Q.S Fussilat ukax mä juk’a pachanakanwa (فُصِّلَت) - 54 Jakhuwi Versículos ukanaka

حٰمۤ ۚ

Ḥā mīm.

Ha Mim

تَنْزِيْلٌ مِّنَ الرَّحْمٰنِ الرَّحِيْمِ ۚ

tanzīlum minar-raḥmānir-raḥīm(i).

(Aka Qur’an) Diosat uñt’ayatawa, khuyapayasir, khuyapayasir jaqit.

كِتٰبٌ فُصِّلَتْ اٰيٰتُهٗ قُرْاٰنًا عَرَبِيًّا لِّقَوْمٍ يَّعْلَمُوْنَۙ

kitābun fuṣṣilat āyātuhū qur'ānan ‘arabiyyal liqaumiy ya‘lamūn(a).

Mä libron jiskʼa tʼaqanakapajj qhanañchasi, árabe arut liytʼasi, yatiñ munir jaqenakatakejja,

بَشِيْرًا وَّنَذِيْرًاۚ فَاَعْرَضَ اَكْثَرُهُمْ فَهُمْ لَا يَسْمَعُوْنَ

basyīraw wa nażīrā(n), fa'a‘raḍa akṡaruhum fahum lā yasma‘ūn(a).

khititix kusiskañ yatiyäwinakampi iwxt’awinakampi apanipkäna, ukampis jilpachanix (jupat) jithiqtapxäna, janiw ist’apkänti.

وَقَالُوْا قُلُوْبُنَا فِيْٓ اَكِنَّةٍ مِّمَّا تَدْعُوْنَآ اِلَيْهِ وَفِيْٓ اٰذَانِنَا وَقْرٌ وَّمِنْۢ بَيْنِنَا وَبَيْنِكَ حِجَابٌ فَاعْمَلْ اِنَّنَا عٰمِلُوْنَ

wa qālū qulūbunā fī akinnatim mimmā tad‘ūnā ilaihi wa fī āżāninā waqruw wa mim baininā wa bainika ḥijābun fa‘mal innanā ‘āmilūn(a).

Ukat sapxarakïnwa: “Chuymanakax jist’antatawa kuntix jawsapkta ukat jinchunakas jark’antatawa, ukat nanakamp jumamp taypinx mä pirqaw utji, ukhamax lurapxam (kunjamtix munkta ukhama), chiqpachansa lurañäni (kunjamtix munktan ukhama)”.

قُلْ اِنَّمَآ اَنَا۟ بَشَرٌ مِّثْلُكُمْ يُوْحٰىٓ اِلَيَّ اَنَّمَآ اِلٰهُكُمْ اِلٰهٌ وَّاحِدٌ فَاسْتَقِيْمُوْٓا اِلَيْهِ وَاسْتَغْفِرُوْهُ ۗوَوَيْلٌ لِّلْمُشْرِكِيْنَۙ

qul innamā ana basyarum miṡlukum yūḥā ilayya annamā ilāhukum ilāhuw wāḥidun fastaqīmū ilaihi wastagfirūh(u), wa wailul lil-musyrikīn(a).

(Muhammad) sañamawa, "Nayax jumar uñtasit jaqikïtwa, nayaruw uñacht'ayawayta Diosamax Taqi ch'aman Diosawa, ukatwa jumanakax (yupaychaskakta) ukat pampachäwi mayisipkta. Ukat ay khitinakatix (Jupampi) masinakampi chikt'asipki ukanakatakixa,

الَّذِيْنَ لَا يُؤْتُوْنَ الزَّكٰوةَ وَهُمْ بِالْاٰخِرَةِ هُمْ كٰفِرُوْنَ

allażīna lā yu'tūnaz-zakāta wa hum bil-ākhirati hum kāfirūn(a).

(mä arunxa) khitinakatix jan zakat pagapki ukat jupanakax jiwatat qhipa jakawiruw jan iyawsapkiti.

اِنَّ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَعَمِلُوا الصّٰلِحٰتِ لَهُمْ اَجْرٌ غَيْرُ مَمْنُوْنٍ ࣖ

innal-lażīna āmanū wa ‘amiluṣ-ṣāliḥāti lahum ajrun gairu mamnūn(in).

Chiqansa, khitinakatix iyawsapki ukat suma luräwinak lurapki ukanakax jan tukuskir premionakwa katuqapxani” sasa.

۞ قُلْ اَىِٕنَّكُمْ لَتَكْفُرُوْنَ بِالَّذِيْ خَلَقَ الْاَرْضَ فِيْ يَوْمَيْنِ وَتَجْعَلُوْنَ لَهٗٓ اَنْدَادًا ۗذٰلِكَ رَبُّ الْعٰلَمِيْنَ ۚ

qul a'innakum latakfurūna bil-lażī khalaqal-arḍa fī yaumaini wa taj‘alūna lahū andādā(n), żālika rabbul-‘ālamīn(a).

Sapxam: "¿Jumanakatakix walikïskiti Diosar jan iyawsañaxa, khititix pä pachan aka Uraq luratayna ukat jumanakax jupatakix masinakas lurapxarakta? Jupaw taqi akapachan Diosapaxa".

وَجَعَلَ فِيْهَا رَوَاسِيَ مِنْ فَوْقِهَا وَبٰرَكَ فِيْهَا وَقَدَّرَ فِيْهَآ اَقْوَاتَهَا فِيْٓ اَرْبَعَةِ اَيَّامٍۗ سَوَاۤءً لِّلسَّاۤىِٕلِيْنَ

wa ja‘ala fīhā rawāsiya min fauqihā wa bāraka fīhā wa qaddara fīhā aqwātahā fī arba‘ati ayyām(in), sawā'al lis-sā'ilīn(a).

