Q.S ‘Abasa (عَبَسَ) - 42 Baay’ina Keeyyata

عَبَسَ وَتَوَلّٰىٓۙ

‘abasa wa tawallā.

Inni (Muhammad) fuula dhadhaa qabaatee garagalee, .

اَنْ جَاۤءَهُ الْاَعْمٰىۗ

an jā'ahul-a‘mā.

sababni isaas jaamaa tokkotu itti dhufee ture (Abdullah bin Ummi Maktum).

وَمَا يُدْرِيْكَ لَعَلَّهٗ يَزَّكّٰىٓۙ

wa mā yudrīka la‘allahū yazzakkā.

Akkasumas beektaa (Muhammad) tarii of qulqulleessuu (cubbuu irraa), .

اَوْ يَذَّكَّرُ فَتَنْفَعَهُ الذِّكْرٰىۗ

au yażżakkaru fatanfa‘ahuż-żikrā.

moo qajeelfama argachuu (barbaada), kan isa fayyadu?

اَمَّا مَنِ اسْتَغْنٰىۙ

ammā manistagnā.

Warra gahaa ta’uu isaanii itti dhaga’amu (kabajamoo Qureesh) yoo ilaalle, .

فَاَنْتَ لَهٗ تَصَدّٰىۗ

fa anta lahū taṣaddā.

sana booda ati (Muhammad) xiyyeeffannaa isaaf kenni, .

وَمَا عَلَيْكَ اَلَّا يَزَّكّٰىۗ

wa mā ‘alaika allā yazzakkā.

osoo inni of hin qulqulleessin (amanuu baate) isin irra hin jiru.

وَاَمَّا مَنْ جَاۤءَكَ يَسْعٰىۙ

wa ammā man jā'aka yas‘ā.

Warra ariitiin gara keessan dhufan (qajeelfama fudhachuuf) immoo, .

وَهُوَ يَخْشٰىۙ

wa huwa yakhsyā.

osoo inni (Rabbiin) sodaatuu, .

فَاَنْتَ عَنْهُ تَلَهّٰىۚ

fa anta ‘anhu talahhā.

ati (Muhammad) illee bira darbita.

كَلَّآ اِنَّهَا تَذْكِرَةٌ ۚ

kallā innahā tażkirah(tun).

Gonkumaa akkas hin godhin! Dhugumatti (barnoonni Rabbii) yaadachiisa, .

فَمَنْ شَاۤءَ ذَكَرَهٗ ۘ

faman syā'a żakarah(ū).

Kanaaf namni fedhe xiyyeeffannaa itti kennuun isaa hin oolu, .

فِيْ صُحُفٍ مُّكَرَّمَةٍۙ

fī ṣuḥufim mukarrmah(tin).

kitaabota ulfina qaban keessatti (Rabbiin duratti), .

مَّرْفُوْعَةٍ مُّطَهَّرَةٍ ۢ ۙ

marfū‘atim muṭahharah(tin).

ol kaafame (fi) qulqullaa'e, .

بِاَيْدِيْ سَفَرَةٍۙ

bi'aidī safarah(tin).

harka ergamtootaa (malamootaa) keessatti, .

كِرَامٍۢ بَرَرَةٍۗ

kirāmim bararah(tin).

warra kabajamoo fi of kennanii hojjetan.

قُتِلَ الْاِنْسَانُ مَآ اَكْفَرَهٗۗ

qutilal-insānu mā akfarah(ū).

Wayyoo namaaf! Akkam galata hin qabu!

مِنْ اَيِّ شَيْءٍ خَلَقَهٗۗ

min ayyi syai'in khalaqah(ū).

Inni (Rabbiin) maal irraa uume?

مِنْ نُّطْفَةٍۗ خَلَقَهٗ فَقَدَّرَهٗۗ

min nuṭfah(tin), khalaqahū fa qaddarah(ū).

Copha sanyii irraa, Uume ergasii murteesse.

ثُمَّ السَّبِيْلَ يَسَّرَهٗۙ

Ṡummas-sabīla yassarah(ū).

Ergasii karaa salphisa, .

ثُمَّ اَمَاتَهٗ فَاَقْبَرَهٗۙ

Ṡumma amātahū fa aqbarah(ū).

ergasii ajjeesee awwaale, .

ثُمَّ اِذَا شَاۤءَ اَنْشَرَهٗۗ

Ṡumma iżā syā'a ansyarah(ū).

ergasii yoo fedhe deebisee isa kaasa.

