Q.S Әл-Бәҡара (اَلْبَقَرَة) - 286 Бәйеттәр һаны .

الۤمّۤ ۚ

alif lām mīm.

Alif Lam Mim

ذٰلِكَ الْكِتٰبُ لَا رَيْبَ ۛ فِيْهِ ۛ هُدًى لِّلْمُتَّقِيْنَۙ

Żālikal-kitābu lā raiba fīh(i), hudal lil-muttaqīn(a).

Был китапта (Ҡөрьәндә) был турала шик юҡ; тәҡүәлеләр өсөн тура юл

الَّذِيْنَ يُؤْمِنُوْنَ بِالْغَيْبِ وَيُقِيْمُوْنَ الصَّلٰوةَ وَمِمَّا رَزَقْنٰهُمْ يُنْفِقُوْنَ ۙ

al-lażīna yu'minūna bil-gaibi wa yuqīmūnaṣ-ṣalāta wa mimmā razaqnāhum yunfiqūn(a).

(йәғни) йәшерен нәмәләргә иман килтергәндәр, намаҙҙар уҡығандар һәм Беҙ биргән ризыҡтың бер өлөшөн сарыф иткәндәр

وَالَّذِيْنَ يُؤْمِنُوْنَ بِمَآ اُنْزِلَ اِلَيْكَ وَمَآ اُنْزِلَ مِنْ قَبْلِكَ ۚ وَبِالْاٰخِرَةِ هُمْ يُوْقِنُوْنَۗ

wal-lażīna yu'minūna bimā unzila ilaika wa mā unzila min qablik(a), wabil-ākhirati hum yūqinūn(a).

һиңә (Мөхәммәткә) иңдерелгән (Ҡөрьәнгә) һәм һинән элек иңдерелгән (китаптарға) иман килтергәндәр һәм улар теге донъяның барлығына ышанғандар

اُولٰۤىِٕكَ عَلٰى هُدًى مِّنْ رَّبِّهِمْ ۙ وَاُولٰۤىِٕكَ هُمُ الْمُفْلِحُوْنَ

ulā'ika ‘alā hudam mir rabbihim wa ulā'ika humul-mufliḥūn(a).

Раббыларынан тура юл күрһәтеүселәр улар, бәхетлеләр ҙә улар .

اِنَّ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا سَوَاۤءٌ عَلَيْهِمْ ءَاَنْذَرْتَهُمْ اَمْ لَمْ تُنْذِرْهُمْ لَا يُؤْمِنُوْنَ

innal-lażīna kafarū sawā'un ‘alaihim a'anżartahum am lam tunżirhum lā yu'minūn(a).

Ысынлап та, кәферҙәр өсөн бер үк, һеҙ (Мөхәммәт) һеҙҙе киҫәтһәгеҙ ҙә, киҫәтмәһәгеҙ ҙә, улар иман килтермәҫ.

خَتَمَ اللّٰهُ عَلٰى قُلُوْبِهِمْ وَعَلٰى سَمْعِهِمْ ۗ وَعَلٰٓى اَبْصَارِهِمْ غِشَاوَةٌ وَّلَهُمْ عَذَابٌ عَظِيْمٌ ࣖ

khatamallāhu ‘alā qulūbihim wa ‘alā sam‘ihim wa ‘alā abṣārihim gisyāwatuw wa lahum ‘ażābun ‘aẓīm(un).

Аллаһ уларҙың күңелдәрен һәм ишетеү һәләттәрен мөһөрләгән, күреүҙәрен ябып ҡуйған, һәм улар ауыр язаға дусар буласаҡ

وَمِنَ النَّاسِ مَنْ يَّقُوْلُ اٰمَنَّا بِاللّٰهِ وَبِالْيَوْمِ الْاٰخِرِ وَمَا هُمْ بِمُؤْمِنِيْنَۘ

wa minan-nāsi may yaqūlu āmannā billāhi wa bil-yaumil-ākhiri wa mā hum bimu'minīn(a).

Ә кешеләр араһында: «Беҙ Аллаһҡа һәм Ҡиәмәт көнөнә иман килтерҙек», - тиеүселәр ҙә бар, әммә ысынында улар иман килтермәгәндәр

يُخٰدِعُوْنَ اللّٰهَ وَالَّذِيْنَ اٰمَنُوْا ۚ وَمَا يَخْدَعُوْنَ اِلَّآ اَنْفُسَهُمْ وَمَا يَشْعُرُوْنَۗ

yukhādi‘ūnallāha wal-lażīna āmanū wa mā yakhda‘ūna illā anfusahum wa mā yasy‘urūn(a).

Улар Аллаһты һәм иман килтергән кешеләрҙе алдай, әммә үҙҙәре лә һиҙмәҫтән үҙҙәрен генә алдай

فِيْ قُلُوْبِهِمْ مَّرَضٌۙ فَزَادَهُمُ اللّٰهُ مَرَضًاۚ وَلَهُمْ عَذَابٌ اَلِيْمٌ ۢ ەۙ بِمَا كَانُوْا يَكْذِبُوْنَ

fī qulūbihim maraḍun fa zādahumullāhu maraḍā(n), wa lahum ‘ażābun alīmum bimā kānū yakżibūn(a).

Уларҙың күңелдәрендә бер ауырыу булған, шунан һуң Аллаһы Тәғәлә был ауырыуҙы өҫтәгән, һәм улар ғазаплы яза алды, сөнки улар ялған һөйләне.

وَاِذَا قِيْلَ لَهُمْ لَا تُفْسِدُوْا فِى الْاَرْضِۙ قَالُوْٓا اِنَّمَا نَحْنُ مُصْلِحُوْنَ

wa iżā qīla lahum lā tufsidū fil-arḍ(i), qālū innamā naḥnu muṣliḥūn(a).

Һәм уларға: «Ер йөҙөндә зыян килтермәгеҙ!» Улар: «Ысынында, беҙ үҙебеҙ яҡшыртыуҙар индерәбеҙ», — тип яуап бирҙеләр.

اَلَآ اِنَّهُمْ هُمُ الْمُفْسِدُوْنَ وَلٰكِنْ لَّا يَشْعُرُوْنَ

alā innahum humul-mufsidūna wa lākil lā yasy‘urūn(a).

Иҫегеҙҙә тотоғоҙ, ысынында улар зыян килтерә, әммә улар быны аңламай

وَاِذَا قِيْلَ لَهُمْ اٰمِنُوْا كَمَآ اٰمَنَ النَّاسُ قَالُوْٓا اَنُؤْمِنُ كَمَآ اٰمَنَ السُّفَهَاۤءُ ۗ اَلَآ اِنَّهُمْ هُمُ السُّفَهَاۤءُ وَلٰكِنْ لَّا يَعْلَمُوْنَ

wa iżā qīla lahum āminū kamā āmanan nāsu qālū anu'minu kamā āmanas-sufahā'(u), alā innahum humus-sufahā'u wa lākil lā ya‘lamūn(a).

Һәм уларға: «Башҡалар иман килтергән кеүек, һеҙ ҙә иман килтерегеҙ!» Улар: «Беҙ ҙә аҡылһыҙҙар иман килтергән кеүек иман килтерәбеҙме?» Иҫегеҙҙә тотоғоҙ, ысынында улар аңлау етешмәй, әммә белмәй.

وَاِذَا لَقُوا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا قَالُوْٓا اٰمَنَّا ۚ وَاِذَا خَلَوْا اِلٰى شَيٰطِيْنِهِمْ ۙ قَالُوْٓا اِنَّا مَعَكُمْ ۙاِنَّمَا نَحْنُ مُسْتَهْزِءُوْنَ

wa iżā laqul-lażīna āmanū qālū āmannā, wa iżā khalau ilā syayāṭīnihim qālū innā ma‘akum, innamā naḥnu mustahzi'ūn(a).

Иман килтергән кешеләр менән осрашһалар, улар: «Беҙ иман килтерҙек», — тиҙәр. Әммә улар үҙҙәренең шайтандарына (башлыҡтарына) ҡайтҡас: «Беҙ һеҙҙең менән, беҙ тик мыҫҡыл итәбеҙ», — тинеләр.

اَللّٰهُ يَسْتَهْزِئُ بِهِمْ وَيَمُدُّهُمْ فِيْ طُغْيَانِهِمْ يَعْمَهُوْنَ

allāhu yastahzi'u bihim wa yamudduhum fī ṭugyānihim ya‘mahūn(a).

Аллаһ уларҙан мыҫҡыл итер һәм аҙашыуға юл ҡуйыр.

اُولٰۤىِٕكَ الَّذِيْنَ اشْتَرَوُا الضَّلٰلَةَ بِالْهُدٰىۖ فَمَا رَبِحَتْ تِّجَارَتُهُمْ وَمَا كَانُوْا مُهْتَدِيْنَ

ulā'ikal-lażīnasytarawuḍ-ḍalālata bil-hudā, famā rabiḥat tijāratuhum wa mā kānū muhtadīn(a).

Улар хатаны тура юл менән һатып алғандар. Тимәк, улар сауҙа бәхетһеҙ булған һәм улар етәкселек алмаған.

مَثَلُهُمْ كَمَثَلِ الَّذِى اسْتَوْقَدَ نَارًا ۚ فَلَمَّآ اَضَاۤءَتْ مَا حَوْلَهٗ ذَهَبَ اللّٰهُ بِنُوْرِهِمْ وَتَرَكَهُمْ فِيْ ظُلُمٰتٍ لَّا يُبْصِرُوْنَ

maṡaluhum kamaṡalil-lażistauqada nārā(n), falammā aḍā'at mā ḥaulahūū żahaballāhu binūrihim wa tarakahum fī ẓulumātil lā yubṣirūn(a).

Уларҙың миҫалы ут яғып, тирә-яғын яҡтыртҡандан һуң, Аллаһы Тәғәлә уларҙың нурын тартып алып, ҡараңғылыҡта ҡалдырған, күрә алмаған кешеләргә оҡшаш.

صُمٌّ ۢ بُكْمٌ عُمْيٌ فَهُمْ لَا يَرْجِعُوْنَۙ

Ṣummum bukmun ‘umyun fahum lā yarji‘ūn(a).

Улар һаңғырау, телһеҙ һәм һуҡыр, шуға ҡайта алмайҙар.

اَوْ كَصَيِّبٍ مِّنَ السَّمَاۤءِ فِيْهِ ظُلُمٰتٌ وَّرَعْدٌ وَّبَرْقٌۚ يَجْعَلُوْنَ اَصَابِعَهُمْ فِيْٓ اٰذَانِهِمْ مِّنَ الصَّوَاعِقِ حَذَرَ الْمَوْتِۗ وَاللّٰهُ مُحِيْطٌۢ بِالْكٰفِرِيْنَ

au kaṣayyibim minas-samā'i fīhi ẓulumātuw wa ra‘duw wa barq(un), yaj‘alūna aṣābi‘ahum fī āżānihim minaṣ-ṣawā‘iqi ḥażaral-maut(i), wallāhu muḥīṭum bil- kāfirīn(a).

Йәки (кешегә һуғылған) күктән ҡараңғылыҡ, күк күкрәп, йәшен менән оҙатылған көслө ямғыр кеүек. Ҡолаҡтарын бармаҡтары менән тығалар, үлемдән ҡурҡҡанға күк күкрәгән тауыштан (ҡасалар). Аллаһ Тәғәлә кафырҙарҙы ла үҙ эсенә ала.

يَكَادُ الْبَرْقُ يَخْطَفُ اَبْصَارَهُمْ ۗ كُلَّمَآ اَضَاۤءَ لَهُمْ مَّشَوْا فِيْهِ ۙ وَاِذَآ اَظْلَمَ عَلَيْهِمْ قَامُوْا ۗوَلَوْ شَاۤءَ اللّٰهُ لَذَهَبَ بِسَمْعِهِمْ وَاَبْصَارِهِمْ ۗ اِنَّ اللّٰهَ عَلٰى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيْرٌ ࣖ

yakādul-barqu yakhṭafu abṣārahum, kullamā aḍā'a lahum masyau fīh(i), wa iżā aẓlama ‘alaihim qāmū, wa lau syā'allāhu lażahaba bisam‘ihim wa abṣārihim, innallāha ‘alā kulli syai'in qadīr(un).

Йәшен уларҙың күҙенә эләгә яҙҙы. Ҡасан ғына (йәшен) балҡыһа, уның аҫтында йөрөйҙәр, өҫтөнә ҡараңғы төшһә, туҡтайҙар. Аллаһ теләһә, уларҙың ишетеү һәләтен дә, күреү һәләтен дә тартып алыр ине. Ысынлап та, Аллаһ һәр нәмәгә ҡөҙрәтле.

يٰٓاَيُّهَا النَّاسُ اعْبُدُوْا رَبَّكُمُ الَّذِيْ خَلَقَكُمْ وَالَّذِيْنَ مِنْ قَبْلِكُمْ لَعَلَّكُمْ تَتَّقُوْنَۙ

yā ayyuhan-nāsu‘budū rabbakumul-lażī khalaqakum wal-lażīna min qablikum la‘allakum tattaqūn(a).

Эй кешеләр! Һеҙҙе һәм һеҙҙән элек булғандарҙы яралтҡан Раббығыҙға ғибәҙәт ҡылығыҙ, тәҡүәлеккә ирешерһегеҙ.

الَّذِيْ جَعَلَ لَكُمُ الْاَرْضَ فِرَاشًا وَّالسَّمَاۤءَ بِنَاۤءً ۖوَّاَنْزَلَ مِنَ السَّمَاۤءِ مَاۤءً فَاَخْرَجَ بِهٖ مِنَ الثَّمَرٰتِ رِزْقًا لَّكُمْ ۚ فَلَا تَجْعَلُوْا لِلّٰهِ اَنْدَادًا وَّاَنْتُمْ تَعْلَمُوْنَ

allażī ja‘ala lakumul-arḍa firāsyaw was-samā'a binā'ā(n), wa anzala minas-samā'i mā'an fa akhraja bihī minaṡ-ṡamarāti rizqal lakum, falā taj‘alū lillāhi andādaw wa antum ta‘lamūn(a).

(Ул) һеҙгә ерҙе түшәк, күкте түбә яһаны, һәм Ул күктән һыу (ямғыр) яуҙырыусы, һуңынан уның менән (ямғырҙы) һеҙгә ризыҡ итеп емеш-еләк үҫтереүсе. Шулай булғас, үҙегеҙ белгән килеш Аллаһҡа көндәштәр тәғәйенләмәгеҙ.

وَاِنْ كُنْتُمْ فِيْ رَيْبٍ مِّمَّا نَزَّلْنَا عَلٰى عَبْدِنَا فَأْتُوْا بِسُوْرَةٍ مِّنْ مِّثْلِهٖ ۖ وَادْعُوْا شُهَدَاۤءَكُمْ مِّنْ دُوْنِ اللّٰهِ اِنْ كُنْتُمْ صٰدِقِيْنَ

wa in kuntum fī raibim mimmā nazzalnā ‘alā ‘abdinā fa'tū bisūratim mim miṡlih(ī), wad‘ū syuhadā'akum min dūnillāhi in kuntum ṣādiqīn(a).

Әгәр һеҙ ҡолобоҙға (Мөхәммәткә) индергән (Ҡөрьәндә) шикләнһәгеҙ, уға оҡшаш сүрә яһағыҙ һәм, әгәр һеҙ хаҡ һүҙле булһағыҙ, Аллаһтан башҡа ярҙамсығыҙҙы саҡырығыҙ.

فَاِنْ لَّمْ تَفْعَلُوْا وَلَنْ تَفْعَلُوْا فَاتَّقُوا النَّارَ الَّتِيْ وَقُوْدُهَا النَّاسُ وَالْحِجَارَةُ ۖ اُعِدَّتْ لِلْكٰفِرِيْنَ

fa'illam taf‘alū wa lan taf‘alū fattaqun-nāral-latī waqūduhan-nāsu wal-ḥijārah(tu), u‘iddat lil-kāfirīn(a).

Әгәр ҙә һеҙ уны эшләй алмаһағыҙ, һәм (һис шикһеҙ) эшләй алмаясаҡһығыҙ икән, тимәк, яғыулығы кешеләр һәм таштар булған, кафырҙар өсөн әҙерләнгән тамуҡ утынан ҡурҡығыҙ.

وَبَشِّرِ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَعَمِلُوا الصّٰلِحٰتِ اَنَّ لَهُمْ جَنّٰتٍ تَجْرِيْ مِنْ تَحْتِهَا الْاَنْهٰرُ ۗ كُلَّمَا رُزِقُوْا مِنْهَا مِنْ ثَمَرَةٍ رِّزْقًا ۙ قَالُوْا هٰذَا الَّذِيْ رُزِقْنَا مِنْ قَبْلُ وَاُتُوْا بِهٖ مُتَشَابِهًا ۗوَلَهُمْ فِيْهَآ اَزْوَاجٌ مُّطَهَّرَةٌ وَّهُمْ فِيْهَا خٰلِدُوْنَ

wa basysyiril-lażīna āmanū wa ‘amiluṣ-ṣāliḥāti anna lahum jannātin tajrī min taḥtihal- anhār(u), kullamā ruziqū minhā min ṡamaratir rizqā(n), qālū hāżal-lażī ruziqnā min qablu wa utū bihī mutasyābihā(n), wa lahum fīhā azwājum muṭahharatuw wa hum fīhā khālidūn(a).

Иман килтергән һәм изге эштәр ҡылғандарға һөйөнөслө хәбәр еткер: улар өсөн аҫтарынан йылғалар ағып ятҡан йәннәттәр бирелгән. Ҡасан ғына улар Күктән емеш-еләк менән тәьмин ителһә, улар: «Был беҙгә элек бирелгән нәмә», — тиҙәр. Уларға ла оҡшаш (емештәр) бирелгән. Ә унда улар саф тормош иптәштәрен ала. Улар унда ҡала.

۞ اِنَّ اللّٰهَ لَا يَسْتَحْيٖٓ اَنْ يَّضْرِبَ مَثَلًا مَّا بَعُوْضَةً فَمَا فَوْقَهَا ۗ فَاَمَّا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا فَيَعْلَمُوْنَ اَنَّهُ الْحَقُّ مِنْ رَّبِّهِمْ ۚ وَاَمَّا الَّذِيْنَ كَفَرُوْا فَيَقُوْلُوْنَ مَاذَآ اَرَادَ اللّٰهُ بِهٰذَا مَثَلًا ۘ يُضِلُّ بِهٖ كَثِيْرًا وَّيَهْدِيْ بِهٖ كَثِيْرًا ۗ وَمَا يُضِلُّ بِهٖٓ اِلَّا الْفٰسِقِيْنَۙ

innallāha lā yastaḥyī ay yaḍriba maṡalam mā ba‘ūḍatan famā fauqahā, fa'ammal- lażīna āmanū faya‘lamūna annahul-ḥaqqu mir rabbihim, wa ammal-lażīna kafarū fayaqūlūna māżā arādallāhu bihāżā maṡalā(n), yuḍillu bihī kaṡīraw wa yahdī bihī kaṡīrā(n), wa mā yuḍillu bihī illal-fāsiqīn(a).

Ысынлап та, Аллаһы Тәғәлә кәзәгә йәки унан да бәләкәйерәк нәмәгә миҫал яһауҙан тартынмай. Иман килтергән кешеләргә килгәндә, улар был Аллаһтан килгән хәҡиҡәт икәнен белә. Әммә кәферҙәр: «Был ҡисса менән Аллаһ нимә әйтергә теләне?» Шул (ҡисса) менән ул күп кешеләрҙе аҙаштырҙы, шул (шулай уҡ) күп кешеләргә тура юл бирҙе. Әммә Ул был (ҡисса) менән яуыздарҙан башҡа бер кемде лә аҙаштырмай;

الَّذِيْنَ يَنْقُضُوْنَ عَهْدَ اللّٰهِ مِنْۢ بَعْدِ مِيْثَاقِهٖۖ وَيَقْطَعُوْنَ مَآ اَمَرَ اللّٰهُ بِهٖٓ اَنْ يُّوْصَلَ وَيُفْسِدُوْنَ فِى الْاَرْضِۗ اُولٰۤىِٕكَ هُمُ الْخٰسِرُوْنَ

allażīna yanquḍūna ‘ahdallāhi mim ba‘di mīṡāqih(ī), wa yaqṭa‘ūna mā amarallāhu bihī ay yūṣala wa yufsidūna fil-arḍ(i), ulā'ika humul-khāsirūn(a).

(йәғни) (килешеү) раҫланғандан һуң Аллаһтың килешеүен боҙғандар, Аллаһтың бәйләргә ҡушҡан нәмәләрен боҙғандар һәм Ер йөҙөндә боҙоҡлоҡ тыуҙырғандар. Улар ҙа еңелә.

كَيْفَ تَكْفُرُوْنَ بِاللّٰهِ وَكُنْتُمْ اَمْوَاتًا فَاَحْيَاكُمْۚ ثُمَّ يُمِيْتُكُمْ ثُمَّ يُحْيِيْكُمْ ثُمَّ اِلَيْهِ تُرْجَعُوْنَ

kaifa takfurūna billāhi wa kuntum amwātan fa'aḥyākum, ṡumma yumītukum ṡumma yuḥyīkum ṡumma ilaihi turja‘ūn(a).

Нисек һеҙ Аллаһҡа инҡар итәһегеҙ, һеҙ үлгән саҡта, һуңынан Ул һеҙҙе терелтте, һуңынан үлтерҙе, һуңынан һеҙҙе терелтте. Шунан һуң һеҙ Уға ҡайтарыласаҡһығыҙ.

هُوَ الَّذِيْ خَلَقَ لَكُمْ مَّا فِى الْاَرْضِ جَمِيْعًا ثُمَّ اسْتَوٰٓى اِلَى السَّمَاۤءِ فَسَوّٰىهُنَّ سَبْعَ سَمٰوٰتٍ ۗ وَهُوَ بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيْمٌ ࣖ

huwal-lażī khalaqa lakum mā fil-arḍi jamī‘ā(n), ṡummastawā ilas-samā'i fasawwāhunna sab‘a samāwāt(in), wa huwa bikulli syai'in ‘alīm(un).

Тап Ул (Аллаһ) һеҙҙең өсөн Ер йөҙөндәге бөтә нәмәне яралтҡан, һуңынан күктәргә күтәрелгән, шунан уларҙы ете күккә камиллаштырған. Һәм Ул һәр нәмәне белеүсе.

وَاِذْ قَالَ رَبُّكَ لِلْمَلٰۤىِٕكَةِ اِنِّيْ جَاعِلٌ فِى الْاَرْضِ خَلِيْفَةً ۗ قَالُوْٓا اَتَجْعَلُ فِيْهَا مَنْ يُّفْسِدُ فِيْهَا وَيَسْفِكُ الدِّمَاۤءَۚ وَنَحْنُ نُسَبِّحُ بِحَمْدِكَ وَنُقَدِّسُ لَكَ ۗ قَالَ اِنِّيْٓ اَعْلَمُ مَا لَا تَعْلَمُوْنَ

wa iż qāla rabbuka lil-malā'ikati innī jā‘ilun fil-arḍi khalīfah(tan), qālū ataj‘alu fīhā may yufsidu fīhā wa yasfikud-dimā'(a), wa naḥnu nusabbiḥu biḥamdika wa nuqaddisu lak(a), qāla innī a‘lamu mā lā ta‘lamūn(a).

Раббыңдың фәрештәләргә: «Мин Ер йөҙөндә хәлифә яһаясаҡмын», – тигәнен иҫкә төшөр. Улар: «Беҙ Һине маҡтап, исемеңде изгеләндереп, боҙоҡлоҡ тыуҙырыр, ҡан ҡойор кешене унда урынлаштырырға уйлайһыңмы?» Ул: «Ысынлап та, һеҙ белмәгәнде Мин беләм», – тине.

وَعَلَّمَ اٰدَمَ الْاَسْمَاۤءَ كُلَّهَا ثُمَّ عَرَضَهُمْ عَلَى الْمَلٰۤىِٕكَةِ فَقَالَ اَنْۢبِـُٔوْنِيْ بِاَسْمَاۤءِ هٰٓؤُلَاۤءِ اِنْ كُنْتُمْ صٰدِقِيْنَ

wa ‘allama ādamal-asmā'a kullahā ṡumma ‘araḍahum ‘alal-malā'ikati faqāla ambi'ūnī bi'asmā'i hā'ulā'i in kuntum ṣādiqīn(a).

Һәм Ул Әҙәмгә уларҙың барыһының да исемдәрен (әйберҙәрен) өйрәтте, һуңынан уларҙы фәрештәләргә күрһәтте: «Әгәр һеҙ хаҡ һөйләһәгеҙ, Миңә быларҙың барыһының да исемдәрен әйтегеҙ!»

قَالُوْا سُبْحٰنَكَ لَا عِلْمَ لَنَآ اِلَّا مَا عَلَّمْتَنَا ۗاِنَّكَ اَنْتَ الْعَلِيْمُ الْحَكِيْمُ

qālū subḥānaka lā ‘ilma lanā illā mā ‘allamtanā, innaka antal-‘alīmul-ḥakīm(u).

Улар: «Һиңә дан, беҙ Һин өйрәткәндәрҙән башҡа бер нәмә лә белмәйбеҙ.

قَالَ يٰٓاٰدَمُ اَنْۢبِئْهُمْ بِاَسْمَاۤىِٕهِمْ ۚ فَلَمَّآ اَنْۢبَاَهُمْ بِاَسْمَاۤىِٕهِمْۙ قَالَ اَلَمْ اَقُلْ لَّكُمْ اِنِّيْٓ اَعْلَمُ غَيْبَ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِۙ وَاَعْلَمُ مَا تُبْدُوْنَ وَمَا كُنْتُمْ تَكْتُمُوْنَ

qāla yā ādamu ambi'hum bi'asmā'ihim, falammā amba'ahum bi'asmā'ihim, qāla alam aqul lakum innī a‘lamu gaibas-samāwāti wal-arḍ(i), wa a‘lamu mā tubdūna wa mā kuntum taktumūn(a).

Ул (Аллаһ): «Эй, Әҙәм, уларға исемдәрҙе әйт!» Ул (Әҙәм) үҙенең исемен әйткәндән һуң, Ул: «Мин һеҙгә әйтмәнемме, Мин күктәрҙең һәм Ерҙең серҙәрен беләм, һеҙҙең асҡандарығыҙҙы ла, йәшергәндәрегеҙҙе лә беләм?»

وَاِذْ قُلْنَا لِلْمَلٰۤىِٕكَةِ اسْجُدُوْا لِاٰدَمَ فَسَجَدُوْٓا اِلَّآ اِبْلِيْسَۗ اَبٰى وَاسْتَكْبَرَۖ وَكَانَ مِنَ الْكٰفِرِيْنَ

wa iż qulnā lil-malā'ikatisjudū li ādama fasajadū illā iblīs(a), abā wastakbara wa kāna minal-kāfirīn(a).

Беҙ фәрештәләргә: «Әҙәмгә баш эйегеҙ!» Шулай итеп, Иблистән башҡалар сәждәгә киттеләр. Ул баш тартты һәм тәкәбберләнде, һәм ул кафырҙарҙан ине.

وَقُلْنَا يٰٓاٰدَمُ اسْكُنْ اَنْتَ وَزَوْجُكَ الْجَنَّةَ وَكُلَا مِنْهَا رَغَدًا حَيْثُ شِئْتُمَاۖ وَلَا تَقْرَبَا هٰذِهِ الشَّجَرَةَ فَتَكُوْنَا مِنَ الظّٰلِمِيْنَ

wa qulnā yā ādamuskun anta wa zaujukal-jannata wa kulā minhā ragadan ḥaiṡu syi'tumā, wa lā taqrabā hāżihisy-syajarata fa takūnā minaẓ-ẓālimīn(a).

Һәм Беҙ әйттек: "Эй, Әҙәм, һин һәм ҡатының менән йәннәттә йәшә, унан күпме теләйһең, шунса аша, ләкин был ағасҡа яҡынлашма, залимдарҙан булмаҫһың!"

فَاَزَلَّهُمَا الشَّيْطٰنُ عَنْهَا فَاَخْرَجَهُمَا مِمَّا كَانَا فِيْهِ ۖ وَقُلْنَا اهْبِطُوْا بَعْضُكُمْ لِبَعْضٍ عَدُوٌّ ۚ وَلَكُمْ فِى الْاَرْضِ مُسْتَقَرٌّ وَّمَتَاعٌ اِلٰى حِيْنٍ

fa'azallahumasy-syaiṭānu ‘anhā fa akhrajahumā mimmā kānā fīh(i), wa qulnahbiṭū ba‘ḍukum liba‘ḍin ‘aduww(un), wa lakum fil-arḍi mustaqarruw wa matā‘un ilā ḥīn(in).

Шунан һуң шайтан уларҙы йәннәттән икеһен дә ылыҡтыра, һәм улар унда булғанда уҡ унан ҡыуыла. Беҙ: «Төшөгөҙ! Ҡайһы берәүҙәрегеҙ икенселәрегеҙгә дошман, ерҙә һеҙгә бер аҙ ваҡытҡа йәшәү урындары һәм ләззәттәр булыр», - тинек.

فَتَلَقّٰٓى اٰدَمُ مِنْ رَّبِّهٖ كَلِمٰتٍ فَتَابَ عَلَيْهِ ۗ اِنَّهٗ هُوَ التَّوَّابُ الرَّحِيْمُ

fatalaqqā ādamu mir rabbihī kalimātin fatāba ‘alaih(i), innahū huwat-tawwābur- raḥīm(u).

Шунан һуң Әҙәм Раббыһынан һүҙҙәр алды һәм Раббы уның тәүбәһен ҡабул итте. Ысынлап та, Алла тәүбәләрҙе ҡабул итеүсе, рәхимле!

قُلْنَا اهْبِطُوْا مِنْهَا جَمِيْعًا ۚ فَاِمَّا يَأْتِيَنَّكُمْ مِّنِّيْ هُدًى فَمَنْ تَبِعَ هُدَايَ فَلَا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَلَا هُمْ يَحْزَنُوْنَ

qulnahbiṭū minhā jamī‘ā(n), fa'immā ya'tiyannakum minnī hudan faman tabi‘a hudāya falā khaufun ‘alaihim wa lā hum yaḥzanūn(a).

Беҙ әйттек: «Барығыҙ ҙа йәннәттән төшөгөҙ, әгәр ҙә һеҙгә Минән тура юл килһә, Минең тура юлға эйәргән кешегә ҡурҡыу булмаҫ һәм улар ҡайғырмаҫ».

وَالَّذِيْنَ كَفَرُوْا وَكَذَّبُوْا بِاٰيٰتِنَآ اُولٰۤىِٕكَ اَصْحٰبُ النَّارِ ۚ هُمْ فِيْهَا خٰلِدُوْنَ ࣖ

wal-lażīna kafarū wa każżabū bi'āyātinā ulā'ika aṣḥābun-nār(i), hum fīhā khālidūn(a).

Ә кәферҙәргә һәм аяттарыбыҙҙы ялғанға сығарыусыларға килгәндә, улар йәһәннәм әһелдәре. Улар унда ҡала.

يٰبَنِيْٓ اِسْرَاۤءِيْلَ اذْكُرُوْا نِعْمَتِيَ الَّتِيْٓ اَنْعَمْتُ عَلَيْكُمْ وَاَوْفُوْا بِعَهْدِيْٓ اُوْفِ بِعَهْدِكُمْۚ وَاِيَّايَ فَارْهَبُوْنِ

yā banī isrā'īlażkurū ni‘matiyal-latī an‘amtu ‘alaikum wa aufū bi‘ahdī ūfi bi‘ahdikum, wa iyyāya farhabūn(i).

Эй, Исраил балалары! Мин һеҙгә биргән ниғмәттәремде иҫкә алығыҙ. Һәм Миңә биргән вәғәҙәңде үтә, Мин һиңә биргән вәғәҙәмде үтәрмен һәм Минән генә ҡурҡ.

وَاٰمِنُوْا بِمَآ اَنْزَلْتُ مُصَدِّقًا لِّمَا مَعَكُمْ وَلَا تَكُوْنُوْٓا اَوَّلَ كَافِرٍۢ بِهٖ ۖ وَلَا تَشْتَرُوْا بِاٰيٰتِيْ ثَمَنًا قَلِيْلًا ۖوَّاِيَّايَ فَاتَّقُوْنِ

wa āminū bimā anzaltu muṣaddiqal limā ma‘akum wa lā takūnū awwala kāfirim bih(ī), wa lā tasytarū bi'āyātī ṡamanan qalīlā(n), wa iyyāya fattaqūn(i).

Һеҙҙең янығыҙҙа булғанды ​​раҫлаусы Мин индергән нәмәгә (Ҡөрьәнгә) ышанығыҙ һәм уны беренсе булып инҡар итмәгеҙ. Минең аяттарымды осһоҙға һатмағыҙ, Минән генә ҡурҡығыҙ.

وَلَا تَلْبِسُوا الْحَقَّ بِالْبَاطِلِ وَتَكْتُمُوا الْحَقَّ وَاَنْتُمْ تَعْلَمُوْنَ

wa lā talbisul-ḥaqqa bil-bāṭili wa taktumul-ḥaqqa wa antum ta‘lamūn(a).

Хәҡиҡәтте ялған менән ҡатыштырмағыҙ һәм хәҡиҡәтте белә тороп йәшермәгеҙ.

وَاَقِيْمُوا الصَّلٰوةَ وَاٰتُوا الزَّكٰوةَ وَارْكَعُوْا مَعَ الرّٰكِعِيْنَ

wa aqīmuṣ-ṣalāta wa ātuz-zakāta warka‘ū ma‘ar-rāki‘īn(a).

Һәм намаҙ уҡы, зәкәт бир, рөкүгәндәр менән бергә рөкүғ ҡыл.

۞ اَتَأْمُرُوْنَ النَّاسَ بِالْبِرِّ وَتَنْسَوْنَ اَنْفُسَكُمْ وَاَنْتُمْ تَتْلُوْنَ الْكِتٰبَ ۗ اَفَلَا تَعْقِلُوْنَ

ata'murūnan-nāsa bil-birri wa tansauna anfusakum wa antum tatlūnal-kitāb(a), afalā ta‘qilūn(a).

Ни өсөн һин башҡаларға изгелек ҡылырға ҡушаһың, ә һин үҙеңде онотаһың, хатта Китапты (Тәүратты) уҡыһаң да? Аңламайһыңмы?

وَاسْتَعِيْنُوْا بِالصَّبْرِ وَالصَّلٰوةِ ۗ وَاِنَّهَا لَكَبِيْرَةٌ اِلَّا عَلَى الْخٰشِعِيْنَۙ

wasta‘īnū biṣ-ṣabri waṣ-ṣalāh(ti), wa innahā lakabīratun illā ‘alal-khāsyi‘īn(a).

Сабырлыҡ һәм доға менән (Аллаһтан) ярҙам һорағыҙ. Һәм (намаҙ) ысынлап та ауыр, тик тәҡүә булғандарҙан башҡа

الَّذِيْنَ يَظُنُّوْنَ اَنَّهُمْ مُّلٰقُوْا رَبِّهِمْ وَاَنَّهُمْ اِلَيْهِ رٰجِعُوْنَ ࣖ

allażīna yaẓunnūna annahum mulāqū rabbihim wa annahum ilaihi rāji‘ūn(a).

(атап әйткәндә) Раббылары менән осрашасаҡтарына һәм Уға ҡайтасағына ышанғандар.

يٰبَنِيْٓ اِسْرَاۤءِيْلَ اذْكُرُوْا نِعْمَتِيَ الَّتِيْٓ اَنْعَمْتُ عَلَيْكُمْ وَاَنِّيْ فَضَّلْتُكُمْ عَلَى الْعٰلَمِيْنَ

yā banī isrā'īlażkurū ni‘matiyal-latī an‘amtu ‘alaikum wa annī faḍḍaltukum ‘alal- ‘ālamīn(a).

Эй, Исраил балалары! Мин һеҙгә биргән ниғмәттәремде иҫкә төшөрөгөҙ һәм Мин һеҙҙе был донъяла (ул ваҡытта) бөтә кешеләрҙән өҫтөнлөк иттем.

وَاتَّقُوْا يَوْمًا لَّا تَجْزِيْ نَفْسٌ عَنْ نَّفْسٍ شَيْـًٔا وَّلَا يُقْبَلُ مِنْهَا شَفَاعَةٌ وَّلَا يُؤْخَذُ مِنْهَا عَدْلٌ وَّلَا هُمْ يُنْصَرُوْنَ

wattaqū yaumal lā tajzī nafsun ‘an nafsin syai'aw wa lā yuqbalu minhā syafā‘atuw wa lā yu'khażu minhā ‘adluw wa lā hum yunṣarūn(a).

Бер кем дә икенсеһен әҙ генә лә яҡлай алмаған көндән ҡурҡығыҙ. Был арала уларҙан ниндәйҙер шәфәғәт һәм фидиә ҡабул булмаясаҡ һәм уларға ярҙам да булмаясаҡ.

وَاِذْ نَجَّيْنٰكُمْ مِّنْ اٰلِ فِرْعَوْنَ يَسُوْمُوْنَكُمْ سُوْۤءَ الْعَذَابِ يُذَبِّحُوْنَ اَبْنَاۤءَكُمْ وَيَسْتَحْيُوْنَ نِسَاۤءَكُمْ ۗ وَفِيْ ذٰلِكُمْ بَلَاۤءٌ مِّنْ رَّبِّكُمْ عَظِيْمٌ

wa iż najjainākum min āli fir‘auna yasūmūnakum sū'al-‘ażābi yużabbiḥūna abnā'akum wa yastaḥyūna nisā'akum, wa fī żālikum balā'um mir rabbikum ‘aẓīm(un).

Һеҙҙе Фирғәүендән һәм Фирғәүендең шәкерттәренән ҡотҡарған саҡтарҙы иҫкә төшөрөгөҙ. Улар һиңә ҡаты ғазаптар килтерҙе. Улар һинең улдарыңды һуйып, ҡыҙҙарыңды ғүмерҙән һаҡлай. Ул осраҡта Раббығыҙ тарафынан ҙур һынау булыр.

وَاِذْ فَرَقْنَا بِكُمُ الْبَحْرَ فَاَنْجَيْنٰكُمْ وَاَغْرَقْنَآ اٰلَ فِرْعَوْنَ وَاَنْتُمْ تَنْظُرُوْنَ

wa iż faraqnā bikumul-baḥra fa'anjainākum wa agraqnā āla fir‘auna wa antum tanẓurūn(a).

Һеҙҙе ҡотҡарыр өсөн диңгеҙҙе бүлеп, һеҙ ҡарап торғанда (Фирғәүенде һәм Фирғәүендең шәкерттәрен) һыуға батырҙыҡ.

وَاِذْ وٰعَدْنَا مُوْسٰىٓ اَرْبَعِيْنَ لَيْلَةً ثُمَّ اتَّخَذْتُمُ الْعِجْلَ مِنْۢ بَعْدِهٖ وَاَنْتُمْ ظٰلِمُوْنَ

wa iż wā‘adnā mūsā arba‘īna lailatan ṡummattakhażtumul-‘ijla mim ba‘dihī wa antum ẓālimūn(a).

Беҙ Мусаға ҡырҡ төн бирергә вәғәҙә биргәнен (хәтерләгеҙ). Һуңынан һеҙ (Исраил балалары) быҙауҙы (ҡорбан итеп) һын яһанығыҙ һәм һеҙ (ҡорбан итеп) быҙауҙы (ҡорбан итеп) яһанығыҙ һәм һеҙ залимдар булдығыҙ.

ثُمَّ عَفَوْنَا عَنْكُمْ مِّنْۢ بَعْدِ ذٰلِكَ لَعَلَّكُمْ تَشْكُرُوْنَ

Ṡumma ‘afaunā ‘ankum mim ba‘di żālika la‘allakum tasykurūn(a).

Шунан һуң Беҙ һеҙҙе был хәлдән һуң ғәфү иттек, һеҙ шөкөр итерһегеҙ.

وَاِذْ اٰتَيْنَا مُوْسَى الْكِتٰبَ وَالْفُرْقَانَ لَعَلَّكُمْ تَهْتَدُوْنَ

wa iż ātainā mūsal-kitāba wal-furqāna la‘allakum tahtadūn(a).

Һәм (иҫеңдә тотоғоҙ), Мусаға китап һәм Фурҡан бирҙек, һеҙ тура юлға баҫырһығыҙ.

