Q.S Ash-Shura ukat juk’ampinaka (اَلشُّورَىٰ) - 53 Jakhuwi Versículos ukanaka

حٰمۤ ۚ

Ḥā mīm.

Ha Mim

عۤسۤقۤ ۗ

‘ain sīn qāf.

Ain Sin Qaf

كَذٰلِكَ يُوْحِيْٓ اِلَيْكَ وَاِلَى الَّذِيْنَ مِنْ قَبْلِكَۙ اللّٰهُ الْعَزِيْزُ الْحَكِيْمُ

każālika yūḥī ilaika wa ilal-lażīna min qablik(a), allāhul-‘azīzul-ḥakīm(u).

Ukhamatwa Allah, Taqi ch’amani, Taqi yatiñan jaqix jumar (Muhammad) ukat nayra jaqinakarux uñacht’ayawaytam.

لَهٗ مَا فِى السَّمٰوٰتِ وَمَا فِى الْاَرْضِۗ وَهُوَ الْعَلِيُّ الْعَظِيْمُ

lahū mā fis-samāwāti wa mā fil-arḍ(i), wa huwal-‘aliyyul-‘aẓīm(u).

Kunatix alaxpachan utjki, aka uraqin utjki ukanakas Jupankiwa. Ukat Jupaw Jach’a, Jach’a.

تَكَادُ السَّمٰوٰتُ يَتَفَطَّرْنَ مِنْ فَوْقِهِنَّ وَالْمَلٰۤىِٕكَةُ يُسَبِّحُوْنَ بِحَمْدِ رَبِّهِمْ وَيَسْتَغْفِرُوْنَ لِمَنْ فِى الْاَرْضِۗ اَلَآ اِنَّ اللّٰهَ هُوَ الْغَفُوْرُ الرَّحِيْمُ

takādus-samāwātu yatafaṭṭarna min fauqihinna wal-malā'ikatu yusabbiḥūna biḥamdi rabbihim wa yastagfirūna liman fil-arḍ(i), alā innallāha huwal-gafūrur-raḥīm(u).

Niya alaxpachax alaxpachat p’akjataw uñjasiwayi (Allah jach’a kankañapat) ukat angelanakax Tatituparuw jach’añchapxäna ukat aka uraqin jaqinakatakix pampachäwi mayipxäna. Amtañäni, chiqpachansa Allah ukax juk’amp pampachiri, khuyapayasir jaqiwa.

وَالَّذِيْنَ اتَّخَذُوْا مِنْ دُوْنِهٖٓ اَوْلِيَاۤءَ اللّٰهُ حَفِيْظٌ عَلَيْهِمْۖ وَمَآ اَنْتَ عَلَيْهِمْ بِوَكِيْلٍ

wal-lażīnattakhażū min dūnihī auliyā'allāhu ḥafīẓun ‘alaihim, wa mā anta ‘alaihim biwakīl(in).

Ukat khitinakatix Allah uksat sipan jark’aqirinakar katuqapki ukanakax Allah jupanakaruw uñjaski; ukat jumax (Muhammad) janiw jupanakar uñjañax katuyatäkiti.

وَكَذٰلِكَ اَوْحَيْنَآ اِلَيْكَ قُرْاٰنًا عَرَبِيًّا لِّتُنْذِرَ اُمَّ الْقُرٰى وَمَنْ حَوْلَهَا وَتُنْذِرَ يَوْمَ الْجَمْعِ لَا رَيْبَ فِيْهِ ۗفَرِيْقٌ فِى الْجَنَّةِ وَفَرِيْقٌ فِى السَّعِيْرِ

wa każālika auḥainā ilaika qur'ānan ‘arabiyyal litunżira ummal-qurā wa man ḥaulahā wa tunżira yaumal-jam‘i lā raiba fīh(i), farīqun fil-jannati wa farīqun fis-sa‘īr(i).

Ukat ukhamatw Qur’an árabe arun jumanakar uñt’ayapxsma, ukhamat capital (Meca) markan jakirinakaru ukhamarak uka jak’ankir (markanakan) jakirinakar yatiyañataki ukhamarak tantachasiñ urut (Doomsday) yatiyapxañamataki ukax janiw pächasiñakiti. Yaqhipanakax alaxpacharuw sarapxi, yaqhipanakax infiernoruw sarapxi.

وَلَوْ شَاۤءَ اللّٰهُ لَجَعَلَهُمْ اُمَّةً وَّاحِدَةً وَّلٰكِنْ يُّدْخِلُ مَنْ يَّشَاۤءُ فِيْ رَحْمَتِهٖۗ وَالظّٰلِمُوْنَ مَا لَهُمْ مِّنْ وَّلِيٍّ وَّلَا نَصِيْرٍ

wa lau syā'allāhu laja‘alahum ummataw wāḥidataw wa lākiy yudkhilu may yasyā'u fī raḥmatih(ī), waẓ-ẓālimūna mā lahum miw waliyyiw wa lā naṣīr(in).

Ukat Allah munaspa ukhaxa, jupanakarux mä markaruw tukuyaspäna, ukampis khitinakarutï munkäna ukanakarux khuyapayasiñaparuw uñtʼayarakïna. Ukat jan wali luririnakax janiw jupanakatak arxatiris ni yanapiris utjkiti.

اَمِ اتَّخَذُوْا مِنْ دُوْنِهٖٓ اَوْلِيَاۤءَۚ فَاللّٰهُ هُوَ الْوَلِيُّ وَهُوَ يُحْيِ الْمَوْتٰى ۖوَهُوَ عَلٰى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيْرٌ ࣖ

amittakhażū min dūnihī auliyā'(a), fallāhu huwal-waliyyu wa huwa yuḥyil-mautā, wa huwa ‘alā kulli syai'in qadīr(un).

