اِقْتَرَبَ لِلنَّاسِ حِسَابُهُمْ وَهُمْ فِيْ غَفْلَةٍ مُّعْرِضُوْنَ ۚ

iqtaraba lin-nāsi ḥisābuhum wa hum fī gaflatim mu‘riḍūn(a).

Кешеләр ғәмәлдәренең иҫәп-хисабына яҡынлашты, шул уҡ ваҡытта үҙҙәре (донъяға) иғтибарһыҙлыҡ хәлендә, (әхирәттән) ситкә тайпылыу хәлендә.

مَا يَأْتِيْهِمْ مِّنْ ذِكْرٍ مِّنْ رَّبِّهِمْ مُّحْدَثٍ اِلَّا اسْتَمَعُوْهُ وَهُمْ يَلْعَبُوْنَ ۙ

mā ya'tīhim min żikrim mir rabbihim muḥdaṡin illastama‘ūhu wa hum yal‘abūn(a).

Аллаһы Тәғәләнән яңы аят төшөрөлгән һайын, уйнап-уйнап тыңлайҙар.

لَاهِيَةً قُلُوْبُهُمْۗ وَاَسَرُّوا النَّجْوَىۖ الَّذِيْنَ ظَلَمُوْاۖ هَلْ هٰذَآ اِلَّا بَشَرٌ مِّثْلُكُمْۚ اَفَتَأْتُوْنَ السِّحْرَ وَاَنْتُمْ تُبْصِرُوْنَ

lāhiyatan qulūbuhum, wa asarrun-najwal-lażīna ẓalamū, hal hāżā illā basyarum miṡlukum, afa ta'tūnas-siḥra wa antum tubṣirūn(a).

Уларҙың күңелдәре иғтибарһыҙлыҡ хәлендә. Ә ғәҙелһеҙҙәр үҙҙәренең һөйләшеүен сер итеп һаҡланы: "Был (кеше) (Мөхәммәт) һеҙҙең кеүек кешенән башҡа нәмә түгел. Һеҙ был тылсымды үҙегеҙ шаһит булһағыҙ ҙа ҡабул иттегеҙме?"

قٰلَ رَبِّيْ يَعْلَمُ الْقَوْلَ فِى السَّمَاۤءِ وَالْاَرْضِۖ وَهُوَ السَّمِيْعُ الْعَلِيْمُ

qāla rabbī ya‘lamul-qaula fis-samā'i wal-arḍ(i), wa huwas-samī‘ul-‘alīm(u).

Ул (Мөхәммәт) әйтте: «Раббым күктәрҙәге һәм Ерҙәге һүҙҙәрҙе (бөтәһен дә) белә, һәм Ул барыһын да ишетеүсе, белеүсе!»

بَلْ قَالُوْٓا اَضْغَاثُ اَحْلَامٍۢ بَلِ افْتَرٰىهُ بَلْ هُوَ شَاعِرٌۚ فَلْيَأْتِنَا بِاٰيَةٍ كَمَآ اُرْسِلَ الْاَوَّلُوْنَ

bal qālū aḍgāṡu aḥlāmim baliftarāhu bal huwa syā‘ir(un), falya'tinā bi'āyatin kamā ursilal-awwalūn(a).

Хатта улар: «Ҡөрьән – хаослы төштәрҙең емеше, йәки уның (Мөхәммәттең) инженерлыҡ эшмәкәрлегенең һөҙөмтәһе, йәки хатта ул шағир ғына, беҙгә элек ебәрелгән илселәр кеүек үк, бер билдә (дәлил) килтерергә тырышығыҙ», – тигән.

مَآ اٰمَنَتْ قَبْلَهُمْ مِّنْ قَرْيَةٍ اَهْلَكْنٰهَاۚ اَفَهُمْ يُؤْمِنُوْنَ

mā āmanat qablahum min qaryatin ahlaknāhā, afahum yu'minūn(a).

Уларҙан элек Беҙ һәләк иткән илдең халҡы иман килтермәне (Беҙ дәлилдәр килтерһәк тә). Улар ышанырмы?

وَمَآ اَرْسَلْنَا قَبْلَكَ اِلَّا رِجَالًا نُّوْحِيْٓ اِلَيْهِمْ فَسْـَٔلُوْٓا اَهْلَ الذِّكْرِ اِنْ كُنْتُمْ لَا تَعْلَمُوْنَ

wa mā arsalnā qablaka illā rijālan nūḥī ilaihim fas'alū ahlaż-żikri in kuntum lā ta‘lamūn(a).

Беҙ һинән (Мөхәммәткә) тиклем илселәрҙе ебәрмәнек, ә ҡайһы бер кешеләрҙе, уларға үәхи бирҙек, шуға күрә белмәһәң, ғилемле кешенән һора.

وَمَا جَعَلْنٰهُمْ جَسَدًا لَّا يَأْكُلُوْنَ الطَّعَامَ وَمَا كَانُوْا خٰلِدِيْنَ

wa mā ja‘alnāhum jasadal lā ya'kulūnaṭ-ṭa‘āma wa mā kānū khālidīn(a).

Беҙ уларҙы (пәйғәмбәрҙәрҙе) ризыҡ ашамаған һәм улар (шулай уҡ) мәңге йәшәмәгән тән итмәнек.

ثُمَّ صَدَقْنٰهُمُ الْوَعْدَ فَاَنْجَيْنٰهُمْ وَمَنْ نَّشَاۤءُ وَاَهْلَكْنَا الْمُسْرِفِيْنَ

Ṡumma ṣadaqnāhumul-wa‘da fa anjaināhum wa man nasyā'u wa ahlaknal-musrifīn(a).

Шунан һуң Беҙ уларға биргән вәғәҙәне үтәнек. Шулай итеп, Беҙ уларҙы һәм үҙебеҙ теләгән кешеләрҙе ҡотҡарҙыҡ, юлдан үткәндәрҙе һәләк иттек.

لَقَدْ اَنْزَلْنَآ اِلَيْكُمْ كِتٰبًا فِيْهِ ذِكْرُكُمْۗ اَفَلَا تَعْقِلُوْنَ ࣖ

laqad anzalnā ilaikum kitāban fīhi żikrukum, afalā ta‘qilūn(a).

Ысынлап та, Беҙ һеҙгә бер китап (Ҡөрьән) иңдерҙек, унда һеҙҙең өсөн киҫәтеү яҙылған. Шунан аңламайһыңмы?

وَكَمْ قَصَمْنَا مِنْ قَرْيَةٍ كَانَتْ ظَالِمَةً وَّاَنْشَأْنَا بَعْدَهَا قَوْمًا اٰخَرِيْنَ

wa kam qaṣamnā min qaryatin kānat ẓālimataw wa ansya'nā ba‘dahā qauman ākharīn(a).

Күпме залим илдәрҙе һәләк иттек һәм уларҙан һуң (улар урынына) икенсе быуын яралттыҡ.

فَلَمَّآ اَحَسُّوْا بَأْسَنَآ اِذَا هُمْ مِّنْهَا يَرْكُضُوْنَ ۗ

falammā aḥassū ba'sanā iżā hum minhā yarkuḍūn(a).

Шуға күрә улар Беҙҙең язабыҙҙы тойғас, ҡапыл (үҙ илдәренән) ҡастылар.

لَا تَرْكُضُوْا وَارْجِعُوْٓا اِلٰى مَآ اُتْرِفْتُمْ فِيْهِ وَمَسٰكِنِكُمْ لَعَلَّكُمْ تُسْـَٔلُوْنَ

lā tarkuḍū warji‘ū ilā mā utriftum fīhi wa masākinikum la‘allakum tus'alūn(a).

Ҡабаланып йүгермәгеҙ; тормош рәхәтлектәренә һәм (яҡшы) йәшәү урындарығыҙға ҡайтығыҙ, һеҙҙән һорау алырға мөмкин булһын өсөн.

قَالُوْا يٰوَيْلَنَآ اِنَّا كُنَّا ظٰلِمِيْنَ

qālū yā wailanā innā kunnā ẓālimīn(a).

Улар: «Беҙ ни тиклем бәхетһеҙ, ысынлап та, беҙ залимдар», — тинеләр.

فَمَا زَالَتْ تِّلْكَ دَعْوٰىهُمْ حَتّٰى جَعَلْنٰهُمْ حَصِيْدًا خٰمِدِيْنَ

famā zālat tilka da‘wāhum ḥattā ja‘alnāhum ḥaṣīdan khāmidīn(a).

Шулай итеп, уларҙың зарланыуҙары дауам итте, Беҙ уларҙы башҡаса йәшәй алмаған ураҡлы үҫемлектәр иттек.

وَمَا خَلَقْنَا السَّمَاۤءَ وَالْاَرْضَ وَمَا بَيْنَهُمَا لٰعِبِيْنَ

wa mā khalaqnas-samā'a wal-arḍa wa mā bainahumā lā‘ibīn(a).

Беҙ күктәрҙе, Ерҙе һәм улар араһындағы бөтә нәмәне күңел асыу өсөн генә яралтманыҡ.

لَوْ اَرَدْنَآ اَنْ نَّتَّخِذَ لَهْوًا لَّاتَّخَذْنٰهُ مِنْ لَّدُنَّآ ۖاِنْ كُنَّا فٰعِلِيْنَ

lau aradnā an nattakhiża lahwal lattakhażnāhum mil ladunnā, in kunnā fā‘ilīn(a).

Әгәр ҙә Беҙ (ҡатындар һәм балалар) уйыны эшләргә теләһәк, ысынлап та, ысынлап та теләһәк, уны Үҙебеҙҙең яҡтан эшләр инек.

بَلْ نَقْذِفُ بِالْحَقِّ عَلَى الْبَاطِلِ فَيَدْمَغُهٗ فَاِذَا هُوَ زَاهِقٌۗ وَلَكُمُ الْوَيْلُ مِمَّا تَصِفُوْنَ

bal naqżifu bil-ḥaqqi ‘alal-bāṭili fa yadmaguhū fa iżā huwa zāhiq(un), wa lakumul-wailu mimmā taṣifūn(a).

Ысынында, Беҙ дөрөҫ булғанды ​​(хәҡиҡәтте) ялғанға (дөрөҫ булмағанға) ырғыттыҡ һәм шунан дөрөҫ нәмә уны юҡ итте, шунан шунда уҡ ул (ялған) юҡҡа сыҡты. Һәм ҡайғы һеҙгә, сөнки һеҙ (Аллаһҡа) Уға лайыҡ булмаған сифаттарҙы сифатлайһығыҙ.

وَلَهٗ مَنْ فِى السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِۗ وَمَنْ عِنْدَهٗ لَا يَسْتَكْبِرُوْنَ عَنْ عِبَادَتِهٖ وَلَا يَسْتَحْسِرُوْنَ ۚ

wa lahū man fis-samāwāti wal-arḍ(i), wa man ‘indahū lā yastakbirūna ‘an ‘ibādatihī wa lā yastaḥsirūn(a).

Күктәрҙә һәм Ерҙә булғандар Уныҡы. Ә Уның эргәһендә булған (фәрештәләр) Уға ғибәҙәт ҡылыу өсөн тәкәбберлеккә эйә түгел һәм (шулай уҡ) арыу тойғоһо кисермәй.

يُسَبِّحُوْنَ الَّيْلَ وَالنَّهَارَ لَا يَفْتُرُوْنَ

yusabbiḥūnal-laila wan-nahāra wa lā yafturūn(a).

Улар (фәрештәләр) көнө-төнө туҡтауһыҙ данлай.

اَمِ اتَّخَذُوْٓا اٰلِهَةً مِّنَ الْاَرْضِ هُمْ يُنْشِرُوْنَ

amittakhażū ālihatam minal-arḍi hum yunsyirūn(a).

Улар Ерҙән (үлеләрҙе) терелтә алырлыҡ илаһтарҙы алдылармы?

لَوْ كَانَ فِيْهِمَآ اٰلِهَةٌ اِلَّا اللّٰهُ لَفَسَدَتَاۚ فَسُبْحٰنَ اللّٰهِ رَبِّ الْعَرْشِ عَمَّا يَصِفُوْنَ

lau kāna fīhimā ālihatun illallāhu lafasadatā, fa subḥānallāhi rabbil-‘arsyi ‘ammā yaṣifūn(a).

Әгәр уларҙың икеһенең дә (күктә һәм Ерҙә) Аллаһтан башҡа илаһтары булһа, икеһе лә һәләк булыр ине. Улар сифатлаған нәмәләрҙән ғәрүт хужаһы булған Аллаһҡа дан булһын.

لَا يُسْـَٔلُ عَمَّا يَفْعَلُ وَهُمْ يُسْـَٔلُوْنَ

lā yus'alu ‘ammā yaf‘alu wa hum yus'alūn(a).

Унан (Аллаһтан) ҡылған эштәре тураһында һоралмай, әммә уларҙан һораласаҡ.

اَمِ اتَّخَذُوْا مِنْ دُوْنِهٖٓ اٰلِهَةً ۗقُلْ هَاتُوْا بُرْهَانَكُمْۚ هٰذَا ذِكْرُ مَنْ مَّعِيَ وَذِكْرُ مَنْ قَبْلِيْۗ بَلْ اَكْثَرُهُمْ لَا يَعْلَمُوْنَۙ الْحَقَّ فَهُمْ مُّعْرِضُوْنَ

amittakhażū min dūnihī ālihah(tan), qul hātū burhānakum, hāżā żikru mam ma‘iya wa żikru man qablī, bal akṡaruhum lā ya‘lamūnal-ḥaqqa fahum mu‘riḍūn(a).

Әллә Унан башҡа илаһтарҙы алалармы? Әйт (Мөхәммәткә): «Сәбәптәрегеҙҙе әйтегеҙ! Был (Ҡөрьән) минең менән бергә булғандарға һәм миңә тиклем булғандарға иҫкәртмә». Ләкин уларҙың күбеһе хәҡиҡәтте (хәҡиҡәтте) белмәй, шуға күрә улар ситкә тайпыла.

وَمَآ اَرْسَلْنَا مِنْ قَبْلِكَ مِنْ رَّسُوْلٍ اِلَّا نُوْحِيْٓ اِلَيْهِ اَنَّهٗ لَآ اِلٰهَ اِلَّآ اَنَا۠ فَاعْبُدُوْنِ

wa mā arsalnā min qablika mir rasūlin illā nūḥī ilaihi annahū lā ilāha illā ana fa‘budūn(i).

Беҙ һинән (Мөхәммәткә) тиклем бер пәйғәмбәрҙе лә ебәрмәнек, әммә уға Минән башҡа илаһ юҡ, шуға күрә Миңә ғибәҙәт ҡылығыҙ, тип үәхи иттек.

وَقَالُوا اتَّخَذَ الرَّحْمٰنُ وَلَدًا سُبْحٰنَهٗ ۗبَلْ عِبَادٌ مُّكْرَمُوْنَ ۙ

wa qāluttakhażar-raḥmānu waladan subḥānah(ū), bal ‘ibādum mukramūn(a).

Һәм улар: «Рәхимле Алла (фәрештәне) ул тыуҙырҙы», — тинеләр. Уға дан булһын! Ысынында улар (фәрештәләр) данланған хеҙмәтселәр,

لَا يَسْبِقُوْنَهٗ بِالْقَوْلِ وَهُمْ بِاَمْرِهٖ يَعْمَلُوْنَ

lā yasbiqūnahū bil-qauli wa hum bi'amrihī ya‘malūn(a).

улар Уның алдында һөйләшмәнеләр һәм Уның бойороҡтарын үтәнеләр.

يَعْلَمُ مَا بَيْنَ اَيْدِيْهِمْ وَمَا خَلْفَهُمْ وَلَا يَشْفَعُوْنَۙ اِلَّا لِمَنِ ارْتَضٰى وَهُمْ مِّنْ خَشْيَتِهٖ مُشْفِقُوْنَ

ya‘lamū mā baina aidīhim wa mā khalfahum wa lā yasyfa‘ūna illā limanirtaḍā wa hum min khasy-yatihī musyfiqūn(a).

Ул (Аллаһ) уларҙың (фәрештәләрҙең) алдындағы һәм артындағы бөтә нәмәне белә, һәм улар (Аллаһ) риза булған кешеләргә генә шәфәғәт итмәй, Унан ҡурҡҡан өсөн һәр ваҡыт һаҡсыл булалар.

۞ وَمَنْ يَّقُلْ مِنْهُمْ اِنِّيْٓ اِلٰهٌ مِّنْ دُوْنِهٖ فَذٰلِكَ نَجْزِيْهِ جَهَنَّمَۗ كَذٰلِكَ نَجْزِى الظّٰلِمِيْنَ ࣖ

wa may yaqul minhum innī ilāhun min dūnihī fa żālika najzīhi jahannam(a), każālika najziẓ-ẓālimīn(a).

Улар араһынан кем: «Хаҡ, мин Аллаһтан башҡа бер илаһ», - тиһә, Беҙ ул кешене йәһәннәм менән бүләкләйәсәкбеҙ. Беҙ залимдарҙы шулай бүләкләйбеҙ.

