اِقْتَرَبَ لِلنَّاسِ حِسَابُهُمْ وَهُمْ فِيْ غَفْلَةٍ مُّعْرِضُوْنَ ۚ

iqtaraba lin-nāsi ḥisābuhum wa hum fī gaflatim mu‘riḍūn(a).

Jaqinakax lurawinakap jakthapiwiruw jak’achasipxi, kunawsatix mä estado de descuido (aka pacha), jithiqtapxi (aka qhipa pachat).

مَا يَأْتِيْهِمْ مِّنْ ذِكْرٍ مِّنْ رَّبِّهِمْ مُّحْدَثٍ اِلَّا اسْتَمَعُوْهُ وَهُمْ يَلْعَبُوْنَ ۙ

mā ya'tīhim min żikrim mir rabbihim muḥdaṡin illastama‘ūhu wa hum yal‘abūn(a).

Sapa kuti Diosat mä machaq jiskʼa tʼaqaw jupanakar yatiyaski ukhajja, anattʼasisaw istʼapjje.

لَاهِيَةً قُلُوْبُهُمْۗ وَاَسَرُّوا النَّجْوَىۖ الَّذِيْنَ ظَلَمُوْاۖ هَلْ هٰذَآ اِلَّا بَشَرٌ مِّثْلُكُمْۚ اَفَتَأْتُوْنَ السِّحْرَ وَاَنْتُمْ تُبْصِرُوْنَ

lāhiyatan qulūbuhum, wa asarrun-najwal-lażīna ẓalamū, hal hāżā illā basyarum miṡlukum, afa ta'tūnas-siḥra wa antum tubṣirūn(a).

Chuymanakapax jan yäqañjamaw jikxatasipxi. Ukat jan wali luririnakax aruskipäwip imantapxi: "Akax (Muhammad) jumar uñtasit jaqikiw. ¿Jumax uñjkasax magia katuqawaytati?"

قٰلَ رَبِّيْ يَعْلَمُ الْقَوْلَ فِى السَّمَاۤءِ وَالْاَرْضِۖ وَهُوَ السَّمِيْعُ الْعَلِيْمُ

qāla rabbī ya‘lamul-qaula fis-samā'i wal-arḍ(i), wa huwas-samī‘ul-‘alīm(u).

Jupax (Muhammad) akham sänwa: “¡Tatitujax (taqi) alaxpachan ukhamarak uraqin arunak yati, ukat Jupax Taqi ist’iri, Taqi kun yatiriwa!”

بَلْ قَالُوْٓا اَضْغَاثُ اَحْلَامٍۢ بَلِ افْتَرٰىهُ بَلْ هُوَ شَاعِرٌۚ فَلْيَأْتِنَا بِاٰيَةٍ كَمَآ اُرْسِلَ الْاَوَّلُوْنَ

bal qālū aḍgāṡu aḥlāmim baliftarāhu bal huwa syā‘ir(un), falya'tinā bi'āyatin kamā ursilal-awwalūn(a).

Ukatx sapxarakïnwa: “(Qur’an ukax) jan amuyt’kay samkanakan achupawa, jan ukax (Muhammad-an) fabricacionanakapan achupawa, jan ukax jupax mä poeta ukhamakiwa, mä chimpu (prueba) apanipxpan, nayra khithatäpki uka apostolanakjama”.

مَآ اٰمَنَتْ قَبْلَهُمْ مِّنْ قَرْيَةٍ اَهْلَكْنٰهَاۚ اَفَهُمْ يُؤْمِنُوْنَ

mā āmanat qablahum min qaryatin ahlaknāhā, afahum yu'minūn(a).

Jupanakat nayra mä uraqin jakirinakaxa, kawkïr uraqitix jiwasax t’unjawaytan ukax janiw iyawsapkänti (jichhax mä chimpu apayanipkchiyätsa). ¿Iyawsapjjaniti?

وَمَآ اَرْسَلْنَا قَبْلَكَ اِلَّا رِجَالًا نُّوْحِيْٓ اِلَيْهِمْ فَسْـَٔلُوْٓا اَهْلَ الذِّكْرِ اِنْ كُنْتُمْ لَا تَعْلَمُوْنَ

wa mā arsalnā qablaka illā rijālan nūḥī ilaihim fas'alū ahlaż-żikri in kuntum lā ta‘lamūn(a).

Ukat janiw (apostolanak) jumanak nayraqatar khitanipkti (Muhammad), jan ukasti yaqhip jaqinakarux qhanañchäwinak churapxta, ukhamax khitirus yatiñanïki ukaruw jiskt’añama, jumatix jan yatksta ukhaxa.

وَمَا جَعَلْنٰهُمْ جَسَدًا لَّا يَأْكُلُوْنَ الطَّعَامَ وَمَا كَانُوْا خٰلِدِيْنَ

wa mā ja‘alnāhum jasadal lā ya'kulūnaṭ-ṭa‘āma wa mā kānū khālidīn(a).

Ukat janiw jupanakarux (qillqatanakarux) mä janchir tukuyktanti, jupanakax janiw manq’añanak manq’apkiti ukat jupanakax janiw (ukhamarakiw) wiñayatak jakapkiti.

ثُمَّ صَدَقْنٰهُمُ الْوَعْدَ فَاَنْجَيْنٰهُمْ وَمَنْ نَّشَاۤءُ وَاَهْلَكْنَا الْمُسْرِفِيْنَ

Ṡumma ṣadaqnāhumul-wa‘da fa anjaināhum wa man nasyā'u wa ahlaknal-musrifīn(a).

Ukatx arsutax (kunatix arsuwayapkta) jupanakar phuqhapxta. Ukhamatwa jupanakarusa, khitinakarutix munktan ukanakarus qhispiyapxta, ukat jan wali luririnakarus t’unjapxta.

لَقَدْ اَنْزَلْنَآ اِلَيْكُمْ كِتٰبًا فِيْهِ ذِكْرُكُمْۗ اَفَلَا تَعْقِلُوْنَ ࣖ

laqad anzalnā ilaikum kitāban fīhi żikrukum, afalā ta‘qilūn(a).

Chiqansa, jumanakarux mä Libro (Qur’an) apayanipxsma, ukanx jumanakatakix mä iwxt’awiw utji. Ukatxa, ¿janit amuykta?

وَكَمْ قَصَمْنَا مِنْ قَرْيَةٍ كَانَتْ ظَالِمَةً وَّاَنْشَأْنَا بَعْدَهَا قَوْمًا اٰخَرِيْنَ

wa kam qaṣamnā min qaryatin kānat ẓālimataw wa ansya'nā ba‘dahā qauman ākharīn(a).

Ukat qawqha (jaqinakarus) jan chiqapar uñjir markanakan t’unjapxta, ukat jupanakat qhiparux yaqha generacionanak lurapxta (jupa lanti).

فَلَمَّآ اَحَسُّوْا بَأْسَنَآ اِذَا هُمْ مِّنْهَا يَرْكُضُوْنَ ۗ

falammā aḥassū ba'sanā iżā hum minhā yarkuḍūn(a).

Ukatwa kunapachatï Jiwasan castigosajj amuyapjjäna ukhajja, mä akatjamatwa ukat jaltjjapjjäna.

لَا تَرْكُضُوْا وَارْجِعُوْٓا اِلٰى مَآ اُتْرِفْتُمْ فِيْهِ وَمَسٰكِنِكُمْ لَعَلَّكُمْ تُسْـَٔلُوْنَ

lā tarkuḍū warji‘ū ilā mā utriftum fīhi wa masākinikum la‘allakum tus'alūn(a).

Jan jankʼak tʼijtjjamti; jakäwiman kusisiñanakaparu ukat (suma) jakañ utanakamar kutt’añamawa, ukhamat jiskt’asipxañamataki.

قَالُوْا يٰوَيْلَنَآ اِنَّا كُنَّا ظٰلِمِيْنَ

qālū yā wailanā innā kunnā ẓālimīn(a).

Jupanakasti sapxänwa: “Kunja llakitäpxtansa, chiqpachansa, jan wali lurirïtanwa” sasa.

فَمَا زَالَتْ تِّلْكَ دَعْوٰىهُمْ حَتّٰى جَعَلْنٰهُمْ حَصِيْدًا خٰمِدِيْنَ

famā zālat tilka da‘wāhum ḥattā ja‘alnāhum ḥaṣīdan khāmidīn(a).

Ukhamaw jupanakan quejasiñapax sarantaskakïna, mä apthapit yapuchäwjam tukuyañkama, ukax janiw mayamp jakkaspati.

وَمَا خَلَقْنَا السَّمَاۤءَ وَالْاَرْضَ وَمَا بَيْنَهُمَا لٰعِبِيْنَ

wa mā khalaqnas-samā'a wal-arḍa wa mā bainahumā lā‘ibīn(a).

Ukat janiw alaxpachsa, uraqisa, taqi kunatix jupanak taypin utjki ukanak anatañan lurktanti.

لَوْ اَرَدْنَآ اَنْ نَّتَّخِذَ لَهْوًا لَّاتَّخَذْنٰهُ مِنْ لَّدُنَّآ ۖاِنْ كُنَّا فٰعِلِيْنَ

lau aradnā an nattakhiża lahwal lattakhażnāhum mil ladunnā, in kunnā fā‘ilīn(a).

Jiwasatix mä anatt’äw (warminakan wawanakan) lurañ amtassna ukhaxa, Jiwasat lurañäni, chiqpachapuniw ukham lurañ amtassna.

بَلْ نَقْذِفُ بِالْحَقِّ عَلَى الْبَاطِلِ فَيَدْمَغُهٗ فَاِذَا هُوَ زَاهِقٌۗ وَلَكُمُ الْوَيْلُ مِمَّا تَصِفُوْنَ

bal naqżifu bil-ḥaqqi ‘alal-bāṭili fa yadmaguhū fa iżā huwa zāhiq(un), wa lakumul-wailu mimmā taṣifūn(a).

Chiqansa, kunatix chiqapäki (chiqa) kunatix k’ari (janiw chiqäkiti) ukar jaquntapxta ukat kunatix chiqäki ukax t’unjawayxi, ukatx jank’akiw (k’ari) chhaqtawayxi. Ukat ay jumanakataki kunatix jumax (Allah) cualidades ukanakaruw atribuyapxtaxa, ukax janiw Juparux askïkiti.

وَلَهٗ مَنْ فِى السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِۗ وَمَنْ عِنْدَهٗ لَا يَسْتَكْبِرُوْنَ عَنْ عِبَادَتِهٖ وَلَا يَسْتَحْسِرُوْنَ ۚ

wa lahū man fis-samāwāti wal-arḍ(i), wa man ‘indahū lā yastakbirūna ‘an ‘ibādatihī wa lā yastaḥsirūn(a).

Ukat khitinakatix alaxpachansa, aka uraqinsa utjki ukanakax jupankiwa. Ukat (angelanakax) Jupan jak’apanx janiw jach’a jach’a tukupkiti Jupar yupaychañataki ukat janiw (ukhamarakiw) qarjataw jikxatasipkiti.

يُسَبِّحُوْنَ الَّيْلَ وَالنَّهَارَ لَا يَفْتُرُوْنَ

yusabbiḥūnal-laila wan-nahāra wa lā yafturūn(a).

Jupanakax (angelanakax) arum urus jan jaytjasaw jach’añchapxi.

اَمِ اتَّخَذُوْٓا اٰلِهَةً مِّنَ الْاَرْضِ هُمْ يُنْشِرُوْنَ

amittakhażū ālihatam minal-arḍi hum yunsyirūn(a).

¿Uka uraqit diosanak apsusipxpachänti, khitinakas (jiwatanakar) jaktayapxaspäna?

لَوْ كَانَ فِيْهِمَآ اٰلِهَةٌ اِلَّا اللّٰهُ لَفَسَدَتَاۚ فَسُبْحٰنَ اللّٰهِ رَبِّ الْعَرْشِ عَمَّا يَصِفُوْنَ

lau kāna fīhimā ālihatun illallāhu lafasadatā, fa subḥānallāhi rabbil-‘arsyi ‘ammā yaṣifūn(a).

Panpachani (alaxpachansa, aka uraqinsa) Allah jan ukax yaqha diosanakanïpxaspäna ukhaxa, panpachaniw jiwarapxaspäna. Jach’a jach’a tukuñaw Allah khititix Trono ukan dueñopa, kunatix jupanakax atribuyapki ukat.

لَا يُسْـَٔلُ عَمَّا يَفْعَلُ وَهُمْ يُسْـَٔلُوْنَ

lā yus'alu ‘ammā yaf‘alu wa hum yus'alūn(a).

Jupax (Allah) janiw kuntix luraski uka tuqit jiskt’atäkiti, jan ukasti jupanakaw jiskt’asipxani.

اَمِ اتَّخَذُوْا مِنْ دُوْنِهٖٓ اٰلِهَةً ۗقُلْ هَاتُوْا بُرْهَانَكُمْۚ هٰذَا ذِكْرُ مَنْ مَّعِيَ وَذِكْرُ مَنْ قَبْلِيْۗ بَلْ اَكْثَرُهُمْ لَا يَعْلَمُوْنَۙ الْحَقَّ فَهُمْ مُّعْرِضُوْنَ

amittakhażū min dūnihī ālihah(tan), qul hātū burhānakum, hāżā żikru mam ma‘iya wa żikru man qablī, bal akṡaruhum lā ya‘lamūnal-ḥaqqa fahum mu‘riḍūn(a).

Jan ukajj ¿Jupat sipansa yaqha diosanak aptʼasipjje? (Muhammad) sañamawa, "Razonanakam arsuñamawa! Aka (Qur'an) mä iwxt'awiwa khitinakatix nayamp chikäpki ukanakataki, ukat mä iwxt'awiwa khitinakatix nayamp nayrax utjki ukanakataki". Ukampis jila partejj janiw cheqa (cheqa) yatipkiti, ukatwa jitheqtjjapjje.

وَمَآ اَرْسَلْنَا مِنْ قَبْلِكَ مِنْ رَّسُوْلٍ اِلَّا نُوْحِيْٓ اِلَيْهِ اَنَّهٗ لَآ اِلٰهَ اِلَّآ اَنَا۠ فَاعْبُدُوْنِ

wa mā arsalnā min qablika mir rasūlin illā nūḥī ilaihi annahū lā ilāha illā ana fa‘budūn(i).

Ukat janiw khiti khitirus juma nayraqatan khitktanti (Muhammad), jan ukasti juparux uñacht’ayapxtwa janiw kuna diosas utjkiti (khititix yupaychatäñatak derechonïki) jan ukasti Nayakiw utji, ukhamax Nayaruw yupaychapxita.

وَقَالُوا اتَّخَذَ الرَّحْمٰنُ وَلَدًا سُبْحٰنَهٗ ۗبَلْ عِبَادٌ مُّكْرَمُوْنَ ۙ

wa qāluttakhażar-raḥmānu waladan subḥānah(ū), bal ‘ibādum mukramūn(a).

Ukat sapxarakïnwa: “Khuyapayasir Diosax (angelarux) mä yuqall wawaruw tukuyi” sasa. Jupar jachʼañchatäpan. Chiqansa jupanakax (angelanakax) jach’añchat uywatanakawa,

لَا يَسْبِقُوْنَهٗ بِالْقَوْلِ وَهُمْ بِاَمْرِهٖ يَعْمَلُوْنَ

lā yasbiqūnahū bil-qauli wa hum bi'amrihī ya‘malūn(a).

janiw Jupan nayraqatapan arsupkiti ukat kamachinakaparjamaw phuqhapxi.

يَعْلَمُ مَا بَيْنَ اَيْدِيْهِمْ وَمَا خَلْفَهُمْ وَلَا يَشْفَعُوْنَۙ اِلَّا لِمَنِ ارْتَضٰى وَهُمْ مِّنْ خَشْيَتِهٖ مُشْفِقُوْنَ

ya‘lamū mā baina aidīhim wa mā khalfahum wa lā yasyfa‘ūna illā limanirtaḍā wa hum min khasy-yatihī musyfiqūn(a).

Jupax (Allah) taqi kunatix jupanakan nayraqatapan (ángeles) ukat qhipäxan utjki ukanak yati, ukat jupanakax janiw mayisipkiti jan ukasti khitinakatix (Allah) munki ukanakarukiw mayisipxi, ukat jupanakax wali amuyumpiw uñjasipxi kunatix Jupar axsarapxi.

۞ وَمَنْ يَّقُلْ مِنْهُمْ اِنِّيْٓ اِلٰهٌ مِّنْ دُوْنِهٖ فَذٰلِكَ نَجْزِيْهِ جَهَنَّمَۗ كَذٰلِكَ نَجْزِى الظّٰلِمِيْنَ ࣖ

wa may yaqul minhum innī ilāhun min dūnihī fa żālika najzīhi jahannam(a), każālika najziẓ-ẓālimīn(a).