وَاِذْ قَالَ مُوْسٰى لِقَوْمِهٖ يٰقَوْمِ اِنَّكُمْ ظَلَمْتُمْ اَنْفُسَكُمْ بِاتِّخَاذِكُمُ الْعِجْلَ فَتُوْبُوْٓا اِلٰى بَارِىِٕكُمْ فَاقْتُلُوْٓا اَنْفُسَكُمْۗ ذٰلِكُمْ خَيْرٌ لَّكُمْ عِنْدَ بَارِىِٕكُمْۗ فَتَابَ عَلَيْكُمْ ۗ اِنَّهٗ هُوَ التَّوَّابُ الرَّحِيْمُ

wa iż qāla mūsā liqaumihī yā qaumi innakum ẓalamtum anfusakum bittikhāżikumul- ‘ijla fatūbū ilā bāri'ikum faqtulū anfusakum, żālikum khairul lakum ‘inda bāri'ikum, fatāba ‘alaikum, innahū huwat-tawwābur-raḥīm(u).

Һәм (хәтерләйһегеҙме) Муса үҙ халҡына: «Эй, халҡым, һеҙ үҙегеҙгә быҙау һүрәтен (ҡорбан итеп) яһап, үҙегеҙгә золом ҡылдығыҙ, шуға күрә Барлыҡҡа килтергәнегеҙгә тәүбә итегеҙ һәм үҙегеҙҙе үлтерегеҙ.

وَاِذْ قُلْتُمْ يٰمُوْسٰى لَنْ نُّؤْمِنَ لَكَ حَتّٰى نَرَى اللّٰهَ جَهْرَةً فَاَخَذَتْكُمُ الصّٰعِقَةُ وَاَنْتُمْ تَنْظُرُوْنَ

wa iż qultum yā mūsā lan nu'mina laka ḥattā narallāha jahratan fa'akhażatkumuṣ-ṣā‘iqatu wa antum tanẓurūn(a).

Һәм һин: «Эй, Муса, Аллаһты асыҡ күрмәйенсә, һиңә ышанмаясаҡбыҙ», – тигәс, һин ҡарап торғанда йәшен һуҡты.

ثُمَّ بَعَثْنٰكُمْ مِّنْۢ بَعْدِ مَوْتِكُمْ لَعَلَّكُمْ تَشْكُرُوْنَ

Ṡumma ba‘aṡnākum mim ba‘di mautikum la‘allakum tasykurūn(a).

Һуңынан, Беҙ һеҙҙе үлгәндән һуң терелттек, һеҙ шөкөр итерһегеҙ.

وَظَلَّلْنَا عَلَيْكُمُ الْغَمَامَ وَاَنْزَلْنَا عَلَيْكُمُ الْمَنَّ وَالسَّلْوٰى ۗ كُلُوْا مِنْ طَيِّبٰتِ مَا رَزَقْنٰكُمْ ۗ وَمَا ظَلَمُوْنَا وَلٰكِنْ كَانُوْٓا اَنْفُسَهُمْ يَظْلِمُوْنَ

wa ẓallalnā ‘alaikumul-gamāma wa anzalnā ‘alaikumul-manna was-salwā, kulū min ṭayyibāti mā razaqnākum, wa mā ẓalamūnā wa lākin kānū anfusahum yaẓlimūn(a).

Беҙ һеҙгә болоттар менән күләгәләнек һәм һеҙгә манн һәм сәлүә индерҙек. Беҙ биргән ризыҡтан яҡшылыҡ (ризыҡ) ашағыҙ. Улар беҙгә ғәҙелһеҙлек ҡылманы, ә үҙҙәренә ғәҙелһеҙлек ҡылды.

وَاِذْ قُلْنَا ادْخُلُوْا هٰذِهِ الْقَرْيَةَ فَكُلُوْا مِنْهَا حَيْثُ شِئْتُمْ رَغَدًا وَّادْخُلُوا الْبَابَ سُجَّدًا وَّقُوْلُوْا حِطَّةٌ نَّغْفِرْ لَكُمْ خَطٰيٰكُمْ ۗ وَسَنَزِيْدُ الْمُحْسِنِيْنَ

wa iż qulnadkhulū hāżihil-qaryata fakulū minhā ḥaiṡu syi'tum ragadaw wadkhulul- bāba sujjadaw wa qūlū ḥiṭṭatun nagfir lakum khaṭāyākum, wa sanazīdul-muḥsinīn(a).

Беҙ: «Был ергә инегеҙ, унда булған ризыҡтарҙы үҙегеҙ теләгәнсә тәмле итеп ашағыҙ, уның ҡапҡаһынан баш эйеп инегеҙ һәм: «Беҙҙе (гонаһтарыбыҙҙан) ҡотҡарығыҙ», — тип әйткәйнек, һис шикһеҙ, Беҙ һеҙҙең хаталарығыҙҙы ғәфү итербеҙ.

فَبَدَّلَ الَّذِيْنَ ظَلَمُوْا قَوْلًا غَيْرَ الَّذِيْ قِيْلَ لَهُمْ فَاَنْزَلْنَا عَلَى الَّذِيْنَ ظَلَمُوْا رِجْزًا مِّنَ السَّمَاۤءِ بِمَا كَانُوْا يَفْسُقُوْنَ ࣖ

fabaddalal-lażīna ẓalamū qaulan gairal-lażī qīla lahum fa anzalnā ‘alal-lażīna ẓalamū rijzam minas-samā'i bimā kānū yafsuqūn(a).

Шунан һуң залим халыҡ бойороҡто үҙҙәренә бойоролмаған (икенсе бойороҡ) менән алмаштырҙы. Шулай итеп, Беҙ залимдарға күктән бәлә-ҡаза төшөрҙөк, сөнки улар (һәр ваҡыт) боҙоҡ эштәр ҡылды.

۞ وَاِذِ اسْتَسْقٰى مُوْسٰى لِقَوْمِهٖ فَقُلْنَا اضْرِبْ بِّعَصَاكَ الْحَجَرَۗ فَانْفَجَرَتْ مِنْهُ اثْنَتَا عَشْرَةَ عَيْنًا ۗ قَدْ عَلِمَ كُلُّ اُنَاسٍ مَّشْرَبَهُمْ ۗ كُلُوْا وَاشْرَبُوْا مِنْ رِّزْقِ اللّٰهِ وَلَا تَعْثَوْا فِى الْاَرْضِ مُفْسِدِيْنَ

wa iżistasqā mūsā liqaumihī faqulnaḍrib bi‘aṣākal-ḥajar(a), fanfajarat minhuṡnatā ‘asyrata ‘ainā(n), qad ‘alima kullu unāsim masyrabahum, kulū wasyrabū mir rizqillāhi wa lā ta‘ṡau fil-arḍi mufsidīn(a).

Муса үҙ халҡы өсөн һыу һорағас, Беҙ: «Таяғың менән ҡаяға һуҡ!» Шулай итеп, унан ун ике шишмә урғылып сыҡҡан. Һәр ырыу үҙенең (тейешле) эскән урынын белә. Аллаһтың (бирелгән) ризығынан ашағыҙ һәм эсегеҙ, ер йөҙөндә зыян килтереп яуызлыҡ ҡылмағыҙ.

وَاِذْ قُلْتُمْ يٰمُوْسٰى لَنْ نَّصْبِرَ عَلٰى طَعَامٍ وَّاحِدٍ فَادْعُ لَنَا رَبَّكَ يُخْرِجْ لَنَا مِمَّا تُنْۢبِتُ الْاَرْضُ مِنْۢ بَقْلِهَا وَقِثَّاۤىِٕهَا وَفُوْمِهَا وَعَدَسِهَا وَبَصَلِهَا ۗ قَالَ اَتَسْتَبْدِلُوْنَ الَّذِيْ هُوَ اَدْنٰى بِالَّذِيْ هُوَ خَيْرٌ ۗ اِهْبِطُوْا مِصْرًا فَاِنَّ لَكُمْ مَّا سَاَلْتُمْ ۗ وَضُرِبَتْ عَلَيْهِمُ الذِّلَّةُ وَالْمَسْكَنَةُ وَبَاۤءُوْ بِغَضَبٍ مِّنَ اللّٰهِ ۗ ذٰلِكَ بِاَنَّهُمْ كَانُوْا يَكْفُرُوْنَ بِاٰيٰتِ اللّٰهِ وَيَقْتُلُوْنَ النَّبِيّٖنَ بِغَيْرِ الْحَقِّ ۗ ذٰلِكَ بِمَا عَصَوْا وَّكَانُوْا يَعْتَدُوْنَ ࣖ

wa iż qultum yā mūsā lan naṣbira ‘alā ṭa‘āmiw wāḥidin fad‘u lanā rabbaka yukhrij lanā mimmā tumbitul-arḍu mim baqlihā wa qiṡṡā'ihā wa fūmihā wa ‘adasihā wa baṣalihā, qāla atastabdilūnal-lażī huwa adnā bil-lażī huwa khair(un), ihbiṭū miṣran fa inna lakum mā sa'altum, wa ḍuribat ‘alaihimuż-żillatu wal-maskanatu wa bā'ū bigaḍabim minallāh(i), żālika bi'annahum kānū yakfurūna bi'āyātillāhi wa yaqtulūnan- nabiyyīna bi gairil-ḥaqq(i), żālika bimā ‘aṣaw wa kānū ya‘tadūn(a).

Һин: «Эй, Муса, беҙ бер генә ризыҡҡа түҙә алмайбыҙ, беҙҙең өсөн Раббыңдан һора, Ул беҙгә ерҙә үҫкән нәмәләрҙән: үләндәрҙән, ҡыярҙан, һарымһаҡтан, ҡороттан һәм һуғандан бирһен», — тинең. Ул (Муса) әйтте: «Һеҙ яҡшы нәмәгә алмашҡа насар нәмә һорайһығыҙмы? Шунан һуң улар хурлыҡ һәм ярлылыҡҡа дусар булды, һәм улар (тағы) Аллаһтың асыуына дусар булды. Был (булды) сөнки улар Аллаһтың аяттарын инҡар итте һәм пәйғәмбәрҙәрҙе хаҡһыҙ (ғәҙел сәбәпһеҙ) үлтерҙе. Был уларҙың буйһонмауҙары һәм тәртип боҙоуҙары арҡаһында булды. Ысынлап та, иман килтергәндәр, йәһүдтәр, христиандар һәм сәбәләр, кем (улар араһынан) Аллаһҡа һәм Ҡиәмәт көнөнә иман килтерһә, изге эштәр ҡылһа, уларға Раббылары тарафынан әжер биреләсәк, уларҙан ҡурҡыу юҡ, һәм улар ҡайғырмай.

اِنَّ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَالَّذِيْنَ هَادُوْا وَالنَّصٰرٰى وَالصَّابِــِٕيْنَ مَنْ اٰمَنَ بِاللّٰهِ وَالْيَوْمِ الْاٰخِرِ وَعَمِلَ صَالِحًا فَلَهُمْ اَجْرُهُمْ عِنْدَ رَبِّهِمْۚ وَلَا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَلَا هُمْ يَحْزَنُوْنَ

innal-lażīna āmanū wal-lażīna hādū wan-naṣārā waṣ-ṣābi'īna man āmana billāhi wal- yaumil-ākhiri wa ‘amila ṣāliḥan fa lahum ajruhum ‘inda rabbihim, wa lā khaufun ‘alaihim wa lā hum yaḥzanūn(a).

Һеҙҙең вәғәҙәгеҙҙе ҡабул итеп, һеҙҙең өҫтөгөҙгә Синай тауын күтәргән саҡта: «Беҙ биргән нәмәләргә ныҡ тотоғоҙ һәм унда нимә барлығын иҫкә төшөрөгөҙ, тәҡүәлеккә ирешерһегеҙ», — тип әйткәйнек.

وَاِذْ اَخَذْنَا مِيْثَاقَكُمْ وَرَفَعْنَا فَوْقَكُمُ الطُّوْرَۗ خُذُوْا مَآ اٰتَيْنٰكُمْ بِقُوَّةٍ وَّاذْكُرُوْا مَا فِيْهِ لَعَلَّكُمْ تَتَّقُوْنَ

wa iż akhażnā mīṡāqakum wa rafa‘nā fauqakumuṭ-ṭūr(a), khużū mā ātainākum biquwwatiw ważkurū mā fīhi la‘allakum tattaqūn(a).

Шунан һуң һин йөҙ борҙоң. Шулай булғас, Аллаһ Тәғәләнең һиңә ҡарата рәхмәте һәм рәхмәте булмаһа, һис шикһеҙ, һин зыян күреүселәрҙән булыр инең.

ثُمَّ تَوَلَّيْتُمْ مِّنْۢ بَعْدِ ذٰلِكَ فَلَوْلَا فَضْلُ اللّٰهِ عَلَيْكُمْ وَرَحْمَتُهٗ لَكُنْتُمْ مِّنَ الْخٰسِرِيْنَ

Ṡumma tawallaitum mim ba‘di żālika falau lā faḍlullāhi ‘alaikum wa raḥmatuhū lakuntum minal-khāsirīn(a).

Ысынлап та, һеҙ үҙегеҙҙең арағыҙҙа шәмбе көнө боҙоҡлоҡ ҡылған кешеләрҙе белдегеҙ, шуға күрә Беҙ уларға: «Һеҙ ерәнес маймылдар булығыҙ!»

وَلَقَدْ عَلِمْتُمُ الَّذِيْنَ اعْتَدَوْا مِنْكُمْ فِى السَّبْتِ فَقُلْنَا لَهُمْ كُوْنُوْا قِرَدَةً خٰسِـِٕيْنَ

wa laqad ‘alimtumul-lażīna‘tadau minkum fis-sabti faqulnā lahum kūnū qiradatan khāsi'īn(a).

Шулай итеп, Беҙ ул ваҡыттағы кешеләргә һәм унан һуң килгәндәргә киҫәтеү һәм тәҡүәлеләргә ғибрәт бирҙек.

فَجَعَلْنٰهَا نَكَالًا لِّمَا بَيْنَ يَدَيْهَا وَمَا خَلْفَهَا وَمَوْعِظَةً لِّلْمُتَّقِيْنَ

faja‘alnāhā nakālal limā baina yadaihā wa mā khalfahā wa mau‘iẓatal lil-muttaqīn(a).

Муса үҙ халҡына: «Аллаһ һеҙгә бейә һуйырға ҡуша», – тигән. “Беҙҙән мыҫҡыл итергә уйлайһыңмы?” Ул (Муса) яуап бирҙе: «Мин наҙандарҙан булмаҫ өсөн Аллаһҡа һыйынам».

وَاِذْ قَالَ مُوْسٰى لِقَوْمِهٖٓ اِنَّ اللّٰهَ يَأْمُرُكُمْ اَنْ تَذْبَحُوْا بَقَرَةً ۗ قَالُوْٓا اَتَتَّخِذُنَا هُزُوًا ۗ قَالَ اَعُوْذُ بِاللّٰهِ اَنْ اَكُوْنَ مِنَ الْجٰهِلِيْنَ

wa iż qāla mūsā liqaumihī innallāha ya'murukum an tażbaḥū baqarah(tan), qālū atattakhiżunā huzuwā(n), qāla a‘ūżu billāhi an akūna minal-jāhilīn(a).

Улар: «Раббыңдан беҙгә был турала аңлатыуын һора», — тинеләр. Ул (Муса) яуап бирҙе: «Ул (Аллаһ) быҙау ҡарт та, йәш тә түгел, тип әйтте, (әммә) арала.

قَالُوا ادْعُ لَنَا رَبَّكَ يُبَيِّنْ لَّنَا مَا هِيَ ۗ قَالَ اِنَّهٗ يَقُوْلُ اِنَّهَا بَقَرَةٌ لَّا فَارِضٌ وَّلَا بِكْرٌۗ عَوَانٌۢ بَيْنَ ذٰلِكَ ۗ فَافْعَلُوْا مَا تُؤْمَرُوْنَ

qālud‘u lanā rabbaka yubayyil lanā mā hiy(a), qāla innahū yaqūlu innahā baqaratul lā fāriḍuw wa lā bikr(un), ‘awānum baina żālik(a), faf‘alū mā tu'marūn(a).

Улар: «Раббыңдан уның төҫө ниндәй икәнен беҙгә аңлатыуын һора», — тинеләр. Ул (Муса) яуап бирҙе: «Ул (Аллаһ) әйтте: (һыйыр) ҡара һары төҫтәге инә һыйыр, уға ҡарағандарҙы ҡыуандыра».

قَالُوا ادْعُ لَنَا رَبَّكَ يُبَيِّنْ لَّنَا مَا لَوْنُهَا ۗ قَالَ اِنَّهٗ يَقُوْلُ اِنَّهَا بَقَرَةٌ صَفْرَاۤءُ فَاقِعٌ لَّوْنُهَا تَسُرُّ النّٰظِرِيْنَ

qālud‘u lanā rabbaka yubayyil lanā mā launuhā, qāla innahū yaqūlu innahā baqaratun ṣafrā'u fāqi‘ul launuhā tasurrun-nāẓirīn(a).

Улар: «Раббыңдан беҙгә был турала аңлатыуын һора, сөнки һыйыр беҙгә әле асыҡ түгел, әгәр Аллаһ теләһә, беҙ һис шикһеҙ тура юлды аласаҡбыҙ», — тинеләр.

قَالُوا ادْعُ لَنَا رَبَّكَ يُبَيِّنْ لَّنَا مَا هِيَۙ اِنَّ الْبَقَرَ تَشٰبَهَ عَلَيْنَاۗ وَاِنَّآ اِنْ شَاۤءَ اللّٰهُ لَمُهْتَدُوْنَ

qālud‘u lanā rabbaka yubayyil lanā mā hiy(a), innal-baqara tasyābaha ‘alainā, wa innā in syā'allāhu lamuhtadūn(a).

Ул (Муса) яуап бирҙе: «Ул (Аллаһ) әйтте: (Һыйыр) – инә һыйыр, ул бер ҡасан да ер һөрөү өсөн ҡулланылмаған, ә сәсеүлектәрҙе һуғарыу өсөн түгел, һау һәм тапһыҙ». Улар: «Хәҙер һин хәҡиҡәтте аңлат», — тинеләр. Шунан һуң уны һуйҙылар һәм (бойороҡто) тиҙ генә үтәнеләр.

قَالَ اِنَّهٗ يَقُوْلُ اِنَّهَا بَقَرَةٌ لَّا ذَلُوْلٌ تُثِيْرُ الْاَرْضَ وَلَا تَسْقِى الْحَرْثَۚ مُسَلَّمَةٌ لَّاشِيَةَ فِيْهَا ۗ قَالُوا الْـٰٔنَ جِئْتَ بِالْحَقِّ فَذَبَحُوْهَا وَمَا كَادُوْا يَفْعَلُوْنَ ࣖ

qāla innahū yaqūlu innahā baqaratul lā żalūlun tuṡīrul-arḍa wa lā tasqil-ḥarṡ(a), musallamatul lā syiyata fīhā, qālul-'āna ji'ta bil-ḥaqqi fażabaḥūhā wa mā kādū yaf‘alūn(a).

Ә (иҫегеҙҙә тотоғоҙ) кемделер үлтерһәгеҙ, шунан һуң был турала ғәйепләүҙәр яһайһығыҙ. Ләкин йәшергән нәмәләрегеҙҙе Аллаһ аса.

وَاِذْ قَتَلْتُمْ نَفْسًا فَادّٰرَءْتُمْ فِيْهَا ۗ وَاللّٰهُ مُخْرِجٌ مَّا كُنْتُمْ تَكْتُمُوْنَ ۚ

wa iż qultum nafsan faddāra'tum fīhā, wallāhu mukhrijum mā kuntum taktumūn(a).

Шунан һуң Беҙ: «(Мәйеткә) (һыйыр) өлөшө менән һуғығыҙ!» Шулай итеп, Аллаһ үлгән (кешеләрҙе) терелтә, аңлар өсөн һеҙгә (Үҙенең ҡөҙрәтенең) ғибрәттәрен күрһәтә.

فَقُلْنَا اضْرِبُوْهُ بِبَعْضِهَاۗ كَذٰلِكَ يُحْيِ اللّٰهُ الْمَوْتٰى وَيُرِيْكُمْ اٰيٰتِهٖ لَعَلَّكُمْ تَعْقِلُوْنَ

faqulnaḍribūhu biba‘ḍihā, każālika yuḥyillāhul-mautā wa yurīkum āyātihī la‘allakum ta‘qilūn(a).

Шунан һуң йөрәгең ҡаты булып китте, шул тиклем (йөрәгең) таш кеүек булды, тағы ла нығыраҡ. Ысынында иһә был таштарҙан уларҙан йылғалар (һыу) ҡойолоп торорға тейеш. Ярылып, уларҙан шишмәләр сыҡҡандары ла бар. Шулай уҡ Аллаһтан ҡурҡып, аҫҡа шыуып төшөүселәр ҙә бар. Аллаһ һеҙ эшләгән эштәрегеҙҙән хәбәрһеҙ түгел.

ثُمَّ قَسَتْ قُلُوْبُكُمْ مِّنْۢ بَعْدِ ذٰلِكَ فَهِيَ كَالْحِجَارَةِ اَوْ اَشَدُّ قَسْوَةً ۗ وَاِنَّ مِنَ الْحِجَارَةِ لَمَا يَتَفَجَّرُ مِنْهُ الْاَنْهٰرُ ۗ وَاِنَّ مِنْهَا لَمَا يَشَّقَّقُ فَيَخْرُجُ مِنْهُ الْمَاۤءُ ۗوَاِنَّ مِنْهَا لَمَا يَهْبِطُ مِنْ خَشْيَةِ اللّٰهِ ۗوَمَا اللّٰهُ بِغَافِلٍ عَمَّا تَعْمَلُوْنَ

Ṡumma qasat qulūbukum mim ba‘di żālika fahiya kal-ḥijārati au asyaddu qaswah(tan), wa inna minal-ḥijārati lamā yatafajjaru minhul-anhār(u), wa inna minhā lamā yasysyaqqaqu fayakhruju minhul-mā'(u), wa inna minhā lamā yahbiṭu min khasy-yatillāh(i), wa mallāhu bigāfilin ‘ammā ta‘malūn(a).

Тимәк, һеҙ (мосолмандар) ысынлап та, улар һеҙгә иман килтерер тип өмөтләнәһегеҙме, ә уларҙан бер төркөм Аллаһ һүҙен ишетә, һуңынан, белһәләр ҙә, аңлағандан һуң, уны үҙгәртәме?

۞ اَفَتَطْمَعُوْنَ اَنْ يُّؤْمِنُوْا لَكُمْ وَقَدْ كَانَ فَرِيْقٌ مِّنْهُمْ يَسْمَعُوْنَ كَلَامَ اللّٰهِ ثُمَّ يُحَرِّفُوْنَهٗ مِنْۢ بَعْدِ مَا عَقَلُوْهُ وَهُمْ يَعْلَمُوْنَ

afa taṭma‘ūna ay yu'minū lakum wa qad kāna farīqum minhum yasma‘ūna kalāmallāhi ṡumma yuḥarrifūnahū mim ba‘di mā ‘aqalūhu wa hum ya‘lamūn(a).

Иман килтергәндәр менән осрашһалар, улар: «Беҙ иман килтерҙек», — тиҙәр. Ләкин бер-береһенә ҡайтҡас, улар: «Раббығыҙ алдында һеҙҙе кире ҡағыр өсөн, Аллаһ һеҙгә аңлатҡанды уларға һөйләрһегеҙме? Аңламайһығыҙмы?»

وَاِذَا لَقُوا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا قَالُوْٓا اٰمَنَّاۚ وَاِذَا خَلَا بَعْضُهُمْ اِلٰى بَعْضٍ قَالُوْٓا اَتُحَدِّثُوْنَهُمْ بِمَا فَتَحَ اللّٰهُ عَلَيْكُمْ لِيُحَاۤجُّوْكُمْ بِهٖ عِنْدَ رَبِّكُمْ ۗ اَفَلَا تَعْقِلُوْنَ

wa iżā laqul-lażīna āmanū qālū āmannā, wa iżā khalā ba‘ḍuhum ilā ba‘ḍin qālū atuḥaddiṡūnahum bimā fataḥallāhu ‘alaikum liyuḥājjūkum bihī ‘inda rabbikum, afalā ta‘qilūn(a).

Һәм улар белмәйҙәрме ни, йәшергәндәрен дә, асыҡлағандарын да Алла белә икән?

اَوَلَا يَعْلَمُوْنَ اَنَّ اللّٰهَ يَعْلَمُ مَا يُسِرُّوْنَ وَمَا يُعْلِنُوْنَ

awalā ya‘lamūna annallāha ya‘lamu mā yusirrūna wa mā yu‘linūn(a).

Ә улар араһында уҡый-яҙа белмәгәндәр, Китапты (Тәүратты) аңламағандар бар, тик күҙ алдына килтереп кенә йөрөйҙәр һәм улар тик фаразлай ғына.

وَمِنْهُمْ اُمِّيُّوْنَ لَا يَعْلَمُوْنَ الْكِتٰبَ اِلَّآ اَمَانِيَّ وَاِنْ هُمْ اِلَّا يَظُنُّوْنَ

wa minhum umiyyūna lā ya‘lamūnal-kitāba illā amāniyya wa in hum illā yaẓunnūn(a).

Шулай булғас, үҙ ҡулдары менән китап яҙып, һуңынан: «Был Аллаһтан», — тип арзанға һатҡандарға ҡайғы! Шулай итеп, уларға ҡайғы, улар ҡулдары менән яҙылған, һәм уларға ҡайғы, улар ҡылған эштәре өсөн.

فَوَيْلٌ لِّلَّذِيْنَ يَكْتُبُوْنَ الْكِتٰبَ بِاَيْدِيْهِمْ ثُمَّ يَقُوْلُوْنَ هٰذَا مِنْ عِنْدِ اللّٰهِ لِيَشْتَرُوْا بِهٖ ثَمَنًا قَلِيْلًا ۗفَوَيْلٌ لَّهُمْ مِّمَّا كَتَبَتْ اَيْدِيْهِمْ وَوَيْلٌ لَّهُمْ مِّمَّا يَكْسِبُوْنَ

fawailul lil-lażīna yaktubūnal-kitāba bi'aidīhim ṡumma yaqūlūna hāżā min ‘indillāhi liyasytarū bihī ṡamanan qalīlā(n), fawailul lahum mimmā katabat aidīhim wa wailul lahum mimmā yaksibūn(a).

Һәм улар: «Беҙгә йәһәннәм ҡағылмаҫ, тик бер нисә көндән генә», — тинеләр. Ка

وَقَالُوْا لَنْ تَمَسَّنَا النَّارُ اِلَّآ اَيَّامًا مَّعْدُوْدَةً ۗ قُلْ اَتَّخَذْتُمْ عِنْدَ اللّٰهِ عَهْدًا فَلَنْ يُّخْلِفَ اللّٰهُ عَهْدَهٗٓ اَمْ تَقُوْلُوْنَ عَلَى اللّٰهِ مَا لَا تَعْلَمُوْنَ

wa qālū lan tamassanan-nāru illā ayyāmam ma‘dūdah (tan), qul attakhażtum ‘indallāhi ‘ahdan falay yukhlifallāhu ‘ahdahū am taqūlūna ‘alallāhi mā lā ta‘lamūn(a).

Һәм улар: «Беҙгә йәһәннәм ҡағылмаҫ, тик бер нисә көндән генә», — тинеләр. Әйт: «Һеҙ Аллаһтан вәғәҙә алдығыҙмы, Аллаһ вәғәҙәһен боҙмаҫ өсөн, әллә һеҙ Аллаһ тураһында үҙегеҙ белмәгән нәмәләрҙе һөйләйһегеҙме?»

بَلٰى مَنْ كَسَبَ سَيِّئَةً وَّاَحَاطَتْ بِهٖ خَطِيْۤـَٔتُهٗ فَاُولٰۤىِٕكَ اَصْحٰبُ النَّارِ ۚ هُمْ فِيْهَا خٰلِدُوْنَ

balā man kasaba sayyi'ataw wa aḥāṭat bihī khaṭī'atuhū fa ulā'ika aṣḥābun-nār(i), hum fīhā khālidūn(a).

Улай түгел! Кем насар эштәр ҡылып, гонаһтары уны һыуға батырһа, тимәк, улар йәһәннәм әһелдәре. Улар унда ҡала.

وَالَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَعَمِلُوا الصّٰلِحٰتِ اُولٰۤىِٕكَ اَصْحٰبُ الْجَنَّةِ ۚ هُمْ فِيْهَا خٰلِدُوْنَ ࣖ

wal-lażīna āmanū wa ‘amiluṣ-ṣāliḥāti ulā'ika aṣḥābul-jannah(ti), hum fīhā khālidūn(a).

Иман килтергәндәр һәм изге эштәр ҡылғандар – улар күк әһелдәре. Улар унда ҡала.

وَاِذْ اَخَذْنَا مِيْثَاقَ بَنِيْٓ اِسْرَاۤءِيْلَ لَا تَعْبُدُوْنَ اِلَّا اللّٰهَ وَبِالْوَالِدَيْنِ اِحْسَانًا وَّذِى الْقُرْبٰى وَالْيَتٰمٰى وَالْمَسٰكِيْنِ وَقُوْلُوْا لِلنَّاسِ حُسْنًا وَّاَقِيْمُوا الصَّلٰوةَ وَاٰتُوا الزَّكٰوةَۗ ثُمَّ تَوَلَّيْتُمْ اِلَّا قَلِيْلًا مِّنْكُمْ وَاَنْتُمْ مُّعْرِضُوْنَ

wa iż akhażnā mīṡāqa banī isrā'īla lā ta‘budūna illallāha wa bil-wālidaini iḥsānaw wa żil-qurbā wal-yatāmā wal-masākīni wa qūlū lin-nāsi ḥusnaw wa aqīmuṣ-ṣalāta wa ātuz-zakāh(ta), ṡumma tawallaitum illā qalīlam minkum wa antum mu‘riḍūn(a).

Беҙ Исраил балаларынан вәғәҙә алдыҡ: «Аллаһтан башҡаға ғибәҙәт ҡылмағыҙ, ата-әсәләргә, туғандарға, етемдәргә һәм ярлыларға яҡшы булығыҙ, кешеләргә яҡшы һүҙҙәр һөйләгеҙ, намаҙҙар уҡығыҙ һәм зәҡәт бирегеҙ». Әммә һуңынан һеҙ үҙегеҙҙең бәләкәй генә өлөшөгөҙҙән башҡа йөҙ борҙоғоҙ (инҡар иттегеҙ), һәм һеҙ (һаман да) диссиденттар булдығыҙ.

وَاِذْ اَخَذْنَا مِيْثَاقَكُمْ لَا تَسْفِكُوْنَ دِمَاۤءَكُمْ وَلَا تُخْرِجُوْنَ اَنْفُسَكُمْ مِّنْ دِيَارِكُمْ ۖ ثُمَّ اَقْرَرْتُمْ وَاَنْتُمْ تَشْهَدُوْنَ

wa iż akhażnā mīṡāqakum lā tasfikūna dimā'akum wa lā tukhrijūna anfusakum min diyārikum ṡumma aqrartum wa antum tasyhadūn(a).

Һәм Беҙ һеҙҙең вәғәҙәгеҙҙе ҡабул иткәндә: «Ҡанығыҙҙы түкмәгеҙ (кешеләрҙе үлтерегеҙ һәм үҙегеҙҙе тыуған ҡалағыҙҙан ҡыуып сығарығыҙ», — тип вәғәҙә бирҙек. Шунан нәҙер итәһең, шаһитлыҡ итәһең.

ثُمَّ اَنْتُمْ هٰٓؤُلَاۤءِ تَقْتُلُوْنَ اَنْفُسَكُمْ وَتُخْرِجُوْنَ فَرِيْقًا مِّنْكُمْ مِّنْ دِيَارِهِمْۖ تَظٰهَرُوْنَ عَلَيْهِمْ بِالْاِثْمِ وَالْعُدْوَانِۗ وَاِنْ يَّأْتُوْكُمْ اُسٰرٰى تُفٰدُوْهُمْ وَهُوَ مُحَرَّمٌ عَلَيْكُمْ اِخْرَاجُهُمْ ۗ اَفَتُؤْمِنُوْنَ بِبَعْضِ الْكِتٰبِ وَتَكْفُرُوْنَ بِبَعْضٍۚ فَمَا جَزَاۤءُ مَنْ يَّفْعَلُ ذٰلِكَ مِنْكُمْ اِلَّا خِزْيٌ فِى الْحَيٰوةِ الدُّنْيَا ۚوَيَوْمَ الْقِيٰمَةِ يُرَدُّوْنَ اِلٰٓى اَشَدِّ الْعَذَابِۗ وَمَا اللّٰهُ بِغَافِلٍ عَمَّا تَعْمَلُوْنَ

Ṡumma antum hā'ulā'i taqtulūna anfusakum wa tukhrijūna farīqam minkum min diyārihim taẓāharūna ‘alaihim bil-iṡmi wal-‘udwān(i), wa iy ya'tūkum usārā tufādūhum wa huwa muḥarramun ‘alaikum ikhrājuhum, afa tu'minūna biba‘ḍil-kitābi wa takfurūna bi ba‘ḍ(in), famā jazā'u may yaf‘alu żālika minkum illā khizyun fil-ḥayātid-dun-yā, wa yaumal-qiyāmati yuraddūna ilā asyaddil-‘ażāb(i), wa mallāhu bigāfilin ‘ammā ta‘malūn(a).

Шунан һуң һеҙ (Исраил балалары) үҙегеҙҙе (күршеләрегеҙҙе) үлтерҙегеҙ, үҙегеҙҙең бер төркөмдө үҙ ерҙәренән ҡыуып сығарҙығыҙ. Һеҙ уларға яуызлыҡта һәм дошманлыҡта бер-берегеҙгә ярҙам итәһегеҙ (йөҙө). Әгәр ҙә улар һеҙгә әсир булып килһә, уларҙы ҡыуып сығарыу тыйылһа ла, һеҙ уларҙы йолоп алаһығыҙ. Һеҙ китаптың (Тәүраттың) ҡайһы берҙәренә ышанаһығыҙмы, ә ҡайһы берҙәренә инҡар итәһегеҙме? Тимәк, һеҙҙең арағыҙҙа быны эшләгәндәр өсөн донъя тормошонда хурлыҡтан башҡа (тейешле) сауап юҡ һәм Ҡиәмәт көнөндә улар иң ҡаты язаға ҡайтарыласаҡ. Аллаһ һеҙ эшләгән эштәрегеҙҙән хәбәрһеҙ түгел.

اُولٰۤىِٕكَ الَّذِيْنَ اشْتَرَوُا الْحَيٰوةَ الدُّنْيَا بِالْاٰخِرَةِ ۖ فَلَا يُخَفَّفُ عَنْهُمُ الْعَذَابُ وَلَا هُمْ يُنْصَرُوْنَ ࣖ

ulā'ikal-lażīnasytarawul-ḥayātad-dun-yā bil-ākhirah(ti), falā yukhaffafu ‘anhumul-‘ażābu wa lā hum yunṣarūn(a).

Был донъя тормошон теге донъя менән (тормош) һатып алған кешеләр. Шул саҡта уларҙың язаһы еңеләйтелмәҫ һәм уларға ярҙам да булмаҫ.

وَلَقَدْ اٰتَيْنَا مُوْسَى الْكِتٰبَ وَقَفَّيْنَا مِنْۢ بَعْدِهٖ بِالرُّسُلِ ۖ وَاٰتَيْنَا عِيْسَى ابْنَ مَرْيَمَ الْبَيِّنٰتِ وَاَيَّدْنٰهُ بِرُوْحِ الْقُدُسِۗ اَفَكُلَّمَا جَاۤءَكُمْ رَسُوْلٌۢ بِمَا لَا تَهْوٰىٓ اَنْفُسُكُمُ اسْتَكْبَرْتُمْ ۚ فَفَرِيْقًا كَذَّبْتُمْ وَفَرِيْقًا تَقْتُلُوْنَ

wa laqad ātainā mūsal-kitāba wa qaffainā mim ba‘dihī bir-rusul(i), wa ātainā ‘īsabna maryamal-bayyināti wa ayyadnāhu birūḥil-qudus(i), afakullamā jā'akum rasūlum bimā lā tahwā anfusukumustakbartum, fafarīqan każżabtum wa farīqan taqtulūn(a).

Һәм, ысынлап та, Беҙ Мусаға Китапты (Тәүратты) бирҙек, илселәр менән бергә уның артынан эйәрҙек, Мәрйәм улы Ғайсаға хәҡиҡәттең дәлилдәрен бирҙек һәм уны Изге Рух (Жибрил) менән нығыттыҡ. Ни өсөн һеҙгә теләмәгән нәмә (ғибрәт) килтергән һайын пәйғәмбәр килгән һайын, һеҙ уның менән маҡтанаһығыҙ, һуңынан ҡайһы берҙәре тураһында ялған һөйләйһегеҙ, ҡайһы берҙәрен үлтерәһегеҙ?

وَقَالُوْا قُلُوْبُنَا غُلْفٌ ۗ بَلْ لَّعَنَهُمُ اللّٰهُ بِكُفْرِهِمْ فَقَلِيْلًا مَّا يُؤْمِنُوْنَ

wa qālū qulūbunā gulf(un), bal la‘anahumullāhu bikufrihim faqalīlam mā yu'minūn(a).

Һәм улар: “Беҙҙең йөрәктәр ябыҡ”, – тинеләр. Юҡ! Аллаһ уларҙы тыңлауһыҙлыҡтары өсөн ләғнәтләгән, ләкин уларҙың бик аҙҙары ғына иман килтергән.

وَلَمَّا جَاۤءَهُمْ كِتٰبٌ مِّنْ عِنْدِ اللّٰهِ مُصَدِّقٌ لِّمَا مَعَهُمْۙ وَكَانُوْا مِنْ قَبْلُ يَسْتَفْتِحُوْنَ عَلَى الَّذِيْنَ كَفَرُوْاۚ فَلَمَّا جَاۤءَهُمْ مَّا عَرَفُوْا كَفَرُوْا بِهٖ ۖ فَلَعْنَةُ اللّٰهِ عَلَى الْكٰفِرِيْنَ

wa lammā jā'akum kitābum min ‘indillāhi muṣaddiqul limā ma‘ahum, wa kānū min qablu yastaftiḥūna ‘alal-lażīna kafarū, falammā jā'ahum mā ‘arafū kafarū bih(ī), fala‘natullāhi ‘alal-kāfirīn(a).

Быға тиклем улар кафырҙар өҫтөнән еңеүҙе һораған булһалар, уларға Аллаһтан үҙҙәрендә булғандарҙы раҫлаған Китап (Ҡөрьән) килгәндән һуң, белгәндәре үҙҙәренә килгәс, улар уны инҡар иткәндәр. Тимәк, Аллаһтың ҡарғышы кәферҙәргә.

بِئْسَمَا اشْتَرَوْا بِهٖٓ اَنْفُسَهُمْ اَنْ يَّكْفُرُوْا بِمَآ اَنْزَلَ اللّٰهُ بَغْيًا اَنْ يُّنَزِّلَ اللّٰهُ مِنْ فَضْلِهٖ عَلٰى مَنْ يَّشَاۤءُ مِنْ عِبَادِهٖ ۚ فَبَاۤءُوْ بِغَضَبٍ عَلٰى غَضَبٍۗ وَلِلْكٰفِرِيْنَ عَذَابٌ مُّهِيْنٌ

bi'samasytarau bihī anfusahum ay yakfurū bimā anzalallāhu bagyan ay yunazzilallāhu min faḍlihī ‘alā may yasyā'u min ‘ibādih(ī), fabā'ū bigaḍabin ‘alā gaḍab(in), wa lil-kāfirīna ‘ażābum muhīn(un).

Аллаһ иңдергәнде инҡар итеп, үҙҙәрен һатыуҙары бик насар (ғәмәл), сөнки улар Аллаһтың ҡолдарынан теләгән кешеһенә рәхмәтен иңдереүенә көнләшәләр. Шуға ла улар асыу артынан асыуға түҙгәндәр. Иман килтермәгәндәргә лә хурлыҡлы яза биреләсәк.