Ukat Jupajj jupatakejj chʼamani qollunak luräna. Ukat ukatsti Jupax bendiciwayi, ukat Jupax manq’añanak (ukankir jaqinakataki) pusi pachan utt’ayawayi, ukax (munañanakap phuqhañataki) khitinakatix munapki ukanakatakix wakisiwa.

ثُمَّ اسْتَوٰىٓ اِلَى السَّمَاۤءِ وَهِيَ دُخَانٌ فَقَالَ لَهَا وَلِلْاَرْضِ ائْتِيَا طَوْعًا اَوْ كَرْهًاۗ قَالَتَآ اَتَيْنَا طَاۤىِٕعِيْنَ

Ṡummastawā ilas-samā'i wa hiya dukhānun faqāla lahā wa lil-arḍi'tiyā ṭau‘an au karhā(n), qālatā atainā ṭā'i‘īn(a).

Ukatxa alaxpacharuw saräna ukat (alaxpachax) wali chhullunkhayatänwa, ukatsti ukaruw ukat aka uraqirus akham säna: “Panpachaniw nayan kamachixarjam jutapxam, ist’asis jan ukax wayt’ata”. Panpachaniw akham sapjjarakïna: “Istʼasisaw jutapjjta” sasa.

فَقَضٰىهُنَّ سَبْعَ سَمٰوَاتٍ فِيْ يَوْمَيْنِ وَاَوْحٰى فِيْ كُلِّ سَمَاۤءٍ اَمْرَهَا ۗوَزَيَّنَّا السَّمَاۤءَ الدُّنْيَا بِمَصَابِيْحَۖ وَحِفْظًا ۗذٰلِكَ تَقْدِيْرُ الْعَزِيْزِ الْعَلِيْمِ

fa qaḍāhunna sab‘a samāwātin fī yaumaini wa auḥā fī kulli samā'in amrahā, wa zayyannas-samā'ad-dun-yā bimaṣābīḥa wa ḥifẓā(n), żālika taqdīrul-‘azīzil-‘alīm(i).

Ukatxa pä pachanwa paqallq alaxpachanak luräna ukat sapa alaxpachanxa kuna lurañanakas utjäna ukxa uñachtʼayarakïnwa. Ukatxa alaxpachax jak’ankxänwa (uraqiru), Jiwasax warawaranakampi k’achacht’apxtanwa, ukat (Uñt’apxtanwa) mantenimiento. Ukhamaw (Allah) Taqi ch’aman, Taqi kun yatirin kamachipaxa.

فَاِنْ اَعْرَضُوْا فَقُلْ اَنْذَرْتُكُمْ صٰعِقَةً مِّثْلَ صٰعِقَةِ عَادٍ وَّثَمُوْدَ ۗ

fa in a‘raḍū faqul anżartukum ṣā‘iqatam miṡla ṣā‘iqati ‘ādiw wa ṡamūd(a).

Jupanakax kutt’anipxani ukhax sapxiwa: “Nayaw mä llijulliju (jan walt’äwi) uñt’ayapxsma, kunjamatix llijullijux ‘Ad ukat Samud markankirinakar ch’allt’ki ukhama”.

اِذْ جَاۤءَتْهُمُ الرُّسُلُ مِنْۢ بَيْنِ اَيْدِيْهِمْ وَمِنْ خَلْفِهِمْ اَلَّا تَعْبُدُوْٓا اِلَّا اللّٰهَ ۗقَالُوْا لَوْ شَاۤءَ رَبُّنَا لَاَنْزَلَ مَلٰۤىِٕكَةً فَاِنَّا بِمَآ اُرْسِلْتُمْ بِهٖ كٰفِرُوْنَ

iż jā'athumur-rusulu mim baini aidīhim wa min khalfihim allā ta‘budū illallāh(a), qālū lau syā'a rabbunā la'anzala malā'ikatan fa'innā bimā ursiltum bihī kāfirūn(a).

Kunawsatix apostolanakax jupanakar nayraqatat qhipäxat jupanakar jutapkän ukhax (jawthapisa), “janiw khitirus yupaychapxamti jan ukasti Allah-aruw yupaychapxam”. Jupanakasti sapxänwa: “Tatitusatix angelanakapar khithañap munkaspäna ukhaxa, chiqpachapuniw nanakax kuntix jumanakar yatiyañatak khithatäpktam uk jan iyawsapkäti” sasa.

فَاَمَّا عَادٌ فَاسْتَكْبَرُوْا فِى الْاَرْضِ بِغَيْرِ الْحَقِّ وَقَالُوْا مَنْ اَشَدُّ مِنَّا قُوَّةً ۗ اَوَلَمْ يَرَوْا اَنَّ اللّٰهَ الَّذِيْ خَلَقَهُمْ هُوَ اَشَدُّ مِنْهُمْ قُوَّةً ۗ وَكَانُوْا بِاٰيٰتِنَا يَجْحَدُوْنَ

fa ammā ‘ādun fastakbarū fil-arḍi bigairil-ḥaqqi wa qālū man asyaddu minnā quwwah(tan), awalam yarau annallāhal-lażī khalaqahum huwa asyaddu minhum quwwah(tan), wa kānū bi'āyātinā yajḥadūn(a).