Ukat khititix jupanakat sischi: “Chiqpachansa, nayax Allah uksat sipanx diosätwa”, ukhamax uka jaqirux Infiernompiw premio churañäni. Ukhamatwa jan wali luririnakarux premio churapxta.

اَوَلَمْ يَرَ الَّذِيْنَ كَفَرُوْٓا اَنَّ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضَ كَانَتَا رَتْقًا فَفَتَقْنٰهُمَاۗ وَجَعَلْنَا مِنَ الْمَاۤءِ كُلَّ شَيْءٍ حَيٍّۗ اَفَلَا يُؤْمِنُوْنَ

awalam yaral-lażīna kafarū annas-samāwāti wal-arḍa kānatā ratqan fa fataqnāhumā, wa ja‘alnā minal-mā'i kulla syai'in ḥayy(in), afalā yu'minūn(a).

Ukat janit jan iyawsirinakax yatipkiti alaxpachampi aka uraqimpix mä chiqakïpxatapa, ukjatx jaljapxtanwa, ukat umat taqi jakañ lurapxta; ¿janit ukapachax iyawsapkani?

وَجَعَلْنَا فِى الْاَرْضِ رَوَاسِيَ اَنْ تَمِيْدَ بِهِمْۖ وَجَعَلْنَا فِيْهَا فِجَاجًا سُبُلًا لَّعَلَّهُمْ يَهْتَدُوْنَ

wa ja‘alnā fil-arḍi rawāsiya an tamīda bihim, wa ja‘anā fīhā fijājan subulal la‘allahum yahtadūn(a).

Ukat aka uraqirux ch’aman qullunak uchapxta, jupanakamp chika jan khathatiñapataki, ukat jach’a thakhinak uñstayapxta, jupanakan irpatäpxañapataki.

وَجَعَلْنَا السَّمَاۤءَ سَقْفًا مَّحْفُوْظًاۚ وَهُمْ عَنْ اٰيٰتِهَا مُعْرِضُوْنَ

wa ja‘alnas-samā'a saqfam maḥfūẓā(n), wa hum ‘an āyātihā mu‘riḍūn(a).

Ukat alaxpacharux mä teja lurapxta, ukax jark’aqatawa, ukampis jupanakax (Allah jach’a kankañapat) chimpunakatxa (inti, phaxsi, thaya, qinayanaka, juk’ampinaka) jithiqtapxaskakiwa.

وَهُوَ الَّذِيْ خَلَقَ الَّيْلَ وَالنَّهَارَ وَالشَّمْسَ وَالْقَمَرَۗ كُلٌّ فِيْ فَلَكٍ يَّسْبَحُوْنَ

wa huwal-lażī khalaqal-laila wan-nahāra wasy-syamsa wal-qamar(a), kullun fī falakiy yasbaḥūn(a).

Ukat Jupaw aruma, uru, intix phaxsi lurawayi, sapa mayniw jupanakan órbitapan sarnaqapxi.

وَمَا جَعَلْنَا لِبَشَرٍ مِّنْ قَبْلِكَ الْخُلْدَۗ اَفَا۟ىِٕنْ مِّتَّ فَهُمُ الْخٰلِدُوْنَ

wa mā ja‘alnā libasyarim min qablikal-khuld(a), afa'im mitta fahumul-khālidūn(a).

Ukat janiw jumat nayrax khiti jaqitakis wiñay jakañ lurapkti (Muhammad); ukhamax jiwapxäta ukhaxa, ¿jupanakax qhispipxani?

كُلُّ نَفْسٍ ذَاۤىِٕقَةُ الْمَوْتِۗ وَنَبْلُوْكُمْ بِالشَّرِّ وَالْخَيْرِ فِتْنَةً ۗوَاِلَيْنَا تُرْجَعُوْنَ

kullu nafsin żā'iqatul-maut(i), wa nablūkum bisy-syarri wal-khairi fitnah(tan), wa ilainā turja‘ūn(a).

Sapa jakkir almaw jiwañ mallt’ani. Mä yant’äwjamaw jan walimpi, askimpi yant’apxäma. Ukat Jiwasarukiw kutt’ayatäpxäta.

وَاِذَا رَاٰكَ الَّذِيْنَ كَفَرُوْٓا اِنْ يَّتَّخِذُوْنَكَ اِلَّا هُزُوًاۗ اَهٰذَا الَّذِيْ يَذْكُرُ اٰلِهَتَكُمْۚ وَهُمْ بِذِكْرِ الرَّحْمٰنِ هُمْ كٰفِرُوْنَ

wa iżā ra'ākal-lażīna kafarū iy yattakhiżūnaka illā huzuwā(n), ahāżal-lażī yażkuru ālihatakum, wa hum biżikrir-raḥmāni hum kāfirūn(a).

Ukat kunapachatix jan iyawsirinakax (Muhammad) uñjapxtam ukhax mä larusiñatakjam uñjapxi. (Jupanakax sapxänwa): “¿Akax diosanakamar juchañchirïpachati?” Jupanakax Allah, Khuyapayasir Diosat amtasiñ jan iyawsapki uka jaqinakäpkchisa.

خُلِقَ الْاِنْسَانُ مِنْ عَجَلٍۗ سَاُورِيْكُمْ اٰيٰتِيْ فَلَا تَسْتَعْجِلُوْنِ

khuliqal-insānu min ‘ajal(in), sa'urīkum āyātī falā tasta‘jilūn(i).

Jaqenakajj jankʼakiw luratäpjjäna. Qhipharux nayan chimpunakaja (ch’ama) uñacht’ayapxäma. Ukhamajj jan jankʼak lurañajatak mayipkistati.

وَيَقُوْلُوْنَ مَتٰى هٰذَا الْوَعْدُ اِنْ كُنْتُمْ صٰدِقِيْنَ

wa yaqūlūna matā hāżal-wa‘du in kuntum ṣādiqīn(a).

Ukat jupanakax sapxiwa: “¿Kunapachas arsutax (jutani), jumatix chiqaw sapxätaxa?”

لَوْ يَعْلَمُ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا حِيْنَ لَا يَكُفُّوْنَ عَنْ وُّجُوْهِهِمُ النَّارَ وَلَا عَنْ ظُهُوْرِهِمْ وَلَا هُمْ يُنْصَرُوْنَ

lau ya‘lamul-lażīna kafarū ḥīna lā yakuffūna ‘aw wujūhihimun nāra wa lā ‘an ẓuhūrihim wa lā hum yunṣarūn(a).

Jan iyawsirinakax yatipxchi ukhaxa, kunapachatix jan infierno nina ajanunakapat qhipäxat jark’aqañ puedipkän ukhax janiw yanapt’a katuqapkänti (chiqans janiw jank’ak mayipkänti).

بَلْ تَأْتِيْهِمْ بَغْتَةً فَتَبْهَتُهُمْ فَلَا يَسْتَطِيْعُوْنَ رَدَّهَا وَلَا هُمْ يُنْظَرُوْنَ

bal ta'tīhim bagtatan fa tabhatuhum falā yastaṭī‘ūna raddahā wa lā hum yunẓarūn(a).

Chiqansa (Taripañ Urunxa) mä akatjamat jupanakarux purini, ukatx jupanakax sustjasipxaniwa; ukatx janiw jan iyaw sañjamäkiti ukatx janiw (ukhamarakiw) mä qhiphart’awi (tiempo) churatäkiti.

وَلَقَدِ اسْتُهْزِئَ بِرُسُلٍ مِّنْ قَبْلِكَ فَحَاقَ بِالَّذِيْنَ سَخِرُوْا مِنْهُمْ مَّا كَانُوْا بِهٖ يَسْتَهْزِءُوْنَ ࣖ

wa laqadistuhzi'a birusulim min qablika fa ḥāqa bil-lażīna sakhirū minhum mā kānū bihī yastahzi'ūn(a).

Ukat chiqpachansa, jumat nayra (Muhammad) khithatanakas sawkasipxarakïnwa, ukhamax (t’aqhisiyawi) saraqawayi khitinakatix sawkasipxirïna kunatix (qillqatanakax) sapüruw sawkasipxirïna.

قُلْ مَنْ يَّكْلَؤُكُمْ بِالَّيْلِ وَالنَّهَارِ مِنَ الرَّحْمٰنِۗ بَلْ هُمْ عَنْ ذِكْرِ رَبِّهِمْ مُّعْرِضُوْنَ

qul may yakla'ukum bil-laili wan-nahāri minar-raḥmān(i), bal hum ‘an żikrihim mu‘riḍūn(a).

Sapxam: “¿Khitis arumax uruy (t’aqhisiñat) Allah, khuyapayasir jaqit jark’aqapxätamxa?” Ukampis janiw Tatitupat amtasiñ munapkiti.

اَمْ لَهُمْ اٰلِهَةٌ تَمْنَعُهُمْ مِّنْ دُوْنِنَاۗ لَا يَسْتَطِيْعُوْنَ نَصْرَ اَنْفُسِهِمْ وَلَا هُمْ مِّنَّا يُصْحَبُوْنَ

am lahum ālihatun tamna‘uhum min dūninā, lā yastaṭī‘ūna naṣra anfusihim wa lā hum minnā yuṣḥabūn(a).

Jan ukajj ¿Jiwasat jarkʼaqapki uka diosanakanïpjjeti? Jupanakan diosanakapax janiw jupanakpachar yanapt’asiñ puedipkiti, janirakiw Jiwasan mutuyäwisat jark’aqatäpkiti.

بَلْ مَتَّعْنَا هٰٓؤُلَاۤءِ وَاٰبَاۤءَهُمْ حَتّٰى طَالَ عَلَيْهِمُ الْعُمُرُۗ اَفَلَا يَرَوْنَ اَنَّا نَأْتِى الْاَرْضَ نَنْقُصُهَا مِنْ اَطْرَافِهَاۗ اَفَهُمُ الْغٰلِبُوْنَ

bal matta‘nā hā'ulā'i wa ābā'ahum ḥattā ṭāla ‘alaihimul-‘umur(u), afalā yarauna annā na'til-arḍa nanquṣuhā min aṭrāfihā, afahumul-gālibūn(a).

Chiqpachansa, jupanakarusa, nayra achachilanakaparusa kusisiña (aka pachana) churapxta, jakäwinakapa jaya pachakama. ¿Janit jupanakax mä uraqir (jan iyawsirinakan apnaqawipan) purisax tukusiñanakapat jisk’achapxatas uñjapxi? ¿Jupanakax atipjirinakaxa?

قُلْ اِنَّمَآ اُنْذِرُكُمْ بِالْوَحْيِۖ وَلَا يَسْمَعُ الصُّمُّ الدُّعَاۤءَ اِذَا مَا يُنْذَرُوْنَ

qul innamā unżirukum bil-waḥy(i), wa lā yasma‘uṣ-ṣummud-du‘ā'a iżā mā yunżarūn(a).

(Muhammad) sañamawa, “Chiqpachansa, qhanañchäwirjamax mä iwxt’äwik churapxsma”. Ukampis oqaranakajj janiw jawsatäpki uk istʼapkiti.

وَلَىِٕنْ مَّسَّتْهُمْ نَفْحَةٌ مِّنْ عَذَابِ رَبِّكَ لَيَقُوْلُنَّ يٰوَيْلَنَآ اِنَّا كُنَّا ظٰلِمِيْنَ

wa la'im massathum nafḥatum min ‘ażābi rabbika layaqūlunna yā wailanā innā kunnā ẓālimīn(a).

Ukat Tatitumat mä jiskʼa mutuyäwis jupanakar purtʼani ukhajja, cheqapuniw sapjjani: “¡Ay nanakatakäki! Cheqpachansa, khitinakatï (jiwasa pachpa) jan wali lurapki ukanakat maynïrïtanwa” sasa.

وَنَضَعُ الْمَوَازِيْنَ الْقِسْطَ لِيَوْمِ الْقِيٰمَةِ فَلَا تُظْلَمُ نَفْسٌ شَيْـًٔاۗ وَاِنْ كَانَ مِثْقَالَ حَبَّةٍ مِّنْ خَرْدَلٍ اَتَيْنَا بِهَاۗ وَكَفٰى بِنَا حٰسِبِيْنَ

wa naḍa‘ul-mawāzīnal-qisṭa liyaumil-qiyāmati falā tuẓlamu nafsun syai'ā(n), wa in kāna miṡqāla ḥabbatim min khardalin atainā bihā, wa kafā binā ḥāsibīn(a).

Ukat Jiwatat Jaktañ Urun chiqapar uñjañ balanzanak utt’ayañäni, ukhamat jan khiti almarus mä juk’sa jan wali luratäñapataki; mä mostaza jatha pesaje ukhamäkchisa, Jiwasax (premio) apaniñäni. Ukat Jiwasajj cuenta churañatakejj wakisiwa.

وَلَقَدْ اٰتَيْنَا مُوْسٰى وَهٰرُوْنَ الْفُرْقَانَ وَضِيَاۤءً وَّذِكْرًا لِّلْمُتَّقِيْنَ ۙ

wa laqad ātainā mūsā wa hārūnal-furqāna wa ḍiyā'aw wa żikral lil-muttaqīn(a).

Ukat chiqpachansa, Moisesaru ukhamarak Harun jupanakarux Furqan (Torá libro) ukat qhana ukat yatichäwinak Diosar yupaychirinakatakix churapxta.

الَّذِيْنَ يَخْشَوْنَ رَبَّهُمْ بِالْغَيْبِ وَهُمْ مِّنَ السَّاعَةِ مُشْفِقُوْنَ

allażīna yakhsyauna rabbahum bil-gaibi wa hum minas-sā‘ati musyfiqūn(a).

(Ukaxa) Khitinakatix Tatitupar (castigo) axsarapki, janis Jupar uñjapkchixa, ukat Jaktañ Uru (jutañap) axsarapxi.

وَهٰذَا ذِكْرٌ مُّبٰرَكٌ اَنْزَلْنٰهُۗ اَفَاَنْتُمْ لَهٗ مُنْكِرُوْنَ ࣖ

wa hāżā żikrum mubārakun anzalnāh(u), afa antum lahū munkirūn(a).

Ukat akax (Qur’an) mä iwxt’awiwa, ukanx bendicionanakaw utji, ukanakx jiwasax apayaniwaytanwa. Ukhamajj ¿janit uk arskta?

۞ وَلَقَدْ اٰتَيْنَآ اِبْرٰهِيْمَ رُشْدَهٗ مِنْ قَبْلُ وَكُنَّا بِهٖ عٰلِمِيْنَ

wa laqad ātainā ibrāhīma rusydahū min qablu wa kunnā bihī ‘ālimīn(a).

Ukat chiqpachansa, jupa nayraqatan (Moisesampi Harúnampi) Abrahamarux irpapxaraktwa, ukat nayratpach uñtʼapxaraktwa.

اِذْ قَالَ لِاَبِيْهِ وَقَوْمِهٖ مَا هٰذِهِ التَّمَاثِيْلُ الَّتِيْٓ اَنْتُمْ لَهَا عٰكِفُوْنَ

iż qāla li'abīhi wa qaumihī mā hāżihit-tamāṡīlul-latī antum lahā ‘ākifūn(a).

(Amtañani), kunapachatix jupax (Ibrahim) awkipar ukhamarak markapar akham säna: “¿Kunas aka estatuaxa jumanakax taqi chuyma yupaychapxtaxa?”

قَالُوْا وَجَدْنَآ اٰبَاۤءَنَا لَهَا عٰبِدِيْنَ

qālū wajadnā ābā'anā lahā ‘ābidīn(a).

Jupanakasti sapxarakïnwa: “Achachilanakajaruw jupar yupaychir jikxatapxta” sasa.

قَالَ لَقَدْ كُنْتُمْ اَنْتُمْ وَاٰبَاۤؤُكُمْ فِيْ ضَلٰلٍ مُّبِيْنٍ

qāla laqad kuntum antum wa ābā'ukum fī ḍalālim mubīn(in).

Jupax (Ibrahim) akham sänwa: “Chiqpachans jumanakax nayra achachilanakamas qhan pantjasipxtawa”.

قَالُوْٓا اَجِئْتَنَا بِالْحَقِّ اَمْ اَنْتَ مِنَ اللّٰعِبِيْنَ

qālū aji'tanā bil-ḥaqqi am anta minal-lā‘ibīn(a).

Jupanakasti sapxarakïnwa: “¿Chiqa arunak apt’asis nanakar jutapxtati jan ukax anatt’asipkta?”

قَالَ بَلْ رَّبُّكُمْ رَبُّ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِ الَّذِيْ فَطَرَهُنَّۖ وَاَنَا۠ عَلٰى ذٰلِكُمْ مِّنَ الشّٰهِدِيْنَ

qāla bar rabbukum rabbus-samāwāti wal-arḍil-lażī faṭarahunn(a), wa ana ‘alā żālikum minasy-syāhidīn(a).

Jupax (Ibrahim) jaysawayiwa: "Chiqpachansa, Tatitumax alaxpachan ukhamarak uraqin Tatitupawa; (Jupaw) jupanakar lurawayi; ukat nayax uka tuqit qhanañchir jaqinakat maynïritwa".

