فَجَعَلْنٰهَا نَكَالًا لِّمَا بَيْنَ يَدَيْهَا وَمَا خَلْفَهَا وَمَوْعِظَةً لِّلْمُتَّقِيْنَ
faja‘alnāhā nakālal limā baina yadaihā wa mā khalfahā wa mau‘iẓatal lil-muttaqīn(a).
O la, an ye lasɔmini kɛ o wagati mɔgɔw ye, ani minw nana o kɔ, ani kalan ye Alaɲasiranbagaw ye.
تِلْكَ اٰيٰتُ اللّٰهِ نَتْلُوْهَا عَلَيْكَ بِالْحَقِّ ۗ وَاِنَّكَ لَمِنَ الْمُرْسَلِيْنَ ۔
tilka āyātullāhi natlūhā ‘alaika bil-ḥaqq(i), wa innaka laminal-mursalīn(a).
Nin ye Ala ka ayataw ye, An b’u kalan i ye ka ɲɛ ani i (Muhamadu) ye ciden ye tiɲɛ na.
اَلَمْ تَرَ اِلَى الَّذِيْ حَاۤجَّ اِبْرٰهٖمَ فِيْ رَبِّهٖٓ اَنْ اٰتٰىهُ اللّٰهُ الْمُلْكَ ۘ اِذْ قَالَ اِبْرٰهٖمُ رَبِّيَ الَّذِيْ يُحْيٖ وَيُمِيْتُۙ قَالَ اَنَا۠ اُحْيٖ وَاُمِيْتُ ۗ قَالَ اِبْرٰهٖمُ فَاِنَّ اللّٰهَ يَأْتِيْ بِالشَّمْسِ مِنَ الْمَشْرِقِ فَأْتِ بِهَا مِنَ الْمَغْرِبِ فَبُهِتَ الَّذِيْ كَفَرَ ۗوَاللّٰهُ لَا يَهْدِى الْقَوْمَ الظّٰلِمِيْنَۚ
alam tara ilal-lażī ḥājja ibrāhīma fī rabbihī an ātāhullāhul-mulk(a), iż qāla ibrāhīmu rabbiyal-lażī yuḥyī wa yumīt(u), qāla ana uḥyī wa umīt(u), qāla ibrāhīmu fa innallāha ya'tī bisy-syamsi minal-masyriqi fa'ti bihā minal-magribi fabuhital-lażī kafar(a), wallāhu lā yahdil-qaumaẓ-ẓālimīn(a).
Yala i m’a kɔrɔsi ko mɔgɔ minw tun be sɔsɔli kɛra ni Ibrayima ye a ka Matigi koo la, bari Ala tun ye masaya (fanga) di a ma. Tuma min na Ibrayima y’a fɔ ko: “Ne Matigi lo be ɲɛnamaya di, ka saya di,” a ko: “Ne fana be se ka ɲɛnamaya di ani ka saya di.” Ibrahima ko: «Ala ye tile lawuli ka bɔ kɔrɔn fɛ, o la, a y'a lawuli ka bɔ tileben fɛ.» O la, mɔgɔ min banna, o tigi ɲagaminin lo. Ala tɛ kojugukɛlaw bila sira kan.
كَدَأْبِ اٰلِ فِرْعَوْنَۙ وَالَّذِيْنَ مِنْ قَبْلِهِمْۗ كَذَّبُوْا بِاٰيٰتِنَاۚ فَاَخَذَهُمُ اللّٰهُ بِذُنُوْبِهِمْ ۗ وَاللّٰهُ شَدِيْدُ الْعِقَابِ
kada'bi āli fir‘aun(a), wal-lażīna min qablihim, każżabū bi'āyātinā, fa'akhażahumullāhu biżunūbihim, wallāhu syadīdul-‘iqāb(i).
(U ka cogoya) tun be komi Farahuna kɔmɔgɔw ni minw tun be yen ka kɔn u ɲɛ, olu ka cogoya. U ye an ka tagamasiɲɛw sɔsɔ, o la, Ala y’u ɲangi u ka jurumuw kosɔn. Ala ka ɲangili ka gwɛlɛ.
ضُرِبَتْ عَلَيْهِمُ الذِّلَّةُ اَيْنَ مَا ثُقِفُوْٓا اِلَّا بِحَبْلٍ مِّنَ اللّٰهِ وَحَبْلٍ مِّنَ النَّاسِ وَبَاۤءُوْ بِغَضَبٍ مِّنَ اللّٰهِ وَضُرِبَتْ عَلَيْهِمُ الْمَسْكَنَةُ ۗ ذٰلِكَ بِاَنَّهُمْ كَانُوْا يَكْفُرُوْنَ بِاٰيٰتِ اللّٰهِ وَيَقْتُلُوْنَ الْاَنْبِۢيَاۤءَ بِغَيْرِ حَقٍّۗ ذٰلِكَ بِمَا عَصَوْا وَّكَانُوْا يَعْتَدُوْنَ
Ḍuribat ‘alaihimuż-żillatu aina mā ṡuqifū illā biḥablim minallāhi wa ḥablim minan-nāsi wa bā'ū bigaḍabim minallāhi wa ḍuribat ‘alaihimul-maskanah(tu), żālika bi'annahum kānū yakfurūna bi'āyātillāhi wa yaqtulūnal-ambiyā'a bigairi ḥaqq(in), żālika bimā ‘aṣaw wa kānū ya‘tadūn(a).
U fanin be maloya la u be yɔrɔ o yɔrɔ, fɔɔ n’u (minɛ) Ala ka juru (diinɛ) la ani juru (layidu) ni adamadenw ye. U ye dimi sɔrɔ ka bɔ Ala fɛ ani u tun fanin be tɔɔrɔ la (tuma bɛɛ). O sababu ye ko u be Ala ka ayataw sɔsɔ, ka kiraw faga, k’a sɔrɔ joo (hakili tilennin) tɛ yen. O be kɛ sabu u tɛ mɛnni kɛ ani u be danw tiɲɛ.
قَدْ خَلَتْ مِنْ قَبْلِكُمْ سُنَنٌۙ فَسِيْرُوْا فِى الْاَرْضِ فَانْظُرُوْا كَيْفَ كَانَ عَاقِبَةُ الْمُكَذِّبِيْنَ
qad khalat min qablikum sunan(un), fa sīrū fil-arḍi fanẓurū kaifa kāna ‘āqibatul-mukażżibīn(a).