Jan ukajj ¿Jupat sipansa yaqha jarkʼaqir guardiar aptʼasipjjäna? Kunjamakitix Allah, Jupax (chiqpach) arxatiriwa. Ukat Jupaw jiwatanakar jaktayaraki, Jupaw taqi kunan chʼamanïxi.

وَمَا اخْتَلَفْتُمْ فِيْهِ مِنْ شَيْءٍ فَحُكْمُهٗٓ اِلَى اللّٰهِ ۗذٰلِكُمُ اللّٰهُ رَبِّيْ عَلَيْهِ تَوَكَّلْتُۖ وَاِلَيْهِ اُنِيْبُ

wa makhtalaftum fīhi min syai'in faḥukmuhū ilallāh(i), żālikumullāhu rabbī ‘alaihi tawakkaltu wa ilaihi unīb(u).

Ukat kunatix jupamp kuna tuqit ch’axwapkta ukax (ukax) Allah ukankiwa. (Khitis ukham cualidades ukaniwa) Allah Tatitujawa. Juparuw confiyasta ukat Juparuw kuttʼarakta.

فَاطِرُ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِۗ جَعَلَ لَكُمْ مِّنْ اَنْفُسِكُمْ اَزْوَاجًا وَّمِنَ الْاَنْعَامِ اَزْوَاجًاۚ يَذْرَؤُكُمْ فِيْهِۗ لَيْسَ كَمِثْلِهٖ شَيْءٌ ۚوَهُوَ السَّمِيْعُ الْبَصِيْرُ

fāṭirus-samāwāti wal-arḍ(i), ja‘ala lakum min anfusikum azwājaw wa minal-an‘āmi azwājā(n), yażra'ukum fīh(i), laisa kamiṡlihī syai'(un), wa huwas-samī‘ul-baṣīr(u).

(Allah) jupax alaxpachan ukhamarak akapach Luririwa. Jupaw jumanakatakix pachpa kasta masinakamar lurawayi, ukat uywa masinakamat (uka kipkarakiw), ukhamat jumanakax waljaptapxätam. Janiw kunas Jupar uñtasit utjkiti. Ukat Jupaw Taqi ist’iri, Taqi kun uñjiri.

لَهٗ مَقَالِيْدُ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِۚ يَبْسُطُ الرِّزْقَ لِمَنْ يَّشَاۤءُ وَيَقْدِرُ ۗاِنَّهٗ بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيْمٌ

lahū maqālīdus-samāwāti wal-arḍ(i), yabsuṭur-rizqa limay yasyā'u wa yaqdir(u), innahū bikulli syai'in ‘alīm(un).

Jupankiwa alaxpachansa, akapachan yänakapasa; Jupax manq’añanakap jilxattayi ukat khitinakarutï munki ukanakarukiw uñt’ayi. Chiqpachansa, Jupaw taqi kunsa yati.

۞ شَرَعَ لَكُمْ مِّنَ الدِّيْنِ مَا وَصّٰى بِهٖ نُوْحًا وَّالَّذِيْٓ اَوْحَيْنَآ اِلَيْكَ وَمَا وَصَّيْنَا بِهٖٓ اِبْرٰهِيْمَ وَمُوْسٰى وَعِيْسٰٓى اَنْ اَقِيْمُوا الدِّيْنَ وَلَا تَتَفَرَّقُوْا فِيْهِۗ كَبُرَ عَلَى الْمُشْرِكِيْنَ مَا تَدْعُوْهُمْ اِلَيْهِۗ اَللّٰهُ يَجْتَبِيْٓ اِلَيْهِ مَنْ يَّشَاۤءُ وَيَهْدِيْٓ اِلَيْهِ مَنْ يُّنِيْبُۗ

syara‘a lakum minad-dīni mā waṣṣā bihī nūḥaw wal-lażī auḥainā ilaika wa mā waṣṣā bihī ibrāhīma wa mūsā wa ‘īsā an aqīmud-dīna wa lā tatafarraqū fīh(i), kabura ‘alal-musyrikīna mā tad‘ūhum ilaih(i), allāhu yajtabī ilaihi may yasyā'u wa yahdī ilaihi may yunīb(u).

Jupax mä testamento Noé ukar churäna ukat kuntix jumar (Muhammad) uñacht’ayawayktan ukat kuntix Abraham, Moises ukat Jesusar churktan ukanak churäna, mä arunxa, religionam (iyawsäwi ukat Diosar yupaychañ) arxatapxam ukat jan ukan t’aqanuqtapxamti. Politeístanakatakix (arktañax) wali ch’amawa, kuna religiontix jupanakar jawsapkta uka. Allah jupax khitinakarutix munki jupanakarux monoteísmo religionaruw ajlli ukat Jupar (religión) irnaqawip churaraki khitinakatix (Jupar) kutt’apki ukanakataki.

وَمَا تَفَرَّقُوْٓا اِلَّا مِنْۢ بَعْدِ مَا جَاۤءَهُمُ الْعِلْمُ بَغْيًاۢ بَيْنَهُمْۗ وَلَوْلَا كَلِمَةٌ سَبَقَتْ مِنْ رَّبِّكَ اِلٰٓى اَجَلٍ مُّسَمًّى لَّقُضِيَ بَيْنَهُمْۗ وَاِنَّ الَّذِيْنَ اُوْرِثُوا الْكِتٰبَ مِنْۢ بَعْدِهِمْ لَفِيْ شَكٍّ مِّنْهُ مُرِيْبٍ

wa mā tafarraqū illā mim ba‘di mā jā'ahumul-‘ilmu bagyam bainahum, wa lau lā kalimatun sabaqat mir rabbika ilā ajalim musammal laquḍiya bainahum, wa innal-lażīna ūriṡul-kitāba mim ba‘dihim lafī syakkim minhu murīb(in).