وَتَاللّٰهِ لَاَكِيْدَنَّ اَصْنَامَكُمْ بَعْدَ اَنْ تُوَلُّوْا مُدْبِرِيْنَ

wa tallāhi la'akīdanna aṣnāmakum ba‘da an tuwallū mudbirīn(a).

Ukat Diosan sutipxarux chiqpachansa, idolonakamarux sallqjarakïwa, jupanakat jaytxapxäta uka qhipatxa.

فَجَعَلَهُمْ جُذٰذًا اِلَّا كَبِيْرًا لَّهُمْ لَعَلَّهُمْ اِلَيْهِ يَرْجِعُوْنَ

fa ja‘alahum jużāżan illā kabīral lahum la‘allahum ilaihi yarji‘ūn(a).

Ukhamaw jupax (Ibrahim) (idolonak) t’unjawayxi, jan ukax jach’a (awki taykapa); ukhamat jupar kutt’anipxañapataki (jiskt’añataki).

قَالُوْا مَنْ فَعَلَ هٰذَا بِاٰلِهَتِنَآ اِنَّهٗ لَمِنَ الظّٰلِمِيْنَ

qālū man fa‘ala hāżā bi'ālihatinā innahū laminaẓ-ẓālimīn(a).

Jupanakax sapxänwa: "¿Khitis diosanakar jan walt'ayäna? Chiqpachansa, jupax jan wali luririnakat maynïriwa".

قَالُوْا سَمِعْنَا فَتًى يَّذْكُرُهُمْ يُقَالُ لَهٗٓ اِبْرٰهِيْمُ ۗ

qālū sami‘nā fatay yażkuruhum yuqālu lahū ibrāhīm(u).

Jupanakax (yaqhanakax) sapxiwa: “Ist’apxtwa mä waynaw utji, jupax (uka idolonakaruw juchanchawayi), sutipax Ibrahim satawa”.

قَالُوْا فَأْتُوْا بِهٖ عَلٰٓى اَعْيُنِ النَّاسِ لَعَلَّهُمْ يَشْهَدُوْنَ

qālū fa'tū bihī ‘alā a‘yunin-nāsi la‘allahum yasyhadūn(a).

Jupanakasti sapxänwa: “(Ukatxa) apsupxam, jaqinakar uñacht’ayapxam, ukhamat uñjapxañapataki” sasa.

قَالُوْٓا ءَاَنْتَ فَعَلْتَ هٰذَا بِاٰلِهَتِنَا يٰٓاِبْرٰهِيْمُ ۗ

qālū a'anta fa‘alta hāżā bi'ālihatinā yā ibrāhīm(u).

Jupanakax jiskt'asipxäna: “¿Abrahan, ¿jumax jiwasan diosasarux ukham (actu) lurtaxa?

قَالَ بَلْ فَعَلَهٗ كَبِيْرُهُمْ هٰذَا فَسْـَٔلُوْهُمْ اِنْ كَانُوْا يَنْطِقُوْنَ

qāla bal fa‘alahū kabīruhum hāżā fas'alūhum in kānū yanṭiqūn(a).

Jupax (Ibrahim) jaysawayiwa: “Chiqpachans jach’a (estatua) ukaw lurawayi, ukhamax jupanakar jiskt’añamawa, jupanakax arsupxaspati”.

فَرَجَعُوْٓا اِلٰٓى اَنْفُسِهِمْ فَقَالُوْٓا اِنَّكُمْ اَنْتُمُ الظّٰلِمُوْنَ ۙ

fa raja‘ū ilā anfusihim fa qālū innakum antumuẓ-ẓālimūn(a).

Ukatwa jupanakax amuytʼasipxäna ukat sapxarakïnwa: “Chiqpachansa jumanakaw (juma pachpa) jan walinak lurapxtaxa” sasa.

ثُمَّ نُكِسُوْا عَلٰى رُءُوْسِهِمْۚ لَقَدْ عَلِمْتَ مَا هٰٓؤُلَاۤءِ يَنْطِقُوْنَ

Ṡumma nukisū ‘alā ru'ūsihim, laqad ‘alimta mā hā'ulā'i yanṭiqūn(a).

Ukatsti pʼiqinakap altʼasipxäna (ukat sapxarakïnwa): “Jumanakax (Abraham) chiqpachapuniw yatta (idolonakax) janiw arsupkaspati” sasa.

قَالَ اَفَتَعْبُدُوْنَ مِنْ دُوْنِ اللّٰهِ مَا لَا يَنْفَعُكُمْ شَيْـًٔا وَّلَا يَضُرُّكُمْ ۗ

qāla afata‘budūna min dūnillāhi mā lā yanfa‘ukum syai'aw wa lā yaḍurrukum.

Jupax (Ibrahim) akham sänwa, “kunatsa jumanakax yaqha Allah yupaychapxtaxa, kunatix janiw mä juk’s askïkaspati, ukat janirakiw (ukhamarakiw) jan walt’awinak apankiti?

اُفٍّ لَّكُمْ وَلِمَا تَعْبُدُوْنَ مِنْ دُوْنِ اللّٰهِ ۗاَفَلَا تَعْقِلُوْنَ

uffil lakum wa limā ta‘budūna min dūnillāh(i), afalā ta‘qilūn(a).

¡Ay jumanakataki ukat kuntix Allah uksat sipan yupaychapxtaxa! ¿Janit amuyapkta?”

قَالُوْا حَرِّقُوْهُ وَانْصُرُوْٓا اٰلِهَتَكُمْ اِنْ كُنْتُمْ فٰعِلِيْنَ

qālū ḥarriqūhu wanṣurū ālihatakum in kuntum fā‘ilīn(a).

Jupanakasti sapxänwa: “Jupar phichhantapxam ukat diosanakamarux yanaptʼapxam, chiqpachapuni lurañ munapxäta ukhaxa” sasa.

قُلْنَا يٰنَارُ كُوْنِيْ بَرْدًا وَّسَلٰمًا عَلٰٓى اِبْرٰهِيْمَ ۙ

qulnā yā nāru kūnī bardaw wa salāman ‘alā ibrāhīm(a).

Jiwasax (Allah) sapxaraktanwa: "¡Ay nina! ¡Thayam, ukat Ibrahim-atakix qhispiyiri!"

وَاَرَادُوْا بِهٖ كَيْدًا فَجَعَلْنٰهُمُ الْاَخْسَرِيْنَ ۚ

wa arādū bihī kaidan fa ja‘alnāhumul-akhsarīn(a).

Ukat jupanakax Abrahamar jan wali lurañ munapxäna, ukatwa jupanakarux juk’amp jan walt’äwinakan t’aqhisiyapxañap lurapxta.

وَنَجَّيْنٰهُ وَلُوْطًا اِلَى الْاَرْضِ الَّتِيْ بٰرَكْناَ فِيْهَا لِلْعٰلَمِيْنَ

wa najjaināhu wa lūṭan ilal-arḍil-latī bāraknā fīhā lil-‘ālamīn(a).

Ukat jupar (Ibrahim) ukhamarak Lut juparus qhispiyapxta, mä uraqiru, uka uraqix taqpach uraqpachatakiw bendiciwayapxta.

وَوَهَبْنَا لَهٗٓ اِسْحٰقَ وَيَعْقُوْبَ نَافِلَةً ۗوَكُلًّا جَعَلْنَا صٰلِحِيْنَ

wa wahabnā lahū isḥāqa wa ya‘qūba nāfilah(tan), wa kullan ja‘alnā ṣāliḥīn(a).

Ukat jupar (Ibrahim) Isaacampiru Jacobumpiruw churapxta, mä regalo ukhama. Ukat sapa mayniruw aski jaqir tukuyapxta.

وَجَعَلْنٰهُمْ اَىِٕمَّةً يَّهْدُوْنَ بِاَمْرِنَا وَاَوْحَيْنَآ اِلَيْهِمْ فِعْلَ الْخَيْرٰتِ وَاِقَامَ الصَّلٰوةِ وَاِيْتَاۤءَ الزَّكٰوةِۚ وَكَانُوْا لَنَا عٰبِدِيْنَ ۙ

wa ja‘alnāhum a'immatay yahdūna bi'amrinā wa auḥainā ilaihim fi‘lal-khairāti wa iqāmaṣ-ṣalāti wa ītā'az-zakāh(ti), wa kānū lanā ‘ābidīn(a).

Ukat jupanakarux p’iqinchirinakaruw tukuyapxta, jupanakax kamachinakasampix irpapxistu ukat jupanakarux uñacht’ayapxtwa jupanakax askinak lurapxañapataki, mayisiñanak lurapxañapataki ukat zakat pagapxañapataki, ukat jiwasa sapakiw jupanakar yupaychañasawa.

وَلُوْطًا اٰتَيْنٰهُ حُكْمًا وَّعِلْمًا وَّنَجَّيْنٰهُ مِنَ الْقَرْيَةِ الَّتِيْ كَانَتْ تَّعْمَلُ الْخَبٰۤىِٕثَ ۗاِنَّهُمْ كَانُوْا قَوْمَ سَوْءٍ فٰسِقِيْنَۙ

wa lūṭan ātaināhu ḥumkaw wa ‘ilmaw wa najjaināhu minal-qaryatil-latī kānat ta‘malul-khabā'iṡ(a), innahum kānū qauma sau'in fāsiqīn(a).

Lut chacharuxa, yatiñampi yatiñampi churapxta, ukat qhispiyapxaraktwa (kuna mutuñatix jakirinakarux purinkäna) mä markan jan wali lurawinakapa. Cheqas jan wali jaqenakäpjjewa, jan wali jaqenakäpjjewa.

وَاَدْخَلْنٰهُ فِيْ رَحْمَتِنَاۗ اِنَّهٗ مِنَ الصّٰلِحِيْنَ ࣖ

wa adkhalnāhu fī raḥmatinā, innahū minaṣ-ṣāliḥīn(a).

Ukat jiwasax juparux khuyapayasiñasaruw katuqapxta; Cheqas Diosar yupaychir jaqenakat maynïriwa.

وَنُوْحًا اِذْ نَادٰى مِنْ قَبْلُ فَاسْتَجَبْنَا لَهٗ فَنَجَّيْنٰهُ وَاَهْلَهٗ مِنَ الْكَرْبِ الْعَظِيْمِ ۚ

wa nūḥan iż nādā min qablu fastajabnā lahū fa najjaināhu wa ahlahū minal-karbil-‘aẓīm(i).

Ukat (amtañani) Noé chachan sarnaqäwipa, janïr uka pachax mayiskäna ukhaxa. Jupan (oracionap) katuqapxta, ukat juparus arkirinakaparus mä jach’a jan walt’äwit qhispiyapxta.

وَنَصَرْنٰهُ مِنَ الْقَوْمِ الَّذِيْنَ كَذَّبُوْا بِاٰيٰتِنَاۗ اِنَّهُمْ كَانُوْا قَوْمَ سَوْءٍ فَاَغْرَقْنٰهُمْ اَجْمَعِيْنَ

wa naṣarnāhu minal-qaumil-lażīna każżabū bi'āyātinā, innahum kānū qauma sau'in fa agraqnāhum ajma‘īn(a).

Ukat khitinakatï chimpunakasar kʼarinak lurapkäna ukanakatwa yanaptʼapjjta. Chiqpachansa, jupanakax jan wali jaqinakäpxänwa, ukatwa taqiniruw umamp chhaqhayapxta.

وَدَاوٗدَ وَسُلَيْمٰنَ اِذْ يَحْكُمٰنِ فِى الْحَرْثِ اِذْ نَفَشَتْ فِيْهِ غَنَمُ الْقَوْمِۚ وَكُنَّا لِحُكْمِهِمْ شٰهِدِيْنَ ۖ

wa dāwūda wa sulaimāna iż yaḥkumāni fil-ḥarṡi iż nafasyat fīhi ganamul-qaum(i), wa kunnā liḥukmihim syāhidīn(a).

Ukat (amtañani) Dawud ukat Sulayman jupanakan sarnaqäwipa, kunapachatix panpachanix yapu tuqit mä amtaw churapxäna, kunatix (yapu) markapan cabritonakapamp jan walt’ayataw uñjasiwayi. Ukat jupanakan amtäwip (chuqt’ata) uñjapxta.

فَفَهَّمْنٰهَا سُلَيْمٰنَۚ وَكُلًّا اٰتَيْنَا حُكْمًا وَّعِلْمًاۖ وَّسَخَّرْنَا مَعَ دَاوٗدَ الْجِبَالَ يُسَبِّحْنَ وَالطَّيْرَۗ وَكُنَّا فٰعِلِيْنَ

fa fahhamnāhā sulaimān(a), wa kullan ātainā ḥukmaw wa ‘ilmā(n), wa sakhkharnā ma‘a dāwūdal-jibāla yusabbiḥna waṭ-ṭair(a), wa kunnā fā‘ilīn(a).

Ukat Sulayman amuyt’awinak churapxta (mä kamachi juk’amp chiqaparu); ukat sapa mayniruw yatiñampi yatiñanak churapxta, ukat qullunakarus jamach’inakarus apnaqapxta, taqiniw Dawud ukamp jach’añchatäpxta. Ukat jiwasaw uk lurtanjja.

وَعَلَّمْنٰهُ صَنْعَةَ لَبُوْسٍ لَّكُمْ لِتُحْصِنَكُمْ مِّنْۢ بَأْسِكُمْۚ فَهَلْ اَنْتُمْ شٰكِرُوْنَ

wa ‘allamnāhu ṣan‘ata labūsil lakum lituḥṣinakum mim ba'sikum, fahal antum syākirūn(a).

Ukat Dawud-arux yatichapxaraktwa (uka kipkarakiw) kunjams jumatakix armadura lurañaxa, nuwasïwin jark’aqasiñataki. ¿Jumax (Allah-ar) yuspajartati?

وَلِسُلَيْمٰنَ الرِّيْحَ عَاصِفَةً تَجْرِيْ بِاَمْرِهٖٓ اِلَى الْاَرْضِ الَّتِيْ بٰرَكْنَا فِيْهَاۗ وَكُنَّا بِكُلِّ شَيْءٍ عٰلِمِيْنَ

wa lisulaimānar-rīḥa ‘āṣifatan tajrī bi'amrihī ilal-arḍil-latī bāraknā fīhā, wa kunnā bikulli syai'in ‘ālimīn(a).

Ukat (Sulaiman juparux wali ch’aman thayaruw puriyapxta, uka thayax kamachiparjamaw uka uraqirux thayt’ayäna, kawkhantix jupar bendicipkta uka uraqiru. Ukat Jiwasajj taqe kunsa Taqe Yatjjaraktanwa.

وَمِنَ الشَّيٰطِيْنِ مَنْ يَّغُوْصُوْنَ لَهٗ وَيَعْمَلُوْنَ عَمَلًا دُوْنَ ذٰلِكَۚ وَكُنَّا لَهُمْ حٰفِظِيْنَ ۙ

wa minasy-syayāṭīna may yagūṣūna lahū wa ya‘malūna ‘amalan dūna żālik(a), wa kunnā lahum ḥāfiẓīn(a).

Ukat (Salomonarux katuyasipxaraktwa) mä tama saxranakaw jupatakix (qutaruw) ch’allt’asipxäna ukat jupanakax yaqha lurawinakampiw lurapxäna; ukat Jiwasaw jupanakar uñjtanjja.

۞ وَاَيُّوْبَ اِذْ نَادٰى رَبَّهٗٓ اَنِّيْ مَسَّنِيَ الضُّرُّ وَاَنْتَ اَرْحَمُ الرّٰحِمِيْنَ ۚ

wa ayyūba iż nādā rabbahū annī massaniyaḍ-ḍurru wa anta arḥamur-rāḥimīn(a).

Ukat (amtañäni) Job chachan sarnaqäwipa, kunapachatix Tatitupar mayiskäna ukhaxa, “(Ay Tatituja), chiqpachansa, nayax usump usuntataw uñjasta, jumatix taqi khuyapayasir Tatitukïsksta ukhasa”.

فَاسْتَجَبْنَا لَهٗ فَكَشَفْنَا مَا بِهٖ مِنْ ضُرٍّ وَّاٰتَيْنٰهُ اَهْلَهٗ وَمِثْلَهُمْ مَّعَهُمْ رَحْمَةً مِّنْ عِنْدِنَا وَذِكْرٰى لِلْعٰبِدِيْنَ ۚ

fastajabnā lahū fa kasyafnā mā bihī min ḍurriw wa ātaināhu ahlahū wa miṡlahum ma‘ahum raḥmatam min ‘indinā wa żikrā lil-‘ābidīn(a).

Ukhamatwa jaysapxta (mayt’asiwipa), ukatsti uka usux jupar utjkäna ukx apsuwayapxtwa ukat familiaparux kutt’ayapxaraktwa, ukat (jakhuwiparux waljaptayapxtwa) Jiwasat khuyapayasiñapjama, ukhamarak taqi khitinakatix Jiwasar yupaychapkistu ukanakatakix mä iwxt’awi ukhama.

