Q.S Әҙ-Дәриәт (اَلذَّارِيَات) - 60 Бәйеттәр һаны .

وَالذّٰرِيٰتِ ذَرْوًاۙ

waż-żāriyāti żarwā(n).

Туҙанды осороусы (ел) менән ант итәм,

فَالْحٰمِلٰتِ وِقْرًاۙ

fal-ḥāmilāti wiqrā(n).

һәм болоттар составында (ямғыр),

فَالْجٰرِيٰتِ يُسْرًاۙ

fal-jāriyāti yusrā(n).

һәм еңел йөҙөүсе (кәмәләр),

فَالْمُقَسِّمٰتِ اَمْرًاۙ

fal-muqassimāti amrā(n).

һәм эштәрҙе бүлеүсе (фәрештәләр),

اِنَّمَا تُوْعَدُوْنَ لَصَادِقٌۙ

innamā tū‘adūna laṣādiq(un).

ысынлап та, һиңә вәғәҙә ителгән нәмә дөрөҫ булырға тейеш,

وَّاِنَّ الدِّيْنَ لَوَاقِعٌۗ

wa innad-dīna lawāqi‘(un).

Һәм, ысынлап та, яза көнө һис шикһеҙ килер.

وَالسَّمَاۤءِ ذَاتِ الْحُبُكِۙ

was-samā'i żātil-ḥubuk(i).

Һуҡмаҡтары булған күк менән ант итәм!

اِنَّكُمْ لَفِيْ قَوْلٍ مُّخْتَلِفٍۙ

innakum lafī qaulim mukhtalif(in).

Ысынлап та, һеҙ ысынлап та төрлө фекерҙәр,

يُّؤْفَكُ عَنْهُ مَنْ اُفِكَۗ

yu'faku ‘anhu man ufik(a).

йөҙ борғандарҙы унан (Ҡөрьән һәм Рәсүл) йөҙ сөйөрҙө.

قُتِلَ الْخَرَّاصُوْنَۙ

qutilal-kharrāṣūn(a).

Күп ялған һөйләүселәр ҡәһәрләнгән,

الَّذِيْنَ هُمْ فِيْ غَمْرَةٍ سَاهُوْنَۙ

allażīna hum fī gamratin sāhūn(a).

(атап әйткәндә) наҙанлыҡҡа һәм вайымһыҙлыҡҡа сумғандар,

يَسْـَٔلُوْنَ اَيَّانَ يَوْمُ الدِّيْنِۗ

yas'alūna ayyāna yaumud-dīn(i).

улар: «Ҡасан ҡиәмәт көнө?»

يَوْمَ هُمْ عَلَى النَّارِ يُفْتَنُوْنَ

yauma hum ‘alan-nāri yuftanūn(a).

(Яза көнө — уларҙы тамуҡ утында язаға тарттырыу көнө.

ذُوْقُوْا فِتْنَتَكُمْۗ هٰذَا الَّذِيْ كُنْتُمْ بِهٖ تَسْتَعْجِلُوْنَ

Żūqū fitnatakum, hāżal-lażī kuntum bihī tasta‘jilūn(a).

(Уларға): «Язағыҙҙы татығыҙ, был һеҙ элек тиҙләтергә һораған яза!»

اِنَّ الْمُتَّقِيْنَ فِيْ جَنّٰتٍ وَّعُيُوْنٍۙ

innal-muttaqīna fī jannātiw wa ‘uyūn(in).

Ысынлап та, тәҡүәлеләр баҡсаларҙа (йәннәттә) һәм һыулы шишмәләрҙә,

اٰخِذِيْنَ مَآ اٰتٰىهُمْ رَبُّهُمْ ۗ اِنَّهُمْ كَانُوْا قَبْلَ ذٰلِكَ مُحْسِنِيْنَۗ

Ākhiżīna mā ātāhum rabbuhum, innahum kānū qabla żālika muḥsinīn(a).

Аллаһы Тәғәлә биргәнде алғандар. Ысынлап та, быға тиклем (донъяла) улар изгелек ҡылған кешеләр ине;

كَانُوْا قَلِيْلًا مِّنَ الَّيْلِ مَا يَهْجَعُوْنَ

kānū qalīlam minal-laili mā yahja‘ūn(a).