Ukhamajj ‘Ad markankirinakatjja, aka oraqen jachʼañchasipjjänwa jan (janiw) cheqa yatichäwinak uñjasa ukat sapjjäna: “¿Khitis jiwasat sipansa jukʼamp chʼamanïpacha?” ¿Janit chiqpachapuni Allah jupaw jupanakar luratayna uk amuyapkäna? ¿Jupanakat sipansa jukʼamp chʼamanïpachati? Ukat jupanakax jiwasan chimpunakas (jach’a kankaña) ukarux janiw sasaw sapxi.

فَاَرْسَلْنَا عَلَيْهِمْ رِيْحًا صَرْصَرًا فِيْٓ اَيَّامٍ نَّحِسَاتٍ لِّنُذِيْقَهُمْ عَذَابَ الْخِزْيِ فِى الْحَيٰوةِ الدُّنْيَا ۗوَلَعَذَابُ الْاٰخِرَةِ اَخْزٰى وَهُمْ لَا يُنْصَرُوْنَ

fa arsalnā ‘alaihim rīḥan ṣarṣaran fī ayyāmin naḥisātil linużīqahum-‘ażābal khizyi fil-ḥayātid-dun-yā, wa la‘ażābul-ākhirati akhzā wa hum lā yunṣarūn(a).

Ukatwa mä qawqha llaki urunakan jupanakarux wali qʼixu qʼixu thaytʼayapxta, kunattix aka Uraqin jakañan pʼinqachañ tʼaqhisiñap uñjapxañap munapxta. Ukañkamasti, jiwatat jiwatat mutuyañax jukʼamp jiskʼachatäniwa ukat janiw yanaptʼa churatäkaniti.

وَاَمَّا ثَمُوْدُ فَهَدَيْنٰهُمْ فَاسْتَحَبُّوا الْعَمٰى عَلَى الْهُدٰى فَاَخَذَتْهُمْ صٰعِقَةُ الْعَذَابِ الْهُوْنِ بِمَا كَانُوْا يَكْسِبُوْنَ ۚ

wa ammā ṡamūdu fa hadaināhum fastaḥabbul-‘amā ‘alal-hudā fa akhażathum ṣā‘iqatul-‘ażābil-hūni bimā kānū yaksibūn(a).

Ukat Samud markankirinakatxa, Jiwasax jupanakarux irnaqawinak churapxta ukampis jupanakax juykhüñ (pantjasiwi) irnaqañat sipanx juk’amp munapxäna, ukatwa jupanakax llijullijunakamp jawq’japxäna mä jisk’achañ castigo ukhama kuntix lurapki ukanakat.

وَنَجَّيْنَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَكَانُوْا يَتَّقُوْنَ ࣖ

wa najjainal-lażīna āmanū wa kānū yattaqūn(a).

Ukat iyawsirinakarux chiqapar uñjatap laykuw qhispiyapxta.

وَيَوْمَ يُحْشَرُ اَعْدَاۤءُ اللّٰهِ اِلَى النَّارِ فَهُمْ يُوْزَعُوْنَ

wa yauma yuḥsyaru a‘dā'ullāhi ilan-nāri fahum yūza‘ūn(a).

Ukat (amtasipxam) kuna urutix (Allah uñisirinakax) Ninar jaquntatäpxani ukat jupanakax jaljtapxani.

حَتّٰىٓ اِذَا مَا جَاۤءُوْهَا شَهِدَ عَلَيْهِمْ سَمْعُهُمْ وَاَبْصَارُهُمْ وَجُلُوْدُهُمْ بِمَا كَانُوْا يَعْمَلُوْنَ

Ḥattā iżā mā jā'ūhā syahida ‘alaihim sam‘uhum wa abṣāruhum wa julūduhum bimā kānū ya‘malūn(a).

Ukhamat infiernoru puripkani ukhaxa, istʼañasa, uñjañsa, janchipas kuntï lurapki uk qhanañchañataki.

وَقَالُوْا لِجُلُوْدِهِمْ لِمَ شَهِدْتُّمْ عَلَيْنَا ۗقَالُوْٓا اَنْطَقَنَا اللّٰهُ الَّذِيْٓ اَنْطَقَ كُلَّ شَيْءٍ وَّهُوَ خَلَقَكُمْ اَوَّلَ مَرَّةٍۙ وَّاِلَيْهِ تُرْجَعُوْنَ

wa qālū lijulūdihim lima syahittum ‘alainā, qālū anṭaqanallāhul-lażī anṭaqa kulla syai'iw wa huwa khalaqakum awwala marrah(tin), wa ilaihi turja‘ūn(a).

Jupanakasti ñik'utanakaparux sapxarakïnwa: “¿Kunatsa jumanakax nanak contra testigonakäpxtaxa?” (Janchi) jupanakax jaysapxänwa: “Khititix arsuñ yanapt’kistu ukax Allah ukawa, jupaw (ukhamarakiw) taqi kuns arsuñatak lurawayi, ukat Jupaw nayrïr kutix lurapxtam ukat Juparukiw kutt’ayapxätam”.

وَمَا كُنْتُمْ تَسْتَتِرُوْنَ اَنْ يَّشْهَدَ عَلَيْكُمْ سَمْعُكُمْ وَلَآ اَبْصَارُكُمْ وَلَا جُلُوْدُكُمْ وَلٰكِنْ ظَنَنْتُمْ اَنَّ اللّٰهَ لَا يَعْلَمُ كَثِيْرًا مِّمَّا تَعْمَلُوْنَ

wa mā kuntum tastatirūna ay yasyhada ‘alaikum sam‘ukum wa lā abṣārukum wa lā julūdukum wa lākin ẓanantum annallāha lā ya‘lamu kaṡīram mimmā ta‘malūn(a).