Ukat jupanakax (Libron Jaqinakapax) janiw t’aqanuqtapkänti, jan ukasti yatiñanakax (chiqaw profetanakan yatiyatapa) jupanakar purinipkäna ukhakiw jupanakkamax envidiasipxäna. Janitï Tatitumat nayratpach mä decreto (castigo apayaña) utjkaspäna ukhajja, cheqapuniw jupanakan castigopajj phoqasispäna. Ukat chiqans khitinakatix jupanakat qhiparux Libro (Torá ukat Evangelio) herencia katuqapkän ukanakax ( Mahoma pachan), chiqpachans Libro (Al-Qur’an) tuqitx wali pächasipxänwa.

فَلِذٰلِكَ فَادْعُ ۚوَاسْتَقِمْ كَمَآ اُمِرْتَۚ وَلَا تَتَّبِعْ اَهْوَاۤءَهُمْۚ وَقُلْ اٰمَنْتُ بِمَآ اَنْزَلَ اللّٰهُ مِنْ كِتٰبٍۚ وَاُمِرْتُ لِاَعْدِلَ بَيْنَكُمْ ۗ اَللّٰهُ رَبُّنَا وَرَبُّكُمْ ۗ لَنَآ اَعْمَالُنَا وَلَكُمْ اَعْمَالُكُمْ ۗ لَاحُجَّةَ بَيْنَنَا وَبَيْنَكُمْ ۗ اَللّٰهُ يَجْمَعُ بَيْنَنَا ۚوَاِلَيْهِ الْمَصِيْرُ ۗ

fa liżālika fad‘(u), wastaqim kamā umirt(a), wa lā tattabi‘ ahwā'ahum, wa qul āmantu bimā anzalallāhu min kitāb(in), wa umirtu li'a‘dila bainakum, allāhu rabbunā wa rabbukum, lanā a‘mālunā wa lakum a‘mālukum, lā ḥujjata bainanā wa bainakum, allāhu yajma‘u bainanā,wa ilaihil-maṣīr(u).

Ukatwa, jawsapxam (khitinakatix iyawsapki) ukat qhiparapxam (iyawsapxi ukat yatiyapxi) kunjamtix jumanakax (Muhammad) kamachipkta ukhama ukat jan munañanakap arktapxamti ukat sapxam: "Nayax iyawstwa uka Libroru kunatix Allah uñacht'ayki ukat nayax kamachiwa jumanak taypin chiqapar uñjañajataki. Allah ukax jiwasan Tatitusawa ukhamarak Tatitumataki. Jiwasatakix lurawinakasawa ukat jumatakix lurawinakamxa. Janiw (kunas wakiskiti) ch'axwawix jiwasanakamp jumamp taypinxa, Allah ukax jiwasanak taypin tantacht'asi ukat ukar." Jupajj (jiwasajj) kuttʼanjjtanwa."

وَالَّذِيْنَ يُحَاۤجُّوْنَ فِى اللّٰهِ مِنْۢ بَعْدِ مَا اسْتُجِيْبَ لَهٗ حُجَّتُهُمْ دَاحِضَةٌ عِنْدَ رَبِّهِمْ وَعَلَيْهِمْ غَضَبٌ وَّلَهُمْ عَذَابٌ شَدِيْدٌ

wal-lażīna yuḥājjūna fillāhi mim ba‘di mastujība lahū ḥujjatuhum dāḥiḍatun ‘inda rabbihim wa ‘alaihim gaḍabuw wa lahum ‘ażābun syadīd(un).

Ukat khitinakatix Allah (religión) tuqit ch’axwapki (uka religión) katuqatäxatapatxa, ch’axwawinakapax inamayakiwa Tatitupan nayraqatapanxa. Jupanakax (Allah) colerasiñap katuqapxäna ukat jupanakax wali qhuru castigo katuqapxäna.

اَللّٰهُ الَّذِيْٓ اَنْزَلَ الْكِتٰبَ بِالْحَقِّ وَالْمِيْزَانَ ۗوَمَا يُدْرِيْكَ لَعَلَّ السَّاعَةَ قَرِيْبٌ

allāhul-lażī anzalal-kitāba bil-ḥaqqi wal-mīzān(a), wa mā yudrīka la‘allas-sā‘ata qarīb(un).

Allah ukax Libro (Al-Qur’an) chiqaw (apanisa) chiqa ukat equilibrio (justicia) ukamp apayanitayna. Ukat ¿yatiraktati, inas akapachan tukusiñapajj jakʼankchïna?

يَسْتَعْجِلُ بِهَا الَّذِيْنَ لَا يُؤْمِنُوْنَ بِهَاۚ وَالَّذِيْنَ اٰمَنُوْا مُشْفِقُوْنَ مِنْهَاۙ وَيَعْلَمُوْنَ اَنَّهَا الْحَقُّ ۗ اَلَآ اِنَّ الَّذِيْنَ يُمَارُوْنَ فِى السَّاعَةِ لَفِيْ ضَلٰلٍۢ بَعِيْدٍ

yasta‘jilu bihal-lażīna lā yu'minūna bihā, wal-lażīna āmanū musyfiqūna minhā, wa ya‘lamūna annahal-ḥaqq(u), alā innal-lażīna yumārūna fis-sā‘ati lafī ḍalālim ba‘īd(in).

Khitinakatix Hora ukar jan iyawsapki ukanakax jank’akiw puriniñap mayipxi, ukampirus iyawsirinakax axsarapxi ukat chiqaw sapxiwa. Yatipxam, khitinakatix jutañap jan iyawsapki ukanakax chiqpachapuniw chhaqtxapxi.

اَللّٰهُ لَطِيْفٌۢ بِعِبَادِهٖ يَرْزُقُ مَنْ يَّشَاۤءُ ۚوَهُوَ الْقَوِيُّ الْعَزِيْزُ ࣖ

allāhu laṭīfum bi‘ibādihī yarzuqu may yasyā'(u), wa huwal-qawiyyul-‘azīz(u).

