الۤرٰ ۗ كِتٰبٌ اُحْكِمَتْ اٰيٰتُهٗ ثُمَّ فُصِّلَتْ مِنْ لَّدُنْ حَكِيْمٍ خَبِيْرٍۙ

alif lām rā, kitābun uḥkimat āyātuhū ṡumma fuṣṣilat mil ladun ḥakīmin khabīr(in).

Aliif Lam Ra. (Kun) kitaaba keeyyattoota isaa sirnaan qindaa’anii ergasii bal’inaan ibsaman, (kan bu’e) gama (Rabbiin) hundarra beekaa, hundarra gadi fageenyaan, .

اَلَّا تَعْبُدُوْٓا اِلَّا اللّٰهَ ۗاِنَّنِيْ لَكُمْ مِّنْهُ نَذِيْرٌ وَّبَشِيْرٌۙ

allā ta‘budū illallāh(a), innanī lakum minhu nażīruw wa basyīr(un).

kanaaf Rabbiin malee kan biraa akka hin gabbarreef. Dhugumatti, ani (Muhammad) akeekkachiisaa fi oduu gammachiisaa Isa biraa isiniif fiduudha.

وَّاَنِ اسْتَغْفِرُوْا رَبَّكُمْ ثُمَّ تُوْبُوْٓا اِلَيْهِ يُمَتِّعْكُمْ مَّتَاعًا حَسَنًا اِلٰٓى اَجَلٍ مُّسَمًّى وَّيُؤْتِ كُلَّ ذِيْ فَضْلٍ فَضْلَهٗ ۗ وَاِنْ تَوَلَّوْا فَاِنِّيْٓ اَخَافُ عَلَيْكُمْ عَذَابَ يَوْمٍ كَبِيْرٍ

wa anistagfirū rabbakum ṡumma tūbū ilaihi yumatti‘kum matā‘an ḥasanan ilā ajalim musammaw wa yu'ti kulla żī faḍlin faḍlah(ū), wa in tawallau fa innī akhāfu ‘alaikum ‘ażāba yaumin kabīr(in).

Akkasumas Rabbii kee irraa araarama kadhachuu fi towbachuu qabda, dhugumatti Hanga yeroo murtaa’etti gammachuu gaarii siif kenna. Nama waan gaarii hojjetu hundaaf immoo ayyaana isaa ni kenna. Yoo of irraa garagalte immoo, dhugumatti, guyyaa guddaa (Qiyaamaa) adabbiin sirra hin ga’u jedheen sodaadha.

اِلَى اللّٰهِ مَرْجِعُكُمْ ۚوَهُوَ عَلٰى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيْرٌ

ilallāhi marji‘ukum, wa huwa ‘alā kulli syai'in qadīr(un).

Gara Rabbiitti deebita. Inni waan hundumaa irratti Hundumaa ni danda’a.

اَلَآ اِنَّهُمْ يَثْنُوْنَ صُدُوْرَهُمْ لِيَسْتَخْفُوْا مِنْهُۗ اَلَا حِيْنَ يَسْتَغْشُوْنَ ثِيَابَهُمْ ۙيَعْلَمُ مَا يُسِرُّوْنَ وَمَا يُعْلِنُوْنَۚ اِنَّهٗ عَلِيْمٌ ۢ بِذَاتِ الصُّدُوْرِ ۔

alā innahum yaṡnūna ṣudūrahum liyastakhfū minh(u), alā ḥīna yastagsyūna ṡiyābahum, ya‘lamu mā yusirrūna wa mā yu‘linūn(a), innahū ‘alīmum biżātiṣ-ṣudūr(i).

Yaadadhaa, dhugumatti isaan (munaafiqonni) isa (Muhammad) jalaa dhokachuuf dugda garagalchanii. Yaadadhaa, yeroo huccuudhaan of haguugan, Rabbiin waan isaan dhoksan fi waan isaan mul’isan ni beeka, dhugumatti, Rabbiin qabiyyee qalbii isaanii hunda (hundaa) beeka.

۞ وَمَا مِنْ دَاۤبَّةٍ فِى الْاَرْضِ اِلَّا عَلَى اللّٰهِ رِزْقُهَا وَيَعْلَمُ مُسْتَقَرَّهَا وَمُسْتَوْدَعَهَا ۗ كُلٌّ فِيْ كِتٰبٍ مُّبِيْنٍ

wa mā min dābbatin fil-arḍi illā ‘alallāhi rizquhā wa ya‘lamu mustaqarrahā wa mustauda‘ahā, kullun fī kitābim mubīn(in).

Akkasumas uumamni tokkollee dachii irratti hin sochootu (jiraachuu) malee Rabbiin waan hundaaf rizqii isaaf wabii godha. Bakka jiraatu fi eessa akka eegamu ni beeka ture. Waan hunda (barreeffame) Kitaaba dhugaa (Lauh Mahfuzh) keessatti.

وَهُوَ الَّذِيْ خَلَقَ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضَ فِيْ سِتَّةِ اَيَّامٍ وَّكَانَ عَرْشُهٗ عَلَى الْمَاۤءِ لِيَبْلُوَكُمْ اَيُّكُمْ اَحْسَنُ عَمَلًا ۗ وَلَىِٕنْ قُلْتَ اِنَّكُمْ مَّبْعُوْثُوْنَ مِنْۢ بَعْدِ الْمَوْتِ لَيَقُوْلَنَّ الَّذِيْنَ كَفَرُوْٓا اِنْ هٰذَٓا اِلَّا سِحْرٌ مُّبِيْنٌ

wa huwal-lażī khalaqas-samāwāti wal-arḍa fī sittati ayyāmiw wa kāna ‘arsyuhū ‘alal-mā'i liyabluwakum ayyukum aḥsanu ‘amalā(n), wa la'in qulta innakum mab‘ūṡūna mim ba‘dil-mauti layaqūlannal-lażīna kafarū in hāżā illā siḥrum mubīn(un).

Samii fi dachii bara ja’a keessatti, Arshii isaas bishaan gubbaa kan uume, akka inni isin keessaa isa kamtu hojiidhaan caala jedhee qoruuf. Yoo (ummata Makkaatiin) "Dhugumatti du'aan booda ni kaafamta" jette, dhugumatti kaafiroonni "kun sihrii dhugaa qofaadha" jedhu.

وَلَىِٕنْ اَخَّرْنَا عَنْهُمُ الْعَذَابَ اِلٰٓى اُمَّةٍ مَّعْدُوْدَةٍ لَّيَقُوْلُنَّ مَا يَحْبِسُهٗ ۗ اَلَا يَوْمَ يَأْتِيْهِمْ لَيْسَ مَصْرُوْفًا عَنْهُمْ وَحَاقَ بِهِمْ مَّا كَانُوْا بِهٖ يَسْتَهْزِءُوْنَ ࣖ

wa la'in akhkharnā ‘anhumul-‘ażāba ilā ummatim ma‘dūdatil layaqūlunna mā yaḥbisuh(ū), alā yauma ya'tīhim laisa maṣrūfan ‘anhum wa ḥāqa bihim mā kānū bihī yastahzi'ūn(a).

Dhugumatti, yoo Azaaba isaan irratti raawwatamu hanga yeroo murtaa’etti dabarsinee, “Maaltu isa dhorkaa jira” jedhu turan. Yeroo adabbiin isaanitti dhufu isaan irraa fagaachuu akka hin dandeenye beekaa. Isaanis (adzab) kan dur itti qoosaa turaniin marfamanii jiru.

وَلَىِٕنْ اَذَقْنَا الْاِنْسَانَ مِنَّا رَحْمَةً ثُمَّ نَزَعْنٰهَا مِنْهُۚ اِنَّهٗ لَيَـُٔوْسٌ كَفُوْرٌ

wa la'in ażaqnal-insāna minnā raḥmatan ṡumma naza‘nāhā ‘anh(u), innahū laya'ūsun kafūr(un).

Yoo tola Keenya namatti kennine, achiis deebifnee yoo fudhanne, inni abdii dhabee fi galata hin qabne ta’uun isaa hin oolu.

وَلَىِٕنْ اَذَقْنٰهُ نَعْمَاۤءَ بَعْدَ ضَرَّاۤءَ مَسَّتْهُ لَيَقُوْلَنَّ ذَهَبَ السَّيِّاٰتُ عَنِّيْ ۗاِنَّهٗ لَفَرِحٌ فَخُوْرٌۙ

wa la'in ażaqnāhu na‘mā'a ba‘da ḍarrā'a massathu layaqūlanna żahabas-sayyi'ātu ‘annī, innahū lafariḥun fakhūr(un).

Balaan erga isa mudatee booda gammachuu yoo isaaf kennine immoo "balaan sun na jalaa badeera" jechuun isaa hin oolu. Dhugumatti baay'ee gammadee fi boonuun (itti dhaga'ame), .

اِلَّا الَّذِيْنَ صَبَرُوْا وَعَمِلُوا الصّٰلِحٰتِۗ اُولٰۤىِٕكَ لَهُمْ مَّغْفِرَةٌ وَّاَجْرٌ كَبِيْرٌ

illal-lażīna ṣabarū wa ‘amiluṣ-ṣāliḥāt(i), ulā'ika lahum magfiratuw wa ajrun kabīr(un).

warra obsanii fi hojii gaarii hojjetan malee araarama fi mindaa guddaa argatu.

فَلَعَلَّكَ تَارِكٌۢ بَعْضَ مَا يُوْحٰىٓ اِلَيْكَ وَضَاۤىِٕقٌۢ بِهٖ صَدْرُكَ اَنْ يَّقُوْلُوْا لَوْلَآ اُنْزِلَ عَلَيْهِ كَنْزٌ اَوْ جَاۤءَ مَعَهٗ مَلَكٌ ۗ اِنَّمَآ اَنْتَ نَذِيْرٌ ۗ وَاللّٰهُ عَلٰى كُلِّ شَيْءٍ وَّكِيْلٌ ۗ

fa la‘allaka tārikum ba‘ḍa mā yūḥā ilaika wa ḍā'ikum bihī ṣadruka ay yaqūlū lau lā unzila ‘alaihi kanzun au jā'a ma‘ahū malak(un), innamā anta nażīr(un), wallāhu ‘alā kulli syai'in wakīl(un).

Egaa ati (Muhammad) waan sitti bu'e tokko tokko dhiisuu barbaaddee fi sababa isaatiin garaan kee dhiphatee ta'uu danda'a, sababni isaas "Qabeenyi (qabeenyi) maaliif itti hin buune ykn malaaykaan isa waliin hin dhufne?" Dhugumatti ati akeekkachiisaa qofa waan taateef Rabbiin eegaa waan hundaati.

اَمْ يَقُوْلُوْنَ افْتَرٰىهُ ۗقُلْ فَأْتُوْا بِعَشْرِ سُوَرٍ مِّثْلِهٖ مُفْتَرَيٰتٍ وَّادْعُوْا مَنِ اسْتَطَعْتُمْ مِّنْ دُوْنِ اللّٰهِ اِنْ كُنْتُمْ صٰدِقِيْنَ

am yaqūlūnaftarāh(u), qul fa'tū bi‘asyri suwarim miṡlihī muftarayātiw wad‘ū manistaṭa‘tum min dūnillāhi in kuntum ṣādiqīn(a).

Isaan illee "Inni (Muhammad) Qur'aana tolche" jedhan. Akkana jedhi, "(Ergasii), suuraa kudhan akka isaa (Qur'aana) kan tolfame fidaa, nama Rabbiin alatti dandeettii qabu isin keessaa affeeraa, yoo namoota dhugaa dubbatan taatan."

فَاِلَّمْ يَسْتَجِيْبُوْا لَكُمْ فَاعْلَمُوْٓا اَنَّمَآ اُنْزِلَ بِعِلْمِ اللّٰهِ وَاَنْ لَّآ اِلٰهَ اِلَّا هُوَ ۚفَهَلْ اَنْتُمْ مُّسْلِمُوْنَ

fa illam yastajībū lakum fa‘lamū annamā unzila bi‘ilmillāhi wa allā ilāha illā huw(a), fahal antum muslimūn(a).

Kanaafuu, yoo mormii kee hin deebisne, egaa (jedhan), “(Qur’aanni) beekumsa Rabbiitiin akka bu’e, Isa malee gabbarri biraa akka hin jirre beeki, kanaafuu (Islaamummaaf) ni bittaa?”

