا اللّٰهَ ۗاِنِّيْٓ اَخَافُ عَلَيْكُمْ عَذَابَ يَوْمٍ عَظِيْمٍ

ważkur akhā ‘ād(in), iż anżara qaumahū bil-aḥqāfi wa qad khalatin-nużuru mim baini yadaihi wa min khalfihī allā ta‘budū illallāh(a), innī akhāfu ‘alaikum ‘ażāba yaumin ‘aẓīm(in).

Һәм Гадның кардәше Һудны искә төшер, ул үзенең халкын комнар турында куркыткан иде. Әлбәттә, аңардан элек тә, соңыннан да куркытучылар үттеләр (һәм әйттеләр: "Аллаһтан башкага гыйбадәт кылмагыз, югыйсә мин сезгә бөек көндә җәза ирешүдән куркам".

لِّتُؤْمِنُوْا بِاللّٰهِ وَرَسُوْلِهٖ وَتُعَزِّرُوْهُ وَتُوَقِّرُوْهُۗ وَتُسَبِّحُوْهُ بُكْرَةً وَّاَصِيْلًا

litu'minū billāhi wa rasūlihī wa tu‘azzirūhu wa tuwaqqirūh(u), wa tusabbiḥūhu bukrataw wa aṣīlā(n).

шулай итеп, сез барыгыз да Аллаһка һәм Аның рәсүленә ышаныгыз, Аны (динне) ныгытыгыз, Аны зурлагыз һәм иртән һәм кич Аны тәсбихләгез.

هُوَ الَّذِيْٓ اَرْسَلَ رَسُوْلَهٗ بِالْهُدٰى وَدِيْنِ الْحَقِّ لِيُظْهِرَهٗ عَلَى الدِّيْنِ كُلِّهٖ ۗوَكَفٰى بِاللّٰهِ شَهِيْدًا

huwal-lażī arsala rasūlahū bil-hudā wa dīnil-ḥaqqi liyuẓhirahū ‘alad-dīni kullih(ī), wa kafā billāhi syahīdā(n).

Ул – Аллаһ Үзенең пәйгамбәрен хак дин һәм туры юл белән җибәрде, ул динне барлык диннәрдән өстен итәр өчен. Аллаһ шаһит булырга җитә.

يَمُنُّوْنَ عَلَيْكَ اَنْ اَسْلَمُوْا ۗ قُلْ لَّا تَمُنُّوْا عَلَيَّ اِسْلَامَكُمْ ۚبَلِ اللّٰهُ يَمُنُّ عَلَيْكُمْ اَنْ هَدٰىكُمْ لِلْاِيْمَانِ اِنْ كُنْتُمْ صٰدِقِيْنَ

yamunnūna ‘alaika an aslamū, qul lā tamunnū ‘alayya islāmakum, balillāhu yamunnu ‘alaikum an hadākum lil-īmāni in kuntum ṣādiqīn(a).

Алар үзләренең Ислам дине белән сезгә өлеш керттеләр дип уйлыйлар. Син аларга әйт: "Ислам динегез белән миңа яхшылык эшләдем дип уйламагыз, дөресен әйткәндә, Аллаһ сезгә иман китерүне күрсәтеп, нигъмәтләр бирде, әгәр сез дөрес кеше булсагыз".

قَالَ لَا تَخْتَصِمُوْا لَدَيَّ وَقَدْ قَدَّمْتُ اِلَيْكُمْ بِالْوَعِيْدِ

qāla lā takhtaṣimū ladayya wa qad qaddamtu ilaikum bil-wa‘īd(i).

(Аллаһ) әйтә: «Минем алдымда бәхәсләшмәгез, әлбәттә, Мин сезне алдан куркыткан идем.

وَذَكِّرْ فَاِنَّ الذِّكْرٰى تَنْفَعُ الْمُؤْمِنِيْنَ

wa żakkir fa innaż-żikra tanfa‘ul-mu'minīn(a).

Һәм куркытып торыгыз, чөнки куркыту мөэминнәр өчен файдалы.

اِنْ هِيَ اِلَّآ اَسْمَاۤءٌ سَمَّيْتُمُوْهَآ اَنْتُمْ وَاٰبَاۤؤُكُمْ مَّآ اَنْزَلَ اللّٰهُ بِهَا مِنْ سُلْطٰنٍۗ اِنْ يَّتَّبِعُوْنَ اِلَّا الظَّنَّ وَمَا تَهْوَى الْاَنْفُسُۚ وَلَقَدْ جَاۤءَهُمْ مِّنْ رَّبِّهِمُ الْهُدٰىۗ

in hiya illā asmā'un sammaitumūhā antum wa ābā'ukum mā anzalallāhu bihā min sulṭān(in), iy yattabi‘ūna illaẓ-ẓanna wa mā tahwal-anfus(u), wa laqad jā'ahum mir rabbihimul-hudā.

