فَجَعَلْنٰهَا نَكَالًا لِّمَا بَيْنَ يَدَيْهَا وَمَا خَلْفَهَا وَمَوْعِظَةً لِّلْمُتَّقِيْنَ
faja‘alnāhā nakālal limā baina yadaihā wa mā khalfahā wa mau‘iẓatal lil-muttaqīn(a).
Муса үҙ халҡына: «Аллаһ һеҙгә бейә һуйырға ҡуша», – тигән. “Беҙҙән мыҫҡыл итергә уйлайһыңмы?” Ул (Муса) яуап бирҙе: «Мин наҙандарҙан булмаҫ өсөн Аллаһҡа һыйынам».
تِلْكَ اٰيٰتُ اللّٰهِ نَتْلُوْهَا عَلَيْكَ بِالْحَقِّ ۗ وَاِنَّكَ لَمِنَ الْمُرْسَلِيْنَ ۔
tilka āyātullāhi natlūhā ‘alaika bil-ḥaqq(i), wa innaka laminal-mursalīn(a).
Был Аллаһтың аяттары, Беҙ уларҙы һиңә дөрөҫ уҡыйбыҙ һәм һин (Мөхәммәт) ысынлап та рәсүл.
اَلَمْ تَرَ اِلَى الَّذِيْ حَاۤجَّ اِبْرٰهٖمَ فِيْ رَبِّهٖٓ اَنْ اٰتٰىهُ اللّٰهُ الْمُلْكَ ۘ اِذْ قَالَ اِبْرٰهٖمُ رَبِّيَ الَّذِيْ يُحْيٖ وَيُمِيْتُۙ قَالَ اَنَا۠ اُحْيٖ وَاُمِيْتُ ۗ قَالَ اِبْرٰهٖمُ فَاِنَّ اللّٰهَ يَأْتِيْ بِالشَّمْسِ مِنَ الْمَشْرِقِ فَأْتِ بِهَا مِنَ الْمَغْرِبِ فَبُهِتَ الَّذِيْ كَفَرَ ۗوَاللّٰهُ لَا يَهْدِى الْقَوْمَ الظّٰلِمِيْنَۚ
alam tara ilal-lażī ḥājja ibrāhīma fī rabbihī an ātāhullāhul-mulk(a), iż qāla ibrāhīmu rabbiyal-lażī yuḥyī wa yumīt(u), qāla ana uḥyī wa umīt(u), qāla ibrāhīmu fa innallāha ya'tī bisy-syamsi minal-masyriqi fa'ti bihā minal-magribi fabuhital-lażī kafar(a), wallāhu lā yahdil-qaumaẓ-ẓālimīn(a).
Ибраһим менән уның Раббыһы тураһында бәхәсләшкән кешеләргә иғтибар итмәнегеҙме, сөнки Аллаһы Тәғәлә уға батшалыҡ (ҡөҙрәт) биргән. Ибраһим: «Минең Раббым — терелтеүсе һәм үлтереүсе», — тигәс, «Мин терелтә лә, үлтерә лә алам .
كَدَأْبِ اٰلِ فِرْعَوْنَۙ وَالَّذِيْنَ مِنْ قَبْلِهِمْۗ كَذَّبُوْا بِاٰيٰتِنَاۚ فَاَخَذَهُمُ اللّٰهُ بِذُنُوْبِهِمْ ۗ وَاللّٰهُ شَدِيْدُ الْعِقَابِ
kada'bi āli fir‘aun(a), wal-lażīna min qablihim, każżabū bi'āyātinā, fa'akhażahumullāhu biżunūbihim, wallāhu syadīdul-‘iqāb(i).
(Уларҙың хәле) Фирғәүен эйәрселәренең һәм уларҙан элек йәшәгән кешеләрҙең хәленә оҡшаған. Улар Беҙҙең аяттарыбыҙҙы ялғанға сығарҙы, шуға күрә Алла уларҙы гонаһтары өсөн язаға тарттырҙы. Аллаһтың язаһы бик ҡаты.
ضُرِبَتْ عَلَيْهِمُ الذِّلَّةُ اَيْنَ مَا ثُقِفُوْٓا اِلَّا بِحَبْلٍ مِّنَ اللّٰهِ وَحَبْلٍ مِّنَ النَّاسِ وَبَاۤءُوْ بِغَضَبٍ مِّنَ اللّٰهِ وَضُرِبَتْ عَلَيْهِمُ الْمَسْكَنَةُ ۗ ذٰلِكَ بِاَنَّهُمْ كَانُوْا يَكْفُرُوْنَ بِاٰيٰتِ اللّٰهِ وَيَقْتُلُوْنَ الْاَنْبِۢيَاۤءَ بِغَيْرِ حَقٍّۗ ذٰلِكَ بِمَا عَصَوْا وَّكَانُوْا يَعْتَدُوْنَ
Ḍuribat ‘alaihimuż-żillatu aina mā ṡuqifū illā biḥablim minallāhi wa ḥablim minan-nāsi wa bā'ū bigaḍabim minallāhi wa ḍuribat ‘alaihimul-maskanah(tu), żālika bi'annahum kānū yakfurūna bi'āyātillāhi wa yaqtulūnal-ambiyā'a bigairi ḥaqq(in), żālika bimā ‘aṣaw wa kānū ya‘tadūn(a).
Улар ҡайҙа ғына булһалар ҙа, кәмһетеү менән тулы, әгәр ҙә улар Аллаһтың бауына (диненә) һәм кешеләр менән арҡанға (килешеүгә) (тотоп) тормаһалар. Улар Аллаһтан асыу алды һәм (һәр ваҡыт) ҡайғы-хәсрәт менән тулды. Сөнки улар Аллаһтың аяттарын инҡар итә һәм пәйғәмбәрҙәрҙе үлтерә, бер ниндәй ҙә хаҡ (дөрөҫ аҡыл) булмай. Сөнки улар тыңлауһыҙ, сиктәрҙе үтә.
قَدْ خَلَتْ مِنْ قَبْلِكُمْ سُنَنٌۙ فَسِيْرُوْا فِى الْاَرْضِ فَانْظُرُوْا كَيْفَ كَانَ عَاقِبَةُ الْمُكَذِّبِيْنَ
qad khalat min qablikum sunan(un), fa sīrū fil-arḍi fanẓurū kaifa kāna ‘āqibatul-mukażżibīn(a).
Ысынлап та, һеҙҙән алда (Аллаһтың) сөннәттәре үткән, шуға күрә Ер йөҙөнөң (бөтә мөйөштәренә) сәйәхәт ҡылығыҙ һәм инҡар итеүселәрҙең (пәйғәмбәрҙәрҙең) аҙағы нисек булырын күрегеҙ.
اِنْ يَّمْسَسْكُمْ قَرْحٌ فَقَدْ مَسَّ الْقَوْمَ قَرْحٌ مِّثْلُهٗ ۗوَتِلْكَ الْاَيَّامُ نُدَاوِلُهَا بَيْنَ النَّاسِۚ وَلِيَعْلَمَ اللّٰهُ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَيَتَّخِذَ مِنْكُمْ شُهَدَاۤءَ ۗوَاللّٰهُ لَا يُحِبُّ الظّٰلِمِيْنَۙ
iy yamsaskum qarḥun faqad massal-qauma qarḥum miṡluh(ū), wa tilkal-ayyāmu nudāwiluhā binan-nās(i), wa liya‘lamallāhul-lażīna āmanū wa yattakhiża minkum syuhadā'(u), wallāhu lā yuḥibbuẓ-ẓālimīn(a).
Әгәр ҙә һин яра алһаң (Ухуд һуғышында), тимәк, улар ҙа шундай уҡ яра алған (Бәҙер һуғышында). Беҙ кешеләр араһында (уңыш һәм һәләкәт) осорҙарҙы (улар ғибрәт алһын өсөн), Аллаһ мөьминдәрҙе (кафырҙарҙан) айырһын өсөн һәм арағыҙҙан ҡайһы берәүҙәрҙе шәһит итһен өсөн алмаштырып торабыҙ. Аллаһ залимдарҙы яратмай.
وَكَاَيِّنْ مِّنْ نَّبِيٍّ قٰتَلَۙ مَعَهٗ رِبِّيُّوْنَ كَثِيْرٌۚ فَمَا وَهَنُوْا لِمَآ اَصَابَهُمْ فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ وَمَا ضَعُفُوْا وَمَا اسْتَكَانُوْا ۗ وَاللّٰهُ يُحِبُّ الصّٰبِرِيْنَ
wa ka'ayyim min nabiyyin qātal(a), ma‘ahū ribbiyyūna kaṡīr(un), famā wahanū limā aṣābahum fī sabīlillāhi wa mā ḍa‘ufū wa mastakānū, wallāhu yuḥibbuṣ-ṣābirīn(a).
Ә күпме пәйғәмбәрҙәр күп һанлы диндар шәкерттәр менән бергә һуғышҡа киткән. Аллаһ юлында үҙҙәренә килгән бәлә-ҡазалар арҡаһында көсһөҙләнмәнеләр, рухтарын юғалтманылар һәм (дошманға) бирелмәнеләр. Аллаһ сабыр булғандарҙы ярата.
۞ وَاتْلُ عَلَيْهِمْ نَبَاَ ابْنَيْ اٰدَمَ بِالْحَقِّۘ اِذْ قَرَّبَا قُرْبَانًا فَتُقُبِّلَ مِنْ اَحَدِهِمَا وَلَمْ يُتَقَبَّلْ مِنَ الْاٰخَرِۗ قَالَ لَاَقْتُلَنَّكَ ۗ قَالَ اِنَّمَا يَتَقَبَّلُ اللّٰهُ مِنَ الْمُتَّقِيْنَ
watlu ‘alaihim naba'abnai ādama bil-ḥaqqi iż qarrabā qurbānan fa tuqubbila min aḥadihimā wa lam yutaqabbal minal-ākhar(i), qāla la'aqtulannak(a), qāla innamā yataqabbalullāhu minal-muttaqīn(a).
Һәм уларға (Мөхәммәткә) Әҙәмдең ике улы тураһында хәҡиҡәтте һөйлә: улар икеһе лә ҡорбан салғас, береһенең (Хәбилдең) (ҡорбаны) ҡабул булды, икенсеһенең (Ҡәбилдең) (ҡорбаны) ҡабул ителмәне. Ул (Ҡабил): «Ысынлап та, мин һине мотлаҡ үлтерәсәкмен!» Ул (Хәбил): «Ысынлап та, Аллаһ тик тәҡүәлеләрҙән генә саҙаҡа ҡабул итә», — тигән.
قَدْ سَاَلَهَا قَوْمٌ مِّنْ قَبْلِكُمْ ثُمَّ اَصْبَحُوْا بِهَا كٰفِرِيْنَ
qad sa'alahā qaumum min qablikum ṡumma aṣbaḥū bihā kāfirīn(a).
Ысынлап та, һеҙҙән алда бер төркөм кешеләр булған, улар ҙа (үҙ пәйғәмбәренә) оҡшаш һорауҙар биргән, һуңынан улар кафыр булған.
اَلَمْ يَرَوْا كَمْ اَهْلَكْنَا مِنْ قَبْلِهِمْ مِّنْ قَرْنٍ مَّكَّنّٰهُمْ فِى الْاَرْضِ مَا لَمْ نُمَكِّنْ لَّكُمْ وَاَرْسَلْنَا السَّمَاۤءَ عَلَيْهِمْ مِّدْرَارًا ۖوَّجَعَلْنَا الْاَنْهٰرَ تَجْرِيْ مِنْ تَحْتِهِمْ فَاَهْلَكْنٰهُمْ بِذُنُوْبِهِمْ وَاَنْشَأْنَا مِنْۢ بَعْدِهِمْ قَرْنًا اٰخَرِيْنَ
alam yarau kam ahlaknā min qablihim min qarnim makkanāhum fil-arḍi mā lam numakkil lakum wa arsalnas-samā'a ‘alaihim midrārā(n), wa ja‘alnal-anhāra tajrī min taḥtihim fa ahlaknāhum biżunūbihim wa ansya'nā mim ba‘dihim qarnan ākharīn(a).
Беҙ үҙҙәренән алда күпме быуындарҙы юҡ иткәнебеҙгә иғтибар итмәнеләрме, хатта (ул быуындарҙы) Ер йөҙөндәге урындарын, йәғни һеҙгә бер ҡасан да бирмәгән ныҡлыҡты нығыттыҡ. Беҙ уларға ҡойма ямғыр яуҙырҙыҡ, аҫтарынан йылғалар ағыҙҙыҡ, һуңынан уларҙы үҙ гонаһтары өсөн һәләк иттек һәм уларҙың быуындары артынан икенсе быуын барлыҡҡа килтерҙек.
وَلَقَدِ اسْتُهْزِئَ بِرُسُلٍ مِّنْ قَبْلِكَ فَحَاقَ بِالَّذِيْنَ سَخِرُوْا مِنْهُمْ مَّا كَانُوْا بِهٖ يَسْتَهْزِءُوْنَ ࣖ
wa laqadistuhzi'a birusulim min qablika fa ḥāqa bil-lażīna sakhirū minhum mā kānū bihī yastahzi'ūn(a).
Һәм, ысынлап та, һинән (Мөхәммәткә) тиклемге пәйғәмбәрҙәрҙең ҡайһы берҙәрен мыҫҡыл иткәндәр, шуға күрә уларҙың мыҫҡыл итеүҙәренә яуап итеп мыҫҡыллаусыларға ғазап төшкән.
قُلْ سِيْرُوْا فِى الْاَرْضِ ثُمَّ انْظُرُوْا كَيْفَ كَانَ عَاقِبَةُ الْمُكَذِّبِيْنَ
qul sīrū fil-arḍi ṡummanẓurū kaifa kāna ‘āqibatul-mukażżibīn(a).
(Мөхәммәткә): «Ерҙе тикшерегеҙ, шунан ҡарағыҙ, ялған һөйләүселәрҙең аҙағы нимә буласағын!»
وَلَقَدْ كُذِّبَتْ رُسُلٌ مِّنْ قَبْلِكَ فَصَبَرُوْا عَلٰى مَا كُذِّبُوْا وَاُوْذُوْا حَتّٰٓى اَتٰىهُمْ نَصْرُنَا ۚوَلَا مُبَدِّلَ لِكَلِمٰتِ اللّٰهِ ۚوَلَقَدْ جَاۤءَكَ مِنْ نَّبَإِ۟ى الْمُرْسَلِيْنَ
wa laqad kużżibat rusulum min qablika fa ṣabarū ‘alā mā kużżibū wa ūżū ḥattā atāhum naṣrunā, wa lā mubaddila likalimātillāh(i), wa laqad jā'aka min naba'il-mursalīn(a).
Һеҙгә тиклемге пәйғәмбәрҙәргә ялған һөйләнделәр, әммә улар үҙҙәренә ҡарата ялғанға һәм эҙәрлекләүҙәргә сабыр иттеләр, уларға беҙҙең ярҙамыбыҙ килгәнсе. Һәм Аллаһ Тәғәләнең хөкөмдәрен (хөкөмдәрен) бер нәмә лә үҙгәртә алмай. Һәм, ысынлап та, һеҙгә илселәрҙең хәбәренең бер өлөшө килде.
وَلَقَدْ اَرْسَلْنَآ اِلٰٓى اُمَمٍ مِّنْ قَبْلِكَ فَاَخَذْنٰهُمْ بِالْبَأْسَاۤءِ وَالضَّرَّاۤءِ لَعَلَّهُمْ يَتَضَرَّعُوْنَ
wa laqad arsalnā ilā umamim min qablika fa akhażnāhum bil-ba'sā'i waḍ-ḍarrā'i la‘allahum yataḍarra‘ūn(a).
Һәм, ысынлап та, Беҙ (пәйғәмбәрҙәрҙе) һеҙҙән алда булған кешеләргә ебәрҙек, һуңынан уларҙы фәҡирлек һәм бәхетһеҙлек менән ғазапланыҡ, улар (Аллаһҡа) баҫалҡылыҡ менән доға ҡылһын өсөн.
سَيَقُوْلُ الَّذِيْنَ اَشْرَكُوْا لَوْ شَاۤءَ اللّٰهُ مَآ اَشْرَكْنَا وَلَآ اٰبَاۤؤُنَا وَلَا حَرَّمْنَا مِنْ شَيْءٍۗ كَذٰلِكَ كَذَّبَ الَّذِيْنَ مِنْ قَبْلِهِمْ حَتّٰى ذَاقُوْا بَأْسَنَاۗ قُلْ هَلْ عِنْدَكُمْ مِّنْ عِلْمٍ فَتُخْرِجُوْهُ لَنَاۗ اِنْ تَتَّبِعُوْنَ اِلَّا الظَّنَّ وَاِنْ اَنْتُمْ اِلَّا تَخْرُصُوْنَ
sayaqūlul-lażīna asyrakū lau syā'allāhu mā asyraknā wa lā ābā'unā wa lā ḥarramnā min syai'(in), każālika każżabal-lażīna min qablihim ḥattā żāqū ba'sanā, qul hal ‘indakum min ‘ilmin fa tukhrijūhu lanā, in tattabi‘ūna illaẓ-ẓanna wa in antum illā takhruṣūn(a).
Мөшриҡтәр әйтер: «Әгәр Аллаһ теләһә, беҙ ҙә, ата-бабаларыбыҙ ҙа тиңдәш тотмаҫ инек һәм бер нәмәне лә тыймаҫ инек», – тип әйтерҙәр. Уларҙан элек Беҙҙең ғазапты татығансы ялған һөйләгәндәр ҙә шулай уҡ. Әйт (Мөхәммәткә): «Һеҙҙең беҙгә еткерә алырлыҡ белемегеҙ бармы?
وَكَمْ مِّنْ قَرْيَةٍ اَهْلَكْنٰهَا فَجَاۤءَهَا بَأْسُنَا بَيَاتًا اَوْ هُمْ قَاۤىِٕلُوْنَ
wa kam min qaryatin ahlaknāhā fa jā'ahā ba'sunā bayātan au hum qā'ilūn(a).
Күпме ерҙәрҙе юҡ иттек, Беҙҙең ғазап (унда йәшәүселәргә) төндә йәки улар көндөҙ ял иткәндә килде.
فَمَا كَانَ دَعْوٰىهُمْ اِذْ جَاۤءَهُمْ بَأْسُنَآ اِلَّآ اَنْ قَالُوْٓا اِنَّا كُنَّا ظٰلِمِيْنَ
famā kāna da‘wāhum iż jā'ahum ba'sunā illā an qālū innā kunnā ẓālimīn(a).
Шулай итеп, Беҙҙең ғазаптар уларға килгәс, уларҙың зарланыуы: «Ысынлап та, беҙ залимдар инек», — тип әйтеүҙән башҡа нәмә булманы.
فَكَذَّبُوْهُ فَاَنْجَيْنٰهُ وَالَّذِيْنَ مَعَهٗ فِى الْفُلْكِ وَاَغْرَقْنَا الَّذِيْنَ كَذَّبُوْا بِاٰيٰتِنَاۗ اِنَّهُمْ كَانُوْا قَوْمًا عَمِيْنَ ࣖ
fa każżabūhu fa anjaināhu wal-lażīna ma‘ahū fil-fulki wa agraqnal-lażīna każżabū bi'āyātinā, innahum kānū qauman ‘amīn(a).