اَوَلَمْ يَرَ الَّذِيْنَ كَفَرُوْٓا اَنَّ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضَ كَانَتَا رَتْقًا فَفَتَقْنٰهُمَاۗ وَجَعَلْنَا مِنَ الْمَاۤءِ كُلَّ شَيْءٍ حَيٍّۗ اَفَلَا يُؤْمِنُوْنَ

awalam yaral-lażīna kafarū annas-samāwāti wal-arḍa kānatā ratqan fa fataqnāhumā, wa ja‘alnā minal-mā'i kulla syai'in ḥayy(in), afalā yu'minūn(a).

Кәферҙәр белмәйме ни, ҡасандыр күктәр менән Ер бергә ҡушылды, һуңынан Беҙ уларҙы айырҙыҡ; Беҙ һәр тереклекте һыуҙан яралттыҡ; шунан ни өсөн улар ышанмай?

وَجَعَلْنَا فِى الْاَرْضِ رَوَاسِيَ اَنْ تَمِيْدَ بِهِمْۖ وَجَعَلْنَا فِيْهَا فِجَاجًا سُبُلًا لَّعَلَّهُمْ يَهْتَدُوْنَ

wa ja‘alnā fil-arḍi rawāsiya an tamīda bihim, wa ja‘anā fīhā fijājan subulal la‘allahum yahtadūn(a).

Беҙ был Ер йөҙөндә улар менән бергә һелкенмәһен өсөн ныҡлы тауҙар яһаныҡ һәм унда ла улар тура юлға баҫыр өсөн киң юлдар яһаныҡ.

وَجَعَلْنَا السَّمَاۤءَ سَقْفًا مَّحْفُوْظًاۚ وَهُمْ عَنْ اٰيٰتِهَا مُعْرِضُوْنَ

wa ja‘alnas-samā'a saqfam maḥfūẓā(n), wa hum ‘an āyātihā mu‘riḍūn(a).

Һәм Беҙ күк йөҙөн һаҡланған ҡыйыҡ иттек, ләкин улар һаман да (Аллаһтың бөйөклөгө) аяттарынан (ҡояш, ай, ел, болоттар һ.б.) ситләшәләр.

وَهُوَ الَّذِيْ خَلَقَ الَّيْلَ وَالنَّهَارَ وَالشَّمْسَ وَالْقَمَرَۗ كُلٌّ فِيْ فَلَكٍ يَّسْبَحُوْنَ

wa huwal-lażī khalaqal-laila wan-nahāra wasy-syamsa wal-qamar(a), kullun fī falakiy yasbaḥūn(a).

Һәм Ул төндө һәм көндө, ҡояшты һәм айҙы яралтҡан. Һәр береһе үҙ орбитаһында әйләнә.

وَمَا جَعَلْنَا لِبَشَرٍ مِّنْ قَبْلِكَ الْخُلْدَۗ اَفَا۟ىِٕنْ مِّتَّ فَهُمُ الْخٰلِدُوْنَ

wa mā ja‘alnā libasyarim min qablikal-khuld(a), afa'im mitta fahumul-khālidūn(a).

Беҙ һинән (Мөхәммәткә) тиклем бер әҙәм балаһына ла мәңгелек тормош яралтманыҡ; тимәк, һин үлһәң, улар иҫән ҡаласаҡмы?

كُلُّ نَفْسٍ ذَاۤىِٕقَةُ الْمَوْتِۗ وَنَبْلُوْكُمْ بِالشَّرِّ وَالْخَيْرِ فِتْنَةً ۗوَاِلَيْنَا تُرْجَعُوْنَ

kullu nafsin żā'iqatul-maut(i), wa nablūkum bisy-syarri wal-khairi fitnah(tan), wa ilainā turja‘ūn(a).

Һәр тере йән үлем татыясаҡ. Беҙ һеҙҙе һынау итеп насарлыҡ менән яҡшылыҡ менән һынарбыҙ. Һәм һеҙ тик Беҙгә генә ҡайтарыласаҡһығыҙ.

وَاِذَا رَاٰكَ الَّذِيْنَ كَفَرُوْٓا اِنْ يَّتَّخِذُوْنَكَ اِلَّا هُزُوًاۗ اَهٰذَا الَّذِيْ يَذْكُرُ اٰلِهَتَكُمْۚ وَهُمْ بِذِكْرِ الرَّحْمٰنِ هُمْ كٰفِرُوْنَ

wa iżā ra'ākal-lażīna kafarū iy yattakhiżūnaka illā huzuwā(n), ahāżal-lażī yażkuru ālihatakum, wa hum biżikrir-raḥmāni hum kāfirūn(a).

Ә кәферҙәр һине (Мөхәммәдте) күргәс, һиңә мыҫҡыллау объекты итеп кенә ҡарай. (Улар): «Һеҙҙең илаһтарығыҙҙы яманлаған кеше былмы?» Мәрхәмәтле Аллаһты иҫкә алыуҙы инҡар итеүсе кешеләр булһалар ҙа.

خُلِقَ الْاِنْسَانُ مِنْ عَجَلٍۗ سَاُورِيْكُمْ اٰيٰتِيْ فَلَا تَسْتَعْجِلُوْنِ

khuliqal-insānu min ‘ajal(in), sa'urīkum āyātī falā tasta‘jilūn(i).

Кешеләр ашығып яратылған. Һуңынан Мин һеҙгә Үҙемдең аяттарымды (ҡөҙрәтемде) күрһәтәсәкмен. Шуға ла тиҙләтергә ҡушмағыҙ.

وَيَقُوْلُوْنَ مَتٰى هٰذَا الْوَعْدُ اِنْ كُنْتُمْ صٰدِقِيْنَ

wa yaqūlūna matā hāżal-wa‘du in kuntum ṣādiqīn(a).

Һәм улар: «Әгәр һеҙ дөрөҫ һөйләһәгеҙ, вәғәҙә ҡасан килер?»

لَوْ يَعْلَمُ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا حِيْنَ لَا يَكُفُّوْنَ عَنْ وُّجُوْهِهِمُ النَّارَ وَلَا عَنْ ظُهُوْرِهِمْ وَلَا هُمْ يُنْصَرُوْنَ

lau ya‘lamul-lażīna kafarū ḥīna lā yakuffūna ‘aw wujūhihimun nāra wa lā ‘an ẓuhūrihim wa lā hum yunṣarūn(a).

Әгәр ҙә кәферҙәр белһә, йөҙҙәренән һәм арҡаларынан йәһәннәм утын ҡыуып сығара алмағанда, улар ярҙам алмаған (әлбиттә, тиҙләтеүҙе һорамағандар).

بَلْ تَأْتِيْهِمْ بَغْتَةً فَتَبْهَتُهُمْ فَلَا يَسْتَطِيْعُوْنَ رَدَّهَا وَلَا هُمْ يُنْظَرُوْنَ

bal ta'tīhim bagtatan fa tabhatuhum falā yastaṭī‘ūna raddahā wa lā hum yunẓarūn(a).

Ысынында (Ҡиәмәт көнө) уларға ҡапыл килер, шунан улар паникаға биреләсәк; һуңынан улар унан баш тарта алмай һәм (шулай уҡ) тотҡарлыҡ (ваҡыт) бирелмәй.

وَلَقَدِ اسْتُهْزِئَ بِرُسُلٍ مِّنْ قَبْلِكَ فَحَاقَ بِالَّذِيْنَ سَخِرُوْا مِنْهُمْ مَّا كَانُوْا بِهٖ يَسْتَهْزِءُوْنَ ࣖ

wa laqadistuhzi'a birusulim min qablika fa ḥāqa bil-lażīna sakhirū minhum mā kānū bihī yastahzi'ūn(a).

Һәм, ысынлап та, һинән (Мөхәммәткә) тиклемге пәйғәмбәрҙәр ҙә мыҫҡыл ителгән, шуға күрә улар һәр ваҡыт мыҫҡыл иткән нәмәләрҙе мыҫҡыл иткәндәргә (ғазап) төштө.

قُلْ مَنْ يَّكْلَؤُكُمْ بِالَّيْلِ وَالنَّهَارِ مِنَ الرَّحْمٰنِۗ بَلْ هُمْ عَنْ ذِكْرِ رَبِّهِمْ مُّعْرِضُوْنَ

qul may yakla'ukum bil-laili wan-nahāri minar-raḥmān(i), bal hum ‘an żikrihim mu‘riḍūn(a).

Әйт: «Һеҙҙе рәхимле Аллаһтың ғазапынан һеҙҙе төнөн дә, көндөҙ ҙә кем һаҡлар?» Ләкин улар Раббыларын иҫкә төшөрөргә тартыналар.

اَمْ لَهُمْ اٰلِهَةٌ تَمْنَعُهُمْ مِّنْ دُوْنِنَاۗ لَا يَسْتَطِيْعُوْنَ نَصْرَ اَنْفُسِهِمْ وَلَا هُمْ مِّنَّا يُصْحَبُوْنَ

am lahum ālihatun tamna‘uhum min dūninā, lā yastaṭī‘ūna naṣra anfusihim wa lā hum minnā yuṣḥabūn(a).

Әллә уларҙы Беҙҙән һаҡларлыҡ илаһтары бармы? Уларҙың илаһтары үҙҙәренә ярҙам итә алмай, улар Беҙҙән һаҡланмай.

بَلْ مَتَّعْنَا هٰٓؤُلَاۤءِ وَاٰبَاۤءَهُمْ حَتّٰى طَالَ عَلَيْهِمُ الْعُمُرُۗ اَفَلَا يَرَوْنَ اَنَّا نَأْتِى الْاَرْضَ نَنْقُصُهَا مِنْ اَطْرَافِهَاۗ اَفَهُمُ الْغٰلِبُوْنَ

bal matta‘nā hā'ulā'i wa ābā'ahum ḥattā ṭāla ‘alaihimul-‘umur(u), afalā yarauna annā na'til-arḍa nanquṣuhā min aṭrāfihā, afahumul-gālibūn(a).

Юҡ, Беҙ уларҙы һәм уларҙың ата-бабаларын оҙон ғүмерҙәр кисергәнсе ләззәт бирҙек. Беҙҙең (кафырҙар хакимлығы аҫтында) бер ергә килеүебеҙҙе һәм уның киңлеген остарынан кәметеүебеҙҙе күрмәйҙәрме улар? Улар еңеүселәрме?

قُلْ اِنَّمَآ اُنْذِرُكُمْ بِالْوَحْيِۖ وَلَا يَسْمَعُ الصُّمُّ الدُّعَاۤءَ اِذَا مَا يُنْذَرُوْنَ

qul innamā unżirukum bil-waḥy(i), wa lā yasma‘uṣ-ṣummud-du‘ā'a iżā mā yunżarūn(a).

Әйт: «Мин һине вәхи буйынса ғына киҫәтәм», — тип әйт. Әммә һаңғырауҙар иҫкәрткәндә саҡырыуҙы ишетмәй.

وَلَىِٕنْ مَّسَّتْهُمْ نَفْحَةٌ مِّنْ عَذَابِ رَبِّكَ لَيَقُوْلُنَّ يٰوَيْلَنَآ اِنَّا كُنَّا ظٰلِمِيْنَ

wa la'im massathum nafḥatum min ‘ażābi rabbika layaqūlunna yā wailanā innā kunnā ẓālimīn(a).

Әгәр ҙә уларға Раббыңдың язаһынан әҙ генә булһа ла, улар: «Ҡайғы беҙгә!

وَنَضَعُ الْمَوَازِيْنَ الْقِسْطَ لِيَوْمِ الْقِيٰمَةِ فَلَا تُظْلَمُ نَفْسٌ شَيْـًٔاۗ وَاِنْ كَانَ مِثْقَالَ حَبَّةٍ مِّنْ خَرْدَلٍ اَتَيْنَا بِهَاۗ وَكَفٰى بِنَا حٰسِبِيْنَ

wa naḍa‘ul-mawāzīnal-qisṭa liyaumil-qiyāmati falā tuẓlamu nafsun syai'ā(n), wa in kāna miṡqāla ḥabbatim min khardalin atainā bihā, wa kafā binā ḥāsibīn(a).

Беҙ Ҡиәмәт көнөндә ғәҙеллек үлсәүҙәрен ҡуясаҡбыҙ, шулай булғас, бер кемгә лә бәләкәй генә золом ҡылынмаҫ; горчица орлоғо ауырлығында булһа ла, Беҙ уны (сауапты) мотлаҡ килтерербеҙ. Һәм Беҙгә иҫәп-хисап алыу етә.

وَلَقَدْ اٰتَيْنَا مُوْسٰى وَهٰرُوْنَ الْفُرْقَانَ وَضِيَاۤءً وَّذِكْرًا لِّلْمُتَّقِيْنَ ۙ

wa laqad ātainā mūsā wa hārūnal-furqāna wa ḍiyā'aw wa żikral lil-muttaqīn(a).

Һәм, ысынлап та, Беҙ Муса менән Һарунға Фурҡан (Тәүрат китабы), тәҡүәлеләр өсөн мәғрифәт һәм өгөт-нәсихәт бирҙек.

الَّذِيْنَ يَخْشَوْنَ رَبَّهُمْ بِالْغَيْبِ وَهُمْ مِّنَ السَّاعَةِ مُشْفِقُوْنَ

allażīna yakhsyauna rabbahum bil-gaibi wa hum minas-sā‘ati musyfiqūn(a).

(Атап әйткәндә) Раббыһын күрмәһәләр ҙә, Уның язаһынан ҡурҡҡандар һәм Ҡиәмәт көнөнән ҡурҡҡандар.

وَهٰذَا ذِكْرٌ مُّبٰرَكٌ اَنْزَلْنٰهُۗ اَفَاَنْتُمْ لَهٗ مُنْكِرُوْنَ ࣖ

wa hāżā żikrum mubārakun anzalnāh(u), afa antum lahū munkirūn(a).

Ә был (Ҡөрьән) Беҙ индергән бәрәкәттәрҙе үҙ эсенә алған киҫәтеү. Тимәк, һеҙ уны инҡар итәһегеҙме?

۞ وَلَقَدْ اٰتَيْنَآ اِبْرٰهِيْمَ رُشْدَهٗ مِنْ قَبْلُ وَكُنَّا بِهٖ عٰلِمِيْنَ

wa laqad ātainā ibrāhīma rusydahū min qablu wa kunnā bihī ‘ālimīn(a).

Ысынлап та, уға (Муса менән Һарунға тиклем) Беҙ Ибраһимға тура юл бирҙек, һәм Беҙ уны инде белә инек.

اِذْ قَالَ لِاَبِيْهِ وَقَوْمِهٖ مَا هٰذِهِ التَّمَاثِيْلُ الَّتِيْٓ اَنْتُمْ لَهَا عٰكِفُوْنَ

iż qāla li'abīhi wa qaumihī mā hāżihit-tamāṡīlul-latī antum lahā ‘ākifūn(a).

(Хәтерләйһегеҙме), ул (Ибраһим) атаһына һәм халҡына: «Был ниндәй һын, һеҙ уға тырышып табынаһығыҙ?»

قَالُوْا وَجَدْنَآ اٰبَاۤءَنَا لَهَا عٰبِدِيْنَ

qālū wajadnā ābā'anā lahā ‘ābidīn(a).

Улар: «Беҙ ата-бабаларыбыҙҙы уға табынғандарҙы таптыҡ», – тип яуап бирҙеләр.

قَالَ لَقَدْ كُنْتُمْ اَنْتُمْ وَاٰبَاۤؤُكُمْ فِيْ ضَلٰلٍ مُّبِيْنٍ

qāla laqad kuntum antum wa ābā'ukum fī ḍalālim mubīn(in).

Ул (Ибраһим): «Һеҙ һәм ата-бабаларығыҙ асыҡтан-асыҡ аҙашыуҙа», — тине.

قَالُوْٓا اَجِئْتَنَا بِالْحَقِّ اَمْ اَنْتَ مِنَ اللّٰعِبِيْنَ

qālū aji'tanā bil-ḥaqqi am anta minal-lā‘ibīn(a).

Улар: «Һин беҙгә хаҡлыҡ менән килдеңме, әллә уйнап йөрөйһөңмө?»

قَالَ بَلْ رَّبُّكُمْ رَبُّ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِ الَّذِيْ فَطَرَهُنَّۖ وَاَنَا۠ عَلٰى ذٰلِكُمْ مِّنَ الشّٰهِدِيْنَ

qāla bar rabbukum rabbus-samāwāti wal-arḍil-lażī faṭarahunn(a), wa ana ‘alā żālikum minasy-syāhidīn(a).

Ул (Ибраһим) яуап бирҙе: «Ысынында, һеҙҙең Раббығыҙ күктәрҙең һәм Ерҙең Раббыһы, (Ул) уларҙы барлыҡҡа килтергән, һәм мин быға шаһитлыҡ итә алыусыларҙанмын».