مَنْ كَانَ يُرِيْدُ الْحَيٰوةَ الدُّنْيَا وَزِيْنَتَهَا نُوَفِّ اِلَيْهِمْ اَعْمَالَهُمْ فِيْهَا وَهُمْ فِيْهَا لَا يُبْخَسُوْنَ

man kāna yurīdul-ḥayātad-dun-yā wa zīnatahā nuwaffi ilaihim a‘mālahum fīhā wa hum fīhā lā yubkhasūn(a).

Namni jireenya addunyaa fi faaya ishee hawwe, dhugumatti hojii isaanii addunyaa irratti (guutumaan guututti) isaaniif kenninaaf (gutummaatti) addunyaa irrattis hin jallifaman.

اُولٰۤىِٕكَ الَّذِيْنَ لَيْسَ لَهُمْ فِى الْاٰخِرَةِ اِلَّا النَّارُ ۖوَحَبِطَ مَا صَنَعُوْا فِيْهَا وَبٰطِلٌ مَّا كَانُوْا يَعْمَلُوْنَ

ulā'ikal-lażīna laisa lahum fil-ākhirati illan-nār(u), wa ḥabiṭa mā ṣana‘ū fīhā wa bāṭilum mā kānū ya‘malūn(a).

Isaan sun namoota jireenya boodaa keessatti si’ool malee (waan tokkollee) hin arganne, wanti isaan (dunyaa tana irratti) hojjetan achitti akkasumaan ta’ee wanti hojjetan haqama.

اَفَمَنْ كَانَ عَلٰى بَيِّنَةٍ مِّنْ رَّبِّهٖ وَيَتْلُوْهُ شَاهِدٌ مِّنْهُ وَمِنْ قَبْلِهٖ كِتٰبُ مُوْسٰىٓ اِمَامًا وَّرَحْمَةًۗ اُولٰۤىِٕكَ يُؤْمِنُوْنَ بِهٖ ۗوَمَنْ يَّكْفُرْ بِهٖ مِنَ الْاَحْزَابِ فَالنَّارُ مَوْعِدُهٗ فَلَا تَكُ فِيْ مِرْيَةٍ مِّنْهُ اِنَّهُ الْحَقُّ مِنْ رَّبِّكَ وَلٰكِنَّ اَكْثَرَ النَّاسِ لَا يُؤْمِنُوْنَ

afaman kāna ‘alā bayyinatim mir rabbihī wa yatlūhu syāhidum minhu wa min qablihī kitābu mūsā imāmaw wa raḥmah(tan), ulā'ika yu'minūna bih(ī), wa may yakfur bihī minal-aḥzābi fan-nāru mau‘iduhū falā taku fī miryatim minhu innahul-ḥaqqu mir rabbika wa lākinna akṡaran-nāsi lā yu'minūn(a).

Kanaafu (kaafiroonni) namoota duraan dursanii ragaa ifa ta’e (Qur’aana) Gooftaa isaanii irraa qaban, fi ragaaleen Isa biraa hordofamanii fi kanaan dura Kitaaba Muusaa qajeelchaa fi rahmata godhatanii turan? Itti (Qur’aana) ni amanu. Namni garee (qureeyshii) keessaa (Qur’aana) kijibsiise, egaa jahannam iddoo isaaf doorsifamaati, kanaaf Qur’aana hin shakkinaa. Dhugumatti Qur’aanni dhuguma Gooftaa kee irraati, garuu namoonni baay’een hin amanu.

وَمَنْ اَظْلَمُ مِمَّنِ افْتَرٰى عَلَى اللّٰهِ كَذِبًاۗ اُولٰۤىِٕكَ يُعْرَضُوْنَ عَلٰى رَبِّهِمْ وَيَقُوْلُ الْاَشْهَادُ هٰٓؤُلَاۤءِ الَّذِيْنَ كَذَبُوْا عَلٰى رَبِّهِمْۚ اَلَا لَعْنَةُ اللّٰهِ عَلَى الظّٰلِمِيْنَ ۙ

wa man aẓlamu mimmaniftarā ‘alallāhi każibā(n), ulā'ika yu‘raḍūna ‘alā rabbihim wa yaqūlul-asyhādu hā'ulā'il-lażīna każabū ‘alā rabbihim, alā la‘natullāhi ‘alaẓ-ẓālimīn(a).

Nama soba Rabbiin irratti kalaqu caalaa immoo eenyutu jallaa caala? Gooftaa isaanii duratti ni dhiyaatu, ragaaleen immoo "Kun namoota Gooftaa isaanii sobaniidha" jedhu. Yaadadhaa, abaarsi Rabbii warra badii hojjetan irratti (ni raawwatama).

الَّذِيْنَ يَصُدُّوْنَ عَنْ سَبِيْلِ اللّٰهِ وَيَبْغُوْنَهَا عِوَجًاۗ وَهُمْ بِالْاٰخِرَةِ هُمْ كفِٰرُوْنَ

al-lażīna yaṣuddūna ‘an sabīlillāhi wa yabgūnahā ‘iwajā(n), wa hum bil-ākhirati hum kāfirūn(a).

(Jechuun) warra daandii Rabbii irraa gufatanii fi karaa qaxxaamuraa gochuu hawwan. Aakhiratti kan hin amanne immoo isaanuma.

اُولٰۤىِٕكَ لَمْ يَكُوْنُوْا مُعْجِزِيْنَ فِى الْاَرْضِ وَمَا كَانَ لَهُمْ مِّنْ دُوْنِ اللّٰهِ مِنْ اَوْلِيَاۤءَ ۘ يُضٰعَفُ لَهُمُ الْعَذَابُ ۗمَا كَانُوْا يَسْتَطِيْعُوْنَ السَّمْعَ وَمَا كَانُوْا يُبْصِرُوْنَ

ulā'ika lam yakūnū mu‘jizīna fil-arḍi wa mā kāna lahum min dūnillāhi min auliyā'(a), yuḍā‘afu lahumul-‘ażāb(u), mā kānū yastaṭī‘ūnas-sam‘a wa mā kānū yubṣirūn(a).

Dachii irratti (Azaaraan Rabbii) dhorkuu hin danda’an, Rabbiin alatti gargaaraa tokkollee hin qabaatan. Adabbiin isaanii dachaa lama ta’e. Isaan (dhugaa) dhagahuu dadhabanii (dhugaa) arguu hin danda’an.

اُولٰۤىِٕكَ الَّذِيْنَ خَسِرُوْٓا اَنْفُسَهُمْ وَضَلَّ عَنْهُمْ مَّا كَانُوْا يَفْتَرُوْنَ

ulā'ikal-lażīna khasirū anfusahum wa ḍalla ‘anhum mā kānū yaftarūn(a).

Isaan kun namoota of miidhan, wanti isaan yeroo hunda uuman isaan keessaa bada.

لَاجَرَمَ اَنَّهُمْ فِى الْاٰخِرَةِ هُمُ الْاَخْسَرُوْنَ

lā jarama annahum fil-ākhirati humul-akhsarūn(a).

Dhugumatti isaan (ta’u) namoota jireenya boodaa keessatti baay’ee dhaban.

اِنَّ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَعَمِلُوا الصّٰلِحٰتِ وَاَخْبَتُوْٓا اِلٰى رَبِّهِمْۙ اُولٰۤىِٕكَ اَصْحٰبُ الْجَنَّةِۚ هُمْ فِيْهَا خٰلِدُوْنَ

innal-lażīna āmanū wa ‘amiluṣ-ṣāliḥāti wa akhbatū ilā rabbihim, ulā'ika aṣḥābul-jannati hum fīhā khālidūn(a).

Dhugumatti warri amananii hojii gaggaarii hojjatan Waaqayyo duratti of gad of deebisan, jiraattota samiiti, bara baraan achi keessa jiraatu.

۞ مَثَلُ الْفَرِيْقَيْنِ كَالْاَعْمٰى وَالْاَصَمِّ وَالْبَصِيْرِ وَالسَّمِيْعِۗ هَلْ يَسْتَوِيٰنِ مَثَلًا ۗ اَفَلَا تَذَكَّرُوْنَ ࣖ

maṡalul-farīqaini kal-a‘mā wal-aṣammi wal-baṣīri was-samī‘(i), hal yastawiyāni maṡalā(n), afalā tażakkarūn(a).

Fakkeenyi garee lamaan (kaafiroota fi amantoota), akka namoota jaamaa fi gurri isaanii hin dhageenyee fi namoota arguu fi dhaga’uu danda’anii ti. Gareen lamaan wal fakkaataa? Sana booda barumsa hin fudhattu?

وَلَقَدْ اَرْسَلْنَا نُوْحًا اِلٰى قَوْمِهٖٓ اِنِّيْ لَكُمْ نَذِيْرٌ مُّبِيْنٌ ۙ

wa laqad arsalnā nūḥan ilā qaumihī innī lakum nażīrum mubīn(un).

Dhugumattis, Nuhi gara saba isaatti erginee, (innis akkana jedhe: "Dhugumatti ani akeekkachiisa ifa ta'e isiniif dha.

اَنْ لَّا تَعْبُدُوْٓا اِلَّا اللّٰهَ ۖاِنِّيْٓ اَخَافُ عَلَيْكُمْ عَذَابَ يَوْمٍ اَلِيْمٍ

allā ta‘budū illallāh(a), innī akhāfu ‘alaikum ‘ażāba yaumin alīm(in).

akka Rabbiin malee nama biraa hin gabbare. Dhuguma guyyaa baay’ee nama dhukkubsu adabbiin akka si rukutamtu nan sodaadha.”

فَقَالَ الْمَلَاُ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا مِنْ قَوْمِهٖ مَا نَرٰىكَ اِلَّا بَشَرًا مِّثْلَنَا وَمَا نَرٰىكَ اتَّبَعَكَ اِلَّا الَّذِيْنَ هُمْ اَرَاذِلُنَا بَادِيَ الرَّأْيِۚ وَمَا نَرٰى لَكُمْ عَلَيْنَا مِنْ فَضْلٍۢ بَلْ نَظُنُّكُمْ كٰذِبِيْنَ

fa qālal-mala'ul-lażīna kafarū min qaumihī mā narāka illā basyaram miṡlanā wa mā narākattaba‘aka illal-lażīna hum arāżilunā bādiyar-ra'y(i), wa mā narā lakum ‘alainā min faḍlim bal naẓunnukum kāżibīn(a).

Kanaaf hoggantoonni ummata isaanii keessaa kafaran, "Nuti isin hin arginu, nama akka keenya (idilee) qofa malee, nama isin duukaa bu'u hin arginu, nu keessaa warra gadi aanaa ta'an warra dafanii amanuu malee. Faayidaa akka isin nurra qabdan hin arginu, dhugaa dubbachuuf akka sobduutti isin ilaalla."

قَالَ يٰقَوْمِ اَرَءَيْتُمْ اِنْ كُنْتُ عَلٰى بَيِّنَةٍ مِّنْ رَّبِّيْ وَاٰتٰىنِيْ رَحْمَةً مِّنْ عِنْدِهٖ فَعُمِّيَتْ عَلَيْكُمْۗ اَنُلْزِمُكُمُوْهَا وَاَنْتُمْ لَهَا كٰرِهُوْنَ

qāla yā qaumi ara'aitum in kuntu ‘alā bayyinatim mir rabbī wa ātānī raḥmatam min ‘indihī fa ‘ummiyat ‘alaikum, anulzimukumūhā wa antum lahā kārihūn(a).

Innis (Nuh) akkana jedhe, "Yaa saba koo! Ragaa ifa ta'e Gooftaa kiyya irraa qabaadhee, Osoo (ayyaanni sun) sitti fakkeessee rahmanni Isa biraa naaf kennamee maal jettu. Si dirqisiisnee akka fudhattu, osoo sitti hin tolle?"

وَيٰقَوْمِ لَآ اَسْـَٔلُكُمْ عَلَيْهِ مَالًاۗ اِنْ اَجْرِيَ اِلَّا عَلَى اللّٰهِ وَمَآ اَنَا۠ بِطَارِدِ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْاۗ اِنَّهُمْ مُّلٰقُوْا رَبِّهِمْ وَلٰكِنِّيْٓ اَرٰىكُمْ قَوْمًا تَجْهَلُوْنَ

wa yā qaumi lā as'alukum ‘alaihi mālā(n), in ajriya illā ‘alallāhi wa mā ana biṭāridil-lażīna āmanū, innahum mulāqū rabbihim wa lākinnī arākum qauman tajhalūn(a).