Бу сүзләр сез һәм ата-бабаларыгыз кушкан исемнәрдән башка нәрсә түгел, Аллаһ алар турында бернинди дәлил китермәде. Алар фәкать занга һәм нәфесләре теләгән нәрсәгә иярәләр. Әлбәттә, аларга Раббыларыннан туры юл күрсәтүче китап килде.

هُوَ الَّذِيْ يُنَزِّلُ عَلٰى عَبْدِهٖٓ اٰيٰتٍۢ بَيِّنٰتٍ لِّيُخْرِجَكُمْ مِّنَ الظُّلُمٰتِ اِلَى النُّوْرِۗ وَاِنَّ اللّٰهَ بِكُمْ لَرَءُوْفٌ رَّحِيْمٌ

huwal-lażī yunazzilu ‘alā ‘abdihī āyātim bayyinātil liyukhrijakum minaẓ-ẓulumāti ilan-nūr(i), wa innallāha bikum lara'ūfur raḥīm(un).

Ул – Аллаһ, сезне караңгылыктан яктылыкка чыгару өчен, үзенең колына (Мөхәммәд пәйгамбәргә) ачык аятьләрне (Коръәнне) иңдерде. Әлбәттә, Аллаһ сезгә шәфкатьле һәм рәхимле.

لَقَدْ اَرْسَلْنَا رُسُلَنَا بِالْبَيِّنٰتِ وَاَنْزَلْنَا مَعَهُمُ الْكِتٰبَ وَالْمِيْزَانَ لِيَقُوْمَ النَّاسُ بِالْقِسْطِۚ وَاَنْزَلْنَا الْحَدِيْدَ فِيْهِ بَأْسٌ شَدِيْدٌ وَّمَنَافِعُ لِلنَّاسِ وَلِيَعْلَمَ اللّٰهُ مَنْ يَّنْصُرُهٗ وَرُسُلَهٗ بِالْغَيْبِۗ اِنَّ اللّٰهَ قَوِيٌّ عَزِيْزٌ ࣖ

laqad arsalnā rusulanā bil-bayyināti wa anzalnā ma‘ahumul-kitāba wal-mīzāna liyaqūman-nāsu bil-qisṭ(i), wa anzalnal-ḥadīda fīhi ba'sun syadīduw wa manāfi‘u lin-nāsi wa liya‘lamallāhu may yanṣuruhū wa rusulahū bil-gaib(i), innallāha qawiyyun ‘azīz(un).

Чыннан да, Без илчеләребезне ачык дәлилләр белән җибәрдек һәм алар белән бергә китап һәм гадел үлчәүләр җибәрдек, кешеләр гадел эш итсеннәр өчен. Һәм Без тимерне яраттык, аның ныклыгы, зурлыгы һәм кешеләр өчен күп файдасы бар, һәм Аллаһ Үзенә (диненә) һәм рәсүлләренә кем ярдәм итәчәген белсен өчен, хәтта Аллаһ күрмәсә дә. Чыннан да, Аллаһ кодрәтле, кодрәтле.

وَلَقَدْ اَرْسَلْنَا نُوْحًا وَّاِبْرٰهِيْمَ وَجَعَلْنَا فِيْ ذُرِّيَّتِهِمَا النُّبُوَّةَ وَالْكِتٰبَ فَمِنْهُمْ مُّهْتَدٍۚ وَكَثِيْرٌ مِّنْهُمْ فٰسِقُوْنَ

wa laqad arsalnā nūḥaw wa ibrāhīma wa ja‘alnā fī żurriyyatihiman-nubuwwata wal-kitāba fa minhum muhtad(in), wa kaṡīrum minhum fāsiqūn(a).

Әлбәттә, Без Нух белән Ибраһимне пәйгамбәр итеп җибәрдек, һәм икесенең нәселенә пәйгамбәрлек һәм китап бирдек, алар арасында туры юлга күнелгәннәр дә бар иде, һәм аларның күбрәге фасыйклар иде.