Tiɲɛ na, (Ala) ka sunnaw tɛmɛna aw ɲɛfɛ, o la, aw ka taga dugukolo yɔrɔ bɛɛ la, k’a filɛ, mɔgɔ minw be sɔsɔli kɛ, olu laban ye min ye.
اِنْ يَّمْسَسْكُمْ قَرْحٌ فَقَدْ مَسَّ الْقَوْمَ قَرْحٌ مِّثْلُهٗ ۗوَتِلْكَ الْاَيَّامُ نُدَاوِلُهَا بَيْنَ النَّاسِۚ وَلِيَعْلَمَ اللّٰهُ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَيَتَّخِذَ مِنْكُمْ شُهَدَاۤءَ ۗوَاللّٰهُ لَا يُحِبُّ الظّٰلِمِيْنَۙ
iy yamsaskum qarḥun faqad massal-qauma qarḥum miṡluh(ū), wa tilkal-ayyāmu nudāwiluhā binan-nās(i), wa liya‘lamallāhul-lażīna āmanū wa yattakhiża minkum syuhadā'(u), wallāhu lā yuḥibbuẓ-ẓālimīn(a).
N’i (Uhud kɛlɛ la) ye joli sɔrɔ, o tuma na, olu fana (Badiri kɛlɛ la) ye joli ɲɔgɔn sɔrɔ. Ani nin wagatiw (ɲɛtaga ni halakili) an be yɛlɛma yɛlɛma mɔgɔw cɛma (walisa u ka se ka kalan), ani walisa Ala ka lanabagaw (ni kafiriw) danfara ka bɔ ɲɔgɔn na, ani k’aw dɔw kɛ (ka ben i n’a fɔ) sarakaw. Ala fana tɛ kojugukɛlaw kanu.
وَكَاَيِّنْ مِّنْ نَّبِيٍّ قٰتَلَۙ مَعَهٗ رِبِّيُّوْنَ كَثِيْرٌۚ فَمَا وَهَنُوْا لِمَآ اَصَابَهُمْ فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ وَمَا ضَعُفُوْا وَمَا اسْتَكَانُوْا ۗ وَاللّٰهُ يُحِبُّ الصّٰبِرِيْنَ
wa ka'ayyim min nabiyyin qātal(a), ma‘ahū ribbiyyūna kaṡīr(un), famā wahanū limā aṣābahum fī sabīlillāhi wa mā ḍa‘ufū wa mastakānū, wallāhu yuḥibbuṣ-ṣābirīn(a).
Ani kira hakɛ min ye kɛlɛ kɛ ni Alaɲasiranbaga caaman ye. Balawo minw sera o ma Ala sira kan, o ma o fari faga, o ma o fari faga, o ma o yɛrɛ di (jugu ma). Ala fana be muɲubaga kanu.
۞ وَاتْلُ عَلَيْهِمْ نَبَاَ ابْنَيْ اٰدَمَ بِالْحَقِّۘ اِذْ قَرَّبَا قُرْبَانًا فَتُقُبِّلَ مِنْ اَحَدِهِمَا وَلَمْ يُتَقَبَّلْ مِنَ الْاٰخَرِۗ قَالَ لَاَقْتُلَنَّكَ ۗ قَالَ اِنَّمَا يَتَقَبَّلُ اللّٰهُ مِنَ الْمُتَّقِيْنَ
watlu ‘alaihim naba'abnai ādama bil-ḥaqqi iż qarrabā qurbānan fa tuqubbila min aḥadihimā wa lam yutaqabbal minal-ākhar(i), qāla la'aqtulannak(a), qāla innamā yataqabbalullāhu minal-muttaqīn(a).
Ani ka tiɲɛ fɔ (Muhamadu) ye Adama dencɛ fila ka maana kan, tuma min na u fila bɛɛ ye saraka bɔ, u kelen (Habil) ka (saraka) sɔnna, tɔ kelen (Qabil) ma sɔn. A (Qabil) ko: «Tiɲɛ na, ne bɛna i faga tiɲɛ na!» A (Habil) ko: «Tiɲɛ na, Ala tɛ sɔn (saraka) ma Alaɲasiranbagaw dɔrɔn fɛ.»
قَدْ سَاَلَهَا قَوْمٌ مِّنْ قَبْلِكُمْ ثُمَّ اَصْبَحُوْا بِهَا كٰفِرِيْنَ
qad sa'alahā qaumum min qablikum ṡumma aṣbaḥū bihā kāfirīn(a).
Tiɲɛ na, ka kɔn aw ɲɛ, mɔgɔ dɔw tun be yen minw tun be o ɲɔgɔn ɲininga (u ka kira fɛ), o kɔ, u kɛra kafiriw ye.
اَلَمْ يَرَوْا كَمْ اَهْلَكْنَا مِنْ قَبْلِهِمْ مِّنْ قَرْنٍ مَّكَّنّٰهُمْ فِى الْاَرْضِ مَا لَمْ نُمَكِّنْ لَّكُمْ وَاَرْسَلْنَا السَّمَاۤءَ عَلَيْهِمْ مِّدْرَارًا ۖوَّجَعَلْنَا الْاَنْهٰرَ تَجْرِيْ مِنْ تَحْتِهِمْ فَاَهْلَكْنٰهُمْ بِذُنُوْبِهِمْ وَاَنْشَأْنَا مِنْۢ بَعْدِهِمْ قَرْنًا اٰخَرِيْنَ
alam yarau kam ahlaknā min qablihim min qarnim makkanāhum fil-arḍi mā lam numakkil lakum wa arsalnas-samā'a ‘alaihim midrārā(n), wa ja‘alnal-anhāra tajrī min taḥtihim fa ahlaknāhum biżunūbihim wa ansya'nā mim ba‘dihim qarnan ākharīn(a).
Yala o m’a kɔrɔsi ko an ye bɔnsɔn hakɛ min halaki ka kɔn o ɲɛ, hali ni (o bɔnsɔnw) an y’u lɔyɔrɔ sigi dugukolo kan, o ye sabatili ye, an ma deli ka min di aw ma wa? An ye sanjiba bɔn u kan, ka bajiw woyo u jukɔrɔ, o kɔ, an y’u halaki o yɛrɛ ka jurumunw kosɔn, ka bɔnsɔn wɛrɛ dan o bɔnsɔn kɔ.
