Q.S Әр-Рәғд (اَلرَّعْد) - 43 Бәйеттәр һаны .

الۤمّۤرٰۗ تِلْكَ اٰيٰتُ الْكِتٰبِۗ وَالَّذِيْٓ اُنْزِلَ اِلَيْكَ مِنْ رَّبِّكَ الْحَقُّ وَلٰكِنَّ اَكْثَرَ النَّاسِ لَا يُؤْمِنُوْنَ

alif lām mīm rā, tilka āyātul-kitāb(i), wal-lażī unzila ilaika mir rabbikal-ḥaqqu wa lākinna akṡaran-nāsi lā yu'minūn(a).

Alif Lam Mim Rа. Был китап (Ҡөрьән) аяттары. Һәм Раббың тарафынан һиңә (Мөхәммәткә) индерелгән (Китап) хаҡ; әммә күпселек кешеләр (уға) иман килтермәй.

اَللّٰهُ الَّذِيْ رَفَعَ السَّمٰوٰتِ بِغَيْرِ عَمَدٍ تَرَوْنَهَا ثُمَّ اسْتَوٰى عَلَى الْعَرْشِ وَسَخَّرَ الشَّمْسَ وَالْقَمَرَۗ كُلٌّ يَّجْرِيْ لِاَجَلٍ مُّسَمًّىۗ يُدَبِّرُ الْاَمْرَ يُفَصِّلُ الْاٰيٰتِ لَعَلَّكُمْ بِلِقَاۤءِ رَبِّكُمْ تُوْقِنُوْنَ

allāhul-lażī rafa‘as-samāwāti bigairi ‘amadin taraunahā ṡummastawā ‘alal-‘arsyi wa sakhkharasy-syamsa wal-qamar(a), kulluy yajrī li'ajalim musammā(n), yudabbirul-amra yufaṣṣilul-āyāti la‘allakum biliqā'i rabbikum tūqinūn(a).

Аллаһ Тәғәлә күкте бағанаһыҙ күтәрҙе, һеҙ күрәһегеҙ, шунан тәхеткә ултырҙы. Ул ҡояшты һәм айҙы буйһондорҙо; һәр береһе алдан билдәләнгән ваҡыт буйынса әйләнә. Ул (Үҙ мәхлүктәренең) эштәрен тәртипкә килтерә, һеҙ Раббығыҙ менән осрашыуығыҙға ышаныслы булһын өсөн (Уның бөйөклөгөнөң) аяттарын аңлата.

وَهُوَ الَّذِيْ مَدَّ الْاَرْضَ وَجَعَلَ فِيْهَا رَوَاسِيَ وَاَنْهٰرًا ۗوَمِنْ كُلِّ الثَّمَرٰتِ جَعَلَ فِيْهَا زَوْجَيْنِ اثْنَيْنِ يُغْشِى الَّيْلَ النَّهَارَۗ اِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَاٰيٰتٍ لِّقَوْمٍ يَّتَفَكَّرُوْنَ

wa huwal-lażī maddal-arḍa wa ja‘ala fīhā rawāsiya wa anhārā(n), wa min kulliṡ-ṡamarāti ja‘ala fīhā zaujainiṡnaini yugsyil-lailan-nahār(a), inna fī żālika la'āyātil liqaumiy yatafakkarūn(a).

Ул Ерҙе йәйеп, унда тауҙар һәм йылғалар барлыҡҡа килтерҙе. Уның эсендә бөтә емештәрҙе парлап яратты. Ул төндө көнгә әйләндерә. Ысынлап та, был эштәрҙә уйлаусылар өсөн (Аллаһтың бөйөклөгө тураһында) ғибрәттәр бар.

وَفِى الْاَرْضِ قِطَعٌ مُّتَجٰوِرٰتٌ وَّجَنّٰتٌ مِّنْ اَعْنَابٍ وَّزَرْعٌ وَّنَخِيْلٌ صِنْوَانٌ وَّغَيْرُ صِنْوَانٍ يُّسْقٰى بِمَاۤءٍ وَّاحِدٍۙ وَّنُفَضِّلُ بَعْضَهَا عَلٰى بَعْضٍ فِى الْاُكُلِۗ اِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَاٰيٰتٍ لِّقَوْمٍ يَّعْقِلُوْنَ

wa fil-arḍi qiṭa‘um mutajāwirātuw wa jannātum min a‘nābiw wa zar‘uw wa nakhīlun ṣinwānuw wa gairu ṣinwāniy yusqā bimā'iw wāḥid(in), wa nufaḍḍilu ba‘ḍahā ‘alā ba‘ḍin fil-ukul(i), inna fī żālika la'āyātil liqaumiy ya‘qilūn(a).

Ерҙә йәнәш өлөштәр, йөҙөм баҡсалары, үҫемлектәр, ботаҡлы пальма ағастары һәм ботаҡһыҙҙары бар; шул уҡ һыу менән һуғарылған, әммә Беҙ тәме буйынса бер үҫемлекте икенсеһенән өҫтөнөрәк күрәбеҙ. Ысынлап та, аңлы кешеләр өсөн (Аллаһтың бөйөклөгөнә) ғибрәттәр бар.

۞ وَاِنْ تَعْجَبْ فَعَجَبٌ قَوْلُهُمْ ءَاِذَا كُنَّا تُرٰبًا ءَاِنَّا لَفِيْ خَلْقٍ جَدِيْدٍ ەۗ اُولٰۤىِٕكَ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا بِرَبِّهِمْۚ وَاُولٰۤىِٕكَ الْاَغْلٰلُ فِيْٓ اَعْنَاقِهِمْۚ وَاُولٰۤىِٕكَ اَصْحٰبُ النَّارِۚ هُمْ فِيْهَا خٰلِدُوْنَ

wa in ta‘jab fa ‘ajabun qauluhum a'iżā kunnā turāban a'innā lafī khalqin jadīd(in), ulā'ikal-lażīna kafarū birabbihim, wa ulā'ikal-aglālu fī a‘nāqihim, wa ulā'ika aṣḥābun-nār(i), hum fīhā khālidūn(a).