улар төндә бик аҙ йоҡлай;

وَبِالْاَسْحَارِ هُمْ يَسْتَغْفِرُوْنَ

wa bil-asḥāri hum yastagfirūn(a).

һәм төн аҙағында улар (Аллаһтан) ярлыҡау һоранылар.

وَفِيْٓ اَمْوَالِهِمْ حَقٌّ لِّلسَّاۤىِٕلِ وَالْمَحْرُوْمِ

wa fī amwālihim ḥaqqul lis-sā'ili wal-maḥrūm(i).

Ә уларҙың мөлкәтендә һораған фәҡирҙәргә лә, һорамаған фәҡирҙәргә лә хоҡуҡтар бар.

وَفِى الْاَرْضِ اٰيٰتٌ لِّلْمُوْقِنِيْنَۙ

wa fil-arḍi āyātul lil-mūqinīn(a).

Ер йөҙөндә иман килтергәндәр өсөн (Аллаһтың бөйөклөгө тураһында) аяттар бар.

وَفِيْٓ اَنْفُسِكُمْ ۗ اَفَلَا تُبْصِرُوْنَ

wa fī anfusikum, afalā tubṣirūn(a).

һәм (шулай уҡ) үҙеңә. Шунан иғтибар итмәйһегеҙме?

وَفِى السَّمَاۤءِ رِزْقُكُمْ وَمَا تُوْعَدُوْنَ

wa fis-samā'i rizqukum wa mā tū‘adūn(a).

Ә күктә һеҙҙең ризыҡтың һәм һеҙгә вәғәҙә ителгән нәмәләрҙең (сәбәптәре) бар.

فَوَرَبِّ السَّمَاۤءِ وَالْاَرْضِ اِنَّهٗ لَحَقٌّ مِّثْلَ مَآ اَنَّكُمْ تَنْطِقُوْنَ ࣖ

fa wa rabbis-samā'i wal-arḍi innahū laḥaqqum miṡla mā annakum tanṭiqūn(a).

Тимәк, күк һәм ер Раббыһы менән ант итәм, ысынлап та, вәғәҙә ителгән нәмә һин әйткәнсә мотлаҡ буласаҡ.

هَلْ اَتٰىكَ حَدِيْثُ ضَيْفِ اِبْرٰهِيْمَ الْمُكْرَمِيْنَۘ

hal atāka ḥadīṡu ḍaifi ibrāhīmal-mukramīn(a).

Аллаһы Тәғәлә биргәнде алғандар. Ысынлап та, быға тиклем (донъяла) улар изгелек ҡылған кешеләр ине;

اِذْ دَخَلُوْا عَلَيْهِ فَقَالُوْا سَلٰمًا ۗقَالَ سَلٰمٌۚ قَوْمٌ مُّنْكَرُوْنَ

iż dakhalū ‘alaihi fa qālū salāmā(n), qāla salām(un), qaumum munkarūn(a).

улар төндә бик аҙ йоҡлай;

فَرَاغَ اِلٰٓى اَهْلِهٖ فَجَاۤءَ بِعِجْلٍ سَمِيْنٍۙ

farāga ilā ahlihī fa jā'a bi‘ijlin samīn(in).

һәм төн аҙағында улар (Аллаһтан) ярлыҡау һоранылар.

فَقَرَّبَهٗٓ اِلَيْهِمْۚ قَالَ اَلَا تَأْكُلُوْنَ

fa qarrabahū ilaihim, qāla alā ta'kulūn(a).

Ә уларҙың мөлкәтендә һораған фәҡирҙәргә лә, һорамаған фәҡирҙәргә лә хоҡуҡтар бар.

فَاَوْجَسَ مِنْهُمْ خِيْفَةً ۗقَالُوْا لَا تَخَفْۗ وَبَشَّرُوْهُ بِغُلٰمٍ عَلِيْمٍ

fa aujasa minhum khīfah(tan), qālū lā takhaf, wa basysyarūhu bigulāmin ‘alīm(in).

Ер йөҙөндә иман килтергәндәр өсөн (Аллаһтың бөйөклөгө тураһында) аяттар бар.

فَاَقْبَلَتِ امْرَاَتُهٗ فِيْ صَرَّةٍ فَصَكَّتْ وَجْهَهَا وَقَالَتْ عَجُوْزٌ عَقِيْمٌ

fa aqbalatimra'atuhū fī ṣarratin fa ṣakkat wajhahā wa qālat ‘ajūzun ‘aqīm(un).