Шулай итеп, улар уны (Нухты) ялғанға сығарҙы. Һуңынан Беҙ уны һәм уның менән бергә караптағыларҙы ҡотҡарҙыҡ. Беҙ аяттарыбыҙҙы инҡар итеүселәрҙе батырабыҙ. Ысынлап та, улар (күңелдәренең күҙҙәре) һуҡыр халыҡ.
فَاَنْجَيْنٰهُ وَالَّذِيْنَ مَعَهٗ بِرَحْمَةٍ مِّنَّا وَقَطَعْنَا دَابِرَ الَّذِيْنَ كَذَّبُوْا بِاٰيٰتِنَا وَمَا كَانُوْا مُؤْمِنِيْنَ ࣖ
fa anjaināhu wal-lażīna ma‘ahū biraḥmatim minnā wa qaṭa‘nā dābiral-lażīna każżabū bi'āyātinā wa mā kānū mu'minīn(a).
Шулай итеп, Беҙ уны (Худты) һәм уның менән бергә булғандарҙы рәхмәтебеҙ менән ҡотҡарҙыҡ һәм аяттарыбыҙҙы ялғанға сығарыусыларҙы тамырҙарына тиклем юҡ иттек. Улар иман килтергән кешеләр түгел.
فَاَخَذَتْهُمُ الرَّجْفَةُ فَاَصْبَحُوْا فِيْ دَارِهِمْ جٰثِمِيْنَ
fa akhażathumur-rajfatu fa aṣbaḥū fī dārihim jāṡimīn(a).
Шунан һуң уларҙы ер тетрәүгә дусар иткән һәм улар йорт емереклектәрендә ятып үлгән.
فَتَوَلّٰى عَنْهُمْ وَقَالَ يٰقَوْمِ لَقَدْ اَبْلَغْتُكُمْ رِسَالَةَ رَبِّيْ وَنَصَحْتُ لَكُمْ وَلٰكِنْ لَّا تُحِبُّوْنَ النّٰصِحِيْنَ
fa tawallā ‘anhum wa qāla yā qaumi laqad ablagtukum risālata rabbī wa naṣaḥtu lakum wa lākil lā tuḥibbūnan-nāṣiḥīn(a).
Шунан һуң ул (Салих) уларҙан китте: «Эй, халҡым, мин һеҙгә Раббымдың хәбәрен еткерҙем һәм һеҙгә өгөт бирҙем, әммә һеҙ кәңәш биргән кешеләрҙе яратмайһығыҙ», — тине.
وَاَمْطَرْنَا عَلَيْهِمْ مَّطَرًاۗ فَانْظُرْ كَيْفَ كَانَ عَاقِبَةُ الْمُجْرِمِيْنَ ࣖ
wa amṭarnā ‘alaihim maṭarā(n), fanẓur kaifa kāna ‘āqibatul-mujrimīn(a).
Беҙ уларға ямғыр (таштар) яуҙырҙыҡ. Шуға күрә гонаһ ҡылған кешенең нимә булыуына иғтибар итегеҙ.
وَلَا تَقْعُدُوْا بِكُلِّ صِرَاطٍ تُوْعِدُوْنَ وَتَصُدُّوْنَ عَنْ سَبِيْلِ اللّٰهِ مَنْ اٰمَنَ بِهٖ وَتَبْغُوْنَهَا عِوَجًاۚ وَاذْكُرُوْٓا اِذْ كُنْتُمْ قَلِيْلًا فَكَثَّرَكُمْۖ وَانْظُرُوْا كَيْفَ كَانَ عَاقِبَةُ الْمُفْسِدِيْنَ
wa lā taq‘udū bikulli ṣirāṭin tū‘idūna wa taṣuddūna ‘an sabīlillāhi man āmana bihī wa tabgūnahā ‘iwajā(n), ważkurū iż kuntum qalīlan fa kaṡṡarakum, wanẓurū kaifa kāna ‘āqibatul-mufsidīn(a).
Мөьминдәрҙе ҡурҡытып, Аллаһ юлынан ҡамасаулап, уны ситкә йүнәлтергә теләп, бер юлға ла ултырмағыҙ. Иҫегеҙгә төшөрөгөҙ: һеҙ әҙ булғанығыҙҙы, һуңынан Аллаһ һеҙҙең һанығыҙҙы арттырҙы. Ә зыян килтергәндәрҙең нимә булыуына иғтибар итегеҙ.
الَّذِيْنَ كَذَّبُوْا شُعَيْبًا كَاَنْ لَّمْ يَغْنَوْا فِيْهَاۚ اَلَّذِيْنَ كَذَّبُوْا شُعَيْبًا كَانُوْا هُمُ الْخٰسِرِيْنَ
al-lażīna każżabū syu‘aiban ka'allam yagnau fīhā, al-lażīna każżabū syu‘aiban kānū humul-khāsirīn(a).
Шөәйбте инҡар иткән кешеләр, әйтерһең дә, ул (илдә) бер ҡасан да йәшәмәгәндәр. Шуғайбты инҡар итеүселәр отола.
فَتَوَلّٰى عَنْهُمْ وَقَالَ يٰقَوْمِ لَقَدْ اَبْلَغْتُكُمْ رِسٰلٰتِ رَبِّيْ وَنَصَحْتُ لَكُمْۚ فَكَيْفَ اٰسٰى عَلٰى قَوْمٍ كٰفِرِيْنَ ࣖ
fa tawallā ‘anhum wa qāla yā qaumi laqad ablagtukum risālāti rabbī wa naṣaḥtu lakum, fa kaifa āsā ‘alā qaumin kāfirīn(a).
Шуға күрә Шөәйб уларҙан: «Эй, ҡәүемем, ысынлап та, мин һеҙгә Раббымдың хәбәрен еткерҙем һәм һеҙгә нәсихәт бирҙем. Шулай булғас, мин кафырҙар өсөн нисек ҡайғырырмын?»
وَمَآ اَرْسَلْنَا فِيْ قَرْيَةٍ مِّنْ نَّبِيٍّ اِلَّآ اَخَذْنَآ اَهْلَهَا بِالْبَأْسَاۤءِ وَالضَّرَّاۤءِ لَعَلَّهُمْ يَضَّرَّعُوْنَ
wa mā arsalnā fī qaryatim min nabiyyin illā akhażnā ahlahā bil-ba'sā'i waḍ-ḍarrā'i la‘allahum yaḍḍarra‘ūn(a).
Беҙ бер илгә пәйғәмбәр ебәрмәнек, (унда йәшәүселәр ул пәйғәмбәрҙе ялғанға сығарҙы), әммә унда йәшәүселәргә ауырлыҡтар һәм ғазаптар килтерҙек, улар үҙҙәрен түбәнһетеп (буйһондороп) бойһоноп китһендәр өсөн.
ثُمَّ بَدَّلْنَا مَكَانَ السَّيِّئَةِ الْحَسَنَةَ حَتّٰى عَفَوْا وَّقَالُوْا قَدْ مَسَّ اٰبَاۤءَنَا الضَّرَّاۤءُ وَالسَّرَّاۤءُ فَاَخَذْنٰهُمْ بَغْتَةً وَّهُمْ لَا يَشْعُرُوْنَ
Ṡumma baddalnā makānas-sayyi'atil-ḥasanata ḥattā ‘afau wa qālū qad massa ābā'anaḍ-ḍarrā'u was-sarrā'u fa akhażnāhum bagtataw wa hum lā yasy‘urūn(a).
Һуңынан Беҙ ғазаптарҙы ләззәткә алмаштырҙыҡ (уларҙың тоҡомдары һәм малдары күбәйҙе, шунан һуң улар: «Ысынлап та, беҙҙең ата-бабаларыбыҙ ғазап һәм ләззәт кисерҙе», — тинеләр, шуға күрә Беҙ уларға ҡапыл, үҙҙәре лә һиҙмәҫтән, ғазаптар һалдыҡ.
اَوَلَمْ يَهْدِ لِلَّذِيْنَ يَرِثُوْنَ الْاَرْضَ مِنْۢ بَعْدِ اَهْلِهَآ اَنْ لَّوْ نَشَاۤءُ اَصَبْنٰهُمْ بِذُنُوْبِهِمْۚ وَنَطْبَعُ عَلٰى قُلُوْبِهِمْ فَهُمْ لَا يَسْمَعُوْنَ
awalam yahdi lil-lażīna yariṡūnal-arḍa mim ba‘di ahlihā allau nasyā'u aṣabnāhum biżunūbihim, wa naṭba‘u ‘alā qulūbihim fahum lā yasma‘ūn(a).
Әллә ерҙә йәшәүселәр (юғалғас) һуң мираҫҡа ҡалған кешеләргә аңлашылмаймы? Беҙ теләһәк, уларҙы гонаһтары өсөн язаға тартыр инек; һәм Беҙ уларҙың йөрәктәрен бикләнек, улар (һабаҡ) ишетмәһен өсөн.
تِلْكَ الْقُرٰى نَقُصُّ عَلَيْكَ مِنْ اَنْۢبَاۤىِٕهَاۚ وَلَقَدْ جَاۤءَتْهُمْ رُسُلُهُمْ بِالْبَيِّنٰتِۚ فَمَا كَانُوْا لِيُؤْمِنُوْا بِمَا كَذَّبُوْا مِنْ قَبْلُۗ كَذٰلِكَ يَطْبَعُ اللّٰهُ عَلٰى قُلُوْبِ الْكٰفِرِيْنَ
tilkal-qurā naquṣṣu ‘alaika min ambā'ihā, wa laqad jā'athum rusuluhum bil-bayyināt(i), famā kānū liyu'minū bimā każżabū min qabl(u), każālika yaṭba‘ullāhu ‘alā qulūbil-kāfirīn(a).
Был ерҙәр (Беҙ уларҙы юҡ иттек), Беҙ һеҙгә уларҙың ҡайһы бер хикәйәләрен һөйләйбеҙ. Уларҙың илселәре ысынында улар янына асыҡ дәлилдәр килтереп килгән булған. Ләкин улар (шулай уҡ) элек ялғанға сығарған нәмәләренә ышанманылар. Бына шулай Аллаһ кафырҙарҙың күңелдәрен мөһөрләй.
ثُمَّ بَعَثْنَا مِنْۢ بَعْدِهِمْ مُّوْسٰى بِاٰيٰتِنَآ اِلٰى فِرْعَوْنَ وَمَلَا۟ىِٕهٖ فَظَلَمُوْا بِهَاۚ فَانْظُرْ كَيْفَ كَانَ عَاقِبَةُ الْمُفْسِدِيْنَ
Ṡumma ba‘aṡnā mim ba‘dihim mūsā bi'āyātinā ilā fir‘auna wa mala'ihī fa ẓalamū bihā, fanẓur kaifa kāna ‘āqibatul-mufsidīn(a).
Уларҙан һуң Беҙ Мусаны Үҙебеҙҙең дәлилдәребеҙ менән Фирғәүенгә һәм уның халҡының башлыҡтарына ебәрҙек, һуңынан улар дәлилдәрҙе ялғанға сығарҙы. Шуға күрә зыян килтереүселәр менән нимә булыуына иғтибар итегеҙ.
وَاتْلُ عَلَيْهِمْ نَبَاَ الَّذِيْٓ اٰتَيْنٰهُ اٰيٰتِنَا فَانْسَلَخَ مِنْهَا فَاَتْبَعَهُ الشَّيْطٰنُ فَكَانَ مِنَ الْغَاوِيْنَ
watlu ‘alaihim naba'al-lażī ātaināhu āyātinā fansalakha minhā fa atba‘ahusy-syaiṭānu fa kāna minal-gāwīn(a).
Һәм уларға (Мөхәммәтте) Беҙ аяттарыбыҙҙы биргән кешенең хәбәрҙәрен уҡы, шунан һуң ул аяттарҙан айырыла, унан һуң уның артынан шайтан эйәреп китә (уға вәсүәсәгә дусар булғансы), шунан һуң ул аҙашҡандарҙан була.
وَلَوْ شِئْنَا لَرَفَعْنٰهُ بِهَا وَلٰكِنَّهٗٓ اَخْلَدَ اِلَى الْاَرْضِ وَاتَّبَعَ هَوٰىهُۚ فَمَثَلُهٗ كَمَثَلِ الْكَلْبِۚ اِنْ تَحْمِلْ عَلَيْهِ يَلْهَثْ اَوْ تَتْرُكْهُ يَلْهَثْۗ ذٰلِكَ مَثَلُ الْقَوْمِ الَّذِيْنَ كَذَّبُوْا بِاٰيٰتِنَاۚ فَاقْصُصِ الْقَصَصَ لَعَلَّهُمْ يَتَفَكَّرُوْنَ
wa lau syi'nā larafa‘nāhu bihā wa lākinnahū akhlada ilal-arḍi wattaba‘a hawāh(u), fa maṡaluhū kamaṡalil-kalb(i), in taḥmil ‘alaihi yalhaṡ au tatrukūhu yalhaṡ, żālika maṡalul-qaumil-lażīna każżabū bi'āyātinā, faqṣuṣil-qaṣaṣa la‘allahum yatafakkarūn(a).
Әгәр Беҙ теләһәк, Беҙ (уның кимәлен) шул (аят) менән күтәрер инек, әммә ул донъяға эйелгән һәм үҙенең (түбәнге) нәфселәренә эйәргән, тимәк, уның өлгөһө эт кеүек, әгәр ҙә һин уны ҡыуып ебәрһәң, һин уның телен сығараһың, әгәр ҙә рөхсәт итһәң, ул телен сығара (шулай уҡ). Беҙҙең аяттарыбыҙҙы ялғанға сығарыусылар хаҡындағы ҡисса шундай. Шуға күрә уйландырһын өсөн шул хикәйәләрҙе һөйләгеҙ.
سَاۤءَ مَثَلًا ۨالْقَوْمُ الَّذِيْنَ كَذَّبُوْا بِاٰيٰتِنَا وَاَنْفُسَهُمْ كَانُوْا يَظْلِمُوْنَ
sā'a maṡalanil-qaumul-lażīna każżabū bi'āyātinā wa anfusahum kānū yaẓlimūn(a).
Беҙҙең аяттарыбыҙҙы ялғанға сығарыусыларҙың миҫалы бик насар; үҙҙәренә ғәҙелһеҙлек ҡылалар.
كَدَأْبِ اٰلِ فِرْعَوْنَۙ وَالَّذِيْنَ مِنْ قَبْلِهِمْۗ كَفَرُوْا بِاٰيٰتِ اللّٰهِ فَاَخَذَهُمُ اللّٰهُ بِذُنُوْبِهِمْۗ اِنَّ اللّٰهَ قَوِيٌّ شَدِيْدُ الْعِقَابِ
kada'bi āli fir‘aun(a), wal-lażīna min qablihim, kafarū bi'āyātillāhi fa akhażahumullāhu biżunūbihim, innallāha qawiyyun syadīdul-‘iqāb(i).
(Уларҙың хәле) Фирғәүен эйәрселәренең һәм уларҙан элек йәшәгән кешеләрҙең хәленә оҡшаш булған. Улар Аллаһтың аяттарын ялғанға сығарҙы, шуға күрә Аллаһ уларҙы гонаһтары өсөн язаға тарттырҙы. Ысынлап та, Аллаһ ҡөҙрәтле һәм Уның язаһы бик ҡаты.
كَدَأْبِ اٰلِ فِرْعَوْنَۙ وَالَّذِيْنَ مِنْ قَبْلِهِمْۚ كَذَّبُوْا بِاٰيٰتِ رَبِّهِمْ فَاَهْلَكْنٰهُمْ بِذُنُوْبِهِمْ وَاَغْرَقْنَآ اٰلَ فِرْعَوْنَۚ وَكُلٌّ كَانُوْا ظٰلِمِيْنَ
kada'bi āli fir‘aun(a), wal-lażīna min qablihim, każżabū bi'āyāti rabbihim fa ahlaknāhum biżunūbihim wa agraqnā āla fir‘aun(a), wa kullun kānū ẓālimīn(a).
(Уларҙың хәле) Фирғәүен эйәрселәренең һәм уларҙан элек йәшәгән кешеләрҙең хәленә оҡшаш булған. Улар Раббының аяттарын ялғанға сығарҙы, шуға күрә Беҙ уларҙы гонаһтары арҡаһында һәләк иттек һәм Фирғәүен менән уның эйәрселәрен һыуға батырҙыҡ; сөнки улар ғәҙелһеҙ кешеләр.
كَالَّذِيْنَ مِنْ قَبْلِكُمْ كَانُوْٓا اَشَدَّ مِنْكُمْ قُوَّةً وَّاَكْثَرَ اَمْوَالًا وَّاَوْلَادًاۗ فَاسْتَمْتَعُوْا بِخَلَاقِهِمْ فَاسْتَمْتَعْتُمْ بِخَلَاقِكُمْ كَمَا اسْتَمْتَعَ الَّذِيْنَ مِنْ قَبْلِكُمْ بِخَلَاقِهِمْ وَخُضْتُمْ كَالَّذِيْ خَاضُوْاۗ اُولٰۤىِٕكَ حَبِطَتْ اَعْمَالُهُمْ فِى الدُّنْيَا وَالْاٰخِرَةِ ۚوَاُولٰۤىِٕكَ هُمُ الْخٰسِرُوْنَ
kal-lażīna min qablikum kānū asyadda minkum quwwataw wa akṡara amwālaw wa aulādā(n), fastamta‘ū bikhalāqihim fastamta‘tum bikhalāqikum kamastamta‘al-lażīna min qablikum bikhalāqihim wa khuḍtum kal-lażī khāḍū, ulā'ika ḥabiṭat amāluhum fid-dun-yā wal-ākhirah(ti), ulā'ika humul-khāsirūn(a).
(һеҙ монафиҡтар һәм мөшриктәрҙең хәле) һеҙҙән элеккеләр кеүек, улар һеҙҙән көслөрәк, малдары ла, балалары ла күберәк. Тимәк, улар үҙ өлөшөнән ләззәтләнгән, ә һеҙ үҙегеҙҙән элеккеләр үҙ өлөшөнән ләззәтләнгән кеүек үҙ өлөшөгөҙҙән ләззәтләнгәнһегеҙ, улар тураһында һөйләшкән кеүек (ялған нәмәләр) тураһында ла һөйләйһегеҙ. Донъялағы һәм әхирәттәге ғәмәлдәре әрәм була. Улар ҙа еңелә.
اَلَمْ يَأْتِهِمْ نَبَاُ الَّذِيْنَ مِنْ قَبْلِهِمْ قَوْمِ نُوْحٍ وَّعَادٍ وَّثَمُوْدَ ەۙ وَقَوْمِ اِبْرٰهِيْمَ وَاَصْحٰبِ مَدْيَنَ وَالْمُؤْتَفِكٰتِۗ اَتَتْهُمْ رُسُلُهُمْ بِالْبَيِّنٰتِۚ فَمَا كَانَ اللّٰهُ لِيَظْلِمَهُمْ وَلٰكِنْ كَانُوْٓا اَنْفُسَهُمْ يَظْلِمُوْنَ
alam ya'tihim naba'ul-lażīna min qablihim qaumi nūḥiw wa ‘ādiw wa ṡamūd(a), wa qaumi ibrāhīma wa aṣḥābi madyana wal-mu'tafikāt(i), atathum rusuluhum bil-bayyināt(i), famā kānallāhu liyaẓlimahum wa lākin kānū anfusahum yaẓlimūn(a).