وَاِذَا قِيْلَ لَهُمْ اٰمِنُوْا بِمَآ اَنْزَلَ اللّٰهُ قَالُوْا نُؤْمِنُ بِمَآ اُنْزِلَ عَلَيْنَا وَيَكْفُرُوْنَ بِمَا وَرَاۤءَهٗ وَهُوَ الْحَقُّ مُصَدِّقًا لِّمَا مَعَهُمْ ۗ قُلْ فَلِمَ تَقْتُلُوْنَ اَنْۢبِيَاۤءَ اللّٰهِ مِنْ قَبْلُ اِنْ كُنْتُمْ مُّؤْمِنِيْنَ

wa iżā qīla lahum āminū bimā anzalallāhu qālū nu'minu bimā unzila ‘alainā wa yakfurūna bimā warā'ah(ū), wa huwal-ḥaqqu muṣaddiqal limā ma‘ahum, qul falima taqtulūna ambiyā'allāhi min qablu in kuntum mu'minīn(a).

Һәм уларға: «Аллаһ иңдергәнгә (Ҡөрьәнгә) иман килтерегеҙ», – тиелһә, улар: «Беҙ үҙебеҙгә индерелгәнгә ышанабыҙ», – тип яуап бирәләр. Һәм улар (Ҡөрьән) үҙҙәрендә булғанды ​​аҡлаусы хәҡиҡәт булһа ла, артабанғыларҙы инҡар итәләр. Әйт (Мөхәммәткә): «Әгәр ҙә һеҙ мөьмин булһағыҙ, быға тиклем ни өсөн Аллаһ пәйғәмбәрҙәрен үлтерҙегеҙ?»

۞ وَلَقَدْ جَاۤءَكُمْ مُّوْسٰى بِالْبَيِّنٰتِ ثُمَّ اتَّخَذْتُمُ الْعِجْلَ مِنْۢ بَعْدِهٖ وَاَنْتُمْ ظٰلِمُوْنَ

wa laqad jā'akum mūsā bil-bayyināti ṡummattakhażtumul-‘ijla mim ba‘dihī wa antum ẓālimūn(a).

Хаҡтыр, Муса һеҙгә хәҡиҡәтте раҫлаусы дәлилдәр менән килде, шунан һуң һеҙ уның китеүенән һуң быҙауҙы (ҡорбан итеп) алдығыҙ һәм һеҙ залимдар булдығыҙ.

وَاِذْ اَخَذْنَا مِيْثَاقَكُمْ وَرَفَعْنَا فَوْقَكُمُ الطُّوْرَۗ خُذُوْا مَآ اٰتَيْنٰكُمْ بِقُوَّةٍ وَّاسْمَعُوْا ۗ قَالُوْا سَمِعْنَا وَعَصَيْنَا وَاُشْرِبُوْا فِيْ قُلُوْبِهِمُ الْعِجْلَ بِكُفْرِهِمْ ۗ قُلْ بِئْسَمَا يَأْمُرُكُمْ بِهٖٓ اِيْمَانُكُمْ اِنْ كُنْتُمْ مُّؤْمِنِيْنَ

wa iż akhażnā mīṡāqakum wa rafa‘nā fauqakumuṭ-ṭūr(a), khużū mā ātainākum biquwwatiw wasma‘ū, qālū sami‘nā wa ‘aṣainā, wa usyribū fī qulūbihimul-‘ijla bikufrihim, qul bi'samā ya'murukum bihī īmānukum in kuntum mu'minīn(a).

Беҙ һинең вәғәҙәңде ҡабул итеп, һинең өҫтөңә Синай тауын күтәргән саҡта: «Беҙ һиңә биргәнде ныҡ тот һәм тыңла!» Улар: «Беҙ тыңланыҡ, әммә буйһонманыҡ», – тип яуап бирҙеләр. Һәм быҙау уларҙың күңелдәренә (һындарға табыныу һөйөүе) иманһыҙлыҡтары арҡаһында үтеп ингән. Әйт: «Әгәр һеҙ иманлы булһағыҙ, иманығыҙ һеҙгә ҡушҡан нәмә бик насар!»

قُلْ اِنْ كَانَتْ لَكُمُ الدَّارُ الْاٰخِرَةُ عِنْدَ اللّٰهِ خَالِصَةً مِّنْ دُوْنِ النَّاسِ فَتَمَنَّوُا الْمَوْتَ اِنْ كُنْتُمْ صٰدِقِيْنَ

qul in kānat lakumud-dārul-ākhiratu ‘indallāhi khāliṣatam min dūnin-nāsi fatamannawul-mauta in kuntum ṣādiqīn(a).

Әйт (Мөхәммәткә): «Әгәр ҙә теге донъя Аллаһы Тәғәлә янында булһа, махсус рәүештә һеҙҙең өсөн түгел, ә башҡалар өсөн түгел, әгәр ҙә һеҙ тәҡүә кеше булһағыҙ, үлем һорағыҙ».

وَلَنْ يَّتَمَنَّوْهُ اَبَدًاۢ بِمَا قَدَّمَتْ اَيْدِيْهِمْ ۗ وَاللّٰهُ عَلِيْمٌ ۢ بِالظّٰلِمِيْنَ

wa lay yatamannauhu abadam bima qaddamat aidīhim, wallāhu ‘alīmum biẓ-ẓālimīn(a).

Әммә улар был үлемде бөтөнләй теләмәйәсәк, сөнки ҡулдары ҡылған гонаһтар. Аллаһ залимдарҙы белеп тора.

وَلَتَجِدَنَّهُمْ اَحْرَصَ النَّاسِ عَلٰى حَيٰوةٍ ۛوَمِنَ الَّذِيْنَ اَشْرَكُوْا ۛيَوَدُّ اَحَدُهُمْ لَوْ يُعَمَّرُ اَلْفَ سَنَةٍۚ وَمَا هُوَ بِمُزَحْزِحِهٖ مِنَ الْعَذَابِ اَنْ يُّعَمَّرَۗ وَاللّٰهُ بَصِيْرٌۢ بِمَا يَعْمَلُوْنَ ࣖ

wa latajidannahum aḥraṣan-nāsi ‘alā ḥayāh(tin), wa minal-lażīna asyrakū, yawaddu aḥaduhum lau yu‘ammaru alfa sanah(tin), wa mā huwa bi muzaḥziḥihī minal-‘ażābi ay yu‘ammar(a), wallāhu baṣīrum bimā ya‘malūn(a).

Һәм, ысынлап та, һин (Мөхәммәт) уларҙы (йәһүдтәрҙе), тормошҡа (донъяға) иң ҡомһоҙ кешеләрҙе, хатта мөшриктәрҙән дә (ҡомһоҙораҡ) кешеләрҙе табырһың. Уларҙың һәр береһе үҙенә мең йыллыҡ ғүмер биреүҙе теләй, хатта шул оҙон ғүмер уларҙы мәхшәрҙән һаҡламаһа ла. Аллаһ уларҙың ҡылған эштәрен күреп тора.

قُلْ مَنْ كَانَ عَدُوًّا لِّجِبْرِيْلَ فَاِنَّهٗ نَزَّلَهٗ عَلٰى قَلْبِكَ بِاِذْنِ اللّٰهِ مُصَدِّقًا لِّمَا بَيْنَ يَدَيْهِ وَهُدًى وَّبُشْرٰى لِلْمُؤْمِنِيْنَ

qul man kāna ‘aduwwal lijibrīla fa'innahū nazzalahū ‘alā qalbika bi iżnillāhi muṣaddiqal limā baina yadaihi wa hudaw wa busyrā lil-mu'minīn(a).

Әйт (Мөхәммәткә): «Кем Ябраилға дошман булып китһә, белегеҙ: Аллаһ рөхсәте менән һеҙҙең күңелдәрегеҙгә Ҡөрьән индергән, элекке китаптарҙы раҫлаған һәм мөьминдәр өсөн тура юл һәм һөйөнөслө хәбәр булған».

مَنْ كَانَ عَدُوًّا لِّلّٰهِ وَمَلٰۤىِٕكَتِهٖ وَرُسُلِهٖ وَجِبْرِيْلَ وَمِيْكٰىلَ فَاِنَّ اللّٰهَ عَدُوٌّ لِّلْكٰفِرِيْنَ

man kāna ‘aduwwal lillāhi wa malā'ikatihī wa rusulihī wa jibrīla wa mīkāla fa innallāha ‘aduwwul lil-kāfirīn(a).

Кем дә кем Аллаһҡа, Уның фәрештәләренә, Уның пәйғәмбәрҙәренә, Ябраилға һәм Микаилға дошман булһа, ысынлап та, Аллаһ кәферҙәрҙең дошманы.

وَلَقَدْ اَنْزَلْنَآ اِلَيْكَ اٰيٰتٍۢ بَيِّنٰتٍۚ وَمَا يَكْفُرُ بِهَآ اِلَّا الْفٰسِقُوْنَ

wa laqad anzalnā ilaika āyātim bayyināt(in), wa mā yakfuru bihā illal-fāsiqūn(a).

Һәм, ысынлап та, Беҙ һиңә (Мөхәммәткә) ап-асыҡ аяттар индерҙек һәм уларҙы яуыздарҙан башҡа бер кем дә инҡар итмәй.

اَوَكُلَّمَا عٰهَدُوْا عَهْدًا نَّبَذَهٗ فَرِيْقٌ مِّنْهُمْ ۗ بَلْ اَكْثَرُهُمْ لَا يُؤْمِنُوْنَ

awa kullamā ‘āhadū ‘ahdan nabażahū farīqum minhum, bal akṡaruhum lā yu'minūn(a).

Ә ни өсөн улар вәғәҙә биргән һайын бер төркөм вәғәҙә боҙа? Шул арала уларҙың күбеһе иман килтермәй.

وَلَمَّا جَاۤءَهُمْ رَسُوْلٌ مِّنْ عِنْدِ اللّٰهِ مُصَدِّقٌ لِّمَا مَعَهُمْ نَبَذَ فَرِيْقٌ مِّنَ الَّذِيْنَ اُوْتُوا الْكِتٰبَۙ كِتٰبَ اللّٰهِ وَرَاۤءَ ظُهُوْرِهِمْ كَاَنَّهُمْ لَا يَعْلَمُوْنَۖ

wa lammā jā'ahum rasūlum min ‘indillāhi muṣaddiqul limā ma‘ahum nabaża farīqum minal-lażīna ūtul-kitāb(a), kitāballāhi warā'a ẓuhūrihim ka'annahum lā ya‘lamūn(a).

Һәм улар янына Аллаһ тарафынан үҙҙәрендә булғанды ​​раҫлаусы Пәйғәмбәр (Мөхәммәт) килгәндән һуң, үҙҙәренә китап (Тәүрат) бирелгәндәрҙең ҡайһы берҙәре, белмәгән кеүек, Аллаһтың китабын арҡаларына ырғыттылар.

وَاتَّبَعُوْا مَا تَتْلُوا الشَّيٰطِيْنُ عَلٰى مُلْكِ سُلَيْمٰنَ ۚ وَمَا كَفَرَ سُلَيْمٰنُ وَلٰكِنَّ الشَّيٰطِيْنَ كَفَرُوْا يُعَلِّمُوْنَ النَّاسَ السِّحْرَ وَمَآ اُنْزِلَ عَلَى الْمَلَكَيْنِ بِبَابِلَ هَارُوْتَ وَمَارُوْتَ ۗ وَمَا يُعَلِّمٰنِ مِنْ اَحَدٍ حَتّٰى يَقُوْلَآ اِنَّمَا نَحْنُ فِتْنَةٌ فَلَا تَكْفُرْ ۗ فَيَتَعَلَّمُوْنَ مِنْهُمَا مَا يُفَرِّقُوْنَ بِهٖ بَيْنَ الْمَرْءِ وَزَوْجِهٖ ۗ وَمَا هُمْ بِضَاۤرِّيْنَ بِهٖ مِنْ اَحَدٍ اِلَّا بِاِذْنِ اللّٰهِ ۗ وَيَتَعَلَّمُوْنَ مَا يَضُرُّهُمْ وَلَا يَنْفَعُهُمْ ۗ وَلَقَدْ عَلِمُوْا لَمَنِ اشْتَرٰىهُ مَا لَهٗ فِى الْاٰخِرَةِ مِنْ خَلَاقٍ ۗ وَلَبِئْسَ مَاشَرَوْا بِهٖٓ اَنْفُسَهُمْ ۗ لَوْ كَانُوْا يَعْلَمُوْنَ

wattaba‘ū mā tatlusy-syayāṭīnu ‘alā mulki sulaimān(a), wa mā kafara sulaimānu wa lākinnnasy-syayāṭīna kafarū yu‘allimūnan-nāsas siḥr(a), wa mā unzila ‘alal-malakaini bibābila hārūta wa mārūt(a), wa mā yu‘allimāni min aḥadin ḥattā yaqūlā innamā naḥnu fitnatun falā takfur, fayata‘allamūna minhumā mā yufarriqūna bihī bainal-mar'i wa zaujih(ī), wa mā hum biḍarrīna bihī min aḥadin illā bi'iżnillāh(i), wa yata‘allamūna mā yaḍurruhum wa lā yanfa‘uhum, wa laqad ‘alimū lamanisytarāhu mā lahū fil-ākhirati min khalāq(in), wa labi'sa mā syarau bihī anfusahum, lau kānū ya‘lamūn(a).

Һәм улар Сөләймән батшалыҡ иткән осорҙа ендәр уҡығандарға эйәргән. Сөләймән кафыр түгел, әммә был ендәр кафыр булған, улар кешеләргә сихыр өйрәткән һәм Вавилон илендә ике фәрештәгә, атап әйткәндә, Харут һәм Марутҡа индерелгән нәмәләрҙе өйрәткән. Хатта улар икеһе лә: «Беҙ һеҙҙең өсөн һынау ғына», — тип әйткәнсе, бер кемгә лә бер нәмә лә өйрәтмәһәләр ҙә. Шулай итеп, улар ике (фәрештәләрҙән) ирҙе ҡатынынан нимә (ирҙе) айыра ала икәнен белделәр. Улар Аллаһ рөхсәтенән башҡа сихырҙары менән бер кемгә лә зыян килтерә алмаҫ. Улар үҙҙәренә зыян килтергән нәмәне өйрәнә, ә файҙаһы юҡ. Һәм ысынлап та, улар инде белә, кем һатып ала (тылсым ҡуллана), теге донъяла һис шикһеҙ бер ниндәй ҙә табыш алмаясаҡ. Һәм, ысынлап та, үҙҙәрен сихыр менән һатҡандарҙың ғәмәлдәре бик насар, белһәләр ине.

وَلَوْ اَنَّهُمْ اٰمَنُوْا وَاتَّقَوْا لَمَثُوْبَةٌ مِّنْ عِنْدِ اللّٰهِ خَيْرٌ ۗ لَوْ كَانُوْا يَعْلَمُوْنَ ࣖ

wa lau annahum āmanū wattaqau lamaṡūbatum min ‘indillāhi khair(un), lau kānū ya‘lamūn(a).

Әгәр ҙә улар иманлы булһалар һәм тәҡүә булһалар, Аллаһтан бирелгән әжер яҡшыраҡ булыр ине, әгәр улар белһәләр.

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا لَا تَقُوْلُوْا رَاعِنَا وَقُوْلُوا انْظُرْنَا وَاسْمَعُوْا وَلِلْكٰفِرِيْنَ عَذَابٌ اَلِيْمٌ

yā ayyuhal-lażīna āmanū lā taqūlū rā‘inā wa qūlunẓurnā wasma‘ū wa lil-kāfirīna ‘ażābun alīm(un).

Эй һеҙ, иман килтергән кешеләр! Раа'инаа тип әйтмәгеҙ, «Унжурнаа» тип әйтегеҙ ҙә тыңлағыҙ. Ә кәферҙәргә ғазаплы ғазап биреләсәк.

مَا يَوَدُّ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا مِنْ اَهْلِ الْكِتٰبِ وَلَا الْمُشْرِكِيْنَ اَنْ يُّنَزَّلَ عَلَيْكُمْ مِّنْ خَيْرٍ مِّنْ رَّبِّكُمْ ۗ وَاللّٰهُ يَخْتَصُّ بِرَحْمَتِهٖ مَنْ يَّشَاۤءُ ۗ وَاللّٰهُ ذُو الْفَضْلِ الْعَظِيْمِ

mā yawaddul-lażīna kafarū min ahlil-kitābi wa lal-musyrikīna ay yunazzila ‘alaikum min khairim mir rabbikum, wallāhu yakhtaṣṣu biraḥmatihī may yasyā'(u), wallāhu żul faḍlil-‘aẓīm(i).

Китап әһелдәре һәм мөшриктәр араһынан кәферҙәр һеҙгә Раббығыҙҙан бер ниндәй ҙә изгелек төшөрөлгәнен теләмәй. Әммә Аллаһ махсус рәүештә Үҙе теләгән кешеләргә рәхмәтен бирә. Ә Аллаһ – бөйөк рәхмәт эйәһе.

۞ مَا نَنْسَخْ مِنْ اٰيَةٍ اَوْ نُنْسِهَا نَأْتِ بِخَيْرٍ مِّنْهَآ اَوْ مِثْلِهَا ۗ اَلَمْ تَعْلَمْ اَنَّ اللّٰهَ عَلٰى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيْرٌ

mā nansakh min āyatin au nunsihā na'ti bi khairim minhā au miṡlihā, alam ta‘lam annallāha ‘alā kulli syai'in qadīr(un).

Беҙ юҡҡа сығарған йәки хәтерҙән алып ташлаған аяттарҙы мотлаҡ яҡшыраҡ йәки улар менән сағыштырырлыҡ аяттар менән алмаштырырбыҙ. Һин белмәйһеңме ни, Аллаһтың һәр нәмәгә ҡөҙрәтле икәнен?

اَلَمْ تَعْلَمْ اَنَّ اللّٰهَ لَهٗ مُلْكُ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِ ۗ وَمَا لَكُمْ مِّنْ دُوْنِ اللّٰهِ مِنْ وَّلِيٍّ وَّلَا نَصِيْرٍ

alam ta‘lam annallāha lahū mulkus-samāwāti wal arḍ(i), wa mā lakum min dūnillāhi miw waliyyiw wa lā naṣīr(in).

Күктәрҙең һәм Ерҙең батшалығы Аллаһтың ҡулында икәнен белмәйһегеҙме ни? Һәм һинең Аллаһтан башҡа яҡлаусың да, ярҙамсың да юҡ.

اَمْ تُرِيْدُوْنَ اَنْ تَسْـَٔلُوْا رَسُوْلَكُمْ كَمَا سُىِٕلَ مُوْسٰى مِنْ قَبْلُ ۗوَمَنْ يَّتَبَدَّلِ الْكُفْرَ بِالْاِيْمَانِ فَقَدْ ضَلَّ سَوَاۤءَ السَّبِيْلِ

am turīdūna an tas'alū rasūlakum kamā su'ila mūsā min qabl(u), wa may yatabaddalil-kufra bil-īmāni faqad ḍalla sawā'as-sabīl(i).

Әллә һеҙ үҙегеҙҙең Рәсүлегеҙҙән (Мөхәммәттән) элек Муса (Исраил балалары) һораған кеүек һорарға теләйһегеҙме? Кем иманды көфөрлөк менән алмаштырһа, ысынлап та, ул тура юлдан тайпылды.

وَدَّ كَثِيْرٌ مِّنْ اَهْلِ الْكِتٰبِ لَوْ يَرُدُّوْنَكُمْ مِّنْۢ بَعْدِ اِيْمَانِكُمْ كُفَّارًاۚ حَسَدًا مِّنْ عِنْدِ اَنْفُسِهِمْ مِّنْۢ بَعْدِ مَا تَبَيَّنَ لَهُمُ الْحَقُّ ۚ فَاعْفُوْا وَاصْفَحُوْا حَتّٰى يَأْتِيَ اللّٰهُ بِاَمْرِهٖ ۗ اِنَّ اللّٰهَ عَلٰى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيْرٌ

wadda kaṡīrum min ahlil-kitābi lau yaruddūnakum mim ba‘di īmānikum kuffārā(n), ḥasadam min ‘indi anfusihim mim ba‘di mā tabayyana lahumul-ḥaqq(u), fa‘fū waṣfaḥū ḥattā ya'tiyallāhu bi amrih(ī), innallāha ‘alā kulli syai'in qadīr(un).

Китап әһелдәренең күбеһе, үҙҙәрендәге көнсөллөк арҡаһында, үҙҙәренә хәҡиҡәт асыҡланғандан һуң, һеҙҙе иман килтергәндән һуң, яңынан иманһыҙ булып китеүегеҙҙе теләй. Шулай булғас, Аллаһ бойороғон биргәнсе, ғәфү итегеҙ һәм сабыр итегеҙ. Ысынлап та, Аллаһ һәр нәмәгә ҡөҙрәтле.

وَاَقِيْمُوا الصَّلٰوةَ وَاٰتُوا الزَّكٰوةَ ۗ وَمَا تُقَدِّمُوْا لِاَنْفُسِكُمْ مِّنْ خَيْرٍ تَجِدُوْهُ عِنْدَ اللّٰهِ ۗ اِنَّ اللّٰهَ بِمَا تَعْمَلُوْنَ بَصِيْرٌ

wa aqīmuṣ-ṣalāta wa ātuz-zakāh(ta), wa mā tuqaddimū li'anfusikum min khairin tajidūhu ‘indallāh(i), innallāha bimā ta‘malūna baṣīr(un).

Һәм намаҙҙар уҡығыҙ, зәкәт бирегеҙ. Үҙегеҙ өсөн ниндәй генә изгелек эшләһәгеҙ ҙә, Аллаһ Тәғәләнән уны (сауап) аласаҡһығыҙ. Ысынлап та, Аллаһ һеҙҙең ҡылған эштәрегеҙҙе күреп тора.

وَقَالُوْا لَنْ يَّدْخُلَ الْجَنَّةَ اِلَّا مَنْ كَانَ هُوْدًا اَوْ نَصٰرٰى ۗ تِلْكَ اَمَانِيُّهُمْ ۗ قُلْ هَاتُوْا بُرْهَانَكُمْ اِنْ كُنْتُمْ صٰدِقِيْنَ

wa qālū lay yadkhulal-jannata illā man kāna hūdan au naṣārā, tilka amāniyyuhum, qul hātū burhānakum in kuntum ṣādiqīn(a).

Йәһүдтәр һәм христиандар: «Йәһүдтәрҙән һәм христиандарҙан башҡа бер кем дә күккә инмәйәсәк», — тинеләр. Бына (тик) уларҙы теләк. «Әгәр ҙә һеҙ хаҡ һүҙле булһағыҙ, миңә үҙегеҙҙең дөрөҫлөккә дәлилдәр күрһәтегеҙ», — тип әйт.

بَلٰى مَنْ اَسْلَمَ وَجْهَهٗ لِلّٰهِ وَهُوَ مُحْسِنٌ فَلَهٗٓ اَجْرُهٗ عِنْدَ رَبِّهٖۖ وَلَا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَلَا هُمْ يَحْزَنُوْنَ ࣖ

balā man aslama wajhahū lillāhi wa huwa muḥsinun falahū ajruhū ‘inda rabbih(i), wa lā khaufun ‘alaihim wa lā hum yaḥzanūn(a).

Юҡ! Кем дә кем үҙен тулыһынса Аллаһҡа тапшыра, һәм ул изгелек ҡыла, уның сауабын Раббыһы алдында аласаҡ һәм уларҙан ҡурҡыу юҡ һәм улар ҡайғырмай.

وَقَالَتِ الْيَهُوْدُ لَيْسَتِ النَّصٰرٰى عَلٰى شَيْءٍۖ وَّقَالَتِ النَّصٰرٰى لَيْسَتِ الْيَهُوْدُ عَلٰى شَيْءٍۙ وَّهُمْ يَتْلُوْنَ الْكِتٰبَۗ كَذٰلِكَ قَالَ الَّذِيْنَ لَا يَعْلَمُوْنَ مِثْلَ قَوْلِهِمْ ۚ فَاللّٰهُ يَحْكُمُ بَيْنَهُمْ يَوْمَ الْقِيٰمَةِ فِيْمَا كَانُوْا فِيْهِ يَخْتَلِفُوْنَ

wa qālatil-yahūdu laisatin-naṣārā ‘alā syai'(in), wa qālatin-naṣārā laisatil-yahūdu ‘alā syai'(in), wa hum yatlūnal-kitāb(a), każālika qālal-lażīna lā ya‘lamūna miṡla qaulihim, fallāhu yaḥkumu bainahum yaumal-qiyāmati fīmā kānū fīhi yakhtalifūn(a).

Ә йәһүдтәр: «Христиандарҙа бер нәмә лә юҡ», — тиҙәр, христиандар (шулай уҡ) «Йәһүдтәрҙә бер нәмә лә юҡ», — тиҙәр, хатта улар Китапты уҡыһалар ҙа. Шулай уҡ ғилеме булмаған кешеләр әйткәнде әйтә. Шулай булғас, Аллаһ уларҙы ҡиәмәт көнөндә бәхәсләшкән нәмәләренә ҡарата хөкөм итер.

وَمَنْ اَظْلَمُ مِمَّنْ مَّنَعَ مَسٰجِدَ اللّٰهِ اَنْ يُّذْكَرَ فِيْهَا اسْمُهٗ وَسَعٰى فِيْ خَرَابِهَاۗ اُولٰۤىِٕكَ مَا كَانَ لَهُمْ اَنْ يَّدْخُلُوْهَآ اِلَّا خَاۤىِٕفِيْنَ ەۗ لَهُمْ فِى الدُّنْيَا خِزْيٌ وَّلَهُمْ فِى الْاٰخِرَةِ عَذَابٌ عَظِيْمٌ

wa man aẓlamu mim mam mana‘a masājidallāhi ay yużkara fīhasmuhū wa sa‘ā fī kharābihā, ulā'ika mā kāna lahum ay yadkhulūhā illā khā'ifīn(a), lahum fid-dun-yā khizyuw wa lahum fil-ākhirati ‘ażābun ‘aẓīm(un).

Ә Аллаһтың мәсеттәрендә Уның исемен телгә алыуҙы тыйған, уларҙы емерергә тырышҡан кешенән дә залимыраҡ кем бар? Улар (Аллаһтан) ҡурҡып ҡына унда инергә яраҡлы түгел. Улар был донъяла кәмһетеләсәк, ә теге донъяла ауыр язаға дусар буласаҡ.

وَلِلّٰهِ الْمَشْرِقُ وَالْمَغْرِبُ فَاَيْنَمَا تُوَلُّوْا فَثَمَّ وَجْهُ اللّٰهِ ۗ اِنَّ اللّٰهَ وَاسِعٌ عَلِيْمٌ

wa lillāhil-masyriqu wal-magrib(u), fa'ainamā tuwallū faṡamma wajhullāh(i), innallāha wāsi‘un ‘alīm(un).

Көнсығыш та, көнбайыш та Аллаһтыҡы. Ҡайҙа боролһаң да, Аллаһы Тәғәләнең йөҙө бар. Ысынлап та, Аллаһ бөтә нәмәне үҙ эсенә алған, бөтә нәмәне белеүсе!

وَقَالُوا اتَّخَذَ اللّٰهُ وَلَدًا ۙسُبْحٰنَهٗ ۗ بَلْ لَّهٗ مَا فِى السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِۗ كُلٌّ لَّهٗ قٰنِتُوْنَ

wa qāluttakhażallāhu waladan subḥānah(ū), bal lahū mā fis-samāwāti wal-arḍ(i), kullul lahū qānitūn(a).

Һәм улар: «Аллаһтың улы бар», – тинеләр. Аллаһҡа дан, хатта күктәрҙә һәм Ерҙә булған бөтә нәмә лә Уныҡы! Барыһы ла Уға буйһона.

بَدِيْعُ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِۗ وَاِذَا قَضٰٓى اَمْرًا فَاِنَّمَا يَقُوْلُ لَهٗ كُنْ فَيَكُوْنُ

badī‘us-samāwāti wal-arḍ(i), wa iżā qaḍā amran fa'innamā yaqūlu lahū kun fayakūn(u).

(Аллаһ) күкте һәм ерҙе барлыҡҡа килтереүсе. Ул нимәнелер фарман итергә теләһә, уға “Бул!” Тимәк, был шулай.

وَقَالَ الَّذِيْنَ لَا يَعْلَمُوْنَ لَوْلَا يُكَلِّمُنَا اللّٰهُ اَوْ تَأْتِيْنَآ اٰيَةٌ ۗ كَذٰلِكَ قَالَ الَّذِيْنَ مِنْ قَبْلِهِمْ مِّثْلَ قَوْلِهِمْ ۗ تَشَابَهَتْ قُلُوْبُهُمْ ۗ قَدْ بَيَّنَّا الْاٰيٰتِ لِقَوْمٍ يُّوْقِنُوْنَ

wa qālal-lażīna lā ya‘lamūna lau lā yukallimunallāhu au ta'tīnā āyah(tun), każālika qālal-lażīna min qablihim miṡla qaulihim, tasyābahat qulūbuhum, qad bayyannal-āyāti liqaumiy yūqinūn(a).

Ә белмәгәндәр: «Ни өсөн Аллаһ беҙгә һөйләшмәй һәм беҙгә ҡөҙрәтле аяттар күрһәтмәй?» Уларҙан алда булғандар ҙа улар әйткәнде әйткәндәр ине. Уларҙың да күңелдәре бер. Ысынлап та, Беҙ иман килтергән кешеләргә аяттарҙы аңлаттыҡ.

اِنَّآ اَرْسَلْنٰكَ بِالْحَقِّ بَشِيْرًا وَّنَذِيْرًاۙ وَّلَا تُسْـَٔلُ عَنْ اَصْحٰبِ الْجَحِيْمِ

innā arsalnāka bil-ḥaqqi basyīraw wa nażīrā(n), wa lā tus'alu ‘an aṣḥābil-jaḥīm(i).

Ысынлап та, Беҙ һине (Мөхәммәтте) хәҡиҡәт менән, һөйөнөслө хәбәр еткереүсе һәм киҫәтеүсе итеп ебәрҙек. Йәһәннәм халҡы хаҡында һеҙҙән һорау бирелмәҫ.

وَلَنْ تَرْضٰى عَنْكَ الْيَهُوْدُ وَلَا النَّصٰرٰى حَتّٰى تَتَّبِعَ مِلَّتَهُمْ ۗ قُلْ اِنَّ هُدَى اللّٰهِ هُوَ الْهُدٰى ۗ وَلَىِٕنِ اتَّبَعْتَ اَهْوَاۤءَهُمْ بَعْدَ الَّذِيْ جَاۤءَكَ مِنَ الْعِلْمِ ۙ مَا لَكَ مِنَ اللّٰهِ مِنْ وَّلِيٍّ وَّلَا نَصِيْرٍ

wa lan tarḍā ‘ankal-yahūdu wa lan-naṣārā ḥattā tattabi‘a millatahum, qul inna hudallāhi huwal-hudā, wa la'inittaba‘ta ahwā'ahum ba‘dal-lażī jā'aka minal-‘ilm(i), mā laka minallāhi miw waliyyiw wa lā naṣīr(in).

Ә йәһүдтәр һәм христиандар һине (Мөхәммәдте) ҡабул итмәҫтәр, һин уларҙың динен тотмайынса. Әйт: «Ысынлап та, Аллаһтың тура юлдары — ысын тура юл». Һиңә белем (хәҡиҡәт) килгәндән һуң уларҙың нәфсеһенә эйәрһәң, һинең Аллаһ тарафынан яҡлаусың да, ярҙамсың да булмаясаҡ.

اَلَّذِيْنَ اٰتَيْنٰهُمُ الْكِتٰبَ يَتْلُوْنَهٗ حَقَّ تِلَاوَتِهٖۗ اُولٰۤىِٕكَ يُؤْمِنُوْنَ بِهٖ ۗ وَمَنْ يَّكْفُرْ بِهٖ فَاُولٰۤىِٕكَ هُمُ الْخٰسِرُوْنَ ࣖ

allażīna ātaināhumul-kitāba yatlūnahū ḥaqqa tilāwatih(ī), ulā'ika yu'minūna bih(ī), wa may yakfur bihī fa ulā'ika humul-khāsirūn(a).

Беҙ китап биргән кешеләр уны тейешенсә уҡый, улар уға иман килтергән кешеләр. Кем уға инҡар итһә, шулар зыян күрәсәк.

يٰبَنِيْٓ اِسْرَاۤءِيْلَ اذْكُرُوْا نِعْمَتِيَ الَّتِيْٓ اَنْعَمْتُ عَلَيْكُمْ وَاَنِّيْ فَضَّلْتُكُمْ عَلَى الْعٰلَمِيْنَ

yā banī isrā'īlażkurū ni‘matiyal-latī an‘amtu ‘alaikum wa annī faḍḍaltukum ‘alal-‘ālamīn(a).

Эй, Исраил балалары! Һеҙгә биргән ниғмәттәремде иҫкә төшөрөгөҙ һәм һеҙгә был донъяла (ул ваҡытта) бөтә кешеләрҙән өҫтөнлөк бирҙем.

وَاتَّقُوْا يَوْمًا لَّا تَجْزِيْ نَفْسٌ عَنْ نَّفْسٍ شَيْـًٔا وَّلَا يُقْبَلُ مِنْهَا عَدْلٌ وَّلَا تَنْفَعُهَا شَفَاعَةٌ وَّلَا هُمْ يُنْصَرُوْنَ

wattaqū yaumal lā tajzī nafsun ‘an nafsin syai'aw wa lā yuqbalu minhā ‘adluw wa lā tanfa‘uhā syafā‘atuw wa lā hum yunṣarūn(a).

Һәм шул көндән ҡурҡығыҙ, (ул ваҡытта) бер кем дә икенсеһен әҙ генә лә алмаштыра (яҡлай) алмаясаҡ, бер ниндәй ҙә фидиә ҡабул ителмәйәсәк, ярҙамдың уға бер ниндәй ҙә файҙаһы булмаясаҡ, уларға ла ярҙам күрһәтелмәйәсәк.

۞ وَاِذِ ابْتَلٰٓى اِبْرٰهٖمَ رَبُّهٗ بِكَلِمٰتٍ فَاَتَمَّهُنَّ ۗ قَالَ اِنِّيْ جَاعِلُكَ لِلنَّاسِ اِمَامًا ۗ قَالَ وَمِنْ ذُرِّيَّتِيْ ۗ قَالَ لَا يَنَالُ عَهْدِى الظّٰلِمِيْنَ

wa iżibtalā ibrāhīma rabbuhū bikalimātin fa atammahunn(a), qāla innī jā‘iluka lin-nāsi imāmā(n), qāla wa min żurriyyatī, qāla lā yanālu ‘ahdiẓ-ẓālimīn(a).

Һәм (иҫеңдә тотоғоҙ), Ибраһим Раббы тарафынан бер нисә һөйләм менән һыналғанда, ул уларҙы камил рәүештә үтәне. Ул (Аллаһ): «Ысынлап та, Мин һине бөтә кешеләрҙең башлығы итеп ҡуйҙым», — тине. Ул (Ибраһим): «Ә (шулай уҡ) минең балаларымдан һәм ейәндәремдән?» Аллаһ Тәғәлә әйтә: «(Дөрөҫ, әммә) Минең вәғәҙәм залимдарға ҡағылмай».

وَاِذْ جَعَلْنَا الْبَيْتَ مَثَابَةً لِّلنَّاسِ وَاَمْنًاۗ وَاتَّخِذُوْا مِنْ مَّقَامِ اِبْرٰهٖمَ مُصَلًّىۗ وَعَهِدْنَآ اِلٰٓى اِبْرٰهٖمَ وَاِسْمٰعِيْلَ اَنْ طَهِّرَا بَيْتِيَ لِلطَّاۤىِٕفِيْنَ وَالْعٰكِفِيْنَ وَالرُّكَّعِ السُّجُوْدِ

wa iż ja‘alnal-baita maṡābatal lin-nāsi wa amnā(n), wattakhiżū mim maqāmi ibrāhīma muṣallā(n), wa ‘ahidnā ilā ibrāhīma wa ismā‘īla an ṭahhirā baitiya liṭ-ṭā'ifīna wal-‘ākifīna war-rukka‘is-sujūd(i).

Һәм (хәтерләгеҙ), Беҙ өйҙө (Ҡәғбәтулланы) кешеләр өсөн йыйылыу урыны һәм имен урын иттек. Һәм Ибраһимдың мәкәмен намаҙ урыны ит. Һәм Беҙ Ибраһим менән Исмәғилгә: «Минең өйөмдө тауаф итеүселәр, иҡтикәф итеүселәр, рөкүк итеүселәр һәм сәждә ҡылыусылар өсөн таҙартығыҙ!»

وَاِذْ قَالَ اِبْرٰهٖمُ رَبِّ اجْعَلْ هٰذَا بَلَدًا اٰمِنًا وَّارْزُقْ اَهْلَهٗ مِنَ الثَّمَرٰتِ مَنْ اٰمَنَ مِنْهُمْ بِاللّٰهِ وَالْيَوْمِ الْاٰخِرِۗ قَالَ وَمَنْ كَفَرَ فَاُمَتِّعُهٗ قَلِيْلًا ثُمَّ اَضْطَرُّهٗٓ اِلٰى عَذَابِ النَّارِ ۗ وَبِئْسَ الْمَصِيْرُ

wa iż qāla ibrāhīmu rabbij‘al hāżā baladan āminaw warzuq ahlahū minaṡ-ṡamarāti man āmana minhum billāhi wal-yaumil-ākhir(i), qāla wa man kafara fa umatti‘uhū qalīlan ṡumma aḍṭarruhū ilā ‘ażābin-nār(i), wa bi'sal-maṣīr(u).

Ибраһим доға ҡылғанда: «Эй, Раббым, был ерҙе (Мәккә ерен) имен ер ит һәм унда йәшәүселәргә емеш-еләк рәүешендә ризыҡ бир, атап әйткәндә, Аллаһҡа һәм Ҡиәмәт көнөнә иман килтергәндәр араһында», Ул (Аллаһ) әйтте: «Ә кафырға Мин уны ваҡытлыса ялбарырмын, тип яза бирермен. Ҡайтыу өсөн иң насар урын."

وَاِذْ يَرْفَعُ اِبْرٰهٖمُ الْقَوَاعِدَ مِنَ الْبَيْتِ وَاِسْمٰعِيْلُۗ رَبَّنَا تَقَبَّلْ مِنَّا ۗ اِنَّكَ اَنْتَ السَّمِيْعُ الْعَلِيْمُ

wa iż yarfa‘u ibrāhīmul-qawā‘ida minal-baiti wa ismā‘īl(u), rabbanā taqabbal minnā, innaka antas-samī‘ul-‘alīm(u).

Һәм (хәтерләйһеңме) Ибраһим Исмәғил менән бергә Ғибәҙәтхананың нигеҙҙәрен күтәргәндә, (доға ҡылғанда): «Раббыбыҙ, беҙҙән (хәйер) ҡабул ит.

رَبَّنَا وَاجْعَلْنَا مُسْلِمَيْنِ لَكَ وَمِنْ ذُرِّيَّتِنَآ اُمَّةً مُّسْلِمَةً لَّكَۖ وَاَرِنَا مَنَاسِكَنَا وَتُبْ عَلَيْنَا ۚ اِنَّكَ اَنْتَ التَّوَّابُ الرَّحِيْمُ

rabbanā waj‘alnā muslimaini laka wa min żurriyyatinā ummatam muslimatal lak(a), wa arinā manāsikanā wa tub ‘alainā, innaka antat-tawwābur-raḥīm(u).

Йә Раббыбыҙ, беҙҙе Һиңә буйһонған кешеләр ит, балаларыбыҙҙы һәм ейәндәребеҙҙе (шулай уҡ) Һиңә буйһонған һәм беҙгә ғибәҙәттәребеҙҙе (хаж) үтәү юлдарын күрһәткән кешеләр ит, тәүбәләребеҙҙе ҡабул ит. Ысынлап та, Һин тәүбәләрҙе ҡабул итеүсе һәм рәхимле!»

رَبَّنَا وَابْعَثْ فِيْهِمْ رَسُوْلًا مِّنْهُمْ يَتْلُوْا عَلَيْهِمْ اٰيٰتِكَ وَيُعَلِّمُهُمُ الْكِتٰبَ وَالْحِكْمَةَ وَيُزَكِّيْهِمْ ۗ اِنَّكَ اَنْتَ الْعَزِيْزُ الْحَكِيْمُ ࣖ

rabbanā wab‘aṡ fīhim rasūlam minhum yatlū ‘alaihim āyātika wa yu‘allimuhumul-kitāba wal-ḥikmata wa yuzakkīhim, innaka antal-‘azīzul-ḥakīm(u).