Ukat janiw imantasipkasmati ist’awinakamat, uñjawinakamat ukat ñik’utanakamat jumar jan walt’ayañataki ) ukhamarak jumax amuyasmawa Allah jupax juk’ak yati kuntix lurapkta ukanakxa.

وَذٰلِكُمْ ظَنُّكُمُ الَّذِيْ ظَنَنْتُمْ بِرَبِّكُمْ اَرْدٰىكُمْ فَاَصْبَحْتُمْ مِّنَ الْخٰسِرِيْنَ

wa żālikum ẓannukumul-lażī ẓanantum birabbikum ardākum fa aṣbaḥtum minal-khāsirīn(a).

Ukat ukax jumanakan asumción ukawa, jumax Tatitumax (uka asumción) t’unjawaytam sasaw arsuwayta, ukhamat chhaqhirinakamp chika.

فَاِنْ يَّصْبِرُوْا فَالنَّارُ مَثْوًى لَّهُمْ ۚوَاِنْ يَّسْتَعْتِبُوْا فَمَا هُمْ مِّنَ الْمُعْتَبِيْنَ

fa iy yaṣbirū fan-nāru maṡwal lahum, wa iy yasta‘tibū famā hum minal-mu‘tabīn(a).

Paciencianïpkchisa (infierno castigompi) ukhamax infiernox jupanakan jakañapawa ukat khuyapayasiñ mayipxchi ukhax janiw khuyapayasiñ katuqapki ukanakamp chikäkiti.

۞ وَقَيَّضْنَا لَهُمْ قُرَنَاۤءَ فَزَيَّنُوْا لَهُمْ مَّا بَيْنَ اَيْدِيْهِمْ وَمَا خَلْفَهُمْ وَحَقَّ عَلَيْهِمُ الْقَوْلُ فِيْٓ اُمَمٍ قَدْ خَلَتْ مِنْ قَبْلِهِمْ مِّنَ الْجِنِّ وَالْاِنْسِۚ اِنَّهُمْ كَانُوْا خٰسِرِيْنَ ࣖ

wa qayyaḍnā lahum quranā'a fa zayyanū lahum mā baina aidīhim wa mā khalfahum wa ḥaqqa ‘alaihimul-qaulu fī umamin qad khalat min qablihim minal-jinni wal-ins(i), innahum kānū khāsirīn(a).

Ukat jupanakatakix masinaka (supayanaka) utt’ayapxtwa, jupanakax kunatix nayraqatapan ukhamarak qhipäxan utjki ukanak jach’añchapxi, ukat jupanakanx qhiparaskiw mutuñ taripäwix jupanak nayraqatan nayra ayllunakamp chika (clases de) jinn ukat jaqinakat. Chiqpachansa, jupanakax chhaqhir jaqinakäpxiwa.

وَقَالَ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا لَا تَسْمَعُوْا لِهٰذَا الْقُرْاٰنِ وَالْغَوْا فِيْهِ لَعَلَّكُمْ تَغْلِبُوْنَ

wa qālal-lażīna kafarū lā tasma‘ū lihāżal-qur'āni walgau fīhi la‘allakum taglibūn(a).

Ukat khitinakatix jan iyawsapki ukanakax sapxiwa: “Jan aka Qur’an ist’apxamti ukat uka tuqit ch’axwapxamti, ukhamat (jupanakar) atipt’apxañamataki.”

فَلَنُذِيْقَنَّ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا عَذَابًا شَدِيْدًاۙ وَّلَنَجْزِيَنَّهُمْ اَسْوَاَ الَّذِيْ كَانُوْا يَعْمَلُوْنَ

fa lanużīqannal-lażīna kafarū ‘ażāban syadīdā(n), wa lanajziyannahum aswa'al-lażī kānū ya‘malūn(a).

Ukhamajj cheqpachansa, khitinakatï jan iyawsapki ukanakarojj wali qhuru mutuñaw churañäni ukat cheqapuniw jupanakarux jukʼamp jan wali mutuyäwimp kuttʼayañäni, kuntï lurapki ukanakatxa.

ذٰلِكَ جَزَاۤءُ اَعْدَاۤءِ اللّٰهِ النَّارُ لَهُمْ فِيْهَا دَارُ الْخُلْدِ ۗجَزَاۤءً ۢبِمَا كَانُوْا بِاٰيٰتِنَا يَجْحَدُوْنَ

Żālika jazā'u a‘dā'illāhin-nāru lahum fīhā dārul-khuld(i), jazā'am bimā kānū bi'āyātinā yajḥadūn(a).

Ukhamaw premio (contra) Allah uñisirinakapan (mä arunxa) infierno; wiñay ukan jakasipxani, chimpunakasar jan ist’apxatapat mä premio ukhama.

وَقَالَ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا رَبَّنَآ اَرِنَا الَّذَيْنِ اَضَلّٰنَا مِنَ الْجِنِّ وَالْاِنْسِ نَجْعَلْهُمَا تَحْتَ اَقْدَامِنَا لِيَكُوْنَا مِنَ الْاَسْفَلِيْنَ

wa qālal-lażīna kafarū rabbanā arinal-lażaini aḍallānā minal-jinni wal-insi naj‘alhumā taḥta aqdāminā liyakūnā minal-asfalīn(a).

Ukat khitinakatix jan iyawsapki ukanakax sapxiwa: “Tatitusa, uñacht’ayapxita kuna pä tamanaktix pantjasiyapkistu, mä arunxa (jina ukat jaqinaka, ukhamat panpachaniruw kayu ch’akha manqhar uchapxañäni, ukhamat uka pä tamax juk’amp jisk’a (jan yäqañjam) tukupxañapataki”.