وَتَاللّٰهِ لَاَكِيْدَنَّ اَصْنَامَكُمْ بَعْدَ اَنْ تُوَلُّوْا مُدْبِرِيْنَ

wa tallāhi la'akīdanna aṣnāmakum ba‘da an tuwallū mudbirīn(a).

Һәм, Аллаһ менән ант итәм, һеҙ уларҙы ташлап киткәс, мин һеҙҙең боттарығыҙға ҡарата алдаҡсылыҡ эшләйәсәкмен.

فَجَعَلَهُمْ جُذٰذًا اِلَّا كَبِيْرًا لَّهُمْ لَعَلَّهُمْ اِلَيْهِ يَرْجِعُوْنَ

fa ja‘alahum jużāżan illā kabīral lahum la‘allahum ilaihi yarji‘ūn(a).

Шулай итеп, ул (Ибраһим) иң ҙурынан (ата-әсәһенән) башҡа һындарҙы ватҡан; тип, улар ҡайтып (һорау өсөн) уны.

قَالُوْا مَنْ فَعَلَ هٰذَا بِاٰلِهَتِنَآ اِنَّهٗ لَمِنَ الظّٰلِمِيْنَ

qālū man fa‘ala hāżā bi'ālihatinā innahū laminaẓ-ẓālimīn(a).

Улар: «Беҙҙең илаһтарыбыҙға ҡаршы кем быны эшләне? Ысынлап та, ул залимдарҙан», — тинеләр.

قَالُوْا سَمِعْنَا فَتًى يَّذْكُرُهُمْ يُقَالُ لَهٗٓ اِبْرٰهِيْمُ ۗ

qālū sami‘nā fatay yażkuruhum yuqālu lahū ibrāhīm(u).

Улар (башҡалар): «Беҙ ишеттек, бер егет (был боттарға) фашлаған, уның исеме Ибраһим», — тинеләр.

قَالُوْا فَأْتُوْا بِهٖ عَلٰٓى اَعْيُنِ النَّاسِ لَعَلَّهُمْ يَشْهَدُوْنَ

qālū fa'tū bihī ‘alā a‘yunin-nāsi la‘allahum yasyhadūn(a).

«Уны сығарып, халыҡҡа күрһәт, күрһендәр», — тинеләр.

قَالُوْٓا ءَاَنْتَ فَعَلْتَ هٰذَا بِاٰلِهَتِنَا يٰٓاِبْرٰهِيْمُ ۗ

qālū a'anta fa‘alta hāżā bi'ālihatinā yā ibrāhīm(u).

Улар: «Һинме, Ибраһим, беҙҙең илаһҡа ҡаршы быны (ғәмәлде) эшләгән кешеме?»

قَالَ بَلْ فَعَلَهٗ كَبِيْرُهُمْ هٰذَا فَسْـَٔلُوْهُمْ اِنْ كَانُوْا يَنْطِقُوْنَ

qāla bal fa‘alahū kabīruhum hāżā fas'alūhum in kānū yanṭiqūn(a).

Ул (Ибраһим) яуап бирҙе: «Ысынында ҙур (статуя) быны эшләгән, шуға күрә уларҙан һорағыҙ, улар һөйләшә аламы?»

فَرَجَعُوْٓا اِلٰٓى اَنْفُسِهِمْ فَقَالُوْٓا اِنَّكُمْ اَنْتُمُ الظّٰلِمُوْنَ ۙ

fa raja‘ū ilā anfusihim fa qālū innakum antumuẓ-ẓālimūn(a).

Шулай итеп, улар аҡылдарына ҡайттылар һәм: «Ысынлап та, һеҙ үҙегеҙгә ғәҙелһеҙлек ҡылдығыҙ», — тинеләр.

ثُمَّ نُكِسُوْا عَلٰى رُءُوْسِهِمْۚ لَقَدْ عَلِمْتَ مَا هٰٓؤُلَاۤءِ يَنْطِقُوْنَ

Ṡumma nukisū ‘alā ru'ūsihim, laqad ‘alimta mā hā'ulā'i yanṭiqūn(a).

Һуңынан улар баштарын эйеп: «Һин (Ибраһим) һис шикһеҙ беләһең, һындар һөйләшә алмай», — тинеләр.

قَالَ اَفَتَعْبُدُوْنَ مِنْ دُوْنِ اللّٰهِ مَا لَا يَنْفَعُكُمْ شَيْـًٔا وَّلَا يَضُرُّكُمْ ۗ

qāla afata‘budūna min dūnillāhi mā lā yanfa‘ukum syai'aw wa lā yaḍurrukum.

Ул (Ибраһим): «Ни өсөн һеҙ Аллаһтан башҡа, һеҙгә бер аҙ файҙа ла килтерә алмаған, һеҙгә зыян килтермәгән нәмәгә табынаһығыҙ?

اُفٍّ لَّكُمْ وَلِمَا تَعْبُدُوْنَ مِنْ دُوْنِ اللّٰهِ ۗاَفَلَا تَعْقِلُوْنَ

uffil lakum wa limā ta‘budūna min dūnillāh(i), afalā ta‘qilūn(a).

Һеҙгә лә, Аллаһтан башҡа табынған нәмәләргә лә ҡайғы! Аңламайһыңмы ни?»

قَالُوْا حَرِّقُوْهُ وَانْصُرُوْٓا اٰلِهَتَكُمْ اِنْ كُنْتُمْ فٰعِلِيْنَ

qālū ḥarriqūhu wanṣurū ālihatakum in kuntum fā‘ilīn(a).

«Уны яндырығыҙ һәм илаһтарығыҙға ярҙам итегеҙ, әгәр ҙә һеҙ ысынлап та теләһәгеҙ», — тигәндәр.

قُلْنَا يٰنَارُ كُوْنِيْ بَرْدًا وَّسَلٰمًا عَلٰٓى اِبْرٰهِيْمَ ۙ

qulnā yā nāru kūnī bardaw wa salāman ‘alā ibrāhīm(a).

Беҙ (Аллаһ): «Эй, ут, һыуыҡ бул, Ибраһим өсөн ҡотҡарыусы бул!»

وَاَرَادُوْا بِهٖ كَيْدًا فَجَعَلْنٰهُمُ الْاَخْسَرِيْنَ ۚ

wa arādū bihī kaidan fa ja‘alnāhumul-akhsarīn(a).

Һәм улар Ибраһимға яуызлыҡ эшләргә теләнеләр, шуға күрә Беҙ уларҙы иң ҙур юғалтыуҙарға дусар итеүселәр иттек.

وَنَجَّيْنٰهُ وَلُوْطًا اِلَى الْاَرْضِ الَّتِيْ بٰرَكْناَ فِيْهَا لِلْعٰلَمِيْنَ

wa najjaināhu wa lūṭan ilal-arḍil-latī bāraknā fīhā lil-‘ālamīn(a).

Беҙ уны (Ибраһимды) һәм Лутты бөтә донъяға бәрәкәт биргән ергә ҡотҡарҙыҡ.

وَوَهَبْنَا لَهٗٓ اِسْحٰقَ وَيَعْقُوْبَ نَافِلَةً ۗوَكُلًّا جَعَلْنَا صٰلِحِيْنَ

wa wahabnā lahū isḥāqa wa ya‘qūba nāfilah(tan), wa kullan ja‘alnā ṣāliḥīn(a).

Беҙ уға (Ибраһимға) Исхаҡ менән Яҡупты бүләк итеп бирҙек. Һәм Беҙ уларҙың һәр береһен тәҡүәле кеше иттек.

وَجَعَلْنٰهُمْ اَىِٕمَّةً يَّهْدُوْنَ بِاَمْرِنَا وَاَوْحَيْنَآ اِلَيْهِمْ فِعْلَ الْخَيْرٰتِ وَاِقَامَ الصَّلٰوةِ وَاِيْتَاۤءَ الزَّكٰوةِۚ وَكَانُوْا لَنَا عٰبِدِيْنَ ۙ

wa ja‘alnāhum a'immatay yahdūna bi'amrinā wa auḥainā ilaihim fi‘lal-khairāti wa iqāmaṣ-ṣalāti wa ītā'az-zakāh(ti), wa kānū lanā ‘ābidīn(a).

Беҙ уларҙы бойороҡтарыбыҙ менән беҙҙе тура юлға күндереүсе етәкселәр иттек һәм уларға изгелек эшләргә, намаҙ уҡырға, зәкәт бирергә, уларға тик Беҙ генә ғибәҙәт ҡылырға тейешбеҙ, тип үәхи иттек.

وَلُوْطًا اٰتَيْنٰهُ حُكْمًا وَّعِلْمًا وَّنَجَّيْنٰهُ مِنَ الْقَرْيَةِ الَّتِيْ كَانَتْ تَّعْمَلُ الْخَبٰۤىِٕثَ ۗاِنَّهُمْ كَانُوْا قَوْمَ سَوْءٍ فٰسِقِيْنَۙ

wa lūṭan ātaināhu ḥumkaw wa ‘ilmaw wa najjaināhu minal-qaryatil-latī kānat ta‘malul-khabā'iṡ(a), innahum kānū qauma sau'in fāsiqīn(a).

Беҙ Лутҡа хикмәт һәм ғилем бирҙек һәм уны ерәнес эштәр ҡылған ҡаланан ҡотҡарҙыҡ. Ысынлап та, улар яуыз һәм яуыз кешеләр.

وَاَدْخَلْنٰهُ فِيْ رَحْمَتِنَاۗ اِنَّهٗ مِنَ الصّٰلِحِيْنَ ࣖ

wa adkhalnāhu fī raḥmatinā, innahū minaṣ-ṣāliḥīn(a).

Беҙ уны Үҙебеҙҙең рәхмәтебеҙгә индерҙек; Ысынлап та, ул тәҡүә кешеләрҙән.

وَنُوْحًا اِذْ نَادٰى مِنْ قَبْلُ فَاسْتَجَبْنَا لَهٗ فَنَجَّيْنٰهُ وَاَهْلَهٗ مِنَ الْكَرْبِ الْعَظِيْمِ ۚ

wa nūḥan iż nādā min qablu fastajabnā lahū fa najjaināhu wa ahlahū minal-karbil-‘aẓīm(i).

Ә (хәтерегеҙгә төшөрөгөҙ) Нух, унан алда, ул намаҙ уҡығанда. Беҙ уның (доғаһын) ҡабул иттек, һуңынан уны һәм уның эйәрселәрен ҙур бәләнән ҡотҡарҙыҡ.

وَنَصَرْنٰهُ مِنَ الْقَوْمِ الَّذِيْنَ كَذَّبُوْا بِاٰيٰتِنَاۗ اِنَّهُمْ كَانُوْا قَوْمَ سَوْءٍ فَاَغْرَقْنٰهُمْ اَجْمَعِيْنَ

wa naṣarnāhu minal-qaumil-lażīna każżabū bi'āyātinā, innahum kānū qauma sau'in fa agraqnāhum ajma‘īn(a).

Беҙ уға аяттарыбыҙҙы ялғанға сығарыусыларҙан ярҙам иттек. Ысынлап та, улар яуыз кешеләр ине, шуға күрә Беҙ уларҙың барыһын да һыуға батырҙыҡ.

وَدَاوٗدَ وَسُلَيْمٰنَ اِذْ يَحْكُمٰنِ فِى الْحَرْثِ اِذْ نَفَشَتْ فِيْهِ غَنَمُ الْقَوْمِۚ وَكُنَّا لِحُكْمِهِمْ شٰهِدِيْنَ ۖ

wa dāwūda wa sulaimāna iż yaḥkumāni fil-ḥarṡi iż nafasyat fīhi ganamul-qaum(i), wa kunnā liḥukmihim syāhidīn(a).

Һәм (хәтерләйһегеҙме) Дауыт менән Сөләймәндең, улар икеһе лә баҫыу тураһында ҡарар сығарғандар, сөнки (баҫыу) үҙ халҡына ҡараған кәзәләрҙән зыян күргән. Беҙ уларҙың ҡарарына шаһит булдыҡ.

فَفَهَّمْنٰهَا سُلَيْمٰنَۚ وَكُلًّا اٰتَيْنَا حُكْمًا وَّعِلْمًاۖ وَّسَخَّرْنَا مَعَ دَاوٗدَ الْجِبَالَ يُسَبِّحْنَ وَالطَّيْرَۗ وَكُنَّا فٰعِلِيْنَ

fa fahhamnāhā sulaimān(a), wa kullan ātainā ḥukmaw wa ‘ilmā(n), wa sakhkharnā ma‘a dāwūdal-jibāla yusabbiḥna waṭ-ṭair(a), wa kunnā fā‘ilīn(a).

Һәм Беҙ Сөләймәнгә (анығыраҡ ҡанун) аңлау бирҙек; Һәр береһенә хикмәт һәм белем бирҙек, тауҙарҙы һәм ҡоштарҙы буйһондорҙоҡ, улар барыһы ла Дауыт менән данланды. Ә беҙ быны эшләйбеҙ.

وَعَلَّمْنٰهُ صَنْعَةَ لَبُوْسٍ لَّكُمْ لِتُحْصِنَكُمْ مِّنْۢ بَأْسِكُمْۚ فَهَلْ اَنْتُمْ شٰكِرُوْنَ

wa ‘allamnāhu ṣan‘ata labūsil lakum lituḥṣinakum mim ba'sikum, fahal antum syākirūn(a).

Һәм Беҙ Дауытҡа өйрәттек, һиңә һуғышта һаҡлар өсөн ҡорал эшләргә. Һеҙ (Аллаһҡа) шөкөр итәһегеҙме?

وَلِسُلَيْمٰنَ الرِّيْحَ عَاصِفَةً تَجْرِيْ بِاَمْرِهٖٓ اِلَى الْاَرْضِ الَّتِيْ بٰرَكْنَا فِيْهَاۗ وَكُنَّا بِكُلِّ شَيْءٍ عٰلِمِيْنَ

wa lisulaimānar-rīḥa ‘āṣifatan tajrī bi'amrihī ilal-arḍil-latī bāraknā fīhā, wa kunnā bikulli syai'in ‘ālimīn(a).

Һәм (Беҙ) Сөләймәнгә бик көслө ел иҫте, ул уның бойороғо буйынса Беҙ уға бәрәкәт биргән ергә иҫте. Һәм Беҙ һәр нәмәне белеүсебеҙ.

وَمِنَ الشَّيٰطِيْنِ مَنْ يَّغُوْصُوْنَ لَهٗ وَيَعْمَلُوْنَ عَمَلًا دُوْنَ ذٰلِكَۚ وَكُنَّا لَهُمْ حٰفِظِيْنَ ۙ

wa minasy-syayāṭīna may yagūṣūna lahū wa ya‘malūna ‘amalan dūna żālik(a), wa kunnā lahum ḥāfiẓīn(a).

Һәм (Беҙ ҙә Сөләймәнгә буйһондоҡ) бер төркөм шайтандар уның өсөн (диңгеҙгә) сумды һәм улар унан башҡа эштәр башҡарҙы; һәм Беҙ уларҙы ҡараусылар.

۞ وَاَيُّوْبَ اِذْ نَادٰى رَبَّهٗٓ اَنِّيْ مَسَّنِيَ الضُّرُّ وَاَنْتَ اَرْحَمُ الرّٰحِمِيْنَ ۚ

wa ayyūba iż nādā rabbahū annī massaniyaḍ-ḍurru wa anta arḥamur-rāḥimīn(a).

Әйүптең Раббыһына доға ҡылғанда: «(Эй, Раббым, Һин бөтә рәхимлеләрҙең иң рәхимле Раббыһы булһаң да, мин ауырыу менән һуҡтым», — тип доға ҡылғанда.

فَاسْتَجَبْنَا لَهٗ فَكَشَفْنَا مَا بِهٖ مِنْ ضُرٍّ وَّاٰتَيْنٰهُ اَهْلَهٗ وَمِثْلَهُمْ مَّعَهُمْ رَحْمَةً مِّنْ عِنْدِنَا وَذِكْرٰى لِلْعٰبِدِيْنَ ۚ

fastajabnā lahū fa kasyafnā mā bihī min ḍurriw wa ātaināhu ahlahū wa miṡlahum ma‘ahum raḥmatam min ‘indinā wa żikrā lil-‘ābidīn(a).

Шулай итеп, Беҙ (уның доғаһына) яуап бирҙек, һуңынан уның өҫтөндәге ауырыуҙы бөтөрҙөк һәм уның ғаиләһен уға ҡайтарҙыҡ, һәм (уларҙың һанын күпләп арттырҙыҡ) Үҙебеҙҙән рәхмәт һәм Беҙгә ғибәҙәт ҡылыусыларҙың барыһына ла киҫәтеү итеп.

وَاِسْمٰعِيْلَ وَاِدْرِيْسَ وَذَا الْكِفْلِۗ كُلٌّ مِّنَ الصّٰبِرِيْنَ ۙ

wa ismā‘īla wa idrīsa wa żal-kifl(i), kullum minaṣ-ṣābirīn(a).