ثُمَّ قَفَّيْنَا عَلٰٓى اٰثَارِهِمْ بِرُسُلِنَا وَقَفَّيْنَا بِعِيْسَى ابْنِ مَرْيَمَ وَاٰتَيْنٰهُ الْاِنْجِيْلَ ەۙ وَجَعَلْنَا فِيْ قُلُوْبِ الَّذِيْنَ اتَّبَعُوْهُ رَأْفَةً وَّرَحْمَةً ۗوَرَهْبَانِيَّةَ ِۨابْتَدَعُوْهَا مَا كَتَبْنٰهَا عَلَيْهِمْ اِلَّا ابْتِغَاۤءَ رِضْوَانِ اللّٰهِ فَمَا رَعَوْهَا حَقَّ رِعَايَتِهَا ۚفَاٰتَيْنَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا مِنْهُمْ اَجْرَهُمْ ۚ وَكَثِيْرٌ مِّنْهُمْ فٰسِقُوْنَ

Ṡumma qaffainā ‘alā āṡārihim birusulinā wa qaffainā bi‘īsabni maryama wa ātaināhul-injīl(a), wa ja‘alnā fī qulūbil-lażīnattaba‘ūhu ra'fataw wa raḥmah(tan), wa rahbāniyyatanibtada‘ūhā mā katabnā ‘alaihim illabtigā'a riḍwānillāhi famā ra‘auhā ḥaqqa ri‘āyatihā, fa'ātainal-lażīna āmanū minhum ajrahum, wa kaṡīrum minhum fāsiqūn(a).

Соңра аларның эзеннән пәйгамбәрләребезне җибәрдек, һәм Мәрьям угълы Гыйсага иярдек. Аңа Инҗилне бирдек, һәм аңа ияргәннәрнең күңелендә мәрхәмәтлелек һәм мәрхәмәт уяттык. Алар рәһбәнлеккә бирелделәр, гәрчә Без аларга Аллаһ ризалыгын эзләүне йөкләмәсәк тә (Без алардан бары тик Аллаһ ризалыгын эзләүне таләп иттек), ләкин алар аны тиешенчә үтәмәделәр. Алардан иман китергәннәргә Без бүләкләр бирдек, һәм аларның күбрәге фасыйклар иде.

وَاِذْ قَالَ عِيْسَى ابْنُ مَرْيَمَ يٰبَنِيْٓ اِسْرَاۤءِيْلَ اِنِّيْ رَسُوْلُ اللّٰهِ اِلَيْكُمْ مُّصَدِّقًا لِّمَا بَيْنَ يَدَيَّ مِنَ التَّوْرٰىةِ وَمُبَشِّرًاۢ بِرَسُوْلٍ يَّأْتِيْ مِنْۢ بَعْدِى اسْمُهٗٓ اَحْمَدُۗ فَلَمَّا جَاۤءَهُمْ بِالْبَيِّنٰتِ قَالُوْا هٰذَا سِحْرٌ مُّبِيْنٌ

wa iż qāla ‘īsabnu maryama yā banī isrā'īla innī rasūlullāhi ilaikum muṣaddiqal limā baina yadayya minat-taurāti wa mubasysyiram birasūliy ya'tī mim ba‘dismuhū aḥmad(u), falammā jā'ahum bil-bayyināti qālū hāżā siḥrum mubīn(un).

Мәрьям улы Гыйса: "Ий Исраил балалары! Мин сезгә Аллаһның пәйгамбәремен, миннән алда килгән Тәүратны раслыйм һәм миннән соң киләчәк Әхмәд исемле пәйгамбәр турында сөенеч бирәм", - диде. Әмма аларга пәйгамбәр ачык дәлилләр белән килгәч, алар: "Бу чын сихер", - диделәр.

هُوَ الَّذِيْٓ اَرْسَلَ رَسُوْلَهٗ بِالْهُدٰى وَدِيْنِ الْحَقِّ لِيُظْهِرَهٗ عَلَى الدِّيْنِ كُلِّهٖۙ وَلَوْ كَرِهَ الْمُشْرِكُوْنَ ࣖ

wa huwal-lażī arsala rasūlahū bil-hudā wa dīnil-ḥaqqi liyuẓhirahū ‘alad-dīni kullih(ī), wa lau karihal-musyrikūn(a).

Ул – Үзенең пәйгамбәрен хак дин һәм туры юл белән җибәрде, аны барлык диннәрдән өстен итәр өчен, хәтта мөшрикләр яратмасалар да.

هُوَ الَّذِيْ بَعَثَ فِى الْاُمِّيّٖنَ رَسُوْلًا مِّنْهُمْ يَتْلُوْا عَلَيْهِمْ اٰيٰتِهٖ وَيُزَكِّيْهِمْ وَيُعَلِّمُهُمُ الْكِتٰبَ وَالْحِكْمَةَ وَاِنْ كَانُوْا مِنْ قَبْلُ لَفِيْ ضَلٰلٍ مُّبِيْنٍۙ

huwal-lażī ba‘aṡa fil-ummiyyīna rasūlam minhum yatlū ‘alaihim āyātihī wa yuzakkīhim wa yu‘allimuhumul-kitāba wal-ḥikmata wa in kānū min qablu lafī ḍalālim mubīn(in).