كَلَّا لَمَّا يَقْضِ مَآ اَمَرَهٗۗ

kallā lammā yaqḍi mā amarah(ū).

Gonkumaa (akkasitti)! Inni (namni) waan Inni (Rabbiin) ajaje hin raawwanne.

فَلْيَنْظُرِ الْاِنْسَانُ اِلٰى طَعَامِهٖٓ ۙ

falyanẓuril-insānu ilā ṭa‘āmih(ī).

Kanaaf ilmaan namootaa nyaata isaaniif xiyyeeffannaa kennuu qabu.

اَنَّا صَبَبْنَا الْمَاۤءَ صَبًّاۙ

annā ṣababnal-mā'a ṣabbā(n).

Nuti warra bishaan baay'ee (samii irraa) dhangalaase, .

ثُمَّ شَقَقْنَا الْاَرْضَ شَقًّاۙ

Ṡumma syaqaqnal-arḍa syaqqā(n).

achiis hamma dandeenyetti dachee qoodne, .

فَاَنْۢبَتْنَا فِيْهَا حَبًّاۙ

fa'ambatnā fīhā ḥabbā(n).

achiis achitti Midhaan guddifne, .

وَّعِنَبًا وَّقَضْبًاۙ

wa ‘inabaw wa qaḍbā(n).

akkasumas wayinii fi kuduraalee, .

وَّزَيْتُوْنًا وَّنَخْلًاۙ

wa zaitūnaw wa nakhlā(n).

akkasumas zayitii fi damee, .

وَّحَدَاۤىِٕقَ غُلْبًا

wa ḥadā'iqa gulbā(n).

fi iddoowwan biqiltuu gaaddidduu qaban, .

وَفَاكِهَةً وَّاَبًّا

wa fākihataw wa abbā(n).

akkasumas firii fi marga.

مَتَاعًا لَّكُمْ وَلِاَنْعَامِكُمْۗ

matā‘al lakum wa li'an‘āmikum.

(Sun hundi) gammachuu keessaniif fi horii keessaniif.

فَاِذَا جَاۤءَتِ الصَّاۤخَّةُ ۖ

fa iżā jā'atiṣ-ṣākhkhah(tu).

Kanaafuu yeroo sagaleen gurra namaa duuchu (afuufa xurumbaa lammaffaa), .

يَوْمَ يَفِرُّ الْمَرْءُ مِنْ اَخِيْهِۙ

yauma yafirrul-mar'u min akhīh(i).

Guyyaa sanatti namni obboleessa isaa jalaa in baqata, .

وَاُمِّهٖ وَاَبِيْهِۙ

wa ummihī wa abīh(i).

haadhaa fi abbaa isaa irraas, .

وَصَاحِبَتِهٖ وَبَنِيْهِۗ

wa ṣāḥibatihī wa banīh(i).

haadha manaa fi ijoollee isaa irraas.

لِكُلِّ امْرِئٍ مِّنْهُمْ يَوْمَىِٕذٍ شَأْنٌ يُّغْنِيْهِۗ

likullimri'im minhum yauma'iżin sya'nuy yugnīh(i).

Guyyaa sana tokkoon tokkoon isaanii wantoota hojiin akka isaan hin hojjenne godhan qabu turan.

وُجُوْهٌ يَّوْمَىِٕذٍ مُّسْفِرَةٌۙ

wujūhuy yauma'iżim musfirah(tun).

Guyyaa sanatti fuulli ifaa ture, .

ضَاحِكَةٌ مُّسْتَبْشِرَةٌ ۚ

Ḍāḥikatum mustabsyirah(tun).

kolfaa fi bashannanaa, .

وَوُجُوْهٌ يَّوْمَىِٕذٍ عَلَيْهَا غَبَرَةٌۙ

wa wujūhuy yauma'iżin ‘alaihā gabarah(tun).

guyyaa sanatti immoo fuula biyyeedhaan (dukkana) haguugame ni jiraata, .

تَرْهَقُهَا قَتَرَةٌ ۗ

tarhaquhā qatarah(tun).

dukkanaan haguugame (salphina fi dhiphinaan rukutame).

اُولٰۤىِٕكَ هُمُ الْكَفَرَةُ الْفَجَرَةُ ࣖ

ulā'ika humul-kafaratul-fajarah(tu).

Isaan kaafiroota hin ajajamnedha.