Allah jupax servirinakaparux llamp’u chuymaniwa; Jupax khitirutix munki ukaruw manq’añanak churi ukat Jupax Taqi ch’amaniwa, Taqi ch’amaniwa.

مَنْ كَانَ يُرِيْدُ حَرْثَ الْاٰخِرَةِ نَزِدْ لَهٗ فِيْ حَرْثِهٖۚ وَمَنْ كَانَ يُرِيْدُ حَرْثَ الدُّنْيَا نُؤْتِهٖ مِنْهَاۙ وَمَا لَهٗ فِى الْاٰخِرَةِ مِنْ نَّصِيْبٍ

man kāna yurīdu ḥarṡal-ākhirati nazid lahū fī ḥarṡih(ī), wa man kāna yurīdu ḥarṡad-dun-yā nu'tihī minhā, wa mā lahū fil-ākhirati min naṣīb(in).

Khititix akapachan askinak munki ukax, jiwasax ukan gananciap jilxatayañäni, ukat khititix akapachan askinak munki ukax mä juk’a churapxta, ukampis jupax janiw qhipa urun qullqip utjkaniti.

اَمْ لَهُمْ شُرَكٰۤؤُا شَرَعُوْا لَهُمْ مِّنَ الدِّيْنِ مَا لَمْ يَأْذَنْۢ بِهِ اللّٰهُ ۗوَلَوْلَا كَلِمَةُ الْفَصْلِ لَقُضِيَ بَيْنَهُمْ ۗوَاِنَّ الظّٰلِمِيْنَ لَهُمْ عَذَابٌ اَلِيْمٌ

am lahum syurakā'u syara‘ū lahum minad-dīni mā lam ya'żam bihillāh(u), wa lau lā kalimatul-faṣli laquḍiya bainahum, wa innaẓ-ẓālimīna lahum ‘ażābun alīm(un).

¿Jupanakax yaqha diosanïpxiti, jan ukax Allah sat diosax religionat kamachinak uttʼayi, khitinakarutï Diosax jan jaytki ukanakataki? Ukat janitix mä decreto qhipharkir (Allah tuqit mutuyäwi) utjkaspän ukhax jupanak taypin mutuyäwix phuqhasispawa. Ukat chiqpachansa, jan chiqapar uñjir jaqinakax wali tʼaqhisiñ castigompiw tʼaqhisiyasipxani.

تَرَى الظّٰلِمِيْنَ مُشْفِقِيْنَ مِمَّا كَسَبُوْا وَهُوَ وَاقِعٌۢ بِهِمْ ۗوَالَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَعَمِلُوا الصّٰلِحٰتِ فِيْ رَوْضَاتِ الْجَنَّاتِۚ لَهُمْ مَّا يَشَاۤءُوْنَ عِنْدَ رَبِّهِمْ ۗذٰلِكَ هُوَ الْفَضْلُ الْكَبِيْرُ

taraẓ-ẓālimīna musyfiqīna mimmā kasabū wa huwa wāqi‘um bihim, wal-lażīna āmanū wa ‘amiluṣ-ṣāliḥāti fī rauḍātil-jannāt(i), lahum mā yasyā'ūna ‘inda rabbihim, żālika huwal-faḍlul-kabīr(u).

Uñjapxätawa, jan wali luririnakax (juchanak) lurapki ukanakat wal axsarapxi, ukat (castigo) jupanakarux puriraki. Ukat khitinakatix iyawsapki ukat suma luräwinak lurapki (ukanakax) alaxpachan huertanakapankiwa, jupanakax Diosat kuntix munapki uk jikxatapxi. Ukajj mä jachʼa regalowa.

ذٰلِكَ الَّذِيْ يُبَشِّرُ اللّٰهُ عِبَادَهُ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَعَمِلُوا الصّٰلِحٰتِۗ قُلْ لَّآ اَسْـَٔلُكُمْ عَلَيْهِ اَجْرًا اِلَّا الْمَوَدَّةَ فِى الْقُرْبٰىۗ وَمَنْ يَّقْتَرِفْ حَسَنَةً نَّزِدْ لَهٗ فِيْهَا حُسْنًا ۗاِنَّ اللّٰهَ غَفُوْرٌ شَكُوْرٌ

Żālikal-lażī yubasysyirullāhu ‘ibādahul-lażīna āmanū wa ‘amiluṣ-ṣāliḥāt(i), qul lā as'alukum ‘alaihi ajran illal-mawaddata fil-qurbā, wa may yaqtarif ḥasanatan nazid lahū fīhā ḥusnā(n), innallāha gafūrun syakūr(un).

Uka (regalo) Allah-an yatiyatawa, servirinakapar kusisiyañataki, jupanakax iyawsapxi ukat aski lurawinakampiw lurapxi. (Muhammad) sañamawa, “janiw jawsatajat kutt’ayañatakix kuns mayipksmati jan ukasti familian munasiñap mayipxsma”. Ukat khititix askinak lurki ukaxa, jiwasax askinak yapxatañäni. Chiqansa, Allah jupax juk’amp pampachiriwa, juk’amp yuspäraraki.

اَمْ يَقُوْلُوْنَ افْتَرٰى عَلَى اللّٰهِ كَذِبًاۚ فَاِنْ يَّشَاِ اللّٰهُ يَخْتِمْ عَلٰى قَلْبِكَ ۗوَيَمْحُ اللّٰهُ الْبَاطِلَ وَيُحِقُّ الْحَقَّ بِكَلِمٰتِهٖ ۗاِنَّهٗ عَلِيْمٌ ۢبِذَاتِ الصُّدُوْرِ

am yaqūlūnaftarā ‘alallāhi każibā(n), fa'iy yasya'illāhu yakhtim ‘alā qalbik(a), wa yamḥullāhul-bāṭila wa yuḥiqqul-ḥaqqa bikalimātih(ī), innahū ‘alīmum biżātiṣ-ṣudūr(i).