وَاِسْمٰعِيْلَ وَاِدْرِيْسَ وَذَا الْكِفْلِۗ كُلٌّ مِّنَ الصّٰبِرِيْنَ ۙ

wa ismā‘īla wa idrīsa wa żal-kifl(i), kullum minaṣ-ṣābirīn(a).

Ukat (sarnaqäwit amtasipxam) Ismail, Idris ukat Zulkifli. Taqinipuniw pacienciani jaqinakäpxi.

وَاَدْخَلْنٰهُمْ فِيْ رَحْمَتِنَاۗ اِنَّهُمْ مِّنَ الصّٰلِحِيْنَ

wa adkhalnāhum fī raḥmatinā, innahum minaṣ-ṣāliḥīn(a).

Ukat jiwasax jupanakarux khuyapayasiñasaruw katuqapxta. Chiqpachansa, Diosar yupaychir jaqinak taypinkapxiwa.

وَذَا النُّوْنِ اِذْ ذَّهَبَ مُغَاضِبًا فَظَنَّ اَنْ لَّنْ نَّقْدِرَ عَلَيْهِ فَنَادٰى فِى الظُّلُمٰتِ اَنْ لَّآ اِلٰهَ اِلَّآ اَنْتَ سُبْحٰنَكَ اِنِّيْ كُنْتُ مِنَ الظّٰلِمِيْنَ ۚ

wa żan-nūni iż żahaba mugāḍiban fa ẓanna allan naqdira ‘alaihi fa nādā fiẓ-ẓulumāti allā ilāha illā anta subḥānaka innī kuntu minaẓ-ẓālimīn(a).

Ukat (amtañani) Zun Nun (Jonás) chachan sarnaqäwipa, kunapachatix colerat sarxäna, ukatx janiw jupatakix jan walt’awinak lurapkäti sasaw amuyäna, ukatwa wali ch’amakan jan walt’äwin mayisïna, "Janiw kuna diosas utjkiti, jumat sipansa, Jumaruw jach'añchañama. Chiqansa, nayax jan wali luririnakat maynïritwa".

فَاسْتَجَبْنَا لَهٗۙ وَنَجَّيْنٰهُ مِنَ الْغَمِّۗ وَكَذٰلِكَ نُـْۨجِى الْمُؤْمِنِيْنَ

fastajabnā lahū wa najjaināhu minal-gamm(i), wa każālika nunjil-mu'minīn(a).

Ukhamatwa jupar (oración) jaysapxta ukat llakit qhispiyapxarakta. Ukat ukhamatwa iyawsirinakarux qhispiyapxta.

وَزَكَرِيَّآ اِذْ نَادٰى رَبَّهٗ رَبِّ لَا تَذَرْنِيْ فَرْدًا وَّاَنْتَ خَيْرُ الْوٰرِثِيْنَ ۚ

wa zakariyyā iż nādā rabbahū rabbi lā tażarnī fardaw wa anta khairul-wāriṡīn(a).

Ukat (amtapxam sarnaqäwipa) Zakaria, kunapachatix Diosapar mayiskäna, “Diosaxay, jan sapaki (jan wawani) jakañajataki ukat jumax wali suma heredero ukhamätawa”.

فَاسْتَجَبْنَا لَهٗ ۖوَوَهَبْنَا لَهٗ يَحْيٰى وَاَصْلَحْنَا لَهٗ زَوْجَهٗۗ اِنَّهُمْ كَانُوْا يُسٰرِعُوْنَ فِى الْخَيْرٰتِ وَيَدْعُوْنَنَا رَغَبًا وَّرَهَبًاۗ وَكَانُوْا لَنَا خٰشِعِيْنَ

fastajabnā lah(ū), wa wahabnā lahū yaḥyā wa aṣlaḥnā lahū zaujah(ū), innahum kānū yusāri‘ūna fil-khairāti wa yad‘ūnanā ragabaw wa rahabā(n), wa kānū lanā khāsyi‘īn(a).

Ukhamatwa mayisitaparux jaysapxta, ukat Yahya churapxta, ukat warmiparux (usur tukuñapataki) lurapxta. Chiqansa, jupanakax sapa kutiw askinak (lurañatakix) jank’ak sarapxirïna, ukat suyt’äwimpi, axsarañampiw Jiwasarux mayipxirïtu. Ukat jupanakax Jiwasan nayraqatanx alt’at chuymanïpxänwa.

وَالَّتِيْٓ اَحْصَنَتْ فَرْجَهَا فَنَفَخْنَا فِيْهَا مِنْ رُّوْحِنَا وَجَعَلْنٰهَا وَابْنَهَآ اٰيَةً لِّلْعٰلَمِيْنَ

wal-latī aḥṣanat farjahā fa nafakhnā fīhā mir rūḥinā wa ja‘alnāhā wabnahā āyatal lil-‘ālamīn(a).

Ukat (Maryam sarnaqäwipat amtasipxam) khititix jach’añchäwip manti, ukatx Jiwasax (ajayup) Jiwasat jupar (cuerpo) samaqapxta; Juparux wawanakaparux mä chimpu (Allah jach’a kankañapa) taqi pachanakatakiw lurapxta.

اِنَّ هٰذِهٖٓ اُمَّتُكُمْ اُمَّةً وَّاحِدَةًۖ وَّاَنَا۠ رَبُّكُمْ فَاعْبُدُوْنِ

inna hāżihī ummatukum ummataw wāḥidah(tan), wa ana rabbukum fa‘budūn(i).

Chiqansa, aka (religión tawheed) jumanakan religionamawa, mä religionawa, ukat nayax Diosamawa, ukhamax Nayaruw yupaychapxita.

وَتَقَطَّعُوْٓا اَمْرَهُمْ بَيْنَهُمْۗ كُلٌّ اِلَيْنَا رٰجِعُوْنَ ࣖ

wa taqaṭṭa‘ū amrahum bainahum, kullun ilainā rāji‘ūn(a).

Ukampis jupanakax (religioso) tuqinakanx jupanakkamaw t’aqanuqtapxäna. Sapa mayniw (taqi tamanakax) Jiwasaruw kutt’anipxani.

فَمَنْ يَّعْمَلْ مِنَ الصّٰلِحٰتِ وَهُوَ مُؤْمِنٌ فَلَا كُفْرَانَ لِسَعْيِهٖۚ وَاِنَّا لَهٗ كٰتِبُوْنَ

famay ya‘mal minaṣ-ṣāliḥāti wa huwa mu'minun falā kufrāna lisa‘yih(ī), wa innā lahū kātibūn(a).

Khititix aski luräwinak lurki, ukat iyawskixa, ukhamax ch’amanchawipax janiw jisk’achatäkaniti ( ina ch’usar apt’atäkaniti), chiqpachansa, Jiwasaw jupatakix qillqt’apxtanxa.

وَحَرٰمٌ عَلٰى قَرْيَةٍ اَهْلَكْنٰهَآ اَنَّهُمْ لَا يَرْجِعُوْنَ

wa ḥarāmun ‘alā qaryatin ahlaknāhā, innahum lā yarji‘ūn(a).

Ukatx janiw (jaqinakatakix) mä uraqix t’unjatäkaniti, jupanakax janiw (Jiwasaruw) kutt’apkaniti.

حَتّٰىٓ اِذَا فُتِحَتْ يَأْجُوْجُ وَمَأْجُوْجُ وَهُمْ مِّنْ كُلِّ حَدَبٍ يَّنْسِلُوْنَ

Ḥattā iżā futiḥat ya'jūju wa ma'jūju wa hum min kulli ḥadabiy yansilūn(a).

Jisk’a Yakjuj ukat Makjuj (pirqanakax) jist’aratäxänwa ukat taqi jach’a chiqanakat jank’akiw saraqanipxäna.

وَاقْتَرَبَ الْوَعْدُ الْحَقُّ فَاِذَا هِيَ شَاخِصَةٌ اَبْصَارُ الَّذِيْنَ كَفَرُوْاۗ يٰوَيْلَنَا قَدْ كُنَّا فِيْ غَفْلَةٍ مِّنْ هٰذَا بَلْ كُنَّا ظٰلِمِيْنَ

waqtarabal-wa‘dul-ḥaqqu fa iżā hiya syākhiṣatun abṣārul-lażīna kafarū, yā wailanā qad kunnā fī gaflatim min hāżā bal kunnā ẓālimīn(a).

Ukat (kunapachatix) chiqpach arsutax (jaktañ uru) jak’ankxi ukhaxa, mä akatjamat jan iyawsirinakan nayranakapaxa jach’aptani. (Jupanakax sapxiwa): "¡Qhawqha llakitäpxtwa! Aka tuqitx taqpach jan amuyt'asisaw sarnaqapxta, chiqans chiqpachans jan chiqapar uñjir jaqinakätanwa".

اِنَّكُمْ وَمَا تَعْبُدُوْنَ مِنْ دُوْنِ اللّٰهِ حَصَبُ جَهَنَّمَۗ اَنْتُمْ لَهَا وٰرِدُوْنَ

innakum wa mā ta‘budūna min dūnillāhi ḥaṣabu jahannam(a), antum lahā wāridūn(a).

Chiqansa, jumanakax (jan iyawsirinakax) ukat kuntix Allah uksat sipanx yupaychapxtaxa, Infiernotakix combustible ukhamawa. Jumax (chiqpachansa) ukaruw mantasma.

لَوْ كَانَ هٰٓؤُلَاۤءِ اٰلِهَةً مَّا وَرَدُوْهَاۗ وَكُلٌّ فِيْهَا خٰلِدُوْنَ

lau kāna hā'ulā'i ālihatam mā waradūhā, wa kullun fīhā khālidūn(a).

(idolonakax) diosanakäpxaspäna ukhaxa, chiqans janiw ukar mantapkaspänti (infierno). Ukampis taqi kunas wiñayatakiw ukan qhiparani.

لَهُمْ فِيْهَا زَفِيْرٌ وَّهُمْ فِيْهَا لَا يَسْمَعُوْنَ

lahum fīhā zafīruw wa hum fīhā lā yasma‘ūn(a).

Ukanx (infierno) chhuxriñchjasipxi ukat arnaqasipxi, ukat ukankirinakax janiw ist’apkiti.

اِنَّ الَّذِيْنَ سَبَقَتْ لَهُمْ مِّنَّا الْحُسْنٰىٓۙ اُولٰۤىِٕكَ عَنْهَا مُبْعَدُوْنَ ۙ

innal-lażīna sabaqat lahum minnal-ḥusnā, ulā'ika ‘anhā mub‘adūn(a).

Chiqansa, nayra pachatpach khitinakatix Jiwasat aski (determinación) utjki ukanakatakix (infiernot) jayarst’atäpxañapänwa.

لَا يَسْمَعُوْنَ حَسِيْسَهَاۚ وَهُمْ فِيْ مَا اشْتَهَتْ اَنْفُسُهُمْ خٰلِدُوْنَ ۚ

lā yasma‘ūna ḥasīsahā, wa hum fīmasytahat anfusuhum khālidūn(a).

Janiw (infierno ninan) sist’asiñ ist’apkiti, ukat wiñayatakiw taqi kuntï munapki (kusisiñampi) qhiparapxi.

لَا يَحْزُنُهُمُ الْفَزَعُ الْاَكْبَرُ وَتَتَلَقّٰىهُمُ الْمَلٰۤىِٕكَةُۗ هٰذَا يَوْمُكُمُ الَّذِيْ كُنْتُمْ تُوْعَدُوْنَ

lā yaḥzunuhumul-faza‘ul-akbaru wa tatalaqqāhumul-malā'ikah(tu), hāżā yaumukumul-lażī kuntum tū‘adūn(a).

Uka axsarkañ muspharkañax janiw llakisiykaniti, ukat angelanakax jupanakarux katuqapxani (aka arunakampi), “Akax jumanakan urumax jumanakar arsutäki uka uruwa”.

يَوْمَ نَطْوِى السَّمَاۤءَ كَطَيِّ السِّجِلِّ لِلْكُتُبِۗ كَمَا بَدَأْنَآ اَوَّلَ خَلْقٍ نُّعِيْدُهٗۗ وَعْدًا عَلَيْنَاۗ اِنَّا كُنَّا فٰعِلِيْنَ

yauma naṭwis-samā'a kaṭayyis-sijilli lil-kutib(i), kamā bada'nā awwala khalqin nu‘īduh(ū), wa‘dan ‘alainā, innā kunnā fā‘ilīn(a).

(Amtañani) kuna urutix Alaxpacharux mä rollo liwxatktan ukhama. Kunjamtï nayrïr lurañ qalltawayktanxa, ukhamarakiw wasitat lurañäni. (A) arsuta Chiqpachansa phuqañäni; chiqpachansa, Jiwasax phuqhañäniwa.

وَلَقَدْ كَتَبْنَا فِى الزَّبُوْرِ مِنْۢ بَعْدِ الذِّكْرِ اَنَّ الْاَرْضَ يَرِثُهَا عِبَادِيَ الصّٰلِحُوْنَ

wa laqad katabnā fiz-zabūri mim ba‘diż-żikri annal-arḍa yariṡuhā ‘ibādiyaṣ-ṣāliḥūn(a).

Ukat chiqpachansa, Az-Zikr (Lauh Mahfuzh) qillqatan qhipa (qillqata) Zabur qillqatan qillqt’apxta, aka uraqix Nayan chiqapar uñjir luqtirinakajan herenciap katuqatäni.

اِنَّ فِيْ هٰذَا لَبَلٰغًا لِّقَوْمٍ عٰبِدِيْنَ ۗ

inna fī hāżā labalāgal liqaumin ‘ābidīn(a).

Chiqansa, (kunatix arsutäki) aka (Al-Qur’an), chiqpachansa (phuqhat) irnaqawiwa khitinakatix (Allah) yupaychapki ukanakataki.

وَمَآ اَرْسَلْنٰكَ اِلَّا رَحْمَةً لِّلْعٰلَمِيْنَ

wa mā arsalnāka illā raḥmatal lil-‘ālamīn(a).

Ukat janiw jumarux (Muhammad) khithapxtamti jan ukasti (mä khuyapayasiñaw) taqi pachanakar khithapxsma.

قُلْ اِنَّمَا يُوْحٰىٓ اِلَيَّ اَنَّمَآ اِلٰهُكُمْ اِلٰهٌ وَّاحِدٌۚ فَهَلْ اَنْتُمْ مُّسْلِمُوْنَ

qul innamā yūḥā ilayya annamā ilāhukum ilāhuw wāḥid(un), fahal antum muslimūn(a).

(Muhammad) sañamawa: “Chiqpachansa, kunatix nayar uñacht’ayawaykitu ukax Tatitumax mä sapa Diosawa, ukhamax ¿(Jupar) katuyasxtati?”

فَاِنْ تَوَلَّوْا فَقُلْ اٰذَنْتُكُمْ عَلٰى سَوَاۤءٍۗ وَاِنْ اَدْرِيْٓ اَقَرِيْبٌ اَمْ بَعِيْدٌ مَّا تُوْعَدُوْنَ

fa in tawallau fa qul āżantukum ‘alā sawā'(in), wa in adrī aqarībun am ba‘īdum mā tū‘adūn(a).

Ukhamat jupanakax kutt’anipxani ukhax (Muhammad) sapxiwa, “nayax jumanakarux pachpa (yatichäwi) (jiwasanak taypin) puriyapxsma ukat janiw yatiskti kunatix jumanakar axsarapki ukax jak’ankiti jan ukax jayankpachati”.

اِنَّهٗ يَعْلَمُ الْجَهْرَ مِنَ الْقَوْلِ وَيَعْلَمُ مَا تَكْتُمُوْنَ

innahū ya‘lamul-jahra minal-qauli wa ya‘lamu mā taktumūn(a).

Chiqansa, Jupax (Allah) yatiwa kuntix jumax qhan arsupkta ukat Jupax yatirakiw kuntix imantapkta.

وَاِنْ اَدْرِيْ لَعَلَّهٗ فِتْنَةٌ لَّكُمْ وَمَتَاعٌ اِلٰى حِيْنٍ

wa in adrī la‘allahū fitnatul lakum wa matā‘un ilā ḥīn(in).

Ukat janiw yatkti, jumatakejj mä yantʼäspawa ukat horasapar puriñkamajj wali kusiskañawa.

قٰلَ رَبِّ احْكُمْ بِالْحَقِّۗ وَرَبُّنَا الرَّحْمٰنُ الْمُسْتَعَانُ عَلٰى مَا تَصِفُوْنَ ࣖ

qāla rabbiḥkum bil-ḥaqq(i), wa rabbunar-raḥmānul-musta‘ānu ‘alā mā taṣifūn(a).

Jupax (Muhammad) akham sänwa: "Tatitu, chiqapar amtäwinak churañamawa. Ukat Tatitujax wali khuyapt'ayasiriwa, jupat taqi kuntix arsuwaykta ukanakat yanapt'a mayipxta".