Yaa saba koo immoo! Waamicha kootiif qabeenya (deebisee) isin hin gaafadhu. Mindaan kiyya Rabbiin qofarraa waan ta'eef nama amane yoomiyyuu hin ari'u. Dhugumatti Gooftaa isaanii waliin wal argu, kanaa mannaa akka ummata gowwaatti isin ilaala.

وَيٰقَوْمِ مَنْ يَّنْصُرُنِيْ مِنَ اللّٰهِ اِنْ طَرَدْتُّهُمْ ۗ اَفَلَا تَذَكَّرُوْنَ

wa yā qaumi may yanṣurunī minallāhi in ṭarattuhum, afalā tażakkarūn(a).

Yaa saba koo immoo! Yoon isaan ari'e eenyutu (adabbii) Rabbii irraa na gargaara? Barnoota hin fudhattu?

وَلَآ اَقُوْلُ لَكُمْ عِنْدِيْ خَزَاۤىِٕنُ اللّٰهِ وَلَآ اَعْلَمُ الْغَيْبَ وَلَآ اَقُوْلُ اِنِّيْ مَلَكٌ وَّلَآ اَقُوْلُ لِلَّذِيْنَ تَزْدَرِيْٓ اَعْيُنُكُمْ لَنْ يُّؤْتِيَهُمُ اللّٰهُ خَيْرًا ۗ اَللّٰهُ اَعْلَمُ بِمَا فِيْٓ اَنْفُسِهِمْ ۚاِنِّيْٓ اِذًا لَّمِنَ الظّٰلِمِيْنَ

wa lā aqūlu lakum ‘indī khazā'inullāhi wa lā a‘lamul-gaiba wa lā aqūlu innī malakuw wa lā aqūlu lil-lażīna tazdarī a‘yunukum lay yu'tiyahumullāhu khairā(n), allāhu a‘lamu bimā fī anfusihim, innī iżal laminaẓ-ẓālimīn(a).

Akkasumas ani kuusaa rizqii fi qabeenya Rabbiin biraa qaba isiniin hin jedhu, wanta hin mul'annes hin beeku, akkasumas ani malaaykaadha hin jedhu, akkasumas warra iji keessan tuffattuttis "Rabbiin waan gaarii isaaniif hin kennu. Rabbiin waan lubbuu isaanii keessa jiru hunda caalaa beeka. Dhugumatti, ani warra badii hojjetan keessaa ta'a."

قَالُوْا يٰنُوْحُ قَدْ جَادَلْتَنَا فَاَ كْثَرْتَ جِدَالَنَا فَأْتِنَا بِمَا تَعِدُنَآ اِنْ كُنْتَ مِنَ الصّٰدِقِيْنَ

qālū yā nūḥu qad jādaltanā fa akṡarta jidālanā fa'tinā bimā ta‘idunā in kunta minaṣ-ṣādiqīn(a).

Isaanis, "Yaa Nuh! Dhugumatti, ati nu waliin falmteetta, falmii kee nu irratti dheeresse, kanaaf adabbii ati doorsifte, yoo dhugaa dubbatan keessaa taate nutti fidi" jedhan.

قَالَ اِنَّمَا يَأْتِيْكُمْ بِهِ اللّٰهُ اِنْ شَاۤءَ وَمَآ اَنْتُمْ بِمُعْجِزِيْنَ

qāla innamā ya'tīkum bihillāhu in syā'a wa mā antum bimu‘jizīn(a).

Innis (Nuh) deebisee, "yoo fedhe Rabbiin tokkicha adabbii isin irratti fida, isinis jalaa bahuu hin dandeessan."

وَلَا يَنْفَعُكُمْ نُصْحِيْٓ اِنْ اَرَدْتُّ اَنْ اَنْصَحَ لَكُمْ اِنْ كَانَ اللّٰهُ يُرِيْدُ اَنْ يُّغْوِيَكُمْ ۗهُوَ رَبُّكُمْ ۗوَاِلَيْهِ تُرْجَعُوْنَۗ

wa lā yanfa‘ukum nuṣḥī in arattu an anṣaḥa lakum in kānallāhu yurīdu ay yugwiyakum, huwa rabbukum, wa ilaihi turja‘ūn(a).

Gorsi kiyya immoo gorsa siif kennuu barbaadellee, yoo Rabbiin si jallisuu barbaade siif hin fayyadu. Inni Gooftaa keeti, gara isaatti deebita.”

اَمْ يَقُوْلُوْنَ افْتَرٰىهُۗ قُلْ اِنِ افْتَرَيْتُهٗ فَعَلَيَّ اِجْرَامِيْ وَاَنَا۠ بَرِيْۤءٌ مِّمَّا تُجْرِمُوْنَ ࣖ

am yaqūlūnaftarāh(u), qul iniftaraituhū fa ‘alayya ijrāmī wa ana barī'um mimmā tujrimūn(a).

Isaan (kaafiroonni) illee "Inni tolche qofa" jedhan. Jedhi (Muhammad), "yoon tolche cubbuu nan badhadha, cubbuu ati hojjettu irraas bilisa ta'eera."

وَاُوْحِيَ اِلٰى نُوْحٍ اَنَّهٗ لَنْ يُّؤْمِنَ مِنْ قَوْمِكَ اِلَّا مَنْ قَدْ اٰمَنَ فَلَا تَبْتَىِٕسْ بِمَا كَانُوْا يَفْعَلُوْنَۖ

wa ūḥiya ilā nūḥin annahū lay yu'mina min qaumika illā man qad āmana falā tabta'is bimā kānū yaf‘alūn(a).

Akkasumas Nohittis, "Warra dhugaan amanan (qofa) malee, saba kee keessaa amantoonni akka hin jirre beeki, kanaaf waan isaan hojjetanitti hin gaddiin."

وَاصْنَعِ الْفُلْكَ بِاَعْيُنِنَا وَوَحْيِنَا وَلَا تُخَاطِبْنِيْ فِى الَّذِيْنَ ظَلَمُوْا ۚاِنَّهُمْ مُّغْرَقُوْنَ

waṣna‘il-fulka bi'a‘yuninā wa waḥyinā wa lā tukhāṭibnī fil-lażīna ẓalamū, innahum mugraqūn(a).

Akkasumas to’annoo fi qajeelfama mul’ata Keenyaatiin doonii sana ijaaraa, waa’ee jal’ootaa Natti hin dubbatinaa. Dhugumatti bishaaniin liqimfamu."

وَيَصْنَعُ الْفُلْكَۗ وَكُلَّمَا مَرَّ عَلَيْهِ مَلَاٌ مِّنْ قَوْمِهٖ سَخِرُوْا مِنْهُ ۗقَالَ اِنْ تَسْخَرُوْا مِنَّا فَاِنَّا نَسْخَرُ مِنْكُمْ كَمَا تَسْخَرُوْنَۗ

wa yaṣna‘ul-fulk(a), wa kullamā marra ‘alaihi mala'um min qaumihī sakhirū minh(u), qāla in taskharū minnā fa innā naskharu minkum kamā taskharūn(a).

Innis (Nohi) doonii sana ijaaruu jalqabe. Hoggantoonni saba isaa yeroo isa bira darban hunda itti qoosu turan. Innis (Nohi) “Yoo ati nutti qooste nutis akkuma ati nutti qoostutti sitti qoosna” jedhe.

فَسَوْفَ تَعْلَمُوْنَۙ مَنْ يَّأْتِيْهِ عَذَابٌ يُّخْزِيْهِ وَيَحِلُّ عَلَيْهِ عَذَابٌ مُّقِيْمٌ

fa saufa ta‘lamūn(a), may ya'tīhi ‘ażābuy yukhzīhi wa yaḥillu ‘alaihi ‘ażābum muqīm(un).

Sana booda gara fuulduraatti eenyu akka adabbii salphisaan rukutamuu fi (eenyu) adabbii bara baraatiin akka rukutamu ni beektu."

حَتّٰىٓ اِذَا جَاۤءَ اَمْرُنَا وَفَارَ التَّنُّوْرُۙ قُلْنَا احْمِلْ فِيْهَا مِنْ كُلٍّ زَوْجَيْنِ اثْنَيْنِ وَاَهْلَكَ اِلَّا مَنْ سَبَقَ عَلَيْهِ الْقَوْلُ وَمَنْ اٰمَنَ ۗوَمَآ اٰمَنَ مَعَهٗٓ اِلَّا قَلِيْلٌ

Ḥattā iżā jā'a amrunā wafārat-tannūr(u), qulnaḥmil fīhā min kullin zaujainiṡnaini wa ahlaka illā man sabaqa ‘alaihil-qaulu wa man āman(a), wa mā āmana ma‘ahū illā qalīl(un).

Hanga ajajni Keenya dhufee iddoon ibiddaa (kushiiniin) bishaan gadi lakkisutti, "Itti (meeshaatti) tokkoon tokkoon (bineensa) lama (dhiiraa fi dubartii), fi (akkasumas) maatii keessan warra labsii kanaan duraatiin miidhaman irraa kan hafe fi (akkasumas) warra amanan fe'aa" jenne. Nohi wajjin amantoonni muraasni qofa akka turan ni mul’ata.

۞ وَقَالَ ارْكَبُوْا فِيْهَا بِسْمِ اللّٰهِ مَجْرٰ۪ىهَا وَمُرْسٰىهَا ۗاِنَّ رَبِّيْ لَغَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ

wa qālarkabū fīhā bismillāhi majrêhā wa mursāhā, inna rabbī lagafūrur raḥīm(un).

Innis akkana jedhe, "Yeroo dooniin deemtuu fi anchor gootu maqaa Rabbii (kaasuun) hunda keessan keessa galchaa. Dhugumatti Gooftaan kiyya araaramaa, rahmata godhaadha."

وَهِيَ تَجْرِيْ بِهِمْ فِيْ مَوْجٍ كَالْجِبَالِۗ وَنَادٰى نُوْحُ ِۨابْنَهٗ وَكَانَ فِيْ مَعْزِلٍ يّٰبُنَيَّ ارْكَبْ مَّعَنَا وَلَا تَكُنْ مَّعَ الْكٰفِرِيْنَ

wa hiya tajrī bihim fī maujin kal-jibāl(i), wa nādā nūḥunibnahū wa kāna fī ma‘ziliy yā bunayyarkam ma‘anā wa lā takum ma‘al-kāfirīn(a).

Doonichis akka gaarreen dalga keessa isaan baatee deemte. Nohi immoo ilma isaa, yeroo inni (mucaan) bakka fagoo jirutti waame, "Yaa ilma koo! Nu waliin ol ba'i (gara dooniitti) kaafiroota wajjin hin ta'iin."

قَالَ سَاٰوِيْٓ اِلٰى جَبَلٍ يَّعْصِمُنِيْ مِنَ الْمَاۤءِ ۗقَالَ لَا عَاصِمَ الْيَوْمَ مِنْ اَمْرِ اللّٰهِ اِلَّا مَنْ رَّحِمَ ۚوَحَالَ بَيْنَهُمَا الْمَوْجُ فَكَانَ مِنَ الْمُغْرَقِيْنَ

qāla sa'āwī ilā jabaliy ya‘ṣimunī minal-mā'(i), qāla lā ‘āṣimal-yauma min amrillāhi illā ma raḥim(a), wa ḥāla bainahumal-mauju fa kāna minal-mugraqīn(a).

Innis (ilmi isaa) deebisee, "Ani gaara bishaan lolaa irraa na eeguu danda'utti nan baqadha!" (Nuuh) akkana jedhe, "Guyyaa kana Rabbiin rahmata godhaa malee namni azaaba Rabbii irraa eegu hin jiru." Dambalichis lamaan gidduutti gufuu ta’a; sana booda inni (mucaan) warra bishaaniin liqimfaman keessaa tokko ture.

وَقِيْلَ يٰٓاَرْضُ ابْلَعِيْ مَاۤءَكِ وَيٰسَمَاۤءُ اَقْلِعِيْ وَغِيْضَ الْمَاۤءُ وَقُضِيَ الْاَمْرُ وَاسْتَوَتْ عَلَى الْجُوْدِيِّ وَقِيْلَ بُعْدًا لِّلْقَوْمِ الظّٰلِمِيْنَ

wa qīla yā arḍubla‘ī mā'aki wa yā samā'u aqli‘ī wa gīḍal-mā'u wa quḍiyal-amru wastawat ‘alal-jūdiyyi wa qīla bu‘dal lil-qaumiẓ-ẓālimīn(a).