Һәм (хикәйәне иҫкә төшөрөргә) Исмәғил, Иҙрис һәм Зөлкифли. Улар барыһы ла сабыр кешеләр.

وَاَدْخَلْنٰهُمْ فِيْ رَحْمَتِنَاۗ اِنَّهُمْ مِّنَ الصّٰلِحِيْنَ

wa adkhalnāhum fī raḥmatinā, innahum minaṣ-ṣāliḥīn(a).

Һәм Беҙ уларҙы Үҙебеҙҙең рәхмәтебеҙгә индерҙек. Ысынлап та, улар тәҡүә кешеләрҙән.

وَذَا النُّوْنِ اِذْ ذَّهَبَ مُغَاضِبًا فَظَنَّ اَنْ لَّنْ نَّقْدِرَ عَلَيْهِ فَنَادٰى فِى الظُّلُمٰتِ اَنْ لَّآ اِلٰهَ اِلَّآ اَنْتَ سُبْحٰنَكَ اِنِّيْ كُنْتُ مِنَ الظّٰلِمِيْنَ ۚ

wa żan-nūni iż żahaba mugāḍiban fa ẓanna allan naqdira ‘alaihi fa nādā fiẓ-ẓulumāti allā ilāha illā anta subḥānaka innī kuntu minaẓ-ẓālimīn(a).

Ә (хәтерләйһегеҙме) Зун Нунь (Юныс) хикәйәһен, асыулы хәлдә киткәс, ул, Беҙ уға ауырлыҡтар тыуҙырмаҫбыҙ, тип уйланы, шуға күрә бик ҡараңғы хәлдә доға ҡылды: «Һинән башҡа илаһ юҡ, Һиңә дан. Ысынлап та, мин залимдарҙан».

فَاسْتَجَبْنَا لَهٗۙ وَنَجَّيْنٰهُ مِنَ الْغَمِّۗ وَكَذٰلِكَ نُـْۨجِى الْمُؤْمِنِيْنَ

fastajabnā lahū wa najjaināhu minal-gamm(i), wa każālika nunjil-mu'minīn(a).

Шулай итеп, Беҙ уның (доғаһына) яуап бирҙек һәм уны ҡайғы-хәсрәттән ҡотҡарҙыҡ. Һәм шулай итеп Беҙ мөьминдәрҙе ҡотҡарабыҙ.

وَزَكَرِيَّآ اِذْ نَادٰى رَبَّهٗ رَبِّ لَا تَذَرْنِيْ فَرْدًا وَّاَنْتَ خَيْرُ الْوٰرِثِيْنَ ۚ

wa zakariyyā iż nādā rabbahū rabbi lā tażarnī fardaw wa anta khairul-wāriṡīn(a).

Ә (хәтерләгеҙ) Зәкәриәнең, ул үҙенең Аллаһына доға ҡылғанда: «Эй, Хоҙайым, мине яңғыҙ йәшәргә рөхсәт итмә (балаһыҙ) һәм һин иң яҡшы вариҫ».

فَاسْتَجَبْنَا لَهٗ ۖوَوَهَبْنَا لَهٗ يَحْيٰى وَاَصْلَحْنَا لَهٗ زَوْجَهٗۗ اِنَّهُمْ كَانُوْا يُسٰرِعُوْنَ فِى الْخَيْرٰتِ وَيَدْعُوْنَنَا رَغَبًا وَّرَهَبًاۗ وَكَانُوْا لَنَا خٰشِعِيْنَ

fastajabnā lah(ū), wa wahabnā lahū yaḥyā wa aṣlaḥnā lahū zaujah(ū), innahum kānū yusāri‘ūna fil-khairāti wa yad‘ūnanā ragabaw wa rahabā(n), wa kānū lanā khāsyi‘īn(a).

Шулай итеп, Беҙ уның (доғаһына) яуап бирҙек, уға Яхъя бүләк иттек һәм ҡатынын (ауырлы булырға һәләтле) иттек. Ысынлап та, улар һәр ваҡыт изгелеккә ашыға, Беҙгә ҙур өмөт һәм борсолоу менән доға ҡыла. Һәм улар – Беҙгә бағышланғандар.

وَالَّتِيْٓ اَحْصَنَتْ فَرْجَهَا فَنَفَخْنَا فِيْهَا مِنْ رُّوْحِنَا وَجَعَلْنٰهَا وَابْنَهَآ اٰيَةً لِّلْعٰلَمِيْنَ

wal-latī aḥṣanat farjahā fa nafakhnā fīhā mir rūḥinā wa ja‘alnāhā wabnahā āyatal lil-‘ālamīn(a).

Һәм (Мәрйәмдең хикәйәһен иҫкә төшөрөгөҙ) үҙенең намыҫын һаҡлаған, шунан Беҙ үҙебеҙҙән уның рухын өрҙөк; Беҙ уны һәм уның балаларын бөтә ғаләмдәр өсөн (Аллаһтың бөйөклөгөнә) ишарат иттек.

اِنَّ هٰذِهٖٓ اُمَّتُكُمْ اُمَّةً وَّاحِدَةًۖ وَّاَنَا۠ رَبُّكُمْ فَاعْبُدُوْنِ

inna hāżihī ummatukum ummataw wāḥidah(tan), wa ana rabbukum fa‘budūn(i).

Ысынлап та, был (тәүхид дин) һеҙҙең динегеҙ, бер дин, ә Мин һеҙҙең Аллаһығыҙ, шуға күрә Миңә ғибәҙәт ҡылығыҙ.

وَتَقَطَّعُوْٓا اَمْرَهُمْ بَيْنَهُمْۗ كُلٌّ اِلَيْنَا رٰجِعُوْنَ ࣖ

wa taqaṭṭa‘ū amrahum bainahum, kullun ilainā rāji‘ūn(a).

Ләкин улар үҙ-ара (дини) мәсьәләләрендә икегә бүленгән. Уларҙың һәр береһе (бөтә төркөмдәр) Беҙгә ҡайтасаҡ.

فَمَنْ يَّعْمَلْ مِنَ الصّٰلِحٰتِ وَهُوَ مُؤْمِنٌ فَلَا كُفْرَانَ لِسَعْيِهٖۚ وَاِنَّا لَهٗ كٰتِبُوْنَ

famay ya‘mal minaṣ-ṣāliḥāti wa huwa mu'minun falā kufrāna lisa‘yih(ī), wa innā lahū kātibūn(a).

Кем изге ғәмәлдәр ҡылһа, һәм ул иман килтерһә, ул саҡта уның тырышлығы инҡар ителмәҫ (заяға китмәҫ), һәм, ысынлап та, Беҙ уны уның өсөн яҙып тороусылар.

وَحَرٰمٌ عَلٰى قَرْيَةٍ اَهْلَكْنٰهَآ اَنَّهُمْ لَا يَرْجِعُوْنَ

wa ḥarāmun ‘alā qaryatin ahlaknāhā, innahum lā yarji‘ūn(a).

Беҙ һәләк иткән ил халҡына әйләнеп ҡайтмау мөмкин түгел.

حَتّٰىٓ اِذَا فُتِحَتْ يَأْجُوْجُ وَمَأْجُوْجُ وَهُمْ مِّنْ كُلِّ حَدَبٍ يَّنْسِلُوْنَ

Ḥattā iżā futiḥat ya'jūju wa ma'jūju wa hum min kulli ḥadabiy yansilūn(a).

Яҡджудж һәм Макджуж (стеналар) асылып, улар бөтә бейек урындарҙан тиҙ генә төшкәнсе.

وَاقْتَرَبَ الْوَعْدُ الْحَقُّ فَاِذَا هِيَ شَاخِصَةٌ اَبْصَارُ الَّذِيْنَ كَفَرُوْاۗ يٰوَيْلَنَا قَدْ كُنَّا فِيْ غَفْلَةٍ مِّنْ هٰذَا بَلْ كُنَّا ظٰلِمِيْنَ

waqtarabal-wa‘dul-ḥaqqu fa iżā hiya syākhiṣatun abṣārul-lażīna kafarū, yā wailanā qad kunnā fī gaflatim min hāżā bal kunnā ẓālimīn(a).

Һәм (ҡасан) хаҡ вәғәҙә (Ҡиәмәт көнө) яҡынлашҡас, ҡапыл кәферҙәрҙең күҙҙәре ҙурайыр. (Улар): "Беҙ нисек ҡайғылы! Беҙ был турала бөтөнләй ғәмһеҙбеҙ, ысынында беҙ ысынлап та ғәҙелһеҙ кешеләр", - тинеләр.

اِنَّكُمْ وَمَا تَعْبُدُوْنَ مِنْ دُوْنِ اللّٰهِ حَصَبُ جَهَنَّمَۗ اَنْتُمْ لَهَا وٰرِدُوْنَ

innakum wa mā ta‘budūna min dūnillāhi ḥaṣabu jahannam(a), antum lahā wāridūn(a).

Ысынлап та, һеҙ һәм Аллаһтан башҡа табынған нәмәләр йәһәннәм өсөн яғыулыҡ. Һеҙ (һис шикһеҙ) уға эләгәһегеҙ.

لَوْ كَانَ هٰٓؤُلَاۤءِ اٰلِهَةً مَّا وَرَدُوْهَاۗ وَكُلٌّ فِيْهَا خٰلِدُوْنَ

lau kāna hā'ulā'i ālihatam mā waradūhā, wa kullun fīhā khālidūn(a).

Әгәр (боттар) илаһтар булһа, әлбиттә, улар унда (йәһәннәмгә) инмәҫ ине. Әммә барыһы ла унда мәңгелеккә ҡаласаҡ.

لَهُمْ فِيْهَا زَفِيْرٌ وَّهُمْ فِيْهَا لَا يَسْمَعُوْنَ

lahum fīhā zafīruw wa hum fīhā lā yasma‘ūn(a).

Улар унда (йәһәннәмдә) ыңғыраша, ҡысҡыра, ә унда ултырғандар ишетмәй.

اِنَّ الَّذِيْنَ سَبَقَتْ لَهُمْ مِّنَّا الْحُسْنٰىٓۙ اُولٰۤىِٕكَ عَنْهَا مُبْعَدُوْنَ ۙ

innal-lażīna sabaqat lahum minnal-ḥusnā, ulā'ika ‘anhā mub‘adūn(a).

Ысынлап та, Беҙҙән изгелек булғандар өсөн үткәндәрҙән улар (йәһәннәмдән) йыраҡ тотоласаҡ.

لَا يَسْمَعُوْنَ حَسِيْسَهَاۚ وَهُمْ فِيْ مَا اشْتَهَتْ اَنْفُسُهُمْ خٰلِدُوْنَ ۚ

lā yasma‘ūna ḥasīsahā, wa hum fīmasytahat anfusuhum khālidūn(a).

Улар (тамуҡ утының) шыбырлау тауышын ишетмәй, үҙҙәре теләгән һәр нәмәлә (рәхәтләнеп) мәңгелек булып ҡала.

لَا يَحْزُنُهُمُ الْفَزَعُ الْاَكْبَرُ وَتَتَلَقّٰىهُمُ الْمَلٰۤىِٕكَةُۗ هٰذَا يَوْمُكُمُ الَّذِيْ كُنْتُمْ تُوْعَدُوْنَ

lā yaḥzunuhumul-faza‘ul-akbaru wa tatalaqqāhumul-malā'ikah(tu), hāżā yaumukumul-lażī kuntum tū‘adūn(a).

Ҡот осҡос аптыраш уларҙы ҡайғыртмаясаҡ, фәрештәләр уларҙы ҡаршы аласаҡ («Был һеҙгә вәғәҙә ителгән көнөгөҙ» тигән һүҙҙәр менән.

يَوْمَ نَطْوِى السَّمَاۤءَ كَطَيِّ السِّجِلِّ لِلْكُتُبِۗ كَمَا بَدَأْنَآ اَوَّلَ خَلْقٍ نُّعِيْدُهٗۗ وَعْدًا عَلَيْنَاۗ اِنَّا كُنَّا فٰعِلِيْنَ

yauma naṭwis-samā'a kaṭayyis-sijilli lil-kutib(i), kamā bada'nā awwala khalqin nu‘īduh(ū), wa‘dan ‘alainā, innā kunnā fā‘ilīn(a).

(Иҫеңдә тотоғоҙ) Беҙ күктәрҙе ҡағыҙ биттәрен йомарлаған кеүек йомарлаған көндө. Тәүге барлыҡҡа килтереүҙе нисек башлағанбыҙ, шулай уҡ ҡабатлаясаҡбыҙ. (А) Беҙ мотлаҡ үтәрбеҙ тип вәғәҙә бирергә; Ысынлап та, беҙ быны эшләйәсәкбеҙ.

وَلَقَدْ كَتَبْنَا فِى الزَّبُوْرِ مِنْۢ بَعْدِ الذِّكْرِ اَنَّ الْاَرْضَ يَرِثُهَا عِبَادِيَ الصّٰلِحُوْنَ

wa laqad katabnā fiz-zabūri mim ba‘diż-żikri annal-arḍa yariṡuhā ‘ibādiyaṣ-ṣāliḥūn(a).

Һәм, ысынлап та, Беҙ Әз-Зикрҙә (Ләүх Мәхфуж) яҙылғандан һуң (яҙылған) Зәбүрҙә яҙҙыҡ: был ер Минең тәҡүә ҡолдарыма мираҫ булып ҡаласаҡ.

اِنَّ فِيْ هٰذَا لَبَلٰغًا لِّقَوْمٍ عٰبِدِيْنَ ۗ

inna fī hāżā labalāgal liqaumin ‘ābidīn(a).

Ысынлап та, был (Ҡөрьәндә) телгә алынған нәмәләр (Аллаһҡа) ғибәҙәт ҡылыусылар өсөн ысынлап та (тулы) тура юл.

وَمَآ اَرْسَلْنٰكَ اِلَّا رَحْمَةً لِّلْعٰلَمِيْنَ

wa mā arsalnāka illā raḥmatal lil-‘ālamīn(a).

Һәм Беҙ һине (Мөхәммәтте) бөтә ғаләмдәргә рәхмәт булһын өсөн генә ебәрҙек.

قُلْ اِنَّمَا يُوْحٰىٓ اِلَيَّ اَنَّمَآ اِلٰهُكُمْ اِلٰهٌ وَّاحِدٌۚ فَهَلْ اَنْتُمْ مُّسْلِمُوْنَ

qul innamā yūḥā ilayya annamā ilāhukum ilāhuw wāḥid(un), fahal antum muslimūn(a).

Әйт (Мөхәммәткә): «Ысынлап та, миңә индерелде: Раббың — берҙән-бер Аллаһ, һин Уға буйһондоңмо?»

فَاِنْ تَوَلَّوْا فَقُلْ اٰذَنْتُكُمْ عَلٰى سَوَاۤءٍۗ وَاِنْ اَدْرِيْٓ اَقَرِيْبٌ اَمْ بَعِيْدٌ مَّا تُوْعَدُوْنَ

fa in tawallau fa qul āżantukum ‘alā sawā'(in), wa in adrī aqarībun am ba‘īdum mā tū‘adūn(a).

Әгәр ҙә улар йөҙ сөйөрһә, (Мөхәммәткә): «Мин һеҙгә шул уҡ тәғлимәтте (беҙҙең арала) еткерҙем, һеҙгә ҡаршы янаған нәмәнең яҡынмы, алыҫмы икәнен белмәйем», — тип әйтегеҙ.

اِنَّهٗ يَعْلَمُ الْجَهْرَ مِنَ الْقَوْلِ وَيَعْلَمُ مَا تَكْتُمُوْنَ

innahū ya‘lamul-jahra minal-qauli wa ya‘lamu mā taktumūn(a).

Ысынлап та, Ул (Аллаһ) һеҙ һөйләгән һүҙҙәрҙе асыҡ белә, һеҙҙең сер итеп һаҡлаған һүҙҙәрегеҙҙе лә белә.

وَاِنْ اَدْرِيْ لَعَلَّهٗ فِتْنَةٌ لَّكُمْ وَمَتَاعٌ اِلٰى حِيْنٍ

wa in adrī la‘allahū fitnatul lakum wa matā‘un ilā ḥīn(in).

Ә белмәйем, был һеҙҙең өсөн һынау ҙа, билдәләнгән ваҡытҡа тиклем рәхәтлек тә булыуы ихтимал.

قٰلَ رَبِّ احْكُمْ بِالْحَقِّۗ وَرَبُّنَا الرَّحْمٰنُ الْمُسْتَعَانُ عَلٰى مَا تَصِفُوْنَ ࣖ

qāla rabbiḥkum bil-ḥaqq(i), wa rabbunar-raḥmānul-musta‘ānu ‘alā mā taṣifūn(a).

Ул (Мөхәммәт) әйтте: «Эй, Раббым, ғәҙел ҡарарҙар ҡабул ит, Раббыбыҙ мәрхәмәтле, һинең һәр һүҙҙәрең өсөн Унан ярҙам һорайбыҙ», — тигән.