اِقْتَرَبَ لِلنَّاسِ حِسَابُهُمْ وَهُمْ فِيْ غَفْلَةٍ مُّعْرِضُوْنَ ۚ

iqtaraba lin-nāsi ḥisābuhum wa hum fī gaflatim mu‘riḍūn(a).

Jaqinakax lurawinakap jakthapiwiruw jak’achasipxi, kunawsatix mä estado de descuido (aka pacha), jithiqtapxi (aka qhipa pachat).

مَا يَأْتِيْهِمْ مِّنْ ذِكْرٍ مِّنْ رَّبِّهِمْ مُّحْدَثٍ اِلَّا اسْتَمَعُوْهُ وَهُمْ يَلْعَبُوْنَ ۙ

mā ya'tīhim min żikrim mir rabbihim muḥdaṡin illastama‘ūhu wa hum yal‘abūn(a).

Sapa kuti Diosat mä machaq jiskʼa tʼaqaw jupanakar yatiyaski ukhajja, anattʼasisaw istʼapjje.

لَاهِيَةً قُلُوْبُهُمْۗ وَاَسَرُّوا النَّجْوَىۖ الَّذِيْنَ ظَلَمُوْاۖ هَلْ هٰذَآ اِلَّا بَشَرٌ مِّثْلُكُمْۚ اَفَتَأْتُوْنَ السِّحْرَ وَاَنْتُمْ تُبْصِرُوْنَ

lāhiyatan qulūbuhum, wa asarrun-najwal-lażīna ẓalamū, hal hāżā illā basyarum miṡlukum, afa ta'tūnas-siḥra wa antum tubṣirūn(a).

Chuymanakapax jan yäqañjamaw jikxatasipxi. Ukat jan wali luririnakax aruskipäwip imantapxi: "Akax (Muhammad) jumar uñtasit jaqikiw. ¿Jumax uñjkasax magia katuqawaytati?"

قٰلَ رَبِّيْ يَعْلَمُ الْقَوْلَ فِى السَّمَاۤءِ وَالْاَرْضِۖ وَهُوَ السَّمِيْعُ الْعَلِيْمُ

qāla rabbī ya‘lamul-qaula fis-samā'i wal-arḍ(i), wa huwas-samī‘ul-‘alīm(u).

Jupax (Muhammad) akham sänwa: “¡Tatitujax (taqi) alaxpachan ukhamarak uraqin arunak yati, ukat Jupax Taqi ist’iri, Taqi kun yatiriwa!”

بَلْ قَالُوْٓا اَضْغَاثُ اَحْلَامٍۢ بَلِ افْتَرٰىهُ بَلْ هُوَ شَاعِرٌۚ فَلْيَأْتِنَا بِاٰيَةٍ كَمَآ اُرْسِلَ الْاَوَّلُوْنَ

bal qālū aḍgāṡu aḥlāmim baliftarāhu bal huwa syā‘ir(un), falya'tinā bi'āyatin kamā ursilal-awwalūn(a).

Ukatx sapxarakïnwa: “(Qur’an ukax) jan amuyt’kay samkanakan achupawa, jan ukax (Muhammad-an) fabricacionanakapan achupawa, jan ukax jupax mä poeta ukhamakiwa, mä chimpu (prueba) apanipxpan, nayra khithatäpki uka apostolanakjama”.

مَآ اٰمَنَتْ قَبْلَهُمْ مِّنْ قَرْيَةٍ اَهْلَكْنٰهَاۚ اَفَهُمْ يُؤْمِنُوْنَ

mā āmanat qablahum min qaryatin ahlaknāhā, afahum yu'minūn(a).

Jupanakat nayra mä uraqin jakirinakaxa, kawkïr uraqitix jiwasax t’unjawaytan ukax janiw iyawsapkänti (jichhax mä chimpu apayanipkchiyätsa). ¿Iyawsapjjaniti?

وَمَآ اَرْسَلْنَا قَبْلَكَ اِلَّا رِجَالًا نُّوْحِيْٓ اِلَيْهِمْ فَسْـَٔلُوْٓا اَهْلَ الذِّكْرِ اِنْ كُنْتُمْ لَا تَعْلَمُوْنَ

wa mā arsalnā qablaka illā rijālan nūḥī ilaihim fas'alū ahlaż-żikri in kuntum lā ta‘lamūn(a).

Ukat janiw (apostolanak) jumanak nayraqatar khitanipkti (Muhammad), jan ukasti yaqhip jaqinakarux qhanañchäwinak churapxta, ukhamax khitirus yatiñanïki ukaruw jiskt’añama, jumatix jan yatksta ukhaxa.

وَمَا جَعَلْنٰهُمْ جَسَدًا لَّا يَأْكُلُوْنَ الطَّعَامَ وَمَا كَانُوْا خٰلِدِيْنَ

wa mā ja‘alnāhum jasadal lā ya'kulūnaṭ-ṭa‘āma wa mā kānū khālidīn(a).

Ukat janiw jupanakarux (qillqatanakarux) mä janchir tukuyktanti, jupanakax janiw manq’añanak manq’apkiti ukat jupanakax janiw (ukhamarakiw) wiñayatak jakapkiti.

ثُمَّ صَدَقْنٰهُمُ الْوَعْدَ فَاَنْجَيْنٰهُمْ وَمَنْ نَّشَاۤءُ وَاَهْلَكْنَا الْمُسْرِفِيْنَ

Ṡumma ṣadaqnāhumul-wa‘da fa anjaināhum wa man nasyā'u wa ahlaknal-musrifīn(a).

Ukatx arsutax (kunatix arsuwayapkta) jupanakar phuqhapxta. Ukhamatwa jupanakarusa, khitinakarutix munktan ukanakarus qhispiyapxta, ukat jan wali luririnakarus t’unjapxta.

لَقَدْ اَنْزَلْنَآ اِلَيْكُمْ كِتٰبًا فِيْهِ ذِكْرُكُمْۗ اَفَلَا تَعْقِلُوْنَ ࣖ

laqad anzalnā ilaikum kitāban fīhi żikrukum, afalā ta‘qilūn(a).

Chiqansa, jumanakarux mä Libro (Qur’an) apayanipxsma, ukanx jumanakatakix mä iwxt’awiw utji. Ukatxa, ¿janit amuykta?

وَكَمْ قَصَمْنَا مِنْ قَرْيَةٍ كَانَتْ ظَالِمَةً وَّاَنْشَأْنَا بَعْدَهَا قَوْمًا اٰخَرِيْنَ

wa kam qaṣamnā min qaryatin kānat ẓālimataw wa ansya'nā ba‘dahā qauman ākharīn(a).

Ukat qawqha (jaqinakarus) jan chiqapar uñjir markanakan t’unjapxta, ukat jupanakat qhiparux yaqha generacionanak lurapxta (jupa lanti).

فَلَمَّآ اَحَسُّوْا بَأْسَنَآ اِذَا هُمْ مِّنْهَا يَرْكُضُوْنَ ۗ

falammā aḥassū ba'sanā iżā hum minhā yarkuḍūn(a).

Ukatwa kunapachatï Jiwasan castigosajj amuyapjjäna ukhajja, mä akatjamatwa ukat jaltjjapjjäna.

لَا تَرْكُضُوْا وَارْجِعُوْٓا اِلٰى مَآ اُتْرِفْتُمْ فِيْهِ وَمَسٰكِنِكُمْ لَعَلَّكُمْ تُسْـَٔلُوْنَ

lā tarkuḍū warji‘ū ilā mā utriftum fīhi wa masākinikum la‘allakum tus'alūn(a).

Jan jankʼak tʼijtjjamti; jakäwiman kusisiñanakaparu ukat (suma) jakañ utanakamar kutt’añamawa, ukhamat jiskt’asipxañamataki.

قَالُوْا يٰوَيْلَنَآ اِنَّا كُنَّا ظٰلِمِيْنَ

qālū yā wailanā innā kunnā ẓālimīn(a).

Jupanakasti sapxänwa: “Kunja llakitäpxtansa, chiqpachansa, jan wali lurirïtanwa” sasa.

فَمَا زَالَتْ تِّلْكَ دَعْوٰىهُمْ حَتّٰى جَعَلْنٰهُمْ حَصِيْدًا خٰمِدِيْنَ

famā zālat tilka da‘wāhum ḥattā ja‘alnāhum ḥaṣīdan khāmidīn(a).

Ukhamaw jupanakan quejasiñapax sarantaskakïna, mä apthapit yapuchäwjam tukuyañkama, ukax janiw mayamp jakkaspati.

وَمَا خَلَقْنَا السَّمَاۤءَ وَالْاَرْضَ وَمَا بَيْنَهُمَا لٰعِبِيْنَ

wa mā khalaqnas-samā'a wal-arḍa wa mā bainahumā lā‘ibīn(a).

Ukat janiw alaxpachsa, uraqisa, taqi kunatix jupanak taypin utjki ukanak anatañan lurktanti.

لَوْ اَرَدْنَآ اَنْ نَّتَّخِذَ لَهْوًا لَّاتَّخَذْنٰهُ مِنْ لَّدُنَّآ ۖاِنْ كُنَّا فٰعِلِيْنَ

lau aradnā an nattakhiża lahwal lattakhażnāhum mil ladunnā, in kunnā fā‘ilīn(a).

Jiwasatix mä anatt’äw (warminakan wawanakan) lurañ amtassna ukhaxa, Jiwasat lurañäni, chiqpachapuniw ukham lurañ amtassna.

بَلْ نَقْذِفُ بِالْحَقِّ عَلَى الْبَاطِلِ فَيَدْمَغُهٗ فَاِذَا هُوَ زَاهِقٌۗ وَلَكُمُ الْوَيْلُ مِمَّا تَصِفُوْنَ

bal naqżifu bil-ḥaqqi ‘alal-bāṭili fa yadmaguhū fa iżā huwa zāhiq(un), wa lakumul-wailu mimmā taṣifūn(a).

Chiqansa, kunatix chiqapäki (chiqa) kunatix k’ari (janiw chiqäkiti) ukar jaquntapxta ukat kunatix chiqäki ukax t’unjawayxi, ukatx jank’akiw (k’ari) chhaqtawayxi. Ukat ay jumanakataki kunatix jumax (Allah) cualidades ukanakaruw atribuyapxtaxa, ukax janiw Juparux askïkiti.

وَلَهٗ مَنْ فِى السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِۗ وَمَنْ عِنْدَهٗ لَا يَسْتَكْبِرُوْنَ عَنْ عِبَادَتِهٖ وَلَا يَسْتَحْسِرُوْنَ ۚ

wa lahū man fis-samāwāti wal-arḍ(i), wa man ‘indahū lā yastakbirūna ‘an ‘ibādatihī wa lā yastaḥsirūn(a).

Ukat khitinakatix alaxpachansa, aka uraqinsa utjki ukanakax jupankiwa. Ukat (angelanakax) Jupan jak’apanx janiw jach’a jach’a tukupkiti Jupar yupaychañataki ukat janiw (ukhamarakiw) qarjataw jikxatasipkiti.

يُسَبِّحُوْنَ الَّيْلَ وَالنَّهَارَ لَا يَفْتُرُوْنَ

yusabbiḥūnal-laila wan-nahāra wa lā yafturūn(a).

Jupanakax (angelanakax) arum urus jan jaytjasaw jach’añchapxi.

اَمِ اتَّخَذُوْٓا اٰلِهَةً مِّنَ الْاَرْضِ هُمْ يُنْشِرُوْنَ

amittakhażū ālihatam minal-arḍi hum yunsyirūn(a).

¿Uka uraqit diosanak apsusipxpachänti, khitinakas (jiwatanakar) jaktayapxaspäna?

لَوْ كَانَ فِيْهِمَآ اٰلِهَةٌ اِلَّا اللّٰهُ لَفَسَدَتَاۚ فَسُبْحٰنَ اللّٰهِ رَبِّ الْعَرْشِ عَمَّا يَصِفُوْنَ

lau kāna fīhimā ālihatun illallāhu lafasadatā, fa subḥānallāhi rabbil-‘arsyi ‘ammā yaṣifūn(a).

Panpachani (alaxpachansa, aka uraqinsa) Allah jan ukax yaqha diosanakanïpxaspäna ukhaxa, panpachaniw jiwarapxaspäna. Jach’a jach’a tukuñaw Allah khititix Trono ukan dueñopa, kunatix jupanakax atribuyapki ukat.

لَا يُسْـَٔلُ عَمَّا يَفْعَلُ وَهُمْ يُسْـَٔلُوْنَ

lā yus'alu ‘ammā yaf‘alu wa hum yus'alūn(a).

Jupax (Allah) janiw kuntix luraski uka tuqit jiskt’atäkiti, jan ukasti jupanakaw jiskt’asipxani.

اَمِ اتَّخَذُوْا مِنْ دُوْنِهٖٓ اٰلِهَةً ۗقُلْ هَاتُوْا بُرْهَانَكُمْۚ هٰذَا ذِكْرُ مَنْ مَّعِيَ وَذِكْرُ مَنْ قَبْلِيْۗ بَلْ اَكْثَرُهُمْ لَا يَعْلَمُوْنَۙ الْحَقَّ فَهُمْ مُّعْرِضُوْنَ

amittakhażū min dūnihī ālihah(tan), qul hātū burhānakum, hāżā żikru mam ma‘iya wa żikru man qablī, bal akṡaruhum lā ya‘lamūnal-ḥaqqa fahum mu‘riḍūn(a).

Jan ukajj ¿Jupat sipansa yaqha diosanak aptʼasipjje? (Muhammad) sañamawa, "Razonanakam arsuñamawa! Aka (Qur'an) mä iwxt'awiwa khitinakatix nayamp chikäpki ukanakataki, ukat mä iwxt'awiwa khitinakatix nayamp nayrax utjki ukanakataki". Ukampis jila partejj janiw cheqa (cheqa) yatipkiti, ukatwa jitheqtjjapjje.

وَمَآ اَرْسَلْنَا مِنْ قَبْلِكَ مِنْ رَّسُوْلٍ اِلَّا نُوْحِيْٓ اِلَيْهِ اَنَّهٗ لَآ اِلٰهَ اِلَّآ اَنَا۠ فَاعْبُدُوْنِ

wa mā arsalnā min qablika mir rasūlin illā nūḥī ilaihi annahū lā ilāha illā ana fa‘budūn(i).

Ukat janiw khiti khitirus juma nayraqatan khitktanti (Muhammad), jan ukasti juparux uñacht’ayapxtwa janiw kuna diosas utjkiti (khititix yupaychatäñatak derechonïki) jan ukasti Nayakiw utji, ukhamax Nayaruw yupaychapxita.

وَقَالُوا اتَّخَذَ الرَّحْمٰنُ وَلَدًا سُبْحٰنَهٗ ۗبَلْ عِبَادٌ مُّكْرَمُوْنَ ۙ

wa qāluttakhażar-raḥmānu waladan subḥānah(ū), bal ‘ibādum mukramūn(a).

Ukat sapxarakïnwa: “Khuyapayasir Diosax (angelarux) mä yuqall wawaruw tukuyi” sasa. Jupar jachʼañchatäpan. Chiqansa jupanakax (angelanakax) jach’añchat uywatanakawa,

لَا يَسْبِقُوْنَهٗ بِالْقَوْلِ وَهُمْ بِاَمْرِهٖ يَعْمَلُوْنَ

lā yasbiqūnahū bil-qauli wa hum bi'amrihī ya‘malūn(a).

janiw Jupan nayraqatapan arsupkiti ukat kamachinakaparjamaw phuqhapxi.

يَعْلَمُ مَا بَيْنَ اَيْدِيْهِمْ وَمَا خَلْفَهُمْ وَلَا يَشْفَعُوْنَۙ اِلَّا لِمَنِ ارْتَضٰى وَهُمْ مِّنْ خَشْيَتِهٖ مُشْفِقُوْنَ

ya‘lamū mā baina aidīhim wa mā khalfahum wa lā yasyfa‘ūna illā limanirtaḍā wa hum min khasy-yatihī musyfiqūn(a).

Jupax (Allah) taqi kunatix jupanakan nayraqatapan (ángeles) ukat qhipäxan utjki ukanak yati, ukat jupanakax janiw mayisipkiti jan ukasti khitinakatix (Allah) munki ukanakarukiw mayisipxi, ukat jupanakax wali amuyumpiw uñjasipxi kunatix Jupar axsarapxi.

۞ وَمَنْ يَّقُلْ مِنْهُمْ اِنِّيْٓ اِلٰهٌ مِّنْ دُوْنِهٖ فَذٰلِكَ نَجْزِيْهِ جَهَنَّمَۗ كَذٰلِكَ نَجْزِى الظّٰلِمِيْنَ ࣖ

wa may yaqul minhum innī ilāhun min dūnihī fa żālika najzīhi jahannam(a), każālika najziẓ-ẓālimīn(a).