Әгәр ҙә һеҙ аптырап ҡалһағыҙ, тимәк, уларҙың «Беҙ тупраҡҡа әйләнгәс, яңы йән эйәләре булып (ҡайтарылырбыҙ)мы?» Тап улар Раббыһына инҡарсылар; ә улар (уларға бығауҙар беркетелгән) уның муйынында. Улар йәһәннәм халҡы, улар унда мәңге ҡаласаҡ.

وَيَسْتَعْجِلُوْنَكَ بِالسَّيِّئَةِ قَبْلَ الْحَسَنَةِ وَقَدْ خَلَتْ مِنْ قَبْلِهِمُ الْمَثُلٰتُۗ وَاِنَّ رَبَّكَ لَذُوْ مَغْفِرَةٍ لِّلنَّاسِ عَلٰى ظُلْمِهِمْۚ وَاِنَّ رَبَّكَ لَشَدِيْدُ الْعِقَابِ

wa yasta‘jilūnaka bis-sayyi'ati qablal-ḥasanati wa qad khalat min qablihimul-maṡulāt(u), wa inna rabbaka lażū magfiratil lin-nāsi ‘alā ẓulmihim, wa inna rabbaka lasyadīdul-‘iqāb(i).

Һәм улар һинән ғазаптың (килеүен) тиҙләтеүеңде һорай, изгелектән алда, хатта уларҙан алда төрлө ғазап миҫалдары булһа ла. Ысынлап та, Раббыңдың кешеләргә ҡылған ғәҙелһеҙлектәре өсөн ғәфү итеүе бар, һәм, ысынлап та, Раббыңдың язаһы бик ҡаты!

وَيَقُوْلُ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا لَوْلَآ اُنْزِلَ عَلَيْهِ اٰيَةٌ مِّنْ رَّبِّهٖۗ اِنَّمَآ اَنْتَ مُنْذِرٌ وَّلِكُلِّ قَوْمٍ هَادٍ ࣖ

wa yaqūlul-lażīna kafarū lau lā unzila ‘alaihi āyatum mir rabbih(ī), innamā anta munżiruw wa likulli qaumin hād(in).

Һәм кафырҙар: «Ни өсөн уға (Мөхәммәткә) Раббыһынан бер мөғжизә (мөғжизә) индерелмәне?» Ысынлап та, һин бары тик киҫәтеүсе генә; һәм һәр халыҡ өсөн тура юл күрһәтеүсе бар.

اَللّٰهُ يَعْلَمُ مَا تَحْمِلُ كُلُّ اُنْثٰى وَمَا تَغِيْضُ الْاَرْحَامُ وَمَا تَزْدَادُ ۗوَكُلُّ شَيْءٍ عِنْدَهٗ بِمِقْدَارٍ

allāhu ya‘lamu mā taḥmilu kullu unṡā wa mā tagīḍul-arḥāmu wa mā tazdād(u), wa kullu syai'in ‘indahū bimiqdār(in).

Аллаһы Тәғәлә һәр ҡатын-ҡыҙҙа нимә барлығын, камиллыҡтан кәмерәк нәмәне һәм ҡарынында нимә арта барғанын белә. Һәм Уның янында һәр нәмәнең үлсәме бар.

عٰلِمُ الْغَيْبِ وَالشَّهَادَةِ الْكَبِيْرُ الْمُتَعَالِ

‘alimul-gaibi wasy-syahādatil-kabīrul-muta‘āl(i).

(Аллаһ) Бөтә йәшеренде лә, ысынбарлыҡты ла белеүсе; Иң Бөйөк, Юғары.

سَوَاۤءٌ مِّنْكُمْ مَّنْ اَسَرَّ الْقَوْلَ وَمَنْ جَهَرَ بِهٖ وَمَنْ هُوَ مُسْتَخْفٍۢ بِالَّيْلِ وَسَارِبٌۢ بِالنَّهَارِ

sawā'um minkum man asarral-qaula wa man jahara bihī wa man huwa mustakhfim bil-laili wa sāribum bin-nahār(i).

Һеҙҙең арағыҙҙа һүҙен сер итеп һаҡлаған һәм уның менән асыҡтан-асыҡ һөйләшкән кеше лә шул уҡ (Аллаһ өсөн); һәм кем төндә йәшенә, кем көндөҙ йөрөй.

لَهٗ مُعَقِّبٰتٌ مِّنْۢ بَيْنِ يَدَيْهِ وَمِنْ خَلْفِهٖ يَحْفَظُوْنَهٗ مِنْ اَمْرِ اللّٰهِ ۗاِنَّ اللّٰهَ لَا يُغَيِّرُ مَا بِقَوْمٍ حَتّٰى يُغَيِّرُوْا مَا بِاَنْفُسِهِمْۗ وَاِذَآ اَرَادَ اللّٰهُ بِقَوْمٍ سُوْۤءًا فَلَا مَرَدَّ لَهٗ ۚوَمَا لَهُمْ مِّنْ دُوْنِهٖ مِنْ وَّالٍ

lahū mu‘aqqibātum mim baini yadaihi wa min khalfihī yaḥfaẓūnahū min amrillāh(i), innallāha lā yugayyiru mā biqaumin ḥattā yugayyirū mā bi'anfusihim, wa iżā arādallāhu biqaumin sū'an falā maradda lah(ū), wa mā lahum min dūnihī miw wāl(in).