һәм (шулай уҡ) үҙеңә. Шунан иғтибар итмәйһегеҙме?

قَالُوْا كَذٰلِكِۙ قَالَ رَبُّكِ ۗاِنَّهٗ هُوَ الْحَكِيْمُ الْعَلِيْمُ ۔

qālū każālik(i), qāla rabbuk(i), innahū huwal-ḥakīmul-‘alīm(u).

Ә күктә һеҙҙең ризыҡтың һәм һеҙгә вәғәҙә ителгән нәмәләрҙең (сәбәптәре) бар.

۞ قَالَ فَمَا خَطْبُكُمْ اَيُّهَا الْمُرْسَلُوْنَۚ

qāla famā khaṭbukum ayyuhal-mursalūn(a).

Ул (Ибраһим): «Һеҙҙең мөһим эшегеҙ ниндәй, эй, илселәр?»

قَالُوْآ اِنَّآ اُرْسِلْنَآ اِلٰى قَوْمٍ مُّجْرِمِيْنَۙ

qālū innā ursilnā ilā qaumim mujrimīn(a).

Улар: «Ысынлап та, беҙ гонаһлы бер ҡәүемгә (Луты ҡәүеменә) ебәрелдек», — тип яуап бирҙеләр.

لِنُرْسِلَ عَلَيْهِمْ حِجَارَةً مِّنْ طِيْنٍۙ

linursila ‘alaihim ḥijāratam min ṭīn(in).

тип, Беҙ уларҙы (ҡаты) ер таштары менән һуғырбыҙ.

مُّسَوَّمَةً عِنْدَ رَبِّكَ لِلْمُسْرِفِيْنَ

musawwamatan ‘inda rabbika lil-musrifīn(a).

Һинең Раббыңдан сикте үткәндәрҙе юҡ итеү өсөн билдәләнгән».

فَاَخْرَجْنَا مَنْ كَانَ فِيْهَا مِنَ الْمُؤْمِنِيْنَۚ

fa akhrajnā man kāna fīhā minal-mu'minīn(a).

Һуңынан Беҙ унда (Лут ҡәүеме ерендә) булған иман килтергәндәрҙе сығарҙыҡ.

فَمَا وَجَدْنَا فِيْهَا غَيْرَ بَيْتٍ مِّنَ الْمُسْلِمِيْنَۚ

famā wajadnā fīhā gaira baitim minal-muslimīn(a).

Шулай итеп, Беҙ унда (ерҙә) мосолмандарҙан (Лут) йорттан башҡаны тапманыҡ.

وَتَرَكْنَا فِيْهَآ اٰيَةً لِّلَّذِيْنَ يَخَافُوْنَ الْعَذَابَ الْاَلِيْمَۗ

wa taraknā fīhā āyatal lil-lażīna yakhāfūnal-‘ażābal-alīm(a).

Һәм Беҙ унда (ул ерҙә) ғазаплы ғазаптан ҡурҡҡандар өсөн ғибрәт ҡалдырҙыҡ.

وَفِيْ مُوْسٰىٓ اِذْ اَرْسَلْنٰهُ اِلٰى فِرْعَوْنَ بِسُلْطٰنٍ مُّبِيْنٍ

wa fī mūsā iż arsalnāhu ilā fir‘auna bisulṭānim mubīn(in).

Беҙ уны ысын мөғжизәләр менән Фирғәүенгә ебәргәс, Мусала ла (Аллаһтың ҡөҙрәтенең билдәләре бар ине).

فَتَوَلّٰى بِرُكْنِهٖ وَقَالَ سٰحِرٌ اَوْ مَجْنُوْنٌ

fa tawallā biruknihī wa qāla sāḥirun au majnūn(un).

Әммә ул (Фирғәүен) һәм уның ғәскәре ситкә боролдо һәм: «Ул сихырсы йәки аҡылдан яҙған», — тине.

فَاَخَذْنٰهُ وَجُنُوْدَهٗ فَنَبَذْنٰهُمْ فِى الْيَمِّ وَهُوَ مُلِيْمٌۗ

fa akhażnāhu wa junūdahū fanabażnāhum fil-yammi wa huwa mulīm(un).