Ukat khititix jupanakat sischi: “Chiqpachansa, nayax Allah uksat sipanx diosätwa”, ukhamax uka jaqirux Infiernompiw premio churañäni. Ukhamatwa jan wali luririnakarux premio churapxta.

اَوَلَمْ يَرَ الَّذِيْنَ كَفَرُوْٓا اَنَّ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضَ كَانَتَا رَتْقًا فَفَتَقْنٰهُمَاۗ وَجَعَلْنَا مِنَ الْمَاۤءِ كُلَّ شَيْءٍ حَيٍّۗ اَفَلَا يُؤْمِنُوْنَ

awalam yaral-lażīna kafarū annas-samāwāti wal-arḍa kānatā ratqan fa fataqnāhumā, wa ja‘alnā minal-mā'i kulla syai'in ḥayy(in), afalā yu'minūn(a).

Ukat janit jan iyawsirinakax yatipkiti alaxpachampi aka uraqimpix mä chiqakïpxatapa, ukjatx jaljapxtanwa, ukat umat taqi jakañ lurapxta; ¿janit ukapachax iyawsapkani?

وَجَعَلْنَا فِى الْاَرْضِ رَوَاسِيَ اَنْ تَمِيْدَ بِهِمْۖ وَجَعَلْنَا فِيْهَا فِجَاجًا سُبُلًا لَّعَلَّهُمْ يَهْتَدُوْنَ

wa ja‘alnā fil-arḍi rawāsiya an tamīda bihim, wa ja‘anā fīhā fijājan subulal la‘allahum yahtadūn(a).

Ukat aka uraqirux ch’aman qullunak uchapxta, jupanakamp chika jan khathatiñapataki, ukat jach’a thakhinak uñstayapxta, jupanakan irpatäpxañapataki.

وَجَعَلْنَا السَّمَاۤءَ سَقْفًا مَّحْفُوْظًاۚ وَهُمْ عَنْ اٰيٰتِهَا مُعْرِضُوْنَ

wa ja‘alnas-samā'a saqfam maḥfūẓā(n), wa hum ‘an āyātihā mu‘riḍūn(a).

Ukat alaxpacharux mä teja lurapxta, ukax jark’aqatawa, ukampis jupanakax (Allah jach’a kankañapat) chimpunakatxa (inti, phaxsi, thaya, qinayanaka, juk’ampinaka) jithiqtapxaskakiwa.

وَهُوَ الَّذِيْ خَلَقَ الَّيْلَ وَالنَّهَارَ وَالشَّمْسَ وَالْقَمَرَۗ كُلٌّ فِيْ فَلَكٍ يَّسْبَحُوْنَ

wa huwal-lażī khalaqal-laila wan-nahāra wasy-syamsa wal-qamar(a), kullun fī falakiy yasbaḥūn(a).

Ukat Jupaw aruma, uru, intix phaxsi lurawayi, sapa mayniw jupanakan órbitapan sarnaqapxi.

وَمَا جَعَلْنَا لِبَشَرٍ مِّنْ قَبْلِكَ الْخُلْدَۗ اَفَا۟ىِٕنْ مِّتَّ فَهُمُ الْخٰلِدُوْنَ

wa mā ja‘alnā libasyarim min qablikal-khuld(a), afa'im mitta fahumul-khālidūn(a).

Ukat janiw jumat nayrax khiti jaqitakis wiñay jakañ lurapkti (Muhammad); ukhamax jiwapxäta ukhaxa, ¿jupanakax qhispipxani?

كُلُّ نَفْسٍ ذَاۤىِٕقَةُ الْمَوْتِۗ وَنَبْلُوْكُمْ بِالشَّرِّ وَالْخَيْرِ فِتْنَةً ۗوَاِلَيْنَا تُرْجَعُوْنَ

kullu nafsin żā'iqatul-maut(i), wa nablūkum bisy-syarri wal-khairi fitnah(tan), wa ilainā turja‘ūn(a).

Sapa jakkir almaw jiwañ mallt’ani. Mä yant’äwjamaw jan walimpi, askimpi yant’apxäma. Ukat Jiwasarukiw kutt’ayatäpxäta.

وَاِذَا رَاٰكَ الَّذِيْنَ كَفَرُوْٓا اِنْ يَّتَّخِذُوْنَكَ اِلَّا هُزُوًاۗ اَهٰذَا الَّذِيْ يَذْكُرُ اٰلِهَتَكُمْۚ وَهُمْ بِذِكْرِ الرَّحْمٰنِ هُمْ كٰفِرُوْنَ

wa iżā ra'ākal-lażīna kafarū iy yattakhiżūnaka illā huzuwā(n), ahāżal-lażī yażkuru ālihatakum, wa hum biżikrir-raḥmāni hum kāfirūn(a).

Ukat kunapachatix jan iyawsirinakax (Muhammad) uñjapxtam ukhax mä larusiñatakjam uñjapxi. (Jupanakax sapxänwa): “¿Akax diosanakamar juchañchirïpachati?” Jupanakax Allah, Khuyapayasir Diosat amtasiñ jan iyawsapki uka jaqinakäpkchisa.

خُلِقَ الْاِنْسَانُ مِنْ عَجَلٍۗ سَاُورِيْكُمْ اٰيٰتِيْ فَلَا تَسْتَعْجِلُوْنِ

khuliqal-insānu min ‘ajal(in), sa'urīkum āyātī falā tasta‘jilūn(i).

Jaqenakajj jankʼakiw luratäpjjäna. Qhipharux nayan chimpunakaja (ch’ama) uñacht’ayapxäma. Ukhamajj jan jankʼak lurañajatak mayipkistati.

وَيَقُوْلُوْنَ مَتٰى هٰذَا الْوَعْدُ اِنْ كُنْتُمْ صٰدِقِيْنَ

wa yaqūlūna matā hāżal-wa‘du in kuntum ṣādiqīn(a).

Ukat jupanakax sapxiwa: “¿Kunapachas arsutax (jutani), jumatix chiqaw sapxätaxa?”

لَوْ يَعْلَمُ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا حِيْنَ لَا يَكُفُّوْنَ عَنْ وُّجُوْهِهِمُ النَّارَ وَلَا عَنْ ظُهُوْرِهِمْ وَلَا هُمْ يُنْصَرُوْنَ

lau ya‘lamul-lażīna kafarū ḥīna lā yakuffūna ‘aw wujūhihimun nāra wa lā ‘an ẓuhūrihim wa lā hum yunṣarūn(a).

Jan iyawsirinakax yatipxchi ukhaxa, kunapachatix jan infierno nina ajanunakapat qhipäxat jark’aqañ puedipkän ukhax janiw yanapt’a katuqapkänti (chiqans janiw jank’ak mayipkänti).

بَلْ تَأْتِيْهِمْ بَغْتَةً فَتَبْهَتُهُمْ فَلَا يَسْتَطِيْعُوْنَ رَدَّهَا وَلَا هُمْ يُنْظَرُوْنَ

bal ta'tīhim bagtatan fa tabhatuhum falā yastaṭī‘ūna raddahā wa lā hum yunẓarūn(a).

Chiqansa (Taripañ Urunxa) mä akatjamat jupanakarux purini, ukatx jupanakax sustjasipxaniwa; ukatx janiw jan iyaw sañjamäkiti ukatx janiw (ukhamarakiw) mä qhiphart’awi (tiempo) churatäkiti.

وَلَقَدِ اسْتُهْزِئَ بِرُسُلٍ مِّنْ قَبْلِكَ فَحَاقَ بِالَّذِيْنَ سَخِرُوْا مِنْهُمْ مَّا كَانُوْا بِهٖ يَسْتَهْزِءُوْنَ ࣖ

wa laqadistuhzi'a birusulim min qablika fa ḥāqa bil-lażīna sakhirū minhum mā kānū bihī yastahzi'ūn(a).

Ukat chiqpachansa, jumat nayra (Muhammad) khithatanakas sawkasipxarakïnwa, ukhamax (t’aqhisiyawi) saraqawayi khitinakatix sawkasipxirïna kunatix (qillqatanakax) sapüruw sawkasipxirïna.

قُلْ مَنْ يَّكْلَؤُكُمْ بِالَّيْلِ وَالنَّهَارِ مِنَ الرَّحْمٰنِۗ بَلْ هُمْ عَنْ ذِكْرِ رَبِّهِمْ مُّعْرِضُوْنَ

qul may yakla'ukum bil-laili wan-nahāri minar-raḥmān(i), bal hum ‘an żikrihim mu‘riḍūn(a).

Sapxam: “¿Khitis arumax uruy (t’aqhisiñat) Allah, khuyapayasir jaqit jark’aqapxätamxa?” Ukampis janiw Tatitupat amtasiñ munapkiti.

اَمْ لَهُمْ اٰلِهَةٌ تَمْنَعُهُمْ مِّنْ دُوْنِنَاۗ لَا يَسْتَطِيْعُوْنَ نَصْرَ اَنْفُسِهِمْ وَلَا هُمْ مِّنَّا يُصْحَبُوْنَ

am lahum ālihatun tamna‘uhum min dūninā, lā yastaṭī‘ūna naṣra anfusihim wa lā hum minnā yuṣḥabūn(a).

Jan ukajj ¿Jiwasat jarkʼaqapki uka diosanakanïpjjeti? Jupanakan diosanakapax janiw jupanakpachar yanapt’asiñ puedipkiti, janirakiw Jiwasan mutuyäwisat jark’aqatäpkiti.

بَلْ مَتَّعْنَا هٰٓؤُلَاۤءِ وَاٰبَاۤءَهُمْ حَتّٰى طَالَ عَلَيْهِمُ الْعُمُرُۗ اَفَلَا يَرَوْنَ اَنَّا نَأْتِى الْاَرْضَ نَنْقُصُهَا مِنْ اَطْرَافِهَاۗ اَفَهُمُ الْغٰلِبُوْنَ

bal matta‘nā hā'ulā'i wa ābā'ahum ḥattā ṭāla ‘alaihimul-‘umur(u), afalā yarauna annā na'til-arḍa nanquṣuhā min aṭrāfihā, afahumul-gālibūn(a).

Chiqpachansa, jupanakarusa, nayra achachilanakaparusa kusisiña (aka pachana) churapxta, jakäwinakapa jaya pachakama. ¿Janit jupanakax mä uraqir (jan iyawsirinakan apnaqawipan) purisax tukusiñanakapat jisk’achapxatas uñjapxi? ¿Jupanakax atipjirinakaxa?

قُلْ اِنَّمَآ اُنْذِرُكُمْ بِالْوَحْيِۖ وَلَا يَسْمَعُ الصُّمُّ الدُّعَاۤءَ اِذَا مَا يُنْذَرُوْنَ

qul innamā unżirukum bil-waḥy(i), wa lā yasma‘uṣ-ṣummud-du‘ā'a iżā mā yunżarūn(a).

(Muhammad) sañamawa, “Chiqpachansa, qhanañchäwirjamax mä iwxt’äwik churapxsma”. Ukampis oqaranakajj janiw jawsatäpki uk istʼapkiti.

وَلَىِٕنْ مَّسَّتْهُمْ نَفْحَةٌ مِّنْ عَذَابِ رَبِّكَ لَيَقُوْلُنَّ يٰوَيْلَنَآ اِنَّا كُنَّا ظٰلِمِيْنَ

wa la'im massathum nafḥatum min ‘ażābi rabbika layaqūlunna yā wailanā innā kunnā ẓālimīn(a).

Ukat Tatitumat mä jiskʼa mutuyäwis jupanakar purtʼani ukhajja, cheqapuniw sapjjani: “¡Ay nanakatakäki! Cheqpachansa, khitinakatï (jiwasa pachpa) jan wali lurapki ukanakat maynïrïtanwa” sasa.

وَنَضَعُ الْمَوَازِيْنَ الْقِسْطَ لِيَوْمِ الْقِيٰمَةِ فَلَا تُظْلَمُ نَفْسٌ شَيْـًٔاۗ وَاِنْ كَانَ مِثْقَالَ حَبَّةٍ مِّنْ خَرْدَلٍ اَتَيْنَا بِهَاۗ وَكَفٰى بِنَا حٰسِبِيْنَ

wa naḍa‘ul-mawāzīnal-qisṭa liyaumil-qiyāmati falā tuẓlamu nafsun syai'ā(n), wa in kāna miṡqāla ḥabbatim min khardalin atainā bihā, wa kafā binā ḥāsibīn(a).

Ukat Jiwatat Jaktañ Urun chiqapar uñjañ balanzanak utt’ayañäni, ukhamat jan khiti almarus mä juk’sa jan wali luratäñapataki; mä mostaza jatha pesaje ukhamäkchisa, Jiwasax (premio) apaniñäni. Ukat Jiwasajj cuenta churañatakejj wakisiwa.

وَلَقَدْ اٰتَيْنَا مُوْسٰى وَهٰرُوْنَ الْفُرْقَانَ وَضِيَاۤءً وَّذِكْرًا لِّلْمُتَّقِيْنَ ۙ

wa laqad ātainā mūsā wa hārūnal-furqāna wa ḍiyā'aw wa żikral lil-muttaqīn(a).

Ukat chiqpachansa, Moisesaru ukhamarak Harun jupanakarux Furqan (Torá libro) ukat qhana ukat yatichäwinak Diosar yupaychirinakatakix churapxta.

الَّذِيْنَ يَخْشَوْنَ رَبَّهُمْ بِالْغَيْبِ وَهُمْ مِّنَ السَّاعَةِ مُشْفِقُوْنَ

allażīna yakhsyauna rabbahum bil-gaibi wa hum minas-sā‘ati musyfiqūn(a).

(Ukaxa) Khitinakatix Tatitupar (castigo) axsarapki, janis Jupar uñjapkchixa, ukat Jaktañ Uru (jutañap) axsarapxi.

وَهٰذَا ذِكْرٌ مُّبٰرَكٌ اَنْزَلْنٰهُۗ اَفَاَنْتُمْ لَهٗ مُنْكِرُوْنَ ࣖ

wa hāżā żikrum mubārakun anzalnāh(u), afa antum lahū munkirūn(a).

Ukat akax (Qur’an) mä iwxt’awiwa, ukanx bendicionanakaw utji, ukanakx jiwasax apayaniwaytanwa. Ukhamajj ¿janit uk arskta?

۞ وَلَقَدْ اٰتَيْنَآ اِبْرٰهِيْمَ رُشْدَهٗ مِنْ قَبْلُ وَكُنَّا بِهٖ عٰلِمِيْنَ

wa laqad ātainā ibrāhīma rusydahū min qablu wa kunnā bihī ‘ālimīn(a).

Ukat chiqpachansa, jupa nayraqatan (Moisesampi Harúnampi) Abrahamarux irpapxaraktwa, ukat nayratpach uñtʼapxaraktwa.

اِذْ قَالَ لِاَبِيْهِ وَقَوْمِهٖ مَا هٰذِهِ التَّمَاثِيْلُ الَّتِيْٓ اَنْتُمْ لَهَا عٰكِفُوْنَ

iż qāla li'abīhi wa qaumihī mā hāżihit-tamāṡīlul-latī antum lahā ‘ākifūn(a).

(Amtañani), kunapachatix jupax (Ibrahim) awkipar ukhamarak markapar akham säna: “¿Kunas aka estatuaxa jumanakax taqi chuyma yupaychapxtaxa?”

قَالُوْا وَجَدْنَآ اٰبَاۤءَنَا لَهَا عٰبِدِيْنَ

qālū wajadnā ābā'anā lahā ‘ābidīn(a).

Jupanakasti sapxarakïnwa: “Achachilanakajaruw jupar yupaychir jikxatapxta” sasa.

قَالَ لَقَدْ كُنْتُمْ اَنْتُمْ وَاٰبَاۤؤُكُمْ فِيْ ضَلٰلٍ مُّبِيْنٍ

qāla laqad kuntum antum wa ābā'ukum fī ḍalālim mubīn(in).

Jupax (Ibrahim) akham sänwa: “Chiqpachans jumanakax nayra achachilanakamas qhan pantjasipxtawa”.

قَالُوْٓا اَجِئْتَنَا بِالْحَقِّ اَمْ اَنْتَ مِنَ اللّٰعِبِيْنَ

qālū aji'tanā bil-ḥaqqi am anta minal-lā‘ibīn(a).

Jupanakasti sapxarakïnwa: “¿Chiqa arunak apt’asis nanakar jutapxtati jan ukax anatt’asipkta?”

قَالَ بَلْ رَّبُّكُمْ رَبُّ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِ الَّذِيْ فَطَرَهُنَّۖ وَاَنَا۠ عَلٰى ذٰلِكُمْ مِّنَ الشّٰهِدِيْنَ

qāla bar rabbukum rabbus-samāwāti wal-arḍil-lażī faṭarahunn(a), wa ana ‘alā żālikum minasy-syāhidīn(a).

Jupax (Ibrahim) jaysawayiwa: "Chiqpachansa, Tatitumax alaxpachan ukhamarak uraqin Tatitupawa; (Jupaw) jupanakar lurawayi; ukat nayax uka tuqit qhanañchir jaqinakat maynïritwa".