Ул үзләреннән укый-яза белмәгән бер халыкка пәйгамбәр җибәрде, ул аларга Аның аятьләрен укыды, аларны (җаннарын) пакьләде һәм аларга китапны һәм хикмәтне (Сөннәтне) өйрәтте, гәрчә алар элек ачык адашуда булсалар да.

ذٰلِكَ بِاَنَّهٗ كَانَتْ تَّأْتِيْهِمْ رُسُلُهُمْ بِالْبَيِّنٰتِ فَقَالُوْٓا اَبَشَرٌ يَّهْدُوْنَنَاۖ فَكَفَرُوْا وَتَوَلَّوْا وَّاسْتَغْنَى اللّٰهُ ۗوَاللّٰهُ غَنِيٌّ حَمِيْدٌ

Żālika bi'annahū kānat ta'tīhim rusuluhum bil-bayyināti fa qālū abasyaruy yahdūnanā, fa kafarū wa tawallau wastagnallāh(u), wallāhu ganiyyun ḥamīd(un).

Чөнки аларга рәсүлләр килгәч, алар: "Безне туры юлга күндерү кеше өченме?" – диделәр, аннары алар ялганга тоттылар һәм йөзләрен бордылар, гәрчә Аллаһ аларга мохтаҗ булмаса да. Аллаһ бай һәм мактауга лаек.

اَعَدَّ اللّٰهُ لَهُمْ عَذَابًا شَدِيْدًا فَاتَّقُوا اللّٰهَ يٰٓاُولِى الْاَلْبَابِۛ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا ۛ قَدْ اَنْزَلَ اللّٰهُ اِلَيْكُمْ ذِكْرًاۙ

a‘addallāhu lahum ‘ażāban syadīdan fattaqullāha yā ulil-albāb(i) - allażīna āmanū - qad anzalallāhu ilaikum żikrā(n).

Аллаһ аларга каты җәза әзерләде, әй гакыл ияләре! (Аңа да игътибар итегез), Аллаһтан куркыгыз, әй мөэминнәр! Аллаһ сезгә куркытучы җибәрде.

رَّسُوْلًا يَّتْلُوْا عَلَيْكُمْ اٰيٰتِ اللّٰهِ مُبَيِّنٰتٍ لِّيُخْرِجَ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَعَمِلُوا الصّٰلِحٰتِ مِنَ الظُّلُمٰتِ اِلَى النُّوْرِۗ وَمَنْ يُّؤْمِنْۢ بِاللّٰهِ وَيَعْمَلْ صَالِحًا يُّدْخِلْهُ جَنّٰتٍ تَجْرِيْ مِنْ تَحْتِهَا الْاَنْهٰرُ خٰلِدِيْنَ فِيْهَآ اَبَدًاۗ قَدْ اَحْسَنَ اللّٰهُ لَهٗ رِزْقًا

rasūlay yatlū ‘alaikum āyātillāhi mubayyinātil liyukhrijal-lażīna āmanū wa ‘amiluṣ-ṣāliḥāti minaẓ-ẓulumāti ilan-nūr(i), wa may yu'mim billāhi wa ya‘mal ṣāliḥay yudkhilhu jannātin tajrī min taḥtihal-anhāru khālidīna fīhā abadā(n), qad aḥsanallāhu lahū rizqā(n).

Аллаһның аятьләрен сезгә аңлатып укучы пәйгамбәр җибәрү белән, ул пәйгамбәр иман китереп изге гамәлләр кылган кешеләрне караңгылыктан яктылыкка чыгарыр өчен. Әгәр Аллаһка иман китереп изге гамәлләр кылса, Аллаһ аны асларыннан елгалар ага торган җәннәтләргә кертер, алар анда мәңге калырлар. Аллаһ аңа яхшы ризык бирде.

تَكَادُ تَمَيَّزُ مِنَ الْغَيْظِۗ كُلَّمَآ اُلْقِيَ فِيْهَا فَوْجٌ سَاَلَهُمْ خَزَنَتُهَآ اَلَمْ يَأْتِكُمْ نَذِيْرٌۙ

takādu tamayyazu minal-gaiẓ(i), kullamā ulqiya fīhā faujun sa'alahum khazanatuhā alam ya'tikum nażīr(un).