Уларға үҙҙәренән алда йәшәгәндәр хаҡында хәбәр килеп етмәнеме ни, Нух ҡәүеме, Әд ҡәүеме, Сәмүд ҡәүеме, Ибраһим ҡәүеме, Мәҙйән халҡы һәм һәләк ителгән илдәрҙә йәшәүселәр хаҡында? Уларға асыҡ дәлилдәр килтереп илселәр килгән ине; Аллаһ уларға золом ҡылмаған, ә улар үҙ-үҙҙәренә золом ҡылғандар.
وَلَقَدْ اَهْلَكْنَا الْقُرُوْنَ مِنْ قَبْلِكُمْ لَمَّا ظَلَمُوْاۙ وَجَاۤءَتْهُمْ رُسُلُهُمْ بِالْبَيِّنٰتِ وَمَا كَانُوْا لِيُؤْمِنُوْا ۗ كَذٰلِكَ نَجْزِى الْقَوْمَ الْمُجْرِمِيْنَ
wa laqad ahlaknal-qurūna min qablikum lammā ẓalamū, wa jā'athum rusuluhum bil-bayyināti wa mā kānū liyu'minū, każālika najzil-qaumal-mujrimīn(a).
Һуңынан Беҙ һеҙҙе уларҙан һуң Ер йөҙөндә вариҫтар яһаныҡ, һеҙҙең нисек эшләүегеҙҙе күрер өсөн.
بَلْ كَذَّبُوْا بِمَا لَمْ يُحِيْطُوْا بِعِلْمِهٖ وَلَمَّا يَأْتِهِمْ تَأْوِيْلُهٗۗ كَذٰلِكَ كَذَّبَ الَّذِيْنَ مِنْ قَبْلِهِمْ فَانْظُرْ كَيْفَ كَانَ عَاقِبَةُ الظّٰلِمِيْنَ
bal każżabū bimā lam yuḥīṭū bi‘ilmihī wa lammā ya'tihim ta'wīluh(ū), każālika każżabal-lażīna min qablihim fanẓur kaifa kāna ‘āqibatuẓ-ẓālimīn(a).
Ысынында (дөрөҫлөк шунда), улар әлегә камил белмәгән һәм әлегә аңлатма алмаған нәмәләрҙе инҡар итә. Шулай уҡ уларҙан алда булған халыҡ та (рәсүлде) инҡар иткән. Шуға күрә ғәҙелһеҙ кешеләрҙең эҙемтәләренә иғтибар итегеҙ.
فَكَذَّبُوْهُ فَنَجَّيْنٰهُ وَمَنْ مَّعَهٗ فِى الْفُلْكِ وَجَعَلْنٰهُمْ خَلٰۤىِٕفَ وَاَغْرَقْنَا الَّذِيْنَ كَذَّبُوْا بِاٰيٰتِنَاۚ فَانْظُرْ كَيْفَ كَانَ عَاقِبَةُ الْمُنْذَرِيْنَ
fa każżabūhu fa najjaināhu wa mam ma‘ahū fil-fulki wa ja‘alnāhum khalā'ifa wa agraqnal-lażīna każżabū bi'āyātinā, fanẓur kaifa kāna ‘āqibatul-munżarīn(a).
Һуңынан улар уның (Нух) тураһында ялған һөйләнеләр, һуңынан Беҙ уны һәм уның менән бергә кәмәләгеләрҙе ҡотҡарҙыҡ, уларҙы хәлфә иттек, аяттарыбыҙҙы ялғанға сығарыусыларҙы һыуға батырҙыҡ. Шуға күрә иҫкәртелгәндәрҙең аҙағына иғтибар итегеҙ.
فَالْيَوْمَ نُنَجِّيْكَ بِبَدَنِكَ لِتَكُوْنَ لِمَنْ خَلْفَكَ اٰيَةً ۗوَاِنَّ كَثِيْرًا مِّنَ النَّاسِ عَنْ اٰيٰتِنَا لَغٰفِلُوْنَ ࣖ
fal yauma nunajjīka bibadanika litakūna liman khalfaka āyah(tan), wa inna kaṡīram minan-nāsi ‘an āyātinā lagāfilūn(a).
Шулай булғас, бөгөн Беҙ һинең тәнеңде ҡотҡарҙыҡ, һинән һуң килгәндәргә ғибрәт булһын өсөн, әммә күпселек кешеләр Беҙҙең аяттарыбыҙға (ҡөҙрәткә) ҡолаҡ һалмай.
فَهَلْ يَنْتَظِرُوْنَ اِلَّا مِثْلَ اَيَّامِ الَّذِيْنَ خَلَوْا مِنْ قَبْلِهِمْۗ قُلْ فَانْتَظِرُوْٓا اِنِّيْ مَعَكُمْ مِّنَ الْمُنْتَظِرِيْنَ
fahal yantaẓirūna illā miṡla ayyāmil-lażīna khalau min qablihim, qul fantaẓirū innī ma‘akum minal-muntaẓirīn(a).
Тимәк, улар үҙҙәренән алда булған кешеләрҙең башына булған ваҡиғалар менән бер үк булған (ваҡиғаларҙан) башҡа бер нәмәне лә көтмәйҙәр. Әйт: «Шулай итеп, көтөгөҙ, мин дә һеҙҙең менән көткәндәрҙең береһе».
تِلْكَ مِنْ اَنْۢبَاۤءِ الْغَيْبِ نُوْحِيْهَآ اِلَيْكَ ۚمَا كُنْتَ تَعْلَمُهَآ اَنْتَ وَلَا قَوْمُكَ مِنْ قَبْلِ هٰذَاۚ فَاصْبِرْۚ اِنَّ الْعَاقِبَةَ لِلْمُتَّقِيْنَ ࣖ
tilka min ambā'il-gaibi nūḥīhā ilaik(a), mā kunta ta‘lamuhā anta wa lā qaumuka min qabli hāżā, faṣbir, innal-‘āqibata lil-muttaqīn(a).
Был - Беҙ һиңә (Мөхәммәткә) индергән йәшерен хәбәрҙәрҙең ҡайһы берҙәре; һин уны бер ҡасан да белмәгәнһең һәм быға тиклем халҡың да белмәгән. Шуға күрә сабыр булығыҙ, ысынлап та, (яҡшы) һөҙөмтә тәҡүәлеләр өсөн.
وَيٰقَوْمِ لَا يَجْرِمَنَّكُمْ شِقَاقِيْٓ اَنْ يُّصِيْبَكُمْ مِّثْلُ مَآ اَصَابَ قَوْمَ نُوْحٍ اَوْ قَوْمَ هُوْدٍ اَوْ قَوْمَ صٰلِحٍ ۗوَمَا قَوْمُ لُوْطٍ مِّنْكُمْ بِبَعِيْدٍ
wa yā qaumi lā yajrimannakum syiqāqī ay yuṣībakum miṡlu mā aṣāba qauma nūḥin au qauma hūdin au qauma ṣāliḥ(in), wa mā qaumu lūṭim minkum biba‘īd(in).
Ә эй, халҡым! Минең (һәм һеҙҙең) аралағы ыҙғыш һеҙҙе гонаһҡа этәрмәһен, Лут ҡәүеме һеҙҙән алыҫ булмағанда, Нух ҡәүеменә, Һуд ҡәүеменә йәки Салех ҡәүеменә булған ғазаптар кеүек ғазапланмаһын.
ذٰلِكَ مِنْ اَنْۢبَاۤءِ الْقُرٰى نَقُصُّهٗ عَلَيْكَ مِنْهَا قَاۤىِٕمٌ وَّحَصِيْدٌ
Żālika min ambā'il-qurā naquṣṣuhū ‘alaika minhā qā'imuw wa ḥaṣīd(un).
Был - Беҙ һиңә (Мөхәммәткә) һөйләгән илдәр хаҡындағы бер нисә хәбәр. Был илдәрҙең ҡайһы берҙәрендә әле лә улар эҙҙәре һаҡлана, ҡайһы берҙәре юҡ ителгән.
وَمَا ظَلَمْنٰهُمْ وَلٰكِنْ ظَلَمُوْٓا اَنْفُسَهُمْ فَمَآ اَغْنَتْ عَنْهُمْ اٰلِهَتُهُمُ الَّتِيْ يَدْعُوْنَ مِنْ دُوْنِ اللّٰهِ مِنْ شَيْءٍ لَّمَّا جَاۤءَ اَمْرُ رَبِّكَۗ وَمَا زَادُوْهُمْ غَيْرَ تَتْبِيْبٍ
wa mā ẓalamnāhum wa lākin ẓalamū anfusahum famā agnat ‘anhum ālihatuhumul-latī yad‘ūna min dūnillāhi min syai'il lammā jā'a amru rabbik(a), wa mā zādūhum gaira tatbīb(in).
Һәм Беҙ уларға золом итмәнек, әммә улар үҙ-үҙҙәренә золом ҡылды, сөнки Раббыңдың ғазабы килгәс, был уларға Аллаһтан башҡа табынғандар өсөн һис бер файҙа килтермәне. Был ғибәҙәт уларҙың һәләкәтен арттыра ғына.
وَكَذٰلِكَ اَخْذُ رَبِّكَ اِذَآ اَخَذَ الْقُرٰى وَهِيَ ظَالِمَةٌ ۗاِنَّ اَخْذَهٗٓ اَلِيْمٌ شَدِيْدٌ
wa każālika akhżu rabbika iżā akhażal-qurā wa hiya ẓālimah(tun), inna akhżahū alīmun syadīd(un).
Ғәҙелһеҙлек ҡылған илдәрҙе ғазаплағанда Раббыңдың язаһы шулдыр. Ысынлап та, Уның язаһы бик ауыр, бик ауыр.
اِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَاٰيَةً لِّمَنْ خَافَ عَذَابَ الْاٰخِرَةِ ۗذٰلِكَ يَوْمٌ مَّجْمُوْعٌۙ لَّهُ النَّاسُ وَذٰلِكَ يَوْمٌ مَّشْهُوْدٌ
inna fī żālika la'āyatal liman khāfa ‘ażābal-ākhirah(ti), żālika yaumum majmū‘(un), lahun-nāsu wa żālika yaumum masyhūd(un).
Ысынлап та, был йәһәттән теге донъя ғазабынан ҡурҡҡандар өсөн һабаҡ булырға тейеш. Бөтөн кешеләр йыйылған (иҫәпкә тотонорға) шул көндө һәм шул көндө (бөтә йән эйәләре) шаһитлыҡ итә.
وَكُلًّا نَّقُصُّ عَلَيْكَ مِنْ اَنْۢبَاۤءِ الرُّسُلِ مَا نُثَبِّتُ بِهٖ فُؤَادَكَ وَجَاۤءَكَ فِيْ هٰذِهِ الْحَقُّ وَمَوْعِظَةٌ وَّذِكْرٰى لِلْمُؤْمِنِيْنَ
wa kullan naquṣṣu ‘alaika min ambā'ir-rusuli mā nuṡabbitu bihī fu'ādaka wa jā'aka fī hāżihil-ḥaqqu wa mau‘iẓatuw wa żikrā lil-mu'minīn(a).
Ә илселәрҙең бөтә хикәйәләрен, Беҙ һеҙгә (Мөхәммәткә) һөйләйбеҙ, шул хикәйәләр менән һеҙҙең күңелдәрегеҙҙе нығытһын өсөн; Һеҙгә унда иман килтергәндәр өсөн хәҡиҡәт, кәңәш һәм иҫкәртмә бирелгән.
۞ لَقَدْ كَانَ فِيْ يُوْسُفَ وَاِخْوَتِهٖٓ اٰيٰتٌ لِّلسَّاۤىِٕلِيْنَ
laqad kāna fī yūsufa wa ikhwatihī āyātul lis-sā'ilīn(a).
Ысынлап та, Йософ һәм уның ҡәрҙәштәрендә һораусылар өсөн (Аллаһтың ҡөҙрәте тураһында) аяттар бар.
وَمَآ اَرْسَلْنَا مِنْ قَبْلِكَ اِلَّا رِجَالًا نُّوْحِيْٓ اِلَيْهِمْ مِّنْ اَهْلِ الْقُرٰىۗ اَفَلَمْ يَسِيْرُوْا فِى الْاَرْضِ فَيَنْظُرُوْا كَيْفَ كَانَ عَاقِبَةُ الَّذِيْنَ مِنْ قَبْلِهِمْۗ وَلَدَارُ الْاٰخِرَةِ خَيْرٌ لِّلَّذِيْنَ اتَّقَوْاۗ اَفَلَا تَعْقِلُوْنَ
wa mā arsalnā min qablika illā rijālan nūḥī ilaihim min ahlil-qurā, afalam yasīrū fil-arḍi fa yanẓurū kaifa kāna ‘āqibatul-lażīna min qablihim, wa ladārul-ākhirati khairul lil-lażīnattaqau, afalā ta‘qilūn(a).
Беҙ һинән алда (Мөхәммәтте) түгел, ә ер халҡы араһында үәхи биргән кешене ебәрҙек. Ер йөҙөндә сәйәхәт итеп, үҙҙәренән алда йәшәгәндәр менән (илсене ялғанға сығарғандар) нимә булғанын күрмәгәндәрме ни? Һәм, ысынлап та, теге донъя ере тәҡүәлеләр өсөн хәйерлерәк. Аңламайһыңмы?
لَقَدْ كَانَ فِيْ قَصَصِهِمْ عِبْرَةٌ لِّاُولِى الْاَلْبَابِۗ مَا كَانَ حَدِيْثًا يُّفْتَرٰى وَلٰكِنْ تَصْدِيْقَ الَّذِيْ بَيْنَ يَدَيْهِ وَتَفْصِيْلَ كُلِّ شَيْءٍ وَّهُدًى وَّرَحْمَةً لِّقَوْمٍ يُّؤْمِنُوْنَ ࣖ
laqad kāna fī qaṣaṣihim ‘ibratul li'ulil-albāb(i), mā kāna ḥadīṡay yuftarā wa lākin taṣdīqal-lażī baina yadaihi wa tafṣīla kulli syai'iw wa hudaw wa raḥmatal liqaumiy yu'minūn(a).
Ысынлап та, уларҙың хикәйәләрендә аҡылы булған кешеләр өсөн ғибрәт бар. (Ҡөрьән) уйҙырма хикәйәт түгел, ә элеккеләрҙе (китаптарҙы) аҡлай, барыһын да аңлата, иман килтергәндәр өсөн (ғ.с.) тура юл һәм рәхмәт бирә.
وَيَسْتَعْجِلُوْنَكَ بِالسَّيِّئَةِ قَبْلَ الْحَسَنَةِ وَقَدْ خَلَتْ مِنْ قَبْلِهِمُ الْمَثُلٰتُۗ وَاِنَّ رَبَّكَ لَذُوْ مَغْفِرَةٍ لِّلنَّاسِ عَلٰى ظُلْمِهِمْۚ وَاِنَّ رَبَّكَ لَشَدِيْدُ الْعِقَابِ
wa yasta‘jilūnaka bis-sayyi'ati qablal-ḥasanati wa qad khalat min qablihimul-maṡulāt(u), wa inna rabbaka lażū magfiratil lin-nāsi ‘alā ẓulmihim, wa inna rabbaka lasyadīdul-‘iqāb(i).
Һәм улар һинән ғазаптың (килеүен) тиҙләтеүеңде һорай, изгелектән алда, хатта уларҙан алда төрлө ғазап миҫалдары булһа ла. Ысынлап та, Раббыңдың кешеләргә ҡылған ғәҙелһеҙлектәре өсөн ғәфү итеүе бар, һәм, ысынлап та, Раббыңдың язаһы бик ҡаты!
كَذٰلِكَ اَرْسَلْنٰكَ فِيْٓ اُمَّةٍ قَدْ خَلَتْ مِنْ قَبْلِهَآ اُمَمٌ لِّتَتْلُوَا۟ عَلَيْهِمُ الَّذِيْٓ اَوْحَيْنَآ اِلَيْكَ وَهُمْ يَكْفُرُوْنَ بِالرَّحْمٰنِۗ قُلْ هُوَ رَبِّيْ لَآ اِلٰهَ اِلَّا هُوَۚ عَلَيْهِ تَوَكَّلْتُ وَاِلَيْهِ مَتَابِ
każālika arsalnāka fī ummatin qad khalat min qablihā umamul litatluwa ‘alaihimul-lażī auḥainā ilaika wa hum yakfurūna bir-raḥmān(i), qul huwa rabbī lā ilāha illā huw(a), ‘alaihi tawakkaltu wa ilaihi matāb(i).
Шулай итеп, Беҙ һине (Мөхәммәдте) үҙҙәренән бер нисә кеше киткән ҡәүемгә ебәрҙек, һин уларға (Ҡөрьәнде) уҡы, улар иң рәхимле Аллаға инҡар итһәләр ҙә. Әйт: «Ул минең Раббым, Унан башҡа илаһ юҡ, мин Уға ғына тәүбә итәм һәм Уға ғына тәүбә итәм».
وَلَقَدْ اَرْسَلْنَا مُوْسٰى بِاٰيٰتِنَآ اَنْ اَخْرِجْ قَوْمَكَ مِنَ الظُّلُمٰتِ اِلَى النُّوْرِ ەۙ وَذَكِّرْهُمْ بِاَيّٰىمِ اللّٰهِ ۗاِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَاٰيٰتٍ لِّكُلِّ صَبَّارٍ شَكُوْرٍ
wa laqad arsalnā mūsā bi'āyātinā an akhrij qaumaka minaẓ-ẓulumāti ilan-nūr(i), wa żakkirhum bi'ayyāmillāh(i), inna fī żālika la'āyātil likulli ṣabbārin syakūr(in).
Ысынлап та, Беҙ Мусаны Үҙебеҙҙең аяттарыбыҙ менән ебәрҙек (һәм Беҙ уға: «Халҡыңды ҡараңғылыҡтан яҡты яҡтылыҡҡа алып сыҡ һәм уларға Аллаһтың көндәрен иҫкә төшөр», — тип бойорҙоҡ. Ысынлап та, сабыр итеүсе һәм шөкөр итеүсе һәр кем өсөн (Аллаһтың ҡөҙрәте) аяттар бар.
اَلَمْ يَأْتِكُمْ نَبَؤُا الَّذِيْنَ مِنْ قَبْلِكُمْ قَوْمِ نُوْحٍ وَّعَادٍ وَّثَمُوْدَ ەۗ وَالَّذِيْنَ مِنْۢ بَعْدِهِمْ ۗ لَا يَعْلَمُهُمْ اِلَّا اللّٰهُ ۗجَاۤءَتْهُمْ رُسُلُهُمْ بِالْبَيِّنٰتِ فَرَدُّوْٓا اَيْدِيَهُمْ فِيْٓ اَفْوَاهِهِمْ وَقَالُوْٓا اِنَّا كَفَرْنَا بِمَآ اُرْسِلْتُمْ بِهٖ وَاِنَّا لَفِيْ شَكٍّ مِّمَّا تَدْعُوْنَنَآ اِلَيْهِ مُرِيْبٍ
alam ya'tikum naba'ul-lażīna min qablikum qaumi nūḥiw wa ‘ādiw wa ṡamūd(a), wal-lażīna mim ba‘dihim, lā ya‘lamuhum illallāh(u), jā'athum rusuluhum bil-bayyināti fa raddū aidiyahum fī afwāhihim wa qālū innā kafarnā bimā ursiltum bihī wa innā lafī syakkim mimmā tad‘ūnanā ilaihi murīb(in).