Шулай итеп, Беҙ уны һәм уның ғәскәрен ғазапланыҡ, һуңынан уларҙы хур хәлдә диңгеҙгә ырғыттыҡ.

وَفِيْ عَادٍ اِذْ اَرْسَلْنَا عَلَيْهِمُ الرِّيْحَ الْعَقِيْمَۚ

wa fī ‘ādin iż arsalnā ‘alaihimur-rīḥal-‘aqīm(a).

Һәм (шулай уҡ) Ғәд халҡының хикәйәһендә, Беҙ уларға һәләк ел ебәрҙек.

مَا تَذَرُ مِنْ شَيْءٍ اَتَتْ عَلَيْهِ اِلَّا جَعَلَتْهُ كَالرَّمِيْمِۗ

mā tażaru min syai'in atat ‘alaihi illā ja‘alathu kar-ramīm(i).

(ел) уға бер нәмәгә лә һуғырға ирек бирмәй, хатта порошокҡа әйләндерә.

وَفِيْ ثَمُوْدَ اِذْ قِيْلَ لَهُمْ تَمَتَّعُوْا حَتّٰى حِيْنٍ

wa fī ṡamūda iż qīla lahum tamatta‘ū ḥattā ḥīn(in).

Сәмүт халҡының хикәйәһендә уларға: «Билдәләнгән ваҡытҡа тиклем бәхетле булығыҙ», — тип әйтелгән.

فَعَتَوْا عَنْ اَمْرِ رَبِّهِمْ فَاَخَذَتْهُمُ الصّٰعِقَةُ وَهُمْ يَنْظُرُوْنَ

fa‘atau ‘an amri rabbihim fa akhażathumuṣ-ṣā‘iqatu wa hum yanẓurūn(a).

Шунан һуң улар Раббының әмеренә ҡаршы тәкәбберлек менән эш иттеләр, шуға күрә уларға ҡарап торғанда йәшен һуҡтылар.

فَمَا اسْتَطَاعُوْا مِنْ قِيَامٍ وَّمَا كَانُوْا مُنْتَصِرِيْنَۙ

famastaṭā‘ū min qiyāmiw wa mā kānū muntaṣirīn(a).

Шулай итеп, улар тороп китә алманы һәм шулай уҡ ярҙам алманы,

وَقَوْمَ نُوْحٍ مِّنْ قَبْلُ ۗ اِنَّهُمْ كَانُوْا قَوْمًا فٰسِقِيْنَ ࣖ

wa qauma nūḥim min qabl(u), innahum kānū qauman fāsiqīn(a).

һәм уға тиклем (Беҙ) Нух ҡәүемен һәләк иттек. Ысынлап та, улар яуыз халыҡ.

وَالسَّمَاۤءَ بَنَيْنٰهَا بِاَيْىدٍ وَّاِنَّا لَمُوْسِعُوْنَ

was-samā'a banaināhā bi'aidiw wa innā lamūsi‘ūn(a).

Күктәрҙе лә Беҙ ҡөҙрәтебеҙ менән төҙөнөк, уларҙы киңәйттек.

وَالْاَرْضَ فَرَشْنٰهَا فَنِعْمَ الْمٰهِدُوْنَ

wal-arḍa farasynāhā fa ni‘mal-māhidūn(a).

Ерҙе йәйҙек; һуңынан (Беҙ) таралған иң яҡшыһы.

وَمِنْ كُلِّ شَيْءٍ خَلَقْنَا زَوْجَيْنِ لَعَلَّكُمْ تَذَكَّرُوْنَ

wa min kulli syai'in khalaqnā zaujaini la‘allakum tażakkarūn(a).

Һеҙ (Аллаһтың бөйөклөгөн) иҫкә алыр өсөн, Беҙ һәр нәмәне парлап яралттыҡ.

فَفِرُّوْٓا اِلَى اللّٰهِ ۗاِنِّيْ لَكُمْ مِّنْهُ نَذِيْرٌ مُّبِيْنٌۚ

fa firrū ilallāh(i), innī lakum minhu nażīrum mubīn(un).

Шуға күрә шунда уҡ Аллаһҡа (буйһоноу) ҡайтығыҙ. Ысынлап та, мин һеҙгә Аллаһ тарафынан асыҡ киҫәтеү.