وَتَاللّٰهِ لَاَكِيْدَنَّ اَصْنَامَكُمْ بَعْدَ اَنْ تُوَلُّوْا مُدْبِرِيْنَ

wa tallāhi la'akīdanna aṣnāmakum ba‘da an tuwallū mudbirīn(a).

Ukat Diosan sutipxarux chiqpachansa, idolonakamarux sallqjarakïwa, jupanakat jaytxapxäta uka qhipatxa.

فَجَعَلَهُمْ جُذٰذًا اِلَّا كَبِيْرًا لَّهُمْ لَعَلَّهُمْ اِلَيْهِ يَرْجِعُوْنَ

fa ja‘alahum jużāżan illā kabīral lahum la‘allahum ilaihi yarji‘ūn(a).

Ukhamaw jupax (Ibrahim) (idolonak) t’unjawayxi, jan ukax jach’a (awki taykapa); ukhamat jupar kutt’anipxañapataki (jiskt’añataki).

قَالُوْا مَنْ فَعَلَ هٰذَا بِاٰلِهَتِنَآ اِنَّهٗ لَمِنَ الظّٰلِمِيْنَ

qālū man fa‘ala hāżā bi'ālihatinā innahū laminaẓ-ẓālimīn(a).

Jupanakax sapxänwa: "¿Khitis diosanakar jan walt'ayäna? Chiqpachansa, jupax jan wali luririnakat maynïriwa".

قَالُوْا سَمِعْنَا فَتًى يَّذْكُرُهُمْ يُقَالُ لَهٗٓ اِبْرٰهِيْمُ ۗ

qālū sami‘nā fatay yażkuruhum yuqālu lahū ibrāhīm(u).

Jupanakax (yaqhanakax) sapxiwa: “Ist’apxtwa mä waynaw utji, jupax (uka idolonakaruw juchanchawayi), sutipax Ibrahim satawa”.

قَالُوْا فَأْتُوْا بِهٖ عَلٰٓى اَعْيُنِ النَّاسِ لَعَلَّهُمْ يَشْهَدُوْنَ

qālū fa'tū bihī ‘alā a‘yunin-nāsi la‘allahum yasyhadūn(a).

Jupanakasti sapxänwa: “(Ukatxa) apsupxam, jaqinakar uñacht’ayapxam, ukhamat uñjapxañapataki” sasa.

قَالُوْٓا ءَاَنْتَ فَعَلْتَ هٰذَا بِاٰلِهَتِنَا يٰٓاِبْرٰهِيْمُ ۗ

qālū a'anta fa‘alta hāżā bi'ālihatinā yā ibrāhīm(u).

Jupanakax jiskt'asipxäna: “¿Abrahan, ¿jumax jiwasan diosasarux ukham (actu) lurtaxa?

قَالَ بَلْ فَعَلَهٗ كَبِيْرُهُمْ هٰذَا فَسْـَٔلُوْهُمْ اِنْ كَانُوْا يَنْطِقُوْنَ

qāla bal fa‘alahū kabīruhum hāżā fas'alūhum in kānū yanṭiqūn(a).

Jupax (Ibrahim) jaysawayiwa: “Chiqpachans jach’a (estatua) ukaw lurawayi, ukhamax jupanakar jiskt’añamawa, jupanakax arsupxaspati”.

فَرَجَعُوْٓا اِلٰٓى اَنْفُسِهِمْ فَقَالُوْٓا اِنَّكُمْ اَنْتُمُ الظّٰلِمُوْنَ ۙ

fa raja‘ū ilā anfusihim fa qālū innakum antumuẓ-ẓālimūn(a).

Ukatwa jupanakax amuytʼasipxäna ukat sapxarakïnwa: “Chiqpachansa jumanakaw (juma pachpa) jan walinak lurapxtaxa” sasa.

ثُمَّ نُكِسُوْا عَلٰى رُءُوْسِهِمْۚ لَقَدْ عَلِمْتَ مَا هٰٓؤُلَاۤءِ يَنْطِقُوْنَ

Ṡumma nukisū ‘alā ru'ūsihim, laqad ‘alimta mā hā'ulā'i yanṭiqūn(a).

Ukatsti pʼiqinakap altʼasipxäna (ukat sapxarakïnwa): “Jumanakax (Abraham) chiqpachapuniw yatta (idolonakax) janiw arsupkaspati” sasa.

قَالَ اَفَتَعْبُدُوْنَ مِنْ دُوْنِ اللّٰهِ مَا لَا يَنْفَعُكُمْ شَيْـًٔا وَّلَا يَضُرُّكُمْ ۗ

qāla afata‘budūna min dūnillāhi mā lā yanfa‘ukum syai'aw wa lā yaḍurrukum.

Jupax (Ibrahim) akham sänwa, “kunatsa jumanakax yaqha Allah yupaychapxtaxa, kunatix janiw mä juk’s askïkaspati, ukat janirakiw (ukhamarakiw) jan walt’awinak apankiti?

اُفٍّ لَّكُمْ وَلِمَا تَعْبُدُوْنَ مِنْ دُوْنِ اللّٰهِ ۗاَفَلَا تَعْقِلُوْنَ

uffil lakum wa limā ta‘budūna min dūnillāh(i), afalā ta‘qilūn(a).

¡Ay jumanakataki ukat kuntix Allah uksat sipan yupaychapxtaxa! ¿Janit amuyapkta?”

قَالُوْا حَرِّقُوْهُ وَانْصُرُوْٓا اٰلِهَتَكُمْ اِنْ كُنْتُمْ فٰعِلِيْنَ

qālū ḥarriqūhu wanṣurū ālihatakum in kuntum fā‘ilīn(a).

Jupanakasti sapxänwa: “Jupar phichhantapxam ukat diosanakamarux yanaptʼapxam, chiqpachapuni lurañ munapxäta ukhaxa” sasa.

قُلْنَا يٰنَارُ كُوْنِيْ بَرْدًا وَّسَلٰمًا عَلٰٓى اِبْرٰهِيْمَ ۙ

qulnā yā nāru kūnī bardaw wa salāman ‘alā ibrāhīm(a).

Jiwasax (Allah) sapxaraktanwa: "¡Ay nina! ¡Thayam, ukat Ibrahim-atakix qhispiyiri!"

وَاَرَادُوْا بِهٖ كَيْدًا فَجَعَلْنٰهُمُ الْاَخْسَرِيْنَ ۚ

wa arādū bihī kaidan fa ja‘alnāhumul-akhsarīn(a).

Ukat jupanakax Abrahamar jan wali lurañ munapxäna, ukatwa jupanakarux juk’amp jan walt’äwinakan t’aqhisiyapxañap lurapxta.

وَنَجَّيْنٰهُ وَلُوْطًا اِلَى الْاَرْضِ الَّتِيْ بٰرَكْناَ فِيْهَا لِلْعٰلَمِيْنَ

wa najjaināhu wa lūṭan ilal-arḍil-latī bāraknā fīhā lil-‘ālamīn(a).

Ukat jupar (Ibrahim) ukhamarak Lut juparus qhispiyapxta, mä uraqiru, uka uraqix taqpach uraqpachatakiw bendiciwayapxta.

وَوَهَبْنَا لَهٗٓ اِسْحٰقَ وَيَعْقُوْبَ نَافِلَةً ۗوَكُلًّا جَعَلْنَا صٰلِحِيْنَ

wa wahabnā lahū isḥāqa wa ya‘qūba nāfilah(tan), wa kullan ja‘alnā ṣāliḥīn(a).

Ukat jupar (Ibrahim) Isaacampiru Jacobumpiruw churapxta, mä regalo ukhama. Ukat sapa mayniruw aski jaqir tukuyapxta.

وَجَعَلْنٰهُمْ اَىِٕمَّةً يَّهْدُوْنَ بِاَمْرِنَا وَاَوْحَيْنَآ اِلَيْهِمْ فِعْلَ الْخَيْرٰتِ وَاِقَامَ الصَّلٰوةِ وَاِيْتَاۤءَ الزَّكٰوةِۚ وَكَانُوْا لَنَا عٰبِدِيْنَ ۙ

wa ja‘alnāhum a'immatay yahdūna bi'amrinā wa auḥainā ilaihim fi‘lal-khairāti wa iqāmaṣ-ṣalāti wa ītā'az-zakāh(ti), wa kānū lanā ‘ābidīn(a).

Ukat jupanakarux p’iqinchirinakaruw tukuyapxta, jupanakax kamachinakasampix irpapxistu ukat jupanakarux uñacht’ayapxtwa jupanakax askinak lurapxañapataki, mayisiñanak lurapxañapataki ukat zakat pagapxañapataki, ukat jiwasa sapakiw jupanakar yupaychañasawa.

وَلُوْطًا اٰتَيْنٰهُ حُكْمًا وَّعِلْمًا وَّنَجَّيْنٰهُ مِنَ الْقَرْيَةِ الَّتِيْ كَانَتْ تَّعْمَلُ الْخَبٰۤىِٕثَ ۗاِنَّهُمْ كَانُوْا قَوْمَ سَوْءٍ فٰسِقِيْنَۙ

wa lūṭan ātaināhu ḥumkaw wa ‘ilmaw wa najjaināhu minal-qaryatil-latī kānat ta‘malul-khabā'iṡ(a), innahum kānū qauma sau'in fāsiqīn(a).

Lut chacharuxa, yatiñampi yatiñampi churapxta, ukat qhispiyapxaraktwa (kuna mutuñatix jakirinakarux purinkäna) mä markan jan wali lurawinakapa. Cheqas jan wali jaqenakäpjjewa, jan wali jaqenakäpjjewa.

وَاَدْخَلْنٰهُ فِيْ رَحْمَتِنَاۗ اِنَّهٗ مِنَ الصّٰلِحِيْنَ ࣖ

wa adkhalnāhu fī raḥmatinā, innahū minaṣ-ṣāliḥīn(a).

Ukat jiwasax juparux khuyapayasiñasaruw katuqapxta; Cheqas Diosar yupaychir jaqenakat maynïriwa.

وَنُوْحًا اِذْ نَادٰى مِنْ قَبْلُ فَاسْتَجَبْنَا لَهٗ فَنَجَّيْنٰهُ وَاَهْلَهٗ مِنَ الْكَرْبِ الْعَظِيْمِ ۚ

wa nūḥan iż nādā min qablu fastajabnā lahū fa najjaināhu wa ahlahū minal-karbil-‘aẓīm(i).

Ukat (amtañani) Noé chachan sarnaqäwipa, janïr uka pachax mayiskäna ukhaxa. Jupan (oracionap) katuqapxta, ukat juparus arkirinakaparus mä jach’a jan walt’äwit qhispiyapxta.

وَنَصَرْنٰهُ مِنَ الْقَوْمِ الَّذِيْنَ كَذَّبُوْا بِاٰيٰتِنَاۗ اِنَّهُمْ كَانُوْا قَوْمَ سَوْءٍ فَاَغْرَقْنٰهُمْ اَجْمَعِيْنَ

wa naṣarnāhu minal-qaumil-lażīna każżabū bi'āyātinā, innahum kānū qauma sau'in fa agraqnāhum ajma‘īn(a).

Ukat khitinakatï chimpunakasar kʼarinak lurapkäna ukanakatwa yanaptʼapjjta. Chiqpachansa, jupanakax jan wali jaqinakäpxänwa, ukatwa taqiniruw umamp chhaqhayapxta.

وَدَاوٗدَ وَسُلَيْمٰنَ اِذْ يَحْكُمٰنِ فِى الْحَرْثِ اِذْ نَفَشَتْ فِيْهِ غَنَمُ الْقَوْمِۚ وَكُنَّا لِحُكْمِهِمْ شٰهِدِيْنَ ۖ

wa dāwūda wa sulaimāna iż yaḥkumāni fil-ḥarṡi iż nafasyat fīhi ganamul-qaum(i), wa kunnā liḥukmihim syāhidīn(a).

Ukat (amtañani) Dawud ukat Sulayman jupanakan sarnaqäwipa, kunapachatix panpachanix yapu tuqit mä amtaw churapxäna, kunatix (yapu) markapan cabritonakapamp jan walt’ayataw uñjasiwayi. Ukat jupanakan amtäwip (chuqt’ata) uñjapxta.

فَفَهَّمْنٰهَا سُلَيْمٰنَۚ وَكُلًّا اٰتَيْنَا حُكْمًا وَّعِلْمًاۖ وَّسَخَّرْنَا مَعَ دَاوٗدَ الْجِبَالَ يُسَبِّحْنَ وَالطَّيْرَۗ وَكُنَّا فٰعِلِيْنَ

fa fahhamnāhā sulaimān(a), wa kullan ātainā ḥukmaw wa ‘ilmā(n), wa sakhkharnā ma‘a dāwūdal-jibāla yusabbiḥna waṭ-ṭair(a), wa kunnā fā‘ilīn(a).

Ukat Sulayman amuyt’awinak churapxta (mä kamachi juk’amp chiqaparu); ukat sapa mayniruw yatiñampi yatiñanak churapxta, ukat qullunakarus jamach’inakarus apnaqapxta, taqiniw Dawud ukamp jach’añchatäpxta. Ukat jiwasaw uk lurtanjja.

وَعَلَّمْنٰهُ صَنْعَةَ لَبُوْسٍ لَّكُمْ لِتُحْصِنَكُمْ مِّنْۢ بَأْسِكُمْۚ فَهَلْ اَنْتُمْ شٰكِرُوْنَ

wa ‘allamnāhu ṣan‘ata labūsil lakum lituḥṣinakum mim ba'sikum, fahal antum syākirūn(a).

Ukat Dawud-arux yatichapxaraktwa (uka kipkarakiw) kunjams jumatakix armadura lurañaxa, nuwasïwin jark’aqasiñataki. ¿Jumax (Allah-ar) yuspajartati?

وَلِسُلَيْمٰنَ الرِّيْحَ عَاصِفَةً تَجْرِيْ بِاَمْرِهٖٓ اِلَى الْاَرْضِ الَّتِيْ بٰرَكْنَا فِيْهَاۗ وَكُنَّا بِكُلِّ شَيْءٍ عٰلِمِيْنَ

wa lisulaimānar-rīḥa ‘āṣifatan tajrī bi'amrihī ilal-arḍil-latī bāraknā fīhā, wa kunnā bikulli syai'in ‘ālimīn(a).

Ukat (Sulaiman juparux wali ch’aman thayaruw puriyapxta, uka thayax kamachiparjamaw uka uraqirux thayt’ayäna, kawkhantix jupar bendicipkta uka uraqiru. Ukat Jiwasajj taqe kunsa Taqe Yatjjaraktanwa.

وَمِنَ الشَّيٰطِيْنِ مَنْ يَّغُوْصُوْنَ لَهٗ وَيَعْمَلُوْنَ عَمَلًا دُوْنَ ذٰلِكَۚ وَكُنَّا لَهُمْ حٰفِظِيْنَ ۙ

wa minasy-syayāṭīna may yagūṣūna lahū wa ya‘malūna ‘amalan dūna żālik(a), wa kunnā lahum ḥāfiẓīn(a).

Ukat (Salomonarux katuyasipxaraktwa) mä tama saxranakaw jupatakix (qutaruw) ch’allt’asipxäna ukat jupanakax yaqha lurawinakampiw lurapxäna; ukat Jiwasaw jupanakar uñjtanjja.

۞ وَاَيُّوْبَ اِذْ نَادٰى رَبَّهٗٓ اَنِّيْ مَسَّنِيَ الضُّرُّ وَاَنْتَ اَرْحَمُ الرّٰحِمِيْنَ ۚ

wa ayyūba iż nādā rabbahū annī massaniyaḍ-ḍurru wa anta arḥamur-rāḥimīn(a).

Ukat (amtañäni) Job chachan sarnaqäwipa, kunapachatix Tatitupar mayiskäna ukhaxa, “(Ay Tatituja), chiqpachansa, nayax usump usuntataw uñjasta, jumatix taqi khuyapayasir Tatitukïsksta ukhasa”.

فَاسْتَجَبْنَا لَهٗ فَكَشَفْنَا مَا بِهٖ مِنْ ضُرٍّ وَّاٰتَيْنٰهُ اَهْلَهٗ وَمِثْلَهُمْ مَّعَهُمْ رَحْمَةً مِّنْ عِنْدِنَا وَذِكْرٰى لِلْعٰبِدِيْنَ ۚ

fastajabnā lahū fa kasyafnā mā bihī min ḍurriw wa ātaināhu ahlahū wa miṡlahum ma‘ahum raḥmatam min ‘indinā wa żikrā lil-‘ābidīn(a).

Ukhamatwa jaysapxta (mayt’asiwipa), ukatsti uka usux jupar utjkäna ukx apsuwayapxtwa ukat familiaparux kutt’ayapxaraktwa, ukat (jakhuwiparux waljaptayapxtwa) Jiwasat khuyapayasiñapjama, ukhamarak taqi khitinakatix Jiwasar yupaychapkistu ukanakatakix mä iwxt’awi ukhama.