اِقْتَرَبَ لِلنَّاسِ حِسَابُهُمْ وَهُمْ فِيْ غَفْلَةٍ مُّعْرِضُوْنَ ۚ

iqtaraba lin-nāsi ḥisābuhum wa hum fī gaflatim mu‘riḍūn(a).

Кешеләр ғәмәлдәренең иҫәп-хисабына яҡынлашты, шул уҡ ваҡытта үҙҙәре (донъяға) иғтибарһыҙлыҡ хәлендә, (әхирәттән) ситкә тайпылыу хәлендә.

مَا يَأْتِيْهِمْ مِّنْ ذِكْرٍ مِّنْ رَّبِّهِمْ مُّحْدَثٍ اِلَّا اسْتَمَعُوْهُ وَهُمْ يَلْعَبُوْنَ ۙ

mā ya'tīhim min żikrim mir rabbihim muḥdaṡin illastama‘ūhu wa hum yal‘abūn(a).

Аллаһы Тәғәләнән яңы аят төшөрөлгән һайын, уйнап-уйнап тыңлайҙар.

لَاهِيَةً قُلُوْبُهُمْۗ وَاَسَرُّوا النَّجْوَىۖ الَّذِيْنَ ظَلَمُوْاۖ هَلْ هٰذَآ اِلَّا بَشَرٌ مِّثْلُكُمْۚ اَفَتَأْتُوْنَ السِّحْرَ وَاَنْتُمْ تُبْصِرُوْنَ

lāhiyatan qulūbuhum, wa asarrun-najwal-lażīna ẓalamū, hal hāżā illā basyarum miṡlukum, afa ta'tūnas-siḥra wa antum tubṣirūn(a).

Уларҙың күңелдәре иғтибарһыҙлыҡ хәлендә. Ә ғәҙелһеҙҙәр үҙҙәренең һөйләшеүен сер итеп һаҡланы: "Был (кеше) (Мөхәммәт) һеҙҙең кеүек кешенән башҡа нәмә түгел. Һеҙ был тылсымды үҙегеҙ шаһит булһағыҙ ҙа ҡабул иттегеҙме?"

قٰلَ رَبِّيْ يَعْلَمُ الْقَوْلَ فِى السَّمَاۤءِ وَالْاَرْضِۖ وَهُوَ السَّمِيْعُ الْعَلِيْمُ

qāla rabbī ya‘lamul-qaula fis-samā'i wal-arḍ(i), wa huwas-samī‘ul-‘alīm(u).

Ул (Мөхәммәт) әйтте: «Раббым күктәрҙәге һәм Ерҙәге һүҙҙәрҙе (бөтәһен дә) белә, һәм Ул барыһын да ишетеүсе, белеүсе!»

بَلْ قَالُوْٓا اَضْغَاثُ اَحْلَامٍۢ بَلِ افْتَرٰىهُ بَلْ هُوَ شَاعِرٌۚ فَلْيَأْتِنَا بِاٰيَةٍ كَمَآ اُرْسِلَ الْاَوَّلُوْنَ

bal qālū aḍgāṡu aḥlāmim baliftarāhu bal huwa syā‘ir(un), falya'tinā bi'āyatin kamā ursilal-awwalūn(a).

Хатта улар: «Ҡөрьән – хаослы төштәрҙең емеше, йәки уның (Мөхәммәттең) инженерлыҡ эшмәкәрлегенең һөҙөмтәһе, йәки хатта ул шағир ғына, беҙгә элек ебәрелгән илселәр кеүек үк, бер билдә (дәлил) килтерергә тырышығыҙ», – тигән.

مَآ اٰمَنَتْ قَبْلَهُمْ مِّنْ قَرْيَةٍ اَهْلَكْنٰهَاۚ اَفَهُمْ يُؤْمِنُوْنَ

mā āmanat qablahum min qaryatin ahlaknāhā, afahum yu'minūn(a).

Уларҙан элек Беҙ һәләк иткән илдең халҡы иман килтермәне (Беҙ дәлилдәр килтерһәк тә). Улар ышанырмы?

وَمَآ اَرْسَلْنَا قَبْلَكَ اِلَّا رِجَالًا نُّوْحِيْٓ اِلَيْهِمْ فَسْـَٔلُوْٓا اَهْلَ الذِّكْرِ اِنْ كُنْتُمْ لَا تَعْلَمُوْنَ

wa mā arsalnā qablaka illā rijālan nūḥī ilaihim fas'alū ahlaż-żikri in kuntum lā ta‘lamūn(a).

Беҙ һинән (Мөхәммәткә) тиклем илселәрҙе ебәрмәнек, ә ҡайһы бер кешеләрҙе, уларға үәхи бирҙек, шуға күрә белмәһәң, ғилемле кешенән һора.

وَمَا جَعَلْنٰهُمْ جَسَدًا لَّا يَأْكُلُوْنَ الطَّعَامَ وَمَا كَانُوْا خٰلِدِيْنَ

wa mā ja‘alnāhum jasadal lā ya'kulūnaṭ-ṭa‘āma wa mā kānū khālidīn(a).

Беҙ уларҙы (пәйғәмбәрҙәрҙе) ризыҡ ашамаған һәм улар (шулай уҡ) мәңге йәшәмәгән тән итмәнек.

ثُمَّ صَدَقْنٰهُمُ الْوَعْدَ فَاَنْجَيْنٰهُمْ وَمَنْ نَّشَاۤءُ وَاَهْلَكْنَا الْمُسْرِفِيْنَ

Ṡumma ṣadaqnāhumul-wa‘da fa anjaināhum wa man nasyā'u wa ahlaknal-musrifīn(a).

Шунан һуң Беҙ уларға биргән вәғәҙәне үтәнек. Шулай итеп, Беҙ уларҙы һәм үҙебеҙ теләгән кешеләрҙе ҡотҡарҙыҡ, юлдан үткәндәрҙе һәләк иттек.

لَقَدْ اَنْزَلْنَآ اِلَيْكُمْ كِتٰبًا فِيْهِ ذِكْرُكُمْۗ اَفَلَا تَعْقِلُوْنَ ࣖ

laqad anzalnā ilaikum kitāban fīhi żikrukum, afalā ta‘qilūn(a).

Ысынлап та, Беҙ һеҙгә бер китап (Ҡөрьән) иңдерҙек, унда һеҙҙең өсөн киҫәтеү яҙылған. Шунан аңламайһыңмы?

وَكَمْ قَصَمْنَا مِنْ قَرْيَةٍ كَانَتْ ظَالِمَةً وَّاَنْشَأْنَا بَعْدَهَا قَوْمًا اٰخَرِيْنَ

wa kam qaṣamnā min qaryatin kānat ẓālimataw wa ansya'nā ba‘dahā qauman ākharīn(a).

Күпме залим илдәрҙе һәләк иттек һәм уларҙан һуң (улар урынына) икенсе быуын яралттыҡ.

فَلَمَّآ اَحَسُّوْا بَأْسَنَآ اِذَا هُمْ مِّنْهَا يَرْكُضُوْنَ ۗ

falammā aḥassū ba'sanā iżā hum minhā yarkuḍūn(a).

Шуға күрә улар Беҙҙең язабыҙҙы тойғас, ҡапыл (үҙ илдәренән) ҡастылар.

لَا تَرْكُضُوْا وَارْجِعُوْٓا اِلٰى مَآ اُتْرِفْتُمْ فِيْهِ وَمَسٰكِنِكُمْ لَعَلَّكُمْ تُسْـَٔلُوْنَ

lā tarkuḍū warji‘ū ilā mā utriftum fīhi wa masākinikum la‘allakum tus'alūn(a).

Ҡабаланып йүгермәгеҙ; тормош рәхәтлектәренә һәм (яҡшы) йәшәү урындарығыҙға ҡайтығыҙ, һеҙҙән һорау алырға мөмкин булһын өсөн.

قَالُوْا يٰوَيْلَنَآ اِنَّا كُنَّا ظٰلِمِيْنَ

qālū yā wailanā innā kunnā ẓālimīn(a).

Улар: «Беҙ ни тиклем бәхетһеҙ, ысынлап та, беҙ залимдар», — тинеләр.

فَمَا زَالَتْ تِّلْكَ دَعْوٰىهُمْ حَتّٰى جَعَلْنٰهُمْ حَصِيْدًا خٰمِدِيْنَ

famā zālat tilka da‘wāhum ḥattā ja‘alnāhum ḥaṣīdan khāmidīn(a).

Шулай итеп, уларҙың зарланыуҙары дауам итте, Беҙ уларҙы башҡаса йәшәй алмаған ураҡлы үҫемлектәр иттек.

وَمَا خَلَقْنَا السَّمَاۤءَ وَالْاَرْضَ وَمَا بَيْنَهُمَا لٰعِبِيْنَ

wa mā khalaqnas-samā'a wal-arḍa wa mā bainahumā lā‘ibīn(a).

Беҙ күктәрҙе, Ерҙе һәм улар араһындағы бөтә нәмәне күңел асыу өсөн генә яралтманыҡ.

لَوْ اَرَدْنَآ اَنْ نَّتَّخِذَ لَهْوًا لَّاتَّخَذْنٰهُ مِنْ لَّدُنَّآ ۖاِنْ كُنَّا فٰعِلِيْنَ

lau aradnā an nattakhiża lahwal lattakhażnāhum mil ladunnā, in kunnā fā‘ilīn(a).

Әгәр ҙә Беҙ (ҡатындар һәм балалар) уйыны эшләргә теләһәк, ысынлап та, ысынлап та теләһәк, уны Үҙебеҙҙең яҡтан эшләр инек.

بَلْ نَقْذِفُ بِالْحَقِّ عَلَى الْبَاطِلِ فَيَدْمَغُهٗ فَاِذَا هُوَ زَاهِقٌۗ وَلَكُمُ الْوَيْلُ مِمَّا تَصِفُوْنَ

bal naqżifu bil-ḥaqqi ‘alal-bāṭili fa yadmaguhū fa iżā huwa zāhiq(un), wa lakumul-wailu mimmā taṣifūn(a).

Ысынында, Беҙ дөрөҫ булғанды ​​(хәҡиҡәтте) ялғанға (дөрөҫ булмағанға) ырғыттыҡ һәм шунан дөрөҫ нәмә уны юҡ итте, шунан шунда уҡ ул (ялған) юҡҡа сыҡты. Һәм ҡайғы һеҙгә, сөнки һеҙ (Аллаһҡа) Уға лайыҡ булмаған сифаттарҙы сифатлайһығыҙ.

وَلَهٗ مَنْ فِى السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِۗ وَمَنْ عِنْدَهٗ لَا يَسْتَكْبِرُوْنَ عَنْ عِبَادَتِهٖ وَلَا يَسْتَحْسِرُوْنَ ۚ

wa lahū man fis-samāwāti wal-arḍ(i), wa man ‘indahū lā yastakbirūna ‘an ‘ibādatihī wa lā yastaḥsirūn(a).

Күктәрҙә һәм Ерҙә булғандар Уныҡы. Ә Уның эргәһендә булған (фәрештәләр) Уға ғибәҙәт ҡылыу өсөн тәкәбберлеккә эйә түгел һәм (шулай уҡ) арыу тойғоһо кисермәй.

يُسَبِّحُوْنَ الَّيْلَ وَالنَّهَارَ لَا يَفْتُرُوْنَ

yusabbiḥūnal-laila wan-nahāra wa lā yafturūn(a).

Улар (фәрештәләр) көнө-төнө туҡтауһыҙ данлай.

اَمِ اتَّخَذُوْٓا اٰلِهَةً مِّنَ الْاَرْضِ هُمْ يُنْشِرُوْنَ

amittakhażū ālihatam minal-arḍi hum yunsyirūn(a).

Улар Ерҙән (үлеләрҙе) терелтә алырлыҡ илаһтарҙы алдылармы?

لَوْ كَانَ فِيْهِمَآ اٰلِهَةٌ اِلَّا اللّٰهُ لَفَسَدَتَاۚ فَسُبْحٰنَ اللّٰهِ رَبِّ الْعَرْشِ عَمَّا يَصِفُوْنَ

lau kāna fīhimā ālihatun illallāhu lafasadatā, fa subḥānallāhi rabbil-‘arsyi ‘ammā yaṣifūn(a).

Әгәр уларҙың икеһенең дә (күктә һәм Ерҙә) Аллаһтан башҡа илаһтары булһа, икеһе лә һәләк булыр ине. Улар сифатлаған нәмәләрҙән ғәрүт хужаһы булған Аллаһҡа дан булһын.

لَا يُسْـَٔلُ عَمَّا يَفْعَلُ وَهُمْ يُسْـَٔلُوْنَ

lā yus'alu ‘ammā yaf‘alu wa hum yus'alūn(a).

Унан (Аллаһтан) ҡылған эштәре тураһында һоралмай, әммә уларҙан һораласаҡ.

اَمِ اتَّخَذُوْا مِنْ دُوْنِهٖٓ اٰلِهَةً ۗقُلْ هَاتُوْا بُرْهَانَكُمْۚ هٰذَا ذِكْرُ مَنْ مَّعِيَ وَذِكْرُ مَنْ قَبْلِيْۗ بَلْ اَكْثَرُهُمْ لَا يَعْلَمُوْنَۙ الْحَقَّ فَهُمْ مُّعْرِضُوْنَ

amittakhażū min dūnihī ālihah(tan), qul hātū burhānakum, hāżā żikru mam ma‘iya wa żikru man qablī, bal akṡaruhum lā ya‘lamūnal-ḥaqqa fahum mu‘riḍūn(a).

Әллә Унан башҡа илаһтарҙы алалармы? Әйт (Мөхәммәткә): «Сәбәптәрегеҙҙе әйтегеҙ! Был (Ҡөрьән) минең менән бергә булғандарға һәм миңә тиклем булғандарға иҫкәртмә». Ләкин уларҙың күбеһе хәҡиҡәтте (хәҡиҡәтте) белмәй, шуға күрә улар ситкә тайпыла.

وَمَآ اَرْسَلْنَا مِنْ قَبْلِكَ مِنْ رَّسُوْلٍ اِلَّا نُوْحِيْٓ اِلَيْهِ اَنَّهٗ لَآ اِلٰهَ اِلَّآ اَنَا۠ فَاعْبُدُوْنِ

wa mā arsalnā min qablika mir rasūlin illā nūḥī ilaihi annahū lā ilāha illā ana fa‘budūn(i).

Беҙ һинән (Мөхәммәткә) тиклем бер пәйғәмбәрҙе лә ебәрмәнек, әммә уға Минән башҡа илаһ юҡ, шуға күрә Миңә ғибәҙәт ҡылығыҙ, тип үәхи иттек.

وَقَالُوا اتَّخَذَ الرَّحْمٰنُ وَلَدًا سُبْحٰنَهٗ ۗبَلْ عِبَادٌ مُّكْرَمُوْنَ ۙ

wa qāluttakhażar-raḥmānu waladan subḥānah(ū), bal ‘ibādum mukramūn(a).

Һәм улар: «Рәхимле Алла (фәрештәне) ул тыуҙырҙы», — тинеләр. Уға дан булһын! Ысынында улар (фәрештәләр) данланған хеҙмәтселәр,

لَا يَسْبِقُوْنَهٗ بِالْقَوْلِ وَهُمْ بِاَمْرِهٖ يَعْمَلُوْنَ

lā yasbiqūnahū bil-qauli wa hum bi'amrihī ya‘malūn(a).

улар Уның алдында һөйләшмәнеләр һәм Уның бойороҡтарын үтәнеләр.

يَعْلَمُ مَا بَيْنَ اَيْدِيْهِمْ وَمَا خَلْفَهُمْ وَلَا يَشْفَعُوْنَۙ اِلَّا لِمَنِ ارْتَضٰى وَهُمْ مِّنْ خَشْيَتِهٖ مُشْفِقُوْنَ

ya‘lamū mā baina aidīhim wa mā khalfahum wa lā yasyfa‘ūna illā limanirtaḍā wa hum min khasy-yatihī musyfiqūn(a).

Ул (Аллаһ) уларҙың (фәрештәләрҙең) алдындағы һәм артындағы бөтә нәмәне белә, һәм улар (Аллаһ) риза булған кешеләргә генә шәфәғәт итмәй, Унан ҡурҡҡан өсөн һәр ваҡыт һаҡсыл булалар.

۞ وَمَنْ يَّقُلْ مِنْهُمْ اِنِّيْٓ اِلٰهٌ مِّنْ دُوْنِهٖ فَذٰلِكَ نَجْزِيْهِ جَهَنَّمَۗ كَذٰلِكَ نَجْزِى الظّٰلِمِيْنَ ࣖ

wa may yaqul minhum innī ilāhun min dūnihī fa żālika najzīhi jahannam(a), każālika najziẓ-ẓālimīn(a).

Улар араһынан кем: «Хаҡ, мин Аллаһтан башҡа бер илаһ», - тиһә, Беҙ ул кешене йәһәннәм менән бүләкләйәсәкбеҙ. Беҙ залимдарҙы шулай бүләкләйбеҙ.