وَلَا تَجْعَلُوْا مَعَ اللّٰهِ اِلٰهًا اٰخَرَۗ اِنِّيْ لَكُمْ مِّنْهُ نَذِيْرٌ مُّبِيْنٌ

wa lā taj‘alū ma‘allāhi ilāhan ākhar(a), innī lakum minhu nażīrum mubīn(un).

Аллаһтан башҡа илаһтар яралтмағыҙ. Ысынлап та, мин һеҙгә Аллаһ тарафынан асыҡ киҫәтеү.

كَذٰلِكَ مَآ اَتَى الَّذِيْنَ مِنْ قَبْلِهِمْ مِّنْ رَّسُوْلٍ اِلَّا قَالُوْا سَاحِرٌ اَوْ مَجْنُوْنٌ

każālika mā atal-lażīna min qablihim mir rasūlin illā qālū sāḥirun au majnūn(un).

Шулай итеп, үҙҙәренән элек булғандарға Пәйғәмбәр килһә, улар (уның халҡы): «Ул сихырсы йәки аҡылдан яҙған», — тип әйтерҙәр ине.

اَتَوَاصَوْا بِهٖۚ بَلْ هُمْ قَوْمٌ طَاغُوْنَۚ

atawāṣau bih(ī), bal hum qaumun ṭāgūn(a).

Улар бер-береһенә хәбәрҙәр тураһында нимә әйтелгән. Ысынында иһә улар сиктән сығып киткән халыҡ.

فَتَوَلَّ عَنْهُمْ فَمَآ اَنْتَ بِمَلُوْمٍ

fa tawalla ‘anhum famā anta bimalūm(in).

Шулай булғас, уларға арҡаңды бор, һәм һин шелтәһеҙ булырһың.

وَذَكِّرْ فَاِنَّ الذِّكْرٰى تَنْفَعُ الْمُؤْمِنِيْنَ

wa żakkir fa innaż-żikra tanfa‘ul-mu'minīn(a).

Һәм киҫәтеүҙәрҙе дауам итегеҙ, сөнки киҫәтеүҙәр мөьминдәр өсөн файҙалы.

وَمَا خَلَقْتُ الْجِنَّ وَالْاِنْسَ اِلَّا لِيَعْبُدُوْنِ

wa mā khalaqtul-jinna wal-insa illā liya‘budūn(i).

Мин ендәрҙе һәм кешеләрҙе Миңә ғибәҙәт ҡылһын өсөн яралттым.

مَآ اُرِيْدُ مِنْهُمْ مِّنْ رِّزْقٍ وَّمَآ اُرِيْدُ اَنْ يُّطْعِمُوْنِ

mā urīdu minhum mir rizqiw wa mā urīdu ay yuṭ‘imūn(i).

Мин уларҙан бер ниндәй ҙә ризыҡ теләмәйем һәм Мине ашатыуҙарын да теләмәйем.

اِنَّ اللّٰهَ هُوَ الرَّزَّاقُ ذُو الْقُوَّةِ الْمَتِيْنُ

innallāha huwar-razzāqu żul-quwwatil-matīn(u).

Ысынлап та, Аллаһ — ризыҡ биреүсе, ҡөҙрәтле һәм бик көслө.

فَاِنَّ لِلَّذِيْنَ ظَلَمُوْا ذَنُوْبًا مِّثْلَ ذَنُوْبِ اَصْحٰبِهِمْ فَلَا يَسْتَعْجِلُوْنِ

fa inna lil-lażīna ẓalamū żanūbam miṡla żanūbi aṣḥābihim falā yasta‘jilūn(i).

Тимәк, залимдар өсөн элекке дуҫтарының өлөшө кеүек өлөш бар; Шуға күрә улар Минән тиҙләтеүҙе һорамаһындар.

فَوَيْلٌ لِّلَّذِيْنَ كَفَرُوْا مِنْ يَّوْمِهِمُ الَّذِيْ يُوْعَدُوْنَ ࣖ

fa wailul lil-lażīna kafarū miy yaumihimul-lażī yū‘adūn(a).

Шулай булғас, үҙҙәренә вәғәҙә ителгән көндә (Ҡиәмәт көнөндә) иман килтермәгәндәргә ҡайғы!