Раббыбыҙ, улар араһына үҙҙәре араһынан бер пәйғәмбәр ебәр, ул уларға Һинең аяттарыңды уҡытыр, уларға китап һәм хикмәт өйрәтер, уларҙы сафландырыр. Ысынлап та, Һин иң ҡөҙрәтле, иң хикмәтлеһең».

وَمَنْ يَّرْغَبُ عَنْ مِّلَّةِ اِبْرٰهٖمَ اِلَّا مَنْ سَفِهَ نَفْسَهٗ ۗوَلَقَدِ اصْطَفَيْنٰهُ فِى الدُّنْيَا ۚوَاِنَّهٗ فِى الْاٰخِرَةِ لَمِنَ الصّٰلِحِيْنَ

wa may yargabu ‘an millati ibrāhīma illā man safiha nafsah(ū), wa laqad-iṣṭafaināhu fid-dun-yā, wa innahū fil-ākhirati laminaṣ-ṣāliḥīn(a).

Ә Ибраһим динен нәфрәт иткән кешеләр, үҙҙәрен алдаған кешеләр генә. Һәм, ысынлап та, Беҙ уны (Ибраһимды) был донъяла һайланыҡ. Һәм, ысынлап та, теге донъяла ул тәҡүәле кешеләр араһында булыр.

اِذْ قَالَ لَهٗ رَبُّهٗٓ اَسْلِمْۙ قَالَ اَسْلَمْتُ لِرَبِّ الْعٰلَمِيْنَ

iż qāla lahū rabbuhū aslim, qāla aslamtu lirabbil-‘ālamīn(a).

(Хәтерләйһеңме) Аллаһы Тәғәлә уға (Ибраһимға) «Таш!» Ул: «Мин бөтә донъялар Раббыһына тапшырам», — тип яуап бирҙе.

وَوَصّٰى بِهَآ اِبْرٰهٖمُ بَنِيْهِ وَيَعْقُوْبُۗ يٰبَنِيَّ اِنَّ اللّٰهَ اصْطَفٰى لَكُمُ الدِّيْنَ فَلَا تَمُوْتُنَّ اِلَّا وَاَنْتُمْ مُّسْلِمُوْنَ ۗ

wa waṣṣā bihā ibrāhīmu banīhi wa ya‘qūb(u), yā baniyya innallāhaṣṭafā lakumud-dīna falā tamūtunna illā wa antum muslimūn(a).

Ибраһим быны, Яҡуп кеүек үк, улдарына васыят итте. "Эй, балаларым! Ысынлап та, Аллаһ һеҙҙең өсөн был динде һайланы, мосолман булмаһағыҙ, үлмәгеҙ".

اَمْ كُنْتُمْ شُهَدَاۤءَ اِذْ حَضَرَ يَعْقُوْبَ الْمَوْتُۙ اِذْ قَالَ لِبَنِيْهِ مَا تَعْبُدُوْنَ مِنْۢ بَعْدِيْۗ قَالُوْا نَعْبُدُ اِلٰهَكَ وَاِلٰهَ اٰبَاۤىِٕكَ اِبْرٰهٖمَ وَاِسْمٰعِيْلَ وَاِسْحٰقَ اِلٰهًا وَّاحِدًاۚ وَنَحْنُ لَهٗ مُسْلِمُوْنَ

am kuntum syuhadā'a iż ḥaḍara ya‘qūbal-maut(u), iż qāla libanīhi mā ta‘budūna mim ba‘dī, qālū na‘budu ilāhaka wa ilāha ābā'ika ibrāhīma wa ismā‘īla wa isḥāqa ilāhaw wāḥidā(n), wa naḥnu lahū muslimūn(a).

Яҡупҡа үлем килгәс, улдарына: «Мин үлгәс, һеҙ нимәгә табынырһығыҙ?» Улар яуап бирҙе: «Беҙ һинең Аллаңа һәм ата-бабаларыңдың Аллаһына, йәғни Ибраһимға, Исмәғилгә һәм Исхаҡҡа, Ҡөҙрәтле Аллаға табынабыҙ һәм Уға ғына биреләбеҙ».

تِلْكَ اُمَّةٌ قَدْ خَلَتْ ۚ لَهَا مَا كَسَبَتْ وَلَكُمْ مَّا كَسَبْتُمْ ۚ وَلَا تُسْـَٔلُوْنَ عَمَّا كَانُوْا يَعْمَلُوْنَ

tilka ummatun qad khalat, lahā mā kasabat wa lakum mā kasabtum, wa lā tus'alūna ‘ammā kānū ya‘malūn(a).

Бына бит элекке заман кешеләре. Уларҙың эшләп тапҡандары уға, һеҙҙең ҡаҙанғанығыҙ һеҙгә. Һәм улар ҡылған эштәре өсөн һинән һоралмаҫ.

وَقَالُوْا كُوْنُوْا هُوْدًا اَوْ نَصٰرٰى تَهْتَدُوْا ۗ قُلْ بَلْ مِلَّةَ اِبْرٰهٖمَ حَنِيْفًا ۗوَمَا كَانَ مِنَ الْمُشْرِكِيْنَ

wa qālū kūnū hūdan au naṣārā tahtadū, qul bal millata ibrāhīma ḥanīfā(n), wa mā kāna minal-musyrikīn(a).

Һәм улар: «Йәһүд йәки христиан булһағыҙ, һис шикһеҙ, тура юлда булырһығыҙ», — тинеләр. Әйт: «(Юҡ!) Әммә (беҙ Ибраһимдың тура диненә эйәрәбеҙ, һәм ул Аллаһҡа тиңдәш тотҡандар араһында түгел».

قُوْلُوْٓا اٰمَنَّا بِاللّٰهِ وَمَآ اُنْزِلَ اِلَيْنَا وَمَآ اُنْزِلَ اِلٰٓى اِبْرٰهٖمَ وَاِسْمٰعِيْلَ وَاِسْحٰقَ وَيَعْقُوْبَ وَالْاَسْبَاطِ وَمَآ اُوْتِيَ مُوْسٰى وَعِيْسٰى وَمَآ اُوْتِيَ النَّبِيُّوْنَ مِنْ رَّبِّهِمْۚ لَا نُفَرِّقُ بَيْنَ اَحَدٍ مِّنْهُمْۖ وَنَحْنُ لَهٗ مُسْلِمُوْنَ

qūlū āmannā billāhi wa mā unzila ilainā wa mā unzila ilā ibrāhīma wa ismā‘īla wa isḥāqa wa ya‘qūba wal-asbāṭi wa mā ūtiya mūsā wa ‘īsā wa mā ūtiyan-nabiyyūna mir rabbihim, lā nufarriqu baina aḥadim minhum wa naḥnu lahū muslimūn(a).

Әйт: «Беҙ Аллаһҡа, беҙгә индерелгәндәргә, Ибраһимға, Исмәғилгә, Исхаҡҡа, Яҡупҡа һәм уларҙың нәҫелдәренә индерелгәндәргә, Мусаға һәм Ғайсаға бирелгәндәргә, Раббынан пәйғәмбәрҙәргә бирелгәндәргә иман килтерҙек.

فَاِنْ اٰمَنُوْا بِمِثْلِ مَآ اٰمَنْتُمْ بِهٖ فَقَدِ اهْتَدَوْا ۚوَاِنْ تَوَلَّوْا فَاِنَّمَا هُمْ فِيْ شِقَاقٍۚ فَسَيَكْفِيْكَهُمُ اللّٰهُ ۚوَهُوَ السَّمِيْعُ الْعَلِيْمُ ۗ

fa'in āmanū bimiṡli mā āmantum bihī faqadihtadau, wa in tawallau fa'innamā hum fī syiqāq(in), fasayakfīkahumullāh(u), wa huwas-samī‘ul-‘alīm(u).

Шулай булғас, әгәр улар һеҙ ышанған кеүек иман килтерһәләр, ысынлап та, улар тура юлда булыр ине. Әгәр ҙә улар йөҙ сөйөрһәләр, ысынлап та, улар (һеҙҙең менән) дошманлашҡандар, ул саҡта Аллаһ һеҙҙе (Мөхәммәдте) улар өсөн (Үҙенең ярҙамы менән) етәрлек итер. Ул – ишетеүсе, белеүсе.

صِبْغَةَ اللّٰهِ ۚ وَمَنْ اَحْسَنُ مِنَ اللّٰهِ صِبْغَةً ۖ وَّنَحْنُ لَهٗ عٰبِدُوْنَ

Ṣibgatallāh(i), wa man aḥsanu minallāhi ṣibgataw wa naḥnu lahū ‘ābidūn(a).

Аллаһ һеҙгә рәхмәтле булһын." Аллаһтан кем яҡшыраҡ? Һәм беҙ Уға ғибәҙәт ҡылабыҙ.

قُلْ اَتُحَاۤجُّوْنَنَا فِى اللّٰهِ وَهُوَ رَبُّنَا وَرَبُّكُمْۚ وَلَنَآ اَعْمَالُنَا وَلَكُمْ اَعْمَالُكُمْۚ وَنَحْنُ لَهٗ مُخْلِصُوْنَ ۙ

qul atuḥājjūnanā fillāhi wa huwa rabbunā wa rabbukum, wa lanā a‘mālunā wa lakum a‘mālukum, wa naḥnu lahū mukhliṣūn(a).

Әйт (Мөхәммәткә): "Һеҙ беҙҙең менән Аллаһ тураһында бәхәсләшергә теләйһегеҙме, Ул беҙҙең Раббыбыҙ һәм һеҙҙең Раббығыҙ булғанда. Беҙгә ғәмәлдәребеҙ, һеҙгә ғәмәлдәрегеҙ, һәм беҙ үҙебеҙҙе ысын күңелдән Уға ғына бағышлайбыҙ".

اَمْ تَقُوْلُوْنَ اِنَّ اِبْرٰهٖمَ وَاِسْمٰعِيْلَ وَاِسْحٰقَ وَيَعْقُوْبَ وَالْاَسْبَاطَ كَانُوْا هُوْدًا اَوْ نَصٰرٰى ۗ قُلْ ءَاَنْتُمْ اَعْلَمُ اَمِ اللّٰهُ ۗ وَمَنْ اَظْلَمُ مِمَّنْ كَتَمَ شَهَادَةً عِنْدَهٗ مِنَ اللّٰهِ ۗ وَمَا اللّٰهُ بِغَافِلٍ عَمَّا تَعْمَلُوْنَ

am taqūlūna inna ibrāhīma wa ismā‘īla wa isḥāqa wa ya‘qūba wal-asbāṭa kānū hūdan au naṣārā, qul a'antum a‘lamu amillāh(u), wa man aẓlamu mimman katama syahādatan ‘indahū minallāh(i), wa mallāhu bigāfilin ‘ammā ta‘malūn(a).

Әллә һеҙ (йәһүдтәр һәм христиандар) Ибраһим, Исмәғил, Исхаҡ, Яҡуп һәм уларҙың тоҡомдары йәһүд йәки христиан булған тип әйтәһегеҙме? Әйт: «Һин яҡшыраҡ беләһеңме, әллә Аллаһмы, Аллаһтан алған шаһитлығын йәшергән кешенән дә кем залимыраҡ?» Аллаһ һеҙ эшләгән эштәрегеҙҙән хәбәрһеҙ түгел.

تِلْكَ اُمَّةٌ قَدْ خَلَتْ ۚ لَهَا مَا كَسَبَتْ وَلَكُمْ مَّا كَسَبْتُمْ ۚ وَلَا تُسْـَٔلُوْنَ عَمَّا كَانُوْا يَعْمَلُوْنَ ࣖ ۔

tilka ummatun qad khalat, lahā mā kasabat wa lakum mā kasabtum, wa lā tus'alūna ‘ammā kānū ya‘malūn(a).

Бына бит элекке заман кешеләре. Уларҙың эшләп тапҡандары уға, һеҙҙең ҡаҙанғанығыҙ һеҙгә. Һәм улар ҡылған эштәре өсөн һинән һоралмаҫ.

۞ سَيَقُوْلُ السُّفَهَاۤءُ مِنَ النَّاسِ مَا وَلّٰىهُمْ عَنْ قِبْلَتِهِمُ الَّتِيْ كَانُوْا عَلَيْهَا ۗ قُلْ لِّلّٰهِ الْمَشْرِقُ وَالْمَغْرِبُۗ يَهْدِيْ مَنْ يَّشَاۤءُ اِلٰى صِرَاطٍ مُّسْتَقِيْمٍ

sayāqūlus-sufahā'u minan-nāsi mā wallāhum ‘an qiblatihimul-latī kānū ‘alaihā, qul lillāhil-masyriqu wal-magrib(u), yahdī may yasyā'u ilā ṣirāṭim mustaqīm(in).

Кешеләр араһында аҡыл етмәгәндәр: «Уларҙы (мосолмандарҙы) элек үҙҙәрен (йүнәлтелгән) ҡибланан нимә ситкә ебәрҙе?» Әйт (Мөхәммәткә): «Көнсығыш һәм көнбайыш Аллаһтыҡы, Ул теләгәнен тура юлға күндерә».

وَكَذٰلِكَ جَعَلْنٰكُمْ اُمَّةً وَّسَطًا لِّتَكُوْنُوْا شُهَدَاۤءَ عَلَى النَّاسِ وَيَكُوْنَ الرَّسُوْلُ عَلَيْكُمْ شَهِيْدًا ۗ وَمَا جَعَلْنَا الْقِبْلَةَ الَّتِيْ كُنْتَ عَلَيْهَآ اِلَّا لِنَعْلَمَ مَنْ يَّتَّبِعُ الرَّسُوْلَ مِمَّنْ يَّنْقَلِبُ عَلٰى عَقِبَيْهِۗ وَاِنْ كَانَتْ لَكَبِيْرَةً اِلَّا عَلَى الَّذِيْنَ هَدَى اللّٰهُ ۗوَمَا كَانَ اللّٰهُ لِيُضِيْعَ اِيْمَانَكُمْ ۗ اِنَّ اللّٰهَ بِالنَّاسِ لَرَءُوْفٌ رَّحِيْمٌ

wa każālika ja‘alnākum ummataw wasaṭal litakūnū syuhadā'a ‘alan-nāsi wa yakūnar-rasūlu ‘alaikum syahīdā(n), wa mā ja‘alnal-qiblatal-latī kunta ‘alaihā illā lina‘lama may yattabi‘ur-rasūla mimmay yanqalibu ‘alā ‘aqibaih(i), wa in kānat lakabīratan illā ‘alal-lażīna hadallāh(u), wa mā kānallāhu liyuḍī‘a īmānakum, innallāha bin-nāsi lara'ūfur raḥīm(un).

Һәм шулай уҡ, Беҙ һеҙҙе (мосолмандарҙы) кешеләрҙең (ғәмәлдәренә) шаһит булһын өсөн һәм Рәсүл (Мөхәммәт) һеҙҙең (ғәмәлдәрегеҙгә) шаһит булһын өсөн «урта кешеләр» иттек. Беҙ уны һеҙҙең (элек) мөрәжәғәт иткән ҡибла итмәнек, ә кемдең Рәсүлгә эйәреүен, кемдең кире ҡайтыуын белеүебеҙ өсөн эшләнек. Ысынлап та, (Ҡибланы күсереү) бик ауыр эш, Аллаһ тарафынан тура юлға баҫҡандарҙан башҡа. Һәм Аллаһ иманығыҙҙы әрәм итмәҫ. Ысынлап та, Аллаһ рәхимле, кешеләргә ҡарата мәрхәмәтле!

قَدْ نَرٰى تَقَلُّبَ وَجْهِكَ فِى السَّمَاۤءِۚ فَلَنُوَلِّيَنَّكَ قِبْلَةً تَرْضٰىهَا ۖ فَوَلِّ وَجْهَكَ شَطْرَ الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ ۗ وَحَيْثُ مَا كُنْتُمْ فَوَلُّوْا وُجُوْهَكُمْ شَطْرَهٗ ۗ وَاِنَّ الَّذِيْنَ اُوْتُوا الْكِتٰبَ لَيَعْلَمُوْنَ اَنَّهُ الْحَقُّ مِنْ رَّبِّهِمْ ۗ وَمَا اللّٰهُ بِغَافِلٍ عَمَّا يَعْمَلُوْنَ

qad narā taqallubaka wajhika fis-samā'(i), fa lanuwalliyannaka qiblatan tarḍāhā, fawalli wajhaka syaṭral-masjidil-ḥarām(i), wa ḥaiṡumā kuntum fawallū wujūhakum syaṭrah(ū), wa innal-lażīna ūtul-kitāba laya‘lamūna annahul-ḥaqqu mir rabbihim, wa mallāhu bigāfilin ‘ammā ya‘malūn(a).

Беҙ һинең (Мөхәммәттең) йыш ҡына күккә ҡарап торған йөҙөңдө күрәбеҙ, шуға күрә һине үҙеңә оҡшаған ҡиблаға борорбыҙ. Шуға күрә йөҙөгөҙҙө Ҙур мәсеткә йүнәлтегеҙ. Һәм ҡайҙа ғына булһаң да, йөҙөңдө шуға бор. Ысынлап та, үҙҙәренә Китап (Тәүрат һәм Инжил) бирелгән кешеләр (ҡибланы күсереү) Раббыларынан килгән хәҡиҡәт икәнен белә. Аллаһ уларҙың ҡылған эштәренән хәбәрһеҙ түгел.

وَلَىِٕنْ اَتَيْتَ الَّذِيْنَ اُوْتُوا الْكِتٰبَ بِكُلِّ اٰيَةٍ مَّا تَبِعُوْا قِبْلَتَكَ ۚ وَمَآ اَنْتَ بِتَابِعٍ قِبْلَتَهُمْ ۚ وَمَا بَعْضُهُمْ بِتَابِعٍ قِبْلَةَ بَعْضٍۗ وَلَىِٕنِ اتَّبَعْتَ اَهْوَاۤءَهُمْ مِّنْۢ بَعْدِ مَاجَاۤءَكَ مِنَ الْعِلْمِ ۙ اِنَّكَ اِذًا لَّمِنَ الظّٰلِمِيْنَ ۘ

wa la'in ataital-lażīna ūtul-kitāba bikulli āyatim mā tabi‘ū qiblatak(a), wa mā anta bitābi‘in qiblatahum, wa mā ba‘ḍuhum bitābi‘in qiblata ba‘ḍ(in), wa la'inittaba‘ta ahwā'ahum mim ba‘di mā jā'aka minal-‘ilm(i), innaka iżal laminaẓ-ẓālimīn(a).

Һин (Мөхәммәт) китап бирелгән кешеләргә бөтә аяттарҙы (мәғлүмәттәрҙе) бирһәң дә, улар һинең ҡиблаңа эйәрмәҫтәр, һин дә уларҙың ҡиблаһына эйәрмәҫһең. Уларҙың ҡайһы берҙәре башҡаларҙың ҡиблаһына эйәрмәҫ. Һиңә белем килгәндән һуң уларҙың теләгенә эйәрһәң, һис шикһеҙ, һин залимдарҙан булырһың.

اَلَّذِيْنَ اٰتَيْنٰهُمُ الْكِتٰبَ يَعْرِفُوْنَهٗ كَمَا يَعْرِفُوْنَ اَبْنَاۤءَهُمْ ۗ وَاِنَّ فَرِيْقًا مِّنْهُمْ لَيَكْتُمُوْنَ الْحَقَّ وَهُمْ يَعْلَمُوْنَ

allażīna ātaināhumul-kitāba ya‘rifūnahū kamā ya‘rifūna abnā'ahum, wa inna farīqam minhum layaktumūnal-ḥaqqa wa hum ya‘lamūn(a).

Беҙ үҙҙәренә Китап (Тәүрат һәм Инжил) биргән кешеләр уны (Мөхәммәтте) үҙ балаларын белгән кеүек беләләр. Ысынлап та, уларҙың ҡайһы берҙәре, хәҡиҡәтте белһәләр ҙә, һис шикһеҙ йәшерәсәк.

اَلْحَقُّ مِنْ رَّبِّكَ فَلَا تَكُوْنَنَّ مِنَ الْمُمْتَرِيْنَ ࣖ

al-ḥaqqu mir rabbika falā takūnanna minal-mumtarīn(a).

Хәҡиҡәт Раббыңдан, шуға күрә һин (Мөхәммәт) бер ваҡытта ла шикләнгәндәрҙән булырға тейеш түгелһең.

وَلِكُلٍّ وِّجْهَةٌ هُوَ مُوَلِّيْهَا فَاسْتَبِقُوا الْخَيْرٰتِۗ اَيْنَ مَا تَكُوْنُوْا يَأْتِ بِكُمُ اللّٰهُ جَمِيْعًا ۗاِنَّ اللّٰهَ عَلٰى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيْرٌ

wa likulliw wijhatun huwa muwallīhā fastabiqul-khairāt(i), aina mā takūnū ya'ti bikumullāhu jamī‘ā(n), innallāha ‘alā kulli syai'in qadīr(un).

Һәм һәр өммәттең йөҙө менән ҡараған ҡиблаһы бар. Шулай итеп, изгелектә ярышығыҙ. Ҡайҙа ғына булһағыҙ ҙа, һис шикһеҙ, Аллаһ барығыҙҙы ла йыйыр. Ысынлап та, Аллаһ һәр нәмәгә ҡөҙрәтле.

وَمِنْ حَيْثُ خَرَجْتَ فَوَلِّ وَجْهَكَ شَطْرَ الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ ۗ وَاِنَّهٗ لَلْحَقُّ مِنْ رَّبِّكَ ۗ وَمَا اللّٰهُ بِغَافِلٍ عَمَّا تَعْمَلُوْنَ

wa min ḥaiṡu kharajta fawalli wajhaka syaṭral-masjidil-ḥarām(i), wa innahū lal-ḥaqqu mir rabbik(a), wa mallāhu bigāfilin ‘ammā ta‘malūn(a).

Һин (Мөхәммәт) ҡайҙан ғына сыҡһаң ​​да, йөҙөңдө Оло Мәсеткә йүнәлт, ысынлап та, был Раббыңдың фарманы. Аллаһ һеҙ эшләгән эштәрегеҙҙән хәбәрһеҙ түгел.

وَمِنْ حَيْثُ خَرَجْتَ فَوَلِّ وَجْهَكَ شَطْرَ الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ ۗ وَحَيْثُ مَا كُنْتُمْ فَوَلُّوْا وُجُوْهَكُمْ شَطْرَهٗ ۙ لِئَلَّا يَكُوْنَ لِلنَّاسِ عَلَيْكُمْ حُجَّةٌ اِلَّا الَّذِيْنَ ظَلَمُوْا مِنْهُمْ فَلَا تَخْشَوْهُمْ وَاخْشَوْنِيْ وَلِاُتِمَّ نِعْمَتِيْ عَلَيْكُمْ وَلَعَلَّكُمْ تَهْتَدُوْنَۙ

wa min ḥaiṡu kharajta fa walli wajhaka syaṭral-masjidil-ḥarām(i), wa ḥaiṡumā kuntum fawallū wujūhakum syaṭrah(ū), li'allā yakūna lin-nāsi ‘alaikum ḥujjatun illal-lażīna ẓalamū minhum, falā takhsyauhum wakhsyaunī, wa li'utimma ni‘matī ‘alaikum wa la‘allakum tahtadūn(a).

Һәм һин (Мөхәммәт) ҡайҙан сыҡһаң ​​да, йөҙөңдө Оло Мәсеткә бор. Һәм ҡайҙа ғына булһаң да, йөҙөңдө шул яғына йүнәлт, кешеләргә (һиңә ҡаршы сығырға) сәбәп ҡалмаһын өсөн, улар араһындағы залимдарҙан башҡа. Һин эшләмәйһеңме

كَمَآ اَرْسَلْنَا فِيْكُمْ رَسُوْلًا مِّنْكُمْ يَتْلُوْا عَلَيْكُمْ اٰيٰتِنَا وَيُزَكِّيْكُمْ وَيُعَلِّمُكُمُ الْكِتٰبَ وَالْحِكْمَةَ وَيُعَلِّمُكُمْ مَّا لَمْ تَكُوْنُوْا تَعْلَمُوْنَۗ

kamā arsalnā fīkum rasūlam minkum yatlū ‘alaikum āyātinā wa yuzakkīkum wa yu‘allimukumul-kitāba wal-ḥikmata wa yu‘allimukum mā lam takūnū ta‘lamūn(a).

Һеҙгә (арағыҙҙан) Пәйғәмбәребеҙҙе (Мөхәммәтте) ебәргән кеүек, ул Беҙҙең аяттарыбыҙҙы уҡый, һеҙҙе пакландыра, һеҙгә Китап (Ҡөрьән) һәм Хикмәт (Сөннәт) өйрәтә, һеҙ белмәгән нәмәләрҙе өйрәтә.

فَاذْكُرُوْنِيْٓ اَذْكُرْكُمْ وَاشْكُرُوْا لِيْ وَلَا تَكْفُرُوْنِ ࣖ

fażkurūnī ażkurkum wasykurū lī wa lā takfurūn(i).

Шуға күрә Мине иҫкә алығыҙ, Мин дә һеҙҙе иҫкә алырмын. Миңә шөкөр итегеҙ, Миңә инҡар итмәгеҙ.

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوا اسْتَعِيْنُوْا بِالصَّبْرِ وَالصَّلٰوةِ ۗ اِنَّ اللّٰهَ مَعَ الصّٰبِرِيْنَ

yā ayyuhal-lażīna āmanusta‘īnū biṣ-ṣabri waṣ-ṣalāh(ti), innallāha ma‘aṣ-ṣābirīn(a).

Эй һеҙ, иман килтергән кешеләр! Сабырлыҡ һәм доға менән (Аллаһтан) ярҙам һорағыҙ. Ысынлап та, Алла сабыр итеүселәр менән!

وَلَا تَقُوْلُوْا لِمَنْ يُّقْتَلُ فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ اَمْوَاتٌ ۗ بَلْ اَحْيَاۤءٌ وَّلٰكِنْ لَّا تَشْعُرُوْنَ

wa lā taqūlū limay yuqtalu fī sabīlillāhi amwāt(un), bal aḥyā'uw wa lākil lā tasy‘urūn(a).

Аллаһ юлында үлтерелгәндәрҙе (уларҙы) үлделәр, тип әйтмәгеҙ. Ысынында (улар) тере, әммә һин һиҙмәйһең.

وَلَنَبْلُوَنَّكُمْ بِشَيْءٍ مِّنَ الْخَوْفِ وَالْجُوْعِ وَنَقْصٍ مِّنَ الْاَمْوَالِ وَالْاَنْفُسِ وَالثَّمَرٰتِۗ وَبَشِّرِ الصّٰبِرِيْنَ

wa lanabluwannakum bisyai'im minal-khaufi wal-jū‘i wa naqaṣim minal-amwāli wal-anfusi waṡ-ṡamarāt(i), wa basysyiriṣ-ṣābirīn(a).

Һәм Беҙ һеҙҙе, һис шикһеҙ, ниндәйҙер ҡурҡыу, аслыҡ, малһыҙлыҡ, йән һәм емештәр менән һынарбыҙ. Һәм сабыр булғандарға һөйөнөслө хәбәр еткер .

اَلَّذِيْنَ اِذَآ اَصَابَتْهُمْ مُّصِيْبَةٌ ۗ قَالُوْٓا اِنَّا لِلّٰهِ وَاِنَّآ اِلَيْهِ رٰجِعُوْنَۗ

allażīna iżā aṣābathum muṣībah(tun), qālū innā lillāhi wa innā ilaihi rāji‘ūn(a).

(йәғни) бәлә-ҡаза килгәндә «Иннә лиллаһи үә иннә иләйһи ражиғун» (ысынында беҙ Аллаһтыҡы һәм Уға ҡайтасаҡбыҙ) тип әйткәндәр.

اُولٰۤىِٕكَ عَلَيْهِمْ صَلَوٰتٌ مِّنْ رَّبِّهِمْ وَرَحْمَةٌ ۗوَاُولٰۤىِٕكَ هُمُ الْمُهْتَدُوْنَ

ulā'ika ‘alaihim ṣalawātum mir rabbihim wa raḥmah(tun), wa ulā'ika humul-muhtadūn(a).

Тап улар Раббыһынан ярлыҡау һәм мәрхәмәт ала, һәм тап улар тура юлды ала.

۞ اِنَّ الصَّفَا وَالْمَرْوَةَ مِنْ شَعَاۤىِٕرِ اللّٰهِ ۚ فَمَنْ حَجَّ الْبَيْتَ اَوِ اعْتَمَرَ فَلَا جُنَاحَ عَلَيْهِ اَنْ يَّطَّوَّفَ بِهِمَا ۗ وَمَنْ تَطَوَّعَ خَيْرًاۙ فَاِنَّ اللّٰهَ شَاكِرٌ عَلِيْمٌ

innaṣ-ṣafā wal-marwata min sya‘ā'irillāh(i), faman ḥajjal-baita awi‘tamara falā junāḥa ‘alaihi ay yaṭṭawwafa bihimā, wa man taṭawwa‘a khairan fa innallāha syākirun ‘alīm(un).

Ысынында иһә Сафа һәм Мәрүә Аллаһы Тәғәләнең сиғәренең (диненең) бер өлөшө булып тора. Тимәк, кем Аллаһ йортона хаж ҡылһа йәки ғөмрә ҡылһа, был ике арала сәйи ҡылғанда уға бер ниндәй ҙә гонаһ юҡ. Кем үҙ теләге менән изге эштәр ҡылһа, Аллаһ рәхмәтле, белеүсе!

اِنَّ الَّذِيْنَ يَكْتُمُوْنَ مَآ اَنْزَلْنَا مِنَ الْبَيِّنٰتِ وَالْهُدٰى مِنْۢ بَعْدِ مَا بَيَّنّٰهُ لِلنَّاسِ فِى الْكِتٰبِۙ اُولٰۤىِٕكَ يَلْعَنُهُمُ اللّٰهُ وَيَلْعَنُهُمُ اللّٰعِنُوْنَۙ

innal-lażīna yaktumūna mā anzalnā minal-bayyināti wal-hudā mim ba‘di mā bayyannāhu lin-nāsi fil-kitāb(i), ulā'ika yal‘anuhumullāhu wa yal‘anuhumul-lā‘inūn(a).

Ысынлап та, Беҙ кешеләргә Китапта (Ҡөрьәндә) аңлатҡандан һуң, Беҙҙең мәғлүмәт һәм тура юл күрһәтеү рәүешендә индергән нәмәләребеҙҙе йәшергәндәр, Аллаһ тарафынан ҡәһәрләнгәндәр һәм һүгенеүселәр тарафынан (шулай уҡ) ҡәһәрләнгәндәр.

اِلَّا الَّذِيْنَ تَابُوْا وَاَصْلَحُوْا وَبَيَّنُوْا فَاُولٰۤىِٕكَ اَتُوْبُ عَلَيْهِمْ ۚ وَاَنَا التَّوَّابُ الرَّحِيْمُ

illal-lażīna tābū wa aṣlaḥū wa bayyanū fa'ulā'ika atūbu ‘alaihim, wa anat-tawwābur-raḥīm(u).

тәүбә итеп, төҙәткәндәр һәм аңлатҡандарҙан башҡа, мин тәүбәләрен ҡабул итәм һәм мин тәүбәне ҡабул итеүсе, рәхимле.

اِنَّ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا وَمَاتُوْا وَهُمْ كُفَّارٌ اُولٰۤىِٕكَ عَلَيْهِمْ لَعْنَةُ اللّٰهِ وَالْمَلٰۤىِٕكَةِ وَالنَّاسِ اَجْمَعِيْنَۙ

innal-lażīna kafarū wa mātū wa hum kuffārun ulā'ika ‘alaihim la‘natullāhi wal-malā'ikati wan-nāsi ajma‘īn(a).

Ысынлап та, кафырҙар һәм иманһыҙ булып үлгәндәр Аллаһ, фәрештәләр һәм бөтә кешеләр тарафынан ҡәһәрләнәсәк.

خٰلِدِيْنَ فِيْهَا ۚ لَا يُخَفَّفُ عَنْهُمُ الْعَذَابُ وَلَا هُمْ يُنْظَرُوْنَ

khālidīna fīhā, lā yukhaffafu ‘anhumul-‘ażābu wa lā hum yunẓarūn(a).

улар унда мәңгелек булып ҡаласаҡ (ҡарғыш), уларҙың язаһы еңеләйтелмәйәсәк һәм уларға кисектереү ваҡыты бирелмәйәсәк.

وَاِلٰهُكُمْ اِلٰهٌ وَّاحِدٌۚ لَآاِلٰهَ اِلَّا هُوَ الرَّحْمٰنُ الرَّحِيْمُ ࣖ

wa ilāhukum ilāhuw wāḥid(un), lā ilāha illā huwar-raḥmānur-raḥīm(u).

Һәм һинең Аллаһың — ҡөҙрәтле Аллаһ, Унан башҡа илаһ юҡ, рәхмәтле, рәхимле.

اِنَّ فِيْ خَلْقِ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِ وَاخْتِلَافِ الَّيْلِ وَالنَّهَارِ وَالْفُلْكِ الَّتِيْ تَجْرِيْ فِى الْبَحْرِ بِمَا يَنْفَعُ النَّاسَ وَمَآ اَنْزَلَ اللّٰهُ مِنَ السَّمَاۤءِ مِنْ مَّاۤءٍ فَاَحْيَا بِهِ الْاَرْضَ بَعْدَ مَوْتِهَا وَبَثَّ فِيْهَا مِنْ كُلِّ دَاۤبَّةٍ ۖ وَّتَصْرِيْفِ الرِّيٰحِ وَالسَّحَابِ الْمُسَخَّرِ بَيْنَ السَّمَاۤءِ وَالْاَرْضِ لَاٰيٰتٍ لِّقَوْمٍ يَّعْقِلُوْنَ

inna fī khalqis-samāwāti wal-arḍi wakhtilāfil-laili wan-nahāri wal-fulkil-latī tajrī fil-baḥri bimā yanfa‘un-nāsa wa mā anzalallāhu minas-samā'i mim mā'in fa aḥyā bihil-arḍa ba‘da mautihā wa baṡṡa fīhā min kulli dābbah(tin), wa taṣrīfir-riyāḥi was-saḥābil-musakhkhari bainas-samā'i wal-arḍi la'āyātil liqaumiy ya‘qilūn(a).

Ысынлап та, күктәрҙе һәм ерҙе барлыҡҡа килтереүҙә, төн менән көндөң алмашыныуында, диңгеҙ аша йөҙгән караптарҙа кешелеккә файҙа килтергән нәмәләр, Аллаһ Тәғәләнең күктән ебәргән һыуы, үлгәндән һуң ерҙе уның менән тергеҙеүе, унда бөтә төр хайуандарҙы таратыуы, һәм үҙгәргән ҡоролоҡтоң һәм Ер — аңлы кешеләр өсөн, ысынлап та, ғибрәттәр бар.

وَمِنَ النَّاسِ مَنْ يَّتَّخِذُ مِنْ دُوْنِ اللّٰهِ اَنْدَادًا يُّحِبُّوْنَهُمْ كَحُبِّ اللّٰهِ ۗ وَالَّذِيْنَ اٰمَنُوْٓا اَشَدُّ حُبًّا لِّلّٰهِ ۙوَلَوْ يَرَى الَّذِيْنَ ظَلَمُوْٓا اِذْ يَرَوْنَ الْعَذَابَۙ اَنَّ الْقُوَّةَ لِلّٰهِ جَمِيْعًا ۙوَّاَنَّ اللّٰهَ شَدِيْدُ الْعَذَابِ

wa minan-nāsi may yattakhiżu min dūnillāhi andāday yuḥibbūnahum kaḥubbillāh(i), wal-lażīna āmanū asyaddu ḥubbal lillāh(i), wa lau yaral-lażīna ẓalamū iż yaraunal-‘ażāb(a), annal-quwwata lillāhi jamī‘ā(n), wa annallāha syadīdul-‘ażāb(i).

Кешеләр араһында Аллаһтан башҡа илаһтарға көндәш итеп табыныусылар бар, уларҙы Аллаһты яратҡан кеүек яраталар. Әммә иман килтергәндәр Аллаһты сикһеҙ ярата. Әгәр ҙә золом ҡылғандар, яза күргәс (ҡиәмәт көнөндә), бөтә ҡөҙрәттең Аллаһтыҡы икәнен һәм Аллаһтың язаһы ҡаты булыуын күрһәләр ине (улар, һис шикһеҙ, үкенерҙәр ине).

اِذْ تَبَرَّاَ الَّذِيْنَ اتُّبِعُوْا مِنَ الَّذِيْنَ اتَّبَعُوْا وَرَاَوُا الْعَذَابَ وَتَقَطَّعَتْ بِهِمُ الْاَسْبَابُ

iż tabarra'al-lażīnattubi‘ū minal-lażīnattaba‘ū wa ra'awul-‘ażāba wa taqaṭṭa‘at bihimul-asbāb(u).

(Йәғни) эйәргән кешеләр эйәргән кешеләрҙән йөҙ сөйөргәндә, улар ғазапты күргәндә, һәм улар араһындағы бөтә бәйләнештәр өҙөлгәндә.

وَقَالَ الَّذِيْنَ اتَّبَعُوْا لَوْ اَنَّ لَنَا كَرَّةً فَنَتَبَرَّاَ مِنْهُمْ ۗ كَمَا تَبَرَّءُوْا مِنَّا ۗ كَذٰلِكَ يُرِيْهِمُ اللّٰهُ اَعْمَالَهُمْ حَسَرٰتٍ عَلَيْهِمْ ۗ وَمَا هُمْ بِخٰرِجِيْنَ مِنَ النَّارِ ࣖ

wa qālal-lażīnattaba‘ū lau anna lanā karratan fa natabarra'a minhum, kamā tabarra'ū minnā, każālika yurīhimullāhu a‘mālahum ḥasarātin ‘alaihim, wa mā hum bikhārijīna minan-nār(i).

Ә инде артынан эйәргәндәр: «Әгәр беҙгә мөмкинлек булһа (донъяға ҡайтырға), әлбиттә, беҙ уларҙы ебәрер инек, улар беҙҙе ебәргән кеүек», — тигән. Аллаһ уларға үкенгән эштәрен шулай күрһәтә. Һәм улар йәһәннәм утынан сыҡмаясаҡ.

يٰٓاَيُّهَا النَّاسُ كُلُوْا مِمَّا فِى الْاَرْضِ حَلٰلًا طَيِّبًا ۖوَّلَا تَتَّبِعُوْا خُطُوٰتِ الشَّيْطٰنِۗ اِنَّهٗ لَكُمْ عَدُوٌّ مُّبِيْنٌ

yā ayyuhan-nāsu kulū mimmā fil-arḍi ḥalālan ṭayyibā(n), wa lā tattabi‘ū khuṭuwātisy-syaiṭān(i), innahū lakum ‘aduwwum mubīn(un).

Эй кешеләр! Ерҙә осраған хәләл һәм яҡшы ризыҡтан ашағыҙ, шайтан эҙҙәренән бармағыҙ. Ысынлап та, шайтан һеҙҙең өсөн ысын дошман.

اِنَّمَا يَأْمُرُكُمْ بِالسُّوْۤءِ وَالْفَحْشَاۤءِ وَاَنْ تَقُوْلُوْا عَلَى اللّٰهِ مَا لَا تَعْلَمُوْنَ

innamā ya'murukum bis-sū'i wal-faḥsyā'i wa an taqūlū ‘alallāhi mā lā ta‘lamūn(a).

Ысынлап та, (Шайтан) һеҙгә бары тик насар һәм ерәнес эштәр эшләргә, Аллаһ тураһында белмәгән нәмәләрҙе әйтергә ҡуша.

وَاِذَا قِيْلَ لَهُمُ اتَّبِعُوْا مَآ اَنْزَلَ اللّٰهُ قَالُوْا بَلْ نَتَّبِعُ مَآ اَلْفَيْنَا عَلَيْهِ اٰبَاۤءَنَا ۗ اَوَلَوْ كَانَ اٰبَاۤؤُهُمْ لَا يَعْقِلُوْنَ شَيْـًٔا وَّلَا يَهْتَدُوْنَ

wa iżā qīla lahumuttabi‘ū mā anzalallāhu qālū bal nattabi‘u mā alfainā ‘alaihi ābā'anā, awalau kāna ābā'uhum lā ya‘qilūna syai'aw wa lā yahtadūn(a).