ачудан ярылып бетәчәк. Һәркайчан бер төркем (кяферләр) ул җәһәннәмгә ташланса, аның сакчылары (алардан): "Сезгә (бу дөньяда) кисәтүче пәйгамбәр килмәдеме?" - дип сорарлар.

قَالُوْا بَلٰى قَدْ جَاۤءَنَا نَذِيْرٌ ەۙ فَكَذَّبْنَا وَقُلْنَا مَا نَزَّلَ اللّٰهُ مِنْ شَيْءٍۖ اِنْ اَنْتُمْ اِلَّا فِيْ ضَلٰلٍ كَبِيْرٍ

qālū balā qad jā'anā nażīr(un), fa każżabnā wa qulnā mā nazzalallāhu min syai'(in), in antum illā fī ḍalālin kabīr(in).

Алар әйттеләр: "Әйе, безгә кисәтүче пәйгамбәр килде, ләкин без аны ялганладык һәм Аллаһ бернәрсә дә иңдермәде, сез чынлыкта зур адашудасыз", - дидек.

اِنَّآ اَرْسَلْنَا نُوْحًا اِلٰى قَوْمِهٖٓ اَنْ اَنْذِرْ قَوْمَكَ مِنْ قَبْلِ اَنْ يَّأْتِيَهُمْ عَذَابٌ اَلِيْمٌ

innā arsalnā nūḥan ilā qaumihī an anżir qaumaka min qabli ay ya'tiyahum ‘ażābun alīm(un).

Чыннан да, Без Нухны үз халкына (боерык белән) җибәрдек: "Кавемеңә авыртулы газап килгәнче аларны кисәт".

قَالَ يٰقَوْمِ اِنِّيْ لَكُمْ نَذِيْرٌ مُّبِيْنٌۙ

qāla yā qaumi innī lakum nażīrum mubīn(un).

Ул (Нух) әйтте: "Ий, халкым! Мин сезне куркытучымын,

اِنَّآ اَرْسَلْنَآ اِلَيْكُمْ رَسُوْلًا ەۙ شَاهِدًا عَلَيْكُمْ كَمَآ اَرْسَلْنَآ اِلٰى فِرْعَوْنَ رَسُوْلًا ۗ

innā arsalnā ilaikum rasūlā(n), syāhidan ‘alaikum kamā arsalnā ilā fir‘auna rasūlā(n).

Чыннан да, Без сезгә Фиргавенгә пәйгамбәр җибәргәнебез кебек үк, сезнең каршыгызга шаһит булган пәйгамбәрне (Мөхәммәд галәйһиссәламне) җибәрдек.

اِنَّا هَدَيْنٰهُ السَّبِيْلَ اِمَّا شَاكِرًا وَّاِمَّا كَفُوْرًا

innā hadaināhus-sabīla immā syākiraw wa immā kafūrā(n).

Әлбәттә, Без аңа туры юлны күрсәттек, аларның кайберләре шөкер итүче, кайберләре көфер.

اِذْهَبْ اِلٰى فِرْعَوْنَ اِنَّهٗ طَغٰىۖ

iżhab ilā fir‘auna innahū ṭagā.

Фиргавен янына барыгыз! Чөнки ул чиктән ашты,

فَقُلْ هَلْ لَّكَ اِلٰٓى اَنْ تَزَكّٰىۙ

fa qul hal laka ilā an tazakkā.

(Фиргаунга) әйт: "Син үзеңне гөнаһлардан пакьләнергә телисеңме?"

اِنَّ عَلَيْنَا لَلْهُدٰىۖ

inna ‘alainā lal-hudā.

Әлбәттә, Без туры юлга күндерүчебез,

لَمْ يَكُنِ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا مِنْ اَهْلِ الْكِتٰبِ وَالْمُشْرِكِيْنَ مُنْفَكِّيْنَ حَتّٰى تَأْتِيَهُمُ الْبَيِّنَةُۙ

lam yakunil-lażīna kafarū min ahlil-kitābi wal-musyrikīna munfakkīna ḥattā ta'tiyahumul-bayyinah(tu).

Китап әһеленнән һәм мөшрикләрдән булган көферләр, аларга ачык дәлил килгәнче, диннәреннән баш тартмаслар.

وَمَا تَفَرَّقَ الَّذِيْنَ اُوْتُوا الْكِتٰبَ اِلَّا مِنْۢ بَعْدِ مَا جَاۤءَتْهُمُ الْبَيِّنَةُ ۗ

wa mā tafarraqal-lażīna ūtul-kitāba illā mim ba‘di mā jā'athumul-bayyinah(tu).

Китап әһеле ачык дәлилләр килгәнче төрле фиркаләргә бүленмәделәр.