Уның өсөн (кеше) фәрештәләр бар, улар уны һәр ваҡыт сиратлап һаҡлай, алдан да, арттан да. Улар уны Аллаһтың әмере менән һаҡлай. Ысынлап та, халыҡ үҙ хәлен үҙгәртмәйенсә, Аллаһ уның хәлен үҙгәртмәйәсәк. Әгәр ҙә Аллаһ берәй халыҡҡа яуызлыҡ теләй икән, уға бер кем дә ҡаршы тора алмай һәм Унан башҡа улар өсөн яҡлаусы юҡ.

هُوَ الَّذِيْ يُرِيْكُمُ الْبَرْقَ خَوْفًا وَّطَمَعًا وَّيُنْشِئُ السَّحَابَ الثِّقَالَۚ

huwal-lażī yurīkumul -barqa khaufaw wa ṭama‘aw wa yunsyi'us -saḥābaṡ-ṡiqāl(a).

Ул һеҙгә йәшен күрһәтә, ҡурҡыу һәм өмөт уята, болоттар яһай.

وَيُسَبِّحُ الرَّعْدُ بِحَمْدِهٖ وَالْمَلٰۤىِٕكَةُ مِنْ خِيْفَتِهٖۚ وَيُرْسِلُ الصَّوَاعِقَ فَيُصِيْبُ بِهَا مَنْ يَّشَاۤءُ وَهُمْ يُجَادِلُوْنَ فِى اللّٰهِ ۚوَهُوَ شَدِيْدُ الْمِحَالِۗ

wa yusabbiḥur-ra‘du biḥamdihī wal-malā'ikatu min khīfatih(ī), wa yursiluṣ-ṣawā‘iqa fa yuṣību bihā may yasyā'u wa hum yujālidilūna fillāh(i), wa huwa syadīdul-miḥāl(i).

Күк күкрәп Уны данланы, (һәм шулай уҡ) фәрештәләр ҙә Унан ҡурҡҡандары өсөн йәшен ебәрҙе, һуңынан улар Алла тураһында бәхәсләшкәндә, ул теләгән кешегә йәшен ебәрҙе, һәм Ул Үҙенең язаһында ҡаты.

لَهٗ دَعْوَةُ الْحَقِّۗ وَالَّذِيْنَ يَدْعُوْنَ مِنْ دُوْنِهٖ لَا يَسْتَجِيْبُوْنَ لَهُمْ بِشَيْءٍ اِلَّا كَبَاسِطِ كَفَّيْهِ اِلَى الْمَاۤءِ لِيَبْلُغَ فَاهُ وَمَا هُوَ بِبَالِغِهٖۗ وَمَا دُعَاۤءُ الْكٰفِرِيْنَ اِلَّا فِيْ ضَلٰلٍ

lahū da‘watul-ḥaqq(i), wal-lażīna yad‘ūna min dūnihī lā yastajībūna lahum bisyai'in illā kabāsiṭi kaffaihi ilal-mā'i liyabluga fāhu wa mā huwa bibāligih(ī), wa mā du‘ā'ul-kāfirīna illā fī ḍalāl(in).

Тик Аллаһҡа ғына хаҡ доға. Улар Аллаһтан башҡа табынған һындар уларға бер нәмә лә бирә алмай, улар (һыу) ауыҙына барып етһен өсөн ҡултыҡ аҫтын һыуға асҡан кешенән айырылмай. Һыу ауыҙына барып етмәһә лә. Ә кәферҙәрҙең доғалары бушҡа .

وَلِلّٰهِ يَسْجُدُ مَنْ فِى السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِ طَوْعًا وَّكَرْهًا وَّظِلٰلُهُمْ بِالْغُدُوِّ وَالْاٰصَالِ ۩

wa lillāhi yasjudu man fis-samāwāti wal-arḍi ṭau‘aw wa karhaw wa ẓilāluhum bil-guduwwi wal-āṣāl(i).

Күктәрҙәме, Ерҙәме, үҙ теләге менәнме, мәжбүри рәүештәме (һәм шулай уҡ) иртән һәм кисен Аллаһҡа сәждә ҡыла.

قُلْ مَنْ رَّبُّ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِۗ قُلِ اللّٰهُ ۗقُلْ اَفَاتَّخَذْتُمْ مِّنْ دُوْنِهٖٓ اَوْلِيَاۤءَ لَا يَمْلِكُوْنَ لِاَنْفُسِهِمْ نَفْعًا وَّلَا ضَرًّاۗ قُلْ هَلْ يَسْتَوِى الْاَعْمٰى وَالْبَصِيْرُ ەۙ اَمْ هَلْ تَسْتَوِى الظُّلُمٰتُ وَالنُّوْرُ ەۚ اَمْ جَعَلُوْا لِلّٰهِ شُرَكَاۤءَ خَلَقُوْا كَخَلْقِهٖ فَتَشَابَهَ الْخَلْقُ عَلَيْهِمْۗ قُلِ اللّٰهُ خَالِقُ كُلِّ شَيْءٍ وَّهُوَ الْوَاحِدُ الْقَهَّارُ

qul mar rabbus-samāwāti wal-arḍ(i), qulillāh(u), qul afattakhażtum min dūnihī auliyā'a lā yamlikūna li'anfusihim naf‘aw wa lā ḍarrā(n), qul hal yastawil-a‘mā wal-baṣīr(u), am hal tastawiẓ-ẓulumātu wan-nūr(u), am ja‘alū lillāhi syurakā'a khalaqū kakhalqihī fa tasyābahal-khalqu ‘alaihim, qulillāhu khāliqu kulli syai'iw wa huwal-wāḥidul-qahhār(u).