اِنَّ الَّذِيْنَ قَالُوْا رَبُّنَا اللّٰهُ ثُمَّ اسْتَقَامُوْا تَتَنَزَّلُ عَلَيْهِمُ الْمَلٰۤىِٕكَةُ اَلَّا تَخَافُوْا وَلَا تَحْزَنُوْا وَاَبْشِرُوْا بِالْجَنَّةِ الَّتِيْ كُنْتُمْ تُوْعَدُوْنَ

innal-lażīna qālū rabbunallāhu ṡummastaqāmū tatanazzalu ‘alaihimul-malā'ikatu allā takhāfū wa lā taḥzanū wa absyirū bil-jannatil-latī kuntum tū‘adūn(a).

Chiqansa, khitinakatix sapki: “Tatitusax Allahawa” ukatx jupanakax sayt’asiwip ch’amanchapxi, ukatx angelanakax jupanakar saraqanipxani (sasawa): “Jan axsarapxamti ukat jan llakisipxamti; ukat kusisipxam (jikxatañataki) paraíso ukax jumanakar arsutäki uka”.

نَحْنُ اَوْلِيَاۤؤُكُمْ فِى الْحَيٰوةِ الدُّنْيَا وَفِى الْاٰخِرَةِ ۚوَلَكُمْ فِيْهَا مَا تَشْتَهِيْٓ اَنْفُسُكُمْ وَلَكُمْ فِيْهَا مَا تَدَّعُوْنَ ۗ

naḥnu auliyā'ukum fil-ḥayātid-dun-yā wa fil-ākhirah(ti), wa lakum fīhā mā tasytahī anfusukum wa lakum fīhā mā tadda‘ūn(a).

Jiwasax aka pachansa, aka qhipa urunsa jumanakan jark’aqirinakamäpxtwa; ukan (alaxpachan) kuntix munkta uk jikxatta ukat kuntix mayipkta uk jikxatta.

نُزُلًا مِّنْ غَفُوْرٍ رَّحِيْمٍ ࣖ

nuzulam min gafūrir raḥīm(in).

Mä tributo (jumanakaru) (Allah) Taqi pampachiri, khuyapayasir jaqit.

وَمَنْ اَحْسَنُ قَوْلًا مِّمَّنْ دَعَآ اِلَى اللّٰهِ وَعَمِلَ صَالِحًا وَّقَالَ اِنَّنِيْ مِنَ الْمُسْلِمِيْنَ

wa man aḥsanu qaulam mimman da‘ā ilallāhi wa ‘amila ṣāliḥaw wa qāla innanī minal-muslimīn(a).

Ukat khitis juk’amp suma arunakanïspa khititix Allah-ar jawski ukat suma lurawinakamp luraski ukat akham siski: “Chiqpachansa, nayax musulmananakat maynïritwa (khitinakatix jaysapki)?”

وَلَا تَسْتَوِى الْحَسَنَةُ وَلَا السَّيِّئَةُ ۗاِدْفَعْ بِالَّتِيْ هِيَ اَحْسَنُ فَاِذَا الَّذِيْ بَيْنَكَ وَبَيْنَهٗ عَدَاوَةٌ كَاَنَّهٗ وَلِيٌّ حَمِيْمٌ

wa lā tastawil-ḥasanatu wa las-sayyi'ah(tu), idfa‘ bil-latī hiya aḥsanu fa'iżal-lażī bainaka wa bainahū ‘adāwatun ka'annahū waliyyun ḥamīm(un).

Ukat askix janiw jan walimpi pachpäkiti. (Jan walinak) juk’amp sumat apanukuñamawa, ukhamat khititix jumamp jupamp uñisiñax utjki ukax mä chiqa chuyman amigor uñtasitäñapataki.

وَمَا يُلَقّٰىهَآ اِلَّا الَّذِيْنَ صَبَرُوْاۚ وَمَا يُلَقّٰىهَآ اِلَّا ذُوْ حَظٍّ عَظِيْمٍ

wa mā yulaqqāhā illal-lażīna ṣabarū, wa mā yulaqqāhā illā żū ḥaẓẓin ‘aẓīm(in).

Ukat (uka suma qamañanakax) janiw churatäkaniti jan ukasti khitinakatix paciencianïpki ukanakarukiw churatäkaniti ukat janiw churatäkaniti jan ukasti khitinakatix jach’a suertenïpki ukanakarukiw churatäkaniti.

وَاِمَّا يَنْزَغَنَّكَ مِنَ الشَّيْطٰنِ نَزْغٌ فَاسْتَعِذْ بِاللّٰهِ ۗاِنَّهٗ هُوَ السَّمِيْعُ الْعَلِيْمُ

wa immā yanzagannaka minasy-syaiṭāni nazgun fasta‘iż billāh(i), innahū huwas-samī‘ul-‘alīm(u).

Ukat Supayax yant’awinakampi llakisiyapxtam ukhaxa, Allah-ar jark’aqasiñ mayipxam. Chiqpachansa, Jupaw taqi istʼiri, taqi kun yatirixa.

وَمِنْ اٰيٰتِهِ الَّيْلُ وَالنَّهَارُ وَالشَّمْسُ وَالْقَمَرُۗ لَا تَسْجُدُوْا لِلشَّمْسِ وَلَا لِلْقَمَرِ وَاسْجُدُوْا لِلّٰهِ الَّذِيْ خَلَقَهُنَّ اِنْ كُنْتُمْ اِيَّاهُ تَعْبُدُوْنَ

wa min āyātihil-lailu wan-nahāru wasy-syamsu wal-qamar(u), lā tasjudū lisy-syamsi wa lā lil-qamari wasjudū lillāhil-lażī khalaqahunna in kuntum iyyāhu ta‘budūn(a).