Һеҙҙән элек (йәғни) Нух ҡәүеме, Әд, Сәмүд һәм уларҙан һуңғы кешеләр хаҡында хәбәр килеп етмәнеме ни? Уларҙы Аллаһтан башҡа бер кем дә белмәй. Илселәр улар янына (ысын) дәлилдәр килтереп килгән, әммә улар ҡулдарын ауыҙҙарына ҡуйып (нәфрәттән) һәм: «Ысынлап та, беҙ һеҙҙең (беҙгә) ебәрелгәнегеҙгә ышанмайбыҙ, һәм беҙ һеҙҙең беҙҙе нимәгә саҡырыуығыҙға ысынлап та шикләнеп торабыҙ», — тигән.
وَّسَكَنْتُمْ فِيْ مَسٰكِنِ الَّذِيْنَ ظَلَمُوْٓا اَنْفُسَهُمْ وَتَبَيَّنَ لَكُمْ كَيْفَ فَعَلْنَا بِهِمْ وَضَرَبْنَا لَكُمُ الْاَمْثَالَ
wa sakantum fī masākinil-lażīna ẓalamū anfusahum wa tabayyana lakum kaifa fa‘alnā bihim wa ḍarabnā lakumul-amṡāl(a).
Һеҙ үҙ-үҙҙәренә золом ҡылған кешеләр урынында йәшәнегеҙ, һәм һеҙгә Беҙҙең уларға нимә эшләгәнебеҙ асыҡланды һәм һеҙгә бер нисә ҡисса килтерҙек».
وَمَآ اَهْلَكْنَا مِنْ قَرْيَةٍ اِلَّا وَلَهَا كِتَابٌ مَّعْلُوْمٌ
wa mā ahlaknā min qaryatin illā wa lahā kitābum ma‘lūm(un).
Беҙ илде юҡ итмәйбеҙ, әммә уның өсөн ризыҡтар ҡуйылған.
لَا يُؤْمِنُوْنَ بِهٖ وَقَدْ خَلَتْ سُنَّةُ الْاَوَّلِيْنَ
lā yu'minūna bihī wa qad khalat sunnatul-awwalīn(a).
улар уға (Ҡөрьәнгә) ышанмайҙар, хатта Аллаһтың сөннәтлелеге элекке кешеләргә лә күскән булһа ла.
اِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَاٰيٰتٍ لِّلْمُتَوَسِّمِيْنَۙ
inna fī żālika la'āyātil lil-mutawassimīn(a).
Ысынлап та, аяттарға иғтибар иткәндәр өсөн (Аллаһтың ҡөҙрәтенең) ысынлап та аяттар бар.
وَاِنَّهَا لَبِسَبِيْلٍ مُّقِيْمٍ
wa innahā labisabīlim muqīm(in).
һәм ысынлап та, (ил) ысынлап та һаман да (кешеләр йөрөгән) юлда ята.
اِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَاٰيَةً لِّلْمُؤْمِنِيْنَۗ
inna fī żālika la'āyatal lil-mu'minīn(a).
Ысынлап та, иман килтергәндәр өсөн бында ысынлап та (Аллаһтың ҡөҙрәте) ағзаһы бар.
فَانْتَقَمْنَا مِنْهُمْۘ وَاِنَّهُمَا لَبِاِمَامٍ مُّبِيْنٍۗ ࣖ
fantaqamnā minhum, wa innahumā labi'imāmim mubīn(in).
шуға күрә Беҙ уларҙы һәләк иттек. Ә ысынында ике (ил) бер шоссела урынлашҡан.
كَمَآ اَنْزَلْنَا عَلَى الْمُقْتَسِمِيْنَۙ
kamā anzalnā ‘alal-muqtasimīn(a).
(Беҙ киҫәтеү бирҙек) Беҙ (Аллаһтың китабын) айырып торғандарға (Яза) иңдерҙек.
قَدْ مَكَرَ الَّذِيْنَ مِنْ قَبْلِهِمْ فَاَتَى اللّٰهُ بُنْيَانَهُمْ مِّنَ الْقَوَاعِدِ فَخَرَّ عَلَيْهِمُ السَّقْفُ مِنْ فَوْقِهِمْ وَاَتٰىهُمُ الْعَذَابُ مِنْ حَيْثُ لَا يَشْعُرُوْنَ
qad makaral-lażīna min qablihim fa atallāhu bun-yānahum minal-qawā‘idi fa kharra ‘alaihimus-saqfu min fauqihim wa atāhumul-‘ażābu min ḥaiṡu lā yasy‘urūn(a).
Ысынлап та, уларҙан элек йәшәгәндәр алдаҡсылыҡ ҡылған, шунан һуң Аллаһ уларҙың өйҙәрен нигеҙҙәренән емергән, шунан уларға өҫтән (өйҙөң) түбәһе төшкән һәм уларға үҙҙәре белмәгән яҡтан ғазап килде.
هَلْ يَنْظُرُوْنَ اِلَّآ اَنْ تَأْتِيَهُمُ الْمَلٰۤىِٕكَةُ اَوْ يَأْتِيَ اَمْرُ رَبِّكَ ۗ كَذٰلِكَ فَعَلَ الَّذِيْنَ مِنْ قَبْلِهِمْ ۗوَمَا ظَلَمَهُمُ اللّٰهُ وَلٰكِنْ كَانُوْٓا اَنْفُسَهُمْ يَظْلِمُوْنَ
hal yanẓurūna illā an ta'tiyahumul-malā'ikatu au ya'tiya amru rabbik(a), każālika fa‘alal-lażīna min qablihim, wa mā ẓalamahumullāhu wa lākin kānū anfusahum yaẓlimūn(a).
Уларҙың (кафырҙарҙың) үҙҙәренә фәрештәләрҙең килеүенән йәки Раббыңдың килеүен бойороғонан башҡа көтөр нәмәләре юҡ. Уларҙан элек шул (кафырҙар) шулай эшләгән. Аллаһ уларға золом итмәй, ысынында улар үҙҙәренә (һәр ваҡыт) золом ҡыла.
وَلَقَدْ بَعَثْنَا فِيْ كُلِّ اُمَّةٍ رَّسُوْلًا اَنِ اعْبُدُوا اللّٰهَ وَاجْتَنِبُوا الطَّاغُوْتَۚ فَمِنْهُمْ مَّنْ هَدَى اللّٰهُ وَمِنْهُمْ مَّنْ حَقَّتْ عَلَيْهِ الضَّلٰلَةُ ۗ فَسِيْرُوْا فِى الْاَرْضِ فَانْظُرُوْا كَيْفَ كَانَ عَاقِبَةُ الْمُكَذِّبِيْنَ
wa laqad ba‘aṡnā fī kulli ummatir rasūlan ani‘budullāha wajtanibuṭ-ṭāgūt(a), fa minhum man hadallāhu wa minhum man ḥaqqat ‘alaihiḍ-ḍalālah(tu), fa sīrū fil-arḍi fanẓurū kaifa kāna ‘āqibatul-mukażżibīn(a).
Һәм, ысынлап та, Беҙ һәр халыҡҡа (саҡырырға) пәйғәмбәр ебәрҙек: «Аллаһҡа ғибәҙәт ҡылығыҙ, көфөрлөктән алыҫ тороғоҙ», шунан һуң улар араһында Аллаһ тарафынан тура юлға баҫҡандар бар һәм аҙашыуҙа ҡалғандар ҙа бар. Шулай итеп, ер йөҙөндә йөрөп, инҡар итеүселәрҙең (илселәрҙең) нисек тамамланыуын күрегеҙ.
تَاللّٰهِ لَقَدْ اَرْسَلْنَآ اِلٰٓى اُمَمٍ مِّنْ قَبْلِكَ فَزَيَّنَ لَهُمُ الشَّيْطٰنُ اَعْمَالَهُمْ فَهُوَ وَلِيُّهُمُ الْيَوْمَ وَلَهُمْ عَذَابٌ اَلِيْمٌ
tallāhi laqad arsalnā ilā umamim min qablika fa zayyana lahumusy-syaiṭānu a‘mālahum fa huwa waliyyuhumul-yauma wa lahum ‘ażābun alīm(un).
Аллаһ менән ант итәм, ысынлап та, Беҙ һинән (Мөхәммәткә) тиклемге кешеләргә (рәсүлдәр) ебәрҙек, әммә шайтан уларҙың (насар) эштәрен уларға матур итеп күрһәтте, шуға күрә ул (шайтан) бөгөн уларға етәксе булды һәм улар бик ауыр ғазап кисерәсәк.
وَكَمْ اَهْلَكْنَا مِنَ الْقُرُوْنِ مِنْۢ بَعْدِ نُوْحٍۗ وَكَفٰى بِرَبِّكَ بِذُنُوْبِ عِبَادِهٖ خَبِيْرًاۢ بَصِيْرًا
wa kam ahlaknā minal-qurūni mim ba‘di nūḥ(in), wa kafā birabbika biżunūbi ‘ibādihī khabīram baṣīrā(n).
Нухтан һуң күпме ҡәүемдәрҙе һәләк иттек. Үҙенең ҡолдарының гонаһтарын бөтә нәмәне белеүсе, күреүсе Раббың етә.
سُنَّةَ مَنْ قَدْ اَرْسَلْنَا قَبْلَكَ مِنْ رُّسُلِنَا وَلَا تَجِدُ لِسُنَّتِنَا تَحْوِيْلًا ࣖ
sunnata man qad arsalnā qablaka mir rusulinā wa lā tajidu lisunnatinā taḥwīlā(n).
(Был) Беҙ һинән элек ебәргән пәйғәмбәрҙәребеҙ өсөн фарман, һәм һин Беҙҙең фарманыбыҙҙа бер ниндәй ҙә үҙгәреш тапмаҫһың.
وَمَا مَنَعَ النَّاسَ اَنْ يُّؤْمِنُوْٓا اِذْ جَاۤءَهُمُ الْهُدٰى وَيَسْتَغْفِرُوْا رَبَّهُمْ اِلَّآ اَنْ تَأْتِيَهُمْ سُنَّةُ الْاَوَّلِيْنَ اَوْ يَأْتِيَهُمُ الْعَذَابُ قُبُلًا
wa mā mana‘an-nāsa ay yu'minū iż jā'ahumul-hudā wa yastagfirū rabbahum illā an ta'tiyahum sunnatul-awwalīna au ya'tiyahumul-‘ażābu qubulā(n).
Һәм кешеләргә тура юл килгәс, иман килтерергә һәм Раббынан ярлыҡау һорарға ҡамасаулаған бер нәмә лә юҡ, тик элекке халыҡтың (Аллаһтың ғәмәлдә булған) ҡанунының килеүен йәки улар өҫтөнән ысын ғазаптың килеүен көтөү теләге генә.
وَتِلْكَ الْقُرٰٓى اَهْلَكْنٰهُمْ لَمَّا ظَلَمُوْا وَجَعَلْنَا لِمَهْلِكِهِمْ مَّوْعِدًا ࣖ
wa tilkal-qurā ahlaknāhum lammā ẓalamū wa ja‘alnā limahlikihim mau‘idā(n).
Ул ерҙә йәшәүселәрҙе ғәҙелһеҙлек ҡылғанда Беҙ һәләк иттек һәм уларҙы һәләк итеү өсөн билдәле бер ваҡыт билдәләнек.
وَكَمْ اَهْلَكْنَا قَبْلَهُمْ مِّنْ قَرْنٍ هُمْ اَحْسَنُ اَثَاثًا وَّرِءْيًا
wa kam ahlaknā qablahum min qarnin hum aḥsanu aṡāṡaw wa ri'yā(n).
Уларҙан алда күпме кешеләрҙе (кафырҙарҙы) һәләк иттек, хатта уларҙың йорт һауыт-һабаһы яҡшыраҡ булһа ла, күҙгә (күҙгә йәмлерәк) булһалар ҙа.
وَكَمْ اَهْلَكْنَا قَبْلَهُمْ مِّنْ قَرْنٍۗ هَلْ تُحِسُّ مِنْهُمْ مِّنْ اَحَدٍ اَوْ تَسْمَعُ لَهُمْ رِكْزًا ࣖ
wa kam ahlaknā qablahum min qarn(in), hal tuḥissu minhum min aḥadin au tasma‘u lahum rikzā(n).
Беҙ уларға тиклем күпме халыҡтарҙы һәләк иттек. Һин (Мөхәммәт) уларҙың береһен дә күрҙеңме, әллә бышылдауҙарын ишеттеңме?
كَذٰلِكَ نَقُصُّ عَلَيْكَ مِنْ اَنْۢبَاۤءِ مَا قَدْ سَبَقَۚ وَقَدْ اٰتَيْنٰكَ مِنْ لَّدُنَّا ذِكْرًا ۚ
każālika naquṣṣu ‘alaika min ambā'i mā sabaq(a), wa qad ātaināka mil ladunnā żikrā(n).
Шулай итеп, Беҙ һиңә (Мөхәммәткә) үткән (халыҡтың) ҡайһы бер хикәйәләрен һөйләйбеҙ һәм, ысынлап та, Беҙ һиңә Үҙебеҙҙең яҡтан киҫәтеү (Ҡөрьән) бирҙек.
اَفَلَمْ يَهْدِ لَهُمْ كَمْ اَهْلَكْنَا قَبْلَهُمْ مِّنَ الْقُرُوْنِ يَمْشُوْنَ فِيْ مَسٰكِنِهِمْۗ اِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَاٰيٰتٍ لِّاُولِى النُّهٰى ࣖ
afalam yahdi lahum kam ahlaknā qablahum minal-qurūni yamsyūna fī masākinihim, inna fī żālika la'āyātil li'ulin nuhā.
Шулай булғас, улар үҙҙәренең (халыҡтың) торлағы эҙҙәре аша үтһәләр ҙә, Беҙ үҙҙәренән элек күпме быуынды һәләк иттек, был уларға ишарат түгелме ни? Ысынлап та, аҡыл эйәләре өсөн (Аллаһтың ҡөҙрәте) ғибрәттәре бар.
وَكَمْ قَصَمْنَا مِنْ قَرْيَةٍ كَانَتْ ظَالِمَةً وَّاَنْشَأْنَا بَعْدَهَا قَوْمًا اٰخَرِيْنَ
wa kam qaṣamnā min qaryatin kānat ẓālimataw wa ansya'nā ba‘dahā qauman ākharīn(a).
Күпме залим илдәрҙе һәләк иттек һәм уларҙан һуң (улар урынына) икенсе быуын яралттыҡ.
بَلْ مَتَّعْنَا هٰٓؤُلَاۤءِ وَاٰبَاۤءَهُمْ حَتّٰى طَالَ عَلَيْهِمُ الْعُمُرُۗ اَفَلَا يَرَوْنَ اَنَّا نَأْتِى الْاَرْضَ نَنْقُصُهَا مِنْ اَطْرَافِهَاۗ اَفَهُمُ الْغٰلِبُوْنَ
bal matta‘nā hā'ulā'i wa ābā'ahum ḥattā ṭāla ‘alaihimul-‘umur(u), afalā yarauna annā na'til-arḍa nanquṣuhā min aṭrāfihā, afahumul-gālibūn(a).
Юҡ, Беҙ уларҙы һәм уларҙың ата-бабаларын оҙон ғүмерҙәр кисергәнсе ләззәт бирҙек. Беҙҙең (кафырҙар хакимлығы аҫтында) бер ергә килеүебеҙҙе һәм уның киңлеген остарынан кәметеүебеҙҙе күрмәйҙәрме улар? Улар еңеүселәрме?
فَكَاَيِّنْ مِّنْ قَرْيَةٍ اَهْلَكْنٰهَا وَهِيَ ظَالِمَةٌ فَهِيَ خَاوِيَةٌ عَلٰى عُرُوْشِهَاۖ وَبِئْرٍ مُّعَطَّلَةٍ وَّقَصْرٍ مَّشِيْدٍ
fa ka'ayyim min qaryatin ahlaknāhā wa hiya ẓālimatun fa hiya khāwiyatun ‘alā ‘urūsyihā, wa bi'rim mu‘aṭṭalatiw wa qaṣrim masyīd(in).
Тимәк, күпме илдәрҙең (халы) ғәҙелһеҙ хәлдә булғаны өсөн, биналары емерелеп, (нисә) ҡоҙоҡтар ташландыҡ хәлдә ҡалған, бейек һарайҙар (кеше йәшәмәгән) өсөн күпме илдәрҙе юҡ иттек.
اَفَلَمْ يَسِيْرُوْا فِى الْاَرْضِ فَتَكُوْنَ لَهُمْ قُلُوْبٌ يَّعْقِلُوْنَ بِهَآ اَوْ اٰذَانٌ يَّسْمَعُوْنَ بِهَاۚ فَاِنَّهَا لَا تَعْمَى الْاَبْصَارُ وَلٰكِنْ تَعْمَى الْقُلُوْبُ الَّتِيْ فِى الصُّدُوْرِ
afalam yasīrū fil-arḍi fa takūna lahum qulūbuy ya‘qilūna bihā au āżānuy yasma‘ūna bihā, fa innahā lā ta‘mal-abṣāru wa lākin ta‘mal-qulūbul-latī fiṣ-ṣudūr(i).
Тимәк, улар бер ҡасан да ер йөҙөндә йөрөмәгәндәрме, күңелдәре (аҡылдары) аңлаһын, ҡолаҡтары ишетһен өсөн? Ысынында иһә күҙҙәр һуҡыр түгел, ә һуҡыр булғаны – күкрәктәге йөрәк.
وَكَاَيِّنْ مِّنْ قَرْيَةٍ اَمْلَيْتُ لَهَا وَهِيَ ظَالِمَةٌ ثُمَّ اَخَذْتُهَاۚ وَاِلَيَّ الْمَصِيْرُ ࣖ
wa ka'ayyim min qaryatin amlaitu lahā wa hiya ẓālimatun ṡumma akhażtuhā, wa ilayyal-maṣīr(u).
Мин күпме илдәрҙе кисектереп торҙом, сөнки уларҙа йәшәүселәр ғәҙелһеҙлек ҡылды, шунан һуң Мин уларҙы язаға тарттырҙым, һәм (һәр нәмәнең) ҡайтыуы Миңә.
اِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَاٰيٰتٍ وَّاِنْ كُنَّا لَمُبْتَلِيْنَ
inna fī żālika la'āyātiw wa in kunnā lamubtalīn(a).
Ысынлап та, ул (ваҡиғала) ысынлап та (Аллаһтың бөйөклөгө тураһында) билдәләр бар ине; һәм, ысынлап та, Беҙ (Нух ҡәүеменә) ғазап бирҙек.
ثُمَّ اَنْشَأْنَا مِنْۢ بَعْدِهِمْ قَرْنًا اٰخَرِيْنَ ۚ
Ṡumma ansya'nā mim ba‘dihim qarnan ākharīn(a).
Һуңынан уларҙан һуң Беҙ икенсе бер халыҡты (Әд ҡәүемдәрен) барлыҡҡа килтерҙек.
ثُمَّ اَنْشَأْنَا مِنْۢ بَعْدِهِمْ قُرُوْنًا اٰخَرِيْنَ ۗ
Ṡumma ansya'nā mim ba‘dihim qurūnan ākharīn(a).
Һуңынан уларҙан һуң башҡа халыҡтарҙы яралттыҡ.