Akkasumas "Yaa lafa! Bishaan kee liqimsi yaa samii (rooba!) dhaabi" jedhameera. Bishaanichis gadi bu'ee, ajajni sun xumuramee dooniin gaara Juudii irratti dhaabbattee, "Namoonni jal'oon badaa" jedhame.

وَنَادٰى نُوْحٌ رَّبَّهٗ فَقَالَ رَبِّ اِنَّ ابْنِيْ مِنْ اَهْلِيْۚ وَاِنَّ وَعْدَكَ الْحَقُّ وَاَنْتَ اَحْكَمُ الْحٰكِمِيْنَ

wa nādā nūḥur rabbahū fa qāla rabbi innabnī min ahlī, wa inna wa‘dakal-ḥaqqu wa anta aḥkamul-ḥākimīn(a).

Nohi immoo "Yaa Gooftaa koo, dhuguma ilmi koo maatii koo keessaa tokko, abdiin kee dhugaadha. Ati abbaa murtii hunda caalaa qajeelaa dha" jedhee Gooftaa isaa kadhate.

قَالَ يٰنُوْحُ اِنَّهٗ لَيْسَ مِنْ اَهْلِكَ ۚاِنَّهٗ عَمَلٌ غَيْرُ صَالِحٍ فَلَا تَسْـَٔلْنِ مَا لَيْسَ لَكَ بِهٖ عِلْمٌ ۗاِنِّيْٓ اَعِظُكَ اَنْ تَكُوْنَ مِنَ الْجٰهِلِيْنَ

qāla yā nūḥu innahū laisa min ahlik(a), innahū ‘amalun gairu ṣāliḥ(in), falā tas'alnī mā laisa laka bihī ‘ilm(un), innī a‘iẓuka an takūna minal-jāhilīn(a).

Inni (Rabbiin) akkana jedhe, "Yaa Nuh! Dhugumatti, inni maatii kee keessaa tokko miti, sababiin isaas hojiin isaa dhuguma gaarii miti, kanaaf waan ati hin beekne (hundee isaa) Na hin gaafatin. Ani (ati) namoota gowwaa keessaa tokko akka hin taane si gorsa."

قَالَ رَبِّ اِنِّيْٓ اَعُوْذُ بِكَ اَنْ اَسْـَٔلَكَ مَا لَيْسَ لِيْ بِهٖ عِلْمٌ ۗوَاِلَّا تَغْفِرْ لِيْ وَتَرْحَمْنِيْٓ اَكُنْ مِّنَ الْخٰسِرِيْنَ

qāla rabbi innī a‘ūżu bika an as'alaka mā laisa lī bihī ‘ilm(un), wa illā tagfir lī wa tarḥamnī akum minal-khāsirīn(a).

Innis (Nuh) akkana jedhe, "Yaa Gooftaa koo, dhugumatti waan ani hin beekne (hundee isaa) si kadhachuuf sitti maganfadha. Yoo ati naaf hin dhiisne, fi (hin) araaramiin, ani warra mo'aman keessaa tokko ta'uun koo hin oolu."

قِيْلَ يٰنُوْحُ اهْبِطْ بِسَلٰمٍ مِّنَّا وَبَرَكٰتٍ عَلَيْكَ وَعَلٰٓى اُمَمٍ مِّمَّنْ مَّعَكَ ۗوَاُمَمٌ سَنُمَتِّعُهُمْ ثُمَّ يَمَسُّهُمْ مِّنَّا عَذَابٌ اَلِيْمٌ

qīla yā nūḥuhbiṭ bisalāmim minnā wa barakātin ‘alaika wa ‘alā umamim mimmam ma‘ak(a), wa umamun sanumatti‘uhum ṡumma yamassuhum minnā ‘ażābun alīm(un).

"Yaa Nuh! Nagaa fi eebba Nu biraa qabattee gad bu'i, siifi namoota (amantoota) si waliin jiran hundaaf. Namoonni nuti (jireenya addunyaa keessatti) itti gammadnus jiru, sana booda adabbii Keenya isa dhukkubsateen ni rukutamu."

تِلْكَ مِنْ اَنْۢبَاۤءِ الْغَيْبِ نُوْحِيْهَآ اِلَيْكَ ۚمَا كُنْتَ تَعْلَمُهَآ اَنْتَ وَلَا قَوْمُكَ مِنْ قَبْلِ هٰذَاۚ فَاصْبِرْۚ اِنَّ الْعَاقِبَةَ لِلْمُتَّقِيْنَ ࣖ

tilka min ambā'il-gaibi nūḥīhā ilaik(a), mā kunta ta‘lamuhā anta wa lā qaumuka min qabli hāżā, faṣbir, innal-‘āqibata lil-muttaqīn(a).

Sunis oduu hin mul’anne keessaa muraasa kan Nuti isiniif (Muhammad) buusineedha; ati gonkumaa hin beekne ummanni kees kana dura hin beekne. Kanaaf obsi, dhuguma, bu’aan (gaariin) warra Waaqayyoon sodaataniif.

وَاِلٰى عَادٍ اَخَاهُمْ هُوْدًا ۗقَالَ يٰقَوْمِ اعْبُدُوا اللّٰهَ مَا لَكُمْ مِّنْ اِلٰهٍ غَيْرُهٗ ۗاِنْ اَنْتُمْ اِلَّا مُفْتَرُوْنَ

wa ilā ‘ādin akhāhum hūdā(n), qāla yā qaumi‘budullāha mā lakum min ilāhin gairuh(ū), in antum illā muftarūn(a).

Ummata 'Ad'ttis (Nuti erginee) obboleessa isaanii Hud. Innis "yaa saba kiyya! Rabbiin gabbaraa isa malee gabbaramaan isiniif hin jiru. (Yeroo kana hunda) waan tolfattan qofa."

يٰقَوْمِ لَآ اَسْـَٔلُكُمْ عَلَيْهِ اَجْرًا ۗاِنْ اَجْرِيَ اِلَّا عَلَى الَّذِيْ فَطَرَنِيْ ۗ اَفَلَا تَعْقِلُوْنَ

yā qaumi lā as'alukum ‘alaihi ajrā(n), in ajriya illā ‘alal-lażī faṭaranī, afalā ta‘qilūn(a).

Yaa saba koo! Kanaaf beenyaa isin hin gaafadhu (waamicha koo). Mindaan kiyya Rabbii na uume qofarraa. Siif hin gallee?”

وَيٰقَوْمِ اسْتَغْفِرُوْا رَبَّكُمْ ثُمَّ تُوْبُوْٓا اِلَيْهِ يُرْسِلِ السَّمَاۤءَ عَلَيْكُمْ مِّدْرَارًا وَّيَزِدْكُمْ قُوَّةً اِلٰى قُوَّتِكُمْ وَلَا تَتَوَلَّوْا مُجْرِمِيْنَ

wa yā qaumistagfirū rabbakum ṡumma tūbū ilaihi yursilis-samā'a ‘alaikum midrāraw wa yazidkum quwwatan ilā quwwatikum wa lā tatawallau mujrimīn(a).

Akkasumas (Hud akkana jedhe), "Yaa saba koo! Rabbii kee irraa dhiifama kadhadhu achiis gara isaatti towbadhu, dhugumatti rooba baay'ee cimaa ni roobsa, humna kee irratti humna ni dabalata, cubbamoota ta'uuf hin deebi'in."

قَالُوْا يٰهُوْدُ مَاجِئْتَنَا بِبَيِّنَةٍ وَّمَا نَحْنُ بِتَارِكِيْٓ اٰلِهَتِنَا عَنْ قَوْلِكَ وَمَا نَحْنُ لَكَ بِمُؤْمِنِيْنَ

qālū yā hūdu mā ji'tanā bibayyinatiw wa mā naḥnu bitārikī ālihatinā ‘an qaulika wa mā naḥnu laka bimu'minīn(a).

Isaanis (ummanni 'Ad) "yaa Hud! Ragaa ifa ta'e nuuf hin fidne, nuti immoo sababii dubbii keetiin waaqolii tolfamoo keenya hin dhiifnu, sittis hin amannu" jedhan.

اِنْ نَّقُوْلُ اِلَّا اعْتَرٰىكَ بَعْضُ اٰلِهَتِنَا بِسُوْۤءٍ ۗقَالَ اِنِّيْٓ اُشْهِدُ اللّٰهَ وَاشْهَدُوْٓا اَنِّيْ بَرِيْۤءٌ مِّمَّا تُشْرِكُوْنَ

in naqūlu illa‘tarāka ba‘ḍu ālihatinā bisū'(in), qāla innī usyhidullāha wasyhadū annī barī'um mimmā tusyrikūn(a).

Waaqolii tolfamoowwan keenya tokko tokko maraatummaadhaan isin rakkisan qofa jenna.” Innis (Hud) akkana jedhe, “Dhugumatti, ani Rabbiif ragaa nan ba’a, waan isin Isa waliin walitti hidhu irraa bilisa ta’uu koos ragaa nan ba’a.

مِنْ دُوْنِهٖ فَكِيْدُوْنِيْ جَمِيْعًا ثُمَّ لَا تُنْظِرُوْنِ

min dūnihī fa kīdūnī jamī‘an ṡumma lā tunẓirūn(i).

warra kaan wajjin, kanaaf gowwoomsaa keessan hunda narratti raawwadhaa, kana booda hin tursinaa.

اِنِّيْ تَوَكَّلْتُ عَلَى اللّٰهِ رَبِّيْ وَرَبِّكُمْ ۗمَا مِنْ دَاۤبَّةٍ اِلَّا هُوَ اٰخِذٌۢ بِنَاصِيَتِهَا ۗاِنَّ رَبِّيْ عَلٰى صِرَاطٍ مُّسْتَقِيْمٍ

innī tawakkaltu ‘alallāhi rabbī wa rabbikum, mā min dābbatin illā huwa ākhiżum bināṣiyatihā, inna rabbī ‘alā ṣirāṭim mustaqīm(in).

Dhugumatti, ani Rabbiin Gooftaa kiyya fi Gooftaa kee irratti imaanaa koo kaa’e. Uumamni socho'u tokkollee jireenya hin qabu garuu Inni kan forelock qabatu (irratti bulcha). Dhugumatti Gooftaan kiyya karaa qajeelaa (haqaa) irra jira.

فَاِنْ تَوَلَّوْا فَقَدْ اَبْلَغْتُكُمْ مَّآ اُرْسِلْتُ بِهٖٓ اِلَيْكُمْ ۗوَيَسْتَخْلِفُ رَبِّيْ قَوْمًا غَيْرَكُمْۗ وَلَا تَضُرُّوْنَهٗ شَيْـًٔا ۗاِنَّ رَبِّيْ عَلٰى كُلِّ شَيْءٍ حَفِيْظٌ

fa in tawallau faqad ablagtukum mā ursiltu bihī ilaikum, wa yastakhlifu rabbī qauman gairakum, wa lā taḍurrūnahū syai'ā(n), inna rabbī ‘alā kulli syai'in ḥafīẓ(un).

Kanaafuu yoo garagaltan, dhugumatti, ani akka ergamaa tokkootti dirqamni koo isiniif dabarseera. Gooftaan koo immoo ummata biraatiin bakka siif buusa, osoo ati xiqqoollee miidhaa tokkollee Isarratti fiduu hin dandeenye. Dhugumatti Gooftaan koo waan hundumaa kan jiraachisudha."

وَلَمَّا جَاۤءَ اَمْرُنَا نَجَّيْنَا هُوْدًا وَّالَّذِيْنَ اٰمَنُوْا مَعَهٗ بِرَحْمَةٍ مِّنَّاۚ وَنَجَّيْنٰهُمْ مِّنْ عَذَابٍ غَلِيْظٍ

wa lammā jā'a amrunā najjainā hūdaw wal-lażīna āmanū ma‘ahū biraḥmatim minnā, wa najjaināhum min ‘ażābin galīẓ(in).

Gaafa adabbiin Keenya dhufees Huud fi warra isa wajjiin amanan rahmata Keenyaan oolchine. Adabbii cimaa irraa (akkasumas) isaan (jireenya boodaa keessatti) ni oolchina.