Jan ukax sapxiwa: “Jupax (Muhammad) Allah tuqit k’arinak uñstayawayxi” sasa. Allah munaspa ukhaxa, chiqpachansa chuymamar jist’antañapawa. Ukat Allah jupax kuntix k’arinak apsu ukat kunatix chiqäki ukx arupampiw chiqapar uñji (Qur’an). Cheqas Jupajj taqe chuyma yatiriwa.

وَهُوَ الَّذِيْ يَقْبَلُ التَّوْبَةَ عَنْ عِبَادِهٖ وَيَعْفُوْا عَنِ السَّيِّاٰتِ وَيَعْلَمُ مَا تَفْعَلُوْنَۙ

wa huwal-lażī yaqbalut-taubata ‘an ‘ibādihī wa ya‘fū ‘anis-sayyi'āti wa ya‘lamu mā taf‘alūn(a).

Ukat Jupaw luqtirinakapat arrepentisiñ katuqi ukat jan wali luratanakap pampacharaki ukat kuntï lurapkta uk yatirakiwa,

وَيَسْتَجِيْبُ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَعَمِلُوا الصّٰلِحٰتِ وَيَزِيْدُهُمْ مِّنْ فَضْلِهٖ ۗوَالْكٰفِرُوْنَ لَهُمْ عَذَابٌ شَدِيْدٌ

wa yastajībul-lażīna āmanū wa ‘amiluṣ-ṣāliḥāti wa yazīduhum min faḍlih(ī), wal-kāfirūna lahum ‘ażābun syadīd(un).

ukat Jupax (oracionanaka) khitinakatix iyawsapki ukat suma luräwinak lurapki ukanakarux jaytawayi ukat jupanakarux (premionak) jilxatayaraki, jach’a kankañapat. Jan istʼasir jaqenakajja, wali qhoru castigo katoqapjjani.

۞ وَلَوْ بَسَطَ اللّٰهُ الرِّزْقَ لِعِبَادِهٖ لَبَغَوْا فِى الْاَرْضِ وَلٰكِنْ يُّنَزِّلُ بِقَدَرٍ مَّا يَشَاۤءُ ۗاِنَّهٗ بِعِبَادِهٖ خَبِيْرٌۢ بَصِيْرٌ

wa lau basaṭallāhur rizqa li‘ibādihī labagau fil-arḍi wa lākiy yunazzilu biqadarim mā yasyā'(u), innahū bi‘ibādihī khabīrum baṣīr(un).

Ukat Allah jupax uywatanakapar manq’añanak churaspäna ukhaxa, jupanakax aka uraqinx juk’ampiw jilxattaspäna, ukampis jupax kuntix munki ukhamarjamaw apayanispäna. Chiqansa, Jupax taqi kuns yatiwa (kunjamsa) luqtirinakapanxa, Taqi kuns uñjiriwa.

وَهُوَ الَّذِيْ يُنَزِّلُ الْغَيْثَ مِنْۢ بَعْدِ مَا قَنَطُوْا وَيَنْشُرُ رَحْمَتَهٗ ۗوَهُوَ الْوَلِيُّ الْحَمِيْدُ

wa huwal-lażī yunazzilul-gaiṡa mim ba‘di mā qanaṭū wa yansyuru raḥmatah(ū), wa huwal-waliyyul-ḥamīd(u).

Ukat Jupaw jan suytʼäwinïpki uka qhepat jallu puriyi ukat khuyapayasiñap yatiyaraki. Ukat Jupaw jukʼamp jarkʼaqasirïtapa, wali jachʼañchatäñaparakiwa.

وَمِنْ اٰيٰتِهٖ خَلْقُ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِ وَمَا بَثَّ فِيْهِمَا مِنْ دَاۤبَّةٍ ۗوَهُوَ عَلٰى جَمْعِهِمْ اِذَا يَشَاۤءُ قَدِيْرٌ ࣖ

wa min āyātihī khalqus-samāwāti wal-arḍi wa mā baṡṡa fīhimā min dābbah(tin), wa huwa ‘alā jam‘ihim iżā yasyā'u qadīr(un).

Ukat chimpunakapat (jach’a kankañapa) alaxpacha, uraqi ukat jalnaqir uywanak lurañaw utji, ukanakx jupanakaruw ch’iqiyatayna. Ukat Jupajj Taqe Chʼamaniwa, kunapachatï munki ukhajj taqe kun apthapiñapataki.

وَمَآ اَصَابَكُمْ مِّنْ مُّصِيْبَةٍ فَبِمَا كَسَبَتْ اَيْدِيْكُمْ وَيَعْفُوْا عَنْ كَثِيْرٍۗ

wa mā aṣābakum mim muṣībatin fabimā kasabat aidīkum wa ya‘fū ‘an kaṡīr(in).

Ukat kuna jan walt’äwis jumar purispa ukax amparanakaman lurawipatw juti, ukat Allah jupax waljaniruw (pantjasiwinakamat) pampacharaki.

وَمَآ اَنْتُمْ بِمُعْجِزِيْنَ فِى الْاَرْضِۚ وَمَا لَكُمْ مِّنْ دُوْنِ اللّٰهِ مِنْ وَّلِيٍّ وَّلَا نَصِيْرٍ

wa mā antum bimu‘jizīna fil-arḍ(i), wa mā lakum min dūnillāhi miw waliyyiw wa lā naṣīr(in).

Ukat janiw (Allah t’aqhisiñat) aka uraqin qhispiñjamäkiti, ukat janiw khiti jark’aqiris ni yanapiris utjkiti jan ukasti Allah uksat sipansa.

وَمِنْ اٰيٰتِهِ الْجَوَارِ فِى الْبَحْرِ كَالْاَعْلَامِ ۗ

wa min āyātihil-jawāri fil-baḥri kal-a‘lām(i).