ثُمَّ اَرْسَلْنَا رُسُلَنَا تَتْرَاۗ كُلَّمَا جَاۤءَ اُمَّةً رَّسُوْلُهَا كَذَّبُوْهُ فَاَتْبَعْنَا بَعْضَهُمْ بَعْضًا وَّجَعَلْنٰهُمْ اَحَادِيْثَۚ فَبُعْدًا لِّقَوْمٍ لَّا يُؤْمِنُوْنَ
Ṡumma arsalnā rusulanā tatrā, kullamā jā'a ummatar rasūluhā każżabūhu fa atba‘nā ba‘ḍahum ba‘ḍaw wa ja‘alnāhum aḥādīṡ(a), fa bu‘dal liqaumil lā yu'minūn(a).
Шунан, Беҙ пәйғәмбәрҙәребеҙҙе бер-бер артлы ебәрҙек. Берәй халыҡҡа пәйғәмбәр килһә, улар уны ялғанға сығара, шуға күрә Беҙ уларҙың ҡайһы берҙәрен икенселәре менән алмаштырабыҙ (һәләк булыуҙа). Һәм Беҙ уларҙы (кешеләр өсөн) хикәйәләр өсөн материал яһаныҡ. Тимәк, иман килтермәгәндәр өсөн һәләкәт буласаҡ.
وَلَقَدْ اَنْزَلْنَآ اِلَيْكُمْ اٰيٰتٍ مُّبَيِّنٰتٍ وَّمَثَلًا مِّنَ الَّذِيْنَ خَلَوْا مِنْ قَبْلِكُمْ وَمَوْعِظَةً لِّلْمُتَّقِيْنَ ࣖ
wa laqad anzalnā ilaikum āyātim mubayyinātiw wa maṡalam minal-lażīna khalau min qablikum wa mau‘iẓatal lil-muttaqīn(a).
Һәм, ысынлап та, Беҙ һиңә аңлатма биргән аяттар һәм һинән элек килгәндәрҙән миҫалдар килтерҙек һәм тәҡүәлеләргә ғибрәт булһын өсөн.
فَقُلْنَا اذْهَبَآ اِلَى الْقَوْمِ الَّذِيْنَ كَذَّبُوْا بِاٰيٰتِنَاۗ فَدَمَّرْنٰهُمْ تَدْمِيْرًا ۗ
fa qulnażhabā ilal-qaumil-lażīna każżabū bi'āyātinā, fa dammarnāhum tadmīrā(n).
Һуңынан Беҙ (икеһенә лә): «Икегеҙ ҙә Беҙҙең аяттарҙы ялғанға сығарған ҡәүемдәр янына барығыҙ», — тинек. Шунан һуң Беҙ уларҙы бар көсөбөҙ менән һәләк иттек.
وَقَوْمَ نُوْحٍ لَّمَّا كَذَّبُوا الرُّسُلَ اَغْرَقْنٰهُمْ وَجَعَلْنٰهُمْ لِلنَّاسِ اٰيَةًۗ وَاَعْتَدْنَا لِلظّٰلِمِيْنَ عَذَابًا اَلِيْمًا ۚ
wa qauma nūḥil lammā każżabur-rusula agraqnāhum wa ja‘alnāhum lin-nāsi āyah(tan), wa a‘tadnā liẓ-ẓālimīna ‘ażāban alīmā(n).
Пәйғәмбәрҙәргә ялған һөйләгәндә Нух ҡәүемен (Беҙ һәләк иттек). Беҙ уларҙы һыуға батырҙыҡ һәм уларҙың (хикәйәләрен) кешеләргә һабаҡ иттек. Беҙ залимдар өсөн ғазаплы ғазап әҙерләнек.
وَعَادًا وَّثَمُوْدَا۟ وَاَصْحٰبَ الرَّسِّ وَقُرُوْنًاۢ بَيْنَ ذٰلِكَ كَثِيْرًا
wa ‘ādaw wa ṡamūda wa aṣḥābar-rassi wa qurūnam baina żālika kaṡīrā(n).
һәм (Беҙ) Ғәд һәм Сәмүд халҡын һәм Расс халҡын һәм шул (халыҡтар) араһында күп (күберәк) быуындарҙы юҡ иттек.
وَكُلًّا ضَرَبْنَا لَهُ الْاَمْثَالَۖ وَكُلًّا تَبَّرْنَا تَتْبِيْرًا
wa kullan ḍarabnā lahul-amṡāl(a), wa kullan tabbarnā tatbīrā(n).
Беҙ уларҙың һәр береһенә үрнәк килтерҙек һәм һәр береһен бөтөнләй һәләкәткә тиклем һәләк иттек.
وَلَقَدْ اَتَوْا عَلَى الْقَرْيَةِ الَّتِيْٓ اُمْطِرَتْ مَطَرَ السَّوْءِۗ اَفَلَمْ يَكُوْنُوْا يَرَوْنَهَاۚ بَلْ كَانُوْا لَا يَرْجُوْنَ نُشُوْرًا
wa laqad atau ‘alal-qaryatil-latī umṭirat maṭaras-sau'(i), afalam yakūnū yaraunahā, bal kānū lā yarjūna nusyūrā(n).
Ысынлап та, улар (Мәккә мөшриктәре) (элек) насар ямғыр (таш ямғыры) яуған ер (Содом) аша үткән. Күрмәнеләрме? Ысынында, улар, ысынында, ҡиәмәт көнөн көтмәгән.
وَاتْلُ عَلَيْهِمْ نَبَاَ اِبْرٰهِيْمَ ۘ
watlu ‘alaihim naba'a ibrāhīm(a).
Һәм уларға Ибраһим тураһындағы хикәйәтте уҡы.
اِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَاٰيَةً ۗوَمَا كَانَ اَكْثَرُهُمْ مُّؤْمِنِيْنَ
inna fī żālika la'āyah(tan), wa mā kāna akṡaruhum mu'minīn(a).
Ысынлап та, ундайҙарҙа (Аллаһтың ҡөҙрәте) ғәйәттәре бар, әммә уларҙың күбеһе иман килтермәй.
كَذَّبَتْ قَوْمُ نُوْحِ ِۨالْمُرْسَلِيْنَ ۚ
każżabat qaumu nūḥinil-mursalīn(a).
Нух халҡы илселәргә ялған һөйләгән.
اِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَاٰيَةً ۗوَمَا كَانَ اَكْثَرُهُمْ مُّؤْمِنِيْنَ
inna fī żālika la'āyah(tan), wa mā kāna akṡaruhum mu'minīn(a).
Ысынлап та, бындай кешеләрҙә (Аллаһтың ҡөҙрәте) ғәләмәттәре бар, әммә уларҙың күбеһе иман килтермәй.
كَذَّبَتْ عَادُ ِۨالْمُرْسَلِيْنَ ۖ
każżabat ‘ādunil-mursalīn(a).
(Әд) халҡы пәйғәмбәрҙәргә ялған һөйләне.
فَكَذَّبُوْهُ فَاَهْلَكْنٰهُمْۗ اِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَاٰيَةً ۗوَمَا كَانَ اَكْثَرُهُمْ مُّؤْمِنِيْنَ
fa każżabūhu fa ahlaknāhum, inna fī żālika la'āyah(tan), wa mā kāna akṡaruhum mu'minīn(a).
Шулай итеп, улар уны ялғанға сығарҙы (Һудты), һуңынан Беҙ уларҙы һәләк иттек. Ысынлап та, ундайҙарҙа (Аллаһтың ҡөҙрәте) ғәйәттәре бар, әммә уларҙың күбеһе иман килтермәй.
فَاَخَذَهُمُ الْعَذَابُۗ اِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَاٰيَةً ۗوَمَا كَانَ اَكْثَرُهُمْ مُّؤْمِنِيْنَ
fa akhażahumul-‘ażāb(u), inna fī żālika la'āyah(tan), wa mā kāna akṡaruhum mu'minīn(a).
һуңынан улар язаға тарттырылыр. Ысынлап та, ундайҙарҙа (Аллаһтың ҡөҙрәте) ғәйәттәре бар, әммә уларҙың күбеһе иман килтермәй.
كَذَّبَتْ قَوْمُ لُوْطِ ِۨالْمُرْسَلِيْنَ ۖ
każżabat qaumu lūṭinil-mursalīn(a).
Лут халҡы илселәргә алдаған,
اِلَّا عَجُوْزًا فِى الْغٰبِرِيْنَ ۚ
illā ‘ajūzan fil-gābirīn(a).
ҡалған төркөмгә ингән бер ҡарсыҡтан (уның ҡатыны) башҡа.
ثُمَّ دَمَّرْنَا الْاٰخَرِيْنَ ۚ
Ṡumma dammarnal-ākharīn(a).
Шунан ҡалғандарын һәләк иттек.
وَاَمْطَرْنَا عَلَيْهِمْ مَّطَرًاۚ فَسَاۤءَ مَطَرُ الْمُنْذَرِيْنَ
wa amṭarnā ‘alaihim maṭarā(n), fa sā'a maṭarul-munżarīn(a).
Һәм Беҙ уларға ямғыр яуҙырҙыҡ, шуға күрә ямғыр иҫкәртелгәндәргә ни тиклем насар яуҙы.
اِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَاٰيَةً ۗوَمَا كَانَ اَكْثَرُهُمْ مُّؤْمِنِيْنَ
inna fī żālika la'āyah(tan), wa mā kāna akṡaruhum mu'minīn(a).
Ысынлап та, ундайҙарҙа (Аллаһтың ҡөҙрәте) ғәйәттәре бар, әммә уларҙың күбеһе иман килтермәй.
كَذَّبَ اَصْحٰبُ لْـَٔيْكَةِ الْمُرْسَلِيْنَ ۖ
każżaba aṣḥābul-aikatil-mursalīn(a).
Әйкә халҡы илселәрҙе ялғанға сығарған;
فَكَذَّبُوْهُ فَاَخَذَهُمْ عَذَابُ يَوْمِ الظُّلَّةِ ۗاِنَّهٗ كَانَ عَذَابَ يَوْمٍ عَظِيْمٍ
fa każżabūhu fa akhażahum ‘ażābu yaumiẓ-ẓullah(ti), innahū kāna ‘ażāba yaumin ‘aẓīm(in).
Һуңынан улар (Шөғәйепте) инҡар иттеләр, шунан һуң уларға ҡара көндө ғазап төштө. Ысынлап та, ҡот осҡос көндөң язаһы шулдыр.
اِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَاٰيَةً ۗوَمَا كَانَ اَكْثَرُهُمْ مُّؤْمِنِيْنَ
inna fī żālika la'āyah(tan), wa mā kāna akṡaruhum mu'minīn(a).
Ысынлап та, бындай кешеләрҙә (Аллаһтың ҡөҙрәте) ғәләмәттәре бар, әммә уларҙың күбеһе иман килтермәй.
ذِكْرٰىۚ وَمَا كُنَّا ظٰلِمِيْنَ
Żikrā, wa mā kunnā ẓālimīn(a).
иҫкәртмә (булырға). Беҙ ғәҙелһеҙлек ҡылмайбыҙ.
وَجَحَدُوْا بِهَا وَاسْتَيْقَنَتْهَآ اَنْفُسُهُمْ ظُلْمًا وَّعُلُوًّاۗ فَانْظُرْ كَيْفَ كَانَ عَاقِبَةُ الْمُفْسِدِيْنَ ࣖ
wa jaḥadū bihā wastaiqanathā anfusuhum ẓulmaw wa ‘uluwwā(n), fanẓur kaifa kāna ‘āqibatul-mufsidīn(a).
Һәм улар ғәҙелһеҙлектәре һәм тәкәбберлектәре арҡаһында уны инҡар итәләр, хатта күңелдәре уға (хәҡиҡәткә) ышанһалар ҙа. Шуға күрә зыян килтереүселәр менән нимә булыуына иғтибар итегеҙ.
وَلَقَدْ اَرْسَلْنَآ اِلٰى ثَمُوْدَ اَخَاهُمْ صٰلِحًا اَنِ اعْبُدُوا اللّٰهَ فَاِذَا هُمْ فَرِيْقٰنِ يَخْتَصِمُوْنَ
wa laqad arsalnā ilā ṡamūda akhāhum ṣāliḥan ani‘budullāha fa'iżā hum farīqāni yakhtaṣimūn(a).
Һәм, ысынлап та, Беҙ Сәмүдкә уларҙың бер туған ҡустыһы Салехты (ул ҡысҡырҙы): «Аллаһҡа ғибәҙәт ҡылығыҙ!» Әммә ҡапыл улар ике дошман төркөмгә (әйләнде).
فَانْظُرْ كَيْفَ كَانَ عَاقِبَةُ مَكْرِهِمْ اَنَّا دَمَّرْنٰهُمْ وَقَوْمَهُمْ اَجْمَعِيْنَ
fanẓur kaifa kāna ‘āqibatu makrihim annā dammarnāhum wa qaumahum ajma‘īn(a).
Шулай итеп, уларҙың ҡотҡоһо нимәгә килтергәнен ҡарағыҙ: Беҙ уларҙы һәм уларҙың халҡын, барыһын да бергә юҡ иттек.
فَتِلْكَ بُيُوْتُهُمْ خَاوِيَةً ۢبِمَا ظَلَمُوْاۗ اِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَاٰيَةً لِّقَوْمٍ يَّعْلَمُوْنَ
fatilka buyūtuhum khāwiyatam bimā ẓalamū, inna fī żālika la'āyatal liqaumiy ya‘lamūn(a).
Тимәк, уларҙың насар эштәре арҡаһында тап уларҙың йорттары емерелгән. Ысынлап та, белгән кешеләр өсөн бында ғибрәт бар.
وَاَمْطَرْنَا عَلَيْهِمْ مَّطَرًاۚ فَسَاۤءَ مَطَرُ الْمُنْذَرِيْنَ ࣖ
wa amṭarnā ‘alaihim maṭarā(n), fasā'a maṭarul-munżarīn(a).
Һәм Беҙ уларға ямғыр (таш) яуҙырҙыҡ, шуға күрә киҫәтеү бирелгәндәргә (әммә иғтибар итмәгәндәргә) ямғыр бик насар булды.
قُلْ سِيْرُوْا فِى الْاَرْضِ فَانْظُرُوْا كَيْفَ كَانَ عَاقِبَةُ الْمُجْرِمِيْنَ
qul sīrū fil-arḍi fanẓurū kaifa kāna ‘āqibatul-mujrimīn(a).
Әйт (Мөхәммәткә): «Ер йөҙөндә йөрөгөҙ, шунан һуң гонаһлыларҙың аҙағы нисек буласағын күрегеҙ.
نَتْلُوْا عَلَيْكَ مِنْ نَّبَاِ مُوْسٰى وَفِرْعَوْنَ بِالْحَقِّ لِقَوْمٍ يُّؤْمِنُوْنَ
natlū ‘alaika min naba'i mūsā wa fir‘auna bil-ḥaqqi liqaumiy yu'minūn(a).
Беҙ һеҙгә Муса һәм Фирғәүен ҡиссаһының бер өлөшөн мөьминдәр өсөн хәҡиҡәттә уҡыныҡ.
فَاَخَذْنٰهُ وَجُنُوْدَهٗ فَنَبَذْنٰهُمْ فِى الْيَمِّ ۚفَانْظُرْ كَيْفَ كَانَ عَاقِبَةُ الظّٰلِمِيْنَ
fa'akhażnāhu wa junūdahū fanabażnāhum fil-yamm(i), fanẓur kaifa kāna ‘āqibatuẓ-ẓālimīn(a).
Шулай итеп, Беҙ уны (Фирғәүенде) һәм уның ғәскәрен ғазапланыҡ, һуңынан уларҙы диңгеҙгә ташланыҡ. Шулай булғас, ғәҙелһеҙ халыҡтың аҙағына иғтибар итегеҙ.
وَلَقَدْ اٰتَيْنَا مُوْسَى الْكِتٰبَ مِنْۢ بَعْدِ مَآ اَهْلَكْنَا الْقُرُوْنَ الْاُوْلٰى بَصَاۤىِٕرَ لِلنَّاسِ وَهُدًى وَّرَحْمَةً لَّعَلَّهُمْ يَتَذَكَّرُوْنَ
wa laqad ātainā mūsal-kitāba mim ba‘di mā ahlaknal-qurūnal ūlā baṣā'ira lin-nāsi wa hudaw wa raḥmatal la‘allahum yatażakkarūn(a).
Һәм, ысынлап та, Беҙ Мусаға Китапты (Тәүратты) бирҙек, Беҙ элекке ҡәүемдәрҙе һәләк иткәндән һуң, кешеләргә лампа һәм тура юл күрһәтеү һәм рәхмәт булһын өсөн, улар ғибрәт алһын өсөн.
۞ وَلَقَدْ وَصَّلْنَا لَهُمُ الْقَوْلَ لَعَلَّهُمْ يَتَذَكَّرُوْنَ ۗ
wa laqad waṣṣalnā lahumul-qaula la‘allahum yatażakkarūn(a).
Һәм, ысынлап та, Беҙ был һүҙҙәрҙе (Ҡөрьәнде) уларға һәр ваҡыт иҫтәрендә тотһондар өсөн еткерҙек.
وَكَمْ اَهْلَكْنَا مِنْ قَرْيَةٍ ۢ بَطِرَتْ مَعِيْشَتَهَا ۚفَتِلْكَ مَسٰكِنُهُمْ لَمْ تُسْكَنْ مِّنْۢ بَعْدِهِمْ اِلَّا قَلِيْلًاۗ وَكُنَّا نَحْنُ الْوٰرِثِيْنَ
wa kam ahlaknā min qaryatim baṭirat ma‘īsyatahā, fatilka masākinuhum lam tuskam mim ba‘dihim illā qalīlā(n), wa kunnā naḥnul-wāriṡīn(a).
Беҙ юҡ иткән күпме илдәрҙә рәхәтләнеп йәшәгәндәр, уларҙан һуң, әҙ генә өлөшөнән башҡа, кешеләр йәшәмәгән торлаҡтары шул булды. Һәм Беҙ уны мираҫ итеп алабыҙ».
قَالَ اِنَّمَآ اُوْتِيْتُهٗ عَلٰى عِلْمٍ عِنْدِيْۗ اَوَلَمْ يَعْلَمْ اَنَّ اللّٰهَ قَدْ اَهْلَكَ مِنْ قَبْلِهٖ مِنَ الْقُرُوْنِ مَنْ هُوَ اَشَدُّ مِنْهُ قُوَّةً وَّاَكْثَرُ جَمْعًا ۗوَلَا يُسْـَٔلُ عَنْ ذُنُوْبِهِمُ الْمُجْرِمُوْنَ
qāla innamā ūtītuhū ‘alā ‘ilmin ‘indī, awalam ya‘lam annallāha qad ahlaka min qablihī minal-qurūni man huwa asyaddu minhu quwwataw wa akṡaru jam‘ā(n), wa lā yus'alu ‘an żunūbihimul-mujrimūn(a).
Ул (Карун): «Ысынлап та, миңә (был хазина) тик минең белемем арҡаһында бирелде», — тигән. Аллаһ Тәғәләнең үҙенән көслө булған элекке халыҡтарҙы юҡ иткәнен, күберәк байлыҡ туплағанын белмәйме? Ә ул гонаһлыларҙан гонаһтары тураһында һорау кәрәкмәй.