وَتِلْكَ عَادٌ ۖجَحَدُوْا بِاٰيٰتِ رَبِّهِمْ وَعَصَوْا رُسُلَهٗ وَاتَّبَعُوْٓا اَمْرَ كُلِّ جَبَّارٍ عَنِيْدٍ

wa tilka ‘ādun jaḥadū bi'āyāti rabbihim wa ‘aṣau rusulahū wattaba‘ū amra kulli jabbārin ‘anīd(in).

Sunis (seenaa) namoota 'Ad kan mallattoo (humna) Waaqayyoo gananiidha. Ergamoota isaatiif ajajamuu diduudhaan ajaja bulchitoota fedhii isaaniitiin fi ajajamuu didan hundaaf ajajamaniiru.

وَاُتْبِعُوْا فِيْ هٰذِهِ الدُّنْيَا لَعْنَةً وَّيَوْمَ الْقِيٰمَةِ ۗ اَلَآ اِنَّ عَادًا كَفَرُوْا رَبَّهُمْ ۗ اَلَا بُعْدًا لِّعَادٍ قَوْمِ هُوْدٍ ࣖ

wa utbi‘ū fī hażihid-dun-yā la‘nataw wa yaumal-qiyāmah(ti), alā inna ‘ādan kafarū rabbahum, alā bu‘dal li‘ādin qaumi hūd(in).

Yeroo hundumaas adunyaa fi (akkasumaan) Guyyaa Qiyaamaa abaarsi isaan hordofa. Yaadadhu, ummanni 'Ad Waaqa isaaniitti kafaran. Dhugumatti sabni 'Ad, ummanni Hud ni badu.

۞ وَاِلٰى ثَمُوْدَ اَخَاهُمْ صٰلِحًا ۘ قَالَ يٰقَوْمِ اعْبُدُوا اللّٰهَ مَا لَكُمْ مِّنْ اِلٰهٍ غَيْرُهٗ ۗهُوَ اَنْشَاَكُمْ مِّنَ الْاَرْضِ وَاسْتَعْمَرَكُمْ فِيْهَا فَاسْتَغْفِرُوْهُ ثُمَّ تُوْبُوْٓا اِلَيْهِ ۗاِنَّ رَبِّيْ قَرِيْبٌ مُّجِيْبٌ

wa ilā ṡamūda akhāhum ṣālihā(n), qāla yā qaumi‘budullāḥa mā lakum min ilāhin gairuh(ū), huwa ansya'akum minal-arḍi wasta‘marakum fīhā fastagfirūhu ṡumma tūbū ilaih(i), inna rabbī qarībum mujīb(un).

akkasumas gara samud (Nuti erginee) obboleessa isaanii Saaleh. Akkana jedhe, "Yaa saba kiyya! Rabbiin gabbaraa isa malee gabbaramaan isiniif hin jiru. Inni dachii (biyyoo) irraa isin uumee isin badhaadhesseera, kanaaf araarama isa kadhadhaa, sana booda towbadhaa. Dhugumatti Gooftaan kiyya baay'ee dhihoo dha (rahmata Isaa) fi (kadhannaa gabroota Isaa) ni qeebala."

قَالُوْا يٰصٰلِحُ قَدْ كُنْتَ فِيْنَا مَرْجُوًّا قَبْلَ هٰذَآ اَتَنْهٰىنَآ اَنْ نَّعْبُدَ مَا يَعْبُدُ اٰبَاۤؤُنَا وَاِنَّنَا لَفِيْ شَكٍّ مِّمَّا تَدْعُوْنَآ اِلَيْهِ مُرِيْبٍ

qālū yā ṣāliḥu qad kunta fīnā marjuwwan qabla hāżā atanhānā an na‘buda mā ya‘budu ābā'unā wa innanā lafī syakkim mimmā tad‘ūnā ilaihi murīb(in).

Isaanis (Samuud) "Yaa Saaleh! Dhuguma osoo nu gidduu hin jiraatin nama eegamu turte, maaliif waan abbootiin keenya gabbaran akka hin gabbarre nu dhoorkita? Dhugumatti, dhuguma waan (amantii) ati nutti waamtu irratti shakkii fi yaaddoo keessa jirra" jedhan.

قَالَ يٰقَوْمِ اَرَءَيْتُمْ اِنْ كُنْتُ عَلٰى بَيِّنَةٍ مِّنْ رَّبِّيْۗ وَاٰتٰىنِيْ مِنْهُ رَحْمَةً فَمَنْ يَّنْصُرُنِيْ مِنَ اللّٰهِ اِنْ عَصَيْتُهٗ ۗفَمَا تَزِيْدُوْنَنِيْ غَيْرَ تَخْسِيْرٍ

qāla yā qaumi ara'aitum in kuntu ‘alā bayyinatim mir rabbī, wa ātānī minhu raḥmatan famay yanṣurunī minallāhi in ‘aṣaituh(ū), famā tazīdūnanī gaira takhsīr(in).

Innis (Saaleeh) "yaa saba kiyya! Ragaa ifa ta'e Rabbii kiyyarraa qabaadhee, tola (raajii) Isa biraa naaf kenne, yoo ani Isaaf ajajamuu dide eenyutu (adabbii) Rabbii irraa na gargaaru? Sana booda kasaaraa kiyya qofa guddiftu jedhee naaf ibsi."

وَيٰقَوْمِ هٰذِهٖ نَاقَةُ اللّٰهِ لَكُمْ اٰيَةً فَذَرُوْهَا تَأْكُلْ فِيْٓ اَرْضِ اللّٰهِ وَلَا تَمَسُّوْهَا بِسُوْۤءٍ فَيَأْخُذَكُمْ عَذَابٌ قَرِيْبٌ

wa yā qaumi hāżihī nāqatullāhi lakum āyatan fa żarūhā ta'kul fī arḍillāhi wa lā tamassūhā bisū'in fa ya'khużakum ‘ażābun qarīb(un).

Yaa saba koo immoo! Kun gaala dubaraa Rabbiin biraa dhufedha, akka dijibbaatti isiniif, kanaaf dachii Rabbii haa nyaattu, jeequmsa battalumatti isin mudatu (adabbii) kamiinuu hin jeeqin."

فَعَقَرُوْهَا فَقَالَ تَمَتَّعُوْا فِيْ دَارِكُمْ ثَلٰثَةَ اَيَّامٍ ۗذٰلِكَ وَعْدٌ غَيْرُ مَكْذُوْبٍ

fa ‘aqarūhā fa qāla tamatta‘ū fī dārikum ṡalāṡata ayyām(in), żālika wa‘dun gairu makżūb(in).

Kanaaf gaala sana qalan, achiis inni (Saaleeh) "Guyyaa sadiif hundi keessan mana keessan keessatti gammadaa. Sun waadaa haaluu hin dandeenyedha" jedhe.

فَلَمَّا جَاۤءَ اَمْرُنَا نَجَّيْنَا صٰلِحًا وَّالَّذِيْنَ اٰمَنُوْا مَعَهٗ بِرَحْمَةٍ مِّنَّا وَمِنْ خِزْيِ يَوْمِىِٕذٍ ۗاِنَّ رَبَّكَ هُوَ الْقَوِيُّ الْعَزِيْزُ

falammā jā'a amrunā najjainā ṣāliḥaw wal-lażīna āmanū ma‘ahū biraḥmatim minnā wa min khizyi yaumi'iż(in), inna rabbaka huwal-qawiyyul-‘ażīz(u).

Egaa murtoon Keenya gaafa dhufu Saleh fi warra isa wajjiin amanan rahmata Keenyaan oolchine (Nuti) guyyaa san salphina irraa isaan baraarre. Dhugumatti Gooftaan kee Inni Hundumaa Danda’aa, Hundumaa Danda’aadha.

وَاَخَذَ الَّذِيْنَ ظَلَمُوا الصَّيْحَةُ فَاَصْبَحُوْا فِيْ دِيَارِهِمْ جٰثِمِيْنَۙ

wa akhażal-lażīna ẓalamuṣ-ṣaiḥatu fa aṣbaḥū fī dārihim jāṡimīn(a).

Achiis sagaleen qilleensaa namoota jalʼoota sana irratti waan buʼeef, mana isaanii keessa ciisanii duʼan

كَاَنْ لَّمْ يَغْنَوْا فِيْهَا ۗ اَلَآ اِنَّ ثَمُوْدَا۟ كَفَرُوْا رَبَّهُمْ ۗ اَلَا بُعْدًا لِّثَمُوْدَ ࣖ

ka allam yagnau fīhā, alā inna ṡamūda kafarū rabbahum, alā bu‘dal liṡamūd(a).

Akka waan bakka sana jiraatanii hin beekneetti ture. Ummanni Saamud Waaqa isaanii akka ganuu yaadadhaa. Ummanni Saamud ni badu yaadadhu.

وَلَقَدْ جَاۤءَتْ رُسُلُنَآ اِبْرٰهِيْمَ بِالْبُشْرٰى قَالُوْا سَلٰمًا ۖقَالَ سَلٰمٌ فَمَا لَبِثَ اَنْ جَاۤءَ بِعِجْلٍ حَنِيْذٍ

wa laqad jā'at rusulunā ibrāhīma bil-busyrā qālū salāmā(n), qāla salāmun famā labiṡa an jā'a bi‘ijlin ḥanīż(in).

Ergamtoonni (malaykonni) Keenya immoo oduu gammachiisaa qabatanii gara Ibraahim dhufanii turan, "Baga gammaddan" jedhan. Innis (Ibrahiim) deebisee, “Baga gammaddan (siniif).” Kanaaf yeroo muraasa booda Ibraahim foon re'ee bilcheefame dhiheesse.

فَلَمَّا رَآٰ اَيْدِيَهُمْ لَا تَصِلُ اِلَيْهِ نَكِرَهُمْ وَاَوْجَسَ مِنْهُمْ خِيْفَةً ۗقَالُوْا لَا تَخَفْ اِنَّآ اُرْسِلْنَآ اِلٰى قَوْمِ لُوْطٍۗ

falammā ra'ā aidiyahum lā taṣilu ilaihi nakirahum wa aujasa minhum khīfah(tan), qālū lā takhaf innā ursilnā ilā qaumi lūṭ(in).

Kanaaf harki isaanii akka isa hin tuqne yommuu argu inni (Ibraahim) isaan shakke, isaan sodaate. Isaan (ergamoonni) "Hin sodaatinaa, dhugumatti gara namoota Luut ergamne" jedhan.

وَامْرَاَتُهٗ قَاۤىِٕمَةٌ فَضَحِكَتْ فَبَشَّرْنٰهَا بِاِسْحٰقَۙ وَمِنْ وَّرَاۤءِ اِسْحٰقَ يَعْقُوْبَ

wamra'atuhū qā'imatun fa ḍaḥikat fa basysyarnāhā bi'isḥāq(a), wa miw warā'i isḥāqa ya‘qūb(a).

Haati manaa isaas kaatee kolfite. Kanaaf oduu gammachiisaa Yisihaaq, Yisihaaq booda Yaaqoob isheef kennine.

قَالَتْ يٰوَيْلَتٰىٓ ءَاَلِدُ وَاَنَا۠ عَجُوْزٌ وَّهٰذَا بَعْلِيْ شَيْخًا ۗاِنَّ هٰذَا لَشَيْءٌ عَجِيْبٌ

qālat yā wailatā a'alidu wa ana ‘ajūzuw wa hāżā ba‘lī syaikhā(n), inna hāżā lasyai'un ‘ajīb(un).

Isheen (haati manaa isaa) "Dhugumaan dinqiidha, yeroon dulloome, abbaan manaa koos baay'ee dulloome mucaa da'uun ni danda'amaa? Kun dhuguma waan dinqiidha" jette.

قَالُوْٓا اَتَعْجَبِيْنَ مِنْ اَمْرِ اللّٰهِ رَحْمَتُ اللّٰهِ وَبَرَكٰتُهٗ عَلَيْكُمْ اَهْلَ الْبَيْتِۗ اِنَّهٗ حَمِيْدٌ مَّجِيْدٌ

qālū ata‘jabīna min amrillāhi raḥmatullāhi wa barakātuh(ū), ‘alaikum ahlal-bait(i), innahū ḥamīdum majīd(un).

Isaan (malaaykonni) "Maaliif murtee Rabbii ajaa'ibsiifattu? (Innis) rahmata fi rahmanni Rabbii, isin irratti dhangala'e yaa ummata Bayt! Dhugumatti Rabbiin Faarfataa, Rahmata guddaadha" jedhan.