Һәм уларға: «Аллаһ иңдергәнгә эйәрегеҙ», — тиелһә. Улар яуап бирҙе: “(Юҡ!) Беҙ ата-бабаларыбыҙҙы (эшләгән) тапҡан нәмәләргә эйәрәбеҙ”. Ысынында, уларҙың ата-бабалары бер нәмә лә белмәгән, етәкселек итеүсе лә булмаған.

وَمَثَلُ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا كَمَثَلِ الَّذِيْ يَنْعِقُ بِمَا لَا يَسْمَعُ اِلَّا دُعَاۤءً وَّنِدَاۤءً ۗ صُمٌّ ۢ بُكْمٌ عُمْيٌ فَهُمْ لَا يَعْقِلُوْنَ

wa maṡalul-lażīna kafarū kamaṡalil-lażī yan‘iqu bimā lā yasma‘u illā du‘ā'aw wa nidā'ā(n), ṣummum bukmun ‘umyun fahum lā ya‘qilūn(a).

Ә кафырҙар өсөн был ҡисса саҡырыуҙан һәм илауҙан башҡа бер нәмә лә ишетмәгән (хайуандарға) ҡысҡырған (көтөүсе) кеүек. (Улар) һаңғырау, телһеҙ һәм һуҡыр, шуға аңламай.

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا كُلُوْا مِنْ طَيِّبٰتِ مَا رَزَقْنٰكُمْ وَاشْكُرُوْا لِلّٰهِ اِنْ كُنْتُمْ اِيَّاهُ تَعْبُدُوْنَ

yā ayyuhal-lażīna āmanū kulū min ṭayyibāti mā razaqnākum wasykurū lillāhi in kuntum iyyāhu ta‘budūn(a).

Эй һеҙ, иман килтергән кешеләр! Беҙ биргән изге ризыҡтарҙан ашағыҙ һәм Аллаһҡа шөкөр итегеҙ, әгәр ҙә һеҙ Уға ғына ғибәҙәт ҡылһағыҙ.

اِنَّمَا حَرَّمَ عَلَيْكُمُ الْمَيْتَةَ وَالدَّمَ وَلَحْمَ الْخِنْزِيْرِ وَمَآ اُهِلَّ بِهٖ لِغَيْرِ اللّٰهِ ۚ فَمَنِ اضْطُرَّ غَيْرَ بَاغٍ وَّلَا عَادٍ فَلَآ اِثْمَ عَلَيْهِ ۗ اِنَّ اللّٰهَ غَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ

innamā ḥarrama ‘alaikumul-maitata wad-dama wa laḥmal-khinzīri wa mā uhilla bihī ligairillāh(i), fa maniḍṭurra gaira bāgiw wa lā ‘ādin falā iṡma ‘alaih(i), innallāha gafūrur raḥīm(un).

Ысынлап та, Ул һеҙгә Аллаһтан башҡалар тарафынан һуйылған малдың үле кәүҙәһен, ҡанын, сусҡа итен һәм иттәрен генә тыйҙы. Әммә кем мәжбүр ителә (уны ашарға), үҙе теләгән өсөн түгел һәм (шулай уҡ) сиктән тыш түгел, тимәк, уның өсөн гонаһ юҡ. Ысынлап та, Алла ярлыҡаусы, мәрхәмәтле!

اِنَّ الَّذِيْنَ يَكْتُمُوْنَ مَآ اَنْزَلَ اللّٰهُ مِنَ الْكِتٰبِ وَيَشْتَرُوْنَ بِهٖ ثَمَنًا قَلِيْلًاۙ اُولٰۤىِٕكَ مَا يَأْكُلُوْنَ فِيْ بُطُوْنِهِمْ اِلَّا النَّارَ وَلَا يُكَلِّمُهُمُ اللّٰهُ يَوْمَ الْقِيٰمَةِ وَلَا يُزَكِّيْهِمْ ۚوَلَهُمْ عَذَابٌ اَلِيْمٌ

innal-lażīna yaktumūna mā anzalallāhu minal-kitābi wa yasytarūna bihī ṡamanan qalīlā(n), ulā'ika mā ya'kulūna fī buṭūnihim illan-nāra wa lā yukallimuhumullāhu yaumal-qiyāmati wa lā yuzakkīhim, wa lahum ‘ażābun alīm(un).

Ысынлап та, Аллаһ иңдергәнде, йәғни Китапты йәшереп, осһоҙ хаҡҡа һатҡандар, улар бары тик ҡорһаҡтарына йәһәннәм утын йота, һәм Аллаһ уларҙы Ҡиәмәт көнөндә сәләмләмәй, пакландырмай. Улар бик ауыр язаға дусар булыр.

اُولٰۤىِٕكَ الَّذِيْنَ اشْتَرَوُا الضَّلٰلَةَ بِالْهُدٰى وَالْعَذَابَ بِالْمَغْفِرَةِ ۚ فَمَآ اَصْبَرَهُمْ عَلَى النَّارِ

ulā'ikal-lażīnasytarawuḍ-ḍalālata bil-hudā wal-‘ażāba bil-magfirah(ti), famā aṣbarahum ‘alan-nār(i).

Улар хатаны тура юл менән, ғазапты ғәфү итеү менән һатып ала. Тимәк, улар йәһәннәм утына ҡаршы торорға ни тиклем ҡыйыу!

ذٰلِكَ بِاَنَّ اللّٰهَ نَزَّلَ الْكِتٰبَ بِالْحَقِّ ۗ وَاِنَّ الَّذِيْنَ اخْتَلَفُوْا فِى الْكِتٰبِ لَفِيْ شِقَاقٍۢ بَعِيْدٍ ࣖ

Żālika bi'annallāha nazzalal-kitāba bil-ḥaqq(i), wa innal-lażīnakhtalafū fil-kitābi lafī syiqāqim ba‘īd(in).

Сөнки Аллаһ Китапты (Ҡөрьәнде) хәҡиҡәт менән индерҙе, һәм, ысынлап та, Китаптың (хәҡиҡәте) тураһында фекер айырымлыҡтары булғандар, улар тәрән бүленештә.

۞ لَيْسَ الْبِرَّاَنْ تُوَلُّوْا وُجُوْهَكُمْ قِبَلَ الْمَشْرِقِ وَالْمَغْرِبِ وَلٰكِنَّ الْبِرَّ مَنْ اٰمَنَ بِاللّٰهِ وَالْيَوْمِ الْاٰخِرِ وَالْمَلٰۤىِٕكَةِ وَالْكِتٰبِ وَالنَّبِيّٖنَ ۚ وَاٰتَى الْمَالَ عَلٰى حُبِّهٖ ذَوِى الْقُرْبٰى وَالْيَتٰمٰى وَالْمَسٰكِيْنَ وَابْنَ السَّبِيْلِۙ وَالسَّاۤىِٕلِيْنَ وَفىِ الرِّقَابِۚ وَاَقَامَ الصَّلٰوةَ وَاٰتَى الزَّكٰوةَ ۚ وَالْمُوْفُوْنَ بِعَهْدِهِمْ اِذَا عَاهَدُوْا ۚ وَالصّٰبِرِيْنَ فِى الْبَأْسَاۤءِ وَالضَّرَّاۤءِ وَحِيْنَ الْبَأْسِۗ اُولٰۤىِٕكَ الَّذِيْنَ صَدَقُوْا ۗوَاُولٰۤىِٕكَ هُمُ الْمُتَّقُوْنَ

laisal-birra an tuwallū wujūhakum qibalal-masyriqi wal-magribi wa lākinnal-birra man āmana billāhi wal-yaumil ākhiri wal-malā'ikati wal-kitābi wan-nabiyyīn(a), wa ātal-māla ‘alā ḥubbihī żawil-qurbā wal-yatāmā wal-masākīna wabnas-sabīl(i), was-sā'ilīna wa fir-riqāb(i), wa aqāmaṣ-ṣalāta wa ātaz-zakāh(ta), wal mūfūna bi‘ahdihim iżā ‘āhadū, waṣ-ṣābirīna fil-ba'sā'i waḍ-ḍarrā'i wa ḥīnal-ba's(i), ulā'ikal-lażīna ṣadaqū, wa ulā'ika humul-muttaqūn(a).

Изгелек - ул көнсығышҡа һәм көнбайышҡа йөҙөңдө бороу түгел, ә изгелек - ул (изгелек) Аллаһҡа, Ҡиәмәт көнөнә, фәрештәләргә, китаптарға, пәйғәмбәрҙәргә иман килтергәндәр һәм үҙҙәре яратҡан байлыҡты туғандарына, етемдәргә, ярлыларға, сәйәхәттә булған кешеләргә (мусафирҙарға), ялсыларға, үҙҙәренең кешеләрен азат итеүселәргә һәм үҙҙәрен азат итеүселәргә биргәндәр. вәғәҙәләр ҡасан вәғәҙәләр, һәм кешеләр ярлылыҡта, ғазаптарҙа һәм һуғыш ваҡытында сабыр. Улар – хаҡ һүҙле кешеләр, улар – тәҡүәле кешеләр.

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا كُتِبَ عَلَيْكُمُ الْقِصَاصُ فِى الْقَتْلٰىۗ اَلْحُرُّ بِالْحُرِّ وَالْعَبْدُ بِالْعَبْدِ وَالْاُنْثٰى بِالْاُنْثٰىۗ فَمَنْ عُفِيَ لَهٗ مِنْ اَخِيْهِ شَيْءٌ فَاتِّبَاعٌ ۢبِالْمَعْرُوْفِ وَاَدَاۤءٌ اِلَيْهِ بِاِحْسَانٍ ۗ ذٰلِكَ تَخْفِيْفٌ مِّنْ رَّبِّكُمْ وَرَحْمَةٌ ۗفَمَنِ اعْتَدٰى بَعْدَ ذٰلِكَ فَلَهٗ عَذَابٌ اَلِيْمٌ

yā ayyuhal-lażīna āmanū kutiba ‘alaikumul-qiṣāṣu fil-qatlā, al-ḥurru bil-ḥurri wal-‘abdu bil-‘abdi wal-unṡā bil-unṡā, faman ‘ufiya lahū min akhīhi syai'un fattibā‘um bil-ma‘rūfi wa adā'un ilaihi bi iḥsān(in), żālika takhfīfum mir rabbikum wa raḥmah(tun), fa mani‘tadā ba‘da żālika fa lahū ‘ażābun alīm(un).

Эй һеҙ, иман килтергән кешеләр! Һеҙгә үлтерелгән кешегә ҡарата ҡыса (башҡарыу) фарыз. Ирекле халыҡ ирекле кешеләр менән, ҡол ҡол менән, ҡатын-ҡыҙ ҡатын-ҡыҙ менән. Әммә кем үҙенең ҡәрҙәшенән ярлыҡау алһа, уны яҡшы үтәһен, уға диәт (фидиә) яҡшы түләһен (шулай уҡ). Был — Раббыңдан еңеллек һәм рәхмәт. Кем бынан һуң сиктән ашып китә, ​​уға бик ауыр яза биреләсәк.

وَلَكُمْ فِى الْقِصَاصِ حَيٰوةٌ يّٰٓاُولِى الْاَلْبَابِ لَعَلَّكُمْ تَتَّقُوْنَ

wa lakum fil-qiṣāṣi ḥayātuy yā ulil-albābi la‘allakum tattaqūn(a).

Ә ҡысаста һеҙҙең өсөн ғүмер (гарантияһы) бар, эй аҡыл эйәләре, һеҙ тәҡүә булһын өсөн.

كُتِبَ عَلَيْكُمْ اِذَا حَضَرَ اَحَدَكُمُ الْمَوْتُ اِنْ تَرَكَ خَيْرًا ۖ ۨالْوَصِيَّةُ لِلْوَالِدَيْنِ وَالْاَقْرَبِيْنَ بِالْمَعْرُوْفِۚ حَقًّا عَلَى الْمُتَّقِيْنَ ۗ

kutiba ‘alaikum iżā ḥaḍara aḥadakumul-mautu in taraka kahirā(n), al-waṣiyyatu lil-wālidaini wal-aqrabīna bil-ma‘rūf(i), ḥaqqan ‘alal-muttaqīn(a).

Һеҙгә фарыз, әгәр арағыҙҙан кемгәлер үлем килһә, әгәр ул үҙенән һуң мал ҡалдырһа, ата-әсәһе һәм яҡын туғандары өсөн яҡшы рәүештә васыят яҙыу, (әс) тәҡүәлеләр өсөн фарыз.

فَمَنْۢ بَدَّلَهٗ بَعْدَمَا سَمِعَهٗ فَاِنَّمَآ اِثْمُهٗ عَلَى الَّذِيْنَ يُبَدِّلُوْنَهٗ ۗ اِنَّ اللّٰهَ سَمِيْعٌ عَلِيْمٌ ۗ

famam baddalahū ba‘da mā sami‘ahū fa innamā iṡmuhū ‘alal-lażīna yubaddilūnah(ū), innallāha samī‘un ‘alīm(un).

Кем уны (васыятты) үҙгәртһә лә, ишеткәндән һуң, гонаһ уны үҙгәрткән кешегә генә ҡала. Ысынлап та, Аллаһ бөтә нәмәне ишетеүсе, белеүсе!

فَمَنْ خَافَ مِنْ مُّوْصٍ جَنَفًا اَوْ اِثْمًا فَاَصْلَحَ بَيْنَهُمْ فَلَآ اِثْمَ عَلَيْهِ ۗ اِنَّ اللّٰهَ غَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ ࣖ

faman khāfa mim mūṣin janafan au iṡman fa aṣlaḥa bainahum falā iṡma ‘alaih(i), innallāha gafūrur raḥīm(un).

Әммә кем васыят биргән кешенең (булыуын) йәки ниндәйҙер насарлыҡ эшләүенән ҡурҡһа, һуңынан улар араһында ярашһа, тимәк, ул гонаһ ҡылмаған. Ысынлап та, Алла ярлыҡаусы, мәрхәмәтле!

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا كُتِبَ عَلَيْكُمُ الصِّيَامُ كَمَا كُتِبَ عَلَى الَّذِيْنَ مِنْ قَبْلِكُمْ لَعَلَّكُمْ تَتَّقُوْنَۙ

yā ayyuhal-lażīna āmanū kutiba ‘alaikumuṣ-ṣiyāmu kamā kutiba ‘alal-lażīna min qablikum la‘allakum tattaqūn(a).

Эй һеҙ, иман килтергән кешеләр! Тәҡүә булыр өсөн, һеҙҙән элек йәшәгән кешеләргә фарыз ителгән кеүек, һеҙгә лә ураҙа тотоу фарыз ителә.

اَيَّامًا مَّعْدُوْدٰتٍۗ فَمَنْ كَانَ مِنْكُمْ مَّرِيْضًا اَوْ عَلٰى سَفَرٍ فَعِدَّةٌ مِّنْ اَيَّامٍ اُخَرَ ۗوَعَلَى الَّذِيْنَ يُطِيْقُوْنَهٗ فِدْيَةٌ طَعَامُ مِسْكِيْنٍۗ فَمَنْ تَطَوَّعَ خَيْرًا فَهُوَ خَيْرٌ لَّهٗ ۗوَاَنْ تَصُوْمُوْا خَيْرٌ لَّكُمْ اِنْ كُنْتُمْ تَعْلَمُوْنَ

ayyāmam ma‘dūdāt(in), faman kāna minkum marīḍan au ‘alā safarin fa ‘iddatum min ayyāmin ukhar(a), wa ‘alal-lażīna yuṭīqūnahū fidyatun ṭa‘āmu miskīn(in), faman taṭawwa‘a khairan fahuwa khairul lah(ū), wa an taṣūmū khairul lakum in kuntum ta‘lamūn(a).

(Атап әйткәндә) билдәле көндәр. Тимәк, арағыҙҙа кем ауырыу йәки сәфәрҙә булһа (ураҙа тотмаһа), ул көндәрҙең һанын башҡа көндәргә алмаштырырға тейеш. Ә уны үткәреүҙә ауырлыҡ кисергән кешеләр өсөн фидиә түләргә, йәғни ярлы кешене ашатырға бурыслы. Әммә кем теләк менән изгелек ҡылһа, был уға хәйерлерәк, әгәр белһәгеҙ, ураҙа һеҙҙең өсөн хәйерлерәк булыр.

شَهْرُ رَمَضَانَ الَّذِيْٓ اُنْزِلَ فِيْهِ الْقُرْاٰنُ هُدًى لِّلنَّاسِ وَبَيِّنٰتٍ مِّنَ الْهُدٰى وَالْفُرْقَانِۚ فَمَنْ شَهِدَ مِنْكُمُ الشَّهْرَ فَلْيَصُمْهُ ۗوَمَنْ كَانَ مَرِيْضًا اَوْ عَلٰى سَفَرٍ فَعِدَّةٌ مِّنْ اَيَّامٍ اُخَرَ ۗيُرِيْدُ اللّٰهُ بِكُمُ الْيُسْرَ وَلَا يُرِيْدُ بِكُمُ الْعُسْرَ ۖوَلِتُكْمِلُوا الْعِدَّةَ وَلِتُكَبِّرُوا اللّٰهَ عَلٰى مَا هَدٰىكُمْ وَلَعَلَّكُمْ تَشْكُرُوْنَ

syahru ramaḍānal-lażī unzila fīhil-qur'ānu hudal lin-nāsi wa bayyinātim minal-hudā wal-furqān(i), faman syahida minkumusy-syahra falyaṣumh(u) wa man kāna marīḍan au ‘alā safarin fa ‘iddatum min ayyāmin ukhar(a), yurīdullāhu bikumul-yusra wa lā yurīdu bikumul-‘usr(a), wa litukmilul-‘iddata wa litukabbirullāha ‘alā mā hadākum wa la‘allakum tasykurūn(a).

Рамаҙан айы — кешеләр өсөн тура юл һәм шул тура юлға бәйле аңлатма һәм (дөрөҫ менән ялғанды) айырыу өсөн Ҡөрьән индерелгән (ай). Шуға күрә арағыҙҙан кем шул айҙа ураҙа тотһон. Ә кем ауырыһа йәки сәфәрҙә булһа (ул ураҙа тотмай), һуңынан (ҡазаларға тейеш), күпме көндәрҙе ҡалдырһа, башҡа көндәрҙә. Аллаһ һеҙгә еңеллек теләй, ауырлыҡ теләмәй. Һеҙ һанды тулыландырырға һәм Аллаһ Тәғәләнең һеҙгә биргән тура юлдары өсөн тәсбихләргә тейешһегеҙ, шул саҡта һеҙ шөкөр итерһегеҙ.

وَاِذَا سَاَلَكَ عِبَادِيْ عَنِّيْ فَاِنِّيْ قَرِيْبٌ ۗ اُجِيْبُ دَعْوَةَ الدَّاعِ اِذَا دَعَانِۙ فَلْيَسْتَجِيْبُوْا لِيْ وَلْيُؤْمِنُوْا بِيْ لَعَلَّهُمْ يَرْشُدُوْنَ

wa iżā sa'alaka ‘ibādī ‘annī fa innī qarīb(un), ujību da‘watad-dā‘i iżā da‘ān(i), falyastajībū lī walyu'minū bī la‘allahum yarsyudūn(a).

Ҡолдарым һинән (Мөхәммәттән) Минең хаҡта һораһалар, Мин яҡынмын. Миңә доға ҡылғанда доға ҡылғандарҙың теләктәрен ҡабул итәм. Минең (әмерҙәремде) үтәһендәр һәм Миңә иман килтерһендәр, шул саҡта улар хәҡиҡәткә ирешһендәр.

اُحِلَّ لَكُمْ لَيْلَةَ الصِّيَامِ الرَّفَثُ اِلٰى نِسَاۤىِٕكُمْ ۗ هُنَّ لِبَاسٌ لَّكُمْ وَاَنْتُمْ لِبَاسٌ لَّهُنَّ ۗ عَلِمَ اللّٰهُ اَنَّكُمْ كُنْتُمْ تَخْتَانُوْنَ اَنْفُسَكُمْ فَتَابَ عَلَيْكُمْ وَعَفَا عَنْكُمْ ۚ فَالْـٰٔنَ بَاشِرُوْهُنَّ وَابْتَغُوْا مَا كَتَبَ اللّٰهُ لَكُمْ ۗ وَكُلُوْا وَاشْرَبُوْا حَتّٰى يَتَبَيَّنَ لَكُمُ الْخَيْطُ الْاَبْيَضُ مِنَ الْخَيْطِ الْاَسْوَدِ مِنَ الْفَجْرِۖ ثُمَّ اَتِمُّوا الصِّيَامَ اِلَى الَّيْلِۚ وَلَا تُبَاشِرُوْهُنَّ وَاَنْتُمْ عٰكِفُوْنَۙ فِى الْمَسٰجِدِ ۗ تِلْكَ حُدُوْدُ اللّٰهِ فَلَا تَقْرَبُوْهَاۗ كَذٰلِكَ يُبَيِّنُ اللّٰهُ اٰيٰتِهٖ لِلنَّاسِ لَعَلَّهُمْ يَتَّقُوْنَ

uḥilla lakum lailataṣ-ṣiyāmir-rafaṡu ilā nisā'ikum, hunna libāsul lakum wa antum libāsul lahunn(a), ‘alimallāhu annakum kuntum takhtānūna anfusakum fatāba ‘alaikum wa ‘afā ‘ankum, fal-āna bāsyirūhunna wabtagū mā kataballāhu lakum, wa kulū wasyrabū ḥattā yatabayyana lakumul-khaiṭul-abyaḍu minal-khaiṭil-aswadi minal-fajr(i), ṡumma atimmuṣ-ṣiyāma ilal-lail(i), wa lā tubāsyirūhunna wa antum ‘ākifūna fil-masājid(i) tilka ḥudūdullāhi falā taqrabūhā, każālika yubayyinullāhu āyātihī lin-nāsi la‘allahum yattaqūn(a).

Һеҙгә төндә ҡатынығыҙ менән бергә ураҙа тотоу рөхсәт ителә. Улар һеҙҙең өсөн кейем, ә һеҙ улар өсөн кейем. Аллаһ Тәғәлә һеҙҙең үҙегеҙҙе тыя алмауығыҙҙы белә, әммә тәүбәләрегеҙҙе ҡабул итеп, һеҙҙе ғәфү итә. Шулай итеп, хәҙер уларҙы ҡатыштырып, нимә табылғанын эҙләгеҙ .

وَلَا تَأْكُلُوْٓا اَمْوَالَكُمْ بَيْنَكُمْ بِالْبَاطِلِ وَتُدْلُوْا بِهَآ اِلَى الْحُكَّامِ لِتَأْكُلُوْا فَرِيْقًا مِّنْ اَمْوَالِ النَّاسِ بِالْاِثْمِ وَاَنْتُمْ تَعْلَمُوْنَ ࣖ

wa lā ta'kulū amwālakum bainakum bil-bāṭili wa tudlū bihā ilal-ḥukkāmi lita'kulū farīqam min amwālin-nāsi bil-iṡmi wa antum ta‘lamūn(a).

Һеҙ үҙегеҙҙең аралағы малды ялған юл менән ҡулланмағыҙ, был байлыҡ менән хөкөмдарға ришүәт бирегеҙ, үҙегеҙ белһәгеҙ ҙә, башҡалар малының бер өлөшөн гонаһлы рәүештә ҡулланырға мөмкин тигән ниәт менән.

۞ يَسْـَٔلُوْنَكَ عَنِ الْاَهِلَّةِ ۗ قُلْ هِيَ مَوَاقِيْتُ لِلنَّاسِ وَالْحَجِّ ۗ وَلَيْسَ الْبِرُّ بِاَنْ تَأْتُوا الْبُيُوْتَ مِنْ ظُهُوْرِهَا وَلٰكِنَّ الْبِرَّ مَنِ اتَّقٰىۚ وَأْتُوا الْبُيُوْتَ مِنْ اَبْوَابِهَا ۖ وَاتَّقُوا اللّٰهَ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُوْنَ

yas'alūnaka ‘anil-ahillah(ti), qul hiya mawāqītu lin-nāsi wal-ḥajj(i), wa laisal-birru bi'an ta'tul-buyūta min ẓuhūrihā wa lākinnal-birra manittaqā, wa'tul-buyūta min abwābihā, wattaqullāha la‘allakum tufliḥūn(a).

Һинән (Мөхәммәттән) ярым ай тураһында һорайҙар. Әйт: «Был кешеләр өсөн ваҡыт һәм хаж ҡылыу ваҡыты күрһәткесе». Өйгә уның өҫтөнән инеү изгелек түгел, ә изгелек тәҡүәлеләрҙең (изгелеге). Өйҙәргә ишектәренән инегеҙ, уңышҡа өлгәшер өсөн Аллаһтан ҡурҡығыҙ.

وَقَاتِلُوْا فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ الَّذِيْنَ يُقَاتِلُوْنَكُمْ وَلَا تَعْتَدُوْا ۗ اِنَّ اللّٰهَ لَا يُحِبُّ الْمُعْتَدِيْنَ

wa qātilū fī sabīlillāhil-lażīna yuqātilūnakum wa lā ta‘tadū, innallāha lā yuḥibbul-mu‘tadīn(a).

Һеҙгә ҡаршы һуғышҡандар менән Аллаһ юлында һуғышығыҙ, ләкин сиктәрҙе үтмәгеҙ. Ысынлап та, Аллаһ сиктәрҙе үтеп киткән кешеләрҙе яратмай.

وَاقْتُلُوْهُمْ حَيْثُ ثَقِفْتُمُوْهُمْ وَاَخْرِجُوْهُمْ مِّنْ حَيْثُ اَخْرَجُوْكُمْ وَالْفِتْنَةُ اَشَدُّ مِنَ الْقَتْلِ ۚ وَلَا تُقٰتِلُوْهُمْ عِنْدَ الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ حَتّٰى يُقٰتِلُوْكُمْ فِيْهِۚ فَاِنْ قٰتَلُوْكُمْ فَاقْتُلُوْهُمْۗ كَذٰلِكَ جَزَاۤءُ الْكٰفِرِيْنَ

waqtulūhum ḥaiṡu ṡaqiftumūhum wa akhrijūhum min ḥaiṡu akhrajūkum wal-fitnatu asyaddu minal-qatl(i), wa lā tuqātilūhum ‘indal-masjidil-ḥarāmi ḥattā yuqātilūkum fīh(i), fa'in qātalūkum faqtulūhum, każālika jazā'ul-kāfirīn(a).

Тапҡан ерегеҙҙә уларҙы үлтерегеҙ, улар һеҙҙе ҡыуып сығарған ерҙән ҡыуығыҙ. Ә ғәйбәт кеше үлтереүҙән дә аяуһыҙыраҡ. Харам мәсеттә улар менән һуғышмағыҙ, әгәр улар һеҙҙең менән унда һуғышмаһалар. Әгәр улар һеҙҙең менән һуғышһалар, улар менән һуғышығыҙ. Бына ошондай әжер кәферҙәргә бирелә.

فَاِنِ انْتَهَوْا فَاِنَّ اللّٰهَ غَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ

fa'inintahau fa'innallāha gafūrur raḥīm(un).

Әммә улар туҡтаһа, ысынлап та, Аллаһ ярлыҡаусы, мәрхәмәтле.

وَقٰتِلُوْهُمْ حَتّٰى لَا تَكُوْنَ فِتْنَةٌ وَّيَكُوْنَ الدِّيْنُ لِلّٰهِ ۗ فَاِنِ انْتَهَوْا فَلَا عُدْوَانَ اِلَّا عَلَى الظّٰلِمِيْنَ

wa qātilūhum ḥattā lā takūna fitnatuw wa yakūnad-dīnu lillāh(i), fa inintahau falā ‘udwāna illā ‘alaẓ-ẓālimīn(a).

Һәм ғәйбәт бөткәнсе, дин бер Аллаһтыҡы булғанға тиклем улар менән һуғышығыҙ. Әгәр улар туҡтаһа, залимдарға ҡаршы ғына дошманлыҡ булмаясаҡ.

اَلشَّهْرُ الْحَرَامُ بِالشَّهْرِ الْحَرَامِ وَالْحُرُمٰتُ قِصَاصٌۗ فَمَنِ اعْتَدٰى عَلَيْكُمْ فَاعْتَدُوْا عَلَيْهِ بِمِثْلِ مَا اعْتَدٰى عَلَيْكُمْ ۖ وَاتَّقُوا اللّٰهَ وَاعْلَمُوْٓا اَنَّ اللّٰهَ مَعَ الْمُتَّقِيْنَ

asy-syahrul-ḥarāmu bisy-syahril-ḥarāmi wal-ḥurumātu qiṣāṣ(un), famani‘tadā ‘alaikum fa‘tadū ‘alaihi bimiṡli ma‘tadā ‘alaikum, wattaqullāha wa‘lamū annallāha ma‘al-muttaqīn(a).

Хәрәм айҙар менән хәрәм айҙар, һәм (ҡаршы) нимәлер, тип хөрмәт ителә, ҡулланыла (закон) ҡысас. Шуға күрә кем һеҙгә һөжүм итһә, уның һеҙгә һөжүм итеүенә ҡарап һөжүм итегеҙ. Аллаһтан ҡурҡығыҙ һәм белегеҙ: Аллаһ Аллаһтан ҡурҡҡандар менән бергә.

وَاَنْفِقُوْا فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ وَلَا تُلْقُوْا بِاَيْدِيْكُمْ اِلَى التَّهْلُكَةِ ۛ وَاَحْسِنُوْا ۛ اِنَّ اللّٰهَ يُحِبُّ الْمُحْسِنِيْنَ

wa anfiqū fī sabīlillāhi wa lā tulqū bi'aidīkum ilat-tahlukah(ti), wa aḥsinū, innallāha yuḥibbul-muḥsinīn(a).

(Малдарығыҙҙы) Аллаһ юлында сарыф итегеҙ, үҙ ҡулдарығыҙ менән һәләкәткә ташланмағыҙ һәм изгелек ҡылығыҙ. Ысынлап та, Аллаһ изгелек ҡылғандарҙы ярата.

وَاَتِمُّوا الْحَجَّ وَالْعُمْرَةَ لِلّٰهِ ۗ فَاِنْ اُحْصِرْتُمْ فَمَا اسْتَيْسَرَ مِنَ الْهَدْيِۚ وَلَا تَحْلِقُوْا رُءُوْسَكُمْ حَتّٰى يَبْلُغَ الْهَدْيُ مَحِلَّهٗ ۗ فَمَنْ كَانَ مِنْكُمْ مَّرِيْضًا اَوْ بِهٖٓ اَذًى مِّنْ رَّأْسِهٖ فَفِدْيَةٌ مِّنْ صِيَامٍ اَوْ صَدَقَةٍ اَوْ نُسُكٍ ۚ فَاِذَآ اَمِنْتُمْ ۗ فَمَنْ تَمَتَّعَ بِالْعُمْرَةِ اِلَى الْحَجِّ فَمَا اسْتَيْسَرَ مِنَ الْهَدْيِۚ فَمَنْ لَّمْ يَجِدْ فَصِيَامُ ثَلٰثَةِ اَيَّامٍ فِى الْحَجِّ وَسَبْعَةٍ اِذَا رَجَعْتُمْ ۗ تِلْكَ عَشَرَةٌ كَامِلَةٌ ۗذٰلِكَ لِمَنْ لَّمْ يَكُنْ اَهْلُهٗ حَاضِرِى الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ ۗ وَاتَّقُوا اللّٰهَ وَاعْلَمُوْٓا اَنَّ اللّٰهَ شَدِيْدُ الْعِقَابِ ࣖ

wa atimmul-ḥajja wal-‘umrata lillāh(i), fa'in uḥṣirtum famastaisara minal-hady(i), wa lā taḥliqū ru'ūsakum ḥattā yablugal-hadyu maḥillah(ū), faman kāna minkum marīḍan au bihī ażam mir ra'sihī fafidyatum min ṣiyāmin au ṣadaqatin au nusuk(in), fa'iżā amintum, faman tamatta‘a bil-‘umrati ilal-ḥajji famastaisara minal-hady(i), famal lam yajid faṣiyāmu ṡalāṡati ayyāmin fil-ḥajji wa sab‘atin iżā raja‘tum, tilka ‘asyaratun kāmilah(tun), żālika limal lam yakun ahluhū ḥāḍiril-masjidil-ḥarām(i), wattaqullāha wa‘lamū annallāha syadīdul-‘iqāb(i).

Хаж менән ғөмрәне Аллаһ ризалығы өсөн тамамлағыҙ. Әгәр ҙә һеҙҙе (дошмандар) уратып алған булһа, еңел генә табыла торған һаҙыуҙы (һуйығыҙ), башығыҙҙы ҡырҡмағыҙ, һаҙыу һуйылған урынға барып еткәнсе. Әгәр арағыҙҙан берәйһе ауырып китһә йәки башында проблема бар икән (һәм ул ҡырынһа), ул саҡта уға фидиә ҡылыу фарыз, йәғни ураҙа тотоу, саҙаҡа биреү йәки ҡорбан салыу фарыз. Әгәр ҙә һеҙ имен булһағыҙ, тимәк, кем хажға тиклем ғөмрә ҡыла, ул (һуйырға тейеш) еңел генә табыла торған һадыу. Әгәр ҙә уға эләкмәһә, ул хаж (миҙгел) ваҡытында өс көн, һеҙ ҡайтҡандан һуң ете (көн) ураҙа тоторға тейеш. Был йәмғеһе ун (көн). Шулай уҡ ғаиләләре Оло мәсет янында йәшәмәгән кешеләр өсөн дә. Аллаһтан ҡурҡығыҙ һәм белегеҙ: Аллаһтың язаһы бик ҡаты.

اَلْحَجُّ اَشْهُرٌ مَّعْلُوْمٰتٌ ۚ فَمَنْ فَرَضَ فِيْهِنَّ الْحَجَّ فَلَا رَفَثَ وَلَا فُسُوْقَ وَلَا جِدَالَ فِى الْحَجِّ ۗ وَمَا تَفْعَلُوْا مِنْ خَيْرٍ يَّعْلَمْهُ اللّٰهُ ۗ وَتَزَوَّدُوْا فَاِنَّ خَيْرَ الزَّادِ التَّقْوٰىۖ وَاتَّقُوْنِ يٰٓاُولِى الْاَلْبَابِ

al-ḥajju asyhurum ma‘lūmāt(un), faman faraḍa fīhinnal-ḥajja falā rafaṡa wa lā fusūqa wa lā jidāla fil-ḥajj(i), wa mā taf‘alū min khairiy ya‘lamhullāh(u), wa tazawwadū fa'inna khairaz-zādit-taqwā, wattaqūni yā ulil-albāb(i).

Хаж (миҙгел) — раҫланған айҙар. Кем шул (айҙарҙа) хаж ҡылһа, хаж ваҡытында бысраҡ һүҙҙәр һөйләмәһен (рәфәттәр әйтмәһен), әхлаҡһыҙлыҡ ҡылмаһын, ғауғалашмаһын. Ниндәй генә изгелек ҡылһағыҙ ҙа, Аллаһ белә. Ризыҡ алып килегеҙ, сөнки ысынында иң яҡшы ризыҡ – тәҡүәлек. Һәм Минән ҡурҡығыҙ, айыҡ аҡыллы кешеләр!

لَيْسَ عَلَيْكُمْ جُنَاحٌ اَنْ تَبْتَغُوْا فَضْلًا مِّنْ رَّبِّكُمْ ۗ فَاِذَآ اَفَضْتُمْ مِّنْ عَرَفٰتٍ فَاذْكُرُوا اللّٰهَ عِنْدَ الْمَشْعَرِ الْحَرَامِ ۖ وَاذْكُرُوْهُ كَمَا هَدٰىكُمْ ۚ وَاِنْ كُنْتُمْ مِّنْ قَبْلِهٖ لَمِنَ الضَّاۤلِّيْنَ

laisa ‘alaikum junāḥun an tabtagū faḍlam mir rabbikum, fa'iżā afaḍtum min ‘arafātin fażkurullāha ‘indal-masy‘aril-ḥarām(i), ważkurūhu kamā hadākum, wa in kuntum min qablihī laminaḍ-ḍāllīn(a).

Раббығыҙҙан рәхмәт һорау һеҙҙең өсөн гонаһ түгел. Шулай булғас, Ғәрәфәнән сыҡҡас, Мәшәрилхәрәмдә Аллаһты иҫкә алығыҙ. Быға тиклем белмәгәндәрҙән булһағыҙ ҙа, Ул һеҙҙе тура юлға күндергәнсә, Уны иҫкә алығыҙ.

ثُمَّ اَفِيْضُوْا مِنْ حَيْثُ اَفَاضَ النَّاسُ وَاسْتَغْفِرُوا اللّٰهَ ۗ اِنَّ اللّٰهَ غَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ

Ṡumma afīḍū min ḥaiṡu afāḍan-nāsu wastagfirullāh(a), innallāha gafūrur raḥīm(un).

Шунан һуң күп кеше сығып киткән урынды (Ғәрәфә) ҡалдырып, Аллаһтан ярлыҡау һорағыҙ. Ысынлап та, Алла ярлыҡаусы, мәрхәмәтле!

فَاِذَا قَضَيْتُمْ مَّنَاسِكَكُمْ فَاذْكُرُوا اللّٰهَ كَذِكْرِكُمْ اٰبَاۤءَكُمْ اَوْ اَشَدَّ ذِكْرًا ۗ فَمِنَ النَّاسِ مَنْ يَّقُوْلُ رَبَّنَآ اٰتِنَا فِى الدُّنْيَا وَمَا لَهٗ فِى الْاٰخِرَةِ مِنْ خَلَاقٍ

fa iżā qaḍaitum manāsikakum fażkurullāha każikrikum ābā'akum au asyadda żikrā(n), faminan-nāsi may yaqūlu rabbanā ātinā fid-dun-yā wa mā lahū fil-ākhirati min khalāq(in).

Хажды тамамлағас, ата-бабаларығыҙҙы әйткән кеүек, Аллаһ Тәғәләнең зекерен уҡығыҙ, хатта унан да күберәк зекерҙе уҡығыҙ. Тимәк, кешеләр араһында "Раббыбыҙ, беҙгә был донъяла (яҡшылыҡ) бир" тип доға ҡылған кеше бар, ә теге донъяла уның бер ниндәй ҙә өлөшө юҡ.

وَمِنْهُمْ مَّنْ يَّقُوْلُ رَبَّنَآ اٰتِنَا فِى الدُّنْيَا حَسَنَةً وَّفِى الْاٰخِرَةِ حَسَنَةً وَّقِنَا عَذَابَ النَّارِ

wa minhum may yaqūlu rabbanā ātinā fid-dun-yā ḥasanataw wa fil-ākhirati ḥasanataw wa qinā ‘ażāban-nār(i).

Һәм улар араһында: «Раббыбыҙ, беҙгә донъяла изгелек бир, әхирәттә изгелек бир һәм беҙҙе йәһәннәм ғазабынан һаҡла», — тип доға ҡылғандар ҙа бар.

اُولٰۤىِٕكَ لَهُمْ نَصِيْبٌ مِّمَّا كَسَبُوْا ۗ وَاللّٰهُ سَرِيْعُ الْحِسَابِ

ulā'ika lahum naṣībum mimmā kasabū, wallāhu sarī‘ul-ḥisāb(i).

Тап улар ҡылған эштәренән өлөш ала, Аллаһ иҫәп-хисапта тиҙ.

۞ وَاذْكُرُوا اللّٰهَ فِيْٓ اَيَّامٍ مَّعْدُوْدٰتٍ ۗ فَمَنْ تَعَجَّلَ فِيْ يَوْمَيْنِ فَلَآ اِثْمَ عَلَيْهِ ۚوَمَنْ تَاَخَّرَ فَلَآ اِثْمَ عَلَيْهِۙ لِمَنِ اتَّقٰىۗ وَاتَّقُوا اللّٰهَ وَاعْلَمُوْٓا اَنَّكُمْ اِلَيْهِ تُحْشَرُوْنَ

ważkurullāha fī ayyāmim ma‘dūdāt(in), faman ta‘ajjala fī yaumaini falā iṡma ‘alaih(i), wa man ta'akhkhara falā iṡma ‘alaihi limanittaqā, wattaqullāha wa‘lamū annakum ilaihi tuḥsyarūn(a).