فَخَسَفْنَا بِهٖ وَبِدَارِهِ الْاَرْضَ ۗفَمَا كَانَ لَهٗ مِنْ فِئَةٍ يَّنْصُرُوْنَهٗ مِنْ دُوْنِ اللّٰهِ ۖوَمَا كَانَ مِنَ الْمُنْتَصِرِيْنَ
fakhasafnā bihī wa bidārihil-arḍ(a), famā kāna lahū min fi'atiy yanṣurūnahū min dūnillāh(i), wa mā kāna minal-muntaṣirīn(a).
Шулай итеп, Беҙ уны (Ҡарунды) һәм йортон ергә күмдек. Тимәк, уның өсөн Аллаһтан башҡа ярҙам итер төркөм юҡ, һәм ул үҙен яҡлай алырлыҡ кешеләрҙән түгел.
وَلَقَدْ اَرْسَلْنَا نُوْحًا اِلٰى قَوْمِهٖ فَلَبِثَ فِيْهِمْ اَلْفَ سَنَةٍ اِلَّا خَمْسِيْنَ عَامًا ۗفَاَخَذَهُمُ الطُّوْفَانُ وَهُمْ ظٰلِمُوْنَ
wa laqad arsalnā nūḥan ilā qaumihī falabiṡa fīhim alfa sanatin illā khamsīna ‘āmā(n), fa'akhażahumuṭ-ṭūfānu wa hum ẓālimūn(a).
Һәм, ысынлап та, Беҙ Нухты үҙ халҡы янына ебәрҙек, һәм ул улар менән бергә мең йыл йәки унан да кәмерәк илле йыл йәшәне. Шунан уларға ҙур һыу баҫты, шул уҡ ваҡытта улар ғәҙелһеҙ кешеләр.
فَاَنْجَيْنٰهُ وَاَصْحٰبَ السَّفِيْنَةِ وَجَعَلْنٰهَآ اٰيَةً لِّلْعٰلَمِيْنَ
fa'anjaināhu wa aṣḥābas-safīnati wa ja‘alnāhā āyatal lil-‘ālamīn(a).
Шулай итеп, Беҙ Нухты һәм кәмәләге кешеләрҙе ҡотҡарҙыҡ һәм был (ваҡиғаны) бөтә кешеләр өсөн ғибрәт иттек.
وَاِنْ تُكَذِّبُوْا فَقَدْ كَذَّبَ اُمَمٌ مِّنْ قَبْلِكُمْ ۗوَمَا عَلَى الرَّسُوْلِ اِلَّا الْبَلٰغُ الْمُبِيْنُ
wa in tukażżibū faqad każżaba umamum min qablikum, wa mā ‘alar-rasūli illal-balāgul-mubīn(u).
Әгәр ҙә һеҙ (кафырҙар) ялған һөйләһәгеҙ, ысынлап та, һеҙҙән алда йәшәгән кешеләр ҙә ялған һөйләгән (пәйғәмбәрҙәр). Ә илсенең бурысы — (Алланың динен) асыҡ итеп еткерергә генә».
قُلْ سِيْرُوْا فِى الْاَرْضِ فَانْظُرُوْا كَيْفَ بَدَاَ الْخَلْقَ ثُمَّ اللّٰهُ يُنْشِئُ النَّشْاَةَ الْاٰخِرَةَ ۗاِنَّ اللّٰهَ عَلٰى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيْرٌ ۚ
qul sīrū fil-arḍi fanẓurū kaifa bada'al-khalqa ṡummallāhu yunsyi'un-nasy'atal-ākhirah(ta), innallāha ‘alā kulli syai'in qadīr(un).
Әйт: "Ер йөҙөндә йөрөгөҙ, унан һуң (Аллаһтың) нисек барлыҡҡа килтереүҙе башлағанын күрегеҙ, шунан һуң Аллаһ һуңғы ваҡиғаны килтерә. Ысынлап та, Аллаһ бөтә нәмәгә ҡөҙрәтле".
فَمَا كَانَ جَوَابَ قَوْمِهٖٓ اِلَّآ اَنْ قَالُوا اقْتُلُوْهُ اَوْ حَرِّقُوْهُ فَاَنْجٰىهُ اللّٰهُ مِنَ النَّارِۗ اِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَاٰيٰتٍ لِّقَوْمٍ يُّؤْمِنُوْنَ
famā kāna jawāba qaumihī illā an qaluqtulūhu au ḥarriqūhu fa anjāhullāhu minan-nār(i), inna fī żālika la'āyātil liqaumiy yu'minūn(a).
Тимәк, уның халҡынан (Ибраһимдан) бер ниндәй ҙә яуап булманы: «Үлтерегеҙ йәки яндырығыҙ», - тип әйтеүҙән башҡа, шунан һуң Аллаһ Тәғәлә уны уттан ҡотҡарҙы. Ысынлап та, иман килтергәндәр өсөн (Аллаһтың бөйөклөгө тураһында) ғибрәттәр бар.
وَلُوْطًا اِذْ قَالَ لِقَوْمِهٖٓ اِنَّكُمْ لَتَأْتُوْنَ الْفَاحِشَةَ ۖمَا سَبَقَكُمْ بِهَا مِنْ اَحَدٍ مِّنَ الْعٰلَمِيْنَ
wa lūṭan iż qāla liqaumihī innakum lata'tūnal-fāḥisyata mā sabaqakum bihā min aḥadim minal-‘ālamīn(a).
Һәм (хәтерләйһегеҙме) Лут үҙ халҡына: «Һеҙ, ысынлап та, һеҙҙән элек ҡәүемдән бер кем дә эшләмәгән бик әшәке эш ҡылдығыҙ», — тигән.
اِنَّا مُنْزِلُوْنَ عَلٰٓى اَهْلِ هٰذِهِ الْقَرْيَةِ رِجْزًا مِّنَ السَّمَاۤءِ بِمَا كَانُوْا يَفْسُقُوْنَ
innā munzilūna ‘alā ahli hāżihil-qaryati rijzam minas-samā'i bimā kānū yafsuqūn(a).
Ысынлап та, был ҡала халҡына яуызлыҡ ҡылғандары өсөн Беҙ күктән ғазап төшөрәсәкбеҙ.
وَلَقَدْ تَّرَكْنَا مِنْهَآ اٰيَةً ۢ بَيِّنَةً لِّقَوْمٍ يَّعْقِلُوْنَ
wa laqad taraknā minhā āyatam bayyinatal liqaumiy ya‘qilūn(a).
Һәм, ысынлап та, Беҙ шуның хаҡында аңлы кешеләр өсөн асыҡ ғибрәт ҡалдырҙыҡ.
وَاِلٰى مَدْيَنَ اَخَاهُمْ شُعَيْبًاۙ فَقَالَ يٰقَوْمِ اعْبُدُوا اللّٰهَ وَارْجُوا الْيَوْمَ الْاٰخِرَ وَلَا تَعْثَوْا فِى الْاَرْضِ مُفْسِدِيْنَ ۖ
wa ilā madyana akhāhum syu‘aibā(n), faqāla yā qaumi‘budullāha warjul-yaumal-ākhira wa lā ta‘ṡau fil-arḍi mufsidīn(a).
Мәҙйән халҡына: «Эй, ҡәүемем, Аллаһҡа ғибәҙәт ҡылығыҙ, һуңғы көндөң әжеренә өмөт итегеҙ, ер йөҙөндә боҙоҡлоҡ ҡылып йөрөмәгеҙ», — тине.
فَكَذَّبُوْهُ فَاَخَذَتْهُمُ الرَّجْفَةُ فَاَصْبَحُوْا فِيْ دَارِهِمْ جٰثِمِيْنَ ۙ
fa każżabūhu fa'akhażathumur-rajfatu fa'aṣbaḥū fī dārihim jāṡimīn(a).
Улар быны инҡар итте (Шөғәйеп), шуға ла уларға ҡот осҡос ер тетрәү тейҙе, һуңынан йәшәгән урындарында мәйеттәр ята ине.
وَعَادًا وَّثَمُوْدَا۟ وَقَدْ تَّبَيَّنَ لَكُمْ مِّنْ مَّسٰكِنِهِمْۗ وَزَيَّنَ لَهُمُ الشَّيْطٰنُ اَعْمَالَهُمْ فَصَدَّهُمْ عَنِ السَّبِيْلِ وَكَانُوْا مُسْتَبْصِرِيْنَ ۙ
wa ‘ādaw wa ṡamūda wa qat tabayyana lakum mim masākinihim, wa zayyana lahumusy-syaiṭānu a‘mālahum faṣaddahum ‘anis-sabīli wa kānū mustabṣirīn(a).
Шулай уҡ Ғәд һәм Сәмүд халҡын да һиңә улар йәшәгән урындарының емереклектәренән күренде. Шайтан уларҙың (насар) эштәрен уларға матур итеп күрһәтте, шуның менән уларҙы (Аллаһтың) юлынан ҡапланы, ә улар үткер ҡарашлы кешеләр,
فَكُلًّا اَخَذْنَا بِذَنْۢبِهٖۙ فَمِنْهُمْ مَّنْ اَرْسَلْنَا عَلَيْهِ حَاصِبًا ۚوَمِنْهُمْ مَّنْ اَخَذَتْهُ الصَّيْحَةُ ۚوَمِنْهُمْ مَّنْ خَسَفْنَا بِهِ الْاَرْضَۚ وَمِنْهُمْ مَّنْ اَغْرَقْنَاۚ وَمَا كَانَ اللّٰهُ لِيَظْلِمَهُمْ وَلٰكِنْ كَانُوْٓا اَنْفُسَهُمْ يَظْلِمُوْنَ
fakullan akhażnā biżambih(ī), faminhum man arsalnā ‘alaihi ḥāṣibā(n), wa minhum man akhażathuṣ-ṣaiḥah(tu), wa minhum man khasafnā bihil-arḍ(a), wa minhum man agraqnā, wa mā kānallāhu liyaẓlimahum wa lākin kānū anfusahum yaẓlimūn(a).
Шуға күрә Беҙ уларҙың һәр береһен ҡылған гонаһтары өсөн яза бирҙек, ҡайһы берҙәрен өҫтөнә ваҡ таштар яуҙырҙыҡ, ҡайһы берҙәрен көслө күк күкрәгән тауыштар һуҡты, ҡайһы берҙәрен ергә сумдырҙыҡ, ҡайһы берҙәрен һыуға сумдырҙыҡ. Аллаһ Тәғәлә уларға бөтөнләй золом ҡылырға теләмәй, әммә улар үҙҙәренә золом ҡылғандар.
اَوَلَمْ يَسِيْرُوْا فِى الْاَرْضِ فَيَنْظُرُوْا كَيْفَ كَانَ عَاقِبَةُ الَّذِيْنَ مِنْ قَبْلِهِمْۗ كَانُوْٓا اَشَدَّ مِنْهُمْ قُوَّةً وَّاَثَارُوا الْاَرْضَ وَعَمَرُوْهَآ اَكْثَرَ مِمَّا عَمَرُوْهَا وَجَاۤءَتْهُمْ رُسُلُهُمْ بِالْبَيِّنٰتِۗ فَمَا كَانَ اللّٰهُ لِيَظْلِمَهُمْ وَلٰكِنْ كَانُوْٓا اَنْفُسَهُمْ يَظْلِمُوْنَۗ
awalam yasīrū fil-arḍi fayanẓurū kaifa kāna ‘āqibatul-lażīna min qablihim, kānū asyadda minhum quwwataw wa aṡārul-arḍa wa ‘amarūhā akṡara mimmā ‘amarūhā wa jā'athum rusuluhum bil-bayyināt(i), famā kānallāhu liyaẓlimahum wa lākin kānū anfusahum yaẓlimūn(a).
Һәм улар Ер йөҙөндә сәйәхәт итмәнеләрме, үҙҙәренән алда йәшәгәндәрҙең (рәсүлде ялғанға сығарғандарҙың) нимә булғанын күрмәнеләрме ни? Был кешеләр үҙҙәренән (үҙҙәренән) көслөрәк һәм улар ерҙе (ерҙе) эшкәрткән һәм үҙҙәре үҫтергәндән дә күберәк үҫтергән. Һәм уларҙың пәйғәмбәрҙәре уларға ап-асыҡ дәлилдәр килтереп килде. Тимәк, Аллаһ уларға ҡарата ғәҙелһеҙлек ҡылмай, ә улар үҙ-үҙҙәренә ғәҙелһеҙлек ҡылыусылар.
قُلْ سِيْرُوْا فِى الْاَرْضِ فَانْظُرُوْا كَيْفَ كَانَ عَاقِبَةُ الَّذِيْنَ مِنْ قَبْلُۗ كَانَ اَكْثَرُهُمْ مُّشْرِكِيْنَ
qul sīrū fil-arḍi fanẓurū kaifa kāna ‘āqibatul-lażīna min qabl(u), kāna akṡaruhum musyrikīn(a).
Әйт (Әй, Мөхәммәт): «Ер йөҙөндә сәйәхәт итегеҙ һәм һеҙҙән алда йәшәгән кешеләрҙең аҙағы нисек булғанын күрегеҙ.
وَلَقَدْ اَرْسَلْنَا مِنْ قَبْلِكَ رُسُلًا اِلٰى قَوْمِهِمْ فَجَاۤءُوْهُمْ بِالْبَيِّنٰتِ فَانْتَقَمْنَا مِنَ الَّذِيْنَ اَجْرَمُوْاۗ وَكَانَ حَقًّاۖ عَلَيْنَا نَصْرُ الْمُؤْمِنِيْنَ
wa laqad arsalnā min qablika rusulan ilā qaumihim fajā'ūhum bil-bayyināti fantaqamnā minal-lażīna ajramū, wa kāna ḥaqqan ‘alainā naṣrul-mu'minīn(a).
Һәм, ысынлап та, Беҙ һинән (Мөхәммәттән) алда уның халҡына бер нисә пәйғәмбәр ебәрҙек, улар уға (етерлек) мәғлүмәт менән килделәр, шунан һуң Беҙ гонаһлыларҙан үс алдыҡ. Иман килтергән кешеләргә ярҙам итеү – Беҙҙең хаҡыбыҙ.
اَوَلَمْ يَهْدِ لَهُمْ كَمْ اَهْلَكْنَا مِنْ قَبْلِهِمْ مِّنَ الْقُرُوْنِ يَمْشُوْنَ فِيْ مَسٰكِنِهِمْ ۗاِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَاٰيٰتٍۗ اَفَلَا يَسْمَعُوْنَ
awalam yahdi lahum kam ahlaknā min qablihim minal-qurūni yamsyūna fī masākinihim, inna fī żālika la'āyāt(in), afalā yasma‘ūn(a).
Улар үҙҙәре йәшәгән урындарында йөрөгәндә, уларҙан элек күпме халыҡтарҙы һәләк итеүебеҙ уларға ишарат түгелме ни? Ысынлап та, был эштәрҙә (Аллаһтың ҡөҙрәтенең) ғәйәттәре бар. Тыңламайҙармы (иғтибар итмәйҙәрме)?
يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا لَا تَكُوْنُوْا كَالَّذِيْنَ اٰذَوْا مُوْسٰى فَبَرَّاَهُ اللّٰهُ مِمَّا قَالُوْا ۗوَكَانَ عِنْدَ اللّٰهِ وَجِيْهًا ۗ
yā ayyuhal-lażīna āmanū lā takūnū kal-lażīna āżau mūsā fa barra'ahullāhu mimmā qālū, wa kāna ‘indallāhi wajīhā(n).
Эй һеҙ, иман килтергән кешеләр! Мусаны рәнйеткәндәр кеүек булмағыҙ, шуға күрә Аллаһ Тәғәлә уны улар әйткән ғәйепләүҙәрҙән таҙартты. Һәм ул – Аллаһы Тәғәлә ҡаршыһында хөрмәтле дәрәжәгә эйә булған шәхес.
فَقَالُوْا رَبَّنَا بٰعِدْ بَيْنَ اَسْفَارِنَا وَظَلَمُوْٓا اَنْفُسَهُمْ فَجَعَلْنٰهُمْ اَحَادِيْثَ وَمَزَّقْنٰهُمْ كُلَّ مُمَزَّقٍۗ اِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَاٰيٰتٍ لِّكُلِّ صَبَّارٍ شَكُوْرٍ
fa qālū rabbanā bā‘id baina asfārinā wa ẓalamū anfusahum fa ja‘alnāhum aḥādīṡa wa mazzaqnāhum kulla mumazzaq(in), inna fī żālika la'āyātil likulli ṣabbārin syakūr(in).
Шулай итеп, улар: «Йә, Раббыбыҙ, юлыбыҙҙы алыҫҡа ебәр», — тинеләр һәм (йәғни улар) үҙ-үҙҙәренә золом ҡылдылар; Шулай итеп, Беҙ уларҙы һөйләшеү темаһына әйләндерҙек һәм уларҙы ер менән юҡ иттек. Ысынлап та, сабыр һәм шөкөр итеүсе һәр кем өсөн ысынлап та (Аллаһтың ҡөҙрәтенең) ғибрәттәре бар.
وَكَذَّبَ الَّذِيْنَ مِنْ قَبْلِهِمْۙ وَمَا بَلَغُوْا مِعْشَارَ مَآ اٰتَيْنٰهُمْ فَكَذَّبُوْا رُسُلِيْۗ فَكَيْفَ كَانَ نَكِيْرِ ࣖ
wa każżabal-lażīna min qablihim, wa mā balagū mi‘syāra mā ātaināhum fakażżabū rusulī, fakaifa kāna nakīr(i).
Уларҙан алда булғандар ялған һөйләгән, ә улар (Мәккә кафырҙары) Беҙ үҙҙәренән алда булғандарға биргән нәмәләрҙең ундан бер өлөшөн алмаған, әммә улар Минең илселәремә ялған һөйләгән. Шулай итеп, Минең асыуымдың эҙемтәләре ни тиклем ҡот осҡос.
ثُمَّ اَخَذْتُ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا فَكَيْفَ كَانَ نَكِيْرِ ࣖ
Ṡumma akhażtul-lażīna kafarū fakaifa kāna nakīr(i).
Шунан һуң Мин иман килтермәгәндәрҙе язалайым, шунан (күр) Минең асыуымдың һөҙөмтәһен.
ۨاسْتِكْبَارًا فِى الْاَرْضِ وَمَكْرَ السَّيِّئِۗ وَلَا يَحِيْقُ الْمَكْرُ السَّيِّئُ اِلَّا بِاَهْلِهٖ ۗفَهَلْ يَنْظُرُوْنَ اِلَّا سُنَّتَ الْاَوَّلِيْنَۚ فَلَنْ تَجِدَ لِسُنَّتِ اللّٰهِ تَبْدِيْلًا ەۚ وَلَنْ تَجِدَ لِسُنَّتِ اللّٰهِ تَحْوِيْلًا
istikbāran fil-arḍi wa makras-sayyi'(i), wa lā yaḥīqul-makrus-sayyi'u illā bi'ahlih(ī), fahal yanẓurūna illā sunnatal-awwalīn(a), falan tajida lisunnatillāhi tabdīlā(n), wa lan tajida lisunnatillāhi taḥwīlā(n).
ерҙәге тәкәбберлектәре һәм яуыз ниәттәре арҡаһында. Яуыз ниәттәр үҙҙәре уйлап сығарғандар менән генә буласаҡ. Улар тик элекке кешеләрҙең положениеларын (тормошҡа ашырыуҙы) көтә. Шул саҡта һеҙ Аллаһ өсөн бер ниндәй ҙә үҙгәреш тапмаҫһығыҙ һәм (шулай уҡ) Аллаһтың ризыҡтарынан тайпылыуға осрамаҫһығыҙ.