اَوَلَمْ يَرَ الَّذِيْنَ كَفَرُوْٓا اَنَّ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضَ كَانَتَا رَتْقًا فَفَتَقْنٰهُمَاۗ وَجَعَلْنَا مِنَ الْمَاۤءِ كُلَّ شَيْءٍ حَيٍّۗ اَفَلَا يُؤْمِنُوْنَ

awalam yaral-lażīna kafarū annas-samāwāti wal-arḍa kānatā ratqan fa fataqnāhumā, wa ja‘alnā minal-mā'i kulla syai'in ḥayy(in), afalā yu'minūn(a).

Кәферҙәр белмәйме ни, ҡасандыр күктәр менән Ер бергә ҡушылды, һуңынан Беҙ уларҙы айырҙыҡ; Беҙ һәр тереклекте һыуҙан яралттыҡ; шунан ни өсөн улар ышанмай?

وَجَعَلْنَا فِى الْاَرْضِ رَوَاسِيَ اَنْ تَمِيْدَ بِهِمْۖ وَجَعَلْنَا فِيْهَا فِجَاجًا سُبُلًا لَّعَلَّهُمْ يَهْتَدُوْنَ

wa ja‘alnā fil-arḍi rawāsiya an tamīda bihim, wa ja‘anā fīhā fijājan subulal la‘allahum yahtadūn(a).

Беҙ был Ер йөҙөндә улар менән бергә һелкенмәһен өсөн ныҡлы тауҙар яһаныҡ һәм унда ла улар тура юлға баҫыр өсөн киң юлдар яһаныҡ.

وَجَعَلْنَا السَّمَاۤءَ سَقْفًا مَّحْفُوْظًاۚ وَهُمْ عَنْ اٰيٰتِهَا مُعْرِضُوْنَ

wa ja‘alnas-samā'a saqfam maḥfūẓā(n), wa hum ‘an āyātihā mu‘riḍūn(a).

Һәм Беҙ күк йөҙөн һаҡланған ҡыйыҡ иттек, ләкин улар һаман да (Аллаһтың бөйөклөгө) аяттарынан (ҡояш, ай, ел, болоттар һ.б.) ситләшәләр.

وَهُوَ الَّذِيْ خَلَقَ الَّيْلَ وَالنَّهَارَ وَالشَّمْسَ وَالْقَمَرَۗ كُلٌّ فِيْ فَلَكٍ يَّسْبَحُوْنَ

wa huwal-lażī khalaqal-laila wan-nahāra wasy-syamsa wal-qamar(a), kullun fī falakiy yasbaḥūn(a).

Һәм Ул төндө һәм көндө, ҡояшты һәм айҙы яралтҡан. Һәр береһе үҙ орбитаһында әйләнә.

وَمَا جَعَلْنَا لِبَشَرٍ مِّنْ قَبْلِكَ الْخُلْدَۗ اَفَا۟ىِٕنْ مِّتَّ فَهُمُ الْخٰلِدُوْنَ

wa mā ja‘alnā libasyarim min qablikal-khuld(a), afa'im mitta fahumul-khālidūn(a).

Беҙ һинән (Мөхәммәткә) тиклем бер әҙәм балаһына ла мәңгелек тормош яралтманыҡ; тимәк, һин үлһәң, улар иҫән ҡаласаҡмы?

كُلُّ نَفْسٍ ذَاۤىِٕقَةُ الْمَوْتِۗ وَنَبْلُوْكُمْ بِالشَّرِّ وَالْخَيْرِ فِتْنَةً ۗوَاِلَيْنَا تُرْجَعُوْنَ

kullu nafsin żā'iqatul-maut(i), wa nablūkum bisy-syarri wal-khairi fitnah(tan), wa ilainā turja‘ūn(a).

Һәр тере йән үлем татыясаҡ. Беҙ һеҙҙе һынау итеп насарлыҡ менән яҡшылыҡ менән һынарбыҙ. Һәм һеҙ тик Беҙгә генә ҡайтарыласаҡһығыҙ.

وَاِذَا رَاٰكَ الَّذِيْنَ كَفَرُوْٓا اِنْ يَّتَّخِذُوْنَكَ اِلَّا هُزُوًاۗ اَهٰذَا الَّذِيْ يَذْكُرُ اٰلِهَتَكُمْۚ وَهُمْ بِذِكْرِ الرَّحْمٰنِ هُمْ كٰفِرُوْنَ

wa iżā ra'ākal-lażīna kafarū iy yattakhiżūnaka illā huzuwā(n), ahāżal-lażī yażkuru ālihatakum, wa hum biżikrir-raḥmāni hum kāfirūn(a).

Ә кәферҙәр һине (Мөхәммәдте) күргәс, һиңә мыҫҡыллау объекты итеп кенә ҡарай. (Улар): «Һеҙҙең илаһтарығыҙҙы яманлаған кеше былмы?» Мәрхәмәтле Аллаһты иҫкә алыуҙы инҡар итеүсе кешеләр булһалар ҙа.

خُلِقَ الْاِنْسَانُ مِنْ عَجَلٍۗ سَاُورِيْكُمْ اٰيٰتِيْ فَلَا تَسْتَعْجِلُوْنِ

khuliqal-insānu min ‘ajal(in), sa'urīkum āyātī falā tasta‘jilūn(i).

Кешеләр ашығып яратылған. Һуңынан Мин һеҙгә Үҙемдең аяттарымды (ҡөҙрәтемде) күрһәтәсәкмен. Шуға ла тиҙләтергә ҡушмағыҙ.

وَيَقُوْلُوْنَ مَتٰى هٰذَا الْوَعْدُ اِنْ كُنْتُمْ صٰدِقِيْنَ

wa yaqūlūna matā hāżal-wa‘du in kuntum ṣādiqīn(a).

Һәм улар: «Әгәр һеҙ дөрөҫ һөйләһәгеҙ, вәғәҙә ҡасан килер?»

لَوْ يَعْلَمُ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا حِيْنَ لَا يَكُفُّوْنَ عَنْ وُّجُوْهِهِمُ النَّارَ وَلَا عَنْ ظُهُوْرِهِمْ وَلَا هُمْ يُنْصَرُوْنَ

lau ya‘lamul-lażīna kafarū ḥīna lā yakuffūna ‘aw wujūhihimun nāra wa lā ‘an ẓuhūrihim wa lā hum yunṣarūn(a).

Әгәр ҙә кәферҙәр белһә, йөҙҙәренән һәм арҡаларынан йәһәннәм утын ҡыуып сығара алмағанда, улар ярҙам алмаған (әлбиттә, тиҙләтеүҙе һорамағандар).

بَلْ تَأْتِيْهِمْ بَغْتَةً فَتَبْهَتُهُمْ فَلَا يَسْتَطِيْعُوْنَ رَدَّهَا وَلَا هُمْ يُنْظَرُوْنَ

bal ta'tīhim bagtatan fa tabhatuhum falā yastaṭī‘ūna raddahā wa lā hum yunẓarūn(a).

Ысынында (Ҡиәмәт көнө) уларға ҡапыл килер, шунан улар паникаға биреләсәк; һуңынан улар унан баш тарта алмай һәм (шулай уҡ) тотҡарлыҡ (ваҡыт) бирелмәй.

وَلَقَدِ اسْتُهْزِئَ بِرُسُلٍ مِّنْ قَبْلِكَ فَحَاقَ بِالَّذِيْنَ سَخِرُوْا مِنْهُمْ مَّا كَانُوْا بِهٖ يَسْتَهْزِءُوْنَ ࣖ

wa laqadistuhzi'a birusulim min qablika fa ḥāqa bil-lażīna sakhirū minhum mā kānū bihī yastahzi'ūn(a).

Һәм, ысынлап та, һинән (Мөхәммәткә) тиклемге пәйғәмбәрҙәр ҙә мыҫҡыл ителгән, шуға күрә улар һәр ваҡыт мыҫҡыл иткән нәмәләрҙе мыҫҡыл иткәндәргә (ғазап) төштө.

قُلْ مَنْ يَّكْلَؤُكُمْ بِالَّيْلِ وَالنَّهَارِ مِنَ الرَّحْمٰنِۗ بَلْ هُمْ عَنْ ذِكْرِ رَبِّهِمْ مُّعْرِضُوْنَ

qul may yakla'ukum bil-laili wan-nahāri minar-raḥmān(i), bal hum ‘an żikrihim mu‘riḍūn(a).

Әйт: «Һеҙҙе рәхимле Аллаһтың ғазапынан һеҙҙе төнөн дә, көндөҙ ҙә кем һаҡлар?» Ләкин улар Раббыларын иҫкә төшөрөргә тартыналар.

اَمْ لَهُمْ اٰلِهَةٌ تَمْنَعُهُمْ مِّنْ دُوْنِنَاۗ لَا يَسْتَطِيْعُوْنَ نَصْرَ اَنْفُسِهِمْ وَلَا هُمْ مِّنَّا يُصْحَبُوْنَ

am lahum ālihatun tamna‘uhum min dūninā, lā yastaṭī‘ūna naṣra anfusihim wa lā hum minnā yuṣḥabūn(a).

Әллә уларҙы Беҙҙән һаҡларлыҡ илаһтары бармы? Уларҙың илаһтары үҙҙәренә ярҙам итә алмай, улар Беҙҙән һаҡланмай.

بَلْ مَتَّعْنَا هٰٓؤُلَاۤءِ وَاٰبَاۤءَهُمْ حَتّٰى طَالَ عَلَيْهِمُ الْعُمُرُۗ اَفَلَا يَرَوْنَ اَنَّا نَأْتِى الْاَرْضَ نَنْقُصُهَا مِنْ اَطْرَافِهَاۗ اَفَهُمُ الْغٰلِبُوْنَ

bal matta‘nā hā'ulā'i wa ābā'ahum ḥattā ṭāla ‘alaihimul-‘umur(u), afalā yarauna annā na'til-arḍa nanquṣuhā min aṭrāfihā, afahumul-gālibūn(a).

Юҡ, Беҙ уларҙы һәм уларҙың ата-бабаларын оҙон ғүмерҙәр кисергәнсе ләззәт бирҙек. Беҙҙең (кафырҙар хакимлығы аҫтында) бер ергә килеүебеҙҙе һәм уның киңлеген остарынан кәметеүебеҙҙе күрмәйҙәрме улар? Улар еңеүселәрме?

قُلْ اِنَّمَآ اُنْذِرُكُمْ بِالْوَحْيِۖ وَلَا يَسْمَعُ الصُّمُّ الدُّعَاۤءَ اِذَا مَا يُنْذَرُوْنَ

qul innamā unżirukum bil-waḥy(i), wa lā yasma‘uṣ-ṣummud-du‘ā'a iżā mā yunżarūn(a).

Әйт: «Мин һине вәхи буйынса ғына киҫәтәм», — тип әйт. Әммә һаңғырауҙар иҫкәрткәндә саҡырыуҙы ишетмәй.

وَلَىِٕنْ مَّسَّتْهُمْ نَفْحَةٌ مِّنْ عَذَابِ رَبِّكَ لَيَقُوْلُنَّ يٰوَيْلَنَآ اِنَّا كُنَّا ظٰلِمِيْنَ

wa la'im massathum nafḥatum min ‘ażābi rabbika layaqūlunna yā wailanā innā kunnā ẓālimīn(a).

Әгәр ҙә уларға Раббыңдың язаһынан әҙ генә булһа ла, улар: «Ҡайғы беҙгә!

وَنَضَعُ الْمَوَازِيْنَ الْقِسْطَ لِيَوْمِ الْقِيٰمَةِ فَلَا تُظْلَمُ نَفْسٌ شَيْـًٔاۗ وَاِنْ كَانَ مِثْقَالَ حَبَّةٍ مِّنْ خَرْدَلٍ اَتَيْنَا بِهَاۗ وَكَفٰى بِنَا حٰسِبِيْنَ

wa naḍa‘ul-mawāzīnal-qisṭa liyaumil-qiyāmati falā tuẓlamu nafsun syai'ā(n), wa in kāna miṡqāla ḥabbatim min khardalin atainā bihā, wa kafā binā ḥāsibīn(a).

Беҙ Ҡиәмәт көнөндә ғәҙеллек үлсәүҙәрен ҡуясаҡбыҙ, шулай булғас, бер кемгә лә бәләкәй генә золом ҡылынмаҫ; горчица орлоғо ауырлығында булһа ла, Беҙ уны (сауапты) мотлаҡ килтерербеҙ. Һәм Беҙгә иҫәп-хисап алыу етә.

وَلَقَدْ اٰتَيْنَا مُوْسٰى وَهٰرُوْنَ الْفُرْقَانَ وَضِيَاۤءً وَّذِكْرًا لِّلْمُتَّقِيْنَ ۙ

wa laqad ātainā mūsā wa hārūnal-furqāna wa ḍiyā'aw wa żikral lil-muttaqīn(a).

Һәм, ысынлап та, Беҙ Муса менән Һарунға Фурҡан (Тәүрат китабы), тәҡүәлеләр өсөн мәғрифәт һәм өгөт-нәсихәт бирҙек.

الَّذِيْنَ يَخْشَوْنَ رَبَّهُمْ بِالْغَيْبِ وَهُمْ مِّنَ السَّاعَةِ مُشْفِقُوْنَ

allażīna yakhsyauna rabbahum bil-gaibi wa hum minas-sā‘ati musyfiqūn(a).

(Атап әйткәндә) Раббыһын күрмәһәләр ҙә, Уның язаһынан ҡурҡҡандар һәм Ҡиәмәт көнөнән ҡурҡҡандар.

وَهٰذَا ذِكْرٌ مُّبٰرَكٌ اَنْزَلْنٰهُۗ اَفَاَنْتُمْ لَهٗ مُنْكِرُوْنَ ࣖ

wa hāżā żikrum mubārakun anzalnāh(u), afa antum lahū munkirūn(a).

Ә был (Ҡөрьән) Беҙ индергән бәрәкәттәрҙе үҙ эсенә алған киҫәтеү. Тимәк, һеҙ уны инҡар итәһегеҙме?

۞ وَلَقَدْ اٰتَيْنَآ اِبْرٰهِيْمَ رُشْدَهٗ مِنْ قَبْلُ وَكُنَّا بِهٖ عٰلِمِيْنَ

wa laqad ātainā ibrāhīma rusydahū min qablu wa kunnā bihī ‘ālimīn(a).

Ысынлап та, уға (Муса менән Һарунға тиклем) Беҙ Ибраһимға тура юл бирҙек, һәм Беҙ уны инде белә инек.

اِذْ قَالَ لِاَبِيْهِ وَقَوْمِهٖ مَا هٰذِهِ التَّمَاثِيْلُ الَّتِيْٓ اَنْتُمْ لَهَا عٰكِفُوْنَ

iż qāla li'abīhi wa qaumihī mā hāżihit-tamāṡīlul-latī antum lahā ‘ākifūn(a).

(Хәтерләйһегеҙме), ул (Ибраһим) атаһына һәм халҡына: «Был ниндәй һын, һеҙ уға тырышып табынаһығыҙ?»

قَالُوْا وَجَدْنَآ اٰبَاۤءَنَا لَهَا عٰبِدِيْنَ

qālū wajadnā ābā'anā lahā ‘ābidīn(a).

Улар: «Беҙ ата-бабаларыбыҙҙы уға табынғандарҙы таптыҡ», – тип яуап бирҙеләр.

قَالَ لَقَدْ كُنْتُمْ اَنْتُمْ وَاٰبَاۤؤُكُمْ فِيْ ضَلٰلٍ مُّبِيْنٍ

qāla laqad kuntum antum wa ābā'ukum fī ḍalālim mubīn(in).

Ул (Ибраһим): «Һеҙ һәм ата-бабаларығыҙ асыҡтан-асыҡ аҙашыуҙа», — тине.

قَالُوْٓا اَجِئْتَنَا بِالْحَقِّ اَمْ اَنْتَ مِنَ اللّٰعِبِيْنَ

qālū aji'tanā bil-ḥaqqi am anta minal-lā‘ibīn(a).

Улар: «Һин беҙгә хаҡлыҡ менән килдеңме, әллә уйнап йөрөйһөңмө?»

قَالَ بَلْ رَّبُّكُمْ رَبُّ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِ الَّذِيْ فَطَرَهُنَّۖ وَاَنَا۠ عَلٰى ذٰلِكُمْ مِّنَ الشّٰهِدِيْنَ

qāla bar rabbukum rabbus-samāwāti wal-arḍil-lażī faṭarahunn(a), wa ana ‘alā żālikum minasy-syāhidīn(a).

Ул (Ибраһим) яуап бирҙе: «Ысынында, һеҙҙең Раббығыҙ күктәрҙең һәм Ерҙең Раббыһы, (Ул) уларҙы барлыҡҡа килтергән, һәм мин быға шаһитлыҡ итә алыусыларҙанмын».