Күрһәтелгән көндәрҙә Аллаһ Тәғәләнең зикерен ҡылығыҙ. Кем ике көндән һуң ашыға (Минанан сығып китә), уға гонаһ юҡ. Кем уны бөтөрһә, уның өсөн дә, йәғни тәҡүәлеләр өсөн дә гонаһы юҡ. Аллаһтан ҡурҡығыҙ һәм белегеҙ: Ул һеҙҙе йыясаҡ.

وَمِنَ النَّاسِ مَنْ يُّعْجِبُكَ قَوْلُهٗ فِى الْحَيٰوةِ الدُّنْيَا وَيُشْهِدُ اللّٰهَ عَلٰى مَا فِيْ قَلْبِهٖ ۙ وَهُوَ اَلَدُّ الْخِصَامِ

wa minan-nāsi may yu‘jibuka qauluhū fil-ḥayātid-dun-yā wa yusyhidullāha ‘alā mā fī qalbih(ī), wa huwa aladdul-khiṣām(i).

Ә кешеләр араһында шундай кеше бар, уның донъяуи тормош тураһындағы һөйләүе һине (Мөхәммәтте) таң ҡалдыра, иң ҡаты ҡаршылыҡ күрһәтеүсе булһа ла, күңелендәгеләр тураһында Аллаһҡа шаһитлыҡ итә.

وَاِذَا تَوَلّٰى سَعٰى فِى الْاَرْضِ لِيُفْسِدَ فِيْهَا وَيُهْلِكَ الْحَرْثَ وَالنَّسْلَ ۗ وَ اللّٰهُ لَا يُحِبُّ الْفَسَادَ

wa iżā tawallā sa‘ā fil-arḍi liyufsida fīhā wa yuhlikal-ḥarṡa wan-nasl(a), wallāhu lā yuḥibbul-fasād(a).

Ул (һеҙҙән) йөҙ сөйөрһә, Ер йөҙөндә боҙоҡлоҡ тыуҙырырға тырыша, иген культураларын һәм мал-тыуарҙы һәләк итә, ә Аллаһ зыянды яратмай.

وَاِذَا قِيْلَ لَهُ اتَّقِ اللّٰهَ اَخَذَتْهُ الْعِزَّةُ بِالْاِثْمِ فَحَسْبُهٗ جَهَنَّمُ ۗ وَلَبِئْسَ الْمِهَادُ

wa iżā qīla lahuttaqillāha akhażathul-‘izzatu bil-iṡmi faḥasbuhū jahannam(u), wa labi'sal-mihād(u).

Уға: «Аллаһтан ҡурҡ», - тигәс, уның тәкәбберлеге гонаһ ҡылыу өсөн күтәрелде. Тимәк, тамуҡ уның өсөн тамуҡ, һәм, ысынлап та, (ул тамуҡ) йәшәү өсөн иң насар урын.

وَمِنَ النَّاسِ مَنْ يَّشْرِيْ نَفْسَهُ ابْتِغَاۤءَ مَرْضَاتِ اللّٰهِ ۗوَاللّٰهُ رَءُوْفٌۢ بِالْعِبَادِ

wa minan-nāsi may yasyrī nafsahubtigā'a marḍātillāh(i), wallāhu ra'ūfum bil-‘ibād(i).

Ә кешеләр араһында Аллаһы Тәғәләнең ризалығын эҙләп үҙҙәрен ҡорбан итеүселәр ҙә бар. Аллаһ Үҙ ҡолдарына ҡарата сикһеҙ мәрхәмәтле.

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوا ادْخُلُوْا فِى السِّلْمِ كَاۤفَّةً ۖوَّلَا تَتَّبِعُوْا خُطُوٰتِ الشَّيْطٰنِۗ اِنَّهٗ لَكُمْ عَدُوٌّ مُّبِيْنٌ

yā ayyuhal-lażīna āmanudkhulū fis-silmi kāffah(tan), wa lā tattabi‘ū khuṭuwātisy-syaiṭān(i), innahū lakum ‘aduwwum mubīn(un).

Эй һеҙ, иман килтергән кешеләр! Исламға бөтөн булып инегеҙ, шайтан эҙҙәренә бармағыҙ. Ысынлап та, ул һеҙҙең өсөн ысын дошман.

فَاِنْ زَلَلْتُمْ مِّنْۢ بَعْدِ مَا جَاۤءَتْكُمُ الْبَيِّنٰتُ فَاعْلَمُوْٓا اَنَّ اللّٰهَ عَزِيْزٌ حَكِيْمٌ

fa'in zalaltum mim ba‘di mā jā'atkumul-bayyinātu fa‘lamū annallāha ‘azīzun ḥakīm(un).

Әгәр ҙә асыҡ дәлилдәр килеп еткәс, тайып китһәгеҙ, белегеҙ: Аллаһ ҡөҙрәтле, хикмәтле.

هَلْ يَنْظُرُوْنَ اِلَّآ اَنْ يَّأْتِيَهُمُ اللّٰهُ فِيْ ظُلَلٍ مِّنَ الْغَمَامِ وَالْمَلٰۤىِٕكَةُ وَقُضِيَ الْاَمْرُ ۗ وَاِلَى اللّٰهِ تُرْجَعُ الْاُمُوْرُ ࣖ

hal yanẓurūna illā ay ya'tiyahumullāhu fī ẓulalim minal-gamāmi wal-malā'ikatu wa quḍiyal-amr(u), wa ilallāhi turja‘ul-umūr(u).

Уларҙың эше хәл ителгән саҡта, болоттар аҫтында фәрештәләр менән бергә Аллаһтың килеүенән башҡа бер нәмә лә көтмәйҙәр. Барыһы ла Аллаһҡа ҡайтарыла.

سَلْ بَنِيْٓ اِسْرَاۤءِيْلَ كَمْ اٰتَيْنٰهُمْ مِّنْ اٰيَةٍ ۢ بَيِّنَةٍ ۗ وَمَنْ يُّبَدِّلْ نِعْمَةَ اللّٰهِ مِنْۢ بَعْدِ مَا جَاۤءَتْهُ فَاِنَّ اللّٰهَ شَدِيْدُ الْعِقَابِ

sal banī isrā'īla kam ātaināhum min āyatim bayyinah(tin), wa may yubaddil ni‘matallāhi mim ba‘di mā jā'athu fa innallāha syadīdul-‘iqāb(i).

Исраил балаларынан һора: Беҙ уларға күпме ап-асыҡ дәлилдәр бирҙек. Кем (ул ниғмәттәр) үҙенә килгәндән һуң Аллаһтың ниғмәттәрен алмаштырһа, ысынлап та, Аллаһтың язаһы бик ҡаты.

زُيِّنَ لِلَّذِيْنَ كَفَرُوا الْحَيٰوةُ الدُّنْيَا وَيَسْخَرُوْنَ مِنَ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا ۘ وَالَّذِيْنَ اتَّقَوْا فَوْقَهُمْ يَوْمَ الْقِيٰمَةِ ۗ وَاللّٰهُ يَرْزُقُ مَنْ يَّشَاۤءُ بِغَيْرِ حِسَابٍ

zuyyina lil-lażīna kafarul-ḥayātud-dun-yā wa yaskharūna minal-lażīna āmanū, wal-lażīnattaqau fauqahum yaumal-qiyāmah(ti), wallāhu yarzuqu may yasyā'u bigairi ḥisāb(in).

Донъя тормошо кәферҙәр алдында матур итеп күрһәтелә, улар иман килтергәндәрҙе кәмһетә. Хатта Ҡиәмәт көнөндә тәҡүәлеләр уларҙан өҫтәрәк булыр. Аллаһы Тәғәлә Үҙе теләгән кешегә ризыҡты иҫәп-хисапһыҙ бирә.

كَانَ النَّاسُ اُمَّةً وَّاحِدَةً ۗ فَبَعَثَ اللّٰهُ النَّبِيّٖنَ مُبَشِّرِيْنَ وَمُنْذِرِيْنَ ۖ وَاَنْزَلَ مَعَهُمُ الْكِتٰبَ بِالْحَقِّ لِيَحْكُمَ بَيْنَ النَّاسِ فِيْمَا اخْتَلَفُوْا فِيْهِ ۗ وَمَا اخْتَلَفَ فِيْهِ اِلَّا الَّذِيْنَ اُوْتُوْهُ مِنْۢ بَعْدِ مَا جَاۤءَتْهُمُ الْبَيِّنٰتُ بَغْيًا ۢ بَيْنَهُمْ ۚ فَهَدَى اللّٰهُ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا لِمَا اخْتَلَفُوْا فِيْهِ مِنَ الْحَقِّ بِاِذْنِهٖ ۗ وَاللّٰهُ يَهْدِيْ مَنْ يَّشَاۤءُ اِلٰى صِرَاطٍ مُّسْتَقِيْمٍ

kānan-nāsu ummataw wāḥidah(tan), fa ba‘aṡallāhun-nabiyyīna mubasysyirīna wa munżirīn(a), wa anzala ma‘ahumul-kitāba bil-ḥaqqi liyaḥkuma bainan-nāsi fīmakhtalafū fīh(i), wa makhtalafa fīhi illal-lażīna ūtūhu mim ba‘di mā jā'athumul-bayyinātu bagyam bainahum, fahadallāhul-lażīna āmanū limakhtalafū fīhi minal-ḥaqqi bi'iżnih(ī), wallāhu yahdī may yasyā'u ilā ṣirāṭim mustaqīm(in).

Кешеләр (элек) бер халыҡ булған. Шунан һуң Аллаһы Тәғәлә һөйөнөслө хәбәрҙәр һәм иҫкәртмәләр еткерер өсөн пәйғәмбәрҙәр ебәрҙе. Кешеләр араһында үҙ-ара бәхәсләшкән мәсьәләләрҙе хәл итер өсөн, Аллаһ улар менән бергә Хәҡиҡәтте үҙ эсенә алған Китапты иңдерҙе. Һәм айырылышҡандар — үҙ-ара көнсөллөк арҡаһында асыҡ дәлилдәр килеп еткәс, үҙҙәренә (Китап) бирелгән кешеләр генә. Шулай итеп, Аллаһ Үҙ ихтыяры менән иман килтергән кешеләрҙе үҙҙәре бәхәсләшкән хәҡиҡәт тураһында тура юлға күндерә. Аллаһ теләгән кешене тура юлға күндерә.

اَمْ حَسِبْتُمْ اَنْ تَدْخُلُوا الْجَنَّةَ وَلَمَّا يَأْتِكُمْ مَّثَلُ الَّذِيْنَ خَلَوْا مِنْ قَبْلِكُمْ ۗ مَسَّتْهُمُ الْبَأْسَاۤءُ وَالضَّرَّاۤءُ وَزُلْزِلُوْا حَتّٰى يَقُوْلَ الرَّسُوْلُ وَالَّذِيْنَ اٰمَنُوْا مَعَهٗ مَتٰى نَصْرُ اللّٰهِ ۗ اَلَآ اِنَّ نَصْرَ اللّٰهِ قَرِيْبٌ

am ḥasibtum an tadkhulul-jannata wa lammā ya'tikum maṡalul-lażīna khalau min qablikum, massathumul-ba'sā'u waḍ-ḍarrā'u wa zulzilū ḥattā yaqūlar-rasūlu wal-lażīna āmanū ma‘ahū matā naṣrullāh(i), alā inna naṣrallāhi qarīb(un).

Әллә һеҙ үҙегеҙҙән алда килгәндәр кеүек (һынауҙар) һеҙгә әле килмәһә лә, ожмахҡа инәсәкмен тип уйлайһығыҙмы? Уларҙы фәҡирлек, ғазаптар ҡамап алған һәм (төрлө һынауҙар) тетрәндергән, шуға күрә Рәсүл һәм уның менән бергә иман килтергән кешеләр: «Ҡасан Аллаһтың ярҙамы килер?» Иҫегеҙҙә тотоғоҙ, ысынлап та, Аллаһтың ярҙамы яҡын.

يَسْـَٔلُوْنَكَ مَاذَا يُنْفِقُوْنَ ۗ قُلْ مَآ اَنْفَقْتُمْ مِّنْ خَيْرٍ فَلِلْوَالِدَيْنِ وَالْاَقْرَبِيْنَ وَالْيَتٰمٰى وَالْمَسٰكِيْنِ وَابْنِ السَّبِيْلِ ۗ وَمَا تَفْعَلُوْا مِنْ خَيْرٍ فَاِنَّ اللّٰهَ بِهٖ عَلِيْمٌ

yas'alūnaka māżā yunfiqūn(a), qul mā anfaqtum min khairin falil-wālidaini wal-aqrabīna wal-yatāmā wal-masākīni wabnis-sabīl(i), wa mā taf‘alū min khairin fa innallāha bihī ‘alīm(un).

Улар һинән (Мөхәммәттән) нимә сарыф итергә тейешлеге хаҡында һорай. Әйт: «Һеҙ ниндәй генә байлыҡ бирһәгеҙ ҙә, ата-әсәләргә, туғандарға, етемдәргә, ярлыларға һәм сәйәхәттәге кешеләргә тәғәйенләнергә тейеш». Ниндәй генә изгелек ҡылһағыҙ ҙа, ысынлап та, Аллаһ барыһын да белеүсе!

كُتِبَ عَلَيْكُمُ الْقِتَالُ وَهُوَ كُرْهٌ لَّكُمْ ۚ وَعَسٰٓى اَنْ تَكْرَهُوْا شَيْـًٔا وَّهُوَ خَيْرٌ لَّكُمْ ۚ وَعَسٰٓى اَنْ تُحِبُّوْا شَيْـًٔا وَّهُوَ شَرٌّ لَّكُمْ ۗ وَاللّٰهُ يَعْلَمُ وَاَنْتُمْ لَا تَعْلَمُوْنَ ࣖ

kutiba ‘alaikumul-qitālu wa huwa kurhul lakum, wa ‘asā an takrahū syai'aw wa huwa khairul lakum, wa ‘asā an tuḥibbū syai'aw wa huwa syarrul lakum, wallāhu ya‘lamu wa antum lā ta‘lamūn(a).

Һеҙгә рәхәт булмаһа ла, һуғышыу һеҙгә фарыз. Тик бәлки, нимәлер һиңә яҡшы булһа ла, оҡшамауың да, үҙеңә файҙалы булмаһа ла, һиңә нимәлер оҡшауы ла ихтимал. Аллаһ белә, ә һеҙ белмәйһегеҙ.

يَسْـَٔلُوْنَكَ عَنِ الشَّهْرِ الْحَرَامِ قِتَالٍ فِيْهِۗ قُلْ قِتَالٌ فِيْهِ كَبِيْرٌ ۗ وَصَدٌّ عَنْ سَبِيْلِ اللّٰهِ وَكُفْرٌۢ بِهٖ وَالْمَسْجِدِ الْحَرَامِ وَاِخْرَاجُ اَهْلِهٖ مِنْهُ اَكْبَرُ عِنْدَ اللّٰهِ ۚ وَالْفِتْنَةُ اَكْبَرُ مِنَ الْقَتْلِ ۗ وَلَا يَزَالُوْنَ يُقَاتِلُوْنَكُمْ حَتّٰى يَرُدُّوْكُمْ عَنْ دِيْنِكُمْ اِنِ اسْتَطَاعُوْا ۗ وَمَنْ يَّرْتَدِدْ مِنْكُمْ عَنْ دِيْنِهٖ فَيَمُتْ وَهُوَ كَافِرٌ فَاُولٰۤىِٕكَ حَبِطَتْ اَعْمَالُهُمْ فِى الدُّنْيَا وَالْاٰخِرَةِ ۚ وَاُولٰۤىِٕكَ اَصْحٰبُ النَّارِۚ هُمْ فِيْهَا خٰلِدُوْنَ

yas'alūnaka ‘anisy-syahril-ḥarāmi qitālin fīh(i), qul qitālun fīhi kabīr(un), wa ṣaddun ‘an sabīlillāhi wa kufrum bihī wal-masjidil-ḥarām(i), wa ikhrāju ahlihī minhu akbaru ‘indallāh(i), wal-fitnatu akbaru minal-qatl(i), wa lā yazālūna yuqātilūnakum ḥattā yaruddūkum ‘an dīnikum inistaṭā‘ū, wa may yartadid minkum ‘an dīnihī fa yamut wa huwa kāfirun fa ulā'ika ḥabiṭat a‘māluhum fid-dun-yā wal-ākhirah(ti), wa ulā'ika aṣḥābun-nār(i), hum fīhā khālidūn(a).

Һинән (Мөхәммәттән) тыйылған айҙа һуғышыу тураһында һоранылар. Әйт: "Ул айҙа һуғышыу ҙур (гонаһ). Әммә (кешеләрҙе) Аллаһ юлынан ҡаплау, Уға буйһонмау, (кешеләрҙе Оло мәсеткә инергә тыйыу) һәм халыҡты уның тирә-яғынан ҡыуып сығарыу Аллаһ ҡаршыһында ғәйбәт үлтереүҙән ҡаты бәғерлерәк. Әгәр ҙә һеҙҙең арағыҙҙан кем үҙ диненән баш тарта, ә һуңынан кәферлектә үлә, улар донъяла ла, әхирәттә лә ғәмәлдәре бушҡа булыр, ә улар йәһәннәм кешеләре булһа, улар унда мәңге ҡаласаҡ».

اِنَّ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَالَّذِيْنَ هَاجَرُوْا وَجَاهَدُوْا فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ ۙ اُولٰۤىِٕكَ يَرْجُوْنَ رَحْمَتَ اللّٰهِ ۗوَاللّٰهُ غَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ

innal-lażīna āmanū wal-lażīna hājarū wa jāhadū fī sabīlillāh(i), ulā'ika yarjūna raḥmatallāh(i), wallāhu gafūrur raḥīm(un).

Ысынлап та, иман килтергән кешеләр, һижрәт итеп, Аллаһ юлында көрәшкән кешеләр – Аллаһтың рәхмәтен өмөтләнеүселәр. Аллаһ ярлыҡаусы, мәрхәмәтле.

۞ يَسْـَٔلُوْنَكَ عَنِ الْخَمْرِ وَالْمَيْسِرِۗ قُلْ فِيْهِمَآ اِثْمٌ كَبِيْرٌ وَّمَنَافِعُ لِلنَّاسِۖ وَاِثْمُهُمَآ اَكْبَرُ مِنْ نَّفْعِهِمَاۗ وَيَسْـَٔلُوْنَكَ مَاذَا يُنْفِقُوْنَ ەۗ قُلِ الْعَفْوَۗ كَذٰلِكَ يُبَيِّنُ اللّٰهُ لَكُمُ الْاٰيٰتِ لَعَلَّكُمْ تَتَفَكَّرُوْنَۙ

yas'alūnaka ‘anil-khamri wal-maisir(i), qul fīhimā iṡmun kabīrw wa manāfi‘u lin nās(i), wa iṡmuhumā akbaru min naf‘ihimā, wa yas'alūnaka māżā yunfiqūn(a), qulil-‘afw(a), każālika yubayyinullāhu lakumul-āyāti la‘allakum tatafakkarūn(a).

Һинән (Мөхәммәттән) араҡы һәм ҡомарлы уйындар тураһында һораштылар. Әйт: «Икеһендә лә ҙур гонаһ бар, кешеләр өсөн ниндәйҙер файҙа бар. Әммә гонаһ файҙанан ҙурыраҡ». Һәм улар һинән нимә сарыф итергә тейешлеген һорай. «(Кәрәкле нәмәләрҙән) артыҡлыҡ» тип әйтегеҙ. Аллаһы Тәғәлә һеҙгә аяттарын шулай аңлата, һеҙ уйларһығыҙ:

فِى الدُّنْيَا وَالْاٰخِرَةِ ۗ وَيَسْـَٔلُوْنَكَ عَنِ الْيَتٰمٰىۗ قُلْ اِصْلَاحٌ لَّهُمْ خَيْرٌ ۗ وَاِنْ تُخَالِطُوْهُمْ فَاِخْوَانُكُمْ ۗ وَاللّٰهُ يَعْلَمُ الْمُفْسِدَ مِنَ الْمُصْلِحِ ۗ وَلَوْ شَاۤءَ اللّٰهُ لَاَعْنَتَكُمْ اِنَّ اللّٰهَ عَزِيْزٌ حَكِيْمٌ

fid-dun-yā wal-ākhirah(ti), wa yas'alūnaka ‘anil-yatāmā, qul iṣlāḥul lahum khair(un), wa in tukhāliṭūhum fa'ikhwānukum, wallāhu ya‘lamul-mufsida minal-muṣliḥ(i), wa lau syā'allāhu la'a‘natakum innallāha ‘azizun ḥakīm(un).

Донъя һәм әхирәт тураһында. Һинән (Мөхәммәттән) етем балалар тураһында һорайҙар. “Уларҙың хәлен яҡшыртыу яҡшы!” Әгәр һеҙ улар менән аралашһағыҙ, тимәк, улар һеҙҙең ҡәрҙәштәрегеҙ. Аллаһ насарлыҡ ҡылғандарҙы ла, изгелек ҡылғандарҙы ла белә. Аллаһ теләһә, һис шикһеҙ, һеҙгә ауырлыҡтар килтерер. Ысынлап та, Аллаһ ҡөҙрәтле, хикмәтле.

وَلَا تَنْكِحُوا الْمُشْرِكٰتِ حَتّٰى يُؤْمِنَّ ۗ وَلَاَمَةٌ مُّؤْمِنَةٌ خَيْرٌ مِّنْ مُّشْرِكَةٍ وَّلَوْ اَعْجَبَتْكُمْ ۚ وَلَا تُنْكِحُوا الْمُشْرِكِيْنَ حَتّٰى يُؤْمِنُوْا ۗ وَلَعَبْدٌ مُّؤْمِنٌ خَيْرٌ مِّنْ مُّشْرِكٍ وَّلَوْ اَعْجَبَكُمْ ۗ اُولٰۤىِٕكَ يَدْعُوْنَ اِلَى النَّارِ ۖ وَاللّٰهُ يَدْعُوْٓا اِلَى الْجَنَّةِ وَالْمَغْفِرَةِ بِاِذْنِهٖۚ وَيُبَيِّنُ اٰيٰتِهٖ لِلنَّاسِ لَعَلَّهُمْ يَتَذَكَّرُوْنَ ࣖ

wa lā tankiḥul-musyrikāti ḥattā yu'minn(a), wa la'amatum mu'minatun khairum mim musyrikatiw wa lau a‘jabatkum, wa lā tunkiḥul-musyrikīna ḥattā yu'minū, wa la‘abdum mu'minun khairum mim musyrikiw wa lau a‘jabakum, ulā'ika yad‘ūna ilan-nār(i), wallāhu yad‘ū ilal-jannati wal-magfirati bi'iżnih(ī), wa yubayyinu āyātihī lin-nāsi la‘allahum yatażakkarūn(a).

Мөшрик ҡатындарға, улар иман килтермәйенсә, өйләнмәгеҙ. Ысынлап та, йөрәгеңде үҙенә йәлеп итһә лә, мөьмин ҡатын-ҡыҙ ҡолдан яҡшыраҡ. Мөшриктәргә (ирҙәргә) улар иман килтергәнсе (иман килтергән ҡатындарға) өйләнмәгеҙ. Ысынлап та, тоғро ир ҡол мөшрик ир ҡолдан яҡшыраҡ, хатта ул һинең күңелеңде үҙенә тартһа ла. Улар һине йәһәннәмгә саҡыра .

وَيَسْـَٔلُوْنَكَ عَنِ الْمَحِيْضِ ۗ قُلْ هُوَ اَذًىۙ فَاعْتَزِلُوا النِّسَاۤءَ فِى الْمَحِيْضِۙ وَلَا تَقْرَبُوْهُنَّ حَتّٰى يَطْهُرْنَ ۚ فَاِذَا تَطَهَّرْنَ فَأْتُوْهُنَّ مِنْ حَيْثُ اَمَرَكُمُ اللّٰهُ ۗ اِنَّ اللّٰهَ يُحِبُّ التَّوَّابِيْنَ وَيُحِبُّ الْمُتَطَهِّرِيْنَ

wa yas'alūnaka ‘anil-maḥīḍ(i), qul huwa ażā(n), fa‘tazilun-nisā'a fil-maḥīḍ(i), wa lā taqrabūhunna ḥattā yaṭhurn(a), fa'iżā taṭahharna fa'tūhunna min ḥaiṡu amarakumullāh(u), innallāha yuḥibbut-tawwābīna wa yuḥibbul-mutaṭahhirīn(a).

Һәм улар һинән (Мөхәммәттән) күрем тураһында һорай. “Был бысраҡ нәмә”, – тип әйтегеҙ. Шуға күрә айлыҡ ваҡытында ҡатынығыҙҙан йыраҡ тороғоҙ; һәм улар саф булмайынса уларға яҡын килмәгеҙ. Улар пак булғанда, Аллаһ һиңә ҡушҡан ризыҡтар буйынса уларға ҡыҫыл. Ысынлап та, Аллаһ тәүбә итеүселәрҙе ярата, пакланғандарҙы ярата.

نِسَاۤؤُكُمْ حَرْثٌ لَّكُمْ ۖ فَأْتُوْا حَرْثَكُمْ اَنّٰى شِئْتُمْ ۖ وَقَدِّمُوْا لِاَنْفُسِكُمْ ۗ وَاتَّقُوا اللّٰهَ وَاعْلَمُوْٓا اَنَّكُمْ مُّلٰقُوْهُ ۗ وَبَشِّرِ الْمُؤْمِنِيْنَ

nisā'ukum ḥarṡul lakum, fa'tū ḥarṡakum annā syi'tum, wa qaddimū li anfusikum, wattaqullāha wa‘lamū annakum mulāqūh(u), wa basysyiril-mu'minīn(a).

Ҡатындарығыҙ һеҙҙең өсөн баҫыу, шуға күрә баҫыуығыҙға ҡасан һәм нисек теләйһегеҙ, шулай килегеҙ. Ә үҙегеҙ өсөн (нимә яҡшы) өҫтөнлөк бирегеҙ. Аллаһтан ҡурҡығыҙ һәм белегеҙ: һеҙ (ҡасан да булһа) Уның менән осрашырһығыҙ. Иман килтергән кешеләргә һөйөнөслө хәбәр еткер.

وَلَا تَجْعَلُوا اللّٰهَ عُرْضَةً لِّاَيْمَانِكُمْ اَنْ تَبَرُّوْا وَتَتَّقُوْا وَتُصْلِحُوْا بَيْنَ النَّاسِۗ وَاللّٰهُ سَمِيْعٌ عَلِيْمٌ

wa lā taj‘alullāha ‘urḍatal li'aimānikum an tabarrū wa tattaqū wa tuṣliḥū bainan-nās(i), wallāhu samī‘un ‘alīm(un).

Антығыҙҙа Аллаһтың (исемде) изге эштәр ҡылыуға, тәҡүәле булыуға һәм кешеләр араһында татыулыҡ булдырыуға кәртә итеп ҡулланмағыҙ. Аллаһ – ишетеүсе, белеүсе.

لَا يُؤَاخِذُكُمُ اللّٰهُ بِاللَّغْوِ فِيْٓ اَيْمَانِكُمْ وَلٰكِنْ يُّؤَاخِذُكُمْ بِمَا كَسَبَتْ قُلُوْبُكُمْ ۗ وَاللّٰهُ غَفُوْرٌ حَلِيْمٌ

lā yu'ākhiżukumullāhu bil-lagwi fī aimānikum wa lākiy yu'ākhiżukum bimā kasabat qulūbukum, wallāhu gafūrun ḥalīm(un).

Аллаһы Тәғәлә һине аңғармаҫтан биргән антың өсөн түгел, ә йөрәгеңдәге ниәттәр арҡаһында язалай. Аллаһ ярлыҡаусы, мәрхәмәтле.

لِلَّذِيْنَ يُؤْلُوْنَ مِنْ نِّسَاۤىِٕهِمْ تَرَبُّصُ اَرْبَعَةِ اَشْهُرٍۚ فَاِنْ فَاۤءُوْ فَاِنَّ اللّٰهَ غَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ

lil-lażīna yu'lūna min nisā'ihim tarabbuṣu arba‘ati asyhur(in), fa'in fā'ū fa'innalāha gafūrur raḥīm(un).

Ҡатынын алдаған кешеләргә дүрт ай көтөргә тура килә. Һуңынан (ҡатындарына) кире ҡайтһалар, ысынлап та, Алла ярлыҡаусы, рәхимле!

وَاِنْ عَزَمُوا الطَّلَاقَ فَاِنَّ اللّٰهَ سَمِيْعٌ عَلِيْمٌ

wa in ‘azamuṭ-ṭalāqa fa innallāha samī‘un ‘alīm(un).

Әгәр ҙә улар айырылышырға тәүәккәл итһәләр, ысынлап та, Алла ишетеүсе һәм белеүсе!

وَالْمُطَلَّقٰتُ يَتَرَبَّصْنَ بِاَنْفُسِهِنَّ ثَلٰثَةَ قُرُوْۤءٍۗ وَلَا يَحِلُّ لَهُنَّ اَنْ يَّكْتُمْنَ مَا خَلَقَ اللّٰهُ فِيْٓ اَرْحَامِهِنَّ اِنْ كُنَّ يُؤْمِنَّ بِاللّٰهِ وَالْيَوْمِ الْاٰخِرِۗ وَبُعُوْلَتُهُنَّ اَحَقُّ بِرَدِّهِنَّ فِيْ ذٰلِكَ اِنْ اَرَادُوْٓا اِصْلَاحًا ۗوَلَهُنَّ مِثْلُ الَّذِيْ عَلَيْهِنَّ بِالْمَعْرُوْفِۖ وَلِلرِّجَالِ عَلَيْهِنَّ دَرَجَةٌ ۗ وَاللّٰهُ عَزِيْزٌ حَكِيْمٌ ࣖ

wal-muṭallaqātu yatarabbaṣna bi anfusihinna ṡalāṡata qurū'(in), wa lā yaḥillu lahunna ay yaktumna mā khalaqallāhu fī arḥāmihinna in kunna yu'minna billāhi wal-yaumil-ākhir(i), wa bu‘ūlatuhunna aḥaqqu biraddiūhinna fī żālika in arādū iṣlāḥā(n), wa lahunna miṡlul-lażī ‘alaihinna bil-ma‘rūf(i), wa lir-rijāli ‘alaihinna darajah(tun), wallāhu ‘azīzun ḥakīm(un).

Айырылышҡан ҡатындар үҙҙәрен өс тапҡыр ҡороһон тыйырға тейеш. Аллаһ Тәғәләгә һәм Ҡиәмәт көнөнә иман килтерһәләр, уларға Аллаһ ҡарынында барлыҡҡа килтергән нәмәләрҙе йәшерергә ярамай. Ә ирҙәренең шул (осорҙа) уларға ҡайтырға хоҡуғы күберәк, әгәр улар яҡшыртыуҙы теләһә. Ә улар (ҡатын-ҡыҙҙар) тейешле рәүештә үҙҙәренең бурыстары менән тигеҙләнгән хоҡуҡтарға эйә. Әммә ирҙәрҙең уларға ҡарағанда өҫтөнлөктәре бар. Аллаһ ҡөҙрәтле, хикмәтле.

اَلطَّلَاقُ مَرَّتٰنِ ۖ فَاِمْسَاكٌۢ بِمَعْرُوْفٍ اَوْ تَسْرِيْحٌۢ بِاِحْسَانٍ ۗ وَلَا يَحِلُّ لَكُمْ اَنْ تَأْخُذُوْا مِمَّآ اٰتَيْتُمُوْهُنَّ شَيْـًٔا اِلَّآ اَنْ يَّخَافَآ اَلَّا يُقِيْمَا حُدُوْدَ اللّٰهِ ۗ فَاِنْ خِفْتُمْ اَلَّا يُقِيْمَا حُدُوْدَ اللّٰهِ ۙ فَلَا جُنَاحَ عَلَيْهِمَا فِيْمَا افْتَدَتْ بِهٖ ۗ تِلْكَ حُدُوْدُ اللّٰهِ فَلَا تَعْتَدُوْهَا ۚوَمَنْ يَّتَعَدَّ حُدُوْدَ اللّٰهِ فَاُولٰۤىِٕكَ هُمُ الظّٰلِمُوْنَ

aṭ-ṭalāqu marratān(i), fa imsākum bima‘rūfin au tasrīḥum bi'iḥsān(in), wa lā yaḥillu lakum an ta'khużū mimmā ātaitumūhunna syai'an illā ay yakhāfā allā yuqīmā ḥudūdullāh(i), fa in khiftum allā yuqīmā ḥudūdullāh(i) falā junāḥa ‘alaihimā fīmaftadat bih(ī), tilka ḥudūdullāhi falā ta‘tadūhā, wa may yata‘adda ḥudūdullāhi fa'ulā'ika humuẓ-ẓālimūn(a).

Талаҡ (уға һылтанма яһарға мөмкин) ике тапҡыр эшләнә. (Бынан һуң ир ала) яҡшы тотоп, йәки яҡшы ебәрергә. Икеһе лә (ир менән ҡатын) Аллаһы Тәғәләнең ҡанундарын үтәй алмаҫбыҙ тип борсолмаһа, уларға биргән нәмәне кире алыу һиңә хәләл түгел. Әгәр ҙә һеҙ (вали) уларҙы икеһенең дә Аллаһ ҡанундарын үтәй алмауҙары өсөн борсолаһығыҙ икән, тимәк, улар икеһе лә үҙҙәрен ҡотҡарыу өсөн (ҡатын тарафынан) бирелергә тейешле түләүҙә ғәйепле түгел. Аллаһ Тәғәләнең ҡануны шул, уны боҙмағыҙ. Кем Аллаһтың ҡанундарын боҙа, шул залимдар булыр.

فَاِنْ طَلَّقَهَا فَلَا تَحِلُّ لَهٗ مِنْۢ بَعْدُ حَتّٰى تَنْكِحَ زَوْجًا غَيْرَهٗ ۗ فَاِنْ طَلَّقَهَا فَلَا جُنَاحَ عَلَيْهِمَآ اَنْ يَّتَرَاجَعَآ اِنْ ظَنَّآ اَنْ يُّقِيْمَا حُدُوْدَ اللّٰهِ ۗ وَتِلْكَ حُدُوْدُ اللّٰهِ يُبَيِّنُهَا لِقَوْمٍ يَّعْلَمُوْنَ

fa'in ṭallaqahā falā taḥillu lahū mim ba‘du ḥattā tankiḥa zaujan gairah(ū), fa'in ṭallaqahā falā junāḥa ‘alaihimā ay yatarāja‘ā in ẓannā ay yuqīmā ḥudūdullāh(i), tilka ḥudūdullāhi yubayyinuhā liqaumiy ya‘lamūn(a).

Шунан айырылһа (икенсе айырылышҡандан һуң), тимәк, ҡатын икенсе иргә кейәүгә сыҡмайынса, уның өсөн хәләл түгел. Шунан һуң, әгәр икенсе ир уны айырһа, тимәк, улар икеһе өсөн дә (беренсе ир һәм элекке ҡатын) ҡабат өйләнешергә гонаһ юҡ, әгәр улар икеһе лә уйлай, улар алланың ҡанундарын үтәй аласаҡ. Был - Аллаһ Тәғәләнең ғилемлеләргә аңлатҡан ризыҡтары.

وَاِذَا طَلَّقْتُمُ النِّسَاۤءَ فَبَلَغْنَ اَجَلَهُنَّ فَاَمْسِكُوْهُنَّ بِمَعْرُوْفٍ اَوْ سَرِّحُوْهُنَّ بِمَعْرُوْفٍۗ وَلَا تُمْسِكُوْهُنَّ ضِرَارًا لِّتَعْتَدُوْا ۚ وَمَنْ يَّفْعَلْ ذٰلِكَ فَقَدْ ظَلَمَ نَفْسَهٗ ۗ وَلَا تَتَّخِذُوْٓا اٰيٰتِ اللّٰهِ هُزُوًا وَّاذْكُرُوْا نِعْمَتَ اللّٰهِ عَلَيْكُمْ وَمَآ اَنْزَلَ عَلَيْكُمْ مِّنَ الْكِتٰبِ وَالْحِكْمَةِ يَعِظُكُمْ بِهٖ ۗوَاتَّقُوا اللّٰهَ وَاعْلَمُوْٓا اَنَّ اللّٰهَ بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيْمٌ ࣖ

wa iżā ṭallaqtumun-nisā'a fabalagna ajalahunna fa'amsikūhunna bima‘rūfin au sarriḥūhunna bima‘rūf(in), wa lā tumsikūhunna ḍirāral lita‘tadū, wa may yaf‘al żālika faqad ẓalama nafasah(ū), wa lā tattakhiżū āyātillāhi huzuwaw ważkurū ni‘matallāhi ‘alaikum wa mā anzala ‘alaikum minal-kitābi wal-ḥikmati ya‘iẓukum bih(ī), wattaqullāha wa‘lamū annallāha bikulli syai'in ‘alīm(un).

Әгәр ҙә ҡатындарығыҙҙы айырһағыҙ, уларҙың намаҙҙары бөткәнсе, уларҙы яҡшы юл менән тыйығыҙ, йәки яҡшы юл менән айырылышығыҙ (шулай уҡ). Һәм уларҙы тиранлыҡ итеү тигән яуыз ниәт менән тотмағыҙ. Быны эшләгән кеше үҙ-үҙенә золом ҡылған була. Аллаһтың аяттарын мыҫҡыллау өсөн ҡулланмағыҙ. Аллаһ Тәғәләнең һеҙгә биргән ниғмәтен һәм Аллаһ һеҙгә өйрәтер өсөн иңдергәнде, йәғни Китапты (Ҡөрьәнде) һәм Хикмәтте (Сөннәтте) иҫкә төшөрөгөҙ. Аллаһтан ҡурҡығыҙ һәм белегеҙ: Аллаһ барыһын да белеүсе.

وَاِذَا طَلَّقْتُمُ النِّسَاۤءَ فَبَلَغْنَ اَجَلَهُنَّ فَلَا تَعْضُلُوْهُنَّ اَنْ يَّنْكِحْنَ اَزْوَاجَهُنَّ اِذَا تَرَاضَوْا بَيْنَهُمْ بِالْمَعْرُوْفِ ۗ ذٰلِكَ يُوْعَظُ بِهٖ مَنْ كَانَ مِنْكُمْ يُؤْمِنُ بِاللّٰهِ وَالْيَوْمِ الْاٰخِرِ ۗ ذٰلِكُمْ اَزْكٰى لَكُمْ وَاَطْهَرُ ۗ وَاللّٰهُ يَعْلَمُ وَاَنْتُمْ لَا تَعْلَمُوْنَ

wa iżā ṭallaqtumun-nisā'a fabalagna ajalahunna falā ta‘ḍulūhunna ay yankiḥna azwājahunna iżā tarāḍau bainahum bil-ma‘rūf(i), żālika yū‘aẓu bihī man kāna minkum yu'minu billāhi wal-yaumil-ākhir(i), żālikum azkā lakum wa aṭhar(u), wallāhu ya‘lamu wa antum lā ta‘lamūn(a).

Әгәр ҙә һеҙ ҡатындарығыҙҙы айырһағыҙ, тимәк, улар үҙ ризалығына еткән, әгәр улар араһында яҡшы рәүештә ярашыу урынлашҡан булһа, буласаҡ ирҙәренә өйләнергә ҡамасауламағыҙ. Һеҙҙең арағыҙҙа Аллаһҡа һәм Әхирәт көнөнә иман килтергән кешеләргә шулай кәңәш ителә. Ул һеҙҙең өсөн сафыраҡ та, таҙараҡ та. Аллаһ белә, ә һеҙ белмәйһегеҙ.