اَوَلَمْ يَسِيْرُوْا فِى الْاَرْضِ فَيَنْظُرُوْا كَيْفَ كَانَ عَاقِبَةُ الَّذِيْنَ مِنْ قَبْلِهِمْ وَكَانُوْٓا اَشَدَّ مِنْهُمْ قُوَّةً ۗوَمَا كَانَ اللّٰهُ لِيُعْجِزَهٗ مِنْ شَيْءٍ فِى السَّمٰوٰتِ وَلَا فِى الْاَرْضِۗ اِنَّهٗ كَانَ عَلِيْمًا قَدِيْرًا
awalam yasīrū fil-arḍi fa yanẓurū kaifa kāna ‘āqibatul-lażīna min qablihim wa kānū asyadda minhum quwwah(tan), wa mā kānallāhu liyu‘jizahū min syai'in fis-samāwāti wa lā fil-arḍ(i), innahū kāna ‘alīman qadīrā(n).
Һәм улар ер йөҙөндә сәйәхәт итеп, үҙҙәренән алда булғандарҙың (рәсүлде инҡар иткәндәрҙең) нимә булғанын күрмәгәндәрме ни, хатта ул кешеләр үҙҙәренән көслөрәк булһалар ҙа? Һәм Аллаһты күктә лә, ерҙә лә бер нәмә лә көсһөҙләндерә алмай. Ысынлап та, Ул барыһын да белеүсе, ҡөҙрәтле.
وَاضْرِبْ لَهُمْ مَّثَلًا اَصْحٰبَ الْقَرْيَةِۘ اِذْ جَاۤءَهَا الْمُرْسَلُوْنَۚ
waḍrib lahum maṡalan aṣḥābal-qaryah(ti), iż jā'ahal-mursalūn(a).
Уларға, йәғни бер илдең халҡына, үҙҙәренә пәйғәмбәрҙәр килгәс, үрнәк килтер.
اَلَمْ يَرَوْا كَمْ اَهْلَكْنَا قَبْلَهُمْ مِّنَ الْقُرُوْنِ اَنَّهُمْ اِلَيْهِمْ لَا يَرْجِعُوْنَ
alam yarau kam ahlaknā qablahum minal-qurūni annahum ilaihim lā yarji‘ūn(a).
Улар үҙҙәренән алда күпме халыҡты һәләк иткәнебеҙҙе белмәйҙәрме? Шул халыҡтарҙан (Беҙ һәләк иттек) береһе лә улар янына әйләнеп ҡайтманы.
فَانْظُرْ كَيْفَ كَانَ عَاقِبَةُ الْمُنْذَرِيْنَۙ
fanẓur kaifa kāna ‘āqibatul-munżarīn(a).
Шулай булғас, иҫкәртелгәндәрҙең аҙағына иғтибар итегеҙ,
وَاِنَّكُمْ لَتَمُرُّوْنَ عَلَيْهِمْ مُّصْبِحِيْنَۙ
wa innakum latamurrūna ‘alaihim muṣbiḥīn(a).
Һәм, ысынлап та, һеҙ (Мәккә халҡы) уларҙың ҡалдыҡтары аша иртәнсәк үтәсәкһегеҙ.
وَبِالَّيْلِۗ اَفَلَا تَعْقِلُوْنَ ࣖ
wa bil-lail(i), afalā ta‘qilūn(a).
һәм төндә. Шулай булғас, ниңә аңламайһың?
كَمْ اَهْلَكْنَا مِنْ قَبْلِهِمْ مِّنْ قَرْنٍ فَنَادَوْا وَّلَاتَ حِيْنَ مَنَاصٍ
kam ahlaknā min qablihim min qarnin fanādaw wa lāta ḥīna manāṣ(in).
Беҙ уларға тиклем күпме кешеләрҙе һәләк иттек, һуңынан (ул ваҡытта) ҡасыу ваҡыты булмаһа ла, улар ярҙам һораны.
كَذَّبَتْ قَبْلَهُمْ قَوْمُ نُوْحٍ وَّعَادٌ وَّفِرْعَوْنُ ذُو الْاَوْتَادِۙ
każżabat qablahum qaumu nūḥiw wa ‘āduw wa fir‘aunu żul-autād(i).
Уларҙан алда Нух ҡәүеме, Ғәд һәм Фирғәүен, уларҙа ҙур ғәскәрҙәр булған, шулай уҡ (рәсүлдәрҙе) ялғанға сығарған,
وَثَمُوْدُ وَقَوْمُ لُوْطٍ وَّاَصْحٰبُ لْـَٔيْكَةِ ۗ اُولٰۤىِٕكَ الْاَحْزَابُ
wa ṡamūdu wa qaumu lūṭiw wa aṣḥābul-aikah(ti), ulā'ikal-aḥzāb(u).
һәм (шулай уҡ) Самуд — Лут халҡы һәм Айҡа халҡы. Был төркөмдәр союздаш (илселәргә ҡаршы).
هٰذَا ذِكْرٌ ۗوَاِنَّ لِلْمُتَّقِيْنَ لَحُسْنَ مَاٰبٍۙ
hāżā żikr(un), wa inna lil-muttaqīna laḥusna ma'āb(in).
Был (улар өсөн) хөрмәт. Һәм, ысынлап та, тәҡүә булғандарға ҡайтыу өсөн иң яҡшы урын бирелгән.
كَذَّبَ الَّذِيْنَ مِنْ قَبْلِهِمْ فَاَتٰىهُمُ الْعَذَابُ مِنْ حَيْثُ لَا يَشْعُرُوْنَ
każżabal-lażīna min qablihim fa'atāhumul-‘ażābu mi ḥaiṡu lā yasy‘urūn(a).
Уларҙан элек (пәйғәмбәрҙәрҙе) ялғанға сығарғандар (пәйғәмбәрҙәр) һуңынан уларға ғазап үҙҙәре уйламаған яҡтан килде.
فَاَذَاقَهُمُ اللّٰهُ الْخِزْيَ فِى الْحَيٰوةِ الدُّنْيَا ۚوَلَعَذَابُ الْاٰخِرَةِ اَكْبَرُ ۘ لَوْ كَانُوْا يَعْلَمُوْنَ
fa ażāqahumullāhul-khizya fil-ḥayātid-dun-yā, wa la‘ażābul-ākhirati akbar(u), lau kānū ya‘lamūn(a).
Шулай итеп, Аллаһ уларға донъя тормошоноң хурлығын һалды. Һәм, ысынлап та, теге донъялағы яза ҙурыраҡ, әгәр ҙә улар белһәләр.
قَدْ قَالَهَا الَّذِيْنَ مِنْ قَبْلِهِمْ فَمَآ اَغْنٰى عَنْهُمْ مَّا كَانُوْا يَكْسِبُوْنَ
qad qālahal-lażīna min qablihim famā agnā ‘anhum mā kānū yaksibūn(a).
Ысынлап та, уларҙан элек быны әйткәндәргә элек ҡылған эштәренең башҡа файҙаһы булмаясаҡ.
كَذَّبَتْ قَبْلَهُمْ قَوْمُ نُوْحٍ وَّالْاَحْزَابُ مِنْۢ بَعْدِهِمْ ۖوَهَمَّتْ كُلُّ اُمَّةٍۢ بِرَسُوْلِهِمْ لِيَأْخُذُوْهُ وَجَادَلُوْا بِالْبَاطِلِ لِيُدْحِضُوْا بِهِ الْحَقَّ فَاَخَذْتُهُمْ ۗفَكَيْفَ كَانَ عِقَابِ
każżabat qablahum qaumu nūḥiw wal-aḥzābu mim ba‘dihim, wa hammat kullu ummatim birasūlihim liya'khużūhu wa jādalū bil-bāṭili liyudḥiḍū bihil-ḥaqqa fa'akhażtuhum, fa kaifa kāna ‘iqāb(i).
Уларҙан алда Нух халҡы һәм уларҙан һуңғы союздаш төркөмдәр (илсегә) ялған һөйләгән һәм һәр йәмәғәт үҙ илсеһенә ҡаршы уны ҡулға алыу өсөн ҡот осҡос ҡотҡо (алдау) ҡорған һәм улар хәҡиҡәтте юҡ итеү өсөн ялған (сәбәптәр) менән бәхәсләшкән; шуға күрә мин уларҙы әсирлеккә алдым (яза менән). Тимәк, Минең язам нисек (ауыртыулы) булыр?
۞ اَوَلَمْ يَسِيْرُوْا فِى الْاَرْضِ فَيَنْظُرُوْا كَيْفَ كَانَ عَاقِبَةُ الَّذِيْنَ كَانُوْا مِنْ قَبْلِهِمْ ۗ كَانُوْا هُمْ اَشَدَّ مِنْهُمْ قُوَّةً وَّاٰثَارًا فِى الْاَرْضِ فَاَخَذَهُمُ اللّٰهُ بِذُنُوْبِهِمْ ۗوَمَا كَانَ لَهُمْ مِّنَ اللّٰهِ مِنْ وَّاقٍ
awalam yasīrū fil-arḍi fayanẓurū kaifa kāna ‘āqibatul-lażīna kānū min qablihim, kānū hum asyaddu minhum quwwataw wa āṡāran fil-arḍi fa'akhażahumullāhu biżunūbihim, wa mā kāna lahum minallāhi miw wāq(in).
Һәм улар Ер йөҙөндә сәйәхәт итмәнеләрме, һуңынан үҙҙәренән элек булғандар менән нимә булғанын күрмәнеләрме? Был кешеләрҙең көсө уларҙан ҙурыраҡ булған һәм ерҙә (күберәк) мираҫ (цивилизация) булған, әммә Аллаһ уларҙы гонаһтары өсөн язаға тарттырған. Һәм уларҙы Аллаһтың язаһынан һаҡларлыҡ бер нәмә лә булмаясаҡ.
وَقَالَ الَّذِيْٓ اٰمَنَ يٰقَوْمِ اِنِّيْٓ اَخَافُ عَلَيْكُمْ مِّثْلَ يَوْمِ الْاَحْزَابِۙ
wa qālal-lażī āmana yā qaumi innī akhāfu ‘alaikum miṡla yaumil-aḥzāb(i).
Һәм мөьмин әйтте: «Эй, халҡым, ысынлап та, мин һеҙҙең өҫтөгөҙгә (бәлә-ҡаза) килеүенән ҡурҡам, союздаш төркөмдәрҙең юҡ ителеү көнө кеүек.
مِثْلَ دَأْبِ قَوْمِ نُوْحٍ وَّعَادٍ وَّثَمُوْدَ وَالَّذِيْنَ مِنْۢ بَعْدِهِمْ ۗوَمَا اللّٰهُ يُرِيْدُ ظُلْمًا لِّلْعِبَادِ
miṡla da'bi qaumi nūḥiw wa ‘ādiw wa ṡamūda wal-lażīna mim ba‘dihim, wa mallāhu yurīdu ẓulmal lil-‘ibād(i).
(йәғни) Нух ҡәүеме кеүек, Ғәд, Самуд һәм уларҙан һуң килгәндәр. Әммә Аллаһ Тәғәлә Үҙенең ҡолдарына ҡарата ғәҙелһеҙлек теләмәй».
اَفَلَمْ يَسِيْرُوْا فِى الْاَرْضِ فَيَنْظُرُوْا كَيْفَ كَانَ عَاقِبَةُ الَّذِيْنَ مِنْ قَبْلِهِمْ ۗ كَانُوْٓا اَكْثَرَ مِنْهُمْ وَاَشَدَّ قُوَّةً وَّاٰثَارًا فِى الْاَرْضِ فَمَآ اَغْنٰى عَنْهُمْ مَّا كَانُوْا يَكْسِبُوْنَ
afalam yasīrū fil-arḍi fa yanẓurū kaifa kāna ‘āqibatul-lażīna min qablihim, kānū akṡara minhum wa asyadda quwwataw wa āṡāran fil-arḍi famā agnā ‘anhum mā kānū yaksibūn(a).
Тимәк, улар ер йөҙөндә сәйәхәт итеп, үҙҙәренән алда булғандар менән нимә булғанын күрмәгәндәрме? Улар күберәк һәм ерҙә үҙҙәренең цивилизацияһының көсөнә һәм (күберәк) ҡалдыҡтарына эйә, шуға күрә тырышҡандары уларға ярҙам итә алмай.
فَاِنْ اَعْرَضُوْا فَقُلْ اَنْذَرْتُكُمْ صٰعِقَةً مِّثْلَ صٰعِقَةِ عَادٍ وَّثَمُوْدَ ۗ
fa in a‘raḍū faqul anżartukum ṣā‘iqatam miṡla ṣā‘iqati ‘ādiw wa ṡamūd(a).
Әгәр улар йөҙ сөйөрһә, «Мин һеҙҙе Ғәд халҡына һәм Сәмүд халҡына йәшен һуҡҡан йәшен кеүек бәлә тураһында иҫкәрттем», — тип әйтегеҙ.
فَاَهْلَكْنَآ اَشَدَّ مِنْهُمْ بَطْشًا وَّمَضٰى مَثَلُ الْاَوَّلِيْنَ
fa ahlaknā asyadda minhum baṭsyaw wa maḍā maṡalul-awwalīn(a).
Шуға күрә Беҙ улар араһында көслөрәк булғандарҙы һәләк иттек һәм элекке халыҡтарҙың өлгөһө юҡҡа сыҡты.
فَانْتَقَمْنَا مِنْهُمْ فَانْظُرْ كَيْفَ كَانَ عَاقِبَةُ الْمُكَذِّبِيْنَ ࣖ
fantaqamnā minhum fanẓur kaifa kāna ‘āqibatul-mukażżibīn(a).
Шунан Беҙ уларҙы һәләк иттек, инҡар итеүселәр менән ни булырын ҡарағыҙ.
فَجَعَلْنٰهُمْ سَلَفًا وَّمَثَلًا لِّلْاٰخِرِيْنَ ࣖ
fa ja‘alnāhum salafaw wa maṡalal lil-ākhirīn(a).
Шулай итеп, Беҙ уларҙы элеккеләр һәм артабан килгәндәр өсөн ғибрәт иттек.
اَهُمْ خَيْرٌ اَمْ قَوْمُ تُبَّعٍۙ وَّالَّذِيْنَ مِنْ قَبْلِهِمْۗ اَهْلَكْنٰهُمْ اِنَّهُمْ كَانُوْا مُجْرِمِيْنَ
ahum khairun am qaumu tubba‘(in), wal-lażīna min qablihim, ahlaknāhum innahum kānū mujrimīn(a).
Беҙ күктәрҙе, Ерҙе һәм улар араһындағы нәмәләрҙе барлыҡҡа килтереп уйнаманыҡ.
وَلَقَدْ اَهْلَكْنَا مَا حَوْلَكُمْ مِّنَ الْقُرٰى وَصَرَّفْنَا الْاٰيٰتِ لَعَلَّهُمْ يَرْجِعُوْنَ
wa laqad ahlaknā mā ḥaulakum minal-qurā wa ṣarrafnal-āyāti la‘allahum yarji‘ūn(a).
Һәм, ысынлап та, Беҙ һинең тирә-яғыңдағы илдәрҙе һәләк иттек һәм улар ҡайтып тәүбә итһен өсөн (Беҙҙең бөйөклөгөбөҙҙөң) аяттарын ҡабат-ҡабат аңлаттыҡ.
۞ اَفَلَمْ يَسِيْرُوْا فِى الْاَرْضِ فَيَنْظُرُوْا كَيْفَ كَانَ عَاقِبَةُ الَّذِيْنَ مِنْ قَبْلِهِمْ ۗ دَمَّرَ اللّٰهُ عَلَيْهِمْ ۖوَلِلْكٰفِرِيْنَ اَمْثَالُهَا
afalam yasīrū fil-arḍi fayanẓurū kaifa kāna ‘āqibatul-lażīna min qablihim, dammarallāhu ‘alaihim, wa lil-kāfirīna amṡāluhā.
Тимәк, улар бер ҡасан да ер йөҙөндә сәйәхәт итмәгәнме, үҙҙәренән алда йәшәгәндәрҙең аҙағы ниндәй икәнен күрер өсөн? Аллаһ Тәғәлә уларҙы һәләк итте, кафырҙар ҙа шул уҡ (яҙмышты) аласаҡ.
وَكَاَيِّنْ مِّنْ قَرْيَةٍ هِيَ اَشَدُّ قُوَّةً مِّنْ قَرْيَتِكَ الَّتِيْٓ اَخْرَجَتْكَۚ اَهْلَكْنٰهُمْ فَلَا نَاصِرَ لَهُمْ
wa ka'ayyim min qaryatin hiya asyaddu quwwatam min qaryatikal-latī akhrajatk(a), ahlaknāhum falā nāṣira lahum.
Һине ҡыуып сығарған илеңдән (Мөхәммәттән) күпме ил (халыҡ) көслөрәк. Беҙ уларҙы юҡ иттек; шуға күрә уларға ярҙам итеүсе булманы.
كَذَّبَتْ قَبْلَهُمْ قَوْمُ نُوْحٍ وَّاَصْحٰبُ الرَّسِّ وَثَمُوْدُ
każżabat qablahum qaumu nūḥiw wa aṣḥābur-rassi wa ṡamūd(u).
Уларҙан алда Нух ҡәүеме, Расс һәм Самуд халҡы инҡар иткән (илселәр),
وَعَادٌ وَّفِرْعَوْنُ وَاِخْوَانُ لُوْطٍۙ
wa ‘āduw wa fir‘aunu wa ikhwānu lūṭ(in).
һәм (шулай уҡ) Ғәд халҡы, Фирғәүен халҡы һәм Лут халҡы;
وَّاَصْحٰبُ الْاَيْكَةِ وَقَوْمُ تُبَّعٍۗ كُلٌّ كَذَّبَ الرُّسُلَ فَحَقَّ وَعِيْدِ
wa aṣḥābul-aikati wa qaumu tubba‘(in), kullun każżabar-rusula faḥaqqa wa‘īd(i).
һәм (шулай уҡ) Әйкә халҡы һәм Түббә халҡы. Улар барыһы ла илселәргә ялған һөйләгән, шуға күрә Минең янауым (уларға) ҡағыла.
وَكَمْ اَهْلَكْنَا قَبْلَهُمْ مِّنْ قَرْنٍ هُمْ اَشَدُّ مِنْهُمْ بَطْشًا فَنَقَّبُوْا فِى الْبِلَادِۗ هَلْ مِنْ مَّحِيْصٍ
wa kam ahlaknā qablahum min qarnin hum asyaddu minhum baṭsyan fanaqqabū fil-bilād(i), hal mim maḥīṣ(in).
Беҙ уларҙан элек күпме халыҡты һәләк иттек, (хатта улар) был (һуңғы кешеләрҙән) көслөрәк булһалар ҙа. Улар бер нисә илде өйрәнеп сыҡҡан. (Улар өсөн һәләк булыуҙан) ҡотолоу юлы бармы?
اِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَذِكْرٰى لِمَنْ كَانَ لَهٗ قَلْبٌ اَوْ اَلْقَى السَّمْعَ وَهُوَ شَهِيْدٌ
inna fī żālika lażikrā liman kāna lahū qalbun au alqas-sam‘a wa huwa syahīd(un).
Ысынлап та, был һүҙҙәрҙә йөрәклеләр йәки ишетеү һәләтен ҡулланғандар өсөн, улар был хәлдең шаһиты булғанда, иҫкәртмә булырға тейеш.