Ukat (jachʼa kankañapat) chimpunakapatjja, qollunakar uñtat barconakajj (ukanakajj sarapjjewa) qotanjja.

اِنْ يَّشَأْ يُسْكِنِ الرِّيْحَ فَيَظْلَلْنَ رَوَاكِدَ عَلٰى ظَهْرِهٖۗ اِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَاٰيٰتٍ لِّكُلِّ صَبَّارٍ شَكُوْرٍۙ

iy yasya' yuskinir-rīḥa fa yaẓlalna rawākida ‘alā ẓahrih(ī), inna fī żālika la'āyātil likulli ṣabbārin syakūr(in).

Jupatix munchixa, thayaruw sayt’ayani, ukhamat (barconakax) quta patxan samart’apxañapataki. Chiqansa, kunatix chimpunakax utjiwa (Allah ch’amapata) khitinakatix sapa kuti pacienciani ukhamarak yuspärapki ukanakataki,

اَوْ يُوْبِقْهُنَّ بِمَا كَسَبُوْا وَيَعْفُ عَنْ كَثِيْرٍۙ

au yūbiqhunna bimā kasabū wa ya‘fu ‘an kaṡīr(in).

jan ukax (Jupax) barconakarux (juchanakapat) t’unjañapawa, ukat waljaniruw (jupanakat) pampachani,

وَّيَعْلَمَ الَّذِيْنَ يُجَادِلُوْنَ فِيْٓ اٰيٰتِنَاۗ مَا لَهُمْ مِّنْ مَّحِيْصٍ

wa ya‘lamal-lażīna yujādilūna fī āyātinā, mā lahum mim maḥīṣ(in).

Ukat ukhamat khitinakatix jiwasan chimpunakasar jan iyawsapki ukanakax yatipxañapataki, janiw qhispiyasiñ jikxatapkaniti (t’aqhisiñat).

فَمَآ اُوْتِيْتُمْ مِّنْ شَيْءٍ فَمَتَاعُ الْحَيٰوةِ الدُّنْيَا ۚوَمَا عِنْدَ اللّٰهِ خَيْرٌ وَّاَبْقٰى لِلَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَعَلٰى رَبِّهِمْ يَتَوَكَّلُوْنَۚ

famā ūtītum min syai'in fa matā‘ul-ḥayātid-dun-yā, wa mā ‘indallāhi khairuw wa abqā lil-lażīna āmanū wa ‘alā rabbihim yatawakkalūn(a).

Kunatix (kusisiña) churatäki ukax aka pachan jakañan kusisiñapawa. Kunjamakitix kunatix (kusisiñanakax) Allah-ampi utjki ukax juk’amp askiwa ukat wiñayatakiw khitinakatix iyawsapki ukanakataki, ukat Allah saparukiw atinisipxi,

وَالَّذِيْنَ يَجْتَنِبُوْنَ كَبٰۤىِٕرَ الْاِثْمِ وَالْفَوَاحِشَ وَاِذَا مَا غَضِبُوْا هُمْ يَغْفِرُوْنَ ۚ

wal-lażīna yajtanibūna kabā'iral-iṡmi wal-fawāḥisya wa iżā mā gaḍibū hum yagfirūn(a).

ukhamaraki (ukataki) jach’a juchanakata, jan wali lurawinakata jithiqtirinakataki, ukhamaraki kunapachatix colerasipxi ukhaxa jank’akiw pampachapxi,

وَالَّذِيْنَ اسْتَجَابُوْا لِرَبِّهِمْ وَاَقَامُوا الصَّلٰوةَۖ وَاَمْرُهُمْ شُوْرٰى بَيْنَهُمْۖ وَمِمَّا رَزَقْنٰهُمْ يُنْفِقُوْنَ ۚ

wal-lażīnastajābū lirabbihim wa aqāmuṣ-ṣalāta wa amruhum syūrā bainahum, wa mimmā razaqnāhum yunfiqūn(a).

ukat (jupanakatakix) khitinakatix Diosan jawsäwip katuqapki (ist’apki) ukat mayisiñ lurapki ukanakataki, kunapachatix jupanakan lurawinakapax jupanak taypin amuyt’asis (amt’atäki), ukat jupanakax mä chikat manq’añanak churapkistu ukanak apt’asipxi,

وَالَّذِيْنَ اِذَآ اَصَابَهُمُ الْبَغْيُ هُمْ يَنْتَصِرُوْنَ

wal-lażīna iżā aṣābahumul-bagyu hum yantaṣirūn(a).

ukat (para) khitinakatix jan chiqapar uñjatäpki ukhax arxatasipxi.

وَجَزٰۤؤُا سَيِّئَةٍ سَيِّئَةٌ مِّثْلُهَا ۚفَمَنْ عَفَا وَاَصْلَحَ فَاَجْرُهٗ عَلَى اللّٰهِ ۗاِنَّهٗ لَا يُحِبُّ الظّٰلِمِيْنَ

wa jazā'u sayyi'atin sayyi'atum miṡluhā, faman ‘afā wa aṣlaḥa fa ajruhū ‘alallāh(i), innahū lā yuḥibbuẓ-ẓālimīn(a).

Ukat mä jan walin premiopax mä aski jan waliwa, ukampis khititix pampachani ukat askinak lurkani (khitinakatix jan wali lurapki ukanakataki) ukhamax payllawix Allah tuqitwa. Cheqas Jupajj janiw jan cheqapar sarnaqer jaqenakarojj gustkiti.

وَلَمَنِ انْتَصَرَ بَعْدَ ظُلْمِهٖ فَاُولٰۤىِٕكَ مَا عَلَيْهِمْ مِّنْ سَبِيْلٍۗ

wa lamanintaṣara ba‘da ẓulmihī fa ulā'ika mā ‘alaihim min sabīl(in).