وَلَقَدِ اسْتُهْزِئَ بِرُسُلٍ مِّنْ قَبْلِكَ فَحَاقَ بِالَّذِيْنَ سَخِرُوْا مِنْهُمْ مَّا كَانُوْا بِهٖ يَسْتَهْزِءُوْنَ ࣖ
wa laqadistuhzi'a birusulim min qablika fa ḥāqa bil-lażīna sakhirū minhum mā kānū bihī yastahzi'ūn(a).
Ani tiɲɛ na, ciden dɔw minw tun be yen ka kɔn i ɲɛ (Muhamadu) ɲɛ, u y’u lɔgɔbɔ, fɔɔ minw tun b’u lɔgɔbɔ u ka yɛlɛko jaabi la, ɲangili jigira olu kan.
قُلْ سِيْرُوْا فِى الْاَرْضِ ثُمَّ انْظُرُوْا كَيْفَ كَانَ عَاقِبَةُ الْمُكَذِّبِيْنَ
qul sīrū fil-arḍi ṡummanẓurū kaifa kāna ‘āqibatul-mukażżibīn(a).
A fɔ (Muhamadu) ko: «Aw ye dugukolo sɛgɛsɛgɛ, o kɔ, aw ye galontigɛlaw laban ye min ye.»
وَلَقَدْ كُذِّبَتْ رُسُلٌ مِّنْ قَبْلِكَ فَصَبَرُوْا عَلٰى مَا كُذِّبُوْا وَاُوْذُوْا حَتّٰٓى اَتٰىهُمْ نَصْرُنَا ۚوَلَا مُبَدِّلَ لِكَلِمٰتِ اللّٰهِ ۚوَلَقَدْ جَاۤءَكَ مِنْ نَّبَإِ۟ى الْمُرْسَلِيْنَ
wa laqad kużżibat rusulum min qablika fa ṣabarū ‘alā mā kużżibū wa ūżū ḥattā atāhum naṣrunā, wa lā mubaddila likalimātillāh(i), wa laqad jā'aka min naba'il-mursalīn(a).
Tiɲɛ na, cidenw minw tun be yen ka kɔn aw ɲɛ, u ye ngalon tigɛ u la, nka u ye muɲu galonw ni tɔɔrɔw la, fɔɔ ka taga se an ka dɛmɛ ma. Ani foyi tɛ se ka Ala ka kumaw (latigɛw) yɛlɛma. Tiɲɛ na, cidenw ka kuma dɔ sera aw ma.
وَلَقَدْ اَرْسَلْنَآ اِلٰٓى اُمَمٍ مِّنْ قَبْلِكَ فَاَخَذْنٰهُمْ بِالْبَأْسَاۤءِ وَالضَّرَّاۤءِ لَعَلَّهُمْ يَتَضَرَّعُوْنَ
wa laqad arsalnā ilā umamim min qablika fa akhażnāhum bil-ba'sā'i waḍ-ḍarrā'i la‘allahum yataḍarra‘ūn(a).
Tiɲɛ na, an ye (cidenw) ci ka taga mɔgɔw fɛ minw tun be yen ka kɔn aw ɲɛ, o kɔ, an y’u tɔɔrɔ ni fantanya ni tɔɔrɔ ye, walisa u ka se ka Ala deli ni majigilenya ye.
سَيَقُوْلُ الَّذِيْنَ اَشْرَكُوْا لَوْ شَاۤءَ اللّٰهُ مَآ اَشْرَكْنَا وَلَآ اٰبَاۤؤُنَا وَلَا حَرَّمْنَا مِنْ شَيْءٍۗ كَذٰلِكَ كَذَّبَ الَّذِيْنَ مِنْ قَبْلِهِمْ حَتّٰى ذَاقُوْا بَأْسَنَاۗ قُلْ هَلْ عِنْدَكُمْ مِّنْ عِلْمٍ فَتُخْرِجُوْهُ لَنَاۗ اِنْ تَتَّبِعُوْنَ اِلَّا الظَّنَّ وَاِنْ اَنْتُمْ اِلَّا تَخْرُصُوْنَ
sayaqūlul-lażīna asyrakū lau syā'allāhu mā asyraknā wa lā ābā'unā wa lā ḥarramnā min syai'(in), każālika każżabal-lażīna min qablihim ḥattā żāqū ba'sanā, qul hal ‘indakum min ‘ilmin fa tukhrijūhu lanā, in tattabi‘ūna illaẓ-ẓanna wa in antum illā takhruṣūn(a).
Mushiriw bena a fɔ ko: «Ni Ala tun b’a fɛ, an tun tɛna jɛn n’a ye, an bɛmaw fana tun tɛna o kɛ, an fana tun tɛna foyi bali.» O cogo kelen na, mɔgɔ minw tun be galon tigɛ u ɲɛfɛ (cidenw) fɔɔ ka taga an ka ɲangili nɛnɛ. A fɔ (Muhamadu) ko: "Yala lɔnniya dɔ b'i bolo, i be se k'o fɔ an ye wa? I be min kɔ, o ye miiri dɔrɔn ye, i be miiri dɔrɔn."
وَكَمْ مِّنْ قَرْيَةٍ اَهْلَكْنٰهَا فَجَاۤءَهَا بَأْسُنَا بَيَاتًا اَوْ هُمْ قَاۤىِٕلُوْنَ
wa kam min qaryatin ahlaknāhā fa jā'ahā ba'sunā bayātan au hum qā'ilūn(a).
An ye jamana joli lo tiɲɛ, an ka tɔɔrɔ nana (a sigibagaw kan) sufɛ, walima n’u tun be lafiɲɛna tilefɛ.
فَمَا كَانَ دَعْوٰىهُمْ اِذْ جَاۤءَهُمْ بَأْسُنَآ اِلَّآ اَنْ قَالُوْٓا اِنَّا كُنَّا ظٰلِمِيْنَ
famā kāna da‘wāhum iż jā'ahum ba'sunā illā an qālū innā kunnā ẓālimīn(a).