وَتَاللّٰهِ لَاَكِيْدَنَّ اَصْنَامَكُمْ بَعْدَ اَنْ تُوَلُّوْا مُدْبِرِيْنَ

wa tallāhi la'akīdanna aṣnāmakum ba‘da an tuwallū mudbirīn(a).

Һәм, Аллаһ менән ант итәм, һеҙ уларҙы ташлап киткәс, мин һеҙҙең боттарығыҙға ҡарата алдаҡсылыҡ эшләйәсәкмен.

فَجَعَلَهُمْ جُذٰذًا اِلَّا كَبِيْرًا لَّهُمْ لَعَلَّهُمْ اِلَيْهِ يَرْجِعُوْنَ

fa ja‘alahum jużāżan illā kabīral lahum la‘allahum ilaihi yarji‘ūn(a).

Шулай итеп, ул (Ибраһим) иң ҙурынан (ата-әсәһенән) башҡа һындарҙы ватҡан; тип, улар ҡайтып (һорау өсөн) уны.

قَالُوْا مَنْ فَعَلَ هٰذَا بِاٰلِهَتِنَآ اِنَّهٗ لَمِنَ الظّٰلِمِيْنَ

qālū man fa‘ala hāżā bi'ālihatinā innahū laminaẓ-ẓālimīn(a).

Улар: «Беҙҙең илаһтарыбыҙға ҡаршы кем быны эшләне? Ысынлап та, ул залимдарҙан», — тинеләр.

قَالُوْا سَمِعْنَا فَتًى يَّذْكُرُهُمْ يُقَالُ لَهٗٓ اِبْرٰهِيْمُ ۗ

qālū sami‘nā fatay yażkuruhum yuqālu lahū ibrāhīm(u).

Улар (башҡалар): «Беҙ ишеттек, бер егет (был боттарға) фашлаған, уның исеме Ибраһим», — тинеләр.

قَالُوْا فَأْتُوْا بِهٖ عَلٰٓى اَعْيُنِ النَّاسِ لَعَلَّهُمْ يَشْهَدُوْنَ

qālū fa'tū bihī ‘alā a‘yunin-nāsi la‘allahum yasyhadūn(a).

«Уны сығарып, халыҡҡа күрһәт, күрһендәр», — тинеләр.

قَالُوْٓا ءَاَنْتَ فَعَلْتَ هٰذَا بِاٰلِهَتِنَا يٰٓاِبْرٰهِيْمُ ۗ

qālū a'anta fa‘alta hāżā bi'ālihatinā yā ibrāhīm(u).

Улар: «Һинме, Ибраһим, беҙҙең илаһҡа ҡаршы быны (ғәмәлде) эшләгән кешеме?»

قَالَ بَلْ فَعَلَهٗ كَبِيْرُهُمْ هٰذَا فَسْـَٔلُوْهُمْ اِنْ كَانُوْا يَنْطِقُوْنَ

qāla bal fa‘alahū kabīruhum hāżā fas'alūhum in kānū yanṭiqūn(a).

Ул (Ибраһим) яуап бирҙе: «Ысынында ҙур (статуя) быны эшләгән, шуға күрә уларҙан һорағыҙ, улар һөйләшә аламы?»

فَرَجَعُوْٓا اِلٰٓى اَنْفُسِهِمْ فَقَالُوْٓا اِنَّكُمْ اَنْتُمُ الظّٰلِمُوْنَ ۙ

fa raja‘ū ilā anfusihim fa qālū innakum antumuẓ-ẓālimūn(a).

Шулай итеп, улар аҡылдарына ҡайттылар һәм: «Ысынлап та, һеҙ үҙегеҙгә ғәҙелһеҙлек ҡылдығыҙ», — тинеләр.

ثُمَّ نُكِسُوْا عَلٰى رُءُوْسِهِمْۚ لَقَدْ عَلِمْتَ مَا هٰٓؤُلَاۤءِ يَنْطِقُوْنَ

Ṡumma nukisū ‘alā ru'ūsihim, laqad ‘alimta mā hā'ulā'i yanṭiqūn(a).

Һуңынан улар баштарын эйеп: «Һин (Ибраһим) һис шикһеҙ беләһең, һындар һөйләшә алмай», — тинеләр.

قَالَ اَفَتَعْبُدُوْنَ مِنْ دُوْنِ اللّٰهِ مَا لَا يَنْفَعُكُمْ شَيْـًٔا وَّلَا يَضُرُّكُمْ ۗ

qāla afata‘budūna min dūnillāhi mā lā yanfa‘ukum syai'aw wa lā yaḍurrukum.

Ул (Ибраһим): «Ни өсөн һеҙ Аллаһтан башҡа, һеҙгә бер аҙ файҙа ла килтерә алмаған, һеҙгә зыян килтермәгән нәмәгә табынаһығыҙ?

اُفٍّ لَّكُمْ وَلِمَا تَعْبُدُوْنَ مِنْ دُوْنِ اللّٰهِ ۗاَفَلَا تَعْقِلُوْنَ

uffil lakum wa limā ta‘budūna min dūnillāh(i), afalā ta‘qilūn(a).

Һеҙгә лә, Аллаһтан башҡа табынған нәмәләргә лә ҡайғы! Аңламайһыңмы ни?»

قَالُوْا حَرِّقُوْهُ وَانْصُرُوْٓا اٰلِهَتَكُمْ اِنْ كُنْتُمْ فٰعِلِيْنَ

qālū ḥarriqūhu wanṣurū ālihatakum in kuntum fā‘ilīn(a).

«Уны яндырығыҙ һәм илаһтарығыҙға ярҙам итегеҙ, әгәр ҙә һеҙ ысынлап та теләһәгеҙ», — тигәндәр.

قُلْنَا يٰنَارُ كُوْنِيْ بَرْدًا وَّسَلٰمًا عَلٰٓى اِبْرٰهِيْمَ ۙ

qulnā yā nāru kūnī bardaw wa salāman ‘alā ibrāhīm(a).

Беҙ (Аллаһ): «Эй, ут, һыуыҡ бул, Ибраһим өсөн ҡотҡарыусы бул!»

وَاَرَادُوْا بِهٖ كَيْدًا فَجَعَلْنٰهُمُ الْاَخْسَرِيْنَ ۚ

wa arādū bihī kaidan fa ja‘alnāhumul-akhsarīn(a).

Һәм улар Ибраһимға яуызлыҡ эшләргә теләнеләр, шуға күрә Беҙ уларҙы иң ҙур юғалтыуҙарға дусар итеүселәр иттек.

وَنَجَّيْنٰهُ وَلُوْطًا اِلَى الْاَرْضِ الَّتِيْ بٰرَكْناَ فِيْهَا لِلْعٰلَمِيْنَ

wa najjaināhu wa lūṭan ilal-arḍil-latī bāraknā fīhā lil-‘ālamīn(a).

Беҙ уны (Ибраһимды) һәм Лутты бөтә донъяға бәрәкәт биргән ергә ҡотҡарҙыҡ.

وَوَهَبْنَا لَهٗٓ اِسْحٰقَ وَيَعْقُوْبَ نَافِلَةً ۗوَكُلًّا جَعَلْنَا صٰلِحِيْنَ

wa wahabnā lahū isḥāqa wa ya‘qūba nāfilah(tan), wa kullan ja‘alnā ṣāliḥīn(a).

Беҙ уға (Ибраһимға) Исхаҡ менән Яҡупты бүләк итеп бирҙек. Һәм Беҙ уларҙың һәр береһен тәҡүәле кеше иттек.

وَجَعَلْنٰهُمْ اَىِٕمَّةً يَّهْدُوْنَ بِاَمْرِنَا وَاَوْحَيْنَآ اِلَيْهِمْ فِعْلَ الْخَيْرٰتِ وَاِقَامَ الصَّلٰوةِ وَاِيْتَاۤءَ الزَّكٰوةِۚ وَكَانُوْا لَنَا عٰبِدِيْنَ ۙ

wa ja‘alnāhum a'immatay yahdūna bi'amrinā wa auḥainā ilaihim fi‘lal-khairāti wa iqāmaṣ-ṣalāti wa ītā'az-zakāh(ti), wa kānū lanā ‘ābidīn(a).

Беҙ уларҙы бойороҡтарыбыҙ менән беҙҙе тура юлға күндереүсе етәкселәр иттек һәм уларға изгелек эшләргә, намаҙ уҡырға, зәкәт бирергә, уларға тик Беҙ генә ғибәҙәт ҡылырға тейешбеҙ, тип үәхи иттек.

وَلُوْطًا اٰتَيْنٰهُ حُكْمًا وَّعِلْمًا وَّنَجَّيْنٰهُ مِنَ الْقَرْيَةِ الَّتِيْ كَانَتْ تَّعْمَلُ الْخَبٰۤىِٕثَ ۗاِنَّهُمْ كَانُوْا قَوْمَ سَوْءٍ فٰسِقِيْنَۙ

wa lūṭan ātaināhu ḥumkaw wa ‘ilmaw wa najjaināhu minal-qaryatil-latī kānat ta‘malul-khabā'iṡ(a), innahum kānū qauma sau'in fāsiqīn(a).

Беҙ Лутҡа хикмәт һәм ғилем бирҙек һәм уны ерәнес эштәр ҡылған ҡаланан ҡотҡарҙыҡ. Ысынлап та, улар яуыз һәм яуыз кешеләр.

وَاَدْخَلْنٰهُ فِيْ رَحْمَتِنَاۗ اِنَّهٗ مِنَ الصّٰلِحِيْنَ ࣖ

wa adkhalnāhu fī raḥmatinā, innahū minaṣ-ṣāliḥīn(a).

Беҙ уны Үҙебеҙҙең рәхмәтебеҙгә индерҙек; Ысынлап та, ул тәҡүә кешеләрҙән.

وَنُوْحًا اِذْ نَادٰى مِنْ قَبْلُ فَاسْتَجَبْنَا لَهٗ فَنَجَّيْنٰهُ وَاَهْلَهٗ مِنَ الْكَرْبِ الْعَظِيْمِ ۚ

wa nūḥan iż nādā min qablu fastajabnā lahū fa najjaināhu wa ahlahū minal-karbil-‘aẓīm(i).

Ә (хәтерегеҙгә төшөрөгөҙ) Нух, унан алда, ул намаҙ уҡығанда. Беҙ уның (доғаһын) ҡабул иттек, һуңынан уны һәм уның эйәрселәрен ҙур бәләнән ҡотҡарҙыҡ.

وَنَصَرْنٰهُ مِنَ الْقَوْمِ الَّذِيْنَ كَذَّبُوْا بِاٰيٰتِنَاۗ اِنَّهُمْ كَانُوْا قَوْمَ سَوْءٍ فَاَغْرَقْنٰهُمْ اَجْمَعِيْنَ

wa naṣarnāhu minal-qaumil-lażīna każżabū bi'āyātinā, innahum kānū qauma sau'in fa agraqnāhum ajma‘īn(a).

Беҙ уға аяттарыбыҙҙы ялғанға сығарыусыларҙан ярҙам иттек. Ысынлап та, улар яуыз кешеләр ине, шуға күрә Беҙ уларҙың барыһын да һыуға батырҙыҡ.

وَدَاوٗدَ وَسُلَيْمٰنَ اِذْ يَحْكُمٰنِ فِى الْحَرْثِ اِذْ نَفَشَتْ فِيْهِ غَنَمُ الْقَوْمِۚ وَكُنَّا لِحُكْمِهِمْ شٰهِدِيْنَ ۖ

wa dāwūda wa sulaimāna iż yaḥkumāni fil-ḥarṡi iż nafasyat fīhi ganamul-qaum(i), wa kunnā liḥukmihim syāhidīn(a).

Һәм (хәтерләйһегеҙме) Дауыт менән Сөләймәндең, улар икеһе лә баҫыу тураһында ҡарар сығарғандар, сөнки (баҫыу) үҙ халҡына ҡараған кәзәләрҙән зыян күргән. Беҙ уларҙың ҡарарына шаһит булдыҡ.

فَفَهَّمْنٰهَا سُلَيْمٰنَۚ وَكُلًّا اٰتَيْنَا حُكْمًا وَّعِلْمًاۖ وَّسَخَّرْنَا مَعَ دَاوٗدَ الْجِبَالَ يُسَبِّحْنَ وَالطَّيْرَۗ وَكُنَّا فٰعِلِيْنَ

fa fahhamnāhā sulaimān(a), wa kullan ātainā ḥukmaw wa ‘ilmā(n), wa sakhkharnā ma‘a dāwūdal-jibāla yusabbiḥna waṭ-ṭair(a), wa kunnā fā‘ilīn(a).

Һәм Беҙ Сөләймәнгә (анығыраҡ ҡанун) аңлау бирҙек; Һәр береһенә хикмәт һәм белем бирҙек, тауҙарҙы һәм ҡоштарҙы буйһондорҙоҡ, улар барыһы ла Дауыт менән данланды. Ә беҙ быны эшләйбеҙ.

وَعَلَّمْنٰهُ صَنْعَةَ لَبُوْسٍ لَّكُمْ لِتُحْصِنَكُمْ مِّنْۢ بَأْسِكُمْۚ فَهَلْ اَنْتُمْ شٰكِرُوْنَ

wa ‘allamnāhu ṣan‘ata labūsil lakum lituḥṣinakum mim ba'sikum, fahal antum syākirūn(a).

Һәм Беҙ Дауытҡа өйрәттек, һиңә һуғышта һаҡлар өсөн ҡорал эшләргә. Һеҙ (Аллаһҡа) шөкөр итәһегеҙме?

وَلِسُلَيْمٰنَ الرِّيْحَ عَاصِفَةً تَجْرِيْ بِاَمْرِهٖٓ اِلَى الْاَرْضِ الَّتِيْ بٰرَكْنَا فِيْهَاۗ وَكُنَّا بِكُلِّ شَيْءٍ عٰلِمِيْنَ

wa lisulaimānar-rīḥa ‘āṣifatan tajrī bi'amrihī ilal-arḍil-latī bāraknā fīhā, wa kunnā bikulli syai'in ‘ālimīn(a).

Һәм (Беҙ) Сөләймәнгә бик көслө ел иҫте, ул уның бойороғо буйынса Беҙ уға бәрәкәт биргән ергә иҫте. Һәм Беҙ һәр нәмәне белеүсебеҙ.

وَمِنَ الشَّيٰطِيْنِ مَنْ يَّغُوْصُوْنَ لَهٗ وَيَعْمَلُوْنَ عَمَلًا دُوْنَ ذٰلِكَۚ وَكُنَّا لَهُمْ حٰفِظِيْنَ ۙ

wa minasy-syayāṭīna may yagūṣūna lahū wa ya‘malūna ‘amalan dūna żālik(a), wa kunnā lahum ḥāfiẓīn(a).

Һәм (Беҙ ҙә Сөләймәнгә буйһондоҡ) бер төркөм шайтандар уның өсөн (диңгеҙгә) сумды һәм улар унан башҡа эштәр башҡарҙы; һәм Беҙ уларҙы ҡараусылар.

۞ وَاَيُّوْبَ اِذْ نَادٰى رَبَّهٗٓ اَنِّيْ مَسَّنِيَ الضُّرُّ وَاَنْتَ اَرْحَمُ الرّٰحِمِيْنَ ۚ

wa ayyūba iż nādā rabbahū annī massaniyaḍ-ḍurru wa anta arḥamur-rāḥimīn(a).

Әйүптең Раббыһына доға ҡылғанда: «(Эй, Раббым, Һин бөтә рәхимлеләрҙең иң рәхимле Раббыһы булһаң да, мин ауырыу менән һуҡтым», — тип доға ҡылғанда.

فَاسْتَجَبْنَا لَهٗ فَكَشَفْنَا مَا بِهٖ مِنْ ضُرٍّ وَّاٰتَيْنٰهُ اَهْلَهٗ وَمِثْلَهُمْ مَّعَهُمْ رَحْمَةً مِّنْ عِنْدِنَا وَذِكْرٰى لِلْعٰبِدِيْنَ ۚ

fastajabnā lahū fa kasyafnā mā bihī min ḍurriw wa ātaināhu ahlahū wa miṡlahum ma‘ahum raḥmatam min ‘indinā wa żikrā lil-‘ābidīn(a).

Шулай итеп, Беҙ (уның доғаһына) яуап бирҙек, һуңынан уның өҫтөндәге ауырыуҙы бөтөрҙөк һәм уның ғаиләһен уға ҡайтарҙыҡ, һәм (уларҙың һанын күпләп арттырҙыҡ) Үҙебеҙҙән рәхмәт һәм Беҙгә ғибәҙәт ҡылыусыларҙың барыһына ла киҫәтеү итеп.

وَاِسْمٰعِيْلَ وَاِدْرِيْسَ وَذَا الْكِفْلِۗ كُلٌّ مِّنَ الصّٰبِرِيْنَ ۙ

wa ismā‘īla wa idrīsa wa żal-kifl(i), kullum minaṣ-ṣābirīn(a).