وَتَرَكْنَا فِيْهَآ اٰيَةً لِّلَّذِيْنَ يَخَافُوْنَ الْعَذَابَ الْاَلِيْمَۗ
wa taraknā fīhā āyatal lil-lażīna yakhāfūnal-‘ażābal-alīm(a).
Һәм Беҙ унда (ул ерҙә) ғазаплы ғазаптан ҡурҡҡандар өсөн ғибрәт ҡалдырҙыҡ.
وَاَنَّهٗٓ اَهْلَكَ عَادًا ۨالْاُوْلٰىۙ
wa annahū ahlaka ‘ādanil-ūlā.
һәм, ысынлап та, борон-борондан Ғәд халҡын һәләк иткән Ул ине,
وَثَمُوْدَا۟ فَمَآ اَبْقٰىۙ
wa ṡamūda famā abqā.
һәм Самуд халҡы, Ул бер генә лә (тере) ҡалдырманы,
وَقَوْمَ نُوْحٍ مِّنْ قَبْلُۗ اِنَّهُمْ كَانُوْا هُمْ اَظْلَمَ وَاَطْغٰىۗ
wa qauma nūḥim min qabl(u), innahum kānū hum aẓlama wa aṭgā.
һәм (шулай уҡ) унан алда Нух халҡы. Ысынлап та, улар иң залим, иң буйһонмаған кешеләр.
وَالْمُؤْتَفِكَةَ اَهْوٰىۙ
wal-mu'tafikata ahwā.
Ел дауылы (Лут халҡының ерен) юҡ итте,
فَغَشّٰىهَا مَا غَشّٰىۚ
fa gasysyāhā mā gasysyā.
Һуңынан ерҙе (яза итеп) өҫтөнә төшкән (сүп-сар) менән өйөп ҡуйҙы.
وَلَقَدْ جَاۤءَهُمْ مِّنَ الْاَنْۢبَاۤءِ مَا فِيْهِ مُزْدَجَرٌۙ
wa laqad jā'ahum minal-ambā'i mā fīhi muzdajar(un).
Һәм, ысынлап та, уларға бер нисә хикәйәт килде, уларҙа (көфөрлөккә) янауҙар бар,
حِكْمَةٌ ۢ بَالِغَةٌ فَمَا تُغْنِ النُّذُرُۙ
Ḥikmatum bāligatun famā tugnin-nużur(u).
(йәғни) камил хикмәт, әммә киҫәтеүҙәр (улар өсөн) файҙаһыҙ,
وَلَقَدْ تَّرَكْنٰهَآ اٰيَةً فَهَلْ مِنْ مُّدَّكِرٍ
wa laqat taraknāhā āyatan fahal mim muddakir(in).
Һәм, ысынлап та, Беҙ ул кәмәне ғибрәт (ғибрәт) иттек. Тимәк, дәрес алырға теләүселәр бармы?
وَلَقَدْ يَسَّرْنَا الْقُرْاٰنَ لِلذِّكْرِ فَهَلْ مِنْ مُّدَّكِرٍ
wa laqad yassarnal-qur'āna liż-żikri fahal mim muddakir(in).
Һәм, ысынлап та, Беҙ Ҡөрьәнде киҫәтеү өсөн еңел иттек, тимәк, ғибәҙәт алырға теләүсе бармы?
اَكُفَّارُكُمْ خَيْرٌ مِّنْ اُولٰۤىِٕكُمْ اَمْ لَكُمْ بَرَاۤءَةٌ فِى الزُّبُرِۚ
akuffārukum khairum min ulā'ikum am lakum barā'atun fiz-zubur(i).
Һеҙҙең тирә-яҡ мөхиттәге кафырҙар (мөшриктәр) уларҙан яҡшыраҡмы, әллә һеҙҙең элекке китаптарҙа азатлыҡ (язанан) гарантияһы бармы?
وَلَقَدْ اَهْلَكْنَآ اَشْيَاعَكُمْ فَهَلْ مِنْ مُّدَّكِرٍ
wa laqad ahlaknā asy-yā‘akum fahal mim muddakir(in).
Һәм, ысынлап та, Беҙ һеҙҙең кеүек булғандарҙы һәләк иттек. Тимәк, дәрес алырға теләүселәр бармы?
۞ اَلَمْ يَأْنِ لِلَّذِيْنَ اٰمَنُوْٓا اَنْ تَخْشَعَ قُلُوْبُهُمْ لِذِكْرِ اللّٰهِ وَمَا نَزَلَ مِنَ الْحَقِّۙ وَلَا يَكُوْنُوْا كَالَّذِيْنَ اُوْتُوا الْكِتٰبَ مِنْ قَبْلُ فَطَالَ عَلَيْهِمُ الْاَمَدُ فَقَسَتْ قُلُوْبُهُمْۗ وَكَثِيْرٌ مِّنْهُمْ فٰسِقُوْنَ
alam ya'ni lil-lażīna āmanū an takhsya‘a qulūbuhum liżikrillāhi wa mā nazala minal-ḥaqq(i), wa lā yakūnū kal-lażīna ūtul-kitāba min qablu faṭāla ‘alaihimul-amadu faqasat qulūbuhum, wa kaṡīrum minhum fāsiqūn(a).
Мөьминдәрҙең Аллаһты хөрмәт итеп иҫкә алыу һәм үҙҙәренә индерелгән хәҡиҡәткә буйһоноу ваҡыты килеп етмәнеме ни? Һәм улар элек Изге Яҙманы ҡабул иткәндәр кеүек булмаһындар, һуңынан улар өҫтөнән оҙайлы ваҡыт үтте, һәм уларҙың күңелдәре ҡатты. Һәм уларҙың күбеһе фасиҡ булды.
اِنَّ الَّذِيْنَ يُحَاۤدُّوْنَ اللّٰهَ وَرَسُوْلَهٗ كُبِتُوْا كَمَا كُبِتَ الَّذِيْنَ مِنْ قَبْلِهِمْ وَقَدْ اَنْزَلْنَآ اٰيٰتٍۢ بَيِّنٰتٍۗ وَلِلْكٰفِرِيْنَ عَذَابٌ مُّهِيْنٌۚ
innal-lażīna yuḥāddūnallāha wa rasūlahū kubitū kamā kubital-lażīna min qablihim wa qad anzalnā āyātim bayyināt(in), wa lil-kāfirīna ‘ażābum muhīn(un).
Ысынлап та, Аллаһҡа һәм Уның рәсүленә ҡаршы сыҡҡандар, һис шикһеҙ, үҙҙәренән элек килгәндәр кеүек хурлыҡҡа дусар буласаҡ. Һәм, ысынлап та, Беҙ асыҡ дәлилдәр индерҙек. Ә быны инҡар итеүселәргә хурлыҡлы яза биреләсәк.
كَمَثَلِ الَّذِيْنَ مِنْ قَبْلِهِمْ قَرِيْبًا ذَاقُوْا وَبَالَ اَمْرِهِمْۚ وَلَهُمْ عَذَابٌ اَلِيْمٌۚ
kamaṡalil-lażīna min qablihim qarīban żāqū wabāla amrihim, wa lahum ‘ażābun alīm(un).
(Улар) үҙҙәренән алда йәшәгән кешеләр кеүек (йәһүдтәр) күптән түгел, үҙҙәренең эштәре арҡаһында насар эҙемтәләрҙе (ҡыуып сығарыу) кисергән. Һәм улар ғазаплы ғазап кисерәсәк.
قَدْ كَانَتْ لَكُمْ اُسْوَةٌ حَسَنَةٌ فِيْٓ اِبْرٰهِيْمَ وَالَّذِيْنَ مَعَهٗۚ اِذْ قَالُوْا لِقَوْمِهِمْ اِنَّا بُرَءٰۤؤُا مِنْكُمْ وَمِمَّا تَعْبُدُوْنَ مِنْ دُوْنِ اللّٰهِ ۖ كَفَرْنَا بِكُمْ وَبَدَا بَيْنَنَا وَبَيْنَكُمُ الْعَدَاوَةُ وَالْبَغْضَاۤءُ اَبَدًا حَتّٰى تُؤْمِنُوْا بِاللّٰهِ وَحْدَهٗٓ اِلَّا قَوْلَ اِبْرٰهِيْمَ لِاَبِيْهِ لَاَسْتَغْفِرَنَّ لَكَ وَمَآ اَمْلِكُ لَكَ مِنَ اللّٰهِ مِنْ شَيْءٍۗ رَبَّنَا عَلَيْكَ تَوَكَّلْنَا وَاِلَيْكَ اَنَبْنَا وَاِلَيْكَ الْمَصِيْرُ
qad kānat lakum uswatun ḥasanatun fī ibrāhīma wal-lażīna ma‘ah(ū), iż qālū liqaumihim innā bura'ā'u minkum wa mimmā ta‘budūna min dūnillāh(i), kafarnā bikum wa badā bainanā wa bainakumul-‘adāwatu wal-bagḍā'u abadan ḥattā tu'minū billāhi waḥdahū illā qaula ibrāhīma li'abīhi la'astagfiranna laka wa mā amliku laka minallāhi min syai'(in), rabbanā ‘alaika tawakkalnā wa ilaika anabnā wa ilaikal-maṣīr(u).
Ысынлап та, Ибраһимда һәм уның менән бергә булғандарҙа һеҙҙең өсөн яҡшы өлгө булды, улар уның халҡына: «Ысынлап та, беҙ һеҙҙән һәм һеҙ Аллаһтан башҡа табынған нәмәләрҙән айырылғанбыҙ, һеҙҙең (кәфәрегеҙҙе) инҡар итәбеҙ һәм беҙҙең менән һеҙҙең арала мәңгелеккә дошманлыҡ һәм нәфрәт бар, тик һеҙ Аллаһҡа ғына ышанғанға тиклем», — тип әйткән һүҙҙәренән башҡа, Ибраһимдың һүҙҙәренән башҡа. Һеҙ, әммә мин Аллаһтың һеҙгә ҡаршы ғазаптарына һис тә ҡаршы тора алмайым». (Ибраһим әйтте): «Раббыбыҙ, беҙ Һиңә генә тәүбә итәбеҙ һәм Һиңә генә тәүбә итәбеҙ һәм Һиңә генә ҡайтабыҙ.
لَقَدْ كَانَ لَكُمْ فِيْهِمْ اُسْوَةٌ حَسَنَةٌ لِّمَنْ كَانَ يَرْجُوا اللّٰهَ وَالْيَوْمَ الْاٰخِرَۗ وَمَنْ يَّتَوَلَّ فَاِنَّ اللّٰهَ هُوَ الْغَنِيُّ الْحَمِيْدُ ࣖ
laqad kāna lakum fīhim uswatun ḥasanatul liman kāna yarjullāha wal-yaumal-ākhir(a), wa may yatawalla fa'innallāha huwal-ganiyyul-ḥamīd(u).
Ысынлап та, уларҙа (Ибраһим һәм уның халҡы) һеҙгә яҡшы өлгө алырлыҡ кешеләр бар; Аллаһтың әжеренә һәм ахирәттәге именлеккә өмөт иткәндәр өсөн, һәм кем йөҙ сөйөрһә, ысынлап та, Аллаһ, Ул иң бай, иң маҡтаулы.
يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا كُوْنُوْٓا اَنْصَارَ اللّٰهِ كَمَا قَالَ عِيْسَى ابْنُ مَرْيَمَ لِلْحَوَارِيّٖنَ مَنْ اَنْصَارِيْٓ اِلَى اللّٰهِ ۗقَالَ الْحَوَارِيُّوْنَ نَحْنُ اَنْصَارُ اللّٰهِ فَاٰمَنَتْ طَّاۤىِٕفَةٌ مِّنْۢ بَنِيْٓ اِسْرَاۤءِيْلَ وَكَفَرَتْ طَّاۤىِٕفَةٌ ۚفَاَيَّدْنَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا عَلٰى عَدُوِّهِمْ فَاَصْبَحُوْا ظٰهِرِيْنَ ࣖ
yā ayyuhal-lażīna āmanū kūnū anṣārallāhi kamā qāla ‘īsabnu maryama lil-ḥawāriyyīna man anṣārī ilallāh(i), qālal-ḥawāriyyūna naḥnu anṣārullāhi fa'āmanaṭ-ṭā'ifatum mim banī isrā'īla wa kafaraṭ-ṭā'ifah(tun), fa'ayyadnal-lażīna āmanū ‘alā ‘aduwwihim fa'aṣbaḥū ẓāhirīn(a).
Эй һеҙ, иман килтергән кешеләр! Мәрйәм улы Ғайса үҙенең тоғро шәкерттәренә: «Аллаһтың динен һаҡлау өсөн минең ярҙамсыларым кем булыр?» Уның тоғро шәкерттәре: «Беҙ — Аллаһтың ярҙамсылары (дине)», — тигән, шунан һуң Исраил балаларының бер төркөмө иман килтергән, бер төркөм (башҡалары) кафыр булған; һуңынан Беҙ мөьминдәргә дошмандарына ҡаршы көс бирҙек һәм улар еңеүсе булды.
اَلَمْ يَأْتِكُمْ نَبَؤُا الَّذِيْنَ كَفَرُوْا مِنْ قَبْلُ ۖفَذَاقُوْا وَبَالَ اَمْرِهِمْ وَلَهُمْ عَذَابٌ اَلِيْمٌ
alam ya'tikum naba'ul-lażīna kafarū min qabl(u), fa żāqū wabāla amrihim wa lahum ‘ażābun alīm(un).
Быға тиклем һеҙгә (иманһыҙҙарға) кафырҙарҙың хәбәре барып етмәнеме ни? Тимәк, улар үҙҙәренең эштәренең насар эҙемтәләрен тойған һәм ғазаплы яза кисергән.
وَكَاَيِّنْ مِّنْ قَرْيَةٍ عَتَتْ عَنْ اَمْرِ رَبِّهَا وَرُسُلِهٖ فَحَاسَبْنٰهَا حِسَابًا شَدِيْدًاۙ وَّعَذَّبْنٰهَا عَذَابًا نُّكْرًا
wa ka'ayyim min qaryatin ‘atat ‘an amri rabbihā wa rusulihī fa ḥāsabnāhā ḥisāban syadīdā(n), wa ‘ażżabnāhā ‘ażāban nukrā(n).
Күпме (халҡы) Раббыһының һәм Уның пәйғәмбәрҙәренең бойороҡтарын үтәмәй, шуға күрә Беҙ ул ерҙә йәшәүселәргә ҡаты иҫәп-хисап менән иҫәп-хисап яһайбыҙ һәм уларҙы ҡот осҡос ғазап менән (теге донъяла) язалайбыҙ.
فَذَاقَتْ وَبَالَ اَمْرِهَا وَكَانَ عَاقِبَةُ اَمْرِهَا خُسْرًا
fa żāqat wabāla amrihā wa kāna ‘āqibatu amrihā khusrā(n).
улар үҙҙәренең ғәмәлдәренең насар эҙемтәләрен тойһон өсөн, ә ғәмәлдәренең эҙемтәләрен тойһон өсөн, был ҙур юғалтыу.
اَعَدَّ اللّٰهُ لَهُمْ عَذَابًا شَدِيْدًا فَاتَّقُوا اللّٰهَ يٰٓاُولِى الْاَلْبَابِۛ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا ۛ قَدْ اَنْزَلَ اللّٰهُ اِلَيْكُمْ ذِكْرًاۙ
a‘addallāhu lahum ‘ażāban syadīdan fattaqullāha yā ulil-albāb(i) - allażīna āmanū - qad anzalallāhu ilaikum żikrā(n).
Аллаһ улар өсөн ҡаты яза әҙерләгән, шуға күрә Аллаһтан ҡурҡығыҙ, эй аҡыл эйәләре! (Атап әйткәндә) иман килтергәндәр. Ысынлап та, Аллаһ һеҙгә киҫәтеү индерҙе.
وَلَقَدْ كَذَّبَ الَّذِيْنَ مِنْ قَبْلِهِمْ فَكَيْفَ كَانَ نَكِيْرِ
wa laqad każżabal-lażīna min qablihim fakaifa kāna nakīr(i).
Һәм, ысынлап та, уларҙан элек йәшәгәндәр ҙә (Уның пәйғәмбәрҙәрен) ялғанға сығарҙы. Шулай итеп, Минең асыуым ни тиклем ҙур!
لِنَجْعَلَهَا لَكُمْ تَذْكِرَةً وَّتَعِيَهَآ اُذُنٌ وَّاعِيَةٌ
linaj‘alahā lakum tażkirataw wa ta‘iyahā użunuw wā‘iyah(tun).
Беҙ уны һеҙгә иҫкә төшөрөү өсөн һәм тыңлаусы ҡолаҡ ҡолаҡ һалһын өсөн.
اَلَمْ نُهْلِكِ الْاَوَّلِيْنَۗ
alam nuhlikil-awwalīn(a).
Беҙ элекке халыҡты һәләк итмәнекме?
ثُمَّ نُتْبِعُهُمُ الْاٰخِرِيْنَ
Ṡumma nutbi‘uhumul-ākhirīn(a).
Һуңынан һуңыраҡ килгәндәргә лә (Язабыҙҙы) яза бирҙек.
كَذٰلِكَ نَفْعَلُ بِالْمُجْرِمِيْنَ
każālika naf‘alu bil-mujrimīn(a).
Беҙ гонаһлылар менән шулай мөғәмәлә итәбеҙ.
اِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَعِبْرَةً لِّمَنْ يَّخْشٰى ۗ ࣖ
inna fī żālika la‘ibratal limay yakhsyā.
Ысынлап та, был осраҡта (Аллаһтан) ҡурҡҡандар өсөн ғибрәт бар.
اَلَمْ تَرَ كَيْفَ فَعَلَ رَبُّكَ بِعَادٍۖ
alam tara kaifa fa‘ala rabbuka bi‘ād(in).
Һин (Мөхәммәт) Раббыңдың Ғәд халҡына ҡарата нисек эш итеүенә иғтибар итмәнеңме?
اِرَمَ ذَاتِ الْعِمَادِۖ
irama żātil-‘imād(i).
(атап әйткәндә) бейек биналары булған Ирам (Адтың баш ҡалаһы) халҡы,
الَّتِيْ لَمْ يُخْلَقْ مِثْلُهَا فِى الْبِلَادِۖ
allatī lam yukhlaq miṡluhā fil-bilād(i).
башҡа илдәрҙә уның кеүек бер ҡасан да төҙөлмәгән (ҡала),
وَثَمُوْدَ الَّذِيْنَ جَابُوا الصَّخْرَ بِالْوَادِۖ
wa ṡamūdal-lażīna jābuṣ-ṣakhra bil-wād(i).
һәм үҙәндәге ҙур таштарҙы ҡырҡҡан самуд халҡына (ҡаршы),
وَفِرْعَوْنَ ذِى الْاَوْتَادِۖ
wa fir‘auna żil-autād(i).
һәм (ҡаршы) фирғәүенгә, уның ҡаҙаҡтары (ҙур биналар) булған,
الَّذِيْنَ طَغَوْا فِى الْبِلَادِۖ
allażīna ṭagau fil-bilād(i).
ил эсендә үҙ ирке менән эш итеүселәр,
فَاَكْثَرُوْا فِيْهَا الْفَسَادَۖ
fa akṡarū fīhal-fasād(a).
һуңынан улар илдә күп зыян килтерҙе,