O la, an ka tɔɔrɔ sera u ma tuma min na, u ka ŋunuŋunu tun tɛ foyi ye n’a ma fɔ ko: «Tiɲɛ na, anw lo tun ye kojugukɛlaw ye.»
فَكَذَّبُوْهُ فَاَنْجَيْنٰهُ وَالَّذِيْنَ مَعَهٗ فِى الْفُلْكِ وَاَغْرَقْنَا الَّذِيْنَ كَذَّبُوْا بِاٰيٰتِنَاۗ اِنَّهُمْ كَانُوْا قَوْمًا عَمِيْنَ ࣖ
fa każżabūhu fa anjaināhu wal-lażīna ma‘ahū fil-fulki wa agraqnal-lażīna każżabū bi'āyātinā, innahum kānū qauman ‘amīn(a).
O la, u banna a la (Nuhun). O kɔ, an y’ale ni minw tun be kurun kɔnɔ, an y’u kisi. Minw be an ka vɛrisew sɔsɔ, an b’olu tunu. Can ra, o ye jama ye min fiyentɔ lo (o jusukun ɲadenw).
فَاَنْجَيْنٰهُ وَالَّذِيْنَ مَعَهٗ بِرَحْمَةٍ مِّنَّا وَقَطَعْنَا دَابِرَ الَّذِيْنَ كَذَّبُوْا بِاٰيٰتِنَا وَمَا كَانُوْا مُؤْمِنِيْنَ ࣖ
fa anjaināhu wal-lażīna ma‘ahū biraḥmatim minnā wa qaṭa‘nā dābiral-lażīna każżabū bi'āyātinā wa mā kānū mu'minīn(a).
O la, an y’ale (Hudi) kisi ani minw tun b’a fɛ, an ka hinu fɛ, ani minw tun be an ka tagamasiɲɛw sɔsɔ, an y’olu halaki fɔɔ ka taga se u liliw ma. Olugu tɛ lanabagaw ye.
فَاَخَذَتْهُمُ الرَّجْفَةُ فَاَصْبَحُوْا فِيْ دَارِهِمْ جٰثِمِيْنَ
fa akhażathumur-rajfatu fa aṣbaḥū fī dārihim jāṡimīn(a).
O kɔ, dugukoloyɛrɛyɛrɛ y’u minɛ ani u lanin be u ka boon yiriw cɛma ani u sara.
فَتَوَلّٰى عَنْهُمْ وَقَالَ يٰقَوْمِ لَقَدْ اَبْلَغْتُكُمْ رِسَالَةَ رَبِّيْ وَنَصَحْتُ لَكُمْ وَلٰكِنْ لَّا تُحِبُّوْنَ النّٰصِحِيْنَ
fa tawallā ‘anhum wa qāla yā qaumi laqad ablagtukum risālata rabbī wa naṣaḥtu lakum wa lākil lā tuḥibbūnan-nāṣiḥīn(a).
O kɔ, a (Saleh) bɔra u kɔrɔ, k'a fɔ ko: "E ne ka mɔgɔw! Tiɲɛ na, ne ye ne ka Matigi ka cikan lase aw ma, ne ye aw ladi. Nka mɔgɔ minw be ladili di, olu man di aw ye."
وَاَمْطَرْنَا عَلَيْهِمْ مَّطَرًاۗ فَانْظُرْ كَيْفَ كَانَ عَاقِبَةُ الْمُجْرِمِيْنَ ࣖ
wa amṭarnā ‘alaihim maṭarā(n), fanẓur kaifa kāna ‘āqibatul-mujrimīn(a).
An ye sanji (kabakuruw) jigi u kan. O kama, mɔgɔ min be jurumun kɛ, i k’i janto o tigi la kosɔbɛ.
وَلَا تَقْعُدُوْا بِكُلِّ صِرَاطٍ تُوْعِدُوْنَ وَتَصُدُّوْنَ عَنْ سَبِيْلِ اللّٰهِ مَنْ اٰمَنَ بِهٖ وَتَبْغُوْنَهَا عِوَجًاۚ وَاذْكُرُوْٓا اِذْ كُنْتُمْ قَلِيْلًا فَكَثَّرَكُمْۖ وَانْظُرُوْا كَيْفَ كَانَ عَاقِبَةُ الْمُفْسِدِيْنَ
wa lā taq‘udū bikulli ṣirāṭin tū‘idūna wa taṣuddūna ‘an sabīlillāhi man āmana bihī wa tabgūnahā ‘iwajā(n), ważkurū iż kuntum qalīlan fa kaṡṡarakum, wanẓurū kaifa kāna ‘āqibatul-mufsidīn(a).
Aw kana sigi sira si kan, ka lanabagaw lasiran ani k’u bali ka bɔ Ala ka sira kan, ani k’a fɛ k’a labɔ. Aw ye aw hakiri to a ra, wagati min na aw tun man ca, o tuma na, Ala ka dɔ fara aw kan. Ani, minw be tiɲɛni kɛ, i k’i janto o la.
الَّذِيْنَ كَذَّبُوْا شُعَيْبًا كَاَنْ لَّمْ يَغْنَوْا فِيْهَاۚ اَلَّذِيْنَ كَذَّبُوْا شُعَيْبًا كَانُوْا هُمُ الْخٰسِرِيْنَ
al-lażīna każżabū syu‘aiban ka'allam yagnau fīhā, al-lażīna każżabū syu‘aiban kānū humul-khāsirīn(a).
Mɔgɔ minw tun be Shuaib sɔsɔ, u tun be komi u ma deli ka sigi o (jamana) kɔnɔ. Minw be Shuaib sɔsɔ, olu lo be bɔnɛ.
فَتَوَلّٰى عَنْهُمْ وَقَالَ يٰقَوْمِ لَقَدْ اَبْلَغْتُكُمْ رِسٰلٰتِ رَبِّيْ وَنَصَحْتُ لَكُمْۚ فَكَيْفَ اٰسٰى عَلٰى قَوْمٍ كٰفِرِيْنَ ࣖ
fa tawallā ‘anhum wa qāla yā qaumi laqad ablagtukum risālāti rabbī wa naṣaḥtu lakum, fa kaifa āsā ‘alā qaumin kāfirīn(a).