فَلَمَّا ذَهَبَ عَنْ اِبْرٰهِيْمَ الرَّوْعُ وَجَاۤءَتْهُ الْبُشْرٰى يُجَادِلُنَا فِيْ قَوْمِ لُوْطٍ

falammā żahaba ‘an ibrāhīmar rau‘u wa jā'athul busyrā yujādilunā fī qaumi lūṭ(in).

Kanaaf sodaan Ibraahiim irraa badee oduun gammachiisaa yommuu isatti dhufte waa’ee saba Loox Nu (Ergamoota) gaafate.

اِنَّ اِبْرٰهِيْمَ لَحَلِيْمٌ اَوَّاهٌ مُّنِيْبٌ

inna ibrāhīma laḥalīmun awwāhum munīb(un).

Ibraahim dhuguma gara laafessa, lallaafaa fi (gara Rabbiitti) deebi'uu jaallatu ture.

يٰٓاِبْرٰهِيْمُ اَعْرِضْ عَنْ هٰذَا ۚاِنَّهٗ قَدْ جَاۤءَ اَمْرُ رَبِّكَۚ وَاِنَّهُمْ اٰتِيْهِمْ عَذَابٌ غَيْرُ مَرْدُوْدٍ

yā ibrāhīmu a‘riḍ ‘an hāżā, innahū qad jā'a amru rabbik(a), wa innahum ātīhim ‘ażābun gairu mardūd(in).

Yaa Ibraahim! Kana (haasawa) dhiisi, dhugumatti labsiin Rabbii keetii dhufeera, adabbii diduu hin dandeenyeen ni rukutamu.

وَلَمَّا جَاۤءَتْ رُسُلُنَا لُوْطًا سِيْۤءَ بِهِمْ وَضَاقَ بِهِمْ ذَرْعًا وَّقَالَ هٰذَا يَوْمٌ عَصِيْبٌ

wa lammā jā'at rusulunā lūṭan sī'a bihim wa ḍāqa bihim żar‘aw wa qāla hāżā yaumun ‘aṣīb(un).

Ergamtoonni Keenya (malaykonni) gara Luut yeroo dhufan immoo sababa isaaniitiin shakkiin itti dhaga’amee garaan isaas dhiphatee itti dhaga’ame. Inni (Lut) "Guyyaan kun guyyaa baayyee rakkisaadha" jedhe.

وَجَاۤءَهٗ قَوْمُهٗ يُهْرَعُوْنَ اِلَيْهِۗ وَمِنْ قَبْلُ كَانُوْا يَعْمَلُوْنَ السَّيِّاٰتِۗ قَالَ يٰقَوْمِ هٰٓؤُلَاۤءِ بَنَاتِيْ هُنَّ اَطْهَرُ لَكُمْ فَاتَّقُوا اللّٰهَ وَلَا تُخْزُوْنِ فِيْ ضَيْفِيْۗ اَلَيْسَ مِنْكُمْ رَجُلٌ رَّشِيْدٌ

wa jā'ahū qaumuhū yuhra‘ūna ilaih(i), wa min qablu kānū ya‘malūnas-sayyi'āt(i), qāla yā qaumi hā'ulā'i banātī hunna aṭharu lakum fattaqullāha wa lā tukhzūni fī ḍaifī, alaisa minkum rajulur rasyīd(un).

Sabni isaas battaluma sanatti gara isaa dhufan. Durii irraa kaasee immoo yeroo hunda hojii fokkisaa raawwachaa turan. Luut akkana jedhe, "Yaa saba kiyya! Isaan kun ijoollee durbaa (lafa) kooti, isaan caalaa qulqulloota waan ta'eef Rabbiin sodaadhaa keessummaa koo irratti (maqaa) kiyya hin salphinaa. Isin keessaa namni qaroo ta'e hin jiruu?"

قَالُوْا لَقَدْ عَلِمْتَ مَا لَنَا فِيْ بَنٰتِكَ مِنْ حَقٍّۚ وَاِنَّكَ لَتَعْلَمُ مَا نُرِيْدُ

qālū laqad ‘alimta mā lanā fī banātika min ḥaqq(in), wa innaka lata‘lamu mā nurīd(u).

Isaanis, “Dhugumatti, ijoollee durbaa keessaniif fedhii (kajeellaa) akka hin qabne ni beektu;waan nuti (dhugumatti) barbaannu immoo beekta.”

قَالَ لَوْ اَنَّ لِيْ بِكُمْ قُوَّةً اَوْ اٰوِيْٓ اِلٰى رُكْنٍ شَدِيْدٍ

qāla lau anna lī bikum quwwatan au āwī ilā ruknin syadīd(in).

Innis (Lut) "Utuu humna qabaadhee (si diduu) ykn maatii cimaa tokkotti kooluu galuu danda'a (dhugaadha nan godha)" jedhe.

قَالُوْا يٰلُوْطُ اِنَّا رُسُلُ رَبِّكَ لَنْ يَّصِلُوْٓا اِلَيْكَ فَاَسْرِ بِاَهْلِكَ بِقِطْعٍ مِّنَ الَّيْلِ وَلَا يَلْتَفِتْ مِنْكُمْ اَحَدٌ اِلَّا امْرَاَتَكَۗ اِنَّهٗ مُصِيْبُهَا مَآ اَصَابَهُمْ ۗاِنَّ مَوْعِدَهُمُ الصُّبْحُ ۗ اَلَيْسَ الصُّبْحُ بِقَرِيْبٍ

qālū yā lūṭu innā rusulu rabbika lay yaṣilū ilaika fa asri bi'ahlika biqiṭ‘im minal-laili wa lā yaltafit minkum aḥadun illamra'atak(a), innahū muṣībuhā mā aṣābahum, inna mau‘idahumuṣ-ṣubḥ(u), alaisaṣ-ṣubḥu biqarīb(in).

Isaanis (malaykonni) "yaa Luut! Nuti ergamtoota Gooftaa keetii ti; isaan si hin miidhan. Kanaaf dhuma halkan maatii kee wajjin ba'i, haadha manaa kee malee namni tokko illee of duuba hin ilaallu. Azaaba isaan irra ga'een akka dhiphattu hin shakkisiisu. Sa'aatiin gidiraa isaanii barii ni ta'a. Bari'uun hin dhihaata?"

فَلَمَّا جَاۤءَ اَمْرُنَا جَعَلْنَا عَالِيَهَا سَافِلَهَا وَاَمْطَرْنَا عَلَيْهَا حِجَارَةً مِّنْ سِجِّيْلٍ مَّنْضُوْدٍ

falammā jā'a amrunā ja‘alnā ‘āliyahā sāfilahā wa amṭarnā ‘alaihā ḥijāratam min sijjīlim manḍūd(in).

Kanaaf gaafa murtiin Keenya dhufe, Biyya ummata Luut garagalchine, dachee gubaa jirtu irraa dhagaa itti roobne, .

مُسَوَّمَةً عِنْدَ رَبِّكَۗ وَمَا هِيَ مِنَ الظّٰلِمِيْنَ بِبَعِيْدٍ ࣖ

musawwamatan ‘inda rabbik(a) wa mā hiya minaẓ-ẓālimīna biba‘īd(in).

kan Gooftaan kee mallattoo itti kenne. Dararaan immoo nama balleessaa irraa fagoo miti.

۞ وَاِلٰى مَدْيَنَ اَخَاهُمْ شُعَيْبًا ۗقَالَ يٰقَوْمِ اعْبُدُوا اللّٰهَ مَا لَكُمْ مِّنْ اِلٰهٍ غَيْرُهٗ ۗوَلَا تَنْقُصُوا الْمِكْيَالَ وَالْمِيْزَانَ اِنِّيْٓ اَرٰىكُمْ بِخَيْرٍ وَّاِنِّيْٓ اَخَافُ عَلَيْكُمْ عَذَابَ يَوْمٍ مُّحِيْطٍ

wa ilā madyana akhāhum syu‘aibā(n), qāla yā qaumi‘budullāha mā lakum min ilāhin gairuh(ū), wa lā tanquṣul-mikyāla wal-mīzāna innī arākum bikhairiw wa innī akhāfu ‘alaikum ‘ażāba yaumim muḥīṭ(in).

Akkasumas (ummata) Madyan (Obboleessa isaanii Shuaib ergine). Innis "yaa saba kiyya! Rabbiin gabbaraa isa malee gabbaramaan isiniif hin jiru. Safartuu fi miizaanas hin hir'inaa . Dhugumatti haala gaarii (badhaadhina) keessa isin arga. Dhugumatti immoo guyyaa badiisaa (Qiyaamaa) adabbiin isin irra ga'uu sodaadha."

وَيٰقَوْمِ اَوْفُوا الْمِكْيَالَ وَالْمِيْزَانَ بِالْقِسْطِ وَلَا تَبْخَسُوا النَّاسَ اَشْيَاۤءَهُمْ وَلَا تَعْثَوْا فِى الْاَرْضِ مُفْسِدِيْنَ

wa yā qaumi auful-mikyāla wal-mīzāna bil-qisṭi wa lā tabkhasun-nāsa asy-yā'ahum wa lā ta‘ṡau fil-arḍi mufsidīn(a).

Yaa saba koo immoo! Safartuu fi safartuu haqaan guutaa, mirga isaaniitiin nama hin miidhinaa miidhaa geessisuudhaan lafa irratti hammeenya hin geessinaa

بَقِيَّتُ اللّٰهِ خَيْرٌ لَّكُمْ اِنْ كُنْتُمْ مُّؤْمِنِيْنَ ەۚ وَمَآ اَنَا۠ عَلَيْكُمْ بِحَفِيْظٍ

baqiyyatullāhi khairul lakum in kuntum mu'minīn(a), wa mā ana ‘alaikum biḥafīẓ(in).

Wanti Rabbiin irraa hafe (halaala) yoo mu'mintoota taate isiniif wayya. Ani immoo sirratti eegduu miti.”

قَالُوْا يٰشُعَيْبُ اَصَلٰوتُكَ تَأْمُرُكَ اَنْ نَّتْرُكَ مَا يَعْبُدُ اٰبَاۤؤُنَآ اَوْ اَنْ نَّفْعَلَ فِيْٓ اَمْوَالِنَا مَا نَشٰۤؤُا ۗاِنَّكَ لَاَنْتَ الْحَلِيْمُ الرَّشِيْدُ

qālū yā syu‘aibu aṣalātuka ta'muruka an natruka mā ya‘budu ābā'unā au an naf‘ala fī amwālinā mā nasyā'(u), innaka la'antal-ḥalīmur-rasyīd(u).

Isaanis "Yaa Shua'ib! Waan abbootiin keenya waaqeffatan akka dhiistu kan sitti himu amantii keeti moo qabeenya keenya haala barbaanneen akka hin bulchine nu dhorku? Dhugumatti ati dhuguma nama baay'ee gara laafessaa fi sammuu qabduudha" jedhan.

قَالَ يٰقَوْمِ اَرَءَيْتُمْ اِنْ كُنْتُ عَلٰى بَيِّنَةٍ مِّنْ رَّبِّيْ وَرَزَقَنِيْ مِنْهُ رِزْقًا حَسَنًا وَّمَآ اُرِيْدُ اَنْ اُخَالِفَكُمْ اِلٰى مَآ اَنْهٰىكُمْ عَنْهُ ۗاِنْ اُرِيْدُ اِلَّا الْاِصْلَاحَ مَا اسْتَطَعْتُۗ وَمَا تَوْفِيْقِيْٓ اِلَّا بِاللّٰهِ ۗعَلَيْهِ تَوَكَّلْتُ وَاِلَيْهِ اُنِيْبُ

qāla yā qaumi ara'aitum in kuntu ‘alā bayyinatim mir rabbī wa razaqanī minhu rizqan ḥasanaw wa mā urīdu an ukhālifakum ila mā anhākum ‘anh(u), in urīdu illal-iṣlāḥa mastaṭa‘t(u), wa mā taufīqī illā billāh(i), ‘alaihi tawakkaltu wa ilaihi unīb(u).

Innis (Shuaib) akkana jedhe, "Yaa saba kiyya! Ragaa ifa ta'e Gooftaa kiyya irraa qabaadhee fi carraa gaariin naaf kenne (ajaja Isaa cabsuun naaf ta'aa moo) naaf ibsaa? Ani waanan isin irraa dhoowwe keessatti isin cabsuuf hin yaadu. Ani hangan danda'utti fooyya'iinsa qofa (fiduuf) niyyadha. Qajeelfamni ani hordofus immoo Rabbiin qofa irraati. Isaaf." Imaanaa koo nan kaa’ee gara Isaatti (akkasumas) nan deebi’a.