Ukampis jan wali luratapat arxatasir jaqinakax janiw kunatsa juchañchañax utjkiti.

اِنَّمَا السَّبِيْلُ عَلَى الَّذِيْنَ يَظْلِمُوْنَ النَّاسَ وَيَبْغُوْنَ فِى الْاَرْضِ بِغَيْرِ الْحَقِّۗ اُولٰۤىِٕكَ لَهُمْ عَذَابٌ اَلِيْمٌ

innamas-sabīlu ‘alal-lażīna yaẓlimūnan-nāsa wa yabgūna fil-arḍi bigairil-ḥaqq(i), ulā'ika lahum ‘ażābun alīm(un).

Chiqansa, juchañchasiñax khitinakatix jaqinakar jan chiqapar uñjapki ukat aka Uraqin jan chiqa yatichäwinak jan (jan yäqasa) jukʼampïpki ukanakankiwa. Jupanakajj wali tʼaqhesiñaw katoqapjjäna.

وَلَمَنْ صَبَرَ وَغَفَرَ اِنَّ ذٰلِكَ لَمِنْ عَزْمِ الْاُمُوْرِ ࣖ

wa laman ṣabara wa gafara inna żālika lamin ‘azmil-umūr(i).

Ukampis khititix paciencianïki, pampachki ukax mä suma luräwiwa.

وَمَنْ يُّضْلِلِ اللّٰهُ فَمَا لَهٗ مِنْ وَّلِيٍّ مِّنْۢ بَعْدِهٖ ۗوَتَرَى الظّٰلِمِيْنَ لَمَّا رَاَوُا الْعَذَابَ يَقُوْلُوْنَ هَلْ اِلٰى مَرَدٍّ مِّنْ سَبِيْلٍۚ

wa may yuḍlilillāhu famā lahū miw waliyyim mim ba‘dih(ī), wa taraẓ-ẓālimīna lammā ra'awul-‘ażāba yaqūlūna hal ilā maraddim min sabīl(in).

Ukat khititix Allah-an chhaqtañapatak jaysatäki ukax janiw uka qhipatx jupatakix jark’aqirix utjkaniti. Jan wali luririnakarux uñjätawa, kunapachatix t’aqhisiñ uñjapxani ukhax akham sapxiwa: “¿Kuna thakhis (aka pachar) kutt’añaxa?”

وَتَرٰىهُمْ يُعْرَضُوْنَ عَلَيْهَا خٰشِعِيْنَ مِنَ الذُّلِّ يَنْظُرُوْنَ مِنْ طَرْفٍ خَفِيٍّۗ وَقَالَ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْٓا اِنَّ الْخٰسِرِيْنَ الَّذِيْنَ خَسِرُوْٓا اَنْفُسَهُمْ وَاَهْلِيْهِمْ يَوْمَ الْقِيٰمَةِ ۗ اَلَآ اِنَّ الظّٰلِمِيْنَ فِيْ عَذَابٍ مُّقِيْمٍ

wa tarāhum yu‘raḍūna ‘alaihā khāsyi‘īna minaż żulli yanẓurūna min ṭarfin khafiyy(in), wa qālal-lażīna āmanū innal-khāsirīnal-lażīna khasirū anfusahum wa ahlīhim yaumal-qiyāmah(ti), alā innaẓ-ẓālimīna fī ‘ażābim muqīm(in).

Ukat uñjätawa infierno uñkatasisa mä estado kʼuchi kʼuchumpi kunattix jiskʼachatäpxiwa, jupanakax mä languid uñkatasaw uñchʼukipxani. Ukat iyawsirinakax sapxiwa: “Chiqpachansa, chhaqirinakax jiwatat jaktäwi urun jupanakpachas familianakaparus jan waltʼayasipki ukanakawa” sasa. Amtañäni, chiqpachansa jan wali luririnakax wiñay mutuyatäpxiwa.

وَمَا كَانَ لَهُمْ مِّنْ اَوْلِيَاۤءَ يَنْصُرُوْنَهُمْ مِّنْ دُوْنِ اللّٰهِ ۗوَمَنْ يُّضْلِلِ اللّٰهُ فَمَا لَهٗ مِنْ سَبِيْلٍ ۗ

wa mā kāna lahum min auliyā'a yanṣurūnahum min dūnillāh(i), wa may yuḍlilillāhu famā lahū min sabīl(in).

Ukat jupanakax janiw khiti jark’aqirix utjkaniti, khititix jupanakar yanapt’kaspa Allah-at sipansa. Khititix Allah-an pantjasiñapatak jaysatäki ukax janiw jupatakix mistuñ thakhinïkaniti (irnaqt’añataki).

اِسْتَجِيْبُوْا لِرَبِّكُمْ مِّنْ قَبْلِ اَنْ يَّأْتِيَ يَوْمٌ لَّا مَرَدَّ لَهٗ مِنَ اللّٰهِ ۗمَا لَكُمْ مِّنْ مَّلْجَاٍ يَّوْمَىِٕذٍ وَّمَا لَكُمْ مِّنْ نَّكِيْرٍ

istajībū lirabbikum min qabli ay ya'tiya yaumul lā maradda lahū minallāh(i), mā lakum mim malja'iy yauma'iżiw wa mā lakum min nakīr(in).

Tatituman jawsatapar ist’añamawa janïr Allah tuqit mä uru purinkipanxa, uka urux janiw jan yäqatäkaspati (Allah tuqit kamachiparjama). Uka urux janiw imantasiñas utjkaniti, janirakiw (janiw) (juchanakamsa) jan iyawsañjamäkaniti.