(Мөхәммәткә): «Күктәрҙең һәм Ерҙең Раббыһы кем?» «Аллаһ» тип әйт. Әйт: «Һеҙгә Аллаһтан башҡа яҡлаусылар алыу яраймы, улар үҙҙәренә файҙа килтерә йәки зыянды кире ҡаға алмаған саҡтарында?» Әйт: "Һуҡырҙар күргәндәр менән тиңме? Әллә ҡараңғылыҡ яҡтылыҡ менән тиңме? Улар ике мәхлүк күҙҙәрендә бер-береһенә оҡшаш булһын өсөн Уның барлыҡҡа килтереүе кеүек барлыҡҡа килтерә алған Аллаһ менән тиңдәштәр ҡуялармы?" Әйт: «Аллаһ – бөтә нәмәне бар итеүсе һәм Ул – Ҡөҙрәтле Алла, Ҡөҙрәтле».

اَنْزَلَ مِنَ السَّمَاۤءِ مَاۤءً فَسَالَتْ اَوْدِيَةٌ ۢ بِقَدَرِهَا فَاحْتَمَلَ السَّيْلُ زَبَدًا رَّابِيًا ۗوَمِمَّا يُوْقِدُوْنَ عَلَيْهِ فِى النَّارِ ابْتِغَاۤءَ حِلْيَةٍ اَوْ مَتَاعٍ زَبَدٌ مِّثْلُهٗ ۗ كَذٰلِكَ يَضْرِبُ اللّٰهُ الْحَقَّ وَالْبَاطِلَ ەۗ فَاَمَّا الزَّبَدُ فَيَذْهَبُ جُفَاۤءً ۚوَاَمَّا مَا يَنْفَعُ النَّاسَ فَيَمْكُثُ فِى الْاَرْضِۗ كَذٰلِكَ يَضْرِبُ اللّٰهُ الْاَمْثَالَ ۗ

anzala minas-samā'i mā'an fa sālat audiyatum biqadarihā faḥtamalas-sailu zabadar rābiyā(n), wa mimmā yūqidūna ‘alaihi fin-nāribtigā'a ḥilyatin au matā‘in zabadum miṡluh(ū), każālika yaḍribullāhul-ḥaqqa wal-bāṭil(a), fa ammaz-zabadu fa yażhabu jufā'ā(n), wa ammā mā yanfa‘un-nāsa fa yamkuṡu fil-arḍ(i), każālika yaḍribullāhul-amṡāl(a).

Аллаһ Тәғәлә күктән һыу (ямғыр) төшөргән, шуға күрә ул (һыу) үҙәндә ҙурлығына ҡарап аға, артабан ағым йөҙөп йөрөгән күбек йөрөтә. Ә нимәнән (металдан) утҡа иретеп, биҙәүестәр йәки эш ҡоралдары эшләйҙәр, унда (шулай уҡ) шундай күбек (ағымдағы күбек) бар. Шулай итеп, Аллаһ дөрөҫ һәм ялған тураһында ҡисса килтерә. Ә көбәккә килгәндә, ул юҡ булып юҡҡа сығасаҡ; әммә кешеләргә файҙалы нәмә ерҙә ҡаласаҡ. Шулай итеп Аллаһ Тәғәлә ҡисса килтерә.

لِلَّذِيْنَ اسْتَجَابُوْا لِرَبِّهِمُ الْحُسْنٰىۗ وَالَّذِيْنَ لَمْ يَسْتَجِيْبُوْا لَهٗ لَوْ اَنَّ لَهُمْ مَّا فِى الْاَرْضِ جَمِيْعًا وَّمِثْلَهٗ مَعَهٗ لَافْتَدَوْا بِهٖ ۗ اُولٰۤىِٕكَ لَهُمْ سُوْۤءُ الْحِسَابِ ەۙ وَمَأْوٰىهُمْ جَهَنَّمُ ۗوَبِئْسَ الْمِهَادُ ࣖ

lil-lażīnastajābū lirabbihimul-ḥusnā, wal-lażīna lam yastajībū lahū lau anna lahum mā fil-arḍi jamī‘aw wa miṡlahū ma‘ahū laftadau bih(ī), ulā'ika lahum sū'ul-ḥisāb(i), wa ma'wāhum jahannam(u), wa bi'sal-mihād(u).

Аллаһы Тәғәләнең саҡырыуына яуап биргәндәр өсөн уларға яҡшы сауап (тәьмин ителә). Ә өндәүгә тап килмәгән кешеләр

۞ اَفَمَنْ يَّعْلَمُ اَنَّمَآ اُنْزِلَ اِلَيْكَ مِنْ رَّبِّكَ الْحَقُّ كَمَنْ هُوَ اَعْمٰىۗ اِنَّمَا يَتَذَكَّرُ اُولُوا الْاَلْبَابِۙ

afamay ya‘lamu annamā unzila ilaika mir rabbikal-ḥaqqu kaman huwa a‘mā, innamā yatażakkaru ulul-albāb(i).

Тимәк, Аллаһы Тәғәлә һиңә иңдергәндең хәҡиҡәт икәнен белгән кеше һуҡыр кеше менән бер үкме? Аҡыллы кешеләр генә һабаҡ ала ала,

الَّذِيْنَ يُوْفُوْنَ بِعَهْدِ اللّٰهِ وَلَا يَنْقُضُوْنَ الْمِيْثَاقَۙ

al-lażīna yūfūna bi‘ahdillāhi wa lā yanquḍūnal-mīṡāq(a).

(атап әйткәндә) Аллаһ вәғәҙәләрен үтәгән һәм килешеүҙе боҙмаған кешеләр,

وَالَّذِيْنَ يَصِلُوْنَ مَآ اَمَرَ اللّٰهُ بِهٖٓ اَنْ يُّوْصَلَ وَيَخْشَوْنَ رَبَّهُمْ وَيَخَافُوْنَ سُوْۤءَ الْحِسَابِ ۗ

wal-lażīna yaṣilūna mā amarallāhu bihī ay yūṣala wa yakhsyauna rabbahum wa yakhāfūna sū'al-ḥisāb(i).