وَاِسْمٰعِيْلَ وَاِدْرِيْسَ وَذَا الْكِفْلِۗ كُلٌّ مِّنَ الصّٰبِرِيْنَ ۙ

wa ismā‘īla wa idrīsa wa żal-kifl(i), kullum minaṣ-ṣābirīn(a).

Ukat (sarnaqäwit amtasipxam) Ismail, Idris ukat Zulkifli. Taqinipuniw pacienciani jaqinakäpxi.

وَاَدْخَلْنٰهُمْ فِيْ رَحْمَتِنَاۗ اِنَّهُمْ مِّنَ الصّٰلِحِيْنَ

wa adkhalnāhum fī raḥmatinā, innahum minaṣ-ṣāliḥīn(a).

Ukat jiwasax jupanakarux khuyapayasiñasaruw katuqapxta. Chiqpachansa, Diosar yupaychir jaqinak taypinkapxiwa.

وَذَا النُّوْنِ اِذْ ذَّهَبَ مُغَاضِبًا فَظَنَّ اَنْ لَّنْ نَّقْدِرَ عَلَيْهِ فَنَادٰى فِى الظُّلُمٰتِ اَنْ لَّآ اِلٰهَ اِلَّآ اَنْتَ سُبْحٰنَكَ اِنِّيْ كُنْتُ مِنَ الظّٰلِمِيْنَ ۚ

wa żan-nūni iż żahaba mugāḍiban fa ẓanna allan naqdira ‘alaihi fa nādā fiẓ-ẓulumāti allā ilāha illā anta subḥānaka innī kuntu minaẓ-ẓālimīn(a).

Ukat (amtañani) Zun Nun (Jonás) chachan sarnaqäwipa, kunapachatix colerat sarxäna, ukatx janiw jupatakix jan walt’awinak lurapkäti sasaw amuyäna, ukatwa wali ch’amakan jan walt’äwin mayisïna, "Janiw kuna diosas utjkiti, jumat sipansa, Jumaruw jach'añchañama. Chiqansa, nayax jan wali luririnakat maynïritwa".

فَاسْتَجَبْنَا لَهٗۙ وَنَجَّيْنٰهُ مِنَ الْغَمِّۗ وَكَذٰلِكَ نُـْۨجِى الْمُؤْمِنِيْنَ

fastajabnā lahū wa najjaināhu minal-gamm(i), wa każālika nunjil-mu'minīn(a).

Ukhamatwa jupar (oración) jaysapxta ukat llakit qhispiyapxarakta. Ukat ukhamatwa iyawsirinakarux qhispiyapxta.

وَزَكَرِيَّآ اِذْ نَادٰى رَبَّهٗ رَبِّ لَا تَذَرْنِيْ فَرْدًا وَّاَنْتَ خَيْرُ الْوٰرِثِيْنَ ۚ

wa zakariyyā iż nādā rabbahū rabbi lā tażarnī fardaw wa anta khairul-wāriṡīn(a).

Ukat (amtapxam sarnaqäwipa) Zakaria, kunapachatix Diosapar mayiskäna, “Diosaxay, jan sapaki (jan wawani) jakañajataki ukat jumax wali suma heredero ukhamätawa”.

فَاسْتَجَبْنَا لَهٗ ۖوَوَهَبْنَا لَهٗ يَحْيٰى وَاَصْلَحْنَا لَهٗ زَوْجَهٗۗ اِنَّهُمْ كَانُوْا يُسٰرِعُوْنَ فِى الْخَيْرٰتِ وَيَدْعُوْنَنَا رَغَبًا وَّرَهَبًاۗ وَكَانُوْا لَنَا خٰشِعِيْنَ

fastajabnā lah(ū), wa wahabnā lahū yaḥyā wa aṣlaḥnā lahū zaujah(ū), innahum kānū yusāri‘ūna fil-khairāti wa yad‘ūnanā ragabaw wa rahabā(n), wa kānū lanā khāsyi‘īn(a).

Ukhamatwa mayisitaparux jaysapxta, ukat Yahya churapxta, ukat warmiparux (usur tukuñapataki) lurapxta. Chiqansa, jupanakax sapa kutiw askinak (lurañatakix) jank’ak sarapxirïna, ukat suyt’äwimpi, axsarañampiw Jiwasarux mayipxirïtu. Ukat jupanakax Jiwasan nayraqatanx alt’at chuymanïpxänwa.

وَالَّتِيْٓ اَحْصَنَتْ فَرْجَهَا فَنَفَخْنَا فِيْهَا مِنْ رُّوْحِنَا وَجَعَلْنٰهَا وَابْنَهَآ اٰيَةً لِّلْعٰلَمِيْنَ

wal-latī aḥṣanat farjahā fa nafakhnā fīhā mir rūḥinā wa ja‘alnāhā wabnahā āyatal lil-‘ālamīn(a).

Ukat (Maryam sarnaqäwipat amtasipxam) khititix jach’añchäwip manti, ukatx Jiwasax (ajayup) Jiwasat jupar (cuerpo) samaqapxta; Juparux wawanakaparux mä chimpu (Allah jach’a kankañapa) taqi pachanakatakiw lurapxta.

اِنَّ هٰذِهٖٓ اُمَّتُكُمْ اُمَّةً وَّاحِدَةًۖ وَّاَنَا۠ رَبُّكُمْ فَاعْبُدُوْنِ

inna hāżihī ummatukum ummataw wāḥidah(tan), wa ana rabbukum fa‘budūn(i).

Chiqansa, aka (religión tawheed) jumanakan religionamawa, mä religionawa, ukat nayax Diosamawa, ukhamax Nayaruw yupaychapxita.

وَتَقَطَّعُوْٓا اَمْرَهُمْ بَيْنَهُمْۗ كُلٌّ اِلَيْنَا رٰجِعُوْنَ ࣖ

wa taqaṭṭa‘ū amrahum bainahum, kullun ilainā rāji‘ūn(a).

Ukampis jupanakax (religioso) tuqinakanx jupanakkamaw t’aqanuqtapxäna. Sapa mayniw (taqi tamanakax) Jiwasaruw kutt’anipxani.

فَمَنْ يَّعْمَلْ مِنَ الصّٰلِحٰتِ وَهُوَ مُؤْمِنٌ فَلَا كُفْرَانَ لِسَعْيِهٖۚ وَاِنَّا لَهٗ كٰتِبُوْنَ

famay ya‘mal minaṣ-ṣāliḥāti wa huwa mu'minun falā kufrāna lisa‘yih(ī), wa innā lahū kātibūn(a).

Khititix aski luräwinak lurki, ukat iyawskixa, ukhamax ch’amanchawipax janiw jisk’achatäkaniti ( ina ch’usar apt’atäkaniti), chiqpachansa, Jiwasaw jupatakix qillqt’apxtanxa.

وَحَرٰمٌ عَلٰى قَرْيَةٍ اَهْلَكْنٰهَآ اَنَّهُمْ لَا يَرْجِعُوْنَ

wa ḥarāmun ‘alā qaryatin ahlaknāhā, innahum lā yarji‘ūn(a).

Ukatx janiw (jaqinakatakix) mä uraqix t’unjatäkaniti, jupanakax janiw (Jiwasaruw) kutt’apkaniti.

حَتّٰىٓ اِذَا فُتِحَتْ يَأْجُوْجُ وَمَأْجُوْجُ وَهُمْ مِّنْ كُلِّ حَدَبٍ يَّنْسِلُوْنَ

Ḥattā iżā futiḥat ya'jūju wa ma'jūju wa hum min kulli ḥadabiy yansilūn(a).

Jisk’a Yakjuj ukat Makjuj (pirqanakax) jist’aratäxänwa ukat taqi jach’a chiqanakat jank’akiw saraqanipxäna.

وَاقْتَرَبَ الْوَعْدُ الْحَقُّ فَاِذَا هِيَ شَاخِصَةٌ اَبْصَارُ الَّذِيْنَ كَفَرُوْاۗ يٰوَيْلَنَا قَدْ كُنَّا فِيْ غَفْلَةٍ مِّنْ هٰذَا بَلْ كُنَّا ظٰلِمِيْنَ

waqtarabal-wa‘dul-ḥaqqu fa iżā hiya syākhiṣatun abṣārul-lażīna kafarū, yā wailanā qad kunnā fī gaflatim min hāżā bal kunnā ẓālimīn(a).

Ukat (kunapachatix) chiqpach arsutax (jaktañ uru) jak’ankxi ukhaxa, mä akatjamat jan iyawsirinakan nayranakapaxa jach’aptani. (Jupanakax sapxiwa): "¡Qhawqha llakitäpxtwa! Aka tuqitx taqpach jan amuyt'asisaw sarnaqapxta, chiqans chiqpachans jan chiqapar uñjir jaqinakätanwa".

اِنَّكُمْ وَمَا تَعْبُدُوْنَ مِنْ دُوْنِ اللّٰهِ حَصَبُ جَهَنَّمَۗ اَنْتُمْ لَهَا وٰرِدُوْنَ

innakum wa mā ta‘budūna min dūnillāhi ḥaṣabu jahannam(a), antum lahā wāridūn(a).

Chiqansa, jumanakax (jan iyawsirinakax) ukat kuntix Allah uksat sipanx yupaychapxtaxa, Infiernotakix combustible ukhamawa. Jumax (chiqpachansa) ukaruw mantasma.

لَوْ كَانَ هٰٓؤُلَاۤءِ اٰلِهَةً مَّا وَرَدُوْهَاۗ وَكُلٌّ فِيْهَا خٰلِدُوْنَ

lau kāna hā'ulā'i ālihatam mā waradūhā, wa kullun fīhā khālidūn(a).

(idolonakax) diosanakäpxaspäna ukhaxa, chiqans janiw ukar mantapkaspänti (infierno). Ukampis taqi kunas wiñayatakiw ukan qhiparani.

لَهُمْ فِيْهَا زَفِيْرٌ وَّهُمْ فِيْهَا لَا يَسْمَعُوْنَ

lahum fīhā zafīruw wa hum fīhā lā yasma‘ūn(a).

Ukanx (infierno) chhuxriñchjasipxi ukat arnaqasipxi, ukat ukankirinakax janiw ist’apkiti.

اِنَّ الَّذِيْنَ سَبَقَتْ لَهُمْ مِّنَّا الْحُسْنٰىٓۙ اُولٰۤىِٕكَ عَنْهَا مُبْعَدُوْنَ ۙ

innal-lażīna sabaqat lahum minnal-ḥusnā, ulā'ika ‘anhā mub‘adūn(a).

Chiqansa, nayra pachatpach khitinakatix Jiwasat aski (determinación) utjki ukanakatakix (infiernot) jayarst’atäpxañapänwa.

لَا يَسْمَعُوْنَ حَسِيْسَهَاۚ وَهُمْ فِيْ مَا اشْتَهَتْ اَنْفُسُهُمْ خٰلِدُوْنَ ۚ

lā yasma‘ūna ḥasīsahā, wa hum fīmasytahat anfusuhum khālidūn(a).

Janiw (infierno ninan) sist’asiñ ist’apkiti, ukat wiñayatakiw taqi kuntï munapki (kusisiñampi) qhiparapxi.

لَا يَحْزُنُهُمُ الْفَزَعُ الْاَكْبَرُ وَتَتَلَقّٰىهُمُ الْمَلٰۤىِٕكَةُۗ هٰذَا يَوْمُكُمُ الَّذِيْ كُنْتُمْ تُوْعَدُوْنَ

lā yaḥzunuhumul-faza‘ul-akbaru wa tatalaqqāhumul-malā'ikah(tu), hāżā yaumukumul-lażī kuntum tū‘adūn(a).

Uka axsarkañ muspharkañax janiw llakisiykaniti, ukat angelanakax jupanakarux katuqapxani (aka arunakampi), “Akax jumanakan urumax jumanakar arsutäki uka uruwa”.

يَوْمَ نَطْوِى السَّمَاۤءَ كَطَيِّ السِّجِلِّ لِلْكُتُبِۗ كَمَا بَدَأْنَآ اَوَّلَ خَلْقٍ نُّعِيْدُهٗۗ وَعْدًا عَلَيْنَاۗ اِنَّا كُنَّا فٰعِلِيْنَ

yauma naṭwis-samā'a kaṭayyis-sijilli lil-kutib(i), kamā bada'nā awwala khalqin nu‘īduh(ū), wa‘dan ‘alainā, innā kunnā fā‘ilīn(a).

(Amtañani) kuna urutix Alaxpacharux mä rollo liwxatktan ukhama. Kunjamtï nayrïr lurañ qalltawayktanxa, ukhamarakiw wasitat lurañäni. (A) arsuta Chiqpachansa phuqañäni; chiqpachansa, Jiwasax phuqhañäniwa.

وَلَقَدْ كَتَبْنَا فِى الزَّبُوْرِ مِنْۢ بَعْدِ الذِّكْرِ اَنَّ الْاَرْضَ يَرِثُهَا عِبَادِيَ الصّٰلِحُوْنَ

wa laqad katabnā fiz-zabūri mim ba‘diż-żikri annal-arḍa yariṡuhā ‘ibādiyaṣ-ṣāliḥūn(a).

Ukat chiqpachansa, Az-Zikr (Lauh Mahfuzh) qillqatan qhipa (qillqata) Zabur qillqatan qillqt’apxta, aka uraqix Nayan chiqapar uñjir luqtirinakajan herenciap katuqatäni.

اِنَّ فِيْ هٰذَا لَبَلٰغًا لِّقَوْمٍ عٰبِدِيْنَ ۗ

inna fī hāżā labalāgal liqaumin ‘ābidīn(a).

Chiqansa, (kunatix arsutäki) aka (Al-Qur’an), chiqpachansa (phuqhat) irnaqawiwa khitinakatix (Allah) yupaychapki ukanakataki.

وَمَآ اَرْسَلْنٰكَ اِلَّا رَحْمَةً لِّلْعٰلَمِيْنَ

wa mā arsalnāka illā raḥmatal lil-‘ālamīn(a).

Ukat janiw jumarux (Muhammad) khithapxtamti jan ukasti (mä khuyapayasiñaw) taqi pachanakar khithapxsma.

قُلْ اِنَّمَا يُوْحٰىٓ اِلَيَّ اَنَّمَآ اِلٰهُكُمْ اِلٰهٌ وَّاحِدٌۚ فَهَلْ اَنْتُمْ مُّسْلِمُوْنَ

qul innamā yūḥā ilayya annamā ilāhukum ilāhuw wāḥid(un), fahal antum muslimūn(a).

(Muhammad) sañamawa: “Chiqpachansa, kunatix nayar uñacht’ayawaykitu ukax Tatitumax mä sapa Diosawa, ukhamax ¿(Jupar) katuyasxtati?”

فَاِنْ تَوَلَّوْا فَقُلْ اٰذَنْتُكُمْ عَلٰى سَوَاۤءٍۗ وَاِنْ اَدْرِيْٓ اَقَرِيْبٌ اَمْ بَعِيْدٌ مَّا تُوْعَدُوْنَ

fa in tawallau fa qul āżantukum ‘alā sawā'(in), wa in adrī aqarībun am ba‘īdum mā tū‘adūn(a).

Ukhamat jupanakax kutt’anipxani ukhax (Muhammad) sapxiwa, “nayax jumanakarux pachpa (yatichäwi) (jiwasanak taypin) puriyapxsma ukat janiw yatiskti kunatix jumanakar axsarapki ukax jak’ankiti jan ukax jayankpachati”.

اِنَّهٗ يَعْلَمُ الْجَهْرَ مِنَ الْقَوْلِ وَيَعْلَمُ مَا تَكْتُمُوْنَ

innahū ya‘lamul-jahra minal-qauli wa ya‘lamu mā taktumūn(a).

Chiqansa, Jupax (Allah) yatiwa kuntix jumax qhan arsupkta ukat Jupax yatirakiw kuntix imantapkta.

وَاِنْ اَدْرِيْ لَعَلَّهٗ فِتْنَةٌ لَّكُمْ وَمَتَاعٌ اِلٰى حِيْنٍ

wa in adrī la‘allahū fitnatul lakum wa matā‘un ilā ḥīn(in).

Ukat janiw yatkti, jumatakejj mä yantʼäspawa ukat horasapar puriñkamajj wali kusiskañawa.

قٰلَ رَبِّ احْكُمْ بِالْحَقِّۗ وَرَبُّنَا الرَّحْمٰنُ الْمُسْتَعَانُ عَلٰى مَا تَصِفُوْنَ ࣖ

qāla rabbiḥkum bil-ḥaqq(i), wa rabbunar-raḥmānul-musta‘ānu ‘alā mā taṣifūn(a).

Jupax (Muhammad) akham sänwa: "Tatitu, chiqapar amtäwinak churañamawa. Ukat Tatitujax wali khuyapt'ayasiriwa, jupat taqi kuntix arsuwaykta ukanakat yanapt'a mayipxta".