Һәм (хикәйәне иҫкә төшөрөргә) Исмәғил, Иҙрис һәм Зөлкифли. Улар барыһы ла сабыр кешеләр.

وَاَدْخَلْنٰهُمْ فِيْ رَحْمَتِنَاۗ اِنَّهُمْ مِّنَ الصّٰلِحِيْنَ

wa adkhalnāhum fī raḥmatinā, innahum minaṣ-ṣāliḥīn(a).

Һәм Беҙ уларҙы Үҙебеҙҙең рәхмәтебеҙгә индерҙек. Ысынлап та, улар тәҡүә кешеләрҙән.

وَذَا النُّوْنِ اِذْ ذَّهَبَ مُغَاضِبًا فَظَنَّ اَنْ لَّنْ نَّقْدِرَ عَلَيْهِ فَنَادٰى فِى الظُّلُمٰتِ اَنْ لَّآ اِلٰهَ اِلَّآ اَنْتَ سُبْحٰنَكَ اِنِّيْ كُنْتُ مِنَ الظّٰلِمِيْنَ ۚ

wa żan-nūni iż żahaba mugāḍiban fa ẓanna allan naqdira ‘alaihi fa nādā fiẓ-ẓulumāti allā ilāha illā anta subḥānaka innī kuntu minaẓ-ẓālimīn(a).

Ә (хәтерләйһегеҙме) Зун Нунь (Юныс) хикәйәһен, асыулы хәлдә киткәс, ул, Беҙ уға ауырлыҡтар тыуҙырмаҫбыҙ, тип уйланы, шуға күрә бик ҡараңғы хәлдә доға ҡылды: «Һинән башҡа илаһ юҡ, Һиңә дан. Ысынлап та, мин залимдарҙан».

فَاسْتَجَبْنَا لَهٗۙ وَنَجَّيْنٰهُ مِنَ الْغَمِّۗ وَكَذٰلِكَ نُـْۨجِى الْمُؤْمِنِيْنَ

fastajabnā lahū wa najjaināhu minal-gamm(i), wa każālika nunjil-mu'minīn(a).

Шулай итеп, Беҙ уның (доғаһына) яуап бирҙек һәм уны ҡайғы-хәсрәттән ҡотҡарҙыҡ. Һәм шулай итеп Беҙ мөьминдәрҙе ҡотҡарабыҙ.

وَزَكَرِيَّآ اِذْ نَادٰى رَبَّهٗ رَبِّ لَا تَذَرْنِيْ فَرْدًا وَّاَنْتَ خَيْرُ الْوٰرِثِيْنَ ۚ

wa zakariyyā iż nādā rabbahū rabbi lā tażarnī fardaw wa anta khairul-wāriṡīn(a).

Ә (хәтерләгеҙ) Зәкәриәнең, ул үҙенең Аллаһына доға ҡылғанда: «Эй, Хоҙайым, мине яңғыҙ йәшәргә рөхсәт итмә (балаһыҙ) һәм һин иң яҡшы вариҫ».

فَاسْتَجَبْنَا لَهٗ ۖوَوَهَبْنَا لَهٗ يَحْيٰى وَاَصْلَحْنَا لَهٗ زَوْجَهٗۗ اِنَّهُمْ كَانُوْا يُسٰرِعُوْنَ فِى الْخَيْرٰتِ وَيَدْعُوْنَنَا رَغَبًا وَّرَهَبًاۗ وَكَانُوْا لَنَا خٰشِعِيْنَ

fastajabnā lah(ū), wa wahabnā lahū yaḥyā wa aṣlaḥnā lahū zaujah(ū), innahum kānū yusāri‘ūna fil-khairāti wa yad‘ūnanā ragabaw wa rahabā(n), wa kānū lanā khāsyi‘īn(a).

Шулай итеп, Беҙ уның (доғаһына) яуап бирҙек, уға Яхъя бүләк иттек һәм ҡатынын (ауырлы булырға һәләтле) иттек. Ысынлап та, улар һәр ваҡыт изгелеккә ашыға, Беҙгә ҙур өмөт һәм борсолоу менән доға ҡыла. Һәм улар – Беҙгә бағышланғандар.

وَالَّتِيْٓ اَحْصَنَتْ فَرْجَهَا فَنَفَخْنَا فِيْهَا مِنْ رُّوْحِنَا وَجَعَلْنٰهَا وَابْنَهَآ اٰيَةً لِّلْعٰلَمِيْنَ

wal-latī aḥṣanat farjahā fa nafakhnā fīhā mir rūḥinā wa ja‘alnāhā wabnahā āyatal lil-‘ālamīn(a).

Һәм (Мәрйәмдең хикәйәһен иҫкә төшөрөгөҙ) үҙенең намыҫын һаҡлаған, шунан Беҙ үҙебеҙҙән уның рухын өрҙөк; Беҙ уны һәм уның балаларын бөтә ғаләмдәр өсөн (Аллаһтың бөйөклөгөнә) ишарат иттек.

اِنَّ هٰذِهٖٓ اُمَّتُكُمْ اُمَّةً وَّاحِدَةًۖ وَّاَنَا۠ رَبُّكُمْ فَاعْبُدُوْنِ

inna hāżihī ummatukum ummataw wāḥidah(tan), wa ana rabbukum fa‘budūn(i).

Ысынлап та, был (тәүхид дин) һеҙҙең динегеҙ, бер дин, ә Мин һеҙҙең Аллаһығыҙ, шуға күрә Миңә ғибәҙәт ҡылығыҙ.

وَتَقَطَّعُوْٓا اَمْرَهُمْ بَيْنَهُمْۗ كُلٌّ اِلَيْنَا رٰجِعُوْنَ ࣖ

wa taqaṭṭa‘ū amrahum bainahum, kullun ilainā rāji‘ūn(a).

Ләкин улар үҙ-ара (дини) мәсьәләләрендә икегә бүленгән. Уларҙың һәр береһе (бөтә төркөмдәр) Беҙгә ҡайтасаҡ.

فَمَنْ يَّعْمَلْ مِنَ الصّٰلِحٰتِ وَهُوَ مُؤْمِنٌ فَلَا كُفْرَانَ لِسَعْيِهٖۚ وَاِنَّا لَهٗ كٰتِبُوْنَ

famay ya‘mal minaṣ-ṣāliḥāti wa huwa mu'minun falā kufrāna lisa‘yih(ī), wa innā lahū kātibūn(a).

Кем изге ғәмәлдәр ҡылһа, һәм ул иман килтерһә, ул саҡта уның тырышлығы инҡар ителмәҫ (заяға китмәҫ), һәм, ысынлап та, Беҙ уны уның өсөн яҙып тороусылар.

وَحَرٰمٌ عَلٰى قَرْيَةٍ اَهْلَكْنٰهَآ اَنَّهُمْ لَا يَرْجِعُوْنَ

wa ḥarāmun ‘alā qaryatin ahlaknāhā, innahum lā yarji‘ūn(a).

Беҙ һәләк иткән ил халҡына әйләнеп ҡайтмау мөмкин түгел.

حَتّٰىٓ اِذَا فُتِحَتْ يَأْجُوْجُ وَمَأْجُوْجُ وَهُمْ مِّنْ كُلِّ حَدَبٍ يَّنْسِلُوْنَ

Ḥattā iżā futiḥat ya'jūju wa ma'jūju wa hum min kulli ḥadabiy yansilūn(a).

Яҡджудж һәм Макджуж (стеналар) асылып, улар бөтә бейек урындарҙан тиҙ генә төшкәнсе.

وَاقْتَرَبَ الْوَعْدُ الْحَقُّ فَاِذَا هِيَ شَاخِصَةٌ اَبْصَارُ الَّذِيْنَ كَفَرُوْاۗ يٰوَيْلَنَا قَدْ كُنَّا فِيْ غَفْلَةٍ مِّنْ هٰذَا بَلْ كُنَّا ظٰلِمِيْنَ

waqtarabal-wa‘dul-ḥaqqu fa iżā hiya syākhiṣatun abṣārul-lażīna kafarū, yā wailanā qad kunnā fī gaflatim min hāżā bal kunnā ẓālimīn(a).

Һәм (ҡасан) хаҡ вәғәҙә (Ҡиәмәт көнө) яҡынлашҡас, ҡапыл кәферҙәрҙең күҙҙәре ҙурайыр. (Улар): "Беҙ нисек ҡайғылы! Беҙ был турала бөтөнләй ғәмһеҙбеҙ, ысынында беҙ ысынлап та ғәҙелһеҙ кешеләр", - тинеләр.

اِنَّكُمْ وَمَا تَعْبُدُوْنَ مِنْ دُوْنِ اللّٰهِ حَصَبُ جَهَنَّمَۗ اَنْتُمْ لَهَا وٰرِدُوْنَ

innakum wa mā ta‘budūna min dūnillāhi ḥaṣabu jahannam(a), antum lahā wāridūn(a).

Ысынлап та, һеҙ һәм Аллаһтан башҡа табынған нәмәләр йәһәннәм өсөн яғыулыҡ. Һеҙ (һис шикһеҙ) уға эләгәһегеҙ.

لَوْ كَانَ هٰٓؤُلَاۤءِ اٰلِهَةً مَّا وَرَدُوْهَاۗ وَكُلٌّ فِيْهَا خٰلِدُوْنَ

lau kāna hā'ulā'i ālihatam mā waradūhā, wa kullun fīhā khālidūn(a).

Әгәр (боттар) илаһтар булһа, әлбиттә, улар унда (йәһәннәмгә) инмәҫ ине. Әммә барыһы ла унда мәңгелеккә ҡаласаҡ.

لَهُمْ فِيْهَا زَفِيْرٌ وَّهُمْ فِيْهَا لَا يَسْمَعُوْنَ

lahum fīhā zafīruw wa hum fīhā lā yasma‘ūn(a).

Улар унда (йәһәннәмдә) ыңғыраша, ҡысҡыра, ә унда ултырғандар ишетмәй.

اِنَّ الَّذِيْنَ سَبَقَتْ لَهُمْ مِّنَّا الْحُسْنٰىٓۙ اُولٰۤىِٕكَ عَنْهَا مُبْعَدُوْنَ ۙ

innal-lażīna sabaqat lahum minnal-ḥusnā, ulā'ika ‘anhā mub‘adūn(a).

Ысынлап та, Беҙҙән изгелек булғандар өсөн үткәндәрҙән улар (йәһәннәмдән) йыраҡ тотоласаҡ.

لَا يَسْمَعُوْنَ حَسِيْسَهَاۚ وَهُمْ فِيْ مَا اشْتَهَتْ اَنْفُسُهُمْ خٰلِدُوْنَ ۚ

lā yasma‘ūna ḥasīsahā, wa hum fīmasytahat anfusuhum khālidūn(a).

Улар (тамуҡ утының) шыбырлау тауышын ишетмәй, үҙҙәре теләгән һәр нәмәлә (рәхәтләнеп) мәңгелек булып ҡала.

لَا يَحْزُنُهُمُ الْفَزَعُ الْاَكْبَرُ وَتَتَلَقّٰىهُمُ الْمَلٰۤىِٕكَةُۗ هٰذَا يَوْمُكُمُ الَّذِيْ كُنْتُمْ تُوْعَدُوْنَ

lā yaḥzunuhumul-faza‘ul-akbaru wa tatalaqqāhumul-malā'ikah(tu), hāżā yaumukumul-lażī kuntum tū‘adūn(a).

Ҡот осҡос аптыраш уларҙы ҡайғыртмаясаҡ, фәрештәләр уларҙы ҡаршы аласаҡ («Был һеҙгә вәғәҙә ителгән көнөгөҙ» тигән һүҙҙәр менән.

يَوْمَ نَطْوِى السَّمَاۤءَ كَطَيِّ السِّجِلِّ لِلْكُتُبِۗ كَمَا بَدَأْنَآ اَوَّلَ خَلْقٍ نُّعِيْدُهٗۗ وَعْدًا عَلَيْنَاۗ اِنَّا كُنَّا فٰعِلِيْنَ

yauma naṭwis-samā'a kaṭayyis-sijilli lil-kutib(i), kamā bada'nā awwala khalqin nu‘īduh(ū), wa‘dan ‘alainā, innā kunnā fā‘ilīn(a).

(Иҫеңдә тотоғоҙ) Беҙ күктәрҙе ҡағыҙ биттәрен йомарлаған кеүек йомарлаған көндө. Тәүге барлыҡҡа килтереүҙе нисек башлағанбыҙ, шулай уҡ ҡабатлаясаҡбыҙ. (А) Беҙ мотлаҡ үтәрбеҙ тип вәғәҙә бирергә; Ысынлап та, беҙ быны эшләйәсәкбеҙ.

وَلَقَدْ كَتَبْنَا فِى الزَّبُوْرِ مِنْۢ بَعْدِ الذِّكْرِ اَنَّ الْاَرْضَ يَرِثُهَا عِبَادِيَ الصّٰلِحُوْنَ

wa laqad katabnā fiz-zabūri mim ba‘diż-żikri annal-arḍa yariṡuhā ‘ibādiyaṣ-ṣāliḥūn(a).

Һәм, ысынлап та, Беҙ Әз-Зикрҙә (Ләүх Мәхфуж) яҙылғандан һуң (яҙылған) Зәбүрҙә яҙҙыҡ: был ер Минең тәҡүә ҡолдарыма мираҫ булып ҡаласаҡ.

اِنَّ فِيْ هٰذَا لَبَلٰغًا لِّقَوْمٍ عٰبِدِيْنَ ۗ

inna fī hāżā labalāgal liqaumin ‘ābidīn(a).

Ысынлап та, был (Ҡөрьәндә) телгә алынған нәмәләр (Аллаһҡа) ғибәҙәт ҡылыусылар өсөн ысынлап та (тулы) тура юл.

وَمَآ اَرْسَلْنٰكَ اِلَّا رَحْمَةً لِّلْعٰلَمِيْنَ

wa mā arsalnāka illā raḥmatal lil-‘ālamīn(a).

Һәм Беҙ һине (Мөхәммәтте) бөтә ғаләмдәргә рәхмәт булһын өсөн генә ебәрҙек.

قُلْ اِنَّمَا يُوْحٰىٓ اِلَيَّ اَنَّمَآ اِلٰهُكُمْ اِلٰهٌ وَّاحِدٌۚ فَهَلْ اَنْتُمْ مُّسْلِمُوْنَ

qul innamā yūḥā ilayya annamā ilāhukum ilāhuw wāḥid(un), fahal antum muslimūn(a).

Әйт (Мөхәммәткә): «Ысынлап та, миңә индерелде: Раббың — берҙән-бер Аллаһ, һин Уға буйһондоңмо?»

فَاِنْ تَوَلَّوْا فَقُلْ اٰذَنْتُكُمْ عَلٰى سَوَاۤءٍۗ وَاِنْ اَدْرِيْٓ اَقَرِيْبٌ اَمْ بَعِيْدٌ مَّا تُوْعَدُوْنَ

fa in tawallau fa qul āżantukum ‘alā sawā'(in), wa in adrī aqarībun am ba‘īdum mā tū‘adūn(a).

Әгәр ҙә улар йөҙ сөйөрһә, (Мөхәммәткә): «Мин һеҙгә шул уҡ тәғлимәтте (беҙҙең арала) еткерҙем, һеҙгә ҡаршы янаған нәмәнең яҡынмы, алыҫмы икәнен белмәйем», — тип әйтегеҙ.

اِنَّهٗ يَعْلَمُ الْجَهْرَ مِنَ الْقَوْلِ وَيَعْلَمُ مَا تَكْتُمُوْنَ

innahū ya‘lamul-jahra minal-qauli wa ya‘lamu mā taktumūn(a).

Ысынлап та, Ул (Аллаһ) һеҙ һөйләгән һүҙҙәрҙе асыҡ белә, һеҙҙең сер итеп һаҡлаған һүҙҙәрегеҙҙе лә белә.

وَاِنْ اَدْرِيْ لَعَلَّهٗ فِتْنَةٌ لَّكُمْ وَمَتَاعٌ اِلٰى حِيْنٍ

wa in adrī la‘allahū fitnatul lakum wa matā‘un ilā ḥīn(in).

Ә белмәйем, был һеҙҙең өсөн һынау ҙа, билдәләнгән ваҡытҡа тиклем рәхәтлек тә булыуы ихтимал.

قٰلَ رَبِّ احْكُمْ بِالْحَقِّۗ وَرَبُّنَا الرَّحْمٰنُ الْمُسْتَعَانُ عَلٰى مَا تَصِفُوْنَ ࣖ

qāla rabbiḥkum bil-ḥaqq(i), wa rabbunar-raḥmānul-musta‘ānu ‘alā mā taṣifūn(a).

Ул (Мөхәммәт) әйтте: «Эй, Раббым, ғәҙел ҡарарҙар ҡабул ит, Раббыбыҙ мәрхәмәтле, һинең һәр һүҙҙәрең өсөн Унан ярҙам һорайбыҙ», — тигән.