۞ وَالْوٰلِدٰتُ يُرْضِعْنَ اَوْلَادَهُنَّ حَوْلَيْنِ كَامِلَيْنِ لِمَنْ اَرَادَ اَنْ يُّتِمَّ الرَّضَاعَةَ ۗ وَعَلَى الْمَوْلُوْدِ لَهٗ رِزْقُهُنَّ وَكِسْوَتُهُنَّ بِالْمَعْرُوْفِۗ لَا تُكَلَّفُ نَفْسٌ اِلَّا وُسْعَهَا ۚ لَا تُضَاۤرَّ وَالِدَةٌ ۢبِوَلَدِهَا وَلَا مَوْلُوْدٌ لَّهٗ بِوَلَدِهٖ وَعَلَى الْوَارِثِ مِثْلُ ذٰلِكَ ۚ فَاِنْ اَرَادَا فِصَالًا عَنْ تَرَاضٍ مِّنْهُمَا وَتَشَاوُرٍ فَلَا جُنَاحَ عَلَيْهِمَا ۗوَاِنْ اَرَدْتُّمْ اَنْ تَسْتَرْضِعُوْٓا اَوْلَادَكُمْ فَلَا جُنَاحَ عَلَيْكُمْ اِذَا سَلَّمْتُمْ مَّآ اٰتَيْتُمْ بِالْمَعْرُوْفِۗ وَاتَّقُوا اللّٰهَ وَاعْلَمُوْٓا اَنَّ اللّٰهَ بِمَا تَعْمَلُوْنَ بَصِيْرٌ

wal-wālidātu yurḍi‘na aulādahunna ḥaulaini kāmilaini liman arāda ay yutimmar-raḍā‘ah(ta), wa ‘alal-maulūdi lahū rizquhunna wa kiswatuhunna bil-ma‘rūf(i), lā tukallafu nafsun illā wus‘ahā, lā tuḍārra wālidatum biwaladihā wa lā maulūdul lahū biwaladihī wa ‘alal-wāriṡi miṡlu żālik(a), fa'in arādā fiṣālan ‘an tarāḍim minhumā wa tasyāwurin falā junāḥa ‘alaihimā, wa in arattum an tastarḍi‘ū aulādakum falā junāḥa ‘alaikum iżā sallamtum mā ātaitum bil-ma‘rūf(i), wattaqullāha wa‘lamū annallāha bimā ta‘malūna baṣīr(un).

Ә әсәләр балаларын тулыһынса ике йыл имеҙергә тейеш, кем тулыһынса имеҙергә теләй. Ә атай кешенең бурысы – уларҙы тәьмин итеү, тейешле кимәлдә кейендереү. Кешегә күтәрә алмаҫлыҡ йөк йөкләнмәй. Әсә балаһы арҡаһында ғазапланмаһын, атай ҙа балаһы арҡаһында (ғазапланмаһын). Вариҫтар ҙа (бурыслы) шулай ҙа. Әгәр икеһе лә үҙ-ара килешеп, фекер алышып, имеҙергә теләһә, тимәк, икеһенең дә гонаһы юҡ. Ә инде балаңды башҡа кешегә имеҙергә теләһәң, тимәк, һинең тейешле рәүештә түләү биреүеңдә гонаһ юҡ. Аллаһтан ҡурҡығыҙ һәм белегеҙ: Аллаһ һеҙҙең ҡылған эштәрегеҙҙе күреп тора.

وَالَّذِيْنَ يُتَوَفَّوْنَ مِنْكُمْ وَيَذَرُوْنَ اَزْوَاجًا يَّتَرَبَّصْنَ بِاَنْفُسِهِنَّ اَرْبَعَةَ اَشْهُرٍ وَّعَشْرًا ۚ فَاِذَا بَلَغْنَ اَجَلَهُنَّ فَلَا جُنَاحَ عَلَيْكُمْ فِيْمَا فَعَلْنَ فِيْٓ اَنْفُسِهِنَّ بِالْمَعْرُوْفِۗ وَاللّٰهُ بِمَا تَعْمَلُوْنَ خَبِيْرٌ

wal-lażīna yutawaffauna minkum wa yażarūna azwājay yatarabbaṣna bi'anfusihinna arba‘ata asyhuriw wa ‘asyrā(n), fa'iżā balagna ajalahunna falā junāḥa ‘alaikum fīmā fa‘alna fī anfusihinna bil-ma‘rūf(i),wallāhu bimā ta‘malūna khabīr(un).

Һеҙҙең арағыҙҙан вафат булып, ҡатындарын ҡалдырғандар дүрт ай ун көн көтһендәр. Һуңынан улар намаҙҙарына (аҙағына) еткәс, улар үҙҙәренә тейешле рәүештә ҡылған эштәренә ҡарата һеҙгә бер ниндәй ҙә гонаһ юҡ. Аллаһ һинең нимә икәнлегеңде белеп тора .

وَلَا جُنَاحَ عَلَيْكُمْ فِيْمَا عَرَّضْتُمْ بِهٖ مِنْ خِطْبَةِ النِّسَاۤءِ اَوْ اَكْنَنْتُمْ فِيْٓ اَنْفُسِكُمْ ۗ عَلِمَ اللّٰهُ اَنَّكُمْ سَتَذْكُرُوْنَهُنَّ وَلٰكِنْ لَّا تُوَاعِدُوْهُنَّ سِرًّا اِلَّآ اَنْ تَقُوْلُوْا قَوْلًا مَّعْرُوْفًا ەۗ وَلَا تَعْزِمُوْا عُقْدَةَ النِّكَاحِ حَتّٰى يَبْلُغَ الْكِتٰبُ اَجَلَهٗ ۗوَاعْلَمُوْٓا اَنَّ اللّٰهَ يَعْلَمُ مَا فِيْٓ اَنْفُسِكُمْ فَاحْذَرُوْهُ ۚوَاعْلَمُوْٓا اَنَّ اللّٰهَ غَفُوْرٌ حَلِيْمٌ ࣖ

wa lā junāḥa ‘alaikum fīmā ‘arraḍtum bihī min khiṭbatin-nisā'i au aknantum fī anfusikum, ‘alimallāhu annakum satażkurūnahunna wa lākil lā tuwā‘idūhunna sirran illā an taqūlū qaulam ma‘rūfā(n), wa lā ta‘zimū ‘uqdatan-nikāḥi ḥattā yablugal-kitābu ajalah(ū), wa‘lamū annallāha ya‘lamu mā fī anfusikum faḥżarūh(u), wa‘lamū annallāha gafūrun ḥalīm(un).

Әгәр ҙә һеҙ уларға өйләнергә тәҡдим итһәгеҙ йәки күңелегеҙҙә (теләктәрегеҙҙе) йәшерһәгеҙ, һеҙгә бер ниндәй ҙә гонаһ юҡ. Аллаһы Тәғәлә белә: һин уларға был хаҡта телгә алаһың. Әммә улар менән йәшерен рәүештә килешеү төҙөмәгеҙ, тик матур һүҙҙәр һөйләшеүҙән башҡа. Һәм идда осоро бөткәнсе никах килешеүен төҙөмәгеҙ. Белегеҙ: Аллаһ һеҙҙең күңелдәрегеҙҙәгеләрҙе белә, шуға күрә Унан ҡурҡығыҙ. Һәм шуны белегеҙ: Аллаһ бик ярлыҡаусы һәм түҙемле.

لَا جُنَاحَ عَلَيْكُمْ اِنْ طَلَّقْتُمُ النِّسَاۤءَ مَا لَمْ تَمَسُّوْهُنَّ اَوْ تَفْرِضُوْا لَهُنَّ فَرِيْضَةً ۖ وَّمَتِّعُوْهُنَّ عَلَى الْمُوْسِعِ قَدَرُهٗ وَعَلَى الْمُقْتِرِ قَدَرُهٗ ۚ مَتَاعًا ۢبِالْمَعْرُوْفِۚ حَقًّا عَلَى الْمُحْسِنِيْنَ

lā junāḥa ‘alaikum in ṭallaqtumun-nisā'a mā lam tamassūhunna au tafriḍū lahunna farīḍah(tan), wa matti‘ūhunna ‘alal-mūsi‘i qadaruhū wa ‘alal-muqtiri qadaruhū matā‘am bil-ma‘rūf(i), ḥaqqan ‘alal-muḥsinīn(a).

Ҡатындарығыҙға теймәйенсә һәм мәһәрҙәрен билдәләмәйенсә айырылышһағыҙ, һеҙгә бер ниндәй ҙә гонаһ юҡ. Һәм уларға мөтғәт насип ит, мөмкинлектәре булғандарға ла, мөмкинлектәре булмағандарға ла, йәғни тейешле рәүештә бир, был изгелек ҡылғандарға фарыз булып тора.

وَاِنْ طَلَّقْتُمُوْهُنَّ مِنْ قَبْلِ اَنْ تَمَسُّوْهُنَّ وَقَدْ فَرَضْتُمْ لَهُنَّ فَرِيْضَةً فَنِصْفُ مَا فَرَضْتُمْ اِلَّآ اَنْ يَّعْفُوْنَ اَوْ يَعْفُوَا الَّذِيْ بِيَدِهٖ عُقْدَةُ النِّكَاحِ ۗ وَاَنْ تَعْفُوْٓا اَقْرَبُ لِلتَّقْوٰىۗ وَلَا تَنْسَوُا الْفَضْلَ بَيْنَكُمْ ۗ اِنَّ اللّٰهَ بِمَا تَعْمَلُوْنَ بَصِيْرٌ

wa in ṭallaqtumūhunna min qabli an tamassūhunna wa qad faraḍtum lahunna farīḍatan faniṣfu mā faraḍtum illā ay ya‘fūna au ya‘fuwal-lażī biyadihī ‘uqdatun-nikāḥ(i), wa an ta‘fū aqrabu lit-taqwā, wa lā tansawul-faḍla bainakum, innallāha bimā ta‘malūna baṣīr(un).

Әгәр ҙә һеҙ уларҙы айырып, һеҙ тейгәнсе (ҡыҫылыу), хатта һеҙ инде билдәләгән Махар, тимәк, (түләү) яртыһы һеҙ билдәләгән, әгәр улар (бушлай) йәки азат ителгән кеше, улар ҡулында никах килешүе. Азатлыҡ тәҡүәлеккә яҡыныраҡ. Һәм арағыҙҙағы изгелекте онотмағыҙ. Ысынлап та, Аллаһ һеҙҙең ҡылған эштәрегеҙҙе күреп тора.

حَافِظُوْا عَلَى الصَّلَوٰتِ وَالصَّلٰوةِ الْوُسْطٰى وَقُوْمُوْا لِلّٰهِ قٰنِتِيْنَ

Ḥāfiẓū ‘alaṣ-ṣalawāti waṣ-ṣalātil-wusṭā, wa qūmū lillāhi qānitīn(a).

Бөтә намаҙҙарҙы һәм үстә намаҙҙарын үтәгеҙ. Аллаһ өсөн тантаналы рәүештә доға ҡылығыҙ.

فَاِنْ خِفْتُمْ فَرِجَالًا اَوْ رُكْبَانًا ۚ فَاِذَآ اَمِنْتُمْ فَاذْكُرُوا اللّٰهَ كَمَا عَلَّمَكُمْ مَّا لَمْ تَكُوْنُوْا تَعْلَمُوْنَ

fa'in khiftum farijālan au rukbānā(n), fa'iżā amintum fażkurullāha kamā ‘allamakum mā lam takūnū ta‘lamūn(a).

Әгәр (хәүефтән) ҡурҡһағыҙ, йәйәү йәки машинала йөрөгәндә намаҙ уҡығыҙ. Шунан, имен булғас, Аллаһты иҫкә алығыҙ (доға ҡылығыҙ), сөнки Ул һеҙгә белмәгән нәмәләрҙе өйрәтте.

وَالَّذِيْنَ يُتَوَفَّوْنَ مِنْكُمْ وَيَذَرُوْنَ اَزْوَاجًاۖ وَّصِيَّةً لِّاَزْوَاجِهِمْ مَّتَاعًا اِلَى الْحَوْلِ غَيْرَ اِخْرَاجٍ ۚ فَاِنْ خَرَجْنَ فَلَا جُنَاحَ عَلَيْكُمْ فِيْ مَا فَعَلْنَ فِيْٓ اَنْفُسِهِنَّ مِنْ مَّعْرُوْفٍۗ وَاللّٰهُ عَزِيْزٌ حَكِيْمٌ

wal-lażīna yutawaffauna minkum wa yażarūna azwājā(n), waṣiyyatal li'azwājihim matā‘an ilal-ḥauli gaira ikhrāj(in), fa'in kharajna falā junāḥa ‘alaikum fī mā fa‘alna fī anfusihinna mim ma‘rūf(in), wallāhu ‘azīzun ḥakīm(un).

Һеҙҙең арағыҙҙан үлеп, ҡатындарын ҡалдырғандар ҡатындарына васыят итһендәр, (йәғни) уларҙы (өйҙән) сығармайынса бер йылға тиклем алифат бирһендәр. Әгәр ҙә улар (үҙ көстәре менән) сығып китһә, һиңә улар үҙҙәренә яҡшы эштәрҙә эшләгән гонаһтар юҡ. Аллаһ ҡөҙрәтле, хикмәтле.

وَلِلْمُطَلَّقٰتِ مَتَاعٌ ۢبِالْمَعْرُوْفِۗ حَقًّا عَلَى الْمُتَّقِيْنَ

wa lil-muṭallaqāti matā‘um bil-ma‘rūf(i), ḥaqqan ‘alal-muttaqīn(a).

Ә айырылышҡан ҡатындарға тейешле рәүештә мөтғәт бирелергә тейеш, тәҡүәле кешегә фарыз итеп бирелергә тейеш.

كَذٰلِكَ يُبَيِّنُ اللّٰهُ لَكُمْ اٰيٰتِهٖ لَعَلَّكُمْ تَعْقِلُوْنَ ࣖ

każālika yubayyinullāhu lakum āyātihī la‘allakum ta‘qilūn(a).

Шулай итеп, Аллаһ Тәғәлә һеҙгә Үҙенең аяттарын аңлатып бирә, һеҙ аңларһығыҙ.

۞ اَلَمْ تَرَ اِلَى الَّذِيْنَ خَرَجُوْا مِنْ دِيَارِهِمْ وَهُمْ اُلُوْفٌ حَذَرَ الْمَوْتِۖ فَقَالَ لَهُمُ اللّٰهُ مُوْتُوْا ۗ ثُمَّ اَحْيَاهُمْ ۗ اِنَّ اللّٰهَ لَذُوْ فَضْلٍ عَلَى النَّاسِ وَلٰكِنَّ اَكْثَرَ النَّاسِ لَا يَشْكُرُوْنَ

alam tara ilal-lażīna kharajū min diyārihim wa hum ulūfun ḥażaral-maut(i), faqāla lahumullāhu mūtū, ṡumma aḥyāhum, inallāha lażū faḍlin ‘alan-nāsi wa lākinna akṡaran-nāsi lā yasykurūn(a).

Үлемдән ҡурҡып, тыуған ҡалаларын ташлап киткән меңәрләгән кешеләргә иғтибар итмәнегеҙме? Шунан Аллаһ уларға: «Үлегеҙ!» Шунан һуң Аллаһ Тәғәлә уларға ғүмер бирҙе. Ысынлап та, Аллаһы Тәғәлә кешеләргә бүләктәр бирә, ләкин күпселек кешеләр шөкөр итмәй.

وَقَاتِلُوْا فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ وَاعْلَمُوْٓا اَنَّ اللّٰهَ سَمِيْعٌ عَلِيْمٌ

wa qātilū fī sabīlillāhi wa‘lamū annallāha samī‘un ‘alīm(un).

Аллаһ юлында һуғышығыҙ һәм белегеҙ: Аллаһ барыһын да ишетеүсе һәм белеүсе!»

مَنْ ذَا الَّذِيْ يُقْرِضُ اللّٰهَ قَرْضًا حَسَنًا فَيُضٰعِفَهٗ لَهٗٓ اَضْعَافًا كَثِيْرَةً ۗوَاللّٰهُ يَقْبِضُ وَيَبْصُۣطُۖ وَاِلَيْهِ تُرْجَعُوْنَ

man żal-lażī yuqriḍullāha qarḍan ḥasanan fayuḍā‘ifahū lahū aḍ‘āfan kaṡīrah(tan), wallāhu yaqbiḍu wa yabsuṭ(u), wa ilaihi turja‘ūn(a).

Кем дә кем Аллаһҡа яҡшы бурысҡа бирһә, Аллаһ уның хафаһын күп тапҡырға арттырыр. Аллаһ ризыҡты тотҡарлай һәм киңәйтә, һеҙ Уға ҡайтарыласаҡһығыҙ.

اَلَمْ تَرَ اِلَى الْمَلَاِ مِنْۢ بَنِيْٓ اِسْرَاۤءِيْلَ مِنْۢ بَعْدِ مُوْسٰىۘ اِذْ قَالُوْا لِنَبِيٍّ لَّهُمُ ابْعَثْ لَنَا مَلِكًا نُّقَاتِلْ فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ ۗ قَالَ هَلْ عَسَيْتُمْ اِنْ كُتِبَ عَلَيْكُمُ الْقِتَالُ اَلَّا تُقَاتِلُوْا ۗ قَالُوْا وَمَا لَنَآ اَلَّا نُقَاتِلَ فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ وَقَدْاُخْرِجْنَا مِنْ دِيَارِنَا وَاَبْنَاۤىِٕنَا ۗ فَلَمَّا كُتِبَ عَلَيْهِمُ الْقِتَالُ تَوَلَّوْا اِلَّا قَلِيْلًا مِّنْهُمْ ۗوَاللّٰهُ عَلِيْمٌ ۢبِالظّٰلِمِيْنَ

alam tara ilal-mala'i mim banī isrā'īla mim ba‘di mūsā, iż qālū linabiyyil lahumub‘aṡ lanā malikan nuqātil fī sabīlillāh(i), qāla hal ‘asaitum in kutiba ‘alaikumul-qitālu allā tuqātilū, qālū wa mā lanā allā nuqātila fī sabīlillāhi wa qad ukhrijnā min diyārinā wa abnā'inā, falammā kutiba ‘alaihimul-qitālu tawallau illā qalīlam minhum, wallāhu ‘alīmum biẓ-ẓālimīn(a).

Муса үлгәндән һуң, Исраил балаларының етәкселәренә иғтибар итмәнегеҙме, улар пәйғәмбәрҙәренә: «Беҙгә батша тәғәйенлә, беҙ Аллаһ юлында һуғышырбыҙ», – тинеләр. Уларҙың пәйғәмбәре: «Әгәр ҙә һеҙгә һуғыш фарыз булһа, һеҙ ҙә һуғышмаҫ инегеҙме?» Улар: «Беҙ тыуған ҡалаларыбыҙҙан ҡыуылып, балаларыбыҙҙан (айырылып) тороп, ни өсөн Аллаһ юлында һуғышмайбыҙ?» Әммә уларға һуғыш йөкмәтелгәс, улар, аҙ ғына һанлы кешеләрҙән башҡа, кире боролдолар. Аллаһ залимдарҙы белеп тора.

وَقَالَ لَهُمْ نَبِيُّهُمْ اِنَّ اللّٰهَ قَدْ بَعَثَ لَكُمْ طَالُوْتَ مَلِكًا ۗ قَالُوْٓا اَنّٰى يَكُوْنُ لَهُ الْمُلْكُ عَلَيْنَا وَنَحْنُ اَحَقُّ بِالْمُلْكِ مِنْهُ وَلَمْ يُؤْتَ سَعَةً مِّنَ الْمَالِۗ قَالَ اِنَّ اللّٰهَ اصْطَفٰىهُ عَلَيْكُمْ وَزَادَهٗ بَسْطَةً فِى الْعِلْمِ وَالْجِسْمِ ۗ وَاللّٰهُ يُؤْتِيْ مُلْكَهٗ مَنْ يَّشَاۤءُ ۗ وَاللّٰهُ وَاسِعٌ عَلِيْمٌ

wa qāla lahum nabiyyuhum innallāha qad ba‘aṡa lakum ṭālūta malikā(n), qālū annā yakūnu lahul-mulku ‘alainā wa naḥnu aḥaqqu bil-mulki minhu wa lam yu'ta sa‘atam minal-māl(i), qāla innallāhaṣṭafāhu ‘alaikum wa zādahū basṭatan fil-‘ilmi wal-jism(i), wallāhu yu'tī mulkahū may yasyā'(u), wallāhu wāsi‘un ‘alīm(un).

Пәйғәмбәрҙәре уларға: «Ысынлап та, Аллаһ Талутты һеҙҙең батша итеп ҡуйҙы», — тине. Улар: «Беҙ унан батшалыҡҡа хоҡуҡлыраҡ булғанда, уға күп байлыҡ бирелмәгән саҡта, Талут беҙҙең өҫтөбөҙҙәге батшалыҡты нисек алды?» (Пәйғәмбәребеҙ) яуап бирҙе: «Аллаһ уны һеҙҙең өсөн һайланы һәм һеҙгә юғары белем һәм физик һәләттәр бирҙе». Аллаһ Үҙ батшалығын теләгән кешегә бирә, һәм Аллаһ – бөтә нәмәне уратып алыусы, белеүсе.

وَقَالَ لَهُمْ نَبِيُّهُمْ اِنَّ اٰيَةَ مُلْكِهٖٓ اَنْ يَّأْتِيَكُمُ التَّابُوْتُ فِيْهِ سَكِيْنَةٌ مِّنْ رَّبِّكُمْ وَبَقِيَّةٌ مِّمَّا تَرَكَ اٰلُ مُوْسٰى وَاٰلُ هٰرُوْنَ تَحْمِلُهُ الْمَلٰۤىِٕكَةُ ۗ اِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَاٰيَةً لَّكُمْ اِنْ كُنْتُمْ مُّؤْمِنِيْنَ ࣖ

wa qāla lahum nabiyyuhum inna āyata mulkihī ay ya'tiyakumut-tābūtu fīhi sakīnatum mir rabbikum wa baqiyyatum mimmā taraka ālu mūsā wa ālu hārūna taḥmiluhul-malā'ikah(tu), inna fī żālika la āyatal lakum in kuntum mu'minīn(a).

Һәм уларҙың пәйғәмбәре: «Ысынлап та, Уның батшалығының билдәһе – һеҙгә Раббығыҙҙан именлек булған кәмәнең килеүе һәм фәрештәләр килтергән Муса һәм Һарун ғаиләһенең ҡалдыҡтары.

فَلَمَّا فَصَلَ طَالُوْتُ بِالْجُنُوْدِ قَالَ اِنَّ اللّٰهَ مُبْتَلِيْكُمْ بِنَهَرٍۚ فَمَنْ شَرِبَ مِنْهُ فَلَيْسَ مِنِّيْۚ وَمَنْ لَّمْ يَطْعَمْهُ فَاِنَّهٗ مِنِّيْٓ اِلَّا مَنِ اغْتَرَفَ غُرْفَةً ۢبِيَدِهٖ ۚ فَشَرِبُوْا مِنْهُ اِلَّا قَلِيْلًا مِّنْهُمْ ۗ فَلَمَّا جَاوَزَهٗ هُوَ وَالَّذِيْنَ اٰمَنُوْا مَعَهٗۙ قَالُوْا لَا طَاقَةَ لَنَا الْيَوْمَ بِجَالُوْتَ وَجُنُوْدِهٖ ۗ قَالَ الَّذِيْنَ يَظُنُّوْنَ اَنَّهُمْ مُّلٰقُوا اللّٰهِ ۙ كَمْ مِّنْ فِئَةٍ قَلِيْلَةٍ غَلَبَتْ فِئَةً كَثِيْرَةً ۢبِاِذْنِ اللّٰهِ ۗ وَاللّٰهُ مَعَ الصّٰبِرِيْنَ

falammā faṣala ṭālūtu bil-junūd(i), qāla innallāha mubtalīkum binahar(in), faman syariba minhu falaisa minnī, wa mal lam yaṭ‘amhu fa innahū minnī illā manigtarafa gurfatam biyadih(ī), fa syaribū minhu illā qalīlam minhum, falammā jāwazahū huwa wal-lażīna āmanū ma‘ah(ū), qālū lā ṭāqata lanal-yauma bijālūta wa junūdih(ī), qālal-lażīna yaẓunnūna annahum mulāqullāh(i), kam min fi'atin qalīlatin galabat fi'atan kaṡīratam bi'iżnillāh(i), wallāhu ma‘aṣ-ṣābirīn(a).

Шулай итеп, Талут үҙенең ғәскәрен алып килгәс, ул: «Аллаһ һеҙҙе йылға менән һынар. Шулай итеп, кем (уның һыуын эсһә), ул минең эйәрсәнем түгел. Ләкин бер нисәүһенән башҡа улар уны эстеләр. Ул (Талут) һәм уның менән бергә иман килтергәндәр йылға аша сыҡҡас, улар: «Беҙ бөгөн Джалутҡа һәм уның ғәскәренә ҡаршы көслө түгелбеҙ», — тинеләр. Аллаһ менән осрашасаҡтарына ышанғандар: «Аллаһ рөхсәте менән күпме бәләкәй төркөмдәр ҙур төркөмдәрҙе еңде», — тиҙәр. Аллаһ сабыр итеүселәр менән бергә.

وَلَمَّا بَرَزُوْا لِجَالُوْتَ وَجُنُوْدِهٖ قَالُوْا رَبَّنَآ اَفْرِغْ عَلَيْنَا صَبْرًا وَّثَبِّتْ اَقْدَامَنَا وَانْصُرْنَا عَلَى الْقَوْمِ الْكٰفِرِيْنَ ۗ

wa lammā barazū lijālūta wa junūdihī qālū rabbanā afrig ‘alainā ṣabraw wa ṡabbit aqdāmanā wanṣurnā ‘alal-qaumil-kāfirīn(a).

Йәлүт һәм уның ғәскәренә ҡаршы алға сыҡҡас, улар: «Раббыбыҙ, беҙгә сабырлыҡ бир, аҙымдарыбыҙҙы нығыт һәм кафырҙарға ҡаршы торорға ярҙам ит», — тип доға ҡылдылар.

فَهَزَمُوْهُمْ بِاِذْنِ اللّٰهِ ۗوَقَتَلَ دَاوٗدُ جَالُوْتَ وَاٰتٰىهُ اللّٰهُ الْمُلْكَ وَالْحِكْمَةَ وَعَلَّمَهٗ مِمَّا يَشَاۤءُ ۗ وَلَوْلَا دَفْعُ اللّٰهِ النَّاسَ بَعْضَهُمْ بِبَعْضٍ لَّفَسَدَتِ الْاَرْضُ وَلٰكِنَّ اللّٰهَ ذُوْ فَضْلٍ عَلَى الْعٰلَمِيْنَ

fahazamūhum bi'iżnillāh(i), wa qatala dāwūdu jālūta wa ātāhullāhul-mulka wal-ḥikmata wa ‘allamahū mimmā yasyā'(u), wa lau lā daf‘ullāhin-nāsa ba‘ḍahum biba‘ḍil lafasadatil-arḍu wa lākinnallāha żū faḍlin ‘alal-‘ālamīn(a).

Шулай итеп, Аллаһ рөхсәте менән уны еңделәр, Дауыт Жалутты үлтерҙе. Шунан һуң Аллаһ уға (Дауытҡа) батшалыҡ, хикмәт бирҙе һәм уға үҙе теләгәнде өйрәтте. Әгәр ҙә Аллаһы Тәғәлә ҡайһы бер кешеләрҙе икенселәре менән бергә яҡламаһа, был ер, һис шикһеҙ, һәләк буласаҡ. Әммә Аллаһтың бөтә тәбиғәткә лә рәхмәте бар.

تِلْكَ اٰيٰتُ اللّٰهِ نَتْلُوْهَا عَلَيْكَ بِالْحَقِّ ۗ وَاِنَّكَ لَمِنَ الْمُرْسَلِيْنَ ۔

tilka āyātullāhi natlūhā ‘alaika bil-ḥaqq(i), wa innaka laminal-mursalīn(a).

Был Аллаһтың аяттары, Беҙ уларҙы һиңә дөрөҫ уҡыйбыҙ һәм һин (Мөхәммәт) ысынлап та рәсүл.

۞ تِلْكَ الرُّسُلُ فَضَّلْنَا بَعْضَهُمْ عَلٰى بَعْضٍۘ مِنْهُمْ مَّنْ كَلَّمَ اللّٰهُ وَرَفَعَ بَعْضَهُمْ دَرَجٰتٍۗ وَاٰتَيْنَا عِيْسَى ابْنَ مَرْيَمَ الْبَيِّنٰتِ وَاَيَّدْنٰهُ بِرُوْحِ الْقُدُسِۗ وَلَوْ شَاۤءَ اللّٰهُ مَا اقْتَتَلَ الَّذِيْنَ مِنْۢ بَعْدِهِمْ مِّنْۢ بَعْدِ مَا جَاۤءَتْهُمُ الْبَيِّنٰتُ وَلٰكِنِ اخْتَلَفُوْا فَمِنْهُمْ مَّنْ اٰمَنَ وَمِنْهُمْ مَّنْ كَفَرَ ۗوَلَوْ شَاۤءَ اللّٰهُ مَا اقْتَتَلُوْاۗ وَلٰكِنَّ اللّٰهَ يَفْعَلُ مَا يُرِيْدُ ࣖ

tilkar-rusulu faḍḍalnā ba‘ḍahum ‘alā ba‘ḍ(in), minhum man kallamallāhu wa rafa‘a ba‘ḍahum darajāt(in), wa ātainā ‘īsabna maryamal-bayyināti wa ayyadnāhu birūḥil-qudus(i), wa lau syā'allāhu maqtatalal-lażīna mim ba‘dihim mim ba‘di mā jā'athumul-bayyinātu wa lākinikhtalafū fa minhum man āmana wa minhum man kafar(a), wa lau syā'allāhu maqtatalū, wa lākinnallāha yaf‘alu mā yurīd(u).

Пәйғәмбәрҙәрҙең ҡайһы берҙәрен башҡаларынан өҫтөнлөк бирҙек. Улар араһында Аллаһ Тәғәлә (туранан-тура) һөйләшкән кешеләр ҙә, бер нисә дәрәжәгә күтәргән кешеләр ҙә бар. Беҙ Мәрйәм улы Ғайсаға бер нисә мөғжизә бирҙек һәм уны Изге Рух менән нығыттыҡ. Әгәр Аллаһ теләһә, уларҙан һуң да кешеләр үлтермәҫ ине, уларға дәлилдәр килеп еткәс. Ләкин улар айырылып торҙо, шуға күрә уларҙың ҡайһы берҙәре иман килтерҙе, ҡайһылары инҡар итте. Аллаһ бирһә, кеше үлтермәҫтәр. Әммә Аллаһы Тәғәлә үҙенең ихтыяры буйынса эшләй.

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْٓا اَنْفِقُوْا مِمَّا رَزَقْنٰكُمْ مِّنْ قَبْلِ اَنْ يَّأْتِيَ يَوْمٌ لَّا بَيْعٌ فِيْهِ وَلَا خُلَّةٌ وَّلَا شَفَاعَةٌ ۗوَالْكٰفِرُوْنَ هُمُ الظّٰلِمُوْنَ

yā ayyuhal-lażīna āmanū anfiqū mimmā razaqnākum min qabli ay ya'tiya yaumul lā bai‘un fīhi wa lā khullatuw wa lā syafā‘ah(tun), wal-kāfirūna humuẓ-ẓālimūn(a).

Эй һеҙ, иман килтергән кешеләр! Һатып алыу-һатыу, дуҫлыҡ һәм шәфәғәт булмаясаҡ көн килеп еткәнсе, Беҙ биргән ризыҡтың бер өлөшөн һалығыҙ. Иман килтермәгәндәр — залимдар.

اَللّٰهُ لَآ اِلٰهَ اِلَّا هُوَۚ اَلْحَيُّ الْقَيُّوْمُ ەۚ لَا تَأْخُذُهٗ سِنَةٌ وَّلَا نَوْمٌۗ لَهٗ مَا فِى السَّمٰوٰتِ وَمَا فِى الْاَرْضِۗ مَنْ ذَا الَّذِيْ يَشْفَعُ عِنْدَهٗٓ اِلَّا بِاِذْنِهٖۗ يَعْلَمُ مَا بَيْنَ اَيْدِيْهِمْ وَمَا خَلْفَهُمْۚ وَلَا يُحِيْطُوْنَ بِشَيْءٍ مِّنْ عِلْمِهٖٓ اِلَّا بِمَا شَاۤءَۚ وَسِعَ كُرْسِيُّهُ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضَۚ وَلَا يَـُٔوْدُهٗ حِفْظُهُمَاۚ وَهُوَ الْعَلِيُّ الْعَظِيْمُ

allāhu lā ilāha illā huw(a), al-ḥayyul-qayyūm(u), lā ta'khużuhū sinatuw wa lā naum(un), lahū mā fis-samāwāti wa mā fil-arḍ(i), man żal-lażī yasyfa‘u ‘indahū illā bi'iżnih(ī), ya‘lamu mā baina aidīhim wa mā khalfahum, wa lā yuḥīṭūna bisyai'im min ‘ilmihī illā bimā syā'(a), wasi‘a kursiyyuhus-samāwāti wal-arḍ(a), wa lā ya'ūduhū ḥifẓuhumā, wa huwal-‘aliyyul-‘aẓīm(u).

Аллаһ, Унан башҡа илаһ юҡ. (Үҙ йән эйәләрен) даими ҡайғыртыусы Ҡөҙрәтле Аллаһ йоҡоға ла бирмәй, йоҡоға ла бирмәй. Күктәрҙә һәм Ерҙә нимә бар, барыһы ла Уныҡы. Уның рөхсәтенән башҡа бер кем дә Уның яғында шәфәғәт итә алмай. Ул уларҙың алдындағыларын да, арттарындағыларҙы ла белә, һәм улар Уның ғилеменән Ул теләгәндән башҡа бер нәмә лә белмәйҙәр. Уның ултырған урыны күктәрҙе һәм ерҙе ҡаплай. Һәм Уға уларҙың икеһен дә ҡарау ҡыйынлыҡ күрһәтмәй, һәм Ул – Юғары, Бөйөк.

لَآ اِكْرَاهَ فِى الدِّيْنِۗ قَدْ تَّبَيَّنَ الرُّشْدُ مِنَ الْغَيِّ ۚ فَمَنْ يَّكْفُرْ بِالطَّاغُوْتِ وَيُؤْمِنْۢ بِاللّٰهِ فَقَدِ اسْتَمْسَكَ بِالْعُرْوَةِ الْوُثْقٰى لَا انْفِصَامَ لَهَا ۗوَاللّٰهُ سَمِيْعٌ عَلِيْمٌ

lā ikrāha fid-dīn(i), qat tabayyanar-rusydu minal-gayy(i), famay yakfur biṭ-ṭāgūti wa yu'mim billāhi fa qadistamsaka bil-‘urwatil-wuṡqā, lanfiṣāma lahā, wallāhu samī‘un ‘alīm(un).

Диндә (исламда) мәжбүрлек юҡ, ысынында дөрөҫ юл менән дөрөҫ булмаған юл араһында асыҡ (айырма) бар. Кем Тәғүткә инҡар итһә, Аллаһҡа иман килтерһә, ул өҙөлмәҫ бик ныҡ арҡанға тотонған. Аллаһ – ишетеүсе, белеүсе.

اَللّٰهُ وَلِيُّ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا يُخْرِجُهُمْ مِّنَ الظُّلُمٰتِ اِلَى النُّوْرِۗ وَالَّذِيْنَ كَفَرُوْٓا اَوْلِيَاۤؤُهُمُ الطَّاغُوْتُ يُخْرِجُوْنَهُمْ مِّنَ النُّوْرِ اِلَى الظُّلُمٰتِۗ اُولٰۤىِٕكَ اَصْحٰبُ النَّارِۚ هُمْ فِيْهَا خٰلِدُوْنَ ࣖ

allāhu waliyyul-lażīna āmanū yukhrijuhum minaẓ-ẓulumāti ilan-nūr(i), wal-lażīna kafarū auliyā'uhumuṭ-ṭāgūtu yukhrijuhum minan-nūri ilaẓ-ẓulumāt(i), ulā'ika aṣḥābun-nār(i), hum fīhā khālidūn(a).

Аллаһ – мөьминдәрҙең яҡлаусыһы. Ул уларҙы ҡараңғылыҡтан яҡтылыҡҡа (иманға) алып сыҡты. Ә кәферҙәр өсөн яҡлаусылар – шайтан, ул уларҙы яҡтылыҡтан ҡараңғылыҡҡа сығара. Улар йәһәннәм әһелдәре. Улар унда ҡала.

اَلَمْ تَرَ اِلَى الَّذِيْ حَاۤجَّ اِبْرٰهٖمَ فِيْ رَبِّهٖٓ اَنْ اٰتٰىهُ اللّٰهُ الْمُلْكَ ۘ اِذْ قَالَ اِبْرٰهٖمُ رَبِّيَ الَّذِيْ يُحْيٖ وَيُمِيْتُۙ قَالَ اَنَا۠ اُحْيٖ وَاُمِيْتُ ۗ قَالَ اِبْرٰهٖمُ فَاِنَّ اللّٰهَ يَأْتِيْ بِالشَّمْسِ مِنَ الْمَشْرِقِ فَأْتِ بِهَا مِنَ الْمَغْرِبِ فَبُهِتَ الَّذِيْ كَفَرَ ۗوَاللّٰهُ لَا يَهْدِى الْقَوْمَ الظّٰلِمِيْنَۚ

alam tara ilal-lażī ḥājja ibrāhīma fī rabbihī an ātāhullāhul-mulk(a), iż qāla ibrāhīmu rabbiyal-lażī yuḥyī wa yumīt(u), qāla ana uḥyī wa umīt(u), qāla ibrāhīmu fa innallāha ya'tī bisy-syamsi minal-masyriqi fa'ti bihā minal-magribi fabuhital-lażī kafar(a), wallāhu lā yahdil-qaumaẓ-ẓālimīn(a).

Ибраһим менән уның Раббыһы тураһында бәхәсләшкән кешеләргә иғтибар итмәнегеҙме, сөнки Аллаһы Тәғәлә уға батшалыҡ (ҡөҙрәт) биргән. Ибраһим: «Минең Раббым — терелтеүсе һәм үлтереүсе», — тигәс, «Мин терелтә лә, үлтерә лә алам .

اَوْ كَالَّذِيْ مَرَّ عَلٰى قَرْيَةٍ وَّهِيَ خَاوِيَةٌ عَلٰى عُرُوْشِهَاۚ قَالَ اَنّٰى يُحْيٖ هٰذِهِ اللّٰهُ بَعْدَ مَوْتِهَا ۚ فَاَمَاتَهُ اللّٰهُ مِائَةَ عَامٍ ثُمَّ بَعَثَهٗ ۗ قَالَ كَمْ لَبِثْتَ ۗ قَالَ لَبِثْتُ يَوْمًا اَوْ بَعْضَ يَوْمٍۗ قَالَ بَلْ لَّبِثْتَ مِائَةَ عَامٍ فَانْظُرْ اِلٰى طَعَامِكَ وَشَرَابِكَ لَمْ يَتَسَنَّهْ ۚ وَانْظُرْ اِلٰى حِمَارِكَۗ وَلِنَجْعَلَكَ اٰيَةً لِّلنَّاسِ وَانْظُرْ اِلَى الْعِظَامِ كَيْفَ نُنْشِزُهَا ثُمَّ نَكْسُوْهَا لَحْمًا ۗ فَلَمَّا تَبَيَّنَ لَهٗ ۙ قَالَ اَعْلَمُ اَنَّ اللّٰهَ عَلٰى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيْرٌ

au kal-lażī marra ‘alā qaryatiw wa hiya khāwiyatun ‘alā ‘urūsyihā, qāla annā yuḥyī hāżihillāhu ba‘da mautihā, fa'amātahullāhu mi'ata ‘āmin ṡumma ba‘aṡah(ū), qāla kam labiṡt(a), qāla labiṡtu yauman au ba‘ḍa yaum(in), qāla bal labiṡta mi'ata ‘āmin fanẓur ilā ṭa‘āmika wa syarābika lam yatasannah, wanẓur ilā ḥimārik(a), wa linaj‘alaka āyatal lin-nāsi wanẓur ilal-‘iẓāmi kaifa nunsyizuhā ṡumma naksūhā laḥmā(n), falammā tabayyana lah(ū), qāla a‘lamu annallāha ‘alā kulli syai'in qadīr(un).