O la, Suwayibu bɔra u kɔrɔ k'a fɔ ko: "E ne ka mɔgɔw! Tiɲɛ na, ne ye n Matigi ka cikan lase aw ma, ne ye aw ladi. O la, ne bena dusukasi cogo di kafiriw kosɔn?"
وَمَآ اَرْسَلْنَا فِيْ قَرْيَةٍ مِّنْ نَّبِيٍّ اِلَّآ اَخَذْنَآ اَهْلَهَا بِالْبَأْسَاۤءِ وَالضَّرَّاۤءِ لَعَلَّهُمْ يَضَّرَّعُوْنَ
wa mā arsalnā fī qaryatim min nabiyyin illā akhażnā ahlahā bil-ba'sā'i waḍ-ḍarrā'i la‘allahum yaḍḍarra‘ūn(a).
An ma kira ci jamana dɔ la, (o jamana mɔgɔw banna o kira la), nka an ye gɛlɛya ni tɔɔrɔ lase jamana mɔgɔw ma walisa u k’u yɛrɛ majigi.
ثُمَّ بَدَّلْنَا مَكَانَ السَّيِّئَةِ الْحَسَنَةَ حَتّٰى عَفَوْا وَّقَالُوْا قَدْ مَسَّ اٰبَاۤءَنَا الضَّرَّاۤءُ وَالسَّرَّاۤءُ فَاَخَذْنٰهُمْ بَغْتَةً وَّهُمْ لَا يَشْعُرُوْنَ
Ṡumma baddalnā makānas-sayyi'atil-ḥasanata ḥattā ‘afau wa qālū qad massa ābā'anaḍ-ḍarrā'u was-sarrā'u fa akhażnāhum bagtataw wa hum lā yasy‘urūn(a).
O kɔ, an ye tɔɔrɔ nɔnabila ni diyanye ye (walisa u ka bɔnsɔnw n’u ka nafolo ka caya, o kɔ, u ko: «Tiɲɛ na, an bɛnbaw ye tɔɔrɔ ni diyabɔ sɔrɔ», o la, an ye tɔɔrɔ lase u ma yɔrɔnin kelen k’a sɔrɔ u m’a lɔn.
اَوَلَمْ يَهْدِ لِلَّذِيْنَ يَرِثُوْنَ الْاَرْضَ مِنْۢ بَعْدِ اَهْلِهَآ اَنْ لَّوْ نَشَاۤءُ اَصَبْنٰهُمْ بِذُنُوْبِهِمْۚ وَنَطْبَعُ عَلٰى قُلُوْبِهِمْ فَهُمْ لَا يَسْمَعُوْنَ
awalam yahdi lil-lażīna yariṡūnal-arḍa mim ba‘di ahlihā allau nasyā'u aṣabnāhum biżunūbihim, wa naṭba‘u ‘alā qulūbihim fahum lā yasma‘ūn(a).
Walima a ma gwɛ mɔgɔw ye minw be jamana dɔ tiɲɛ a sigibagaw (tununin kɔ) wa? Ko ni an tun b’a fɛ, an tun bɛna o ɲangi o ta jurumunw kosɔn; an y’u dusukunw datugu walisa u kana se ka (kalan) mɛn.
تِلْكَ الْقُرٰى نَقُصُّ عَلَيْكَ مِنْ اَنْۢبَاۤىِٕهَاۚ وَلَقَدْ جَاۤءَتْهُمْ رُسُلُهُمْ بِالْبَيِّنٰتِۚ فَمَا كَانُوْا لِيُؤْمِنُوْا بِمَا كَذَّبُوْا مِنْ قَبْلُۗ كَذٰلِكَ يَطْبَعُ اللّٰهُ عَلٰى قُلُوْبِ الْكٰفِرِيْنَ
tilkal-qurā naquṣṣu ‘alaika min ambā'ihā, wa laqad jā'athum rusuluhum bil-bayyināt(i), famā kānū liyu'minū bimā każżabū min qabl(u), każālika yaṭba‘ullāhu ‘alā qulūbil-kāfirīn(a).
Nin ye jamanaw ye (an ye minw halaki), an b’u ka maana dɔw fɔ aw ye. U ka cidenw tun nana u fɛ tiɲɛn na ni dalilu gwɛninw ye. Nka u tun ye min sɔsɔ ka kɔrɔ, u ma la o la (o fana). Ala bɛ kafiriw jusukunw datugu o cogo le ra.
ثُمَّ بَعَثْنَا مِنْۢ بَعْدِهِمْ مُّوْسٰى بِاٰيٰتِنَآ اِلٰى فِرْعَوْنَ وَمَلَا۟ىِٕهٖ فَظَلَمُوْا بِهَاۚ فَانْظُرْ كَيْفَ كَانَ عَاقِبَةُ الْمُفْسِدِيْنَ
Ṡumma ba‘aṡnā mim ba‘dihim mūsā bi'āyātinā ilā fir‘auna wa mala'ihī fa ẓalamū bihā, fanẓur kaifa kāna ‘āqibatul-mufsidīn(a).
O kɔ, an ye Musa ci n'an ka dalilu ye Farawona n'a ka jama kuntigiw fɛ, o kɔ, u ye dalilu nunu sɔsɔ. O kama, minw be tiɲɛni kɛ, i k’i janto o la min be kɛ u la.
وَاتْلُ عَلَيْهِمْ نَبَاَ الَّذِيْٓ اٰتَيْنٰهُ اٰيٰتِنَا فَانْسَلَخَ مِنْهَا فَاَتْبَعَهُ الشَّيْطٰنُ فَكَانَ مِنَ الْغَاوِيْنَ
watlu ‘alaihim naba'al-lażī ātaināhu āyātinā fansalakha minhā fa atba‘ahusy-syaiṭānu fa kāna minal-gāwīn(a).
An ye an ka ayataw di mɔgɔ min ma, aw k’o tigi kibaruya kalan (Muhamadu), o kɔ, a b’a yɛrɛ mabɔ ayataw la, o kɔ, Sutana be tugu a kɔ (fo a ka kɔrɔbɔ), o kɔ, a be kɛ mɔgɔ tununinw dɔ ye.