وَيٰقَوْمِ لَا يَجْرِمَنَّكُمْ شِقَاقِيْٓ اَنْ يُّصِيْبَكُمْ مِّثْلُ مَآ اَصَابَ قَوْمَ نُوْحٍ اَوْ قَوْمَ هُوْدٍ اَوْ قَوْمَ صٰلِحٍ ۗوَمَا قَوْمُ لُوْطٍ مِّنْكُمْ بِبَعِيْدٍ

wa yā qaumi lā yajrimannakum syiqāqī ay yuṣībakum miṡlu mā aṣāba qauma nūḥin au qauma hūdin au qauma ṣāliḥ(in), wa mā qaumu lūṭim minkum biba‘īd(in).

Yaa saba koo immoo! Waldhabdeen ana (fi isin) gidduu jiru cubbuu isin hin godhin, akka waan ummata Nohi, ummata Hud ykn saba Saaleh mudate, osoo ummanni Luut isin irraa hin fagaatin akka dhiphattaniif.

وَاسْتَغْفِرُوْا رَبَّكُمْ ثُمَّ تُوْبُوْٓا اِلَيْهِ ۗاِنَّ رَبِّيْ رَحِيْمٌ وَّدُوْدٌ

wastagfirū rabbakum ṡumma tūbū ilaih(i), inna rabbī raḥīmuw wadūd(un).

Rabbii kees araarama kadhadhu, sana booda towbadhu. Dhugumatti Gooftaan kiyya rahmata godhaa, rahmata godhaa dha.”

قَالُوْا يٰشُعَيْبُ مَا نَفْقَهُ كَثِيْرًا مِّمَّا تَقُوْلُ وَاِنَّا لَنَرٰىكَ فِيْنَا ضَعِيْفًا ۗوَلَوْلَا رَهْطُكَ لَرَجَمْنٰكَ ۖوَمَآ اَنْتَ عَلَيْنَا بِعَزِيْزٍ

qālū yā syu‘aibu mā nafqahu kaṡīram mimmā taqūlu wa innā lanarāka fīnā ḍa‘īfā(n), wa lau lā rahṭuka larajamnāk(a), wa anta ‘alainā bi‘azīz(in).

Isaanis, "Yaa Syuaib! Waan ati jettu baay'ee hin hubannu, dhugaa jiru garuu akka nu keessaa isa dadhabaa ta'etti si ilaalla. Osoo maatiin kee ta'uu baatee, ati nama dhiibbaa guddaa geessisu geengoo keenya keessa jiru ta'uu baatus dhagaadhaan si rukunna turre" jedhan.

قَالَ يٰقَوْمِ اَرَهْطِيْٓ اَعَزُّ عَلَيْكُمْ مِّنَ اللّٰهِ ۗوَاتَّخَذْتُمُوْهُ وَرَاۤءَكُمْ ظِهْرِيًّا ۗاِنَّ رَبِّيْ بِمَا تَعْمَلُوْنَ مُحِيْطٌ

qāla yā qaumi arahṭī a‘azzu ‘alaikum minallāh(i), wattakhażtumūhu warā'akum ẓihriyyā(n), inna rabbī bimā ta‘malūna muḥīṭ(un).

Innis (Shuaib) deebisee, "yaa saba kiyya! Maatiin kiyya Rabbiin caalaa kabajamaadhaa, osoo isin duubaan kaa'attanii (tuffattan)? Beekumsi Gooftaa kiyyaa wanta isin hojjattan akka dabalatu beeki."

وَيٰقَوْمِ اعْمَلُوْا عَلٰى مَكَانَتِكُمْ اِنِّيْ عَامِلٌ ۗسَوْفَ تَعْلَمُوْنَۙ مَنْ يَّأْتِيْهِ عَذَابٌ يُّخْزِيْهِ وَمَنْ هُوَ كَاذِبٌۗ وَارْتَقِبُوْٓا اِنِّيْ مَعَكُمْ رَقِيْبٌ

wa yā qaumi‘malū ‘alā makānatikum innī ‘āmil(un), saufa ta‘lamūn(a), may ya'tīhi ‘ażābuy yukhzīhi wa man huwa kāżib(un), wartaqibū innī ma‘akum raqīb(un).

Yaa saba koo immoo! Akka dandeettii keetii hojjedhu, dhuguma anis nan hojjedha (akkasumas). Booda eenyu akka adabbii salphina argatuu fi eenyu akka sobu ni beekta. Eegaa immoo! Dhugumatti, ani isa eegu si wajjin jira."

وَلَمَّا جَاۤءَ اَمْرُنَا نَجَّيْنَا شُعَيْبًا وَّالَّذِيْنَ اٰمَنُوْا مَعَهٗ بِرَحْمَةٍ مِّنَّاۚ وَاَخَذَتِ الَّذِيْنَ ظَلَمُوا الصَّيْحَةُ فَاَصْبَحُوْا فِيْ دِيَارِهِمْ جٰثِمِيْنَۙ

wa lammā jā'a amrunā najjainā syu‘aibaw wal-lażīna amanū ma‘ahū biraḥmatim minnā, wa akhażatil-lażīna ẓalamuṣ-ṣaiḥatu fa aṣbaḥū fī diyārihim jāṡimīn(a).

Kanaaf murtoon Keenya gaafa dhufu, Shu'aayibii fi warra isa waliin amanan rahmata Keenyaan oolchine. Uummanni jal'oon sagalee qilleensaatiin utuu badanii, mana isaanii keessa ciisanii du'u;

كَاَنْ لَّمْ يَغْنَوْا فِيْهَا ۗ اَلَا بُعْدًا لِّمَدْيَنَ كَمَا بَعِدَتْ ثَمُوْدُ ࣖ

ka allam yagnau fīhā, alā bu‘dal limadyana kamā ba‘idat ṡamūd(u).

akka waan bakka sana jiraatanii hin beekneetti. Yaadadhaa, ummanni Madyan akkuma ummanni Samud (akkasumas) ni badu.

وَلَقَدْ اَرْسَلْنَا مُوْسٰى بِاٰيٰتِنَا وَسُلْطٰنٍ مُّبِيْنٍۙ

wa laqad arsalnā mūsā bi'āyātinā wa sulṭānim mubīn(in).

Dhugumatti immoo, Muusaa mallattoo (humna) fi ragaa ifa ta’een erginee jirra, .

اِلٰى فِرْعَوْنَ وَمَلَا۟ىِٕهٖ فَاتَّبَعُوْٓا اَمْرَ فِرْعَوْنَ ۚوَمَآ اَمْرُ فِرْعَوْنَ بِرَشِيْدٍ

ilā fir‘auna wa mala'ihī fattaba‘ū amra fir‘aun(a), wa mā amru fir‘auna birasyīd(in).

Fara’oonii fi hoggantoota saba isaatiif garuu ajajni Fara’oon sirrii (ajaja) ta’uu baatus ajaja Fir’a’uun hordofan.

يَقْدُمُ قَوْمَهٗ يَوْمَ الْقِيٰمَةِ فَاَوْرَدَهُمُ النَّارَ ۗوَبِئْسَ الْوِرْدُ الْمَوْرُوْدُ

yaqdumu qaumahū yaumal-qiyāmati fa auradahumun-nār(a), wa bi'sal-wirdul-maurūd(u).

Inni (Fara’oon) Guyyaa Qiyaamaa ummata isaa fuuldura deeme, achiis gara si’oolitti isaan fudhate. Si'ool bakka itti seenan hunda caalaa hamaadha.

وَاُتْبِعُوْا فِيْ هٰذِهٖ لَعْنَةً وَّيَوْمَ الْقِيٰمَةِۗ بِئْسَ الرِّفْدُ الْمَرْفُوْدُ

wa utbi‘ū fī hāżihī la‘nataw wa yaumal-qiyāmah(ti), bi'sar-rifdul-marfūd(u).

Isaanis asitti (dunyaa keessatti) fi (akkasumaan) Guyyaa Qiyaamaa abaarsi itti aanee jira. (Anathema) kennaa hamaa kennamedha.

ذٰلِكَ مِنْ اَنْۢبَاۤءِ الْقُرٰى نَقُصُّهٗ عَلَيْكَ مِنْهَا قَاۤىِٕمٌ وَّحَصِيْدٌ

Żālika min ambā'il-qurā naquṣṣuhū ‘alaika minhā qā'imuw wa ḥaṣīd(un).

Oduu magaalota (kan diigamte) kan Nuti sitti himne keessaa muraasni kunniin (yaa Muhammad). Gariin isaanii ammallee aarsaa kan qaban yoo ta’u, gariin immoo barbadaa’aniiru.

وَمَا ظَلَمْنٰهُمْ وَلٰكِنْ ظَلَمُوْٓا اَنْفُسَهُمْ فَمَآ اَغْنَتْ عَنْهُمْ اٰلِهَتُهُمُ الَّتِيْ يَدْعُوْنَ مِنْ دُوْنِ اللّٰهِ مِنْ شَيْءٍ لَّمَّا جَاۤءَ اَمْرُ رَبِّكَۗ وَمَا زَادُوْهُمْ غَيْرَ تَتْبِيْبٍ

wa mā ẓalamnāhum wa lākin ẓalamū anfusahum famā agnat ‘anhum ālihatuhumul-latī yad‘ūna min dūnillāhi min syai'il lammā jā'a amru rabbik(a), wa mā zādūhum gaira tatbīb(in).

Nuti immoo isaan hin balleessine, isaan garuu of jal’isan, kanaaf wanti isaan Rabbiin alatti gabbaran yeroo adabbiin Gooftaa keessanii dhufu xiqqoollee isaan hin fayyadne. Badiisa isaanii qofa dabale.

وَكَذٰلِكَ اَخْذُ رَبِّكَ اِذَآ اَخَذَ الْقُرٰى وَهِيَ ظَالِمَةٌ ۗاِنَّ اَخْذَهٗٓ اَلِيْمٌ شَدِيْدٌ

wa każālika akhżu rabbika iżā akhażal-qurā wa hiya ẓālimah(tun), inna akhżahū alīmun syadīd(un).

Sunis adabbii Rabbii keetii yeroo inni (ummata) biyyoota jal’ina raawwatan hiraarsudha. Dhugumatti adabbiin Isaa baay’ee nama dhukkubsa, baay’ee ulfaataadha.

اِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَاٰيَةً لِّمَنْ خَافَ عَذَابَ الْاٰخِرَةِ ۗذٰلِكَ يَوْمٌ مَّجْمُوْعٌۙ لَّهُ النَّاسُ وَذٰلِكَ يَوْمٌ مَّشْهُوْدٌ

inna fī żālika la'āyatal liman khāfa ‘ażābal-ākhirah(ti), żālika yaumum majmū‘(un), lahun-nāsu wa żālika yaumum masyhūd(un).

Dhugumatti, kana keessatti warra adabbii jireenya boodaa sodaataniif barumsi jiraachuu qaba. Guyyaan sun guyyaa ilmaan namootaa hundi itti walitti qabaman (akka herregamuuf), guyyaan sun immoo (uumamtoota hundaan) ragaa ba’uudha.

وَمَا نُؤَخِّرُهٗٓ اِلَّا لِاَجَلٍ مَّعْدُوْدٍۗ

wa mā nu'akhkhiruhū illā li'ajalim ma‘dūd(in).

Akkasumas hin tursinu, hanga yeroo dursee murtaa’etti malee.

يَوْمَ يَأْتِ لَا تَكَلَّمُ نَفْسٌ اِلَّا بِاِذْنِهٖۚ فَمِنْهُمْ شَقِيٌّ وَّسَعِيْدٌ

yauma ya'ti lā takallamu nafsun illā bi'iżnih(ī), fa minhum syaqiyyuw wa sa‘īd(un).

Gaafa guyyaan sun gahu hayyama Isaatiin malee namni dubbatu hin jiru; kanaaf gariin isaanii ni gadda gariin immoo ni gammadu.

فَاَمَّا الَّذِيْنَ شَقُوْا فَفِى النَّارِ لَهُمْ فِيْهَا زَفِيْرٌ وَّشَهِيْقٌۙ

fa ammal-lażīna syaqū fa fin-nāri lahum fīhā zafīruw wa syahīq(un).