Ukat jach’a kankañapan yaqhip chimpunakapax arumanaka, uru, inti, phaxsi. Janiw intiru qunqurt’asiñamäkiti ukat janirakiw (janiw) phaxsirus qunqurt’asiñamäkiti, jan ukasti Diosar qunqurt’asipxam khititix jupanakar lurki ukaru, Juparukiw yupaychapxäta.

فَاِنِ اسْتَكْبَرُوْا فَالَّذِيْنَ عِنْدَ رَبِّكَ يُسَبِّحُوْنَ لَهٗ بِالَّيْلِ وَالنَّهَارِ وَهُمْ لَا يَسْـَٔمُوْنَ ۩

fa inistakbarū fal-lażīna ‘inda rabbika yusabbiḥūna lahū bil-laili wan-nahāri wa hum lā yas'amūn(a).

Jupanakatix jach’añchasipxchixa, ukhamax khitinakatix (angelas) Tatitumampi chikäpki ukanakax arum uruw jach’añchapxi, janipuniw qarjapkiti.

وَمِنْ اٰيٰتِهٖٓ اَنَّكَ تَرَى الْاَرْضَ خَاشِعَةً فَاِذَآ اَنْزَلْنَا عَلَيْهَا الْمَاۤءَ اهْتَزَّتْ وَرَبَتْۗ اِنَّ الَّذِيْٓ اَحْيَاهَا لَمُحْيِ الْمَوْتٰى ۗاِنَّهٗ عَلٰى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيْرٌ

wa min āyātihī annaka taral-arḍa khāsyi‘atan fa iżā anzalnā ‘alaihal-mā'ahtazzat wa rabat, innal-lażī aḥyāhā lamuḥyil-mautā, innahū ‘alā kulli syai'in qadīr(un).

Ukat chimpunakapan (jach’a kankañapa), uñjapxtawa aka uraqix waña ukat jan wawani, ukampis Jiwasatix jallu apayaniñänixa, chiqpachapuniw sarnaqani ukat suma achuñapataki. Chiqansa, (Allah) khititix jaktayki ukax chiqpachapuniw jiwatanakar jaktayaspa; Cheqpachansa Jupajj taqe kunan chʼamaniwa.

اِنَّ الَّذِيْنَ يُلْحِدُوْنَ فِيْٓ اٰيٰتِنَا لَا يَخْفَوْنَ عَلَيْنَاۗ اَفَمَنْ يُّلْقٰى فِى النَّارِ خَيْرٌ اَمَّنْ يَّأْتِيْٓ اٰمِنًا يَّوْمَ الْقِيٰمَةِ ۗاِعْمَلُوْا مَا شِئْتُمْ ۙاِنَّهٗ بِمَا تَعْمَلُوْنَ بَصِيْرٌ

innal-lażīna yulḥidūna fī āyātinā lā yakhfauna ‘alainā, afamay yulqā fin-nāri khairun am may ya'tī āminay yaumal-qiyāmah(ti), i‘malū mā syi'tum, innahū bimā ta‘malūna baṣīr(un).

Chiqpachansa, khitinakatix chimpunakas jan iyawsapki ukanakax janiw Jiwasat imantatäpkiti. ¿Infiernor jaquntatäpki ukanakax jukʼamp askïpachati jan ukax Taripäwi Urun jan kuna usuni ukat kʼumara mistuninakax jukʼamp askïpxiti? ¡Kuntï munkta uk luram! Chiqansa, Jupaw kuntï lurapkta uk Taqi kun uñji.

اِنَّ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا بِالذِّكْرِ لَمَّا جَاۤءَهُمْ ۗوَاِنَّهٗ لَكِتٰبٌ عَزِيْزٌ ۙ

innal-lażīna kafarū biż-żikri lammā jā'ahum, wa innahū lakitābun ‘azīz(un).

Chiqansa, khitinakatix Qur’an ukar jan iyawsapki ukanakax kunapachatix jupanakar puriyatäni ukhax (chiqpachans jupanakax llakitaw jikxatasipxani), ukat chiqpachansa (Qur’an) mä jach’a Librowa,

لَّا يَأْتِيْهِ الْبَاطِلُ مِنْۢ بَيْنِ يَدَيْهِ وَلَا مِنْ خَلْفِهٖ ۗتَنْزِيْلٌ مِّنْ حَكِيْمٍ حَمِيْدٍ

lā ya'tīhil-bāṭilu mim baini yadaihi wa lā min khalfih(ī), tanzīlum min ḥakīmin ḥamīd(in).

ukax) janiw k’arinakamp visitt’atäkaniti ni nayratsa ni qhipäxatsa (nayra pachasa ukat jutïrinsa), ukax Diosat khithatawa, Wali Yatiñan, Wali Jach’añchatawa.

مَا يُقَالُ لَكَ اِلَّا مَا قَدْ قِيْلَ لِلرُّسُلِ مِنْ قَبْلِكَ ۗاِنَّ رَبَّكَ لَذُوْ مَغْفِرَةٍ وَّذُوْ عِقَابٍ اَلِيْمٍ

mā yuqālu laka illā mā qad qīla lir-rusuli min qablik(a), inna rabbaka lażū magfiratiw wa żū ‘iqābin alīm(in).