وَلَوْ شِئْنَا لَرَفَعْنٰهُ بِهَا وَلٰكِنَّهٗٓ اَخْلَدَ اِلَى الْاَرْضِ وَاتَّبَعَ هَوٰىهُۚ فَمَثَلُهٗ كَمَثَلِ الْكَلْبِۚ اِنْ تَحْمِلْ عَلَيْهِ يَلْهَثْ اَوْ تَتْرُكْهُ يَلْهَثْۗ ذٰلِكَ مَثَلُ الْقَوْمِ الَّذِيْنَ كَذَّبُوْا بِاٰيٰتِنَاۚ فَاقْصُصِ الْقَصَصَ لَعَلَّهُمْ يَتَفَكَّرُوْنَ
wa lau syi'nā larafa‘nāhu bihā wa lākinnahū akhlada ilal-arḍi wattaba‘a hawāh(u), fa maṡaluhū kamaṡalil-kalb(i), in taḥmil ‘alaihi yalhaṡ au tatrukūhu yalhaṡ, żālika maṡalul-qaumil-lażīna każżabū bi'āyātinā, faqṣuṣil-qaṣaṣa la‘allahum yatafakkarūn(a).
Ani n’an tun b’a fɛ, an tun bena (a ka nivo) kɔrɔta n’o (aya) ye, nka a tun be sinsin diɲɛ kan ani a tun be tugura a ka negelakow kɔ, o tuma na, a ka misaliya be komi wulu, n’i y’a gwɛn i b’a nɛɛn bɔ ani n’i y’a to a b’a nɛɛn bɔ (o fana). Minw be an ka vɛrisew sɔsɔ, olu ka ntalen ye nin ye. O kama, o maanaw lakali walisa u ka miiri.
سَاۤءَ مَثَلًا ۨالْقَوْمُ الَّذِيْنَ كَذَّبُوْا بِاٰيٰتِنَا وَاَنْفُسَهُمْ كَانُوْا يَظْلِمُوْنَ
sā'a maṡalanil-qaumul-lażīna każżabū bi'āyātinā wa anfusahum kānū yaẓlimūn(a).
Minw bɛ an ka vɛrisew sɔsɔ, olu ka misaliya ka jugu kosɛbɛ; o bɛ kojugu kɛ o yɛrɛ ra.
كَدَأْبِ اٰلِ فِرْعَوْنَۙ وَالَّذِيْنَ مِنْ قَبْلِهِمْۗ كَفَرُوْا بِاٰيٰتِ اللّٰهِ فَاَخَذَهُمُ اللّٰهُ بِذُنُوْبِهِمْۗ اِنَّ اللّٰهَ قَوِيٌّ شَدِيْدُ الْعِقَابِ
kada'bi āli fir‘aun(a), wal-lażīna min qablihim, kafarū bi'āyātillāhi fa akhażahumullāhu biżunūbihim, innallāha qawiyyun syadīdul-‘iqāb(i).
(U ka koow cogoya) tun be i n’a fɔ Farahuna kɔmɔgɔw ni minw tun be yen ka kɔn u ɲɛ. U ye Ala ka ayataw sɔsɔ, o la, Ala y’u ɲangi u ka jurumuw kosɔn. Tiɲɛ na, Ala ye Sebagayabɛɛtigi ye ani a ka ɲangili ka gwɛlɛ kosɔbɛ.
كَدَأْبِ اٰلِ فِرْعَوْنَۙ وَالَّذِيْنَ مِنْ قَبْلِهِمْۚ كَذَّبُوْا بِاٰيٰتِ رَبِّهِمْ فَاَهْلَكْنٰهُمْ بِذُنُوْبِهِمْ وَاَغْرَقْنَآ اٰلَ فِرْعَوْنَۚ وَكُلٌّ كَانُوْا ظٰلِمِيْنَ
kada'bi āli fir‘aun(a), wal-lażīna min qablihim, każżabū bi'āyāti rabbihim fa ahlaknāhum biżunūbihim wa agraqnā āla fir‘aun(a), wa kullun kānū ẓālimīn(a).
(U ka koow cogoya) tun be i n’a fɔ Farahuna kɔmɔgɔw ni minw tun be yen ka kɔn u ɲɛ. U y’u ka Matigi ka vɛrisew sɔsɔ, o la, an y’u halaki u ka jurumunw kosɔn, an ye Firawona n’a nɔfɛmɔgɔw tunu jii la; sabu mɔgɔ terenbariw lo.
كَالَّذِيْنَ مِنْ قَبْلِكُمْ كَانُوْٓا اَشَدَّ مِنْكُمْ قُوَّةً وَّاَكْثَرَ اَمْوَالًا وَّاَوْلَادًاۗ فَاسْتَمْتَعُوْا بِخَلَاقِهِمْ فَاسْتَمْتَعْتُمْ بِخَلَاقِكُمْ كَمَا اسْتَمْتَعَ الَّذِيْنَ مِنْ قَبْلِكُمْ بِخَلَاقِهِمْ وَخُضْتُمْ كَالَّذِيْ خَاضُوْاۗ اُولٰۤىِٕكَ حَبِطَتْ اَعْمَالُهُمْ فِى الدُّنْيَا وَالْاٰخِرَةِ ۚوَاُولٰۤىِٕكَ هُمُ الْخٰسِرُوْنَ
kal-lażīna min qablikum kānū asyadda minkum quwwataw wa akṡara amwālaw wa aulādā(n), fastamta‘ū bikhalāqihim fastamta‘tum bikhalāqikum kamastamta‘al-lażīna min qablikum bikhalāqihim wa khuḍtum kal-lażī khāḍū, ulā'ika ḥabiṭat amāluhum fid-dun-yā wal-ākhirah(ti), ulā'ika humul-khāsirūn(a).
(aw filankafow ni musiriw ka cogoya) be i n’a fɔ minw tun be yen ka kɔn aw ɲɛ, u ka fanga ka bon n’aw ye, ani u ka nafolo n’u ka deenw ka ca. O la, u y’u ka niyɔrɔ diyabɔ, ani i y’i ka niyɔrɔ diyabɔ i n’a fɔ minw tun be yen ka kɔn i ka niyɔrɔ ɲɛ, ani i be kuma (ngalonkow) koo la i n’a fɔ u be kuma u koo la cogo min na. U ka kɛwalew be kɛ gwansanw ye diɲɛ ni lahara. Olugu le bɛ bɔnɛ.