Йәки ҡыйыҡтарын (харабаларын) ҡаплар өсөн (биналары) емерелгән ил янынан үткән кеше кеүек: «Был (илде) емерелгәндән һуң Аллаһ нисек терелтте?» Шунан һуң Аллаһы Тәғәлә уны (кешене) йөҙ йыл буйы үлтерҙе, һуңынан яңынан терелтте (терелтте). Һәм (Аллаһ): «Һеҙ (бында) күпме торорһоғоҙ?» Ул (кеше) яуап бирҙе: «Мин бында бер көн йәки ярты көн ҡалам». Аллаһ Тәғәлә әйтте: "Юҡ! Һин йөҙ йыл йәшәнһең. Үҙгәрмәгән ризыҡтарыңа һәм эсемлектәреңә ҡара, әммә ишәгеңә ҡара (ул һөйәккә әйләнгән). Һине кешеләр өсөн Ҡөҙрәтебеҙҙең билдәһе итеү өсөн. Шулай итеп, уға асыҡланғас, ул: «Мин беләм, Аллаһ бөтә нәмәгә лә Ҡөҙрәтле», — тине.

وَاِذْ قَالَ اِبْرٰهٖمُ رَبِّ اَرِنِيْ كَيْفَ تُحْيِ الْمَوْتٰىۗ قَالَ اَوَلَمْ تُؤْمِنْ ۗقَالَ بَلٰى وَلٰكِنْ لِّيَطْمَىِٕنَّ قَلْبِيْ ۗقَالَ فَخُذْ اَرْبَعَةً مِّنَ الطَّيْرِ فَصُرْهُنَّ اِلَيْكَ ثُمَّ اجْعَلْ عَلٰى كُلِّ جَبَلٍ مِّنْهُنَّ جُزْءًا ثُمَّ ادْعُهُنَّ يَأْتِيْنَكَ سَعْيًا ۗوَاعْلَمْ اَنَّ اللّٰهَ عَزِيْزٌ حَكِيْمٌ ࣖ

wa iż qāla ibrāhīmu rabbi arinī kaifa tuḥyil-mautā, qāla awalam tu'min, qāla balā wa lākil liyaṭma'inna qalbī, qāla fakhuż arba‘atam minaṭ-ṭairi faṣurhunna ilaika ṡummaj‘al ‘alā kulli jabalim minhunna juz'an ṡummad‘uhunna ya'tīnaka sa‘yā(n), wa‘lam annallāha ‘azīzun ḥakīm(un).

Ибраһимдың: «Эй, Раббым, үлеләрҙе нисек терелтеүеңде күрһәт миңә!» Аллаһ Тәғәлә: «Һеҙ әле иман килтермәйһегеҙме?» Ул (Ибраһим): «Мин ышанам, әммә күңелем тыныс булһын өсөн», — тип яуап бирҙе. Ул (Аллаһ): «Улайһа, дүрт ҡош алығыҙ, уларҙы тураҡлағыҙ, һәр ҡалҡыулыҡҡа берәр өлөшөн ҡуйығыҙ, шунан уларҙы саҡырығыҙ, улар шунда уҡ һеҙгә килер», — тине. Белегеҙ: Аллаһ ҡөҙрәтле, хикмәтле.

مَثَلُ الَّذِيْنَ يُنْفِقُوْنَ اَمْوَالَهُمْ فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ كَمَثَلِ حَبَّةٍ اَنْۢبَتَتْ سَبْعَ سَنَابِلَ فِيْ كُلِّ سُنْۢبُلَةٍ مِّائَةُ حَبَّةٍ ۗ وَاللّٰهُ يُضٰعِفُ لِمَنْ يَّشَاۤءُ ۗوَاللّٰهُ وَاسِعٌ عَلِيْمٌ

maṡalul-lażīna yunfiqūna amwālahum fī sabīlillāhi kamaṡali ḥabbatin ambatat sab‘a sanābila fī kulli sumbulatim mi'atu ḥabbah(tin), wallāhu yuḍā‘ifu limay yasyā'(u), wallāhu wāsi‘un ‘alīm(un).

Үҙ малын Аллаһ юлында сарыф иткән кеше тураһындағы ҡисса ете һабаҡ үҫкән орлоҡ кеүек, һәр һабаҡта йөҙ орлоҡ бар. Аллаһ теләгән кеше өсөн күпләп арттыра, Аллаһ бөтә нәмәне үҙ эсенә алған, белеүсе.

اَلَّذِيْنَ يُنْفِقُوْنَ اَمْوَالَهُمْ فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ ثُمَّ لَا يُتْبِعُوْنَ مَآ اَنْفَقُوْا مَنًّا وَّلَآ اَذًىۙ لَّهُمْ اَجْرُهُمْ عِنْدَ رَبِّهِمْۚ وَلَا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَلَا هُمْ يَحْزَنُوْنَ

allażīna yunfiqūna amwālahum fī sabīlillāhi ṡumma lā yutbi‘ūna mā anfaqū mannaw wa lā ażā(n), lahum ajruhum ‘inda rabbihim, wa lā khaufun ‘alaihim wa lā hum yaḥzanūn(a).

Үҙ малдарын Аллаһ юлында сарыф иткән кешеләр, һуңынан бүләк иткән нәмәләренә исем ҡушып, рәнйетеп (алыусының хистәрен) юлдаш итмәгән кешеләр, улар Раббыһынан сауап аласаҡ. Уларҙа ҡурҡыу юҡ һәм улар ҡайғырмай.

۞ قَوْلٌ مَّعْرُوْفٌ وَّمَغْفِرَةٌ خَيْرٌ مِّنْ صَدَقَةٍ يَّتْبَعُهَآ اَذًى ۗ وَاللّٰهُ غَنِيٌّ حَلِيْمٌ

qaulum ma‘rūfuw wa magfiratun khairum min ṣadaqatiy yatba‘uhā ażā(n), wallāhu ganiyyun ḥalīm(un).

Яҡшы һүҙ һәм ғәфү итеү рәнйеткес эштәр менән оҙатылған саҙаҡанан да яҡшыраҡ. Аллаһ иң бай, иң ярлыҡаусы.

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا لَا تُبْطِلُوْا صَدَقٰتِكُمْ بِالْمَنِّ وَالْاَذٰىۙ كَالَّذِيْ يُنْفِقُ مَالَهٗ رِئَاۤءَ النَّاسِ وَلَا يُؤْمِنُ بِاللّٰهِ وَالْيَوْمِ الْاٰخِرِۗ فَمَثَلُهٗ كَمَثَلِ صَفْوَانٍ عَلَيْهِ تُرَابٌ فَاَصَابَهٗ وَابِلٌ فَتَرَكَهٗ صَلْدًا ۗ لَا يَقْدِرُوْنَ عَلٰى شَيْءٍ مِّمَّا كَسَبُوْا ۗ وَاللّٰهُ لَا يَهْدِى الْقَوْمَ الْكٰفِرِيْنَ

yā ayyuhal-lażīna āmanū lā tubṭilū ṣadaqātikum bil-manni wal-ażā, kal-lażī yunfiqu mālahū ri'ā'an-nāsi wa lā yu'minu billāhi wal-yaumil-ākhir(i), fa maṡaluhū kamaṡali ṣafwānin ‘alaihi turābun fa'aṣābahū wābilun fatarakahū ṣaldā(n), lā yaqdirūna ‘alā syai'im mimmā kasabū, wallāhu lā yahdil-qaumal-kāfirīn(a).

Эй һеҙ, иман килтергән кешеләр! Саҙаҡағыҙҙы телгә алып, (алыусының хистәрен рәнйетеп) боҙмағыҙ, кешеләргә маҡтанып, Аллаһҡа һәм Әхирәт көнөнә ышанмаған өсөн малын таратып биргән кеше кеүек. Миҫал (ул кешенең) өҫтөндә туҙан һалынған шыма таш кеүек, шунан таш өҫтөнә көслө ямғыр яуһа, таш яңынан шыма булып ҡала. Улар эшләгән эштәренән бер ниндәй ҙә файҙа алмайҙар. Аллаһ кафырҙарҙы тура юлға күндермәй.

وَمَثَلُ الَّذِيْنَ يُنْفِقُوْنَ اَمْوَالَهُمُ ابْتِغَاۤءَ مَرْضَاتِ اللّٰهِ وَتَثْبِيْتًا مِّنْ اَنْفُسِهِمْ كَمَثَلِ جَنَّةٍۢ بِرَبْوَةٍ اَصَابَهَا وَابِلٌ فَاٰتَتْ اُكُلَهَا ضِعْفَيْنِۚ فَاِنْ لَّمْ يُصِبْهَا وَابِلٌ فَطَلٌّ ۗوَاللّٰهُ بِمَا تَعْمَلُوْنَ بَصِيْرٌ

wa maṡalul-lażīna yunfiqūna amwālahumubtigā'a marḍātillāhi wa taṡbītam min anfusihim kamaṡali jannatim birabwatin aṣābahā wābilun fa'ātat ukulahā ḍi‘fain(i), fa'illam yuṣibhā wābilun faṭall(un), wallāhu bimā ta‘malūna baṣīr(un).

Ә малдарын Аллаһтың ризалығын эҙләү һәм йәнен нығытыу өсөн сарыф иткән кешеләр тураһындағы ҡисса, ҡалҡыулыҡта урынлашҡан баҡсаға оҡшаш, уны көслө ямғыр һыуландыра, һуңынан баҡса ике тапҡырға күберәк емеш бирә. Әгәр ҙә көслө ямғыр уны һыу һибмәһә, тимәк, ҡыуыш (хатта етерлек). Аллаһ һеҙҙең ҡылған эштәрегеҙҙе күреп тора.

اَيَوَدُّ اَحَدُكُمْ اَنْ تَكُوْنَ لَهٗ جَنَّةٌ مِّنْ نَّخِيْلٍ وَّاَعْنَابٍ تَجْرِيْ مِنْ تَحْتِهَا الْاَنْهٰرُۙ لَهٗ فِيْهَا مِنْ كُلِّ الثَّمَرٰتِۙ وَاَصَابَهُ الْكِبَرُ وَلَهٗ ذُرِّيَّةٌ ضُعَفَاۤءُۚ فَاَصَابَهَآ اِعْصَارٌ فِيْهِ نَارٌ فَاحْتَرَقَتْ ۗ كَذٰلِكَ يُبَيِّنُ اللّٰهُ لَكُمُ الْاٰيٰتِ لَعَلَّكُمْ تَتَفَكَّرُوْنَ ࣖ

ayawaddu aḥadukum an takūna lahū jannatum min nakhīliw wa a‘nābin tajrī min taḥtihal-anhār(u), lahū fīhā min kulliṡ-ṡamarāt(i), wa aṣābahul-kibaru wa lahū żurriyyatun ḍu‘afā'(u), fa'aṣābahā i‘ṣārun fīhi nārun faḥtaraqat, każālika yubayyinullāhu lakumul-āyāti la‘allakum tatafakkarūn(a).

Һеҙҙең арала берәйһенең аҫтында йылғалар аҡҡан, төрлө емеш-еләк үҫкән финик, йөҙөм ағастары баҡсаһы булыуын теләрме, ә һуңынан ҡартлыҡ килеп, уны бәләкәй балалар менән ҡалдырырға теләйме? Шунан утты үҙ эсенә алған көслө ел уны ҡолата һәм ул янып бөтә. Аллаһ һеҙгә аяттарын шулай аңлата, һеҙ уйланырһығыҙ.

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْٓا اَنْفِقُوْا مِنْ طَيِّبٰتِ مَا كَسَبْتُمْ وَمِمَّآ اَخْرَجْنَا لَكُمْ مِّنَ الْاَرْضِ ۗ وَلَا تَيَمَّمُوا الْخَبِيْثَ مِنْهُ تُنْفِقُوْنَ وَلَسْتُمْ بِاٰخِذِيْهِ اِلَّآ اَنْ تُغْمِضُوْا فِيْهِ ۗ وَاعْلَمُوْٓا اَنَّ اللّٰهَ غَنِيٌّ حَمِيْدٌ

yā ayyuhal-lażīna āmanū anfiqū min ṭayyibāti mā kasabtum wa mimmā akhrajnā lakum minal-arḍ(i), wa lā tayammamul-khabīṡa minhu tunfiqūna wa lastum bi'ākhiżīhi illā an tugmiḍū fīh(i), wa‘lamū annallāha ganiyyun ḥamīd(un).

Эй һеҙ, иман килтергән кешеләр! Ҡаҙанған изгелектәрегеҙҙең һәм Ер йөҙөнән һеҙгә сығарған нәмәләрҙең бер өлөшөн сарыф итегеҙ. Яуызлыҡты сарыф итеүҙе һайламағыҙ, ә һеҙ уны нәфрәтләнеп кенә ала алмаҫ инегеҙ. Шуны белегеҙ: Аллаһ Бай, маҡтауға лайыҡ!

اَلشَّيْطٰنُ يَعِدُكُمُ الْفَقْرَ وَيَأْمُرُكُمْ بِالْفَحْشَاۤءِ ۚ وَاللّٰهُ يَعِدُكُمْ مَّغْفِرَةً مِّنْهُ وَفَضْلًا ۗ وَاللّٰهُ وَاسِعٌ عَلِيْمٌ ۖ

asy-syaiṭānu ya‘idukumul-faqra wa ya'murukum bil-faḥsyā'(i), wallāhu ya‘idukum magfiratam minhu wa faḍlā(n), wallāhu wāsi'un ‘alīm(un).

Шайтан һеҙгә ярлылыҡ вәғәҙә итә һәм ерәнес эштәр (ҡомһоҙлоҡ) эшләргә ҡуша, ә Аллаһ һеҙгә ярлыҡау һәм йомартлығын вәғәҙә итә. Аллаһ – бөтә нәмәне үҙ эсенә алған, бөтә нәмәне белеүсе.

يُّؤْتِى الْحِكْمَةَ مَنْ يَّشَاۤءُ ۚ وَمَنْ يُّؤْتَ الْحِكْمَةَ فَقَدْ اُوْتِيَ خَيْرًا كَثِيْرًا ۗ وَمَا يَذَّكَّرُ اِلَّآ اُولُوا الْاَلْبَابِ

yu'til-ḥikmata may yasyā'(u), wa may yu'tal-ḥikmata faqad ūtiya khairan kaṡīrā(n), wa mā yażżakkaru ilā ulul-albāb(i).

Ул теләгән кешегә хикмәт бирә. Кемгә аҡыл бирелгән, уға, ысынлап та, күп изгелек бирелгән. Һәм айыҡ аҡыллыларҙан башҡа берәү ҙә иғтибар итмәҫ.

وَمَآ اَنْفَقْتُمْ مِّنْ نَّفَقَةٍ اَوْ نَذَرْتُمْ مِّنْ نَّذْرٍ فَاِنَّ اللّٰهَ يَعْلَمُهٗ ۗ وَمَا لِلظّٰلِمِيْنَ مِنْ اَنْصَارٍ

wa mā anfaqtum min nafaqatin au nażartum min nażrin fa innallāha ya‘lamuh(ū), wa mā liẓ-ẓālimīna min anṣār(in).

Ниндәй генә саҙаҡа бирһәгеҙ ҙә, ниндәй генә нәҙер бирһәгеҙ ҙә, ысынлап та, Алла быны белә. Залимға ярҙамсы юҡ.

اِنْ تُبْدُوا الصَّدَقٰتِ فَنِعِمَّا هِيَۚ وَاِنْ تُخْفُوْهَا وَتُؤْتُوْهَا الْفُقَرَاۤءَ فَهُوَ خَيْرٌ لَّكُمْ ۗ وَيُكَفِّرُ عَنْكُمْ مِّنْ سَيِّاٰتِكُمْ ۗ وَاللّٰهُ بِمَا تَعْمَلُوْنَ خَبِيْرٌ

in tubduṣ-ṣadaqāti fani‘immā hiy(a), wa in tukhfūhā wa tu'tūhal-fuqarā'a fahuwa khairul lakum, wa yukaffiru ‘ankum min sayyi'ātikum, wallāhu bimā ta‘malūna khabīr(un).

Саҙаҡаңды асыҡтан-асыҡ бирһәң, яҡшы. Әгәр ҙә һеҙ уны йәшереп, фәҡирҙәргә бирһәгеҙ, был һеҙҙең өсөн хәйерлерәк, һәм Аллаһ һеҙҙең ҡайһы бер гонаһтарығыҙҙы кисерер. Аллаһ һеҙҙең ҡылған эштәрегеҙҙе белеп тора.

۞ لَيْسَ عَلَيْكَ هُدٰىهُمْ وَلٰكِنَّ اللّٰهَ يَهْدِيْ مَنْ يَّشَاۤءُ ۗوَمَا تُنْفِقُوْا مِنْ خَيْرٍ فَلِاَنْفُسِكُمْ ۗوَمَا تُنْفِقُوْنَ اِلَّا ابْتِغَاۤءَ وَجْهِ اللّٰهِ ۗوَمَا تُنْفِقُوْا مِنْ خَيْرٍ يُّوَفَّ اِلَيْكُمْ وَاَنْتُمْ لَا تُظْلَمُوْنَ

laisa ‘alaika hudāhum wa lākinnallāha yahdī may yasyā'(u), wa mā tunfiqū min khairin fa li'anfusikum, wa mā tunfiqūna illabtigā'a wajhillāh(i), wa mā tunfiqū min khairiy yuwaffa ilaikum wa antum lā tuẓlamūn(a).

Уларҙы тура юлға күндереү һинең (Мөхәммәттең) бурысы түгел, ә Үҙе теләгән кешене тура юлға күндереүсе Аллаһтыр. Ниндәй генә байлыҡ бирһәң дә, үҙең өсөн. Аллаһ ризалығын эҙләмәһәгеҙ, инфаҡ бирмәгеҙ. Һәм ниндәй генә байлыҡ һалһағыҙ ҙа, һис шикһеҙ, һеҙгә (сауап) тулыһынса биреләсәк һәм һеҙгә золом (зыян) килтерелмәйәсәк.

لِلْفُقَرَاۤءِ الَّذِيْنَ اُحْصِرُوْا فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ لَا يَسْتَطِيْعُوْنَ ضَرْبًا فِى الْاَرْضِۖ يَحْسَبُهُمُ الْجَاهِلُ اَغْنِيَاۤءَ مِنَ التَّعَفُّفِۚ تَعْرِفُهُمْ بِسِيْمٰهُمْۚ لَا يَسْـَٔلُوْنَ النَّاسَ اِلْحَافًا ۗوَمَا تُنْفِقُوْا مِنْ خَيْرٍ فَاِنَّ اللّٰهَ بِهٖ عَلِيْمٌ ࣖ

lil-fuqarā'il-lażīna uḥṣirū fī sabīlillāhi lā yastaṭī‘ūna ḍarban fil-arḍi yaḥsabuhumul-jāhilu agniyā'a minat-ta‘affuf(i), ta‘rifuhum bisīmāhum, lā yas'alūnan-nāsa ilḥāfā(n), wa mā tunfiqū min khairin fa innallāha bihī ‘alīm(un).

(Һеҙ сарыф иткән нәмәләрегеҙ) Аллаһ юлында (жиһад арҡаһында тырышлыҡтарында) ҡамасауланған фәҡирҙәр өсөн, улар Ер йөҙөндә тырышлыҡ һала алмай; (башҡа кешеләр) белмәгәндәр, үҙҙәрен (яланыуҙан) һаҡлағандар өсөн үҙҙәрен бай кешеләр тип уйлайҙар. Һин (Мөхәммәт) уларҙы үҙ сифаттары буйынса беләһең, башҡаларҙан көсләп һорамайҙар. Ниндәй генә яҡшы байлыҡ һалһағыҙ ҙа, ысынлап та, Аллаһ барыһын да белеүсе!

اَلَّذِيْنَ يُنْفِقُوْنَ اَمْوَالَهُمْ بِالَّيْلِ وَالنَّهَارِ سِرًّا وَّعَلَانِيَةً فَلَهُمْ اَجْرُهُمْ عِنْدَ رَبِّهِمْۚ وَلَا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَلَا هُمْ يَحْزَنُوْنَ

allażīna yunfiqūna amwālahum bil-laili wan-nahāri sirraw wa ‘alāniyatan falahum ajruhum ‘inda rabbihim, wa lā khaufun ‘alaihim wa lā hum yaḥzanūn(a).

Малдарын төнөн һәм көндөҙ (йәшерен йәки асыҡтан-асыҡ) сарыф иткәндәрҙең әжере Раббыһы янында булыр. Уларҙа ҡурҡыу юҡ һәм улар ҡайғырмай.

اَلَّذِيْنَ يَأْكُلُوْنَ الرِّبٰوا لَا يَقُوْمُوْنَ اِلَّا كَمَا يَقُوْمُ الَّذِيْ يَتَخَبَّطُهُ الشَّيْطٰنُ مِنَ الْمَسِّۗ ذٰلِكَ بِاَنَّهُمْ قَالُوْٓا اِنَّمَا الْبَيْعُ مِثْلُ الرِّبٰواۘ وَاَحَلَّ اللّٰهُ الْبَيْعَ وَحَرَّمَ الرِّبٰواۗ فَمَنْ جَاۤءَهٗ مَوْعِظَةٌ مِّنْ رَّبِّهٖ فَانْتَهٰى فَلَهٗ مَا سَلَفَۗ وَاَمْرُهٗٓ اِلَى اللّٰهِ ۗ وَمَنْ عَادَ فَاُولٰۤىِٕكَ اَصْحٰبُ النَّارِ ۚ هُمْ فِيْهَا خٰلِدُوْنَ

allażīna ya'kulūnar-ribā lā yaqūmūna illā kamā yaqūmul-lażī yatakhabbaṭuhusy-syaiṭānu minal-mass(i), żālika bi'annahum qālū innamal-bai‘u miṡlur-ribā, wa aḥallallāhul-bai‘a wa ḥarramar-ribā, faman jā'ahū mau‘iẓatum mir rabbihī fantahā falahū mā salaf(a), wa amruhū ilallāh(i), wa man ‘āda fa ulā'ika aṣḥābun-nār(i), hum fīhā khālidūn(a).

Риба ҡулланған кешеләр тора алмай, әммә улар аҡылдан яҙғанға ендәр эйәләшкән кешеләр кеүек. Сөнки һатып алыу-һатыу риба менән бер, тиҙәр. Хатта Аллаһ һатып алыу-һатыуҙы рөхсәт итһә лә, рибаны тыйһа ла. Кем дә кем Раббыһынан киҫәтеү ала, һуңынан туҡтай, ул саҡта элек алынған нәмәһе уның эше була һәм уның эше Аллаһҡа ҡала. Кем ҡабатлаһа, тимәк, улар йәһәннәм әһелдәре, улар унда мәңге ҡаласаҡ.

يَمْحَقُ اللّٰهُ الرِّبٰوا وَيُرْبِى الصَّدَقٰتِ ۗ وَاللّٰهُ لَا يُحِبُّ كُلَّ كَفَّارٍ اَثِيْمٍ

yamḥaqullāhur-ribā wa yurbiṣ-ṣadaqāt(i), wallāhu lā yuḥibbu kulla kaffārin aṡīm(in).

Аллаһ Тәғәлә рибаны юҡ итә, саҙаҡаны байыта. Аллаһ Тәғәлә көфөрлөктә ҡалып, гонаһта йөрөгән кешене яратмай.

اِنَّ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَعَمِلُوا الصّٰلِحٰتِ وَاَقَامُوا الصَّلٰوةَ وَاٰتَوُا الزَّكٰوةَ لَهُمْ اَجْرُهُمْ عِنْدَ رَبِّهِمْۚ وَلَا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَلَا هُمْ يَحْزَنُوْنَ

innal-lażīna āmanū wa ‘amiluṣ-ṣāliḥāti wa aqāmuṣ-ṣalāta wa ātuz-zakāta lahum ajruhum ‘inda rabbihim, wa lā khaufun ‘alaihim wa lā hum yaḥzanūn(a).

Ысынлап та, иман килтергән, изге ғәмәлдәр ҡылған, намаҙ уҡыған, зәкәт биргән кешеләргә Раббылары янында әжер-сауаб булыр. Уларҙа ҡурҡыу юҡ һәм улар ҡайғырмай.

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوا اتَّقُوا اللّٰهَ وَذَرُوْا مَا بَقِيَ مِنَ الرِّبٰوٓا اِنْ كُنْتُمْ مُّؤْمِنِيْنَ

yā ayyuhal-lażīna āmanuttaqullāha wa żarū mā baqiya minar-ribā in kuntum mu'minīn(a).

Эй һеҙ, иман килтергән кешеләр! Әгәр иман килтергән кеше булһаң, Аллаһтан ҡурҡ һәм ҡалған рибаны (йыйылмаған) ҡалдыр.

فَاِنْ لَّمْ تَفْعَلُوْا فَأْذَنُوْا بِحَرْبٍ مِّنَ اللّٰهِ وَرَسُوْلِهٖۚ وَاِنْ تُبْتُمْ فَلَكُمْ رُءُوْسُ اَمْوَالِكُمْۚ لَا تَظْلِمُوْنَ وَلَا تُظْلَمُوْنَ

fa'illam taf‘alū fa'żanū biḥarbim minallāhi wa rasūlih(ī), wa in tubtum falakum ru'ūsu amwālikum, lā taẓlimūna wa lā tuẓlamūn(a).

Әгәр быны эшләмәһәгеҙ, Аллаһтан һәм Уның рәсүленән һуғыш иғлан итегеҙ. Әммә тәүбә итһәң, тимәк, һин байлығыңдың төп өлөшөнә хоҡуҡлыһың. Һеҙ ғәҙелһеҙлек эшләмәгәнһегеҙ һәм һеҙгә золом ҡылынмаған (зыян).

وَاِنْ كَانَ ذُوْ عُسْرَةٍ فَنَظِرَةٌ اِلٰى مَيْسَرَةٍ ۗ وَاَنْ تَصَدَّقُوْا خَيْرٌ لَّكُمْ اِنْ كُنْتُمْ تَعْلَمُوْنَ

wa in kāna żū ‘usratin fanaẓiratun ilā maisarah(tin), wa an taṣaddaqū khairul lakum in kuntum ta‘lamūn(a).

Әгәр ҙә (бурыслы кеше) бәләгә тарыһа, уға еңеллек тапҡансы льготалы ваҡыт бирегеҙ. Әгәр ҙә саҙаҡа бирһәгеҙ, белһәгеҙ, был һеҙҙең өсөн хәйерлерәк булыр.

وَاتَّقُوْا يَوْمًا تُرْجَعُوْنَ فِيْهِ اِلَى اللّٰهِ ۗثُمَّ تُوَفّٰى كُلُّ نَفْسٍ مَّا كَسَبَتْ وَهُمْ لَا يُظْلَمُوْنَ ࣖ

wattaqū yauman turja‘ūna fīhi ilallāh(i), ṡumma tuwaffā kullu nafsim mā kasabat wa hum lā yuẓlamūn(a).

Барығыҙ ҙа Аллаһҡа ҡайтарыласаҡ көндән ҡурҡығыҙ. Шунан һуң һәр кемгә ҡылған эштәренә ҡарап камил әжер бирелә һәм уларға золом (зирән) килтерелмәй.

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْٓا اِذَا تَدَايَنْتُمْ بِدَيْنٍ اِلٰٓى اَجَلٍ مُّسَمًّى فَاكْتُبُوْهُۗ وَلْيَكْتُبْ بَّيْنَكُمْ كَاتِبٌۢ بِالْعَدْلِۖ وَلَا يَأْبَ كَاتِبٌ اَنْ يَّكْتُبَ كَمَا عَلَّمَهُ اللّٰهُ فَلْيَكْتُبْۚ وَلْيُمْلِلِ الَّذِيْ عَلَيْهِ الْحَقُّ وَلْيَتَّقِ اللّٰهَ رَبَّهٗ وَلَا يَبْخَسْ مِنْهُ شَيْـًٔاۗ فَاِنْ كَانَ الَّذِيْ عَلَيْهِ الْحَقُّ سَفِيْهًا اَوْ ضَعِيْفًا اَوْ لَا يَسْتَطِيْعُ اَنْ يُّمِلَّ هُوَ فَلْيُمْلِلْ وَلِيُّهٗ بِالْعَدْلِۗ وَاسْتَشْهِدُوْا شَهِيْدَيْنِ مِنْ رِّجَالِكُمْۚ فَاِنْ لَّمْ يَكُوْنَا رَجُلَيْنِ فَرَجُلٌ وَّامْرَاَتٰنِ مِمَّنْ تَرْضَوْنَ مِنَ الشُّهَدَۤاءِ اَنْ تَضِلَّ اِحْدٰىهُمَا فَتُذَكِّرَ اِحْدٰىهُمَا الْاُخْرٰىۗ وَلَا يَأْبَ الشُّهَدَۤاءُ اِذَا مَا دُعُوْا ۗ وَلَا تَسْـَٔمُوْٓا اَنْ تَكْتُبُوْهُ صَغِيْرًا اَوْ كَبِيْرًا اِلٰٓى اَجَلِهٖۗ ذٰلِكُمْ اَقْسَطُ عِنْدَ اللّٰهِ وَاَقْوَمُ لِلشَّهَادَةِ وَاَدْنٰىٓ اَلَّا تَرْتَابُوْٓا اِلَّآ اَنْ تَكُوْنَ تِجَارَةً حَاضِرَةً تُدِيْرُوْنَهَا بَيْنَكُمْ فَلَيْسَ عَلَيْكُمْ جُنَاحٌ اَلَّا تَكْتُبُوْهَاۗ وَاَشْهِدُوْٓا اِذَا تَبَايَعْتُمْ ۖ وَلَا يُضَاۤرَّ كَاتِبٌ وَّلَا شَهِيْدٌ ەۗ وَاِنْ تَفْعَلُوْا فَاِنَّهٗ فُسُوْقٌۢ بِكُمْ ۗ وَاتَّقُوا اللّٰهَ ۗ وَيُعَلِّمُكُمُ اللّٰهُ ۗ وَاللّٰهُ بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيْمٌ

yā ayyuhal-lażīna āmanū iżā tadāyantum bidainin ilā ajalim musamman faktubūh(u), walyaktub bainakum kātibum bil-‘adl(i), wa lā ya'ba kātibun ay yaktuba kamā ‘allamahullāhu falyaktub, walyumlilil-lażī ‘alaihil-ḥaqqu walyattaqillāha rabbahū wa lā yabkhas minhu syai'ā(n), fa'in kānal-lażī ‘alaihil-ḥaqqu safīhan au ḍa‘īfan au lā yastaṭī‘u ay yumilla huwa falyumlil waliyyuhū bil-‘adl(i), wastasyhidū syahīdaini mir rijāliūkum, fa'illam yakūnā rajulaini farajuluw wamra'atāni mimman tarḍauna minasy-syuhadā'i an taḍilla iḥdāhumā fatużakkira iḥdāhumal-ukhrā, wa lā ya'basy-syuhadā'u iżā mā du‘ū, wa lā tas'amū an taktubūhu ṣagīran au kabīran ilā ajalih(ī), żālikum aqsaṭu ‘indallāhi wa aqwamu lisy-syahādati wa adnā allā tartābū illā an takūna tijāratan ḥāḍiratan tudīrūnahā bainakum falaisa ‘alaikum junāḥun allā taktubūhā, wa asyhidū iżā tabāya‘tum, wa lā yuḍārra kātibuw wa lā syahīd(un), wa in taf‘alū fa'innahū fusūqum bikum, wattaqullāh(a), wa yu‘allimukumullāh(u), wallāhu bikulli syai'in ‘alīm(un).

Эй һеҙ, иман килтергән кешеләр! Билдәле ваҡытҡа бурыстарығыҙ һәм дебиторлыҡ бурыстарығыҙ булһа, уларҙы яҙып ҡуйырға кәрәк. Һәм арағыҙҙа берәй яҙыусы дөрөҫ яҙһын. Яҙыусы Аллаһы Тәғәлә өйрәткәнсә яҙыуҙан баш тартмаһын, шуға ла яҙһын. Бурыслы кеше диктовать итһен, Раббыһы булған Аллаһтан ҡурҡһын һәм унан бер нәмә лә кәметмәһен. Әгәр бурыслы аҡылы етмәгән йәки көсһөҙ (үҙ хәлендә), йәки үҙе диктовать итә алмаған кеше икән, тимәк, уның опекуны дөрөҫ диктовать итһен. Һеҙҙең арала ике ир шаһит менән шаһитлыҡ итегеҙ. Әгәр ҙә ике ир (шаһит) булмаһа, тимәк, (бар) шаһиттарҙан һеҙгә оҡшаған кешеләр араһында бер ир һәм ике ҡатын (булырға мөмкин), береһе онотһа, икенсеһе уны иҫкә төшөрһөн. Ә шаһиттар саҡырылғанда баш тартмаһын. Ә яҙып ялҡытмағыҙ, срок өсөн, (бурыс) бәләкәйме, ҙурмы. Был Аллаһ ҡаршыһында ғәҙелерәк, шәһәҙәтте нығытыуға һәләтлерәк һәм шик-шөбһәгә яҡыныраҡ, әгәр ҙә был һеҙҙең арала үткәрелгән аҡсалата сауҙа булмаһа, әгәр ҙә һеҙ уны яҙмаһағыҙ, һеҙгә гонаһ юҡ. Ә һатып алғанда-һатҡанда шаһиттар алығыҙ, яҙыусыға ла, шаһиттарға ла ауырлыҡ тыуҙырмағыҙ. Әгәр ҙә һеҙ (шулай) эшләһәгеҙ, тимәк, ысынлап та, был һеҙҙең яҡтан яуызлыҡ. Аллаһтан ҡурҡығыҙ, Аллаһ һеҙҙе өйрәтә, Аллаһ һәр нәмәне белеүсе.

۞ وَاِنْ كُنْتُمْ عَلٰى سَفَرٍ وَّلَمْ تَجِدُوْا كَاتِبًا فَرِهٰنٌ مَّقْبُوْضَةٌ ۗفَاِنْ اَمِنَ بَعْضُكُمْ بَعْضًا فَلْيُؤَدِّ الَّذِى اؤْتُمِنَ اَمَانَتَهٗ وَلْيَتَّقِ اللّٰهَ رَبَّهٗ ۗ وَلَا تَكْتُمُوا الشَّهَادَةَۗ وَمَنْ يَّكْتُمْهَا فَاِنَّهٗٓ اٰثِمٌ قَلْبُهٗ ۗ وَاللّٰهُ بِمَا تَعْمَلُوْنَ عَلِيْمٌ ࣖ

wa in kuntum ‘alā safariw wa lam tajidū kātiban fa riḥānum maqbūḍah(tun), fa'in amina ba‘ḍukum ba‘ḍan falyu'addil-lażi'tumina amānatahū walyattaqillāha rabbah(ū), wa lā taktumusy syahādah(ta), wa may yaktumhā fa'innahū āṡimun qalbuh(ū), wallāhu bimā ta‘malūna ‘alīm(un).

Ә инде сәйәхәттә яҙыусы тапмаһаң, тимәк, залогың булырға тейеш. Әммә арағыҙҙан ҡайһы берәүҙәр башҡаларға ышана икән, ышаныслы кешеләр үҙҙәренең мандатын (бурысын) үтәһендәр, Раббылары булған Аллаһтан ҡурҡһындар. Һәм шаһитлығыңды йәшермә, сөнки кем уны йәшерһә, ысынлап та, уның күңеле бысраҡ (гонаһлы). Аллаһ һеҙҙең ҡылған эштәрегеҙҙе белеп тора.

لِلّٰهِ مَا فِى السَّمٰوٰتِ وَمَا فِى الْاَرْضِ ۗ وَاِنْ تُبْدُوْا مَا فِيْٓ اَنْفُسِكُمْ اَوْ تُخْفُوْهُ يُحَاسِبْكُمْ بِهِ اللّٰهُ ۗ فَيَغْفِرُ لِمَنْ يَّشَاۤءُ وَيُعَذِّبُ مَنْ يَّشَاۤءُ ۗ وَاللّٰهُ عَلٰى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيْرٌ

lillāhi mā fis-samāwāti wa mā fil-arḍ(i), wa in tubdū mā fī anfusikum au tukhfūhu yuḥāsibkum bihillāh(u), fayagfiru limay yasyā'u wa yu‘ażżibu may yasyā'(u), wallāhu ‘alā kulli syai'in qadīr(un).

Күктәрҙә һәм Ерҙә нимә бар, барыһы ла Аллаһтыҡы. Әгәр ҙә һеҙ күңелегеҙҙәгеләрҙе йәки йәшергән нәмәләрҙе асһағыҙ, Аллаһ һис шикһеҙ уны (ул ғәмәлгә ҡағылышлы) һеҙҙең өсөн иҫәпкә аласаҡ. Ул теләгән кешене ғәфү итә, теләгән кешене язалай. Аллаһ Тәғәлә һәр нәмәгә ҡөҙрәтле.

اٰمَنَ الرَّسُوْلُ بِمَآ اُنْزِلَ اِلَيْهِ مِنْ رَّبِّهٖ وَالْمُؤْمِنُوْنَۗ كُلٌّ اٰمَنَ بِاللّٰهِ وَمَلٰۤىِٕكَتِهٖ وَكُتُبِهٖ وَرُسُلِهٖۗ لَا نُفَرِّقُ بَيْنَ اَحَدٍ مِّنْ رُّسُلِهٖ ۗ وَقَالُوْا سَمِعْنَا وَاَطَعْنَا غُفْرَانَكَ رَبَّنَا وَاِلَيْكَ الْمَصِيْرُ

Āmanar-rasūlu bimā unzila ilaihi mir rabbihī wal-mu'minūn(a), kullun āmana billāhi wa malā'ikatihī wa kutubihī wa rusulih(ī), lā nufarriqu baina aḥadim mir rusulih(ī), wa qālū sami‘nā wa aṭa‘nā, gufrānaka rabbanā wa ilaikal-maṣīr(u).

Рәсүл (Мөхәммәт) үҙенә Раббыһынан иңдерелгәнгә (Ҡөрьәнгә) иман килтергән, иман килтергәндәр ҙә шулай уҡ. Барыһы ла Аллаһҡа, Уның фәрештәләренә, Уның китаптарына һәм Уның пәйғәмбәрҙәренә иман килтерә. (Улар): «Беҙ Уның пәйғәмбәрҙәренең береһен дә айырмайбыҙ», — тинеләр. Һәм улар: «Беҙ ишеттек һәм буйһондоҡ, беҙҙе ғәфү ит, Раббыбыҙ, Һиңә ҡайтасаҡбыҙ», — тинеләр.

لَا يُكَلِّفُ اللّٰهُ نَفْسًا اِلَّا وُسْعَهَا ۗ لَهَا مَا كَسَبَتْ وَعَلَيْهَا مَا اكْتَسَبَتْ ۗ رَبَّنَا لَا تُؤَاخِذْنَآ اِنْ نَّسِيْنَآ اَوْ اَخْطَأْنَا ۚ رَبَّنَا وَلَا تَحْمِلْ عَلَيْنَآ اِصْرًا كَمَا حَمَلْتَهٗ عَلَى الَّذِيْنَ مِنْ قَبْلِنَا ۚ رَبَّنَا وَلَا تُحَمِّلْنَا مَا لَا طَاقَةَ لَنَا بِهٖۚ وَاعْفُ عَنَّاۗ وَاغْفِرْ لَنَاۗ وَارْحَمْنَا ۗ اَنْتَ مَوْلٰىنَا فَانْصُرْنَا عَلَى الْقَوْمِ الْكٰفِرِيْنَ ࣖ

lā yukallifullāhu nafsan illā wus‘ahā, lahā mā kasabat wa ‘alaihā maktasabat, rabbanā lā tu'ākhiżnā in nasīnā au akhṭa'nā, rabbanā wa lā taḥmil ‘alainā iṣran kamā ḥamaltahū ‘alal-lażīna min qablinā, rabbanā wa lā tuḥammilnā mā lā ṭāqata lanā bih(ī), wa‘fu ‘annā, wagfir lanā, warḥamnā, anta maulānā fanṣurnā ‘alal qaumil-kāfirīn(a).

Аллаһы Тәғәлә кешегә көсөнә ҡарап ҡына ауырлыҡ һалмай. Ул ҡылған (изгелектән) (сауап) ала, ҡылған (яуызлыҡтан) (ғазап) ала. (Улар доға ҡылды): "Эй, Раббыбыҙ, беҙҙе язалама, әгәр беҙ онотһаҡ йәки яңылышһаҡ. Эй, Раббыбыҙ, беҙгә ауыр йөк һалма, Һин беҙҙән алда йәшәгәндәргә йөкмәткән кеүек. Эй, Раббыбыҙ, беҙгә күтәрә алмағанды ​​бирмә. Беҙҙе ғәфү ит, ғәфү ит һәм беҙгә рәхмәтле. Һин беҙҙең йөҙөбөҙҙөң кафырҙарыбыҙ, шуға күрә ярҙам ит".