Kuntix (jan iyawsirinakax) jumanakar arsupki ukax janiw kunakiti, jan ukasti kuntix jumat nayra khithatanakar sapkatayna ukawa. Chiqpachansa, Tatitumax pampachäwiniwa, tʼaqhisiñ mutuyäwiniwa.

وَلَوْ جَعَلْنٰهُ قُرْاٰنًا اَعْجَمِيًّا لَّقَالُوْا لَوْلَا فُصِّلَتْ اٰيٰتُهٗ ۗ ءَاَ۬عْجَمِيٌّ وَّعَرَبِيٌّ ۗ قُلْ هُوَ لِلَّذِيْنَ اٰمَنُوْا هُدًى وَّشِفَاۤءٌ ۗوَالَّذِيْنَ لَا يُؤْمِنُوْنَ فِيْٓ اٰذَانِهِمْ وَقْرٌ وَّهُوَ عَلَيْهِمْ عَمًىۗ اُولٰۤىِٕكَ يُنَادَوْنَ مِنْ مَّكَانٍۢ بَعِيْدٍ ࣖ

wa lau ja‘alnāhu qur'ānan a‘jamiyyal laqālū lau lā fuṣṣilat āyātuh(ū), a'a‘jamiyyuw wa ‘arabiyy(un), qul huwa lil-lażīna āmanū hudaw wa syifā'(un), wal-lażīna lā yu'minūna fī āżānihim waqruw wa huwa ‘alaihim ‘amā(n), ulā'ika yunādauna mim makānim ba‘īd(in).

Ukat jiwasatix Qur’an mä recitación luraspän yaqha arut jan árabe arumpi, jupanakax sapxaspänwa: “¿Kunatsa jisk’a t’aqanakax jan qhanañchatäki?” ¿(Qur’an) árabe arut sipan yaqha arut uñt’ayañax walikiti? Sapxam: "Qur'anx iyaw sirinakatakix irpañawa ukhamarak qullañawa. Ukat khitinakatix jan iyawsapki ukanakax jinchupanx jark'antatawa, ukat (Qur'an) jupanakatakix ch'amakawa. Jupanakax (kunjamatix) jaya chiqat jawsatäpki uka jaqinakawa".

وَلَقَدْ اٰتَيْنَا مُوْسَى الْكِتٰبَ فَاخْتُلِفَ فِيْهِ ۗوَلَوْلَا كَلِمَةٌ سَبَقَتْ مِنْ رَّبِّكَ لَقُضِيَ بَيْنَهُمْ ۗوَاِنَّهُمْ لَفِيْ شَكٍّ مِّنْهُ مُرِيْبٍ

wa laqad ātainā mūsal-kitāba fakhtulifa fīh(i), wa lau lā kalimatun sabaqat mir rabbika laquḍiya bainahum, wa innahum lafī syakkim minhu murīb(in).

Ukat chiqpachansa, Moisesar Libro (Torá) churapxta ukat ch’axwañaw utjäna. Janitï Tatitumat nayra amtäwijj utjkaspäna ukhajja, jan iyawsirinakajj tʼunjatäpjjasapänwa. Ukat chiqpachansa uka tuqitxa wal pächasipxäna.

مَنْ عَمِلَ صَالِحًا فَلِنَفْسِهٖ ۙوَمَنْ اَسَاۤءَ فَعَلَيْهَا ۗوَمَا رَبُّكَ بِظَلَّامٍ لِّلْعَبِيْدِ ۔

man ‘amila ṣāliḥan fa linafsih(ī), wa man asā'a fa ‘alaihā, wa mā rabbuka biẓallāmil lil-‘abīd(i).

Khititix aski luräwinak lurki ukax (premiopax) jupatakikiwa ukat khititix jan wali lurki ukax (juchapax) jupatakikiwa. Ukat Tatitumax janiw (Jupan) luqtirinakaparux kuna jan walsa lurkiti.

۞ اِلَيْهِ يُرَدُّ عِلْمُ السَّاعَةِ ۗوَمَا تَخْرُجُ مِنْ ثَمَرٰتٍ مِّنْ اَكْمَامِهَا وَمَا تَحْمِلُ مِنْ اُنْثٰى وَلَا تَضَعُ اِلَّا بِعِلْمِهٖ ۗوَيَوْمَ يُنَادِيْهِمْ اَيْنَ شُرَكَاۤءِيْۙ قَالُوْٓا اٰذَنّٰكَ مَا مِنَّا مِنْ شَهِيْدٍ ۚ

ilaihi yuraddu ‘ilmus-sā‘ah(ti), wa mā takhruju min ṡamarātim min akmāmihā wa mā taḥmilu min unṡā wa lā taḍa‘u illā bi‘ilmih(ī), wa yauma yunādīhim aina syurakā'ī, qālū āżannāka mā minnā min syahīd(in).

Juparuw Taripäwi Urut yatiñax kutt’ayatäxi. Janiw kuna achus pétalos ukanakat mistkiti ukat janirakiw warmis usurïkiti ni wawachaskiti, jan ukasti taqiniw Jupan yatiñapampix mistu. Kuna urutix Jupax (Allah) jupanakar jawsani: “¿Kawkhans aliados ukanakax utji?” Jupanakasti sapxarakïnwa: “Nanakax yatiyapxsmawa, janiw khitis jiwasanak taypin utjkiti, khitis qhanañcht’aspa (jumax masinakanïtawa)” sasa.

وَضَلَّ عَنْهُمْ مَّا كَانُوْا يَدْعُوْنَ مِنْ قَبْلُ وَظَنُّوْا مَا لَهُمْ مِّنْ مَّحِيْصٍ

wa ḍalla ‘anhum mā kānū yad‘ūna min qablu wa ẓannū mā lahum mim maḥīṣ(in).