Egaa warra gadadoo ta’an, egaa (bakki isaanii) si’ool keessa, achitti hafuura baafatanii boo’aa hafuura baafatu, .

خٰلِدِيْنَ فِيْهَا مَا دَامَتِ السَّمٰوٰتُ وَالْاَرْضُ اِلَّا مَا شَاۤءَ رَبُّكَۗ اِنَّ رَبَّكَ فَعَّالٌ لِّمَا يُرِيْدُ

khālidīna fīhā mā dāmatis-samāwātu wal-arḍu illā mā syā'a rabbuk(a), inna rabbaka fa‘‘ālul limā yurīd(u).

hanga samii fi dachii jirutti achi keessa jiraatu, yoo Rabbiin kee fedhe malee (kan biraa). Dhugumatti Gooftaan kee Raawwataa waan fedheti.

۞ وَاَمَّا الَّذِيْنَ سُعِدُوْا فَفِى الْجَنَّةِ خٰلِدِيْنَ فِيْهَا مَا دَامَتِ السَّمٰوٰتُ وَالْاَرْضُ اِلَّا مَا شَاۤءَ رَبُّكَۗ عَطَاۤءً غَيْرَ مَجْذُوْذٍ

wa ammal-lażīna su‘idū fa fil-jannati khālidīna fīhā mā dāmatis-samāwātu wal-arḍu illā mā syā'a rabbuk(a), ‘aṭā'an gaira majżūż(in).

Warra gammadan immoo, egaa (bakki isaanii) samii keessa jira; hanga samii fi dachi jirutti achi keessa jiraatu, yoo Gooftaan keessan fedhe malee (kan biraa); akka kennaa dhuma hin qabneetti.

فَلَا تَكُ فِيْ مِرْيَةٍ مِّمَّا يَعْبُدُ هٰٓؤُلَاۤءِ ۗمَا يَعْبُدُوْنَ اِلَّا كَمَا يَعْبُدُ اٰبَاۤؤُهُمْ مِّنْ قَبْلُ ۗوَاِنَّا لَمُوَفُّوْهُمْ نَصِيْبَهُمْ غَيْرَ مَنْقُوْصٍ ࣖ

falā taku fī miryatim mimmā ya‘budu hā'ulā'(i), mā ya‘budūna illā kamā ya‘budu ābā'uhum min qabl(u), wa innā lamuwaffūhum naṣībahum gaira manqūṣ(in).

Kanaafuu ati (Muhammad) waan isaan gabbaran irratti shakkii hin qabaatin. Akkuma abbootiin isaanii sagadaa turanitti sagada. Isaan irratti haaloo bahuu keenya xiqqoollee osoo hin hir’isin xumuruun keenya hin oolu.

وَلَقَدْ اٰتَيْنَا مُوْسَى الْكِتٰبَ فَاخْتُلِفَ فِيْهِ ۗوَلَوْلَا كَلِمَةٌ سَبَقَتْ مِنْ رَّبِّكَ لَقُضِيَ بَيْنَهُمْ ۗوَاِنَّهُمْ لَفِيْ شَكٍّ مِّنْهُ مُرِيْبٍ

wa laqad ātainā mūsal-kitāba fakhtulifa fīh(i), wa lau lā kalimatun sabaqat mir rabbika laquḍiya bainahum, wa innahum lafī syakkim minhu murīb(in).

Dhugumatti, Kitaaba (Toora) Muusaaf kennine, innis irratti wal falme. Osoo kanaan dura Gooftaa kee irraa labsiin hin baane ta’ee adabbiin isaan gidduutti raawwatama ture. Dhugumatti isaan (kaafiroonni Makkaa) dhuguma shakkii fi shakkii keessa jiru (Qur’aana).

وَاِنَّ كُلًّا لَّمَّا لَيُوَفِّيَنَّهُمْ رَبُّكَ اَعْمَالَهُمْ ۗاِنَّهٗ بِمَا يَعْمَلُوْنَ خَبِيْرٌ

wa inna kullan lammā layuwaffiyannahum rabbuka a‘mālahum, innahū bimā ya‘malūna khabīr(un).

Dhugumatti, tokkoon tokkoon isaaniif (warra falmii keessa jiraniif) Rabbiin kee hojii isaaniif guutummaatti mindaa isaaniif kennuun isaa hin oolu. Dhugumatti, Inni waan isaan hojjetan irratti of eeggannoo guddaa godha.

فَاسْتَقِمْ كَمَآ اُمِرْتَ وَمَنْ تَابَ مَعَكَ وَلَا تَطْغَوْاۗ اِنَّهٗ بِمَا تَعْمَلُوْنَ بَصِيْرٌ

fastaqim kamā umirta wa man tāba ma‘aka wa lā taṭgau, innahū bimā ta‘malūna baṣīr(un).

Kanaafu ati (Muhammad) (karaa qajeelaa irratti), akkuma sitti fi (akkasumas) warra si waliin tawbaman irratti ajajame, daangaa irra hin darbiin. Dhugumatti Inni waan ati hojjettu hunda arguudha.

وَلَا تَرْكَنُوْٓا اِلَى الَّذِيْنَ ظَلَمُوْا فَتَمَسَّكُمُ النَّارُۙ وَمَا لَكُمْ مِّنْ دُوْنِ اللّٰهِ مِنْ اَوْلِيَاۤءَ ثُمَّ لَا تُنْصَرُوْنَ

wa lā tarkanū ilal-lażīna ẓalamū fa tamassakumun-nār(u), wa mā lakum min dūnillāhi min auliyā'a ṡumma lā tunṣarūn(a).

Akkasumas Rabbiin alatti gargaaraa osoo hin qabaatin namoota jallaa ibidda jahannam akka si tuqamu taasisanitti hin hir’inaa, akka isin hin gargaaramneef.

وَاَقِمِ الصَّلٰوةَ طَرَفَيِ النَّهَارِ وَزُلَفًا مِّنَ الَّيْلِ ۗاِنَّ الْحَسَنٰتِ يُذْهِبْنَ السَّيِّاٰتِۗ ذٰلِكَ ذِكْرٰى لِلذّٰكِرِيْنَ

wa aqimiṣ-ṣalāta ṭarafayin-nahāri wa zulafam minal-lail(i), innal-ḥasanāti yużhibnas-sayyi'āt(i), żālika żikrā liż-żākirīn(a).

Akkasumas guyyaa dhuma lamaan (ganamaa fi galgala) fi jalqaba halkanii irratti salaata raawwadhaa. Hojiin gaariin dogoggora haqa. Sun warra yeroo hunda (Rabbiin) yaadataniif akeekkachiisa.

وَاصْبِرْ فَاِنَّ اللّٰهَ لَا يُضِيْعُ اَجْرَ الْمُحْسِنِيْنَ

waṣbir fa innallāha lā yaḍī‘u ajral-muḥsinīn(a).

Obsi, dhugumatti Rabbiin mindaa warra waan gaarii hojjatan hin qisaasu.

فَلَوْلَا كَانَ مِنَ الْقُرُوْنِ مِنْ قَبْلِكُمْ اُولُوْا بَقِيَّةٍ يَّنْهَوْنَ عَنِ الْفَسَادِ فِى الْاَرْضِ اِلَّا قَلِيْلًا مِّمَّنْ اَنْجَيْنَا مِنْهُمْ ۚوَاتَّبَعَ الَّذِيْنَ ظَلَمُوْا مَآ اُتْرِفُوْا فِيْهِ وَكَانُوْا مُجْرِمِيْنَ

fa lau lā kāna minal-qurūni min qablikum ulū baqiyyatiy yanhauna ‘anil-fasādi fil-arḍi illā qalīlam mimman anjainā minhum, wattaba‘al-lażīna ẓalamū mā utrifū fīhi wa kānū mujrimīn(a).

Egaa maaliif namoota isin dura jiran keessaa namni dachii irratti safuu dhoowwuu (hojjechuu) qabu hin turre, namoota nuti isaan fayyine keessaa muraasa malee. Namoonni haqa hin qabne immoo gammachuu fi qananii qofaaf dhimmamu. Isaanis cubbamoota.

وَمَا كَانَ رَبُّكَ لِيُهْلِكَ الْقُرٰى بِظُلْمٍ وَّاَهْلُهَا مُصْلِحُوْنَ

wa mā kāna rabbuka liyuhlikal-qurā biẓulmiw wa ahluhā muṣliḥūn(a).

Gooftaan kee immoo biyyoota haqa malee hin balleessu, hanga jiraattonni isaanii namoota waan gaarii hojjetan ta’anitti.

وَلَوْ شَاۤءَ رَبُّكَ لَجَعَلَ النَّاسَ اُمَّةً وَّاحِدَةً وَّلَا يَزَالُوْنَ مُخْتَلِفِيْنَۙ

wa lau syā'a rabbuka laja‘alan-nāsa ummataw wāḥidataw wa lā yazālūna mukhtalifīn(a).

Osoo Gooftaan kee fedhe silaa dhala namaa saba tokko godha ture, garuu yeroo hundumaa (yaada) adda adda, .

اِلَّا مَنْ رَّحِمَ رَبُّكَ ۗوَلِذٰلِكَ خَلَقَهُمْ ۗوَتَمَّتْ كَلِمَةُ رَبِّكَ لَاَمْلَـَٔنَّ جَهَنَّمَ مِنَ الْجِنَّةِ وَالنَّاسِ اَجْمَعِيْنَ

illā mar raḥima rabbuk(a), wa liżālika khalaqahum, wa tammat kalimatu rabbika la'amla'anna jahannama minal-jinnati wan-nāsi ajma‘īn(a).

warra Rabbiin kee rahmata godhe malee. Kanaafis Rabbiin isaan uume. Himni (murtoon) Rabbii keetii "Ani dhugumatti jinnii fi namoota (kanneen hin ajajamne) hundaan Jahannam guuta" jedhee hafeera.

وَكُلًّا نَّقُصُّ عَلَيْكَ مِنْ اَنْۢبَاۤءِ الرُّسُلِ مَا نُثَبِّتُ بِهٖ فُؤَادَكَ وَجَاۤءَكَ فِيْ هٰذِهِ الْحَقُّ وَمَوْعِظَةٌ وَّذِكْرٰى لِلْمُؤْمِنِيْنَ

wa kullan naquṣṣu ‘alaika min ambā'ir-rusuli mā nuṡabbitu bihī fu'ādaka wa jā'aka fī hāżihil-ḥaqqu wa mau‘iẓatuw wa żikrā lil-mu'minīn(a).

Seenaa ergamootaa hunda immoo, isinitti himna (Muhammad), akka seenaa sanaan qalbii keessan jabeessinuuf; isa keessatti immoo warra amananiif dhugaan, gorsaa fi akeekkachiisni (hundaa) isiniif kennameera.

وَقُلْ لِّلَّذِيْنَ لَا يُؤْمِنُوْنَ اعْمَلُوْا عَلٰى مَكَانَتِكُمْۗ اِنَّا عٰمِلُوْنَۙ

wa qul lil-lażīna lā yu'minūna‘malū ‘alā makānatikum, innā ‘āmilūn(a).

Warra hin amanneef immoo (Muhammad) jedhi, "Akka ejjennoo keessaniitti hojjedhaa; nutis ni hojjenna,

وَانْتَظِرُوْاۚ اِنَّا مُنْتَظِرُوْنَ

wantaẓirū innā muntaẓirūn(a).

eegaa, dhugumatti nutis warra eeggatan keessaa jirra."

وَلِلّٰهِ غَيْبُ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِ وَاِلَيْهِ يُرْجَعُ الْاَمْرُ كُلُّهٗ فَاعْبُدْهُ وَتَوَكَّلْ عَلَيْهِۗ وَمَا رَبُّكَ بِغَافِلٍ عَمَّا تَعْمَلُوْنَ ࣖ

wa lillāhi gaibus-samāwāti wal-arḍi wa ilaihi yurja‘ul-amru kulluhū fa‘budhu wa tawakkal ‘alaih(i), wa mā rabbuka bigāfilin ‘ammā ta‘malūn(a).

Akkasumas iccitiin samii fi dachii kan Rabbiiti dhimmi hundinuu kan isaaf deebi’a. Kanaaf Isa gabbaraa, imaanaa keessan isatti galchaa. Gooftaan kee immoo waan ati hojjettu irraa quba hin hafu.