اَلَمْ يَأْتِهِمْ نَبَاُ الَّذِيْنَ مِنْ قَبْلِهِمْ قَوْمِ نُوْحٍ وَّعَادٍ وَّثَمُوْدَ ەۙ وَقَوْمِ اِبْرٰهِيْمَ وَاَصْحٰبِ مَدْيَنَ وَالْمُؤْتَفِكٰتِۗ اَتَتْهُمْ رُسُلُهُمْ بِالْبَيِّنٰتِۚ فَمَا كَانَ اللّٰهُ لِيَظْلِمَهُمْ وَلٰكِنْ كَانُوْٓا اَنْفُسَهُمْ يَظْلِمُوْنَ
alam ya'tihim naba'ul-lażīna min qablihim qaumi nūḥiw wa ‘ādiw wa ṡamūd(a), wa qaumi ibrāhīma wa aṣḥābi madyana wal-mu'tafikāt(i), atathum rusuluhum bil-bayyināt(i), famā kānallāhu liyaẓlimahum wa lākin kānū anfusahum yaẓlimūn(a).
Yala kibaro ma se o ma (minw tun be yen ka kɔn u ɲɛ), (o ye Nuhun ka mɔgɔw ye, ani Adi, ani Samudu, ani Ibrayima ka mɔgɔw, ani Madiyan mɔgɔw, ani jamana minw tun halakira, olu sigibagaw koo la wa? Cidenw tun nana o fɛ ka na ni dalilu gwɛninw ye; Ala ma kojugu kɛ u la, u y’u yɛrɛ tɔɔrɔ.
وَلَقَدْ اَهْلَكْنَا الْقُرُوْنَ مِنْ قَبْلِكُمْ لَمَّا ظَلَمُوْاۙ وَجَاۤءَتْهُمْ رُسُلُهُمْ بِالْبَيِّنٰتِ وَمَا كَانُوْا لِيُؤْمِنُوْا ۗ كَذٰلِكَ نَجْزِى الْقَوْمَ الْمُجْرِمِيْنَ
wa laqad ahlaknal-qurūna min qablikum lammā ẓalamū, wa jā'athum rusuluhum bil-bayyināti wa mā kānū liyu'minū, każālika najzil-qaumal-mujrimīn(a).
Tiɲɛ na, an ye mɔgɔw halaki i ɲa, tuma min na u ye tilenbaliyakow kɛ, hali n'u ka cidenw tun nana ni kunnafoni (tiɲɛnw) ye, nga u tun t'a fɛ ka la a la fiyo. An be jurumun kɛbagaw sara ten.
بَلْ كَذَّبُوْا بِمَا لَمْ يُحِيْطُوْا بِعِلْمِهٖ وَلَمَّا يَأْتِهِمْ تَأْوِيْلُهٗۗ كَذٰلِكَ كَذَّبَ الَّذِيْنَ مِنْ قَبْلِهِمْ فَانْظُرْ كَيْفَ كَانَ عَاقِبَةُ الظّٰلِمِيْنَ
bal każżabū bimā lam yuḥīṭū bi‘ilmihī wa lammā ya'tihim ta'wīluh(ū), każālika każżabal-lażīna min qablihim fanẓur kaifa kāna ‘āqibatuẓ-ẓālimīn(a).
Tiɲɛn na (tiɲɛn lo), u tɛ min lɔn ka ɲɛ fɔlɔ ani u ma ɲɛfɔli sɔrɔ o la, u be ban o la. O cogo kelen na, mɔgɔ minw tun be yen ka kɔn u ɲɛ, olu tun ye ban (ciden). O kama, i k’i janto mɔgɔ tilenbaliw ka nɔfɛkow la.
فَكَذَّبُوْهُ فَنَجَّيْنٰهُ وَمَنْ مَّعَهٗ فِى الْفُلْكِ وَجَعَلْنٰهُمْ خَلٰۤىِٕفَ وَاَغْرَقْنَا الَّذِيْنَ كَذَّبُوْا بِاٰيٰتِنَاۚ فَانْظُرْ كَيْفَ كَانَ عَاقِبَةُ الْمُنْذَرِيْنَ
fa każżabūhu fa najjaināhu wa mam ma‘ahū fil-fulki wa ja‘alnāhum khalā'ifa wa agraqnal-lażīna każżabū bi'āyātinā, fanẓur kaifa kāna ‘āqibatul-munżarīn(a).
O kɔ, u ye ngalon tigɛ a kan (Nuhun), o kɔ, an y’ale ni minw tun be kurun kɔnɔ, an y’u kisi, an y’u kɛ kalifaw ye, an ye minw tun be an ka ayataw tiɲɛtigiya, an y’u tunu jii la. O kama, mɔgɔ minw lasɔmina, i k’i janto u ka koow laban na.
فَالْيَوْمَ نُنَجِّيْكَ بِبَدَنِكَ لِتَكُوْنَ لِمَنْ خَلْفَكَ اٰيَةً ۗوَاِنَّ كَثِيْرًا مِّنَ النَّاسِ عَنْ اٰيٰتِنَا لَغٰفِلُوْنَ ࣖ
fal yauma nunajjīka bibadanika litakūna liman khalfaka āyah(tan), wa inna kaṡīram minan-nāsi ‘an āyātinā lagāfilūn(a).
O la, bi, an y’i farikolo kisi walisa i ka kɛ kalan ye mɔgɔ minw bena na i kɔ, nka mɔgɔ fanba t’an ka tagamasiɲɛw (fanga) lamɛn.
فَهَلْ يَنْتَظِرُوْنَ اِلَّا مِثْلَ اَيَّامِ الَّذِيْنَ خَلَوْا مِنْ قَبْلِهِمْۗ قُلْ فَانْتَظِرُوْٓا اِنِّيْ مَعَكُمْ مِّنَ الْمُنْتَظِرِيْنَ
fahal yantaẓirūna illā miṡla ayyāmil-lażīna khalau min qablihim, qul fantaẓirū innī ma‘akum minal-muntaẓirīn(a).
O la, u tɛ foyi kɔnɔ fɔɔ (koow) minw ni koow (minw kɛra) minw kɛra ka kɔn u ɲɛ. A fɔ ko: «O la, i ka kɔnɔni kɛ, ne fana ye mɔgɔ dɔ ye min be kɔnɔni kɛra n’i ye.»