һәм Аллаһ тоташтырырға ҡушҡан нәмәләрҙе тоташтырыусылар һәм улар Раббыларынан ҡурҡалар һәм насар хисаптан ҡурҡалар.

وَالَّذِيْنَ صَبَرُوا ابْتِغَاۤءَ وَجْهِ رَبِّهِمْ وَاَقَامُوا الصَّلٰوةَ وَاَنْفَقُوْا مِمَّا رَزَقْنٰهُمْ سِرًّا وَّعَلَانِيَةً وَّيَدْرَءُوْنَ بِالْحَسَنَةِ السَّيِّئَةَ اُولٰۤىِٕكَ لَهُمْ عُقْبَى الدَّارِۙ

wal-lażīna ṣabarubtigā'a wajhi rabbihim wa aqāmuṣ-ṣalāta wa anfaqū mimmā razaqnāhum sirraw wa ‘alāniyataw wa yadra'ūna bil-ḥasanatis-sayyi'ata ulā'ika lahum ‘uqbad-dār(i).

Раббыһының ризалығына өмөтләнеп, намаҙ уҡып, Беҙ биргән ризыҡтың бер өлөшөн йәшерен йә асыҡтан-асыҡ сарыф итеп, яуызлыҡты изгелек менән кире ҡағып, сабыр итеп сабыр иткәндәр, шул (хәйерле) ахырына өлгәшә.

جَنّٰتُ عَدْنٍ يَّدْخُلُوْنَهَا وَمَنْ صَلَحَ مِنْ اٰبَاۤىِٕهِمْ وَاَزْوَاجِهِمْ وَذُرِّيّٰتِهِمْ وَالْمَلٰۤىِٕكَةُ يَدْخُلُوْنَ عَلَيْهِمْ مِّنْ كُلِّ بَابٍۚ

jannātu ‘adniy yadkhulūnahā wa man ṣalaḥa min ābā'ihim wa azwājihim wa żurriyyātihim wal-malā'ikatu yadkhulūna ‘alaihim min kulli bāb(in).

(йәғни) Әҙн күктәренә улар ата-бабаларынан, тормош иптәштәренән, балаларынан һәм ейәндәренән тәҡүәлеләр менән бергә инә, ә фәрештәләр уларҙың урындарына бөтә ишектәрҙән инә;

سَلٰمٌ عَلَيْكُمْ بِمَا صَبَرْتُمْ فَنِعْمَ عُقْبَى الدَّارِۗ

salāmun ‘alaikum bimā ṣabartum fa ni‘ma ‘uqbad-dār(i).

(Һеҙгә сабырлығығыҙ өсөн уңыштар теләйем, тип әйткәндә). Тимәк, ниндәй тәмле һуңғы урын.

وَالَّذِيْنَ يَنْقُضُوْنَ عَهْدَ اللّٰهِ مِنْ ۢ بَعْدِ مِيْثَاقِهٖ وَيَقْطَعُوْنَ مَآ اَمَرَ اللّٰهُ بِهٖٓ اَنْ يُّوْصَلَ وَيُفْسِدُوْنَ فِى الْاَرْضِۙ اُولٰۤىِٕكَ لَهُمُ اللَّعْنَةُ وَلَهُمْ سُوْۤءُ الدَّارِ

wal-lażīna yanquḍūna ‘ahdallāhi mim ba‘di mīṡāqihī wa yaqṭa‘ūna mā amarallāhu bihī ay yūṣala wa yufsidūna fil-arḍ(i), ulā'ika lahumul-la‘natu wa lahum sū'ud-dār(i).

Аллаһтың килешеүен раҫлағандан һуң боҙғандар, Аллаһтың берләштерергә ҡушҡан нәмәләрен өҙгәндәр һәм Ер йөҙөндә боҙоҡлоҡ таратҡандарға лағнәт һәм яуыз урын (йәһәннәм) тейәсәк.

اَللّٰهُ يَبْسُطُ الرِّزْقَ لِمَنْ يَّشَاۤءُ وَيَقْدِرُ ۗوَفَرِحُوْا بِالْحَيٰوةِ الدُّنْيَاۗ وَمَا الْحَيٰوةُ الدُّنْيَا فِى الْاٰخِرَةِ اِلَّا مَتَاعٌ ࣖ

allāhu yabsuṭur-rizqa limay yasyā'u wa yaqdir(u), wa fariḥū bil-ḥayātid-dun-yā, wa mal-ḥayātud-dun-yā fil-ākhirati illā matā‘(un).

Аллаһ ризыҡты теләгән кешегә киңәйтә һәм (теләгән кеше өсөн) сикләй. Улар донъя тормошо менән шатланалар, ә ул әхирәт тормошо менән сағыштырғанда (ҡыҫҡа ғына) ләззәт кенә.

وَيَقُوْلُ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا لَوْلَآ اُنْزِلَ عَلَيْهِ اٰيَةٌ مِّنْ رَّبِّهٖۗ قُلْ اِنَّ اللّٰهَ يُضِلُّ مَنْ يَّشَاۤءُ وَيَهْدِيْٓ اِلَيْهِ مَنْ اَنَابَۖ

wa yaqūlul-lażīna kafarū lau lā unzila ‘alaihi āyatum mir rabbih(ī), qul innallāha yuḍillu may yasyā'u wa yahdī ilaihi man anāb(a).

Һәм кафырҙар: «Ни өсөн уға (Мөхәммәдкә) Раббыһынан бер мөғжизә төшөрөлмәне?» Әйт: «Ысынлап та, Аллаһ теләгәнен аҙаштыра, тәүбә иткәндәрҙе Үҙенә йүнәлтә».

الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَتَطْمَىِٕنُّ قُلُوْبُهُمْ بِذِكْرِ اللّٰهِ ۗ اَلَا بِذِكْرِ اللّٰهِ تَطْمَىِٕنُّ الْقُلُوْبُ ۗ

al-lażīna āmanū wa taṭma'innu qulūbuhum biżikrillāh(i), alā biżikrillāhi taṭma'innul-qulūb(u).

(Атап әйткәндә) иман килтергәндәр һәм күңелдәре Аллаһты иҫкә алыуҙа тыныслыҡ тапҡандар. Ысынлап та, Аллаһты иҫкә алыуҙа ғына күңелдәр тыныслыҡ таба.

اَلَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَعَمِلُوا الصّٰلِحٰتِ طُوْبٰى لَهُمْ وَحُسْنُ مَاٰبٍ

allażīna āmanū wa ‘amiluṣ-ṣāliḥāti ṭūbā lahum wa ḥusnu ma'āb(in).

Иман килтереп, изге ғәмәлдәр ҡылғандарға — уларға бәрәкәт һәм кире ҡайтыу өсөн яҡшы урын булыр.

كَذٰلِكَ اَرْسَلْنٰكَ فِيْٓ اُمَّةٍ قَدْ خَلَتْ مِنْ قَبْلِهَآ اُمَمٌ لِّتَتْلُوَا۟ عَلَيْهِمُ الَّذِيْٓ اَوْحَيْنَآ اِلَيْكَ وَهُمْ يَكْفُرُوْنَ بِالرَّحْمٰنِۗ قُلْ هُوَ رَبِّيْ لَآ اِلٰهَ اِلَّا هُوَۚ عَلَيْهِ تَوَكَّلْتُ وَاِلَيْهِ مَتَابِ

każālika arsalnāka fī ummatin qad khalat min qablihā umamul litatluwa ‘alaihimul-lażī auḥainā ilaika wa hum yakfurūna bir-raḥmān(i), qul huwa rabbī lā ilāha illā huw(a), ‘alaihi tawakkaltu wa ilaihi matāb(i).

Шулай итеп, Беҙ һине (Мөхәммәдте) үҙҙәренән бер нисә кеше киткән ҡәүемгә ебәрҙек, һин уларға (Ҡөрьәнде) уҡы, улар иң рәхимле Аллаға инҡар итһәләр ҙә. Әйт: «Ул минең Раббым, Унан башҡа илаһ юҡ, мин Уға ғына тәүбә итәм һәм Уға ғына тәүбә итәм».

وَلَوْ اَنَّ قُرْاٰنًا سُيِّرَتْ بِهِ الْجِبَالُ اَوْ قُطِّعَتْ بِهِ الْاَرْضُ اَوْ كُلِّمَ بِهِ الْمَوْتٰىۗ بَلْ لِّلّٰهِ الْاَمْرُ جَمِيْعًاۗ اَفَلَمْ يَا۟يْـَٔسِ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْٓا اَنْ لَّوْ يَشَاۤءُ اللّٰهُ لَهَدَى النَّاسَ جَمِيْعًاۗ وَلَا يَزَالُ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا تُصِيْبُهُمْ بِمَا صَنَعُوْا قَارِعَةٌ اَوْ تَحُلُّ قَرِيْبًا مِّنْ دَارِهِمْ حَتّٰى يَأْتِيَ وَعْدُ اللّٰهِ ۗاِنَّ اللّٰهَ لَا يُخْلِفُ الْمِيْعَادَ ࣖ

wa lau anna qur'ānan suyyirat bihil-jibālu au quṭṭi‘at bihil-arḍu au kullima bihil-mautā, bal lillāhil-amru jamī‘ā(n), afalam yai'asil-lażīna āmanū allau yasyā'ullāhu lahadan-nāsa jamī‘ā(n), wa lā yazālul-lażīna kafarū tuṣībuhum bimā ṣana‘ū qāri‘atun au taḥullu qarībam min dārihim ḥattā ya'tiya wa‘dullāh(i), innallāha lā yukhliful-mī‘ād(a).

Әгәр ҙә тауҙарҙы селпәрәмә килтерерлек, йәки ер ярылырлыҡ, йәки үлеләр һөйләшерлек уҡыу (Изге Китап) булһа, (был Ҡөрьән булыр ине). Ысынында, бөтә эштәр ҙә Аллаһы Тәғәләнеке. Шулай итеп, мөьминдәр белмәйҙәрме, әгәр Аллаһ теләһә (бөтә мөьминдәр), Аллаһ, һис шикһеҙ, бөтә кешеләргә лә тура юл бирер ине. Ә кәферҙәр һәр ваҡыт үҙ ғәмәлдәре арҡаһында килеп сыҡҡан бәлә-ҡазалар йәки йәшәгән урындары янында булған бәлә-ҡазалар менән ҡағылған, Аллаһтың вәғәҙәһе (Мәккәне яулау) килгәнгә тиклем. Ысынлап та, Алла вәғәҙәләрҙе боҙмай.

وَلَقَدِ اسْتُهْزِئَ بِرُسُلٍ مِّنْ قَبْلِكَ فَاَمْلَيْتُ لِلَّذِيْنَ كَفَرُوْا ثُمَّ اَخَذْتُهُمْ فَكَيْفَ كَانَ عِقَابِ

wa laqadistuhzi'a birusulim min qablika fa amlaitu lil-lażīna kafarū ṡumma akhażtuhum fa kaifa kāna ‘iqāb(i).

Һәм, ысынлап та, һинән (Мөхәммәткә) тиклемге пәйғәмбәрҙәрҙең ҡайһы берҙәре мыҫҡыл ителде, шуға күрә мин кафырҙарға ваҡыт бирҙем, һуңынан уларҙы юҡ иттем. Шулай булғас, Минең ғазаптарым ни тиклем бөйөк!