فَاِنْ اَعْرَضُوْا فَمَآ اَرْسَلْنٰكَ عَلَيْهِمْ حَفِيْظًا ۗاِنْ عَلَيْكَ اِلَّا الْبَلٰغُ ۗوَاِنَّآ اِذَآ اَذَقْنَا الْاِنْسَانَ مِنَّا رَحْمَةً فَرِحَ بِهَا ۚوَاِنْ تُصِبْهُمْ سَيِّئَةٌ ۢبِمَا قَدَّمَتْ اَيْدِيْهِمْ فَاِنَّ الْاِنْسَانَ كَفُوْرٌ

fa in a‘raḍū famā arsalnāka ‘alaihim ḥafīẓā(n), in ‘alaika illal-balāg(u), wa innā iżā ażaqnal-insāna minnā raḥmatan fariḥa bihā, wa in tuṣibhum sayyi'atum bimā qaddamat aidīhim fa'innal-insāna kafūr(un).

Jupanakax kutt’anipxani ukhax (amtañani) Janiw jupanakatakix mä supervisorjam khitapxsma. Obligación ukax janiw yaqhakiti, jan ukasti (minutos) yatiyañawa. Ukat chiqpachansa, kunapachatix jaqirux Jiwasat khuyapayasiñap jikxattanxa, jupax kusisitaw katuqaraki; ukampis amparanakapan luratanakapat jan waltʼäwinakampi tʼaqhisiyat uñjasipxani ukhaxa (chiqpachansa janiw sapxañapäkiti), chiqpachansa jaqinakax wali (bendicionanakaruw) jan iyawsapkiti.

لِلّٰهِ مُلْكُ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِۗ يَخْلُقُ مَا يَشَاۤءُ ۗيَهَبُ لِمَنْ يَّشَاۤءُ اِنَاثًا وَّيَهَبُ لِمَنْ يَّشَاۤءُ الذُّكُوْرَ ۙ

lillāhi mulkus-samāwāti wal-arḍ(i), yakhluqu mā yasyā'(u), yahabu limay yasyā'u ināṡaw wa yahabu limay yasyā'uż-żukūr(a).

Allah-ankiwa alaxpachampi aka uraqimpi; Jupax kuntix munki uk luraraki, khitinakarutix munki ukar phuchhanak churaraki, khitinakarutix munki ukaruw yuqall wawanaka churaraki,

اَوْ يُزَوِّجُهُمْ ذُكْرَانًا وَّاِنَاثًا ۚوَيَجْعَلُ مَنْ يَّشَاۤءُ عَقِيْمًا ۗاِنَّهٗ عَلِيْمٌ قَدِيْرٌ

au yuzawwijuhum żukrānaw wa ināṡā(n), wa yaj‘alu may yasyā'u ‘aqīmā(n), innahū ‘alīmun qadīr(un).

jan ukax Chacha warmi kastanak churaraki, khitirutix munki ukaruw jan wawachasir tukuyi. Jupax Taqi kun yatiri, Taqi ch’amani.

۞ وَمَا كَانَ لِبَشَرٍ اَنْ يُّكَلِّمَهُ اللّٰهُ اِلَّا وَحْيًا اَوْ مِنْ وَّرَاۤئِ حِجَابٍ اَوْ يُرْسِلَ رَسُوْلًا فَيُوْحِيَ بِاِذْنِهٖ مَا يَشَاۤءُ ۗاِنَّهٗ عَلِيٌّ حَكِيْمٌ

wa mā kāna libasyarin ay yukallimahullāhu illā waḥyan au miw warā'i ḥijābin au yursila rasūlan fa yūḥiya bi'iżnihī mā yasyā'(u), innahū ‘aliyyun ḥakīm(un).

Ukatx janiw askïkiti mä jaqitakix Allah jupamp parlt’añapa jan ukax revelación tuqi jan ukax velo qhipäxat jan ukax mä mensajero (ángel) khithañapa ukat ukat jupar permisopampix kuntix Jupax munki uk uñacht’ayañapa. Chiqpachansa, Jupaw Altupa, Yatiñani.

وَكَذٰلِكَ اَوْحَيْنَآ اِلَيْكَ رُوْحًا مِّنْ اَمْرِنَا ۗمَا كُنْتَ تَدْرِيْ مَا الْكِتٰبُ وَلَا الْاِيْمَانُ وَلٰكِنْ جَعَلْنٰهُ نُوْرًا نَّهْدِيْ بِهٖ مَنْ نَّشَاۤءُ مِنْ عِبَادِنَا ۗوَاِنَّكَ لَتَهْدِيْٓ اِلٰى صِرَاطٍ مُّسْتَقِيْمٍۙ

wa każālika auḥainā ilaika rūḥam min amrinā, mā kunta tadrī mal-kitābu wa lal-īmānu wa lākin ja‘alnāhu nūran nahdī bihī man nasyā'u min ‘ibādinā, wa innaka latahdī ilā ṣirāṭim mustaqīm(in).

Ukat ukhamat jumanakarux (Muhammad) ajayu (Qur’an) jiwasan kamachisampiw uñacht’ayapxsma. Nayra pachax janiw yatipktati kunas Libro (Al-Qur’an) ukax ukat kuna iyawsäwis, ukampis Qur’an mä qhanaruw tukuyapxta, ukampiw khitinakarutix munktan ukanakarux irnaqir masinakas taypin irnaqapxta. Ukat chiqpachansa, jumax chiqpachapuniw (jaqinakar) chiqa thakin irptaxa,

صِرَاطِ اللّٰهِ الَّذِيْ لَهٗ مَا فِى السَّمٰوٰتِ وَمَا فِى الْاَرْضِۗ اَلَآ اِلَى اللّٰهِ تَصِيْرُ الْاُمُوْرُ ࣖ

Ṣirāṭillāhil-lażī lahū mā fis-samāwāti wa mā fil-arḍ(i), alā ilallāhi taṣīrul-umūr(u).

(Ukaxa) Allah thakipawa, jupankiwa kunatix alaxpachan utjki ukat kunatix aka uraqin utjki ukanakxa. Amtañäni, taqi kunas Allah ukar kutt’awayxi.