تِلْكَ مِنْ اَنْۢبَاۤءِ الْغَيْبِ نُوْحِيْهَآ اِلَيْكَ ۚمَا كُنْتَ تَعْلَمُهَآ اَنْتَ وَلَا قَوْمُكَ مِنْ قَبْلِ هٰذَاۚ فَاصْبِرْۚ اِنَّ الْعَاقِبَةَ لِلْمُتَّقِيْنَ ࣖ
tilka min ambā'il-gaibi nūḥīhā ilaik(a), mā kunta ta‘lamuhā anta wa lā qaumuka min qabli hāżā, faṣbir, innal-‘āqibata lil-muttaqīn(a).
O ye kibaro yebali dɔw ye, an ye minw jigi i kan (Muhamadu); aw tun ma o lɔn abada ani aw ta mɔgɔw fana tun ma o lɔn ka kɔn nin ɲɛ. O la, aw ka muɲu, tiɲɛn na, (ɲuman) be bɔ Alakow la.
وَيٰقَوْمِ لَا يَجْرِمَنَّكُمْ شِقَاقِيْٓ اَنْ يُّصِيْبَكُمْ مِّثْلُ مَآ اَصَابَ قَوْمَ نُوْحٍ اَوْ قَوْمَ هُوْدٍ اَوْ قَوْمَ صٰلِحٍ ۗوَمَا قَوْمُ لُوْطٍ مِّنْكُمْ بِبَعِيْدٍ
wa yā qaumi lā yajrimannakum syiqāqī ay yuṣībakum miṡlu mā aṣāba qauma nūḥin au qauma hūdin au qauma ṣāliḥ(in), wa mā qaumu lūṭim minkum biba‘īd(in).
Ayiwa, ne ta mɔgɔw! Kɛlɛ min be ne (ni ele) cɛ, o kana kɛ sababu ye k’i lasun ka jurumun kɛ, walisa i ka tɔɔrɔ i n’a fɔ min kɛra Nuhun ka mɔgɔw la, Hudi ka mɔgɔw wala Saleh ka mɔgɔw, k’a sɔrɔ Luti ka mɔgɔw tun man jan i la.
ذٰلِكَ مِنْ اَنْۢبَاۤءِ الْقُرٰى نَقُصُّهٗ عَلَيْكَ مِنْهَا قَاۤىِٕمٌ وَّحَصِيْدٌ
Żālika min ambā'il-qurā naquṣṣuhū ‘alaika minhā qā'imuw wa ḥaṣīd(un).
Nin ye kibaro dɔw ye jamanaw (minw tiɲɛna) kan, an ye minw fɔ i ye (Muhamadu). O jamana dɔw la, u nɔɔ bele be yen ani dɔw tiɲɛna.
وَمَا ظَلَمْنٰهُمْ وَلٰكِنْ ظَلَمُوْٓا اَنْفُسَهُمْ فَمَآ اَغْنَتْ عَنْهُمْ اٰلِهَتُهُمُ الَّتِيْ يَدْعُوْنَ مِنْ دُوْنِ اللّٰهِ مِنْ شَيْءٍ لَّمَّا جَاۤءَ اَمْرُ رَبِّكَۗ وَمَا زَادُوْهُمْ غَيْرَ تَتْبِيْبٍ
wa mā ẓalamnāhum wa lākin ẓalamū anfusahum famā agnat ‘anhum ālihatuhumul-latī yad‘ūna min dūnillāhi min syai'il lammā jā'a amru rabbik(a), wa mā zādūhum gaira tatbīb(in).
An ma tɔɲɔri kɛ o ra, nka olugu le tun bɛ tɔɲɔri kɛ o yɛrɛw ra, sabu o tun bɛ minw bato Ala kɔ, o ma nafa foyi ɲa o ye, i Matigi ta tɔɔrɔ nana tuma min na. O batoli be dɔ fara u ka halakili kan dɔrɔn.
وَكَذٰلِكَ اَخْذُ رَبِّكَ اِذَآ اَخَذَ الْقُرٰى وَهِيَ ظَالِمَةٌ ۗاِنَّ اَخْذَهٗٓ اَلِيْمٌ شَدِيْدٌ
wa każālika akhżu rabbika iżā akhażal-qurā wa hiya ẓālimah(tun), inna akhżahū alīmun syadīd(un).
O ye i Matigi ka ɲangili ye, n’a be jamanaw tɔɔrɔ, minw be tilenbaliyakow kɛ. Tiɲɛn na, a ka ɲangili be mɔgɔ tɔɔrɔ kosɔbɛ, a ka gwɛlɛ kosɔbɛ.
اِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَاٰيَةً لِّمَنْ خَافَ عَذَابَ الْاٰخِرَةِ ۗذٰلِكَ يَوْمٌ مَّجْمُوْعٌۙ لَّهُ النَّاسُ وَذٰلِكَ يَوْمٌ مَّشْهُوْدٌ
inna fī żālika la'āyatal liman khāfa ‘ażābal-ākhirah(ti), żālika yaumum majmū‘(un), lahun-nāsu wa żālika yaumum masyhūd(un).
Tiɲɛn na, minw be siranna saya ɲangili ɲɛ, kalan ka kan ka sɔrɔ o koo la. O loon lo, adamadenw bɛɛ be lajɛn (ka jate), ani o loon lo be seereya kɛ (danfɛnw bɛɛ).
وَكُلًّا نَّقُصُّ عَلَيْكَ مِنْ اَنْۢبَاۤءِ الرُّسُلِ مَا نُثَبِّتُ بِهٖ فُؤَادَكَ وَجَاۤءَكَ فِيْ هٰذِهِ الْحَقُّ وَمَوْعِظَةٌ وَّذِكْرٰى لِلْمُؤْمِنِيْنَ
wa kullan naquṣṣu ‘alaika min ambā'ir-rusuli mā nuṡabbitu bihī fu'ādaka wa jā'aka fī hāżihil-ḥaqqu wa mau‘iẓatuw wa żikrā lil-mu'minīn(a).
Ani cidenw ka maanaw bɛɛ, an b’u fɔ aw ye (Muhamadu), walisa n’o maanaw ye, an k’aw dusukunw sabati; ani o kɔnɔ, tiɲɛ (bɛɛ) dira aw ma, ladili ani lasɔmini lanabagaw ye.