Ukat kuntix nayrax yupaychapxirïna ukax jupanakat chhaqtawayxänwa, ukat jupanakax yatipxänwa janiw kuna mistuñas (Allah-an mutuyäwipat) jupanakatakix utjkiti.

لَا يَسْـَٔمُ الْاِنْسَانُ مِنْ دُعَاۤءِ الْخَيْرِۖ وَاِنْ مَّسَّهُ الشَّرُّ فَيَـُٔوْسٌ قَنُوْطٌ

lā yas'amul-insānu min du‘ā'il-khair(i), wa im massahusy-syarru fa ya'ūsun qanūṭ(un).

Jaqenakajj janiw suma luräwinak mayisiñatak qarjapkiti, jan waltʼäwinakajj utjki ukhajja, aynachtʼasaw suytʼäwip aptʼasipjje.

وَلَىِٕنْ اَذَقْنٰهُ رَحْمَةً مِّنَّا مِنْۢ بَعْدِ ضَرَّاۤءَ مَسَّتْهُ لَيَقُوْلَنَّ هٰذَا لِيْۙ وَمَآ اَظُنُّ السَّاعَةَ قَاۤىِٕمَةًۙ وَّلَىِٕنْ رُّجِعْتُ اِلٰى رَبِّيْٓ اِنَّ لِيْ عِنْدَهٗ لَلْحُسْنٰىۚ فَلَنُنَبِّئَنَّ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا بِمَا عَمِلُوْاۖ وَلَنُذِيْقَنَّهُمْ مِّنْ عَذَابٍ غَلِيْظٍ

wa la'in ażaqnāhu raḥmatam minnā mim ba‘di ḍarrā'a massathu layaqūlunna hāżā lī, wa mā aẓunnus-sā‘ata qā'imah(tan), wa la'ir ruji‘tu ilā rabbī inna lī ‘indahū lal-ḥusnā, fa lanunabbi'annal-lażīna kafarū bimā ‘amilū, wa lanużīqannahum min ‘ażābin galīẓ(in).

Ukat jiwasatix t'aqhisiñ tukuyatat Jiwasat khuyapayasiñ churañänixa, chiqpachansa akham saniwa: "Akax nayan derechojawa, ukat janiw yatiskti Jaktañ Urupax puriniñapataki. Ukat Tatitujar kutt'anxä ukhax chiqpachapuniw Jupamp askinak jikxatä". Ukhamasti, chiqpachansa, jan iyawsirinakarux kuntix lurapki ukanak yatiyañäni, ukat chiqpachansa, jupanakarux mä jach’a mutuyäw churañäni.

وَاِذَآ اَنْعَمْنَا عَلَى الْاِنْسَانِ اَعْرَضَ وَنَاٰ بِجَانِبِهٖۚ وَاِذَا مَسَّهُ الشَّرُّ فَذُوْ دُعَاۤءٍ عَرِيْضٍ

wa iżā an‘amnā ‘alal-insāni a‘raḍa wa na'ā bijānibih(ī), wa iżā massahusy-syarru fażū du‘ā'in ‘arīḍ(in).

Ukat kunapachatix jaqir khuyapayasiñanak churktan ukhax jupax maysaruw kutt’awayxi ukat jayarst’ayaraki (jach’a jach’a tukusaw); ukampis kunapachatï jan waltʼäwix utjki ukhaxa, wal mayisi.

قُلْ اَرَءَيْتُمْ اِنْ كَانَ مِنْ عِنْدِ اللّٰهِ ثُمَّ كَفَرْتُمْ بِهٖ مَنْ اَضَلُّ مِمَّنْ هُوَ فِيْ شِقَاقٍۢ بَعِيْدٍ

qul ara'aitum in kāna min ‘indillāhi ṡumma kafartum bihī man aḍallu mimman huwa fī syiqāqim ba‘īd(in).

Sasa: "¿Kuns amuyt'asma (Qur'an) Allah tuqit jutaspa ukhaxa, ukat jumax janiw sasma.

سَنُرِيْهِمْ اٰيٰتِنَا فِى الْاٰفَاقِ وَفِيْٓ اَنْفُسِهِمْ حَتّٰى يَتَبَيَّنَ لَهُمْ اَنَّهُ الْحَقُّۗ اَوَلَمْ يَكْفِ بِرَبِّكَ اَنَّهٗ عَلٰى كُلِّ شَيْءٍ شَهِيْدٌ

sanurīhim āyātinā fil-āfāqi wa fī anfusihim ḥattā yatabayyana lahum annahul-ḥaqq(u), awalam yakfi birabbika annahū ‘alā kulli syai'in syahīd(un).

Jiwasax jupanakarux uñacht’ayañäniw Jiwasan chimpunakas universo ukan ukhamarak jupanakpachan, jupanakar qhanpach uñacht’ayañkama aka (Quran) chiqawa. ¿Janit jumatakejj wakiskaspa, Tatitumajj taqe kunan qhanañchirïtapajja?

اَلَآ اِنَّهُمْ فِيْ مِرْيَةٍ مِّنْ لِّقَاۤءِ رَبِّهِمْ ۗ اَلَآ اِنَّهٗ بِكُلِّ شَيْءٍ مُّحِيْطٌ ࣖ

alā innahum fī miryatim mil liqā'i rabbihim, alā innahū bikulli syai'im muḥīṭ(un).

Amtañäni, chiqpachansa jupanakax Tatitupampi jikisiñatakix pächasipxiwa. Amtañäni, chiqpachansa Jupaw taqi kun imtʼi.