اَفَمَنْ هُوَ قَاۤىِٕمٌ عَلٰى كُلِّ نَفْسٍۢ بِمَا كَسَبَتْۚ وَجَعَلُوْا لِلّٰهِ شُرَكَاۤءَ ۗ قُلْ سَمُّوْهُمْۗ اَمْ تُنَبِّـُٔوْنَهٗ بِمَا لَا يَعْلَمُ فِى الْاَرْضِ اَمْ بِظَاهِرٍ مِّنَ الْقَوْلِ ۗبَلْ زُيِّنَ لِلَّذِيْنَ كَفَرُوْا مَكْرُهُمْ وَصُدُّوْا عَنِ السَّبِيْلِ ۗوَمَنْ يُّضْلِلِ اللّٰهُ فَمَا لَهٗ مِنْ هَادٍ

afaman huwa qā'imun ‘alā kulli nafsim bimā kasabat, wa ja‘alū lillāhi syurakā'(a), qul sammūhum, am tunabbi'ūnahū bimā lā ya‘lamu fil-arḍi am biẓāhirim minal-qaul(i), bal zuyyina lil-lażīna kafarū makruhum wa ṣuddū ‘anis-sabīl(i), wa may yuḍlilillāhu famā lahū min hād(in).

Тимәк, һәр йәнде үҙенең ҡылған эштәренән (башҡалар кеүек үк) һаҡлаусы Аллаһмы? Улар Аллаһ өсөн тиңдәштәр. «Уларҙы сифаттарын атағыҙ», — тип әйтегеҙ. Әллә һеҙ Аллаһы Тәғәләнең ерҙә белмәгәнен әйтергә теләйһегеҙме, йәки (был турала әйтеү) тыумыштан һүҙ генә. Асылда, кәферҙәр өсөн уларҙың алдауҙары матур итеп күрһәтелә һәм уларға (дөрөҫ) юлдан ҡамасаулана. Аллаһ кемде аҙаштырһа, уны тура юлға күндереүсе булмаҫ.

لَهُمْ عَذَابٌ فِى الْحَيٰوةِ الدُّنْيَا وَلَعَذَابُ الْاٰخِرَةِ اَشَقُّۚ وَمَا لَهُمْ مِّنَ اللّٰهِ مِنْ وَّاقٍ

lahum ‘ażābun fil-ḥayātid-dun-yā wa la‘ażābul-ākhirati asyaqq(u), wa mā lahum minallāhi miw wāq(in).

Улар был донъя тормошонда ғазаплана, ә теге донъяла яза һис шикһеҙ ҡатыраҡ буласаҡ. Уларҙы Аллаһтың язаһынан яҡлаусы юҡ

۞ مَثَلُ الْجَنَّةِ الَّتِيْ وُعِدَ الْمُتَّقُوْنَۗ تَجْرِيْ مِنْ تَحْتِهَا الْاَنْهٰرُۗ اُكُلُهَا دَاۤىِٕمٌ وَّظِلُّهَاۗ تِلْكَ عُقْبَى الَّذِيْنَ اتَّقَوْا ۖوَّعُقْبَى الْكٰفِرِيْنَ النَّارُ

maṡalul-jannatil-latī wu‘idal-muttaqūn(a), tajrī min taḥtihal-anhār(u), ukuluhā dā'imuw wa ẓilluhā, tilka ‘uqbal-lażīnattaqau, wa ‘uqbal-kāfirīnan-nār(u).

Тәҡүәлеләргә вәғәҙә ителгән күк тураһындағы ҡисса (баҡса кеүек), уның аҫтында йылғалар аға; һәр ваҡыт емешле һәм күләгәле. Тәҡүәлеләр өсөн һуңғы урын шул; ә Аллаһҡа ышанмаған кешеләр өсөн һуңғы урын — тамуҡ.

وَالَّذِيْنَ اٰتَيْنٰهُمُ الْكِتٰبَ يَفْرَحُوْنَ بِمَآ اُنْزِلَ اِلَيْكَ وَمِنَ الْاَحْزَابِ مَنْ يُّنْكِرُ بَعْضَهٗ ۗ قُلْ اِنَّمَآ اُمِرْتُ اَنْ اَعْبُدَ اللّٰهَ وَلَآ اُشْرِكَ بِهٖ ۗاِلَيْهِ اَدْعُوْا وَاِلَيْهِ مَاٰبِ

wal-lażīna ātaināhumul-kitāba yafraḥūna bimā unzila ilaika wa minal-aḥzābi may yunkiru ba‘ḍah(ū), qul innamā umirtu an a‘budallāha wa lā usyrika bih(ī), ilaihi ad‘ū wa ilaihi ma'āb(i).

Беҙ үҙҙәренә китап биргәндәр һиңә (Мөхәммәткә) иңдерелгән (китапҡа) шатланалар һәм төркөмдәр араһында (йәһүдтәр һәм христиандар) уның бер өлөшөн инҡар итеүселәр ҙә бар. Әйт: «Миңә тик Аллаһҡа ғибәҙәт ҡылырға һәм Уға тиңдәш тотмаҫҡа әмер бирелде.

وَكَذٰلِكَ اَنْزَلْنٰهُ حُكْمًا عَرَبِيًّاۗ وَلَىِٕنِ اتَّبَعْتَ اَهْوَاۤءَهُمْ بَعْدَمَا جَاۤءَكَ مِنَ الْعِلْمِۙ مَا لَكَ مِنَ اللّٰهِ مِنْ وَّلِيٍّ وَّلَا وَاقٍ ࣖ

wa każālika anzalnāhu ḥukman ‘arabiyyā(n), wa la'inittaba‘ta ahwā'ahum ba‘da mā jā'aka minal-‘ilm(i), mā laka minallāhi miw waliyyiw wa lā wāq(in).

Шулай итеп, Беҙ уны (Ҡөрьәнде) ғәрәп телендә (хаҡ) хөкөм итеп иңдерҙек. Әгәр һиңә белем килгәндән һуң уларҙың нәфсеһенә эйәрһәң, һине Аллаһтың (ғазапынан) яҡлаусы ла, ярҙам итеүсе лә булмаясаҡ.

وَلَقَدْ اَرْسَلْنَا رُسُلًا مِّنْ قَبْلِكَ وَجَعَلْنَا لَهُمْ اَزْوَاجًا وَّذُرِّيَّةً ۗوَمَا كَانَ لِرَسُوْلٍ اَنْ يَّأْتِيَ بِاٰيَةٍ اِلَّا بِاِذْنِ اللّٰهِ ۗلِكُلِّ اَجَلٍ كِتَابٌ

wa laqad arsalnā rusulam min qablika wa ja‘alnā lahum azwājaw wa żurriyyah(tan), wa mā kāna lirasūlin ay ya'tiya bi'āyatin illā bi'iżnillāh(i), likulli ajalin kitāb(un).

Һәм, ысынлап та, Беҙ һинән (Мөхәммәткә) алда бер нисә пәйғәмбәр ебәрҙек һәм уларға ҡатындар һәм тоҡомдар бирҙек. Рәсүлдең Аллаһ рөхсәтенән башҡа дәлилдәр (мөғжизәләр) килтерергә хоҡуғы юҡ. Һәр дәүер өсөн (билдәле) Китап бар.

يَمْحُوا اللّٰهُ مَا يَشَاۤءُ وَيُثْبِتُ ۚوَعِنْدَهٗٓ اُمُّ الْكِتٰبِ

yamḥullāhu mā yasyā'u wa yuṡbit(u), wa ‘indahū ummul-kitāb(i).

Аллаһ үҙе теләгәнде алып ташлай һәм хәл итә. Ә Уның эргәһендә өммүл-китап (Ләүх Мәхфуж) бар.

وَاِنْ مَّا نُرِيَنَّكَ بَعْضَ الَّذِيْ نَعِدُهُمْ اَوْ نَتَوَفَّيَنَّكَ فَاِنَّمَا عَلَيْكَ الْبَلٰغُ وَعَلَيْنَا الْحِسَابُ

wa immā nuriyannaka ba‘ḍal-lażī na‘iduhum au natawaffayannaka fa innamā ‘alaikal-balāgu wa ‘alainal-ḥisāb(u).

Әгәр ҙә Беҙ һиңә (Мөхәммәткә) уларға ҡурҡытҡан ғазаптарҙың бер өлөшөн күрһәтһәк йәки һине үлтерһәк, ысынлап та, һинең бурысың — уны еткереү генә, һәм Беҙ уларҙың ғәмәлдәрен иҫәпкә алабыҙ.

اَوَلَمْ يَرَوْا اَنَّا نَأْتِى الْاَرْضَ نَنْقُصُهَا مِنْ اَطْرَافِهَاۗ وَاللّٰهُ يَحْكُمُ لَا مُعَقِّبَ لِحُكْمِهٖۗ وَهُوَ سَرِيْعُ الْحِسَابِ

awa lam yarau annā na'til-arḍa nanquṣuhā min aṭrāfihā, wallāhu yaḥkumu lā mu‘aqqiba liḥukmih(ī), wa huwa sarī‘ul-ḥisāb(i).

Беҙҙең (Аллаһҡа ышанмаған кешеләрҙең) майҙандарына килеүебеҙҙе, унан һуң (майҙандарҙы) уларҙың ситтәренән (әҙ-әҙләп) кәметеүебеҙҙе күрмәйҙәрме улар? Ә Аллаһ Тәғәлә ҡанунды (Үҙенең ихтыярына ярашлы) урынлаштыра, Уның тәҡдирен бер кем дә кире ҡаға алмай; Иҫәп-хисапта иң етеҙе ул.

وَقَدْ مَكَرَ الَّذِيْنَ مِنْ قَبْلِهِمْ فَلِلّٰهِ الْمَكْرُ جَمِيْعًا ۗيَعْلَمُ مَا تَكْسِبُ كُلُّ نَفْسٍۗ وَسَيَعْلَمُ الْكُفّٰرُ لِمَنْ عُقْبَى الدَّارِ

wa qad makaral-lażīna min qablihim fa lillāhil-makru jamī‘ā(n), ya‘lamu mā taksibu kullu nafs(in), wa saya‘lamul-kuffāru liman ‘uqbad-dār(i).

Һәм, ысынлап та, уларҙан элек йәшәгәндәр (Мәккә кафырҙары) хәйлә ҡылғандар, ләкин бөтә хәйлә Аллаһ ҡөҙрәтендә ине. Ул һәр кемдең нимәгә ынтылыуын белә, ә Аллаһҡа ышанмағандар һуңғы (яҡшы) урындың кем өсөн икәнен белер.

وَيَقُوْلُ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا لَسْتَ مُرْسَلًا ۗ قُلْ كَفٰى بِاللّٰهِ شَهِيْدًاۢ بَيْنِيْ وَبَيْنَكُمْۙ وَمَنْ عِنْدَهٗ عِلْمُ الْكِتٰبِ ࣖ

wa yaqūlul-lażīna kafarū lasta mursalā(n), qul kafā billāhi syahīdam bainī wa bainakum, wa man ‘indahū ‘ilmul-kitāb(i).

Ә кәферҙәр: «Һин (Мөхәммәт) пәйғәмбәр түгел», — тиҙәр. Әйт: «Минең менән һеҙҙең арала шаһит булыу өсөн Аллаһ һәм китап ғилемен аңлағандар етә».